comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ filias. Hinc ad lezechielem dñs dicit.
fili hominis. increduli & subu̾sores ft̃
tocum: ꝙ cum scorpionib babitas. hĩe
petrus beati loth uitam głificat di¬
cens. Et iustum loth opp̃ssum a nefando¬
rum iniuria & conu̾satione eruit. Aspe¬
ctu enĩ & auditu iustus erat: habitans
apud eos qui de die in diem animã suã
iniquis oꝑib cruciabant. Hinc paulus
discipłorũ uitã & laudat & roborat
dicens. in medio nationis praue & ꝑu̾¬
se: int̾ quos lucetis sic̃ luminaria in
mundo. u̾bum uite continentes. Hinc
iołis ꝑgami eccłiȩ attestat᷑ dicens. Scio
ubi habitas. ubi secles. ẽ. sathane. & tene̾
ce fr̃s knĩ pene omia ꝑcurrendo cog¬
noscimus: qr bonus ñ fuit quẽ maloꝵ
prauitas ñ ꝓbauit. Ut enim ita loqͥr:
ferrum animȩ nr̃ȩ nequaꝗͣ ꝑducitur
ad subtilitatẽ acuminis. nͥ hoc eraserit
alienȩ lima prauitatis. Terrere autem
uos ñ debet qd̃ in eccłia & multi mali
& pauci sunt boni: qr archa. in undis

Expanded text:
hielem Dominus dicit: Fili hominis, increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas . Hinc Petrus beati Lot vitam glorificat, dicens: Et justum Lot oppressum a nefandorum injuria conversatione eruit; aspectu enim et auditu justus erat, habitans inter eos qui de die in diem animam justam iniquis operibus cdiscipulorum vitam et laudat et roborat, dicens: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in meridie, verbum vitae continentes . Hinc Joannes Pergami Ecclesiae attestatur dicens: Scio ubi habitas, ubi sedes est Satanae: et tenens charissimi, pene omnia percurrendo cognoscimus quia bonus non fuit quem malorum pravitas non probavit. Ut enim ita loquar, ferrum animae nostrae nequaquam perducitur ad subtilitatem acuminis, si hoc non eraserit alienae lima pravitatis. 8. Terrere autem vos non debet quod in Ecclesia et multi mali et pauci sunt boni, quia arca in undis
Abbreviated transcription (Latin):
peccantẽ. Quib ꝑspectis ad uertite dilec.
gelo. laudatus a dño. & ꝑpetua scẽ mortis gła
coronatus est. Decebat enĩ. ut mysticã natiui¬
tatem euis mirabilis uta sequeret᷑: & sc̃am
ꝑfectamq uitã moes dõ dęuota coneludet. Prop¬
ter quod fr̃i rectissime toio hodie orbe. xp̃i
eccłia primordia natiuitatis eius letissima
festiuitate concelebrat: quia ȩterna mortali.¬
bus ad esse gaudia. stupenti iundo testis fide.¬
lissimus reuelauit.

Expanded text:
peccantem. Quibus prospectis advertite, dilectpeccantem. Quibus prospectis advertite, dilectgelo, laudatus a Domino, et perpetua sanctae mortis gloria consecratus. Decebat namque, ut mysticam nativitatem ejus mirabilisperfectamque vitam 216 mors Deo devota concluderet. Propter quod, fratres, toto hodie orbe Christi Ecclesia primordia nativitatis ejus laetissima festivitate concelebrat, qui aeterna mortalibus adesse gaudia stupenti mundo testis fidelissimus revelavit.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uidere : Propħam: Dico uobis: ce plus
quã ꝓpħam. Plus reuera est quã ꝓpħa: qm̃
ceteri om̃s uenturi ad huc xp̃i fuere p̃co¬
quod nulli est prestitũ scõrs ad baptizan¬
dũ se filius dĩ inclinauit. Plus quã ꝓpħa ẽ:
cuius tanta est pre rogatiua meritors. ut
uno eodemq momento cęli t̾rȩq arbitrũ
sub mersũ aquis tingueret in iordane:
sp̃m quoq sc̃m uenientẽ cerneret in colũ.¬
ha &x attestantis uocem patris audiret ecȩ.¬
lo. Hic est ille: quẽ in spirante dño ꝓpħ̃a .iii
Hic est ille: cuius ꝑ angłm gabrielem
prenunciatur natiuitas. nom̃ & meritũ.
hic est qui iudicio cȩlestis sententiȩ cunc¬
tis mortalib antefertur. dicente dño.
Non surrexit int̾ natos mulierũ maior
ioħe baptista. Quã pulchre dictũ est int̾
natos mulierũ non esse maiorem: quia
ille omĩmodis maior erat ioħe. qui de
uirgine nascebat᷑. Hic est etiã. qͥ maluit
arege ꝓsterni: quã regem ñ increpare

Expanded text:
tum videre? Prophetam? dico vobis, et plus quam prophetam . Plus revera est quam propheta, cum caeteri omnes venturi adhuc Christi fuere praecoquod nulli est praestitum prophetam, baptizandum se Dei Filius inclinavit. Plusquam propheta est, cujus tanta praero momento coeli terraeque arbitrum submersum aquis tingeret in Jordane, Spiritum quoque sanctum venientem cerneret in columba, et attestantis vocem Patris audiret e coelo . Hic est ille, quem inspirante Deo praescius Hic ille est, cujus per angelum Gabrielem praenuntiatur nativitas, et nomen, et meritum. Hic est etiam, qui judicio coelestis sententiae cunctis mortalibus antefertur, dicente Domino: Non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista ; quam pulchre dictum est inter natos mulierum non esse majorem Joanne, quia ille omnimodis major erat, qui de virgine nascebatur. Hic est ille etiam, qui maluit a rege prosterni, quam regem non increpare
Abbreviated transcription (Latin):
in libro uitȩ scriptis seruatur quod dictũ ẽ.
& ego diligan eũ et manifestabo ei me ipsil.
Uerũptamen in hac ꝑegrinatione quantũ
huiꝰ rei intelligentia uel scientia quisq ꝓ¬
fecerit: tantomagis caueat diabolica uicia
suꝑbiã & inuidentiã. Meminerit hoc ipsũ
eugliũ iohis quã multo ampliꝰ erigit ad
contemplationẽ ueritatis : tam inulto amplius
p̃cipere dulcedinẽ caritatis. Et quia illud p̃¬
ceptũ uerissimũ ac salub̃rimũ est quanto ma¬
gnus es humiliate in omĩb: qui eugłista

Expanded text:
in libro uitae scriptis seruatur quod dictum est: in libro uitae scriptis seruatur quod dictum est: et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi. uerum tamen in hac peregrinatione quantum rei huius intellegentia uel scientia quisque profecerit, tanto magis caueat diabolica uitia superbiam et inuidentiam. meminerit hic ipsum euangelium Iohannis, quam multo amplius erigit. ad contemplationem ueritatis, tam multo amplius praecipere de dulcedine caritatis. et quia illud praeceptum uerissimum ac saluberrimum est: quanto magnus es, tanto humilita te in omnibus, qui euangelista
Abbreviated transcription (Latin):
spei leticia fidelit̾ teneat. Nec peccet a regexp̃o
regatur : si forte peccauerit ab eodẽ saẽdote
xp̃o expietur. Atq ita in actione bone conũ.¬
sationis & uite nutritis pennis geminȩ di.¬
lectionis tamquã duab alis ualidis euectus
aterris. ab codem ipso.xp̃o uerbo quod ĩ prin
cipio erat &e uͣbũ apud dm̃ erat & ũbum d̃s
erat: et si ꝑspoculũ & in eniginate longe
tam̃ sublimius abomĩ similitudine corpo.¬
illis tribus acciue. in iohannis autẽ ȩuge¬
lio dona contemplatiue uirtutis eluceant
eis qui hȩc dinoscere sunt idonei: tam̃ &e
ueniat quod ꝑfectum ẽ. Et alii quidẽ clatur
ꝑ sp̃m sermo sapientie. alii sermo scientie.
scđm eundẽ sp̃m: alius diem diĩo sapit. aliꝰ
de pectore dñi liquidius aliquid bibit. aliꝰ
leuatus usq ad tertiũ cęlũ in effabilia ũba
audit: om̃s tam̃ quã lui sunt in corpore.
ꝑegrinant᷑ adño. &e onĩib bone spei fidelib

Expanded text:
spei laetitia fideliter teneat. ne peccet, a rege Christo spei laetitia fideliter teneat. ne peccet, a rege Christo regatur; si forte peccauerit, ab eodem sacerdote Christo expietur adque ita in actione bonae conuersationis et uitae nutritis pinnis geminae dilectionis tamquam duabus alis ualidis euectus a terris ab eodem ipso Christo uerbo inlumincipio erat et uerbum aput deum erat et uerbum deus erat, etsi per speculum et in enigmate, longe tamen sublimius ab omni similitudine corpoillis tribus actiuae, in Iohannis autem euangelio dona contemplatiuae uirtutis eluceant eis qui haec dinoscere sunt idonei, tamen etueniat quod perfectum est. et alii quidem datur per spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eundem spiritum; alius diem domino sapit, alius de pectore domini liquidius aliquid bibit, alius leuatus usque ad tertium caelum ineffabilia uerba audit, omnes tamen, quamdiu sunt in corpore, peregrinantur a domino et omnibus bonae spei fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
uificetur hoc quod mortuũ est propt̃ pecca¬
tũ: procul dubio corruptibile &e aggrauat
animã. Et si quando anima adiuta exeeat
hanc nebulã qua tegit᷑ om̃is tr̃a. id est hanc
carnalẽ caliginẽ qua tegit᷑ om̃is uita t̾rena:
tamquã rapida choruscatione ꝓstringit᷑ e
insuam infirmitatẽ redit. uigente desiderio
quo rursus erigatur. nec sufficiente inundi¬
cia qua figatur. Et quanto quisq hocnigis
potest. tanto maior est: quanto autẽ minus.
tanto minor. Si autem nichil adhuc tale mens
hunana exꝑta est in qua tam̃ habitat xp̃e per
fidem. instare debet in inuendis finiendisq
cupiditatib huius seli moralis uirtutis acti¬
one: tamquã in comitatu triũ illoꝵ eugłista¬
rũ cũ mediatore. xp̃o ambulans. eũ qui sẽꝑ
ut sempit̾na uirtus eius & diuinitas nr̃ȩ in.¬
firmitati & mortalitati contemꝑata. de nr̃o
nobis in se atq ad se faceret uiã. cũ magne

Expanded text:
uificetur hoc quod mortuum est propter peccauificetur hoc quod mortuum est propter peccatum, procul dubio corruptibile est et adgrauat animam, et si quando adiuta excedit hanc nebulam, qua tegitur omnis terra, id est hanc carnalem caliginem, qua tegitur omnis uita terrena, tamquam rapida coruscatione perstringitur et in suam infirmitatem redit uiuente desiderio, quo rursus erigatur, nec sufficiente munditia, qua figatur. et quanto quisque hoc magis potest, tanto maior est. quanto autem minus, tanto minor. si autem nihil adhuc tale mens hominis experta est, in qua tamen habitat Christus per fidem, instare debet minuendis finiendisque cupiditatibus huius saeculi moralis uirtutis actione tamquam in comitatu trium illorum euangelistarum cum mediatore Christo ambulans. eum qui filiuut sempiterna uirtus eius et diuinitas nostrae infirmitati et mortalitati contemperata de nostro nobis in se adque ad se faceret uiam, cum magnae
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ nunc infide credentiũ.: tunc aitẽ fa.¬
cie ad faciem contem̃plandũ erit cũ appar¬
erit uita nr̃a & nos cũ ipso apparebimꝰ n
gloria. Quisquis autẽ arbitiat᷑ honum in
tam istam mortalẽ adhuc agenti posse eon¬
tingere. ut dimoto atq discusso om̃i nubilo
tus a consuetudine uitȩ huiꝰ alienata. illico¬
stant᷑ & indeclinabilit hereat: nec quid que¬
rat nec quis quęrat intelligat. Credat gͦ petꝰ
sublimi auetoritati minime q fallaci. qͣndini
sumus in corpore ꝑegrinari nos adnõ: & am¬
bulare ꝑ sidẽ nondũ ꝑspeciẽ. Ac sic̃ ꝑseueran¬
ter retinens atq custocdiens fidem. spem. eci.¬
rititẽ. intendat in speciẽ ex pignore quod
accepimꝰ sc̃t scĩ sp̃c qui nos docebit onine uri.¬
tatem: cũ dĩ qui suscitauit. xp̃m amortuis iu.¬
uificabit &e mortalia corpora nr̃a ꝑinhibi.¬
tantẽ sp̃m eius in nobis. Prius autem quã ui¬

Expanded text:
autem nunc in fide credentium, tunc autem faautem nunc in fide credentium, tunc autem facie ad faciem contemplandum erit , cum apparuerit vita nostra, et nos cum ipso apparebimus in gloria . Quisquis autem arbitratur homini vitam istam mortalem adhuc agenti posse contingere, ut demoto atque discusso omni nubilo tus a consuetudine vitae hujus alienata illi constanter et indeclinabiliter haereat; nec quid quaerat, nec quis quaerat intelligit: credat ergo potius sublimi auctoritati minimeque fallaci, quamdiu sumus in corpore peregrinari nos a Domino, et ambulare per fidem, nondum per speciem ; ac sic perseveranter retinens atque custodiens fidem, spem et charitatem, intendat in speciem ex pignore quod accepimus sancti Spiritus, qui nos docebit omnem veritatem , cum Deus qui suscitavit Jesum Christuuificabit et mortalia corpora nostra per inhabitantem spiritum eius in nobis. prius autem quam ui
Abbreviated transcription (Latin):
cdiscumbere solebat exhibuit. Ipsũ deinde
pilatũ uerbis altiorib ꝑcutit dicens. regnum
suũ nõ esse de hoc mundo: regem q se natũ
&e ad hoc uenisse in mundũ hunc ut testimo.¬
niũ phibeat ueritati. Mariã quoq post resur.¬
rectionẽ inystica altitudine usitans. noli me in.¬
quit tangere: nondũ eiũ ascendi ad patrẽ. Dis.¬
cipulis ȩtiã in sufflando dedit sp̃m scm̃: ne
t euisq se amatorẽ ter confitenti cõmendanse
dicit se eundẽ ioħem sic uelle manere dont
ueniat. ubi etiã michi uidetur alto docuise
mysterio. eam ipsã ioh̃is eugłicam disputs¬
tionẽ qua in lucem liquidissimã uerbi sus¬
lunit fertur ubi trinitatis equalitas & ins¬
nutabilitas uideri potest. & qua maxine
proprietate: distet aceteris homo cuiꝰ suso¬
tione uerbũ caro factũ est: ꝑspicue cermi o¬
gnosciq nõ posse. nisi cum ipse dñs uene¬
rit. Ideo sic manebit donec ueniat. Qanehit

Expanded text:
discumbere solebat, exhibuit. Ipsum deinde discumbere solebat, exhibuit. Ipsum deinde Pilatum verbis altioribus percutit, dicens regnum suum non esse de hoc mundo, regemque se natum, et ad hoc venisse in hunc mundum, ut testimonium perhibeat veritati . Mariam quoque post resurrectionem mystica altitudine vitans, Noli me, inquit, tangere: nondum enim ascendi ad Patrem . Discipulis etiam insufflando dedit Spiritum sanctti, eumque amorem ter confitenti commendans, dicit eumdem Joannem sic se velle manere donec veniat : ubi etiam mihi videtur alto docuisse mysterio, istam ipsam Joannis evangelicam dispensationem, qua in lucem liquidissimam Verbi sublimiter fertur, ubi Trinitatis aequalitas et incommutabilitas videri potest, et qua maxime proprietate distet a caeteris homo cujus susceptione Verbum caro factum est, perspicue cerni cognoscique non posse, nisi cum ipse Dominus venerit: ideo sic manebit donec veniat; manebit
Abbreviated transcription (Latin):
ñidare quippe uolumus amatorib ũbi dĩ &
studiosis scẽ ueritatis. quãuis eiusdẽ xp̃i qui
uerus & uerax est adnuntiator atq p̃dicator
ioħes in eugłio suofuerit. cuius & ceteri tres
qui scripserunt eugłium et ceteri apłi qui
nõ quidẽ ipsã narrationẽ scribendã susce¬
perunt. in ea tam̃ p̃dicatione munꝰ officis
sui impleuerũt. longe tam̃ hunc in xp̃i al.¬
tiora subuectum ab ip̃so inicio libri sui raro
fuisse cũ ceteris: id est primo cuxa iordane
propt̃ testimoniũ ioħis baptistȩ. inde trans
mare tiberiadis quando turbas de quinq
panib pauit ce suꝑ aquas ambulauit: tc̃io
in bethania ubi unguento p̃cioso fidelis femi.¬
nȩ deuotione ꝑfusus est. donec inde illis oc¬
curreret ad passionis tempus quod cũ eiserat
necessario narraturus. Ubi tam̃ ipsã dñicã
cenã de qua nullus eoꝵ tacuit: multo opu¬
lentius tamquã de cellario dñici pectoris uͥ

Expanded text:
mendare quippe uoluimus amatoribus uerbi dei et mendare quippe uoluimus amatoribus uerbi dei et studiosis sanctae ueritatis, quamuis eiusdem Christi, qui uerus et uerax est, adnuntiator adque praedicator Iohannes in euangelio suo fuerit, cuius et ceteri tres, qui scripserunt euangelium, et ceteri apostoli, qui non quidem ipsam narrationem scribendam susceperunt, in ea tamen praedicatione sui officii munus implerunt, longe tamen hunc in Christi altiora subuectum ab ipso initio libri sui raro fuisse cum ceteris, id est primo circa Iordanen propter testimonium Iohannis baptistae, inde trans mare Tiberiadis, quando turbas de quinque panibus pauit et super aquas ambulauit, tertio in Bethania, ubi unguento pretioso fidelis feminae deuotione perfusus est, donec inde illis occnecessario narraturus: ubi tamen ipsam Dominicam coenam, de qua nullus eorum tacuit, multo opulentius tanquam de cellario Dominici pectoris, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
quã multa & quã excelsa uerba eiꝰ ioħes cõ.¬
memorat quȩ alii tacuerunt: ñ solũ de com.¬
mendatione humilitatis quando pedes disci¬
płors lauit. sed cũ ex pressus ꝑ bucellã tradi.¬
tor eius exisset remanentib cũ illo undecim
in sermone ipsius mirabilit̾ stupendo ma.¬
ximeq diuturno idẽ ioħs immoratus est:
ubi dixit qui uidet me uidet & patrẽ: ubi
multa locutus ẽ. de sp̃u scõ paraclito quẽ
insurus erat eis. & de sua clarificatione ꝙͣ.¬
habuit apud patrẽ prius quã mumdus esset.
& quod nos faceret unũ inse sicut ipse &e pat̾
unũ sunt: non ut ipse & pater et nos unũ. sed
nos unũ sicut ipse unũ: multaq alia mire¬
q sublunia. de quib disserere sicut dignũ ẽ.
etiã si essemus idonei in hoc tam̃ oꝑe ñ id nos
suscepisse quis nõ aduertat: Quod alibi fortas.¬
se reddendũ est: hic certe ñ exprim̃dũ. Com¬

Expanded text:
quam multa et quam excelsa uerba eius Iohannes comquam multa et quam excelsa uerba eius Iohannes commemorat, quae alii tacuerunt! non solum de commendatione humilitatis, quando pedes discipulorum lauit, sed, cum expressus per buccellam traditor eius exisset, remanentibus cum illo undecim, in sermone ipsius mirabiliter stupendo maximeque diuturno idem Iohannes inmoratus est, ubi dixit: qui uidit me, uidit et patrem. ubi multa locutus est de spiritu sancto paracleto, quem missurus eis erat, et de sua clarificatione, quahabuit aput patrem, priusquam mundus esset, et quod unum nos faceret in se, sicut ipse et pater unum sunt, non ut ipse et pater et nos unum, sed nos unum sicut ipsi unum, multaque alia mireque sublimia, de quibus disserere, sicut dignum est, etiamsi iam essemus idonei, in hoc tamen opere non id nos suscepisse quis non aduertat? quod alibi fortasse reddendum est, hic certe non est expetendum. com
Abbreviated transcription (Latin):
tuus fuerit uiuet. & om̃is qui uiuit &
credit in me nõ morietur in ȩternũ. In quib
uerbis quid nisi altitudinẽ dumitatis eiꝰ
agnoscimꝰ: cuius in ęternũ participatione
uiueinus Inde iterũ ioħes occurrit inbe.¬
thaniã matheo & marxo: ubi factũ est illud
de unguento precioso quo pedes eus a ma.¬
ria caput q ꝑfusũ est. Atq hinc de inceps
usq ad passionẽ &e resurrectionẽ cum tribus
eugłistis ioħes gradit᷑. sed in locis eisdẽ nar.¬
ratione uersante: ceterũ quod ad sermones
dm̃ adtinet non cessat se attollere in ea quȩ
ille abhinc etiã sublimit᷑ diuturne locutꝰ ẽ.
Nam & quando eũ uoluert uidere gentileꝰ
ꝑphilippũ et andreã habuit excelsũ sermo¬
nem: quẽ alioꝵs eugłistarũ nullus inseru¬
it. Ibi preclara iterũ de luce illuminante
& lucis filios faciente cõmemorat. Deinde
in ipsa cena de qua nullus euglistarũ tacuit.

Expanded text:
tuus fuerit, uiuet; et omnis qui uiuit et tuus fuerit, uiuet; et omnis qui uiuit et credit in me, non morietur in aeternum. in quibus uerbis quid nisi altitudinem diuinitatis eius agnoscimus, cuius in aeternum participatione uiuemus? inde iterum Iohannes occurrit in Bethania Mattheo et Marco, ubi factum est illud de unguento pretioso, quo pedes eius a Maria caputque perfusum est, adque hinc deinceps usque ad passionem et resurrectionem domini cum tribus euangelistis Iohannes graditur, sed in locis eisdem narratione uersante. Ceterum quod ad sermones domini adtinet, non cessat se adtollere in ea quae ille abhinc etiam sublimiter diuturneque locutus est. nam et quando eum uoluerunt uidere gentiles per Philippum et Andream, habuit excelsum sermonem, quem aliorum euangelistarum nullus inseruit; ibi praeclara iterum de luce inluminante et lucis filios faciente commemorat. deinde in ipsa cena, de qua euangelistarum nullus tacuit.
Abbreviated transcription (Latin):
da sub modio sed suꝑ candelabrũ. sicut oe
de ioħe baptista. ille erat inquit lucerna
ardens &e lucens: sedipse sicut principiũ
de quo dictuiz. nos autẽ de plenitudine eius
accepimꝰ. Ibi dixit filiũ se esse ueritatem:
quȩ nisi liberauerit nemo liber erit. Inde
postea quã illuminauit anatiuitate ꝯciun.
ex ipsa occasione in prolixo eius sermone
demorat᷑ iohannes de ouib & pastore ce
ianua: &e de potestate ponendi animã
suam. ce iterũ sumendi eam. in quo excellen¬
tissimã potestatem suȩ diuinitatis ostendit. F.¬
Inde cũ encenia in hierusolimis fierent. cõ.¬
memorat ei dixisse uideos quo usq animã
nr̃am tollis. si tu es xp̃e dic nobis palã: atq
inde sumpta oportunitate sermonis q̃ etiã
sublimia dixerit narrat. Ibi dixit: ego &e pa.¬
ter unũ sumus. Inde iam resuscitatũ ab eo
lazarũ predicat : ubi dixit ego sum resur.¬
rectio & uita. qui credit in me etiã si mor¬

Expanded text:
da sub modio, sed super candelabrum, sicut et da sub modio, sed super candelabrum, sicut et de Iohanne baptista: ille erat, inquit, lucerna ardens et lucens, sed ipse sicut principium, de quo dictum est: nos omnes de plenitudine eius accepimus. ibi dixit se filium esse ueritatem, quae nisi liberauerit, nemo erit liber. Inde posteaquam inluminauit a natiuitate caecum, ex ipsa occasione in prolixo eius sermone demoratur Iohannes, de ouibus et pastore et ianua et de potestate ponendi animam suam et iterum sumendi eam, in quo excellentissimam potestatem suae diuinitatis ostendit. inde cum encenia in Hierosolymis fierent, commemorat ei dixisse Iudaeos: quo usque animam nostram tollis? si tu es Christus, dic nobis palam. adque isublimia dixerit, narrat. Ibi dixit, Ego et Pater unum sumus. Inde jam resuscitatum ab eo Lazarum praedicat, ubi dixit, Ego sum resurrectio et vita: qui credit in me, etiam si mor
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. post ueniã illi adulterȩ datam. quȩue.¬
lut lapidanda oblata illi a temptatorib fue¬
rat quando digito scribebat int̾ra. tamqͣm
illos tales in t̾ra scribendos significaret nõ
in celo ubi monuit discipłos ut se scriptos
esse gauderent: aut quod se humiliando
qͦd capitis inclinatione monstrabat signa
faceret int̾ra. aut quod iam tempus essẽt ut
in terra quȩ fructũ daret ñ in lapide sterili
sicut antea. lex eius conscriberetur. E rgo pꝰ
hȩc lucẽ mundi se esse dixit: & qui eũ seque.¬
retur nõ ambulaturũ intenebris. sed habi¬
turũ lucem uitȩ. Dixit ȩtiã se cẽ. principi.¬
um quod & loqueret᷑ eis: quo nomine utiq
se distinxit ab illa luce quã fecit tamꝙͣ illa
lur ꝑ quã facta sunt omĩa. ut illud quod se
dixerat lucem mundi nõ sie acciꝑetur quẽ¬
ad modũ discipłis ait. uos estis mundi. lux
Ipsi enĩ tamquã lucerna quȩ nõ est ponẽ¬

Expanded text:
tum post ueniam illi adulterae datam, quae uetum post ueniam illi adulterae datam, quae uelut lapidanda illi oblata a temtatoribus fuerat, quando digito scribebat in terra, tamquam illos tales in terra scribendos significaret et non in caelo, ubi monuit discipulos se scriptos esse gauderent, aut quod se humilando, quod capitis inclinatione monstrabat, signa in terra faceret, aut quod iam tempus esset, ut in terra, quae fructum daret, non in lapide sterili, sicut antea, lex eius conscriberetur! ergo post haec lucem mundi se dixit et qui eum sequeretur non ambulaturum in tenebris, sed habiturum lucem uitae. dixit etiam se esse principium, quod et loqueretur eis. quo nomine utique se distinxit ab illa luce, quam fecit, tamquam lux, per quam facta sunt omnia, ut illud, quod se dixerat lucem mundi, non sic acciperetur, quemadmodum discipulis ait: uos estis lux mundi, tamquam lucerna, quae non est ponen
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ẽ. gͦ tempus ur̃m semꝑ est parati: qr
tos diẽ istũ concupiscias de quo ppħa dic̃
ego aut nõ laboraui subsequens te dñe. &
diem hominis ñ concupiui tu scis. Hoc:
uolare adlucem ũbi: concupiscere illũ diẽ
quẽ uidere concupuut abrahã & uidiret
gauisus ẽ. Inde iam ad iem festũ eũ ascẽ¬
disset intemplũ. quȩ illũ ioħes locutũ esse
cõmemorat. quã mirabilia. quã diuisia.
quã excelsa. quod ipsi uenire ñ possent qͦ
esset iturus: quod &e ipsui nossent & unde eẽt.
scirent. & esset uerus qui eũ miserit quẽ illi
nescirent. Tamquã diceret: & unde simscitis.
& unde sim nescitis. Quod qͥd aliud uoluit
intelligi: nisi sedm carnẽ notũ se illis eẽ. po.¬
tuisse. & gente et patria: scdin diuinitatẽ au.¬
tem ignotũ: Ibi ȩtiã de dono sp̃c sancti locu.¬
tus ostendit quis esset: quando muntis altis.¬
simũ dare potuisset. Rursus de monte oli . ix
ueti regredientẽ quȩ & quanta. narrat locu¬

Expanded text:
 ergo: tempus uestrum semper est paratum, quia uos diem istum concupiscitis, de quo propheta dicit: ego autem non laboraui subsequens te, domine, et diem hominum non concupiui; tu scis. hoc est uolare ad lucem uerbi et concupiscere illum diem, quem uidere concupiuit Abraham et uidit et gauisus est. inde iam ad diem festum cum ascendisset in templum, quae illum Iohannes locutum esse commemorat, quam mirabilia, quam diuina, quam excelsa! quod ipsi uenire non possent, quo esset iturus, quod et ipsum nossent et unde esset scirent, et esset uerus qui eum miserit, quem illi nescirent, tamquam diceret: et unde sim scitis et unde sim nescitis.\' quod quid aliud uoluit intellegi nisi secundum carnem notum se illis esse potuisse et gente et patria, secundum diuinitatem autem incognitum? ibi etiam de dono spiritus sancti locutus ostendit, quis esset, quando munus altissimum dare potuisset. Rursus illuc de oliueti monte regredientem quae et quanta narrat locu
Abbreviated transcription (Latin):
dum. q nimirum scã ȩccłia quãdiu in muniꝰ¬
do spũalium uͥtutum ꝓfectib usistit: numꝙͣ
mundi temptationib exerceri desistit. At cũ
deuicto laborũ certamine ad palmã ꝑuene¬
rit: iam ñ meminit pressurȩ p̃cedentis. ꝓpt̃
gaudium ꝑceptȩ recributionis. Non sũt enĩ

Expanded text:
rum sancta Ecclesia, quandiu in mundo spiritalium virtutum profectibus insistit, nunquam mundi tentationibus exerceri desistit. At cum devicto laborum certamine ad palmam pervenerit, jam non meminit pressurae praecedentis propter gaudium perceptae retributionis: non sunt eni
Abbreviated transcription (Latin):
tione ueritatis contra fures latronesq ue¬
nientes. magnos ꝓ dño ut ita dicam latra¬
tus dedunt. Quocontra de quorũdã rep¬
batione dicit᷑. Canes muti: ñ ualentes la¬
trare. Quia gͥ p̃dicatores scĩ peccata damo¬
nant. confessionẽ uͦ peccatorũ apꝓbant di¬
centes. confitemini alt̾utrũ peccata ur̃a
& orate ꝓ inuicẽ ut saluemini: uuilnera
larari canes lingunt. Sc̃i &e enĩ doctores dũ
gentilium confessiones accipunt: menti.¬
uin uuln̾a saluti resticuunt. Unde ꝙ bene
lazariis int̃p̃tatur adiutus: qr ipsi himnc
ad ereptionẽ uuant. qͥ eius uulna ꝑ linquȩ
correptionẽ curant. Potest etiã ꝑ linctionẽ
canum: lata adulantiũ lingua signari. Ad¬
ulantib enĩ utilnera nr̃a lingere. ẽ: qd̾ ple¬
rumq solent etrã ipsa mala quȩ nos in nob̾.
in inferno: in sinu uͦ abrahȩ latarus ductꝰ¬

Expanded text:
tione veritatis contra fures latronesque vetione veritatis contra fures latronesque venientes, magnos pro Domino, ut ita dicam, latratus dederunt. Quo contra de quorumdam reprobatione dicitur: Canes muti, non valentes latrare . Quia ergo praedicatores sancti peccata damnant, confessionem vero peccatorum approbant, dicentes: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini , ulcera Lazari canes lingunt. Sancti etenim doctores dum gentilium confessiones accipiunt, mentium vulnera saluti restituunt. Unde et Lazarus bene interpretatur adjutus, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, quia ejus vulnera per linguae correptionem curant. Potest etiam per linctionem canum lata adulantium lingua signari. Adulantibus etenim vulnera nostra lingere est, quod plerumque solent etiam ipsa mala quae nos in nobis in inferno; in sinum vero Abrahae Lazarus
Abbreviated transcription (Latin):
tebat aꝑimus:S lazartis uulneratus
cupiebat saturari de micis quȩ cacdebat
de mensa diuitis. & nemo illi dabat: quia
gentilem quemq ad cognitionẽ legis ad¬
mittere suꝑb ille. popłs despiciebat. Qͥ dũ
doctrinamlegis ñ ad caritatẽ habuit s
ad elationem: quasi de acceptis opib tu.¬
muit. Et qr ei uerba defluebant de scien¬
tia: quasi micȩ cadebant de mensa. At cõ
tra iacentis pauꝑis canes lingebant uul-
nera. Nonnumiꝗͣ solent in sacro eloquio
ꝑcanes p̃dicatores intelligi. Canum & enĩ
lingua uulnus dum lingit curat: qr &
doctores scĩ dum in confessione peccati
nr̃ nos instruunt. quasi uulnis mentis
ꝑ linguã tangunt. & qr nos loquendo a
peccatis eripiunt : quasi tangendo uulna
ad salutem reducunt. Quia enĩ canũ no¬
mine p̃dicatorũ lingua signatur: dño ꝑ
psalmistam dicit᷑. Lingua canum tuoꝵ
ex inimicis ab ipso. Ex iudeis quippe infi¬
delib scĩ p̃dicatores electi sunt : qͥ in asser¬

Expanded text:
te. Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis, quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad cognitionem legis admittere superbus ille populus despiciebat, qui dum doctrinam legis non ad charitatem habuit, sed ad elationem, quasi de acceptis opibus tumuit, et quia ei verba defluebant de scienttra, vulnera pauperis canes lingunt, quia nes. Nonnunquam solent in sacro eloquio per canes praedicatores intelligi. Canum etenim lingua vulnus dum lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt; et quia nos loquendo a pecad salutem reducunt. Quia enim canum nomine, praedicatorum lingua signatur, Domino per Psalmistam dicitur: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso . Ex Judaeis quippe infidelibus sancti praedicatores electi sunt, qui, in asser
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃as referant. quanto uident in aliis qͥd
ipsi pati si eẽnt relicti potuerunt. Nec illã
tantę beatitudinis claritatẽ apud iustoꝵ
animũ fuscat aspecta pęna reꝓborum. q
ubi iam compassio miseriȩ nꝰ erit. mimĩere
ꝓculdubio beatorũ lȩticiam ñ ualebit.
Quid autẽ mirũ sidim iusti iniustorũ
tormenta conspiciunt hoc eis ẽuenit in
obsequiũ gaudiorũ. quando & in pictura
niger color substernit᷑. ut albꝰ uł rubeus
clarior uideat᷑. Sicut dictum.ẽ. tanto bo¬
nis sua gaudia excrescunt: quanto eorũ
ocłis dampnatoꝵ penȩ subteriacent quȩ
euaserunt. Et quãius eis sua gaudia ad ꝑ-¬
fruendum plene sufficiant: mala tam̃ re-¬
ꝓborum absq dubio semꝑ aspiciunt. qr qui
creatoris sui claritatẽ uicdent: nichil in cre-¬

Expanded text:
gratias referunt, quanto vident in aliis, quid gratias referunt, quanto vident in aliis, quid ipsi perpeti, si essent relicti, potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud iustorum animum fuscabit aspecta pena reproborum, quia ubi iam compassio miseriae non erit, minuere procul dubio beatorum letitiam non vaQuid autem mirum si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniat in obsequium gaudiorum, quando et in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Nam sicut dictum est tanto bonis sua gaudia excrescunt, quanto eorum oculis damnatorum mala subterjacent quae evaserunt. Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene sufficiant, mala tamen reproborum absque dubio semper aspiciunt, quia qui Creatoris sui claritatem vident, nihil in cre
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ quinq fr̃s ut destetur illis ne & ipsiue¬
niant. in hẽ locum torm̃toꝵ. Qua in re no¬
tandum. ẽ. ardenti diuiti qͣnta ad supplici¬
um cumulant᷑. ad pęnã namq suã ei & co-¬
gnitio seruat᷑ & memoria. Cognoscit enim
latarum quẽ despexit: fr̃m quoq suoꝵ
meminit qͦs reliquit. ꝑfecta quippe ei ul¬
tio de pauꝑe ñ ẽẽt: si hc̃ in retributione
ñ cognosceret. Et ꝑfecta pęua in igne nõ
eẽt: si ñ in hoc qđ ipse patitur etiã fr̃ĩb
suis timeret. Ut gͦ peccatores in supplicio
Camplus puniant᷑: & eorũ uident głam
torquent᷑ qͦs inutilit amauerunt. Creden¬
dum uͦ est qđ ante retͥbutionem extremi
uidicii iniusti in requiẽ quosdã iustos cõ¬
spiciunt: ut eos uidentes in gaudio. ñ so¬
lum de suo supplicio s etiã de illoꝵ bono
crucient᷑. lusti uͦ in cormentis semꝑ intu¬
entur inuistos: ut hinc eoꝵ gaudium ere¬
scat. qr malum conspiciunt qđ miscłiter
euaserunt: tantoq maiores ereptori suo

Expanded text:
testetur illis, ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum. Qua in re notandum est, ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit quos reliquit. Perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non cognosceret; et perfecta poena in igne non esset, si non hosuis timeret. Ut ergo peccatores in supplicio amplius puniantur, et eorum vident gloriam torquentur, quos inutiliter amaverunt. Credenum et ante retributionem extremi iudicii iniusti in requie quosdam iustos aspiciunt, ut eos videntes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Iusti vero in tormentis semper intuentur iniustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia mala conspiciunt, quae misericorditer evaserunt, tantoque maiores ereptori suo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtingunt. Occidi possunt: & flecti nequeut.
Nunis gͥ confortatus ẽ. principat᷑ eoꝵ. In isti
ipsa passione qua ceciderunt in mortẽ caris.
uidete quantu fuerit culm̃ mentis. Unde hor
nisi quia nimis confortatus ẽ. principat᷑ ays
Sed sic magni forsitan pauei sunt. Subiune
Dinumerabo eos & suꝑ arenã multiplicabit
Totũ mundũ fr̃s aspicite: martirib plenes

Expanded text:
ingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt. Nimis ergo confortatus est principatus eorum. In ista ipsa passione, qua ceciderunt in morte carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum. Sed sic magni forsitan pauci sunt? Subjunxit: Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur . Totum mundum, fratres, aspicite: mar
Abbreviated transcription (Latin):
quisq quod recte petit adipiscitur: cum
euis animus in peticione nec inimici odio
fuscatur. Sed plerũq reluctantẽ animũ
uncimus: si etiã ꝓ inimicis oramꝰ. Fun.¬
dit os ꝓ ad uersariis precẽ: sed utinã corte.¬
neat amorẽ. Nam sepe & orationẽ inimiciꝰ
nr̃is umpendimus: sed hanc ex p̃ceptione
potius fundimꝰ. quã ex caritate. Nam & iii.¬
tam inunicoꝵs petimus: &e tam̃ ne exaudi.¬
amur timemus. Sed quia internus uidex
mentẽ potius quã uerba considerat: pro
inimico nil postulat. qui pro eo ex carita.¬
de nõ orat. Sed ecce in nobis grauit᷑ ir um¬
cus deliquit: dampna intulit. iuuanteᷤ
lesit. amantes ꝑsecutus ẽ. Retineuda hec es¬
sent: si remitenda nobis delicta ñ essent. Ad¬
uocatus & enum nr̃ precẽ nobis in causa
nr̃a composuit: et ip̃se eiusdẽ cause uidex
est qui aduocatus. Preci autem quã cõposint.
condicionẽ in seruit dicens. Dimitte nobis

Expanded text:
quisque quod recte petit, adipiscitur, cum quisque quod recte petit, adipiscitur, cum ejus animus in petitione nec inimici odio fuscatur. Sed plerumque reluctantem animum vincimus, si etiam pro inimicis oramus. Effundit os pro adversariis precem, sed utinam cor teneat amorem. Nam saepe et orationem pro inimicis nostris impendimus, 1565 sed hanc ex praeceptione potius fundimus quam ex charitate. Nam et vitam inimicorum petimus, et tamen ne exaudiamur timemus. Sed quia internus judex mentem potius quam verba considerat, pro inimico nil postulat, qui pro eo ex charitate non orat. 9. Sed ecce in nos graviter inimicus deliquit, damna intulit, juvantes laesit, amantes persecutus est. Retinenda haec essent, si remittenda nobis delicta non essent. Advocatus etenim noster precem nobis in causa nostra composuit; et ipse ejusdem causae judex est, qui advocatus. Preci autem quam composuit conditionem inseruit, dicens: Dimitte nobis
Abbreviated transcription (Latin):
trib soli moyses &e samuel ad mediũ deducun¬
tur: quors mira uirtus optinendi ostenditur.
dũ nec ip̃si posse intercede dicunt᷑.  Acsi aꝑte
dñs dicat. Nec illos audio: quos propt̾ magnũ
peticionis suȩ meritũ ininime contempno.
Quid gͦ est quod moyses &e samuel ceteris patri.¬
bus in postulatione p̃feruntur: nisi quod hi
duo tantũ modo in cuncta testamenti ueteris
ssrie etiã ꝓinimicis suis legunt᷑ exorasse: unꝰ
apopło lapidib impetitur & tam̃ pro lapida¬
tore suo dñm deprecatur: al t̃ ex principatu
deicitur. & tam̃ petitus ut ex oraret fatetur di¬
cens. Absit a mẽ hoc peccatũ in dño: qͦminus
cessem orare ꝓuobis. Si moyses &e samuel ste¬
terint corã me: non est anima mea ad ppłm
istũ. Ac si aꝑte dicat. Nec illos modo ꝓ amicis
audio: quos magnȩ uirtutis merito ora¬
re ętiam ꝓ inimicis scio. Uirtus gͦ uere o.¬
rationis est : celsitudo caritatis. Et tunc

Expanded text:
tribus, soli Moyses et Samuel ad medium deducuntribus, soli Moyses et Samuel ad medium deducuntur, quorum mira obtinendi virtus ostenditur, dum nec ipsi posse intercedere dicuntur? Ac si aperte Dominus dicat: Nec illos audio quos propter magnum petitionis suae meritum minime contemno. Quid ergo est quod Moyses et Samuel caeteris patribus in postulatione praeferuntur, nisi quod hi duo tantummodo in cuncta Testamenti Veteris serie etiam pro inimicis suis leguntur exorasse? Unus a populo lapidibus impetitur , et tamen pro lapidatore suo Dominum deprecatur; alter ex principatu dejicitur, et tamen petitus ut exoraret, fatetur dicens: Absit a me hoc peccatum in Domino, quo minus cessem orare pro vobis . Si Moyses et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum . Ac si aperte dicat; Nec illos modo pro amicis audio, quos magnae virtutis merito orare etiam pro inimicis scio. Virtus ergo verae orationis est celsitudo charitatis. Et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
petantur. Sed adhuc quod est grauius alius
postulat mortẽ inimici: eumq quẽ gladio
qui maledicitur: & tam̃ is qui maledicit iã
de morte illius reus tenetur. Iubet autẽ ds̃
ut diligatur inimicus: & tam̃ rogatur ds
ut occidat inimicũ. Quis quis itaq sic orat:
in ipsis sins p̃cib contra conditorẽ pugnat.
Unde or sub iudȩ specie dicit᷑. Fiat oratio eiꝰ
in peccatũ. Oratio quippe in peccatũ est: illa
petere quȩ prohibet ipse qui petitur. Hinc ue¬¬
ritas dicit. Cũ statis ad orandũ: dimitite siqͥd
habetis in cordib ur̃is. Quã iurtutẽ remissio¬
nis aꝑtius ostendimus: si unus testameia uet̾is
proferamus. Certe cũ uidea conditoris sui. iusti.¬
ciam culpis exigentib offendisset: ꝓpħam suum
ab oratione dñs prohibens dicit. Non assumas
laudem & orationẽ pro eis. Si moyses &e samuel
steterint corã me: nõ est anima mea ad populũ
istũ. Quid est quod int̾missis relictisq tot pa¬

Expanded text:
eris? Sed adhuc quod est gravius, alius postulat mortem inimici: eum quem gladio pequi maledicitur, et tamen is qui maledicit jam de morte illius reus tenetur. Jubet autem Deus ut diligatur inimicus, et tamen rogatur Deus ut occidat inimicum. Quisquis itaque sic orat, in ipsis suis precibus contra conditorem pugnat. Unde et sub Judae specie dicitur: Fiat oratio ejus in peccatupetere quae prohibet ipse qui petitur. Hinc Veritas dicit: « Cum statis ad orandum, remittite si quid habetis in cordibus vestris . Quam virtutem remissionis apertius ostendimus, si unum testimonium Testamenti Veteris proferamus. Certe cum Judaea conditoris sui justitiam culpis exigentibus offendisset, prophetam suum ab oratione Dominus prohibens, dicit: Non assumas laudem et orationem pro eis . Si Moyses et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum . Quid est quod intermissis relictisque tot pa
Abbreviated transcription (Latin):
quanti it̃ a nobis cõprehendi ñ possunt: Sed
quisqͥs ad hanc ꝑuenit dignitatẽ ut amicus¬
dĩ uocetur. sese in se conspiciat. dona autem
quȩ ꝑcepit suꝑ se: nichil suis merttis tribu
ne ad inimicitias erumpat. Unde & subatt᷑
Nõ uos me elegistis sed ego elegi uos: et posi
uos ut eatis &r fructũ afferatis. Posui ad gr̃amn
plantaui ut eatis uolendo: fructum afferatꝰ
oꝑando. Catis aut uolendo dixi: quia uele
aliquid facere iam mente ire est. Qualẽ ues
niens: fructũ nr̃i laboris abscidit. Quoa
uero ꝓ ȩterna uita agitur. etiã post mortem
seruatur: &e tunc apparere incipit cũ laboꝵ
carnaliũ fructus ceꝑit ñ uideri. Ibi gͦ illa re¬
tributio inchoat: libi ista t̃minatur. Quis¬
quis igit᷑ iam ȩterna cognouit: apud eiꝰ ani¬
niũ temporales fructus uilescant. Tales frue.¬
tus oꝑemur qui maneant: tales fruetus ope¬
mur: qui cũ mors cuncta interimat ipsi ȩxo¬
diũ amorte sumant. Nam quod amorte in¬

Expanded text:
ti sint, a nobis comprehendi non possunt. 5. Sed quisquis ad hanc pervenit dignitatem, ut amicus vocetur Dei, sese in se conspiciat, dona autem quae percipit, super se. Nihil suis meritis tribuat, ne ad inimicitias erumpat. Unde et subditur: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos, ut eatis, et fructum afferatis. Posui ad gratiam, plantavi ut eatis volendo, fructum afferatis operando. Eatis enim volendo dixi, quia velle aliquid facere, jam mente ire est. Qualem veroniens fructum nostri laboris abscidit. Quod vero pro aeterna vita agitur etiam 1563 post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio inchoat, ubi ista terminatur. Quisquis ergo jam aeterna cognovit, apud ejus animum temporales fructus vilescant. Tales fructus operemur qui maneant; tales fructus operemur qui, cum mors cuncta interimat, ipsi exordium a morte sumant. Nam quod a morte in
Abbreviated transcription (Latin):
antiquus hostis dũ mentẽ nr̃am ad rerũ
temporaliũ delectationẽ trahit infirmiorẽ
contra nos proxiũ excitat: qui ea ipsa qͣ
diligius auferre moliat᷑. Nec curat anti.¬
quus hostis hec faciens ut terrena tollat:
sed ut caritatẽ in nobis feriat. Nam in odio
repente in ardescimꝰ: & dũ foris inuicti eẽ.
cupimus. intus grauit᷑ ferimur. Dũ par.¬
ua foris defendimuis. intus amittimꝰ maxi¬
ma: quia dũ rem diligimus temporalẽ.
ueram anuttimus dilectionẽ. Om̃is quippe .ix.¬
qui nr̃a tollit: in imicus ẽ. Sed si odio hab̾e
ceꝑunus inimicũ: intus: quod ꝑdimꝰ. Cũ
gͦ aliquid exterius a proximo patimur: cõ.¬
tra occultũ raptorem interius uigilemus.
Qui nũquã melius iuncitur: nisi cũ rap¬
tor exterior amat᷑. Una quippe & sũma ẽ.
probatio caritatis: si &e ipse diligit᷑ qui ad¬
uersatur. Hinc est quod psa ueritis & eru¬
cis patibultm sustinet: & tam̃ ipsis suis ꝑsccu.¬

Expanded text:
antiquus hostis, dum mentem nostram ad rerum antiquus hostis, dum mentem nostram ad rerum temporalium delectationem trahit, infirmiorem contra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris defendimus, intus amittimus maxima, quia dum rem diligimus temporalem, veram amittimus dilectionem. Omnis quippe qui nostra tollit, inimicus est. Sed si odio habere coeperimus inimicum intus est quod perdimus. Cum ergo aliquid exterius a proximo patimur, contra occultum raptorem interius 1561 vigilemus, qui nunquam melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversatur. Hinc est quod ipsa Veritas et crucis patibulum sustinet, et tamen ipsis suis persecu
Abbreviated transcription (Latin):
& unĩ: multa ꝑ diuersitatẽ oꝑis. unũ in radi¬
ce dilectionis. Qualit̾ autẽ ista dilectio sit tenẽ.¬
da ipse insinuat: qui in plerisq scripturȩ
suȩ sententiis & amicos iubet diligi in se. et
inimicos proptͣ se. Ille enĩ ueracit᷑ caritatem.Uiii
habet: qui & amicũ diligit in dõ. & inuni.¬
gunt ꝓximos: sed ꝑ affectũ cognationis &e
carnis. Quib tam̃ in hac dilectione sacra elo.¬
quia nõ contradicunt. Sed aliud est qͦd spon¬
te impendit᷑ naturȩ: aluid quod p̃ceptis do.¬
minicis ex caritate debet᷑ obedientiȩ. Hini.¬
mirũ &e proximos diligunt. & tam̃ illa sub.¬
lunia dilectionis prenia ñ assequunt᷑: quia
amorem suũ nõ sp̃ualit̾ sed carnaliter im.¬
pendunt. Pro inde cũ dñs diceret hoc ẽ. inan.¬
datũ meũ ut diligatis inuicem: protinus
adiecit sicut dilexi uos. Ac̃ si aꝑte dicat.
Ad hoc amate. ad quod amaui uos. Qua in
re fraties knũi sollerter intuendũ est: quod

Expanded text:
diversitatem operis, unum in radice dilectionis. Qualiter autem ista dilectio sit tenenda ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis et amicum jubet diligi in se, et inimicos propter se. Ille enim veraciter charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimiimos, sed per affectum cognationis et carnis, quibus tamen in hac dilectione sacra eloquia non contradicunt. Sed aliud est quod sponte impenditur naturae, aliud quod praeceptis dominicis ex charitate debetur obedientiae. Hi nimirum et proximum diligunt, et tamen illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, quia amorem suum non spiritaliter, sed carnaliter impendunt. Proinde cum Dominus diceret: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, protinus addidit: Sicut dilexi vos. Ac si aperte dicat: Ad hoc amate ad quod amavi vos. 2. Qua in re, fratres charissimi, solerter intuendum est quod
Abbreviated transcription (Latin):
retur: Non petistis in nomine saluatoris: qͥ
nescistis quȩrere ȩternã salutẽ. Hinc ẽ. quod
& paulus ñ exaudit᷑: quia si liberaret᷑ atemp
conuenistis. genu flectitis. pectus tunditis.
uoces orationis ac confessionis emtitis. faciẽ
lacrimis rigatis. Sed pensate quȩso peticioẽs
ur̃as. uidete si in nonine iħu petatis: id est
si gaudia eternȩ salutis postulatis. Indomo
enĩ iħu iħm nõ queritis: si in ęternitatis dem¬
plo importune ꝓtemporalib oratis. E cce aliꝰ
in oratione quȩrit uxorem. alius petit uillã.
alius postulat uestẽ: alius dari sibi dep̃catur
da sunt: sed meminisse continuo debemus.
quod ex mandato eiꝰdẽ nr̃i redẽptoris acce¬
pimus. Querite primũ regnũ dĩ. & iusticiã
eius: & hȩc omĩia adicient᷑ uobis. Et hȩc itaq

Expanded text:
retur: Non petistis in nomine Salvatoris, quia retur: Non petistis in nomine Salvatoris, quia nescitis petere aeternam salutem. Hinc est quod et Paulus non exauditur, quia si liberaretur a convenistis, genua flectitis, pectus tunditis, voces orationis ac confessionis emittitis, faciem lacrymis rigatis. Sed pensate, quaeso, petitiones vestras; videte si in nomine Jesu petitis, id est si gaudia salutis aeternae postulatis. In domo enim Jesu Jesum non quaeritis, si in aeternitatis templo importune pro temporalibus oratis. Ecce alius in oratione quaerit uxorem, alius petit villam, alius postulat vestem, alius dari sibi deprecatur nti Deo petenda sunt. Sed meminisse continuo debemus quod ex mandato ejusdem nostri Redemptoris accepimus, Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec om
Abbreviated transcription (Latin):
bit uobis. siursũ alibi ꝑ eundẽ eugłistã dicit.
Si quid patrem petieritis in nomine meo da¬
bit uobis: usq modo ñ petistis quicquã in no-¬
inine meo. Si om̃e quod petimus in nomine
filii dat nobis pat̾: quid ẽ. quod paulus t̃ dñm
rogauit &e exaudiri ñ meruit. sod dictũ ẽ. illi
sufficit tͥ grã mea. nã uirtus in infirmitate ꝑ.
ficitur.: Numqͥd ille tam egregius p̃dicator
in filii nomine ñ petiite Quare autẽ ñ acce¬
pit quod petiite Quomͦ autẽ uerũ ẽ. qr quic.¬
quid petierimus in nomine filii dat nobis pa.¬
ter: si auferri a se angłm sathane petiit apłs
in nomine filii &e tam̃ quod petiit nõ accepit:
Sed qr nomen filiĩ iħc est. iħc autẽ saluator uł
petit. qui illud petit quod ad uerã salutẽ ꝑti¬
net. Nam si id qđ nõ expediat petitur: ñ in no¬
mine iħu petiturpat᷑. Unde & isdẽ apłis ad.¬
huc infirmantib dñs dicit. Usq modo nõ pe.¬
tistis quiequã in nomine meo. Ac si aꝑte dice

Expanded text:
icit: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Usque modo non petistis quidquam in nomine meo . Si omne quod petimus in nomine Filii dat nobis Pater, quid ergo est quod Paulus ter Dominum rogavit, et exaudiri non meruit, sed dictum est illi: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirficitur ? Nunquid ille tam egregius praedicator in Filii nomine non petiit? Quare autem non accepit quod petiit? Quomodo ergo verum est quia quidquid petierimus in nomine Filii, dat nobis Pater, si auferri a se angelum Satanae petiit Apostolus in nomine Filii, et tamen quod petiit non accepit? Sed qpetit, qui illud quod ad veram salutem net. Nam si id quod non expedit petitur, non in nomine Jesu petitur Pater. Unde et eisdem apostolis adhuc infirmantibus Dominus dicit: Usque modo non petistis quidquam in n
Abbreviated transcription (Latin):
litas dñi qui ꝑiclitari apud nos uidicũ
suũ quã affectũ maluit. Suscepat enĩ
hominis fragilitatẽ: &e ideo nec has pa¬
tes recusauit infir mitatis humane. Uo¬
luit deseri: uoluit prodi. Uoluit ab
apło suo tradi : ut tu a socio desertus. a
socio proditus. modeste feras tuũ errasse
iudiciũ. ꝑisse beneficiũ. Ordinatis autẽ¬

Expanded text:
litas Domini, qui periclitari apud nos judicium litas Domini, qui periclitari apud nos judicium suum quam affectum maluit? Susceperat enim hominis fragilitatem et ideo nec has partes recusavit fragilitatis humanae. Voluit deseri, voluit prodi, voluit ab apostolo suo tradi, ut tu a socio desertus, a socio proditus, modeste feras tuum errasse judicium, perisse beneficium. II. Hos du