comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q finibus. quosdam uenisse nobi¬
les legimus: ⁊ quos ad cõtemplato¬
nem sui roma nõ traxr̾at: uniꝯ hoĩs
fama ꝑduarit. Hũit illa etas in aud¬
itum om̃ibus scłis celebrãdũq mi¬
racł̾mn: ut urbem ta̾tam ing̾ssi. ald̾
extra urbem qͥrerent. Apollonius

Expanded text:
umque finibus quosdam venisse nobiles legimus; et quos ad contemplationem sui Roma non traxerat, unius hominis fama perduxit. Habuit illa aetas inauditum omnibus saeculis celebrandumque miraculum, ut urbem tantam ingressi, aliud extra urbem quaererent. Apollon
Abbreviated transcription (Latin):
tatem xpĩ principałr in moratur. Mar¬
cus mleone: qr agit de resurrectõe. Lu¬
cas in uitulo: agens de sac̾dotõ. Ioħes
inaquila. scribens sacram̃ta diuimi
deuirgine natꝰ. intulꝰ ĩ mimolatõe
leo in resurrectõe. aquila mascẽsione.
uel in hoĩem hũantatis in uitulo sac̃

Expanded text:
tatem Christi principaliter immoratur. Marcus in leone, quia agit de resurrectione. Lucas in vitulo, agens de sacerdotio. Joannes in aquila, scribens sacramenta Divinide virgine natus: vitulus in immolatione, leo in resurrectione, aquila in ascensione. Vel in homine huma
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ oecłoꝵ lumẽ amisit: sexa gen¬
riꝯ uo recipre. Beliquũ no uite su¬
e ingaudio fuit:. ⁊ einu bono ꝑfee¬
ai cimoris dei prexit in paee. In ho.¬
ra aut mortis sue. uoeaiit ad se to¬
biam filiu̾ suum.⁊ septẽ iuuenes
filios eiꝰ nepotes suos: diriꝙ eis.¬

Expanded text:
n oculorum amisit, sexagenarius vero recepit. Reliquum vero vitae suae in gaudio fuit, et cum bono profectu timoris Dei perrexit in pace. In hora autem mortis suae vocavit ad se Tobiam filium suum, et septem juvenes filios ejus nepotes suos, dixi
Abbreviated transcription (Latin):
tur laboriosissime ꝑagrauit: ut qui
athenis magr̾ erat ⁊ potens: cuiꝯq
doctrinas achademie gignasia ꝑsonͣ¬
bant. fieret pegrinus. atꝙ disciplȩ
male̾s aliena uecunde discere. qmͣ
sua impudent̾ ing̾ere. demq cum
litt̃as qͣi toto orbe fugiẽtes ꝑsequit᷑.
captus a piratis ⁊ uem̾datus. tirã

Expanded text:
riosissime peragravit; ut qui Athenis magister erat et potens, cujusque doctrinam Academiae gymnasia personabant, fieret peregrinus atque discipulus, MALENS ALIENA verecunde 271 discere, quam sua impudenter ingerere. Denique cum litteras quasi toto fugientes orbe persequitur, captus a piratis et venundatus, eti
Abbreviated transcription (Latin):
is: młtiplicate sũt iniquitates me.
Incuruatꝰ sum młto unicło ferri.⁊
no est respiro michĩ qr excitaui na¬
cũdiam tuam. ⁊ mali coramte feci.
statuens abhomĩatões.⁊ młtiplcãs
offensioes. ẜ nu̾e flecto genua cor¬
dis mei. p̾cans ad te bonitatem dñe.
mitte michi remute michi. Resimł
ꝑdas me cum uͥquitatibꝰ mis: n¬

Expanded text:
s meae. incurvatus sum multo vinculo ferri et non est respiratio mihi, quia excitavi iracundiam tuam et malum coram te feci, statuens abominationes et multiplicans offensiones. et nunc flecto genua cordis mei, precans ad te bonitatem, Dominmitte mihi, remitte mihi, ne simul perdas me cum iniquitatibus meis n
Abbreviated transcription (Latin):
celo. ⁊ deuorauit illũ ⁊ quĩq̃gnita eu
It̾m misit prĩcipem qui q̃genarum
Qui cum ueniss curuau̾ genua o̾tͣ
helyam.⁊ p̾eatꝰ est eumi: ⁊ ait. Homo
deinoli despiõe aiam mea̾ ⁊ aĩam ẜ¬

Expanded text:
devoravit illum et quinquaginta eius iterum misit principem quinquagenarium qui cum venisset curvavit genua contra Heliam et precatus est eum et ait homo Dei noli despicere animam meam et animam s
Abbreviated transcription (Latin):
faniliares iuteras fa¬
cit ponesimo ẜuoenis.
scrihena ei aburbe romi
de caroere. ꝑ sup̃ scrip¬
tum onesimum.

Expanded text:
familiares litteras facit pro Onesimo servo ejus, scribens ei ab urbe Roma de carcere per suprascriptum Onesimum.
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ses gaudiũ hinꝰ uctorie celebra¬
tum est cum iudith. Post dies at̃
illos iꝯqunsq rediit in sua.S nii¬
dith magna fca est nbethulia. ⁊ p̃¬
clarior erat uniu̾se t̾re isrł. Erat eĩ
uirturi castitatis ad me̾ta: ita ut n̾

Expanded text:
menses gaudium huius victoriae celebratum est cum Iudith post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in Bethulia et praeclarior erat universae terrae Israhel erat etiam virtuti castitatis adiuncta ita u
Abbreviated transcription (Latin):
dens cum głia magna. Mansit at̾
indomo uiri sui annos cẽtum et¬
quiꝙ: ⁊ diuisit abram suamlib̾a.
defuncta est ac sepulta. cum uiro
suo inbethulia. Luxitq illam oĩs
ppłs. diebꝰ septem. In omĩ aut̃ sꝑa¬
cio erus inte non fuit qui ꝯturba¬
ret isrł. ⁊ post mortẽ eiꝰ amns mł¬
tis. Dies aut̾ uctorie huiꝰ festim¬

Expanded text:
dens cum gloria magna mansit autem in domo viri sui annos centum quinque et dimisit abram suam liberam et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethuliam luxitque illam omnis populus diebus septem in omni autem spatio vitae eius non fuit qui perturbaret Israhel et post mortem eius annis multis dies aut
Abbreviated transcription (Latin):
de ẽ: ut de aliis magis possimnus in¬
dicare. ⁊ ea que ipsi indelligimus.
in araliugua ꝓmere. Itaq licet er
balbuciet. Legant qui uolune. qui
nolunt abiciant euentilent aꝑices.

Expanded text:
de aliis magis possumus judicare, et ea quae ipsi intelligimus, in nostra lingua promere. Itaque licet et balbutiet. Legant qui volunt: qui nolunt abjiciant. Eventilent apices,
Abbreviated transcription (Latin):
sut quibꝰ nr̃a nõ displicent: hiis an¬
buatis exemplar. admonẽtes ut he¬
brea nõia quoꝵ grãdis in hoc uolum¬
me copia est: distinete ⁊ ꝑ intualla
tũscribant. Nicħ emĩ ꝓfint emẽdasse
librũ: insi emẽdatio. librarioꝵ dilige¬
t̾e̾n ⁊ qra libri sompniis delectetur:

Expanded text:
ra non displicent, his tribuatis exemplar, admonentes ut Hebraea nomina, quorum grandis in hoc volumine copia est, distincte et per intervalla transcribant. Nihil enim proderit emendasse librum, nisi emendatio librariorum diligetertii et quarti somniis delectetur:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in aures discipłi de auetoris ore tnͣs¬
fusa forciꝰ sonant. Uñ ⁊ echinescum
rodi erularet. ⁊ leg̾etur illa demosteni¬
is or̾o qmͣ adu̾sus eum hu̾at. mirãti¬
bus cunctis atq laudãtibus suspirãs.
art. Quid si ip̃am audissetis bestiam
suam u̾ba resonantem: ¶I
Lec hoc dico qd̾ aliquid sit in me:
ueł discere: S quo ardor tuus ⁊ diseẽ¬
q̃ras: cõsideramꝰ molł cera. ⁊ ad form¬
and̾ facilis. ⁊̃ si artificis ⁊ plaste cess¬

Expanded text:
 in aures discipuli de auctoris ore transfusa fortius insonat. unde et Aeschines, cum Rhodi exularet et legeretur illa Demosthenis oratio, quam aduersus eum habuerat, mirantibus cunctis atque laudantibus suspirans ait: \'quid, si ipsam audissetis bestiam sua uerba resonantem?\' Nec hoc dico, - quod sit aliquid in me lis discere, sed quod ardor. tuus et discenquaeras, consideramus. mollis cera et ad formandum facilis, etiamsi artificis et plastae cess
Abbreviated transcription (Latin):
Ane semina semen tuũ: &e ues¬
pere ne cesset manꝰ tua: quia
nescis quid magis oriatur hoc aut
illud. & siutrũq simul: meliꝰ erit.
Dulce lum̃ ce delectabile ẽ oculis
uidere solem. Si annis multis ui¬
xerit homo. & in his omnib letꝰ
fuerit: meminisse debet tenebro¬
si temporis. & dierum multoꝵ:

Expanded text:
ane semina semen tuum, et vespere ne cesset manus tua: Quia nescis quid magis oriatur, hoc an illud, et si utrumque simul, melius erit. Dulce lumen, et delectabile est oculis videre solem. Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit: Meminisse debet tenebrosi temporis, et dierum m
Abbreviated transcription (Latin):
in adolescentia tua: & in bono sit
cor tuũ in dieb iuuentutis tuȩ:
& ambula in uiis cordis tui. & in
intuitu ocłoꝵ tuoꝵ: & scito quod
ꝓ omnib his adducet te d̾s in iu¬
dicium.
Ufer iram: a corde tuo: & amo

Expanded text:
in adulescentia tua, et in bono sit cor tuum in diebus iuuentutis tuae, et ambula in uiis cordis tui et in intuitu oculorum tuorum. et scito quod pro omnibus his adducet te deus in iudicium. aufer iram a corde tuo, amo
Abbreviated transcription (Latin):
cum semꝑ nouas expectant uolup.¬
tates. & gulȩ eoꝵ uicina maria non
sufficiant: cur in solo studio scriptu¬
rarum ueteri sapore contenti sunt
Nec hoc dico quo precessores meos
mordeam. aut quicquam de his ar¬
bitrer detrahendum. quoꝵ transla¬
tionem diligentissime emendatã
olim meȩ linguȩ hominib dede¬
rim. sed qd aliud sit in ȩccl̃iis xp̃o
credentium psalmos legere. aliud
iudeis singła uerba calumpnian¬
tib respondere qd̃ opusculũ meũ
lueris: dicam tibi illud oratianũ.
In siluam uel ligna feras nisi quod
hoc habebo solamen. si in labore cõ¬
muni intelligam michi &e laudẽ
& uituꝑationem tecum esse com

Expanded text:
cum semper novas expetant volupcum semper novas expetant voluptates, et gulae eorum vicina maria non sufficiant: cur in solo studio Scripturarum, veteri sapore contenti sunt? Nec hoc dico, quo praecessores meos mordeam, aut quidquam de his arbitrer detrahendum, quorum translationem diligentissime emendatam, olim meae linguae hominibus dederim; sed quod aliud sit in Ecclesiis Christo credentium Psalmos legere, aliud Judaeis singula verba calumniantibus respondere. Quod opusculum meum, lueris, dicam tibi illud Horatianum: In silvam ne ligna feras. Nisi quod hoc habebo solamen, si in labore communi intelligam, mihi et laudem, et vituperationem tecum esse comm
Abbreviated transcription (Latin):
plures libros: sed unum uolum̃
ostendit. Quia igitur nuꝑ cũ he¬
breo disputans quedam pro dño
saluatore de psalmis testimonia
ꝓtulisti. uolensꝙ ille te illudere
ꝑ sermones pene singłos assere¬
bat. ñ ita haberi in hebreo ut tu
de septuaginta interpretib oppo¬
nebas. S tudiosissime postulasti
ut post aquilam & symmachum
& theodocionem nouam editionẽ
latino sermone transferrem. Aie¬
bas enim te magis interpretum
laberis uel translatione uel iud¬
cio meo esse contemptum. Unde
trectatorum latratib tradidi. ma¬
luiq: te uires pocius meas quam
uoluntatem in amicicia querere.
Certe confidenter dicam & mul¬
tos huius oꝑis testes citabo me
nichil dum taxat scientẽ de he¬
braica ueritate mutasse. Sicubi
ergo editio mea a ueterib discrepa¬
rit: interroga quemlibet hebreo¬
rum. & liquido ꝑuidebis me ab
emulis frustra lacerari. qͥ malunt
contempnere uideri preclara: quã
discere ꝑuersissimi homines. Nam

Expanded text:
plures libros, sed unum volumen plures libros, sed unum volumen ostendit. Quia igitur nuper cum Hebraeo disputans, quaedam pro Domino Salvatore de Psalmis testimonia protulisti, volensque ille te illudere, per sermones pene singulos asserebat, non ita haberi in Hebraeo, ut tu de Septuaginta Interpretibus opponebas, studiosissime postulasti, ut post Aquilam et Symmachum et Theodotionem, novam editionem Latino sermone transferrem. Aiebas enim te magis interpretum laberis, vel translatione, vel judicio meo esse contentum. Unde trectatorum latratibus tradidi, maluique te vires potius meas, quam voluntatem in amicitia quaerere. Certe confidenter dicam, et multos hujus operis testes citabo, me nihil, dumtaxat scientem, de Hebraica veritate mutasse. Sicubi ergo editio mea a veteribus discreparit, interroga quemlibet Hebraeorum, et liquido pervidebis, me ab aemulis frustra lacerari, qui malunt contemnere videri praeclara, quam discere. Perversissimi homines. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
cio quosdam putare psalteriũ
in quinq libris esse diuisum.
ut ubicumq apud septuaginta in¬
N uͦo y iͦ oͦo. id est fiat fiat: finis libro¬
nominauit: unum uolumen asse¬
rimꝰ. Psõs quoq om̃s eoꝵ testam᷑
auctoꝵ qui ponuntur in tyculis.
Dauid scilicet. asaph. & iditum. fi¬
lioꝵ chore. eman et raite. moysi &e
salomonis. & reliquoꝵ quos esdraᷤᷤ
uno uolumine comprehendit. Si
enim amen ꝑ quo aquila transtu¬
dum aut in exordio aut in calce
sermonis siue sententiȩ nunquã
& saluator in euangelio loqueret᷑.
amen amen dico uobis &e pauli
epłȩ in medio illud oꝑe contine¬
rent. Moyses quoq & hieremias
& cȩteri in hunc modum multos
haberent libros qui in mediis uo¬
luminib suis amen frequenter
interserunt. sed & numerus ui¬
ginti duoꝵ hebraicoꝵ libroꝵ ce
mysterium eiusdem numeri com¬
mutabitur. Nam & tyculus ipse
hebraicus separta lliõ quod
interpretatur uolumen hymnoꝵ
apłicȩ auctoritati congruens non

Expanded text:
 quosdam putare Psalterium in quinque libros esse divisum, ut ubicunque apud Septuaginta Inνοιτο γένοιτο, id est, Fiat, fiat, finis libronominant, unum volumen asserimus. Psalmos quoque omnes eorum testamur auctorum, qui ponuntur in titulis, David scilicet et Asaph, et filiorum Chore, Eman Ezraitae, Moysi et Salomonis, et reliquorum, quos Esdras uno volumine comprenim AMEN  , pro quo Aquila transtudum, aut in exordio, aut in calce sermonis, sive sententiae, numquam et Salvator in Evangelio loqueretur: Amen, amen dico vobis; et Pauli epistolae in medio illud opere continerent. Moses quoque et Jeremias, et caeteri in hunc modum multos haberent libros, qui in mediis voluminibus suis AMEN   frequenter interserunt. Sed et numerus viginti duorum Hebraicorum librorum, et mysterium ejusdem numeri commutabitur. Nam et titulus ipse Hebraicus, SEPHAR THALLIM  , quod interpretatur, volumen hymnorum, Apostolicae auctoritati congruens, non
Abbreviated transcription (Latin):
omnis homo uiuens.
eruntamen in ymagine ꝑtransit
homo: sed & frustra conturbatur
Chesaurirat & ignorat: cui congrega¬
bit ea.
Et nunc que est expectatio mea ñne
dñs: & substantia mea apud te est.
Ab omnib iniqͥtatib meis erue me:
obꝓbrium insipient dedisti me.
bmutui ÷ &: ñ aꝑui os meũ qm̃

Expanded text:
. Verumtamen in imagine pertransit homo, sed et frustra conturbatur. Thesaurizat, et ignorat cui congregabit ea. Et nunc quae est exspectatio mea? Nonne Dominus et substantia mea apud te est? Ab omnibus iniquitatibus meis erue me, opprobrium insipienti dedisti me. Obmutui, et non aperui os meum:
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ meã: auribꝰ ꝑcipe lacͥmas meaᷤᷤ.
De sileas qm̃ aduena ego sũ apud te:
& pegrinꝰ sicut om̃s patres mei.
Remitte mͥ ut refrigerer pͥus qͣm abe-¬
am: & amplius non ero
Infinem

Expanded text:
tionem meam auribus percipe lacrimas meas ne sileas quoniam advena sum apud te et peregrinus sicut omnes patres mei remitte mihi ut refrigerer priusquam abeam et amplius non ero in finem
Abbreviated transcription (Latin):
laba ineffabilem dñi naturam de¬
monstrat: ut est illud. Qui est: mi¬
sit me. Cuius omne uerbum subti¬
liter inquisitum: copiosis sensibus
scaturit. Nam sicut fecundissimus
ager odoriferas herbas salug nr̃ȩ
ꝓducit accõmodas: sic lectio diui¬
na cum ꝑ singła uerba requiritur.
semꝑ illic cura mentis sauciatȩ rep¬
ꝑitur. De cuius eloquentiȩ modis
multi patres latiꝰ ꝓlixius ꝙ dixe-¬
runt quoꝵ nomina in libris intro¬
ductoriis commemoranda ꝑspexi¬
mus. Sed fons iste celestis quantũ
assidue constat hauriri: tantũ nes¬
cit expendi. Ac ne diutius in gene¬
ralib remoremur: specialia psalte¬
rii dño iuuante tangamꝰ. Qm̃ ipsa
res euidenter cognoscitur: que com¬
munib rebus premissis post ea sub
aliqua ꝓpͥetate describitur.

Expanded text:
laba ineffabilem Domini naturam delaba ineffabilem Domini naturam demonstrat; ut est illud: Qui est misit me . Cujus omne verbum subtiliter inquisitum copiosis sensibus scaturit. Nam sicut fecundissimus ager odoriferas herbas saluti nostrae producit accommodas, sic lectio divina cum per singula verba requiritur, semper illic cura mentis sauciae reperitur. De cujus eloquentiae modis multi Patres latius prolixiusque dixerunt, quorum nomina in libris introductoriis commemoranda perspeximus. Sed fons iste coelestis quantum assidue constat hauriri, tantum nescit expendi. Ac ne diutius in generalibus remoremur, specialia Psalterii, Domino juvante, tangamus: quoniam ipsa res evidenter agnoscitur, quae communibus rebus praemissis, postea sub aliqua proprietate describitur.
Abbreviated transcription (Latin):
fidem. Istud ergo pͥncipale uirgi¬
neum && salutare locutionis genꝰ
plerumq res aliquas refert. & se¬
pe longe alia quam audiuntur
exponit simplicitas duplex. & si¬
ne dolo bilinguitas. Sicut fecit
ioseph. qui dum fr̃s suos aspectu
ipso & sermone patrio cognouis¬
set: ita eis uidebatur loqui ut nul¬
latenus potuisset agnosc. Qd̾ non
est ad deceptionis studium sump¬
tum: sed ad cõmodum magnȩ uti¬
litatis effectum. Hebreos sermones
adhibet causas profundissimas
innuentes unam rem in malo &
in bono plerumq ponit: ut quod
nomine uidetur esse commune:
ꝓbetur qualitatib discrepare. Ce¬
lestia terrenis comparat. ut qd̃ in¬
comprehensibilis magnitudo ue-¬
tat intelligi ꝑ notissimas simili¬
tudines possit aduerti. In uerbis
autẽ serendis mira potentia est:
ut subito immensa nobis atq in¬
comprehensibilia duob tribus ꝙ
sermonib explicentur. Quid bre¬
uius dicam frequenter ut una syl¬

Expanded text:
fidem. Istud ergo principale virtfidem. Istud ergo principale virtutum et salutare locutionis genus plerumque res aliquas refert, et saepe longe alia quam audiuntur, exponit. Simplicitas, duplex et sine dolo bilinguitas; sicut fecit Joseph , qui dum fratres suos aspectu ipso et sermone patrio cognovisset, ita eis videbatur loqui, ut nullatenus potuisset agnosci. Quod non est ad deceptionis studium sumptum, sed ad commodum magnae utilitatis effectum. Hebraeos sermones adhibet, causas profundissimas innuentes. Unam rem in malo et in bono plerumque ponit, ut quod nomine videtur esse commune, 8 probetur qualitatibus discrepare. Coelestia terrenis comparat, ut quod incomprehensibilis magnitudo vetat intelligi, per notissimas similitudines possit adverti. In verbis autem serendis mira potentia est; ut subito immensa nobis atque incomprehensibi ia duobus tribusque sermonibus explicentur. Quid brevius dicam, frequenter etiam una syl
Abbreviated transcription (Latin):
nullatenus attigerunt. Dixerunt
hoc apud nos & alii doctissimi pa¬
tres. id est hieronimus. ambrosius
hẏlarius. ut nequa qͣm nos presũp¬
tores huius rei: sed pedissequi esse ui
deamur. Sed dicit aliquis nec parte
ipse sillogismoꝵ nec nomina scema¬
tum. nec uocabula disciplinarum.
nec alia huius cemodi ullatenꝰ inue¬
niuntur in psalmis. Inueniuntur
plane in uirtute sensuum: ñ in eff.¬
tione uerboꝵ. Sic enim uina in ui-¬
tib. messem in semine. frondes in
radicib. fructus in ramis. arbores
ipsas sensu contemplamur in nu-¬
cleis. Nam & de ꝓfundissima abys¬
so deliciosus piscis attingitur. qui
tamen ante captionẽ suam huma-¬
nis oculis ñ uidetur. Merito ergo
esse dicimus: que messe nchilomi¬
nus uirtute sentimꝰ. Nam & apłs
uetat nos seduci ꝑuanam sapien¬
tiam muncdi. Ista uero non abne-¬
gat in litteris esse diuinis. Certe
accedamꝰ ad ps̃os & int̾rogemus quȩ
omni disputatione maior est rerũ

Expanded text:
nullatenus attigerunt. Dixerunt nullatenus attigerunt. Dixerunt hoc apud nos et alii doctissimi Patres, id est, Hieronymus, Ambrosius, Hilarius, ut nequaquam nos praesumptores hujus rei, sed pedissequi videamur. Sed dicit aliquis: Nec partes ipsae syllogismorum, nec nomina schematum, nec vocabula disciplinarum, nec alia hujuscemodi ullatenus inveniuntur in psalmis; inveniuntur plane in virtute sensuum, non in effatione verborum: sic enim vina in vitibus, messem in semine, frondes in racidibus, fructus in ramis, arbores ipsas sensu contemplamur in nucleis. Nam et de profundissima abysso deliciosus piscis attingitur, qui tamen ante captionem suam humanis oculis non videtur. Merito ergo esse dicimus, quae inesse nihilominus virtute sentimus. Nam et Apostolus vetat nos seduci per vanam sapientiam mundi: ista vero non abnegat in litteris esse divinis. Certe accedamus ad psalmos, et interrogemus, quae omni disputatione major est, rerum
Abbreviated transcription (Latin):
clarissima sydera relucent. & signi¬
ficantias rerum utillimis compen¬
diis decenter illuminant. que nos
breuiter locis aptissimis admoneb¬
mus. qm̃ res ipse cõmodissime dedu¬
centur ad medium. ꝑ quas concepti
sensus clarius elucebunt. Nam &e
pater augustinꝰ in libro tercio de
doctrina xp̃iana ita ꝓfessus est. Sq¬
ant autẽ litterati modis omnium
locutionũ quos grãmatici greco
nomine tropos uocant. auctores
nr̃os usos fuisse. Et paulo post se¬
quitur. Quos tamen tropos idest
modos locutionum qui nouerunt
cognoscunt in litteris scĩs. eoꝵ ꝙ
scientia ad eas intelligendas aliqͣn¬
tulum adiuuantur. Cuius rei & in
aliis codicib suis fecit euidentissi¬
mam mentionem. In libris quippe
quos appellauit de modis locutio¬
num diuersa scemata secularium
litterarum inueniri ꝓbauit in litte¬
ris sacris. Alios autem propͥos mo¬
dos in diuinis eloquiis esse declara¬
uit: quos grãmatiq siue rethores

Expanded text:
clarissima sidera, relucent, et signiclarissima sidera, relucent, et significantias rerum utilissimis compendiis decenter illuminant; quae nos breviter locis aptissimis admonebimus. Quoniam res ipsae commodissime deducentur ad medium, per quas concepti sensus clarius elucebunt. Nam et Pater Augustinus, in libro III, de Doctrina Christiana, ita professus est: « Sciant autem litterati modis omnium locutionum, quos grammatici Graeco nomine tropos vocant, auctores nostros usos fuisse. » Et paulo post sequitur, « quos tamen tropos, id est, modos locutionum qui noverunt, agnoscunt in litteris sanctis, eorumque scientia, ad eas intelligendas aliquantulum adjuvantur. » Cujus rei et in aliis codicibus suis fecit evidentissimam mentionem. In libris quippe, quos appellavit de modis Locutionum, diversa schemata saecularium litterarum inveniri probavit in litteris sacris. Alios autem proprios modos in divinis eloquiis esse declaravit, quos grammatici, sive rhetores
Abbreviated transcription (Latin):
quando in diuinis scripturis splen¬
dent: certa atq purissima sunt. Cũ
uero ad opiniones hominũ & que¬
stiones mnanissimas ueniunt. am¬
biguis altercationum fluctib agi¬
tantur. ut qd̾ hic firmissime semꝑ
uerum: frequenter alibi reddatur
incertum. Sic & lingua nr̃a dum
psalmodiam canit: nobilitate ue¬
ritatis ornatur. cũ ad fabulas inep¬
tas & blasphema se uerba conuer¬
terit: ab honore ꝓbitatis excludi¬
tur. sicut apłs iacobus dicit. Ex ip¬
so ore benedicimꝰ dm̃ & patrem. &
ex ipso ore maledicimꝰ hominem:
quos tamen multo postẽrius ab
exordio diuinoꝵ libroꝵ extitisse
manifestum est. ad collectiones ar-¬
gumentoꝵ que greci tropica dicũt.
&e ad artem dialecticam & rethori¬
cam transtulerunt. ut cunctis eui¬
denter appareat. prius ad expͥmen¬
dam ueritatẽ iustis mentib datũ.
qd̾ post ea gentiles humanȩ sapien¬
tiȩ aptandum esse putauerunt.
Hȩc in lectionib sacris tanquam

Expanded text:
quando in divinis Scripturis splenquando in divinis Scripturis splendent, certa atque purissima sunt. Cum vero ad opiniones hominum et quaestiones inanissimas veniunt, ambiguis altercationum fluctibus agitantur, ut quod hic est firmissime semper verum frequenter alibi reddatur incertum. Sic et in lingua nostra, dum psalmodiam canit, nobilitate veritatis ornatur. Cum ad fabulas ineptas et blasphema se verba converterit, ab honore probitatis excluditur, sicut apostolus Jacobus dicit: « Ex ipso ore benedicimus Deum et Patrem, et ex ipso ore maledicimus hominem,quos tamen multo posterius ab exordio divinorum librorum exstitisse, manifestum est ad collectiones argumentorum, quae Graeci topica dicunt, et ad artem dialecticam, et rhetoricam transtulerunt, ut cunctis evidenter appareat, prius ad exprimendam veritatem justis mentibus datum, quod postea gentiles humanae sapientiae aptandum esse putaverunt. Haec in lectionibus sacris, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
cordis. Scipturȩ autẽ diuinȩ sc̃a ꝓ¬
funditas. ad eo cõmunes sermones
habet: ut eam uniuersi incunctan¬
ter ad mittant. Sensus autẽ recon¬
dit ueritatis archano: ut in ipsa
studiosissime uitalis sententia de¬
beat indagari. Nam eam reuera es¬
se diuinam hinc maxime dat᷑ in¬
telligi qd̃ indocti subtilissima tem¬
porales ȩterna ñ nisi diuino reple¬
t sp̃u potuisse tradere sentiuntur.
Postremo qd̃ miracula iugiter fac¬
ta sunt: donec scriptura ipsa mun¬
di ambitum diuulgata comple¬
ret. Sicut scriptum est. In omnẽ
terram exiuit sonus eoꝵ: & in fineᷤᷤ
orbis terrȩ uerba eoꝵ. Unde ad ꝓ¬
bationem ꝑtinet maximam: quia
lex diuina ꝑ cunctas mundi par¬
tes cognoscitur fuisse suscepta. Hȩc
multis modis genera suȩ locutio¬
nis exercet diffinitionib suecincta
ñ tamen ab eis accipiens extrane¬
um decorem. sed pocius illis ꝓpͥam
conferens dignitatem. Hȩc enim

Expanded text:
cordis . Scripturae autem divinae sancta procordis . Scripturae autem divinae sancta profunditas adeo communes sermones habet, ut eam universi incunctanter admittant. Sensus autem recondit veritatis arcano, ut in ipsa studiosissime vitalis sententia debeat indagari. Nam eam revera esse divinam hinc maxime datur intelligi, quod indocti subtilissima, temporales aeterna nonnisi divino repleti Spiritu potuisse tradere sentiuntur. Postremo quot miracula jugiter facta sunt, donec Scriptura ipsa mundi ambitum divulgata compleret? sicut scriptum est: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Unde ad robationem pertinet maximam, quia lex divina per cunctas mundi partes cognoscitur fuisse suscepta. Haec multis modis genera suae locutionis exercet definitionibus succincta,non tantum ab eis accipiens extraneum decorem, sed potius illis propriam conferens dignitatem. Haec enim
Abbreviated transcription (Latin):
bet.terrena remouet.celestia ꝑsuadet.
hinc &e doctor gentium in epła ad
corinthios scribit. Non enim in ser-¬
mone est regnum dei: sed in uirtute.
Item ad timotheum meminit in se¬
cunda dicens. Omnis scriptura di¬
uinitus inspirata utilis est ad do¬
cendum. ad arguendum. ad erudi¬
endum ad corrigendũ in discipli¬
na quȩ est iusticiȩ ut ꝑfectus sit ho¬
mo dei ad omne opus bonũ instru¬
ctus. Hȩc sicut patris hieronimi te¬
statur auctoritas apud hebreos:
aut richino aut metrica constat
lege composita: que ut ipsi dicunt
fastuciis constinetur. fastuciũ enim
est: ꝑ cõmata ꝓcedens ad deꝓmen¬
dum sensum nouiter explicata con¬
ceptio. Cuiꝰ si uirtutem lector dili¬
gens ꝑscrutaris: audi apłm ad he¬
breos dicentem. Uiuus est enim d̾
sermo &r efficax. & acrior omni gla¬
dio ancipiti. & ꝑtingens usq ad
diuisionem animȩ ac sp̃c. compa¬
gum quoq & medullarum. & dis¬
cretor cogitationum & intentionũ

Expanded text:
bet, terrena removet, coelestia persuadet. bet, terrena removet, coelestia persuadet. Hinc et Doctor gentium in Epistola ad Corinthios scribit: Non enim in sermone est regnum Dei, sed in virtute . Item ad Timotheum in secunda meminit dicens: Omnis scriptura divinitus inspirata utilis est ad docendum, ad arguendum, ad erudiendum, ad corrigendum in disciplina quae est justitiae, ut perfectus sit homo Dei ad omne opus bonum instructus . Haec, sicut Patris Hieronymi testatur auctoritas, apud Hebraeos aut rhythmo, aut metrica constat lege composita, quae, ut ipsi dicunt, fastuciis continetur. Fastucium enim est per commata procedens ad depromendum sensum, naviter explicata conceptio. Cujus si virtutem lector diligens perscrutaris, audi Apostolum ad Hebraeos dicentem: Vivus est enim Dei sermo et efficax, et acrior omni gladio ancipiti, et pertingens usque ad divisionem animae ac spiritus, compagum quoque et medullarum, et discretor cogitationum et intentionum
Abbreviated transcription (Latin):
one discedat: aut presentiũ confu¬
sione turbetur: aut futuroꝵ dubiis
casib eludatur. sed cordi ñ corpora¬
lib aurib loquens magna uerita¬
te. magna presentiȩ firmitate cun¬
cta diiuidicans: auctoris sui uerita¬
te consistit. Sic enim in euangelio
de dñi xp̃i predicatione dictum ẽ.
Loquebatur autẽ sicut potestatẽ
habens: non sicut scribȩ eoꝵ &e phari¬
sei. Ille enim indubitata loquitur.
cui omnia presentia sunt. & rerũ
exitus ꝓbatur esse subiectus. Elo-¬
quentia siquidem est: ad unã quã
ꝙ rem competens & decora locu-¬
tio. Hȩc igitur casta. fixa uerax &
ȩterna predicatio. nimis purissimo
nitet eloquio: cuius utilitas lucet.
magnificentia uirtutis apparet.
oꝑatio salutis arridet. Sicut & in
centesimo octauo decimo psalmo
dicturus est. Quia eloquium tuũ
uiuificabait me. Et iterum. Lucer¬
na pedib meis uerbũ tuũ dñe: &
lumen semitis meis. Reuera lumen:
quia semꝑ uitalia iubet. noxia ꝓhi¬

Expanded text:
one discedat, aut praesentium confusione turbetur, aut futurorum dubiis casibus eludatur; sed cordi, non corporalibus auribus loquens, magna veritate, magna praescientiae firmitate cuncta dijudicans, Auctoris sui veritate consistit. Sic enim in Evangelio, de Domini Christi praedicatione dictum est: Loquebatur autem sicut potestatem habens, non sicut scribae eorum et Pharisaei . Ille enim indubitata loquitur, cui omnia praesentia sunt, et rerum exitus probatur esse subjectus. Eloquentia siquidem est ad unamquamque 7 rem competens et decora locutio. Haec igitur casta, fixa, verax et aeterna praedicatio, nimis purissimo nitet eloquio, cujus utilitas lucet, magnificentia virtutis apparet, operatio salutis arridet; sicut et in centesimo octavo decimo psalmo dicturus est: Quia eloquium tuum vivificabit me . Et iterum: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis. Revera lumen, quia semper vitalia jubet, noxia prohi
Abbreviated transcription (Latin):
amalech: alienigenȩ cum habitan¬
tib tẏrum.
tenim assur uenit cum illis: facti
sunt in adutoriũ filiis loth. Diaps̃a
ac illis sicut madian & sysarȩ: sicut
iabin in dorrente cison.
Dispierunt in endor. facti sunt ut
stercus terrȩ.¬
one pͥncipes eoꝵ sicut oreb: & reb
& rebee & salmana.
Omnes pͥncipes eoꝵ: qui dixerunt
hereditate possideamꝰ sanctuariũ d.
Deus nĩs pone illos ut rotam: & sic̃

Expanded text:
malech alienigenae cum habitantibus Tyrum etenim Assur venit cum illis facti sunt in adiutorium filiis Loth diapsalma fac illis sicut Madiam et Sisarae sicut Iabin in torrente Cison disperierunt in Endor facti sunt ut stercus terrae pone principes eorum sicut Oreb et Zeb et Zebee et Salmana omnes principes eorum qui dixerunt hereditate possideamus sanctuarium Dei Deus meus pone illos ut rotam s
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiam ut in ꝑpetuum reg¬
facta sit referam. & ñ abscondã
auobis sacram̃ta d̾i: sed ab inicio
natiuitatis inuestigabo: & po¬
nam in lucẽ scientiam illius: ce
ñ preteribo ueritatẽ. Neq cũ in¬
uidia tabescente iter habebo:
qm̃ talis homo ñ erit particeps

Expanded text:
sapientiam, ut in perpetuum regsapientiam, ut in perpetuum regfacta sit, referam: et non abscondam a vobis sacramentum Dei, sed ab initio nativitatis investigabo, et ponam in luce scientiam illius, et non praeteribo veritatem: neque cum invidia tabescente iterabo: quoniam talis homo
Abbreviated transcription (Latin):
oncupiscite ergo sermones
meos: diligite illos. & habe¬
bitis disciplinam. Clara est &
que nunquam marcescet sapi¬
entia. & facile uidetur ab his
qui diligunt eam. &e inuenietur
ab his qui querunt illam. Pre¬
occupat qui se concupiscunt. ut
illis se prior ostendat. Qui deluce
ugilauerit ad illam: non labora¬
bit: assidentẽ enim illam forib
suis inueniet. Cogitare ergo de
illa: sensus est consummatus: &
qui uigilauerit ꝓpter illam: cito
erit securus. Qm dignos seĩpsa
circuit querens. & in uiis suis
ostendit se illis hilariter. & in om¬
ni prudentia occurret illis. Inici¬
um enim illius: uerissima est dis¬
ciplinȩ concupiscentia. Cura gͦ
disciplinȩ dilectio est. & dilecho.
custodia legum illius ẽ. Custo¬
dicio autẽ legum: consũmatio
incorruptionis est. xiiii.¬
Ncorruptio autẽ: facit esse ꝓxi¬
mũ deo. Concupiscentia itaq sa¬
pientiȩ: deducet ad regnũ ꝑpe¬
tuum. Si ergo delectamini sedib
&e sceptris reges popħ: diligite

Expanded text:
oncupiscite ergo sermones meos diligite illos et habebitis disciplinam clara est et quae numquam marcescat sapientia et facile videtur ab his qui diligunt eam et invenietur ab his qui quaerunt illam praeoccupat qui se concupiscunt ut illis se prior ostendat qui de luce vigilaverit ad illam non laborabit adsidentem enim illam foribus suis inveniet cogitare ergo de illa sensus est consummatus et qui vigilaverit propter illam cito erit securus quoncircuit quaerens, et in viis suis ostendit se illis hilariter, et in omni prudentia occurret se illis. Initium illius verissimum est, et disciplinae concupiscentia. Secura ergo disciplinae dcustodia legum illius est. Custoditio autem legum consummatio incorruptionis est. Incorruptio autem facit esse proximum deo. concupiscentia itaque sapientiae deducit ad regnum perpetuum. si ergo delectamini sedibus et stemmatibus, reges populi, diligite
Abbreviated transcription (Latin):
manus illius. Et letatus sum in
omnib: qm̃ antecedebat me ista
sapientia. & ignorabam qm̃ om
nium hoꝵ mater est. Quam sine
fictione didici. & sine inuidia cõ¬
munico: &e honestatẽ illius ñ ab¬
scondo. Infinitus enim thesaurꝰ
est hominib: quo qͥ usi sunt par¬
ticipes fact sunt amiciciȩ dei ꝓpt̾
displinȩ dona commendati. Mi¬
chi autem dedit d̾s dicere ex sen¬
tentia: & p̾sumere digna hoꝵ qͦ¬
mͥ dantur. Qm̃ ipse sapientie dux
nu enim illius &e nos & sermo¬
nes nr̃i: & omnis sapientia. et¬
operum scientiȩ disciplina. Ipse
enim dedit michi hoꝵ quȩ sunt
scientiam ueram: ut sciam dispo¬
sitionẽ orbis terrarum. & uirtu¬
tes elementoꝵ. iniciũ & consũma¬
tionem. & medietatẽ tempoꝵ. ui

Expanded text:
illius et laetatus sum in omnibus quoniam antecedebat ista sapientia et ignorabam quoniam horum omnium mater est quam sine fictione didici et sine invidia communico et honestatem illius non abscondo infinitus enim thesaurus est hominibus quod qui usi sunt participes facti sunt amicitiae Dei propter disciplinae dona commendati mihi autem det Deus dicere ex sententia et praesumere digna horum quae dantur quoniam ipse et sapientiae dnu enim illius et nos, et sermones nostri, et omnis sapientia, etoperum scientia, et disciplina: ienim dedit mihi horum quae sunt scientiam ueram, ut sciam dispositionem orbis terrarum et uirtutes elementorum, initium et consummationem et medietate
Abbreviated transcription (Latin):
Tfactum est post quam in cap¬
tuntatem redactus est isrł.
&e hierusalem deserta est:se¬
dit hieremias flens & planxit la¬
mentatione hac in hierusalem: &
dixit:. Aleph.
uomodo sedet sola ciuitas ple¬

Expanded text:
factum est postquam in captivitatem ductus est Israel, et Jerusalem deserta est, sedit Jeremias flens, et planxit lamentationem hanc in Jerusalem, et dixit: Aleph. Quomodo sedet sola civitas ple
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ cui reuelata ẽ & manifesta:
&e multiplicatonem ingressus illi
quis intellexit: Unus est altissi¬
mus creator omnipotens. rex po¬
tens & metuendus nimis. sedens
suꝑ thronũ illius. & dominans
d̾s. ipse creauit illam sp̃u sco: &&
uidit. & dinumerauit. & mensus
est. Et effudit illam suꝑ omnia
oꝑa sua. & suꝑ omnẽ carnẽ. Scd̾m
datum suum prebet illam dib¬

Expanded text:
tiae cui revelata est et manifestata est? Et multiplicationem ingressus illius quis intellexit? Unus est Altissimus Creator omnipotens, Rex potens, et metuendus nimis, sedens super thronum illius et dominans Deus ipse creavit illam spiritu sancto et vidit et dinumeravit et mensus est et effudit illam super omnia opera sua et super omnem carnem secundum datum suum et praebuit illam dili
Abbreviated transcription (Latin):
sub rege samariȩ ahab & impiissima
ierabel pauit centũ prophas in spe¬
cubus qui ñ curuauerunt genubaal
Et de septem milib errantib helias
maria dicebatur. Hanc herodes rex
antipatri filius in honore augustz
cesaris greco nomine uocauit au¬
gustam. Hic igitur quia centũ pro¬
pħas saluauerat: accepit grãm pro¬
phetalem: ce de duce exertitus fit
dux ȩccłȩ. Tunc in samaria paruum
gregem pauerat: nunc in toto orbe

Expanded text:
Samariae Achab, et impiissima Jezabel pavit centum prophetas in specubus, qui non curvaverunt genu Baal, et de septem millibus erant, quos Elias maria dicebatur. Hanc Herodes rex Judaeae Antipatri filius, in honorem Augusti Caesaris Graeco sermone vocavit Augustam. Hic igitur, quia centum prophetas aluerat, accepit gratiam prophetalem, et de duce exercitus, fit dux Ecclesiae. Tunc in Samaria parvum gregem paverat: nunc in toto orbe
Abbreviated transcription (Latin):
mum. Persecutus est autẽ exerci¬
tus chaldeoꝵ regem: & apprehen¬
derunt sedechiam in deserto qd̵
est iuxta hierusalem. & omnis
comitatus eius diffugiit ab eo.
Cumq comprehendissent regem:
ad duxerunt eum ad regem baby¬
lonis in reblatha que est in terra

Expanded text:
mum persecutus est autem exercimum persecutus est autem exercitus Chaldeorum regem et adprehenderunt Sedeciam in deserto quod est iuxta Hiericho et omnis comitatus eius diffugit ab eo cumque conprehendissent regem adduxerunt eum ad regem Babylonis in Reblatha quae est in
Abbreviated transcription (Latin):
sedechias cum regnare cepis¬
set: & undecim annis regnauit in
hierusalem. Nomen matris eiꝰ ami¬
thal filia hieremiȩ de lobna: & fe¬
cit malum in oculis dñi iuixta om¬
nia que fecerat ioachim: qm̃ furor
dñi erat in hierłm & in iuda usꝙ qͦ
piceret eos a facie sua. Et recessit
sedechias arege babylonis. Factũ
est autem in anno nono regni eius
in mense decimo. decima die men.¬
sis: uenit nabuchodonosor rex ba¬
bylonis. ipse & omnis exercitus esꝰ
aduersũ hierłm & obsedert̃ eam: &
edificauerunt contra eam munitio¬
nes in circuitu: &e fuit ciuitas obses¬
sa usq ad undecimũ annũ regni
sedechiȩ. Mense autẽ quarto. no¬
na die mensis: optinuit fames in¬
ciuitate: & non erat alimonia po¬
pulo terrȩ. Et dirupta est ciuitas.
& om̃s uiri bellatores fugerunt:¬
& exierunt de ciuitate nocte ꝑuiã
portȩ que est inter duos muros.
&& ducit ad hortum regis. chaldes
obsidentib urbem in gyro: & abie¬
runt ꝑuiam que ducit ad here¬

Expanded text:
Sedecias cum regnare coepisset et undecim annis regnavit in Hierusalem et nomen matris eius Amithal filia Hieremiae de Lobna et fecit malum in oculis Domini iuxta omnia quae fecerat Ioachim quoniam furor Domini erat in Hierusalem et in Iuda usquequo proiceret eos a facie sua et recessit Sedecias a rege Babylonis factum est autem in anno nono regni eius in mense decimo decima mensis venit Nabuchodonosor rex Babylonis ipse et omnis exercitus eius adveraedificaverunt contra eam munitiones in circuitu. Et fuit civitas obsessa usque in undecimum annum regis Sedeciae. Mense autem quarto, nona mensis, obtinuit fames civitatem: et non erant alimenta populo terrae. Et dirupta est civitas, et omnes viri bellatores ejus fugerunt, exieruntque de civitate nocte, per viam portae, quae est inter duos muros, et ducit ad hortum regis Chaldaeis obsidentibus urbem in gyro et abierunt per viam quae ducit in here
Abbreviated transcription (Latin):
& pelues & candelabra & morta¬
decim ereos qui erant sub basib
quas fecerat rex salomon indomo
dñi. Non erat pondus eris omniũ
uasoꝵ hoꝵ. De columnis autẽ. de¬
cem && octo cubiti altitudinis erant
incolumna una: &e funiculus duo¬
decim cubitoꝵ circuibat eam. Por¬
ro grossitudo eius quattuor digi¬
toꝵ: & intrinsecus caua erat: & ca¬
pitella suꝑ utramq erea. Altitudo
capitelli unius quinq cubitoꝵ: ce
reciacula &e malagranata suꝑ co

Expanded text:
et pelves, et candelabra, et mortaet pelves, et candelabra, et mortas qui erant sub basibus quas fecerat rex Salomon in domo Domini non erat pondus aeris omnium vasorum horum de columnis autem decem et octo cubiti altitudinis erant in columna una et funiculus duodecim cubitorum circuibat eam porro grossitudo eius quattuor digitorum et intrinsecus cava erat et capitella super utramque aerea altitudo capitelli unius quinque cubitorum et retiacula et mala granata no
Abbreviated transcription (Latin):
tha. & ocłos sedechie eruit. & uin¬
xit eum compedib. & adduxit eũ
rex babylonis in babylonem. &
posuit eum in domo carceris usq
ad diem mortis eius. In mense aũ
quinto. decima mensis. ipse ẽ annꝰ
nonꝰ decimus nabuchodonosor re¬
gis babylonis: uenit naburardan
princeps militiȩ qui stabat corã
rege babylonis in hierłm: ce in¬
cendit domum dñi &e domũ regis.
& om̃s domos hierłm. & omnẽ do¬
mum magnam igne combussit.
& totũ murum hierusalem ꝑ cir¬
cuitum destruxit cunctus exerci¬
tus chaldeoꝵ qui erat cũ magistro
uinitores & agricolas. Columnas
quoq ereas quȩ erant in domo
dñi. & bases & mare ereum quod
erat in domo dñi confregerunt
chaldei: & tulerunt omne es eoꝵ
in babylonem. & libetes. & crea-¬
gras. & psalteria. & phialas.⁊ mor
tariola. & cyatos. quotquot au¬
rea: aurea. & quot quot argentea
argentea: tulit magister militiȩ.¬
sterio fuerant tulerunt. & hydri¬
as. ce tħ̃ima materia. & urceos.

Expanded text:
tha. Et oculos Sedeciae eruit, et vinxit eum compedibus, et adduxit eum rex Babylonis in Babylonem, et posuit eum in domo carceris usque in diem mortis ejus. In mense autem quinto decima mensis, ipse est annus nonus decimus Nabuchodonosor regis Babylonis: venit Nabuzardan princeps militiae qui srege Babylonis in Hierusalem, et incendit domum Domini, et domum regis, et omnes domos Hierusalem, et omnem domum magnam igne combussit, et totum murum Hierusalem per circuitum destruxit cunctus exercitus Chaldaeorum, qui erat cum magistro in agricolas. Columnas quoque aereas, quae erant in domo Domini, et bases, et mare aereum, quod erat in domo Domini, confregerunt Chaldaei, et tulerunt omne aes eorum in Babylonem. Et lebetes, et creagrastaria et cyatos quotquot aurea aurea et quotquot argentea argentea tulit magister militiae csterio fuerant, tulerunt: et hydrias, et thymiamateria, et urceos,
Abbreviated transcription (Latin):
lit naburardan magister militiȩ
udeoꝵ animas septingentas
quadraginta quinq. Om̃s ergo
animȩ quattuor milia sexcentȩ.
t̃ factum est in tricesimo septi¬
mo anno transmigrationis ioa¬
chim regis ude. duodecimo mense.
uicesima quinta mensis: eleuauit
euilmerodach rex babylonis ipso
anno regni sui caput ioachim regi
iudȩ. & eduxit eum de domo car¬
ceris: & locutus est cũ eo bona. Et
posuit thronum eiꝰ suꝑ thronum
regum qui erant post se in babylo¬
ne: & mutauit uestimenta carceris
eius. & comedebat panẽ coram eo
semꝑ cunctis dieb uitȩ suȩ. Et ciba¬
ria eius cibaria ꝑpetua dabant᷑
ei a rege babylonis. statuta ꝑsin¬
gulos dies usq ad diem mortis
suȩ cunctis dieb uitȩ eius.

Expanded text:
lit Nabuzardan magister militiae lit Nabuzardan magister militiae Iudaeorum animas septingentas quadraginta quinque omnes ergo animae quattuor milia sescentae t factum est in tricesimo septimo anno transmigrationis Ioachim regis Iudae duodecimo mense vicesima quinta mensis elevavit Evilmerodach rex Babylonis ipso anno regni sui caput Ioachim regis Iudae et eduxit eum de domo carceris et locutus est cum eo bona et posuit thronum eius super thronos regum qui erant post se in Babylone et mutavit vestimenta carceris eius et comedebat panem coram eo semper cunctis diebus vitae suae et cibaria eius cibaria perpetua dabantur ei a rege Babylonis statuta per singulos dies usque ad diem mortis suae cunctis dieb
Abbreviated transcription (Latin):
malagranata sexaginta. & sex
dependentia. Omnia malagrana¬
ta centum reciaculis circumda-¬
bantur. Et tulit magister militie
saraiam sacerdotem pͥmum. &e so¬
phoniam sacerdotem scd̾m. &e tres
custodes uestibuli. Et de ciuitate
tulit eunuchum unũ qui erat pre¬
positus suꝑ uiros bellatores & sep¬
tem uiros de his qui uidebant
faciem regis qui inuenti sunt in
ciuitate. & scribam pͥncipem mi¬
litum qui ꝓbabat tyrones. & sexa¬
ginta uiros de populo terrȩ. qui
muenti sunt in medio ciuitatis.
Tulit autẽ eos naburardan magi¬
ster militiȩ: & duxit eos ad regem
babylonis in reblatha. & ꝑcussit
eos rex babylonis. & interfecit eos
in reblatha: in terra emach. Et
translatus est iuda: de terra sua.
Iste est popłs quem transtulit
nabuchodonosor: in anno septi¬
mo. iudeos tria milia: & uiginti
tres. In anno octauo decimo tran¬
stulit nabuchodonosor de hieru¬
salem animas octingentas tri
ginta duas. In anno uicesimo
tercio nabuchodonosor:transtu¬

Expanded text:
mala granata nonaginta sex dependentia omnia mala granata centum retiaculis circumdabantur et tulit magister militiae Saraiam sacerdotem primum et Sophoniam sacerdotem secundum et tres custodes vestibuli et de civitate tulit eunuchum unum qui erat praepositus super viros bellatores et septem viros de his qui videbant faciem regis quicivitate, et scribam principem militum, qui probabat tyrones: et sexaginta viros de populo terrae, qui inventi sunt in medio civitatis. Tulit autem eos Nabuzardan magister militiae, et duxit eos ad regem Babylonis in Reblatha. Et percussit eos rex Babylonis, et interfecit eos in Reblatha in terra Emath: et translatus est Juda de terra sua. Iste est populus, quem transtulit Nabuchodonosor: In anno septimo, Judaeos tria millia et viginti tres: In anno octavodecimo Nabuchodonosor, de Jerusalem animas octingentas triginta duas in anno vicesimo tertio Nabuchodonosor transtu
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ iacob elegit sibi dñs: isrł in pos¬
sessionem sibi.
Quia ego cognoui qd magnus ẽ dñs:
& d̾s noster pre omnib diis.
Omnia quecumq uoluit dñs fecit¬

Expanded text:
m Jacob elegit sibi Dominus, Israel in possessionem sibi. Quia ego novi quam magnus est Dominus, et Deus noster prae omnibus diis. Omnia quaecumque voluit Inf
Abbreviated transcription (Latin):
ñ audietur amplius. Et dabo de
in limpidissimam petrã: siccatio
sagenarũ eris: nec edificaberis ul¬
tra quia ego locutus sum ait dñs
d̾s. Hȩc dicit dñs ds tyro. Nunqͥd
ñ a sonitu ruinȩ tuȩ ce gemitu in¬
terfectoꝵ tuoꝵ cũ occisi fuerint in
medio tui: cõmouebuntur insulȩ.
Et descendent de sedib suis om̃s

Expanded text:
non audietur amplius et dabo te non audietur amplius et dabo te in limpidissimam petram siccatio sagenarum eris nec aedificaberis ultra quia ego locutus sum dicit Dominus Deus haec dicit Dominus Deus Tyro numquid non a sonitu ruinae tuae et gemitu interfectorum tuorum cum occisi fuerint in medio tui commovebuntur insulae et descendent de sedibus suis om
Abbreviated transcription (Latin):
ego adducam ad tyrum nabucho¬
donosor regem babylonis. ab aqui¬
lone regem regum cum equis & cur¬
rib &r equitib. & cetu popłoq mag¬
no. filias tuas que sunt magro:
gladio interficiet. & circumdabit
te munitionib. & comportabit ag¬
gerem in gyro. & eleuabit contra te
clipeum. & uineas & arietes temꝑa¬
bit in muros tuos. & turres tuas de¬
struet in armatura sua. Inundatio
ne equoꝵ eiꝰ oꝑiet te puluis eoꝵ. a so¬
nitu equitũ &e rotarum & curruũ
mouebunt᷑ muri dui: dum ingres¬
sus fuerit portas tuas quasi ꝑ introi¬
tus urbis dissipate. Ungulis equoꝵ
suoꝵ conculcabit om̃s plateas tuaᷤ:
popłm tuum gladio cedet: & sta¬
tuȩ tuȩ nobiles in terram corru
ent. Uastabunt opes tuas: diripi¬
ent negociationes tuas: & destru¬
ent muros tuos. & domos tuas
preclaras subuertent.& lapides
tuos & ligna tua &e puluerem tuũ
inmedio aquarũ ponent. Et quies¬
cere faciam multitudinẽ canticoꝵ
tuoꝵ. & sonitus cithararũ tuarũ

Expanded text:
ego adducam ad Tyrum Nabuchodonosor, regem Babylonis ab Aquilone, regem regum, cum equis et curribus et equitibus, et coetu populoque magno. Filias tuas quae sunt in agro, gladio interficiet: et circumdabit te munitionibus: et comportabit aggerem in gyro, et elevabit contra te clypeum, et vineas atque arietes temperabit in muros tuos, et turres tuas destruetne equorum ejus operiet te pulvis eorum, a sonitu equitum, et rotarum et curruum movebuntur muri tui. Dum ingressus fuerit portas tuas quasi per introitus urbis dissipatae, ungulis equorum suorum conculcabit omnes plateas tuas, populum tuum gladio caedet, et statuae tuae nobiles in terraent vastabunt opes tuas diripient negotiationes tuas et destruent muros tuos et domos tuas praeclaras subvertent et lapides tuos et ligna tua et pulverem tuum in medio aquarum ponent et quiescere faciam multitudinem canticorum tuorum et sonitus cithararum tuarum