comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
emplib nẽẜ die uss in dic eund reditq idins iucatur
Ita huiq mũdani d̃ni nntiã sibi quisq facᵗ quõdcc̃ s
deciruit ut ecce nũt cicero a de fectu soł qri sub Rentuli
tunc implebit᷑ cũ sol deficiẽs in hisd locꝭ et ꝑtibus
et ipẽ erit et om̃s celi scellas omia ꝑ sydera iursq
ĩuemet in quibꝰ fuerãt cũ sub romuli fuie de ficeret
ad id̃ soncipiũ in q sub Romulo fuerãt stellis qͦs odb
signisq reuocatꝭ / pactiaut fuerãt cũ dciyio d affrica

Expanded text:
ensis die usque in diem eundem reditus annus uocatur, ita huius mundani anni initium sibi quisque facit quodcumque decreuerit, ut ecce nunc Cicero a defectu solis qui sub Romuli tunc implebitur cum sol deficiens in isdem locis et partibus et ipse erit, et omnes caeli stellas omniaque sidera rursus inueniet in quibus fuerant cum sub Romuli fine deficeret. ad idem principium in quo sub Romulo fuerant stellis quoque omnibus signisque reuocatis. Peracti autem fuerant, cum Scipio in Africa
Abbreviated transcription (Latin):
ie fo̾u̾s quo a uet̾ib attẽptata ẽ tã difficił ⁊ effecta
dilusio Egiptioꝵ eñ ietͦ maieres quos cõstat ppomes
om̃s celi ptes passi ac siue certa erroris sui legel
tñ ire parit̾ ac reduire s alias aliis ad eũd̃ locĩ pue¬
certas sibi partes decieuenũ in ip̃o cco cõstitue̾ et
disionib aduotare ut c̾ta eeñt locoꝵ noĩa in qͥrus
eas motari uł de quib exisse ad q̃ ne rursy eẽ uẽt᷑as

Expanded text:
emptata est tam difficilis et effecta diuisio. Aegyptiorum enim retro maiores, quos constat primos omnes caeli partes passim ac sine certa erroris sui lege dtamen ire pariter ac redire, sed alias aliis ad eundem locum peruecertas sibi partes decreuerunt in ipso circo constituere et diuisionibus adnotare, ut certa essent locorum nomina in quibus eas
Abbreviated transcription (Latin):
cur luna deficiat / U aũt nequaꝙͣ dubitabãt nõ posse
alit̾ depħendi nisi mẽpura et t̾re et soł ĩuenta ut
fie̾t ex collectõe distietio et t̾iena qͥd dem̾sio ocũł rõis
iuãtib de facili cõstabat olis u mẽ suiũ ałr nͥ ꝑ me
surã celi prqd̃ dist̾rit muenure nõ posse uidet᷑ Ergo
p.I megiend̃ sibi celũ illud i. itꝰ solis cõstituerũt ut x
eũ poss mod̃ solis agnostẽ / d queso si qus ũp̃ t
occiosi tãꝙ ab oĩ ent serio feriatꝰ ut q qͦq d̃ manꝰ
aut horrescat aut ⁊ideat / et eñ ad rẽ q̃ ña inc̾opher¬

Expanded text:
cur luna deficiat. Hoc autem nequaquam dubitabatur non posse aliter deprehendi nisi mensura et terrae et solis inuenta, ut fieret ex collatione discretio. Et terrena quidem dimensio oculis rationem iuuantibus de facili constabat. Soliscur luna deficiat. Hoc autem nequaquam dubitabatur non posse aliter deprehendi nisi mensura et terrae et solis inuenta, ut fieret ex collatione discretio. Et terrena quidem dimensio oculis rationem ent modum modum solis agnoscere. Sed, quaeso, si quis umquam tam otiosus tamque ab omni erit serio feriatus ut haec quoque in manus aut horrescat aut rideat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tati aũt n. in hac ip̃a genta nũdi arrete ut diximꝰ
mediũ celũ tenẽte horã fuisse mũdi nastentꝭ cancro
gestante tũc luuã post hũc sol cũ leone oriebatur
cũ incurio u̾tro libra cẽ uene mars erat ⁊ scapior
Dagitarũ Iupr̃ oltinebat In cap̾corno sacm̃ meabat
sic factũ ẽ ut sungłi eoꝵ signoꝵ ded̾teẽ dicãt in qbus¬

Expanded text:
potestati. Aiunt enim in hac ipsa genitura mundi, Ariete, ut diximus, medium caeli tenente, horam fuisse mundi nascentis, Cancro gestante tunc lunam. Post hunc sol cum Leone oriebatur, cum Mercurio Virgo, Libra cum Venere, Mars erat in Scorpio, Sagittarium Iuppiter obtinebat, in Capricorno Saturnus meabat. Sic factum est ut singuli eorum signorum domini esse dicantur in qu
Abbreviated transcription (Latin):
et inicip assyere nichil ẽẽ qd expe mouel possst
et̃ qd ex se ppossit moueri / In hac aũt ari totilica
aut etꝭ cũ ꝑs mouet᷑ quiestẽte inteppoitałe  at si qͥs
staus pedem manũ ue iel caput agitet ꝑse aut̃
nouẽt᷑ nbella dubitatõe qn ab alio moueantͤ ꝓbab.¬

Expanded text:
et incipit adserere nihil esse quod ex se moueri possit, esse quod ex se possit moueri? In hac autem Aristotelica aut etiam cum pars mouetur quiescente integritate, ut si quis stans pedem manumue uel caput agitet. Per se autem mouentur, nulla dubitatio est quin ab alio moueantur: prob
Abbreviated transcription (Latin):
sugit detͣctaus fidẽ uł q̃ ap̃a uentas suggerit i dionis
celo Aut alia sidera et nullũ sui mot̃ nr̃ĩo otuł ddacare
s ferri mũdane couersionis impetu aut moueri sua quos
accessione dicemꝰ / Rarsus si mouẽt᷑ aut celi mã sequãt
ab ortu in occasũ et cõmumi et suo motu meant᷑ aut cõtrio

Expanded text:
uae ipsa ueritas suggerit, in diuisionis caelo, ut alia sidera, nullum sui motum nostris oculis indicare, sed ferri mundanae conuersionis impetu, aut moueri sua quoque accessione dicemus. Rursus, si mouentur, aut caeli uiam sequuntur ab ortu in occasum, et communi et suo motu meantes, aut contrario
Abbreviated transcription (Latin):
quãto maior poossit ẽ ꝙͣ c̾ra et crastotes ⁊ libs di¬
mẽtionũ sic ait me̾sura t̾re sexties et incres młti¬
plita mẽsura soł efficiet Possidomꝰ młto młto q
sepius et ut ꝙ luuaꝵ de fectii argnᵗ aucẽ ꝓse aduocat
ita cũ solẽ nolut̃ t̾ra niuiore ꝓbare testiomno lurre
de ficientꝭ utãt᷑ de ũ iͦ de fec̾tũ lune conãt᷑ asse̾re

Expanded text:
ra, et Eratosthenes in libris dimensionum sic ait: «mensura terrae septies et uicies multiplicata mensuram solis efficiet»; Posidonius multo multoque saepius, et uterque lunaris defectus argumentum pro se aduocat. Ita cum solem uolunt terra maiorem probare, testimonio lunae deficientis utuntur, cum defectum lunae cona
Abbreviated transcription (Latin):
celo forde siue dubio cõstat has stellas nõ cõ celo
ẜ cõs celũ moueri/ h ut plent liqueat astruamꝰ
de lunᶜ curste q̃ et clari ᵗ su et uelociᷝ notabilior est
lunã postꝙ a sole distedes nouata est / stdo fere die
circa occasũ undet᷑ et qͣst uitina soli quẽ nuꝑ reliquit¬
ipua celi marginiũ tenet aũcedent sup occides ttio¬

Expanded text:
erantur, sine dubio constat has stellas non cum caelo, sed contra caelum moueri. Hoc ut plene liqueat, astruamus de lunae cursu, quia et claritate sui et uelocitate notabilior est. Luna, postquam a sole discedens nouata est, secundo fere die circa occasum uidetur, et quasi uicina soli quem nuper reliquitipsa caeli marginem tenet
Abbreviated transcription (Latin):
quirtũ locũ obtines medĩa regionẽ trnebit nũo / patio
non tenebit Di int̾ t̾nes .i. patros et ios locatur
locata quia magꝭ a sidmo ip̃r s ab ip̃o recessit inia poff̾intrs
q̃ sine ulla discextatioñ ãbage ꝯpediosa ꝓbant affertio
Datͥm stella q̃ pũma est zodiatũ triguata aius ꝑagrat
ual me dius uno ano luna ultiã uno mẽse nõ integᵒ tũtũ

Expanded text:
quartum locum obtinens mediam regionem tenebit numero, spatio non tenebit. Si inter ternos enim summos et imos locatur, locata, quia magis a summo ipse quam ab ipso recessit ima postremitas: quod sine ulla disceptationis ambage compendiosa probabit adsertio. Saturni stella, quae summa est, zodiacum triginta annis peragrat, sol medius anno uno, luna ultima uno mense non integro. Tantum
Abbreviated transcription (Latin):
In his aut̃ tot noĩb q̃ dde soll dicĩtᶜ nõ frust᷑ nͨ ad
landus pompã lascunt or̃o d res ne̾ uocabuł exp¬
mũt᷑ Dux ⁊ f̾ nceps ait et moderator luinũ reliq᷑ꝵ
mens nndoi et tẽꝑatio plato in tuueo cũ de u. i. sp̃ĩs
losret᷑ sic ait ut̃ aut̃ ꝑ ĩpõs octo cͥcutii celers et tat¬

Expanded text:
de sole dicuntur, non frustra nec ad laudis pompam lasciuit oratio, sed res uerae uocabulis exprimuntur. «Dux et princeps», ait, «et moderator luminum reliquorum, mens mundi et temperatio.» Plato in Timaeo, cum de octo sphaeris loqueretur, sic ait: «Vt autem per ipsos octo circuitus celeritat
Abbreviated transcription (Latin):
klecuadas q̃ quirie sũr desert̃ aut grioni ꝑximã regionẽ
relunqunt deptẽtrionũ cõxago nõ selutur/ augius q̃
ut̾ eos labit semel circũfusũ nõ nuitat amplexũ
hyee uͦ mõ in hac in illa celi regione ui sent et sexe
cũ in nnũ locũ dice plores ne cõneu̾it et a loco tñ iͥ qͦ
sil nise sũt et ase postea sepant᷑ Eohͦ eas nõ rẽ celo
infixas ocuł q̃b aꝓpbantib constat Igr᷑ mouẽt᷑ nec
negare hᵒ quisꝙͣ pot̾et qd̵ iisus affiruat ⁊ de ue̾ud¬
ratio ẜ isus quoq aip̃e mostrabit cõsideuq n siguor
ordinẽ quib ⁊ odiatũ dinisu uł distinctũ indemꝰ et
aries exorit᷑ post ipid tauen emieii hñc gemini
seirit᷑. hos cancer et ꝑ ordinẽ relĩ Di iste gͦ i
occid̾te ab oeucte pcede̾nt Nõ ab ariete in daurã
qui ⁊etͦ locata ẽ nor a Tauro ini ger̃os sig̃ / posteriꝰ¬

Expanded text:
t aut Orionis proximam regionem relinquunt. Septentrionum compago non soluitur; Anguis, qui inter eos labitur, semel circumfusum non mutat amplexum. Hae uero modo in hac, modo in illa caeli regione uisuntur, et saepe, cum in unum locum duae pluresue conuenerint, et a loco tamen in quo simul uisae sunt et a se postea separantur. Ex hoc eas non esse caelo infixas oculis quoque approbantibus constat. Igitur mouentur, nec negare hoc quisquam poterit quod uisus adfirmat. Quaerendisus quoque ipse monstrabit. Consideremus enim signorum ordinem quibus zodiacum diuisum uel distinctum uidemus, et Aries exoritur, post ipsum Taurus emergit. Hunc Gemini sequuntur, hos Cancer, et per ordinem reliqua. Si istae ergo in occidentem ab oriente procederent, non ab Ariete in Taurum, qui retro locatus est, nec a Tauro in Geminos, signum posteri
Abbreviated transcription (Latin):
ex om̃ib q̃ se moueat neq nata certe ẽ qr et̾ua est
Hanc tu exte optrims in rebꝯssunt aũt optr̃e cure
de salute patrie quibꝰ agitatꝰ et ex̾citatꝰ aĩꝰ ne lotus¬

Expanded text:
ex omnibus quae sese moveat, neque nata certe est et aeterna est, ex omnibus quae sese moveat, neque nata certe est et aeterna est, hanc tu exerce optimis in rebus. Sunt autem hae optimae curae de salute patriae, quibus agitatus et exercitatus animus velo
Abbreviated transcription (Latin):
ex quadã ꝑte mortalẽ ip̃e deus et̾iis sic fragile
ape sNam quod semꝑ mouet᷑ et̾nũ est quod ãt
fuie h motus inuẽdi finẽ heãt ncce est. deolum
igit quod sese mouet quia nũꝙ descrit᷑ a se nĩs
ne moueri quid̃ de sunt quin ctra cet̾is q̃ mouentur
hic fons hoc pͥncipiũ q mouendi / princixii aũt
ipiũ aut ex nulla re alia nasti pt̾ nec ũ
eẽt id pp̾ncipiũ quod gigneret aluũde Quod
si nũꝙ̃ oritur nec occidit quid̃ nꝙͣ / Nã p̾ncipit̃
extrnctũ nec ipiã ab alio ⁊ euastet᷑ nec ex se aliquid
creabit. Siquid̃ ncce est a spncipio orurr eña ita
fit ut motus pͥncipit̃ ex eõsit qd ipiu a se mouet᷑
Idaut nec nasti pt̃ nec moqpii meri: uel cõcidat
am̃e celũ oñisq na cousistat ncce est / nec ium
ullã nancistatur q̃ p̾mo impulsi moueat᷑ / Cui
pateat igit et̾nũ eẽ id eẽ qd a se ip̃o moueat᷑

Expanded text:
ex quadam parte mortalem ipse deus aeternus, sic fragile ex quadam parte mortalem ipse deus aeternus, sic fragile . Nam quod semper movetur, aeternum est; quod authabet motus, vivendi finem habeat necesse est. Solum igitur, quod sese movet, quia numquam deseritur a se, numquam ne moveri quidem desinit; quin etiam ceteris, quae moventur, hic fons, hoc principium est movendi. Principii autem ipsum autem nulla ex re alia nasci potest: nec enim esset id principium quod gigneretur aliunde. Quod si numquam oritur, ne occidit quidem umquam. Nam principium extinctum nec ipsum ab alio nascetur, nec ex se aliud creabit, si quidem necesse est a principio oriri omnia. Ita fit ut motus principium ex eo sit quod ipsum a se mouetur. Id autem nec nasci potest nec mori, uel concidat omne caelullam nanciscatur, qua a primo inpulsa moveatur. cum pateat igitur aeternum id esse, quod se ipsum moveat,
Abbreviated transcription (Latin):
Quo cuta si reditũ in hñc locũ desperaau̾s ⁊
quo onĩa sunt maguis at p̃stantib iuris ꝙͣti talde
hunc sedẽ et et nm domũ contueri neq te ẜmonili
uulgi dederis nec in p̃miis huãnis spen posueriis
Ieꝵ tuaꝵ suis te oportet illecebris ip̃a iurtus
cuiliat ad uerũ decus Quid de te loquãt᷑ ipsi
uideant ẜ loquant̾ tñ dierio aũt om̃is ille et
angustiis cingit᷑ his regionũ quas iudes nec ñq
de ullo xemis fuit/ et obruit᷑ hõm interiti
et oblimone posteritatꝭ extingut᷑. Reue cũ dipis¬
ser. Ego uͦ ius africane siꝗd bũmeritꝭ de patria
quasi lues ad celi aditũ patet ꝙͣs a p̾ueritia
nestigiis ingressus pris et tuis decori ur̃o nõ de fui
nõ tñ tanto piio exposito enitar młto uigilĩtius
Et ille Tu iͦ enitere et sic habeto te nõ eẽ mortalẽ
s corpq hͦ Nec uñ tu is es quẽ forma ista declarat
et moderat᷑ et mouet id corpꝰ cui pp̃ositus est ꝙ

Expanded text:
Quocirca si reditum in hunc locum desperaveris, in quo omnia sunt magnis et praestantibus viris, quanti tandem hanc sedem et aeternam domum contueri, neque te sermonibus vulgi dedideris nec in praemiis humanis spem posueris rerum tuarum; suis te oportet inlecebris ipsa virtus trahat ad verum decus, quid de te alii loquantur, ipsi videant, sed loquentur tamen. Sermo autem omnis ille et angustiis cingitur iis regionum, quas vides, nec umquam de ullo perennis fuit et obruitur hominum interitu et oblivione posteritatis extinguitur. Quae cum dixisset, Ego vero, inquam, Africane, siquidem bene meritis de patria quasi limes ad caeli aditum patet, quamquam a pueritia vestigiis ingressus patris et tuis decori vestro non defui, nunc tamen tanto praemio exposito enitar multo vigilantius. Et ille: Tu vero enitere et sic habeto, non esse te mortalem, sed corpus hoc; nec enim tu is es, quem forma ista declarat, et moderatur et movet id corpus, cui praepositus est,
Abbreviated transcription (Latin):
offcusũ Nec te moueat qd̵ sexe in longissio posicũ m̃de
uidemꝰ aut ꝙ ip̃a celi supta sespicimꝰ alius ẽ .n. cũ
se oculis ingerit altitudo aliud cõ ꝑ planã se porugit
et exotendit intuitꝰ in qͣ solo oriiontꝭ circus efficitur
ħ de circis omĩb quibꝰ celũ ciigitꝭ dicta sufficiant
tractatũ ad seqꝙ̃tia tñsferamꝰ E⁊ quo mchi
qtemplanti id qd̵ suꝑõ retulimi affiruiat ip̃o lacteo
Ecipionis et parctũ ꝑ sõmũ ꝯtigisse cõuentõ/ Duo
sut aut sp̃cipua q̃ in scellis se q̃ aduuratũ refert aliqͣꝵ
nouitates et om̃ magnatuᵃ 3 / ac fp̃us de nomᵗ post
de magnituͣ disseremꝰ plene et docte adiciedo q̃ nũq̃
ephᵒ. loco iudimꝰ cã cur a nõb nõ uideant᷑ ostendit
Rotus i. m̃e habitatioñ ita positis est ut q̃dã scele¬

Expanded text:
moueat quod saepe in longissimo positum montem uidemus aut quod ipsa caeli superna suspicimus. Aliud est enim cum se oculis ingerit altitudo, aliud cum per planum se porrigit et extendit intuitus, in quo solo horizontis circus efficitur. Haec de circis omnibus quibus caelum cingitur dicta sufficiant. Tractatum ad sequentia transferamus: «Ex quo mihi contemplanti», id quod supra rettulimus adfirmat: in ipso lacteo Scipionis et parentum per somnium contigisse conuentum. Duo sunt autem praecipua quae in stellis se admiratum refert, aliquarum nouitatem et omnium magnitudinem. Ac prius de nouitate, post de magnitudine disseremus. Plene et docte adiciendo: «quas numquam ex hoc loco uidimus», causam cur a nobis non uideantur ostendit. Locus enim nostrae habitationis ita
Abbreviated transcription (Latin):
luna dixinꝰ et ꝙ sũt̃ qͥns scllaꝵꝭ rocps recessꝰ assigͣre
sufficiẽt̃ pari sem̃ ratõe in post̾iora sig̃ iugrand
semꝑ m̃ddane uolubilit dõtruria recessiõe u̾sant᷑
hiio asẜ̾tꝭ de speraꝵ ordine pauca dice da sũt In quo
tene̾ cõmemoret/ Ciceroni Archunedes et caldeoꝵ
rõ cõsentit/ plato Eꝑ egiptios om̃s pħĩe dpp disti¬
plinatt potẽtos secutꝰẽ qu ita solẽ int̾ lauã et

Expanded text:
cessum adsignare sufficient. Pari enim ratione in posteriora signa migrando semper mundanae uolubilitati contraria recessione uersantur. His adsertis, de sphaerarum ordine pauca dicenda sunt, in quo tum tenere commemoret. Ciceroni Archimedes et Chaldaeorum ratio consentit, Plato Aegyptios, omnium philosophiae disciplinarum parentes, secutus est, qui ita solem inter lunam et
Abbreviated transcription (Latin):
illa bra mẽbla ciã et desgrata toriꝰ corpis linimẽta
cousistat̃ / Ideo at̃ adiecimꝰ int̾dũ quia cõstat quoties
maturari partᵒ cũ aut̃ nouo mẽse absolutis fusa
mascil septr̃ pħ partẽ uͦ ut / nictur̃ sit qd effcẽ
ett ani in uto sit p̃ mortuũ ut tñ mõ spiras nascat

Expanded text:
ate membra omnia et designata totius corporis liniamenta consistant. Ideo autem adiecimus 'interdum' quia constat quotiens maturari partum. Cum autem nono mense absolutio futura  partum uero, utrum uicturum sit quod effusum est an in utero sic praemortuum ut tantummodo spirans nascatur,
Abbreviated transcription (Latin):
cħ pitissi ꝰ ait de fectus solis ualos lune q labares¬
B uc̃dlus gitꝰ trũ luncaꝵ ductus zodiatũ et clandat
ut gudat nnũ eñ cutid̃ auctor uocabiloꝵ dici uolut
autiquitas / Quiq alii circuli paratelli nocãt horꝭ
Int hos et medĩ duo sut tropici maiores ultinus
medio mĩores et ip̃i ex utraq ꝑte zone uste t̾ ños
faciit. Iret hos alii duo funt colui quil nõme
cedit imꝑfecta cõuersio ambientis septẽtrionale u̾tice
atq inde in du̾sa refusi se in sũmo int̾secãt et ut

Expanded text:
itissimus, ait: Defectus solis varios, lunaeque labores. Quamvis igitur trium linearum ductus zodiacum et claudat et diuidat, unum tamen circum auctor uocabulorum dici uoluit antiquitas. Quinque alii circuli paralleli uocantur. Horum Inter hos et medium duo sunt tropici maiores ultimis, medio minores, et ipsi ex utraque parte zonae ustae terminum faciunt. Praeter hos alii duo sunt coluri, quibus nomen dedit imperfecta conuersio. Ambientes enim septentrionalem uerticem atque inde in diuersa diffusi, et se in summo intersecant, et quinque
Abbreviated transcription (Latin):
õficiat ippe qͥ tanto tp̃e sig s unẽ enietiat᷑ p̃to totũ rodi¬
acd̃ luc̃ dist̃ uit maĩfesta tñ et subiecta deuł motii su
sig̃ Iẽ pares horas ioni ⁊ diei facit In hͦ signo cr
bccid᷑ librã ĩ scorpii cellas mox oriri uidem et apparẽt
taurq uicins occasi Nã et u̾gilias et hyadas ꝑtes
taut/ clariores nõ multo post sole ingente iudeis
peqͥpuati mẽte sol in sigiũ posterꝰ idest n taurũ recedt
et ita fit utt neq u gilie neq aliar ꝑd taui ello¬

Expanded text:
signum unum emetiatur quanto totum zodiacum luna discurrit, manifesta tamen et subiecta ocuIis motus sui signum est, pares horas somni et diei facit. In hoc signo cum occidit, Libram, id est Scorpii chelas, mox oriri uidemus, et apparet Taurus uicinus occasui: nam Vergilias et Hyadas, partes Tauri clariores, non multo post solem mergentes uidemus. Sequenti mense sol in signum posterius, id est in Taurum, recedit, et ita fit ut nequ
Abbreviated transcription (Latin):
gendi Ideo g. utend̃ ẽ cõcessis inte spaciis ut sit pscc̃
purgois maior facultas ⁊ wego inquies qͥ iũ pfecte
purgatꝰ ẽ manur sibi deb inferre cõ nõ sit eis tausa
Remanẽdi qr ꝓfectũ ult̾ius nõ requint qui ad supua
pucuit/ dez hoc ip̃o qͦ sibi celẽm fuie spe frue̾de beat¬
tatis arcessit irretit᷑ liq̃is passionis qr spes sicut
tiuor passio est ẜ et cet̾a q̃ suꝑior ratiõ disẜut
inc̾ret Et ħ. ẽ ꝙ paulus filuo spe inte uerioris
ad se uenire pperante ꝓhibet ac repellit ne festinatẽ
absolutionis astensiomss desideriũ magꝭ cũ hac ip̃c
passione iũciat ac retardet Rec dicit ꝙ uͥ mors

Expanded text:
gendi. Ideo ergo utendum concessis uitae spatiis ut sit perfectae gendi. Ideo ergo utendum concessis uitae spatiis ut sit perfectae purgationis maior facultas. Ergo, inquies, qui iam perfecte purgatus est, manum sibi debet inferre, cum non sit ei causa remanendi, quia profectum ulterius non requirit qui ad supera peruenit. Sed hoc ipso quo sibi celerem finem spe fruendae beatitatis arcessit, inretitur laqueo passionis, quia spes, sicut timor, passio est, sed et cetera quae superior ratio disseruit incurrit. Et hoc est quod Paulus filium spe uitae uerioris ad se uenire properantem prohibet ac repellit, ne festinatum absolutionis ascensionisque desiderium magis eum hac ipsa passione uinciat ac retardet, nec dicit
Abbreviated transcription (Latin):
doctissin natis explebo ñm reddacop tenebris h.
igit᷑ nat᷑alis uã mors cũ finẽ corpis salus m̃or
suoꝵ defectus apportat nõ cũ extorq̃tur ita ccrxori
adhuc idoner ad ꝯtinuationẽ ferendi nec leuis ẽ differ
uitã uł nat᷑a ut sponte solue̾di/ anima i. cũ a corpe
deserit᷑ potest in se nichil reture̾ corpeũ si se paire
cũ in hac uta eẽt instituit dnni uero ip̃a de coipe
uolent᷑ extrudit᷑ qr ex cupto iculo nõ soluto fit ei
ip̃a ncc̃ĩtas occasio passionis et malis iũculis dũ cũpit
Qun coustet inquit renuiueraᵃ aninus alic eẽ tri¬
ouendã ꝑ no ꝑfectionis ad quã in hac uita unãq̃q ꝑuenᵗ
nõ est p̃cipitandus uite fuuiis cũ ad huc ꝓficiẽdi eẽ
possit accefrie nec frustra hᵒ dictũ ẽ Nam in archanis¬
difficulle p̃sto sit surge̾ aĩas uͦ de hac uita cũ de¬
lictor sordib recedẽtes equãdas his q̃ ini abruxtã ex
alto sp̃cipitis de lapsi sũt unde nũꝙͣ̃ facultas sit resiit¬

Expanded text:
 explebo numerum reddarque tenebris. Haec est igitur naturalis uere mors, cum finem corporis solus numerorum suorum defectus apportat, non cum extorquetur uita corpori adhuc idoneo ad continuationem ferendi. Nec leuis est differentia uitam uel natura uel sponte soluendi. Anima enim, cum a corpore deseritur, potest in se nihil rcum in hac uita esset, instituit. Cum uero ipsa de corpore uiolenter extruditur, quia exit rupto uinculo, non soluto, fit ei ipsa necessitas occasio passionis, et malis uinculi, dum rumpit,cum constet, inquit, remunerationem animis illic esse tribuendam pro modo perfectionis ad quam in hac uita unaquaeque peruenit, non est praecipitandus uitae finis cum adhuc proficiendi esse possit accessio. Nec frustra hoc dictum edifficultate presto sit resurgere; animas vero ex hac vita cum delictorum sordibalto praecipitique delapsi sint, unde numquam facultas sit resur
Abbreviated transcription (Latin):
longũ ẽ enu̾are docuerũt Nec dubiũ ẽ qn ipa sit
mortaliũ corpũ et auctor et q̃ditrix adeo ut nõuulla
coipa sub luĩo eoꝰ accessu patrãt angniẽta et hac
dccrestente nuinuãt᷑ / Bed ne de re creta maĩ festi
fascidũ ꝓlixa asẜtõe gue̾t / ad easq̃ de inferoꝵ loco
ali dffimnt trauseanꝰ. Maluerũt .i. mũdũ alii in
elem̃ta t̃ qͣterua dundeꝰ ut in p̾mo iiment᷑ ordine
Terra aqua aer iguis qui c̃ pars liquidior acit iucura
line/ sux̃ h rursũ totid̃ nũo ẜ nature purioro elem̃ta
ut sit luna ꝓ t̾ra quã ethẽam t̾rr̃ a p̃ħicꝭ dñs nõiatã
Aqua sit spera mercurii aer uen̾is. Ignis ini sole
Tertius u elem̃toꝵ ordo ita ad nos cõusus habeatur
ut t̾ram ultiã faciat et es cet̾is in mediũ redactis
in c̾ra desinat tã ima ꝙ̃ sũma post̾mitas/ Igi᷑
spera martia iguis hẽat᷑ aer iouis Datui aque
Cerra uͦ aplanes in qͣ elisios eẽ campos puris ais

Expanded text:
longum est enumerare, docuerunt. Nec dubium est quin ipsa sit mortalium corporum et auctor et conditrix, adeo ut nonnulla corpora sub luminis eius accessu patiantur augmenta et hoc decrescente minuantur. Sed ne de re co alii definiunt transeamus. Maluerunt enim mundum alli in elementa ter quaterna diuidere, ut in primo numerentur ordine terra, aqua, aer, ignis, qui est pars liquidior aeris uicina lunae; supra haec rursum totidem numero, sed naturae purioris elementa, ut sit luna pro terra, quam aetheriam terram a physicis diximus nominatam, aqua sit sphaera Mercurii, aer Veneris, ignis in sole, tertius uero elementorum ordo ita ad nos conuersus habeatur ut terram ultimam faciat, et, ceteris in medium redactis, in terras desinat tam ima quam summa postremitas, igitur sphaera Martia ignis habeatur, aer Iouis, Saturni aqua, terra uero ἀπλανής, in qua Elysios esse campos puris animis
Abbreviated transcription (Latin):
corpus nocauit et magno se corpe nustet/ h. ac̃
legauit/ de Septẽ subiect globis ait qͥ uersant
retͦ contraͦ motu atq celũ qd cĩ dicit ãmois ut quliu
si u̾sat᷑ colũ et siilli septẽ ⁊ u̾sant᷑ et dotra ᷑ mot
mouẽt᷑ aut si ħuc̃ eẽ speraꝑ ordine̾ ꝙ̃ cito refert
plaronita ꝯsentit auctoritas et si nẽ iubuecte sũt qui
pacto scelle eaꝵ cmm podiacũ lustiare dicaᵗ᷑ cu¬

Expanded text:
corpus» uocauit: ... et magno se corpore miscet. Hoc autem legauit. De septem subiectis globis ait: «qui uersantur retro contrario motu atque caelum.» Quod cum dicit, admonet ut quaeramus si uersatur caelum, et si illi septem et uersantur et contrario motu mouentur, aut si hunc esse sphaerarum ordinem quem Cicero refert Platonica consentit auctoritas, et si uere subiectae sint; quo pacto stellae earum omnium zodiacum lustrare dica
Abbreviated transcription (Latin):
nus cuiꝰ diffinitõi p̃limũ pluriũ ꝯsẜ I accessit alt
Lactrũ calorꝵ cẽ sideri fusionẽ quĩ iõ adu̾sa rodiaco
curuitas obliquauitt ut q̃m sol nũqͣ yediaci excedcdo
Rm̃os exptẽ feruoix sui ꝑtẽ celi reliqũ defebat h
cirti a uĩa solis in olllq s recedeus uniũsiͭ flexu calido
u relatũ est ħ de lacteo / Dece̾ aut̾ ut dixiꝰ cirtisti

Expanded text:
definitioni plurium consensus accessit, ait lacteum caloris esse siderei fusionem, quam ideo aduersa zodiaco curuitas obliquauit ut, quoniam sol numquam zodiaci excedendo terminos expertem feruoris sui partem caeli reliquam deserebat, hic circus, a uia solis in obliquum recedens, uniuersitatem flexu calido iam relatum est. Haec de lacteo. Decem autem alii, ut di
Abbreviated transcription (Latin):
puendt illit doditionis futt᷑ auplicant᷑ exerdĩ quia
hyrocimol a quarius aut adu̾sis leonẽ ẽ et illo
oric̃te moꝵ octidit Ideo cũ sol aquanõ ter madbis
fãtur Nic̃ gᵒ .i. cõfimo qͦ se godiacus lacteusq
eõtigunt aĩa descenders at᷑ en q̃ sola forͣ dima
est in conũ de fluendo deducit᷑ sicut a pucto liuea
nascit et in longr̃ ex indunduo ꝓcedit ibiq a
puncto ꝙ ẽ monas neuit in diadẽ ꝙ ẽ yma ꝓtctio¬

Expanded text:
onis futurae auspicantur exordium. Et quia tirocinia, Aquarius autem aduersus Leoni est et illo oriente mox occidit, ideo, cum sol Aquarium tenet, Manibus  id est a confinio quo se zodiacus lacteusque contingunt, anima descendens a tereti, quae sola forma diuina est, in conum defluendo producitur, sicut a puncto nascitur linea et in longum ex indiuiduo procedit, ibique a puncto
Abbreviated transcription (Latin):
mour ambit̃ ⁊ eũd locũ repiessii/ circꝰ t ant
hic liuea ambiens sperũ ac ueluti senitã faciõs
ꝓ quã lun utrĩ disc̾rit et intꝰ q̃ uagatũ
stellar error legitims coħcet / quas Ideo uetos errare
et om̃i qͥd par celer̾tas motꝰi siłis et id motꝰ meand¬
celentas ip̃a admiraᷝ qr cũ sit ead̃ oñ uet ulla ex ills
desparis spatii aptius nos seꝙ̃tia docebut his de
syderũ nata et sydẽa hõm mẽte nariate riurĩ pr̃¬

Expanded text:
ur ambitum in eundem locum regressus. Circus est autem hic linea ambiens sphaeram ac ueluti semitam faciens per quam lumen utrumque discurrit, et intra quam uagantium stellarum error legitimus coercetur. Quas ideo ueteres errare Et omnium quidem par celeritas, motus similis, et idem eceleritas ipsa mirabilis quia, cum sit eadem omnium nec ulla ex illis ub eadem celeritate disparis spatii aptius nos sequentia docebunt. His de siderum natura et siderea hominum mente narratis, r
Abbreviated transcription (Latin):
noy et yallron suspicant intelligi qͥ abillo indi¬
induo naty in suigłos ip̃e dindit᷑ Ideo in iller
sac̾s t̃ dit᷑ tytanco furore in mẽbra discerptus
et frustis sepultis rrsq unꝰ et integer emersisse
ꝙ noye ꝙ̃ diximꝰ mẽtẽ uocãt ex indunduo pbendo
se dunderd cet rursqi ex diso ad indinderq reuer¬
cendo et nũdi implet officia et nat᷑e sue archauia
nõ deẜit hᵒ ᵒ fpõmo podere de zodiaco et lacteo¬
amicit᷑ accessu s etꝭ suiglos motꝰ qͦs ini ep̾citio est
habitura ꝑduciał  In spera saturuu ratrotination

Expanded text:
icantur intellegi, qui ab illo indiuiduo natus in singulos ipse diuiditur. Ideo in illorum sacris traditur Titanio furore in membra discerptus et frustis sepultis, rursus unus et integer emersisseiximus mentem uocari, ex indiuiduo praebendo se diuidendum, et rursus ex diuiso ad indiuiduum reuertendo et mundi implet officia et naturae suae arcana non deserit. Hoc ergo primo pondere de zodiaco et lacteamicitur accessu, sed et singulos motus, quos in exercitio est habitura, producit: in Saturni, ratiocination
Abbreviated transcription (Latin):
st qx̃ ẽ qdͥ plo notauit in phedrone aĩa in corpꝰ trahi
noua ebtretate trepidant̃ noles nonĩ pot̃ mat̾uał alliui¬
onis intelligi q̃ delibita et gͣuata deducit Archaui guiꝰ
indiciũ et crat᷑ liberi patas ille side̾us in regioe q̃ int̾
cancrũ ẽ et leonẽ locatꝰ ebrietatõ ilic o̾mũ descenstris
aĩs euenre silua influr̃te sigficãs / uñ et comes ebetatꝭ¬

Expanded text:
st quod Plato notauit in Phaedone, animam in corpus trahi noua ebrietate trepidantem, uolens nouum potum materialis alluuionis intellegi, quo delibuta et grauata deducitur. Arcani huius indicium est et Crater Liberi patris ille sidereus, in regione quae inter Cancrum est et Leonem locatus, ebrietatem illic primum descensuris animis euenire silua influente significans, unde et comes ebrietat
Abbreviated transcription (Latin):
de sidenũ acqrẽdi cogit spnte copiã nõ ꝓuide̾ et
ĩ affeuẽ opos et egescatꝭ mala in ub̃tate patũt
nestietis parta respice dũ egẽt habendis illos¬
aut̃ radiis cotaꝵ pende̾ districtos qi incħ cr̃cilio
p̃uidentes nnicħ cõe moderãtes inc̃ħ irtutib expli¬
cantes seq et om̃s actus suos fortue ꝑmittentes
casib et fortitꝭ semx rotant᷑ daxũ ingẽs uolue̾
mefficacib labrerosq conatib itã terctis. atraꝵ
scilier̃ lapsurã semx et cadenti slłe illoꝵꝭ capitib
nimine̾ qui ardias ptates et infaust̾a abiñt tyrĩdude
nũꝙͣ sine tinore incturi et cogetes subiectĩ uulgis

Expanded text:
rium cogit presentem copiam non videre, et in affluentia inopes egestatis mala in ubertate patiuntur, nescientes parta respicere dum egent habendis; illos radiis rotarum pendere districtos qui nichil consilio previdentes, nichil ratione moderantes, nichil virtutibus explicantes, seque et omnes actus suos fortune permittentes, casibus et fortuitis semper rotantur; saxum ingens volvere inefficacibus laboriosisque conatibus vitam terentes; atram silicem lapsuram, et cadenti similem, illorum capitibus iminere, qui arduas potestates et infaustam ambiunt tyrannidem nunquam sine timore victuri et cogentes subiectum vulgus
Abbreviated transcription (Latin):
locũ mort et inferuoꝵ uocari iyaq lunã uite eẽ
mertisq cõfimũ et aĩas inde in t̾ra fluẽtis mori
Inde ad suꝑa mẽates in uitã reu̾ti nͨ nimecto extunatũ
est Aluna eĩ deorsũ nã incipit caducoꝵ / ab hac ar̃e
sub nũm dieꝵ cadeꝰ et sub tẽpꝰ incipiũt / denis illã
etheam t̾ram phaci uocauerũt et habitatores etꝰ luares

Expanded text:
locum mortis et inferorum uocari; ipsamque lunam uitae esse mortisque confinium; et animas inde in terram fluentes mori, inde ad supera meantes in uitam reuerti nec immerito aestimatum est. A luna enim deorsum natura incipit caducorum: ab hac animae sub numerum dierum cadere et sub tempus incipiunt. Denique illam aetheriam terram physici uocaue
Abbreviated transcription (Latin):
etne cuo fastidiosã sit si idsi ip̃es ut poeta greta¬
suis ⁊ latina u̾ba quͦ sq suĩ in digetes diuifato pdiri¬
Loc Iouis hii sc̃ de nond̃ hoĩes mõ i cũ superis
his deputat largiorẽ et nos cers sole sũ ac sua
sidera ꝓfitet᷑ ut genine dectue obẜuatões p̃stiterit

Expanded text:
Et ne cui fastidiosum sit si uersus ipsos ut poeta Grasuis in Latina uerba conuersi sunt: Indigetes diui fato summi Iouis hi sunt: quondam homines, modo cum superis his deputat largiorem, et nosse eos solem suum ac sua sidera profitetur, ut geminae doctrinae obseruatione praestiterit
Abbreviated transcription (Latin):
de luna si n̾o lucet luce aliena peꝙ̃d seꝙ̃tia docebunt
ħ cũ dcipionis obtutꝰ nõ siie ad mirr ꝓcuries ad
tras usq flupisẜ et illic familiaꝵꝭ excisset in
rursus aui moictis ad suyiora reuocatq est /ipiꝰ a
celi epordio speraꝵ adine in ħ u̾ba mõ strantꝭ
Nouẽ tibi orbibꝰ nel potiq globis quexa sũt omiã

Expanded text:
De luna, si uere luce lucet aliena, sequentia docebunt. Haec cum Scipionis obtutus non sine admiratione percurrens ad terras usque fluxisset et illic familiaris haesisset, rursus aui monitu ad superiora reuocatus est, ipsum a caeli exordio sphaerarum ordinem in haec uerba monstrantis: «Nouem tibi o
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e ⁊ xaulq yr et alqi qͦs extictos eẽ arbitrabaua᷑
Sel fortuitis et int̾ fabulas elucẽt seĩa infixa u̾tutũ
q̃ nñt indeas licet utt e pectore Scipionis ũł sõmãtis
at. In re i. una peliticaꝵ u̾tutẽ oñ parit
ex̾cet officẽ / qͥ nõ labit᷑ aĩo p̃dicta morte pterritus¬

Expanded text:
ipse et Paulus pater et alii quos nos extinctos esse arbitraremur.» Vel fortuitis et inter fabulas elucent semina infìxa uirtutum: quae nunc uideas licet ut e pectore Scipionis uel somniantis emineant. In re enim una politicarum uirtutum omnium pariter exercet offìcium. Quod non labitur animo
Abbreviated transcription (Latin):
R q uias serepissume nigilaus solebat cogtas ce las
affeltanus se ostedł ea fori qĩ in ex maguie ens
ꝑ ex ip̃o erat notior que ubi agnoui equide cohotrui
D Ale ades inquit anmno et omitte timore Scipio
et que dicã trade menio . uides ne illã urbẽ q̃ parere
ppło Ro. ꝑ me coacta renouat p̃stria bella nec pt̃
qmieste̾ i ondebat aut̃ carthagnũ de excelse et pleuo
stellaꝵ illustri et claro quodã leco ad quã tu ospugrãda
non uenis pene nules. hauc h ͦ biẽnio cõsul euertes
censerq fueris et obieris legatus egiptẽ syrian
asiani gretiã delegere it̾i consul abseus. bellũq
maguũ conficios: Aumantiã exostindes. Aed cum
erit curru capitoliũ ĩuectꝰ. offendes rẽ ꝑ. cõsilis

Expanded text:
 saepissime vigilans solebat cogitare et loqui Africanus se ostendit ea forma, quae mihi ex imagine eius quam ex ipso erat notior; quem ubi agnovi, equidem cohorrui, sed ille: Ades, inquit, animo et omitte timorem, Scipio, et, quae dicam, trade memoriae. Videsne illam urbem, quae parere populo Romano coacta per me renovat pristina bella nec potest quiescere? ostendebat autem Karthaginem de excelso et pleno stellarum illustri et claro quodam loco ad quam tu oppugnandam nunc venis paene miles. Hanc hoc biennio consul evertes,censorque fueris et obieris legatus Aegyptum, Syriam, Asiam, Graeciam, deligere iterum consul absens bellumque maximum conficies, Numantiam excindes. Sed cum eris curru in Capitolium invectus, offendes rem publicam con
Abbreviated transcription (Latin):
harꝭ rectores et ẜuatores ħnc ꝓfecti huc reuertũe
uit recte pħantes indulitate ꝯstat eẽ seutentie
sie de quo fonte nemit rerognoscat Huic ẽ illud̃
a quodã int̾ alia sen festina seu mordacia serio ttam
q refert᷑ craculi cõsulenti ad beatitatẽ qͦ ituẽ phie¬
iureti di te inquit agnom̾is s in ip̃ius tẽpli fronte

Expanded text:
«harum rectοres et seruatores hinc profecti huc reuertuntur», e sit, de quo fonte uenerit, recognoscat. Hinc illud a quodam inter alia seu festiua, siue mordacia, serio tamen hec fertur oraculi, consulenti ad beatitudinem quo itinere perveniret. Si te inquit agnoveris. Sed in ipsius fronte
Abbreviated transcription (Latin):
affecti hũduitas his u̾tutib u bonꝰ p iui et suoꝵ
atq in dei pub. rector efficit᷑ iuste hac pudẽ g̃ũłis¬
huãna dunã nd̃ desens / E ecunde quas purgatora
uetat hoĩs sũt qͥ diuni capaxĩ solũq añ eiꝰ expe¬
dĩt qui deaeuit se a corpis tontagione purgad et
sda hũanoꝵ fuga sołis insc̾ze dñuis hee sut̃ otiosoꝵꝭ
q a reꝵ publicar actib sessq sciãt / haro q̃d̃ singli¬
Ihaũtiũ dixunꝰ quas solas qdã extimauer̃t eẽ u̾ tutes
T ertie sũt puigati de siccati q auni et ab or̃ muid
sit alind intueri / Ae pantie ẽ t̾renas cuidiᵗᷤ
reliss om̃s ꝓ erdinẽ defluñt Ñ si reꝵ aliaꝵ młto
mag mrtutũ ydeos eẽ in mẽte credend̃ ẽ ꝭ Illic
prudentia ẽ meus ip̃a dĩmã / exãntia qd̵ ⁊ se ppetua

Expanded text:
affectus, humanitas. His uirtutibus uir bonus primum sui affectus, humanitas. His uirtutibus uir bonus primum sui atque inde rei publicae rector efficitur, iuste ac prouide gubernans, humana non deserens. Secundae, quas purgatorias uocant, hominis sunt qua diuini capax est, solumque animum eius expediunt qui decreuit se a corporis contagione purgare et quadam humanorum fuga solis se inserere diuinis. Hae sunt otiosorum qui a rerum publicarphantium diceremus, quas solas quidam aestimauerunt esse uirtutes. Tertiae sunt purgati iam defaecatique animi et ab omni mundi sit aliud intueri; temperantiae, terrenas cupiditates relique omnes per ordinem deflin mente credendum est. Illic prudentia est mens ipsa diuina; temperantia, quod in se perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
uotant᷑ / Scde purgatoie Tertie ar̃mi iã p̾gati
Quarte exemplares / Eet fut̾ politice hoĩs quia
potiale aĩał est hio boni uiri rei p. ꝯsulut urbes
tuent᷑ his parẽtes uena̾nt᷑ liberos auãt ꝓxĩos
diligunt᷑ his cnuũ salutẽ gũbuant his sotios
ad rõis nermã q̃ cogitat q̃q agit muu̾sa dirige
ac nchil p̃t̾ rectũ uelle uł faccꝰ huadius actib¬
tãꝙ̃ dñuis arbitriis ꝑuidẽ / prudentie insũt ratio
intellectii circũ spectio ꝓmidẽtia docibilital cautio
fortitudis anñ sux̃ prculi metũ age̾ anchil ꝓ iusi
tur pͥia tnne̾ collerare fortit᷑ uł adu̾sa uł ꝓspera
fortitudo p̃stat ouagnauimitatẽ fiduciã securitatẽ mag̃¬
penitodid in nullo lege moderationis excede̾ / sub iugd
eritionis cuxidi  domare Nemxantĩã secũt modesta
necundia abstinõtia castitas honestas modea ͦ piretas
sobrietas pudicitia / Iustiti᷑ ẜuare unicuas qd puc̃i ẽ

Expanded text:
uocantur, secundae purgatoriae, tertiae animi iam purgati, quartae exemplares. Et sunt politicae hominis, qua sociale animal est. His boni uiri rei publicae consulunt, urbes tuentur; his parentes uenerantur, liberos amant, proximos diligunt; his ciuium salutem gubernant; his socios ad rationis normam quae cogitat quaeque agit uniuersa dirigere ac nihil pnis arbitris prouidere; prudentiae insunt ratio, intellectus, circumspectio, prouidentia, docilitas, cautio; fortitudinis, animum supra periculi metum agere nihilque nisi turpia timere, tolerare fortiter uel aduersa uel prospera; fortitudo praestat magnanimitatem, fiduciam, securitatem, magpaenitendum, in nullo legem moderationis excedere, sub iugum rationis cupiditatem domare; temperantiam sequuntur modestia, uerecundia, abstinentia, castitas, honestas, moderatio, parcitas, sobrietas, pudicitia; iustitiae, seruare unicuique quod suum est;
Abbreviated transcription (Latin):
prudẽtia est / S cũ ꝑftã beatitas et clestis
habita hũone nat̾e in qͣ it se nou̾at eẽ ꝓuittit᷑
audiedo tñ talia de sidemũ fieuat tẽpat et peq̃scrat
ut de iuta aui et patris int̾ roget ꝙ nͥ cẽ perantia
est. ut iã tũ liq̃ret affricaⁿ ^ ꝑ qetẽ ad ea loca q̃ sibi debe̾ut᷑

Expanded text:
prudentia est. Quod cum perfecta beatitas et caelestis habitatio humanae naturae, in qua se nouerat esse, promittitur, audiendi tamen talia desiderium frenat, temperat et sequestrat ut de uita aui et patris interroget, quid nisi temperantia est? Vt iam tum liqueret Africanum per quietem ad ea loca quae sibi deb
Abbreviated transcription (Latin):
uiui lacinaꝵ ꝓfudi. Ille at me cõplex ꝰatq ostulãt
flere phibebãt. at ego ut spmũ fletu repiesto
ille Nisi tñi cũ deus is cuiꝰ hͦ templũ est om̃e quod
conspicis. istis te corporꝭ custodis liberau̾t. huc t
aditus pate̾ nõ pt̃ shones cm̃ sunt hac lege gnati
qui tuerent᷑ illũ globũ quẽ in templo hoc medĩ iides
q̃ terra dicit᷑ hyiisq aniuꝰ datꝰ est exillis sempit̾ius
iguib q̃ suera et stellas uocatis q̃ globose et rotunde
dininus aminate metibi circos suos orbesi cõficiũt cele

Expanded text:
lacrimarum profudi, ille autem me complexus atque osculans flere prohibebat. Atque ego ut primum fletu represso ille. Nisi enim deus is, cuius hoc templum est omne, quod conspicis, istis te corporis custodiis liberaverit, huc tibi aditus patere non potest. Homines enim sunt hac lege generati, qui tuerentur illum globum, quem in hoc templo medium vides, quae terra dicitur, iisque animus datus est ex illis sempiternis ignibus, quae sidera et stellas vocatis, quae globosae et rotundae, divinis animatae mentibus, circulos suos or
Abbreviated transcription (Latin):
formari edi nnuẽ ali ac ꝑ om̃s etatũ gͣdus cͣdi
seuecte atq dĩo cõstare facit / Nĩ ut illud tacearꝰ
ꝙ ut᷑m nulla in seĩs occupatũ h̃ dieꝵ ñs nat̾a
dõscituit uelut decieto exonerãde mulieris uectigali
mandi hõis menetã locato h p̃ᵉ artifex nã mołr

Expanded text:
formari, edi, uiuere, ali ac per omnes aetatum gradus tradi senectae atque omnino constare facit. Nam ut illud taceamus quod uterum nulla ui seminis occupatum hoc dierum numero natura constituit uelut decreto exonerandae mulieris uectigali mandi hominis monetam locato, hoc primum artifex natur
Abbreviated transcription (Latin):
piudeñ in antri ita censis dest ptoẽ significauᵗͭ hiac
et pytagoros putat a lacteo curtulo de oisd̃ incipe ditis
imxiũ qr aie inde lapre iudent᷑ iã a supis recessisse
qdeo pͥmã nastrutib offerri aĩt lactis alimoniã qr poriꝰ
ris motꝰ a lictes incipit on corpa t̾reua labe̾tib unde
et scipioni de aĩs beatoꝵ osteuso lacteo dictũ ẽ hint
ꝓfecti huc reu̾tunt᷑ g. desceusii ẽ cũ adhuc ii cantio
unt qm̃i illic porte necdĩ lactẽ adhnt reliquerunt

Expanded text:
prudentia in antri Ithacensis descriptione significat. Hinc prudentia in antri Ithacensis descriptione significat. Hinc et Pythagoras putat a lacteo circulo deorsum incipere Ditis imperium, quia animae inde lapsae uidentur iam a superis recessisse. Ideo primam nascentibus offerri ait lactis alimoniam, quia primus eis motus a lacteo incipit in corpora terrena labentibus. Vnde et Scipioni de animis beatorum ostenso lacteo dictum est: «hinc profecti huc reuertuntur.» Ergo descensurae cum adhuc in Cancro sunt, quoniam illic positae necdum lact
Abbreviated transcription (Latin):
paulatĩ in inferiora dilabit᷑. Mec subito a ꝑfecta ĩcoryali
luteũ corpꝰ induit᷑ d seusim ꝑtacita det̾mẽta et
longiorẽ simplicitatꝭ et absolatissine prritaꝵ recessũ¬
ut in q̃ dã syderei corꝑis inc̾meta Egeste tgestit
In singũł n. speris q̃ tolo subiecto rũt ethẽa ebuolaⁿ¬
cõciliet̾ et ideo totid mortib quot speras ti ausit
qͦ aĩa de celo in ħꝰ inte inferia dilabie᷑ sit ordo digerit᷑
Odiacũ ita lacteus cutulis obliq̃ cci flexiois¬
mbt occursũ ambiendo cõplectit᷑ ut eĩ  dio
ropita sigra capͥcerm et cancer ferũt int̾secet
has solis portas p̃ħici uocauerũt qr in ut᷑ q ebit ottr¬
obliquante solstitio ult̾ius solis inhibet᷑ accessio/ et fit
ei regressꝰ ad zone miã cuiꝰ t̾nos nũꝙͣ reluquit
ꝑ has portus aĩe de celo in t̾ras meare et de t̾ris
in colũ remeare credunt᷑ / Iõ hõm una alt̾a deore
uocat᷑ / homi cancer quia ꝑ quc̃ in inferioã destrusꝰ est¬

Expanded text:
in inferiora delabuntur; nec subito a perfecta incorporalitate luteum corpus induitur, set sensim per tacita detrimenta et longiorem simplicis et absolutissime puritatis recessum in quedam syderei corporis incrementa turgescit. In singulis enim speris, que celo subiecte sunt, quaconcilietur, et ideo totidem mortibus quot sphaeras transit, quo anima de caelo in huius uitae inferna delabitur, sic ordo digeritur. Zodiacum ita lacteus circulus obliquae circumflexionis occursu ambiendo complectitur ut eum qua duo tropica signa, Capricornus et Cancer, feruntur, intersecet. Has solis portas physici uocauerunt, quia in utraque obuiante solstitio ulterius solis inhibetur accessio, et fit ei regressus ad zonae uiam cuius terminos numquam relinquit. Per has portas animae de caelo in terras meare et de terris in caelum remeare creduntur. Ideo hominum una, altera deorum uocatur: hominum, Cancer, quia per hunc in inferiora descensus est
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ iblũ et maxͫ solis ardore Iorreri duo sunt
habitabiles. Quoꝵ australis ille in quo qͥ cosistunt
adu̾sa nobis uergunt nestigia nchil ad uestrũ
gemus. hic aut̾ alt̾ subiectis aquiloni quẽ incolitis
cerne p̃ tenni uos parte cõtingat. Dnñs eni t̾ha¬
quod magnã ꝙ̃ occeanũ mc̃cuxatis in t̾ris qni tñ
tanto nom̃it qͣ sit paruuis indes ex his ip̃is
cultis notisq t̾ris num aut tuũ aũt cuiusq nr̃m
noꝰ uel caucasũ hunc quẽ corus tͣnstendere põtut
uł illũ gangem tͣnsuatare: Dus in ieliqͥs criẽdꝭ

Expanded text:
autem illum et maximum solis ardore torreri. Duo sunt autem illum et maximum solis ardore torreri. Duo sunt habitabiles, quorum australis ille, in quo qui insistunt, adversa vobis urgent vestigia, nihil ad vestrum genus; hic autem alter subiectus aquiloni, quem incolitis, cerne quam tenquod magnum, quem Oceanum appellatis in terris, qui tamen tanto nomine quam sit parvus, vides. Ex his ipsis cultis notisque terris num aut tuum aut cuiusquam nostrum nomen vel Caucasum hunc, quem cernis, transcendere potuit vel illum Gangen tranatar
Abbreviated transcription (Latin):
tissia cõuersione sonitus ut eĩ aures hõmi capere
uo possint . uicut intueri sole ado̾sũ nequitis
ad mictis refereban tñ oculos ad t̾rã idinitide¬
d nnc africanus sentio inquit te sede hoñ etia
unc̃ hoĩ ac domũ contemplari. Que si tibi parua
ut est ita indet᷑ hec celestia semp spectato illa
hucd̃na cõtruinito. Tu eñ quã celebritatẽ ẜ̾mouit
hõm aut quã expetendã consequi głam potes. uides
habitari in t̾ra raris et angustis in locis et in ip̃is qͣs
maculis ubi habitat᷑ uastas solitudines int̾iectas
hosq qui incolunt trã nõ modo int̾ruptos ita eẽ nt
nchil int̾ ip̃oe abaliis ad alios mauare q̃at s partĩ
glan nullũ potestis Werns aut̾ cand̃ t̾ram quasi
quibusd̃ rediitã et c̾cundatã cingulis equibus
duos mapᶜᵉ int̾ se du̾sos et celi uerticibꝰ ipis ex
utiaq pte subuxos obriguisse pruina iides Medcã

Expanded text:
tissima conversione sonitus, ut eum aures hominum capere tissima conversione sonitus, ut eum aures hominum capere non possint, sicut intueri solem adversum nequitis, admirans referebam tamen oculos ad terram identidem. Tum Africanus: Sentio, inquit, te sedem etiam nunc hominum ac domum contemplari; quae si tibi parva, ut est, ita videtur, haec caelestia semper spectato, illa humana contemnito. Tu enim quam celebritatem sermonis hominum aut quam expetendam consequi gloriam potes? Vides habitari in terra raris et angustis in locis et in ipsis quasi maculis, ubi habitatur, vastas solitudines interiectas, eosque, qui incolunt terram, non modo interruptos ita esse, ut nihil inter ipsos ab aliis ad alios manare possit, sed partim  nullam potestis. Cernis autem eandem terram quasi quibusdam redimitam et circumdatam cingulis, e quibus duos maxime inter se diversos et caeli verticibus ipsis ex utraque parte subnixos obriguisse pruina vides, medium
Abbreviated transcription (Latin):
aures meas tantus et tã dulcis sons : hic ẽ inquit
qui acuta cũ grauibꝰ temperãs narios euabilit̾e
cõcentus efficit Nec eñi silentio tanti motꝰ intitari
possunt / et natura fert ut extͬma ex alt̾a pte gͣuiter
ex alta aũt acute souẽt Quã obcam sũnus ille cer
scelliferi cursus cuiꝰ cõuersio est cõcitatier acuto et
excitato mouet᷑ son̾o/ grauissio aut hic lunaris ats
infui ii Nam t̾ra noua ĩmobił manẽs una sede semuꝑ¬
iii quibꝰ ead̃ is est duoꝵ septẽ efficiũt distuctos
intuallis sonos / qui iimerus reg om̃i fere modi est
Quod docti hõies neruis nuitati atis cantibꝰ ayueruĩt
sibi reded reditũ in hunc locũ sicut alii qͥ p̃stantibis
ingeniis in inta huana diuina studia coluerũt. hoc
souitu opplete aures hõmi obsueduerũt: nec est ullus
hebetior sensus in nobis sicut ubi nilus ad ea q̃ cata¬
audiendi caret hic uͦ tantus est totus nũdi incita¬

Expanded text:
aures meas tantus et tam dulcis sonus? Hic est, inquit, aures meas tantus et tam dulcis sonus? Hic est, inquit, et acuta cum gravibus temperans varios aequabiliter concentus efficit; nec enim silentio tanti motus incitari possunt, et natura fert, ut extrema ex altera parte graviter, ex altera autem acute sonent. Quam ob causam summus ille caeli stellifer cursus, cexcitato movetur sono, gravissimo autem hic lunaris atque infimus. Nam terra nona immobilis manens una sede semin quibus eadem vis est duorum, septem efficiunt distinctos intervallis sonos, qui numerus rerum omnium fere nodus est; quod docti homines nervis imitati atque cantibus aperuerunt sibi reditum in hunc locum, sicut alii, qui praestantibus ingeniis in vita humana divina studia coluerunt. Hoc sonitu oppletae aures hominum obsurduerunt; nec est ullus hebetior sensus in vobis, sicut, ubi Nilus ad illa, quae Catam sonitus sensu audiendi caret. Hic vero tantus est totius mundi incita