comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iure rideatur: Tam̃ siquis quã lapidem argen¬
tũ eẽ. dicat. dicimꝰ falsũ eum dicere. id eĩt filsa
ꝓferre sententia. Staegnũ aut̃ uł plũbũ. non
absur de ut opitior falsũ argentũ uocamꝰ. qđ
idres ĩpłã uelut imitat᷑. Neq̃. ex eo falsa ẽ. nr̃a
sententia. sed illud ipsũ. dequo enuntiatur. R
falsũ plũbiꝰ nomine congrue̾nt᷑ appellare.
possimus. &̾. Nonmͥ placet. R quidita: A
Nescio. nisi illud uideo uehement̃ contͣ uolun¬
tatẽ mȩã dici. R̃ Nũ forte propterea quod
argentũ melius ẽ: & quasi in contumeliã ei dicitͥ.
plũbi aut̃ quidã uelut honor ẽ. si falsũ argentũ
uocetur: R. Prorsus explicasti qđ uolebã. et
ideo credo iure in fames intestabilesq haberi. qui
muliebri habitu se ostentant. quos nescio utrum
falsas mulieres anfalsos uiros melius uocem. ue¬
ros tam̃ instriones uerosque in fames sine dubita¬
tione possumꝰ uocare. aut silatent. nec infame

Expanded text:
jure rideatur? tamen si quisquam lapidem argenjure rideatur? tamen si quisquam lapidem argentum esse dicat, dicimus falsum eum dicere, id est falsam proferre sententiam. Stannum autem vel plumbum non absurde, ut opinor, falsum argentum vocamus, quod id res ipsa velut imitatur: neque ex eo falsa est nostra sententia, sed illud ipsum de quo enuntiatur. CAfalsi plumbi nomine congruenter appellare possimus. A. Non mihi placet. R. Quid ita? A. Nescio; nisi illud video, vehementer contra voluntatem meam dici. R. Num forte propterea quod argentum melius est, et quasi in contumeliam ejus dicitur; plumbi autem quidam velut honor est, si falsum argentum vocetur? A. Prorsus explicasti quod volebam. Et ideo credo jure infames intestabilesque haberi, qui muliebri habitu se ostentant, quos nescio utrum falsas mulieres, an falsos viros melius vocem. Veros tamen histriones, verosque infames sine dubitatione possumus vocare; aut, si latent nec infame
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ionutique. Nã si factũ est quomͦ falsum i ẽ :
Re. Mrã rem uideoditane tandem cũ audio
angis ingentes alites iunc ti ugo: nondico fal¬
sum: R Dicis plane. est enuĩ qđ falsũ eẽ dicas¬
.A. Quid queso : R lllã scilioet sententiã: quȩ
ipso uersũ enuntiat᷑. &. Et quã tandem habet
ista: imitationẽ ueri : R̃ quia similit̾ enun¬
tiaret᷑. etiã siuere illud medea fecissẽt. Imi¬
tat᷑ gͦ ista enuntianone ueras sententias: Fal¬
sa sententia. Quȩ sinoncredit᷑. eo solo imitat᷑
ueras. qđ ita dicitur. Est quitantũ falsa : non
etiã fallens. Si aut̃ fidem impetrat. imitat᷑
etiã creditas ueras A̾. lã intelli go multũ in¬
t̃ cẽ. int̃ illa quȩ qriiꝰ. & illa dẽquibus dicimꝰ
aliquid. Quare.iã adsentiar. Nam hoc solo
reuocabars quic qͥd falsũ dicimꝰ non rec te di¬
ci: nisi habeat ueri alicuius imitationẽ. Quis
enĩ lapidem falsũ argentũ ẽẽ. dicens. non

Expanded text:
Non utique; nam si falsum est, quomodo monstrum est? Non utique; nam si falsum est, quomodo monstrum est? A. Miram rem video: itane tandem cum audioAngues ingentes alites junctos jugo. non dico falsum? R. Dicis plane: est enim quod falsum esse dicas. A. Quid, quaeso? R. Illam scilicet sententiam quae ipso versu enuntiatur. A. Et quam tandem habet ista imitationem veri? R. Quia similiter enuntiaretur, etiamsi vere illud Medea fecisset. Imitatur ergo ipsa enuntiatione veras sententias falsa sententia. Quae si non creditur, eo solo imitatur veras quod ita dicitur, estque tantum falsa, non etiam fallens. Si autem fidem impetrat, imitatur etiam creditas veras. A. Jam intelligo multum interesse inter illa quae dicimus, et illa de quibus dicimus aliquid; quare jam assentior: nam hoc solo revocabar, quidquid falsum dicimus non recte dici, nisi habeat veri alicujus imitationem. Quis enim lapidem falsum argentum esse dicens non
Abbreviated transcription (Latin):
contrahoc dicat᷑ posse inuenire. Nunquid nã
ergo dicit᷑ uenitas. nisi qi uerũ est quic quid
uerũ ẽ. A Nullo modo. R Nũ quid nã rec¬
te dr̃ uerũ. nisi quodnon est falsum : Ahinc
uͦ dubitare. dementia ẽ. E. Nũ falsũ non est
qđ ad similitudinẽ alicuius ad cõmo datũ est.
Neq idtamen est. cuius simile apparet:A.
Nihil quidem alud uideo. qđ libentius falsum
uocem. R Sedtam̃ solet falsũ dici etiã quod
aueri similitudine longe ab est. R. Quis ne¬
gat : Secdtamen qđ habeat aduerũ non nul¬
lam imitationem .&̃.. Quonͦ tion enĩ cũ dicit᷑
iunctif alitib: angubus medeã uolasse ulla
ex parte resista uerũ imitat᷑. quiope quę
nullasit. nec imitarđ aliquid possit ea res
quȩ omĩno nonsit : R Rec te dicis sed non
attendis eã rem que omĩno nulla sit. ne fal¬
sũ quidem possẽ dici. Sienĩ falsum est: est.
dea. nescio quod mons̃trũ falsum ẽẽ .x.

Expanded text:
contra hoc dicatur posse invenire. 29. R. Numquidnam contra hoc dicatur posse invenire. 29. R. Numquidnam ergo dicitur veritas, nisi qua verum est quidquid verum est? A. Nullo modo. R. Numquidnam recte dicitur verum, nisi quod non est falsum? A. Hinc vero dubitare dementia est. R. Num falsum non est quod ad similitudinem alicujus accommodatum est, neque id tamen est cujus simile apparet? A. Nihil quidem aliud video quod libentius falsum vocem. Sed tamen solet falsum dici, etiam quod a veri similitudine longe abest. R. Quis negat? sed tamen quod habeat ad verum nonnullam imitationem. A. Quomodo? Non enim cum dicitur, junctis alitibus anguibus Medeam volasse, ulla ex parte res ista verum imitatur; quippe quae nulla sit, nec imitari aliquid possit ea res quae omnino non sit. R. Recte dicis; sed non attendis eam rem quae omnino nulla sit, ne falsum quidem posse dici. Si enim falsum est, est: dea, nescio quod monstrum, falsum esse? R.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc genꝰ morbi. quantũ possũ. Modo iũ tum
cipe quȩrere. nesuꝑ flus immoremur. R. Ex
eo quantũ memini ueritatẽ non posse inte¬
rire conclusimꝰ. quod non solũ sitotus mundus
intereat. sed etiã supsa ueritas uerũ erit &
mundũ et ueritatem interisse. nihil aut̃ uerũ
sine ueritate. Nullomͦigitur. interit ue¬
ritas. A Agnosco ista. et multũ mirar si falsa
sunt. R̃ Ergo illud alterũ uideamꝰ. A Sine me
paululũ considerare orote : nehuc iterũ turpi¬
ter redeam. R Ergone interisse ueritatẽ ue¬
rũ nonerit : &̾. Sinonerit uerũ: nonergo
interit. R̃ Se uerũ erit. unde post occasum
ueritatis uerũ erit : cũ iã ueritas nulla est.
Ã Nihil habeo quid plus cogitem. atq conside¬
rem : ꝑ ge adaliud Ẽ Certe faciemꝰ quantũ
possumus ut docti atque prudentes uiri legant
hȩc: & nr̃amsiqua ẽ. corrigant temeritatẽm.
Nãme nec modo nec aliquando arbtror. quid

Expanded text:
hoc genus morbi quantum possum: modo jam tu hoc genus morbi quantum possum: modo jam tu incipe quaerere, ne superfluis immoremur. 28. R. Ex eo, quantum memini, veritatem non posse interire conclusimus, quod non solum si totus mundus intereat, sed etiam si ipsa veritas, verum erit et mundum et veritatem interisse. Nihil autem verum sine veritate: nullo modo igitur interit veritas. A. Agnosco ista, et multum miror si falsa sunt. R. Ergo illud alterum videamus. A. Sine me paululum considerare, oro te, ne huc iterum turpiter redeam. R. Ergone interisse veritatem verum non erit? Si non erit verum, non ergo interit. Si verum erit, unde post occasum veritatis verum erit, cum jam veritas nulla est? A. Nihil habeo quid plus cogitem atque considerem; perge ad aliud. Certe faciemus, quantum possumus, ut docti atque prudentes viri legant haec, et nostram, si qua est, corrigant temeritatem: nam me nec modo, nec aliquando arbitror quid
Abbreviated transcription (Latin):
eos quitalia desideratet deserat Vnde a no¬
bis quoq: alienũ eẽ debet. ut tantũ ducem
deseramus Quare siplacet. repetamꝰ bre¬
unt̃ unde illa duo confectasint : aut sẽm ꝑ
maneno ueritatẽ. aut ueritatẽ eẽ. disputan¬
di rationem. Hec enĩ uatcillare dixisti. qͦ
minus nos faciat totius reisũma securos
An potius illud quȩremꝰ. quomͦ eẽ. possĩt in in¬
terito animo disciplina. quẽ non possumus
non animũ dicere. Hinc enĩ cõmotus uidebare
ut deillis quȩ conces seras dubitare rursus neces¬
se fuerit. Immo discutiamꝰ prius deilla. demn¬
de hoc qualesit uidebimꝰ. ita enĩ. nulla ut opi
nor controuersia remanebit. A Ita fiat. R¬
Sed adesto totꝰ atq cautissimus. Scio enĩ qđ ÷ͥ
eueniat attendenti. dũnimis pendes in con¬
clusionẽ. & utiioũq: iriferat᷑. ex pectas ea
quȩ int̾rogant᷑. nondiligent̃ examinata con¬
cedis. A Uerũ fortasse dicis. sed enitar contͣ

Expanded text:
eos qui talia desiderant deserat: unde a noeos qui talia desiderant deserat: unde a nobis quoque alienum esse debet ut tantum ducem deseramus. Quare, si placet, repetamus breviter unde illa duo confecta sint, aut semper manere veritatem, aut veritatem esse disputandi rationem. Haec enim vacillare dixisti, quo minus nos faciat totius rei summa securos. An potius illud quaeremus, quomodo esse possit in imperito animo disciplina, quem non possumus non animum dicere? Hinc enim commotus videbare, ut de illis quae concesseras, dubitare rursus necesse fuerit. A. Imo discutiamus prius illa, deinde hoc quale sit videbimus. Ita enim, ut opinor, nulla controversia remanebit. R. Ita fiat, sed adesto totus atque cautissimus. Scio enim quid tibi eveniat attendenti, dum nimis pendes in conclusionem, et ut jam jamque inferatur exspectas, ea quae interrogantur non diligenter examinata concedis. A. Verum fortasse dicis; sed enitar contra
Abbreviated transcription (Latin):
citius quã nunc. Securꝰ enĩ est. qđ sibi iã totũ
deanimȩ immortalitate ꝑsũasit. Nescit aliqͦs
nouerint. & quib p̃seram rogantib non sub¬
uenire crudelent. Ille aut̃ alius nouit qͥdem
ꝓfamiliaritate ardorem nr̃m. sed ita longe
ab est. & ita nunc constituti sumꝰ. ut uix ad
eũ uł epłȩ mittendȩ facultas sit. quẽ cre¬
do iã otio trans alpino ꝑ fecisiẽ carm̃ . quo
mortis metꝰ ex cantatus effugiat. et anqua
glatiȩ duratus animȩ stupor frigusq  pel¬
latur. Sed interĩ dũ ista ꝑueniuntꝰ quȩ in nr̃a
potestate non sunt:. non ne turpissimũ ͤ ferire
otiũ nr̃m. & totũ ipsũ animũ in excerto arbi¬
gauimꝰ & rogamꝰ ut̃ nobis non diuitias. noncor
poris uoluntates suggestus atq honores. sed
animã nram seq ip̃sũ querentib iter ape¬
riat :itane nos deseret. aut a nobis desera¬
ton Ec̃ Alienissimũ quidem ab ipso est. ut

Expanded text:
citius quam nunc Securus enim est, quod sibi jam totum citius quam nunc Securus enim est, quod sibi jam totum de animae immortalitate persuasit, nec scit aliquos noverunt, et quibus praesertim rogantibus non subvenire crudele sit. Ille autem alius novit quidem pro familiaritate ardorem nostrum; sed ita longe abest, et ita nunc constituti sumus, ut vix ad eum vel epistolae mittendae facultas sit. Quem credo jam otio Transalpino perfecisse carmen quo mortis metus excantatus effugiat, et antiqua glacie duratus animae stupor frigusque pellatur. Sed interim dum ista proveniunt, quae in nostra potestate non sunt, nonne turpissimum est perire otium nostrum, et totum ipsum animum ex incerto arbigavimus et rogamus, ut nobis non divitias, non corporis voluptates, non populares suggestus atque honores, sed animam nostram seque ipsum quaerentibus, iter aperiat? Itane nos deseret, aut a nobis deseretur? R. Alienissimum quidem ab ipso est ut
Abbreviated transcription (Latin):
timꝰ. et ex pectamꝰ qđ nobis librorũ alienorũ
inmanꝰ incidat. qđ hiuc questioni scitis faciat:
Nã & multos ante nram aetatẽ scriptos eẽ arbi¬
tror quos non legimꝰ : &nc̃ ut nihib. qđ nescimus
opinem. Manifestũ habemꝰ. & carmine dehac
Re scribi. & soluta oratione: & abbis iuiris quo¬
rũ nec scripta. latere nos possunt. & eorũ inge¬
nia talia nouimꝰ. ut nos in eorũ littera qđ uo¬
lumꝰ inuenturos desperare nonposisimꝰ: Pre¬
serã cũ hic ante oculos nr̃os sit ille in quo ipsa
eloquentiã quã mortuã dolebams ꝑfectã re¬
uixisse cognouimꝰ Ille nenos sineł. cũ scrip¬
tis siuis c uiuendi modũ docueriti. uuendi igno¬
rare naturã : A. Non arbitror eqͥdem. &
multũ ude spero. Sedunũ doleo qđ uł erga
sc uł trga sãpientiã studiũ nr̃m non eiut uo¬
lumiualemus aperire. Nam ꝓfec to ille
misereret᷑ sitim nr̃am. & exundaret multo

Expanded text:
timus, et exspectamus ecquid nobis librorum alienorum timus, et exspectamus ecquid nobis librorum alienorum in manus incidat, quod huic quaestioni satisfaciat? Nam et multos ante nostram aetatem scriptos esse arbitror, quos non legimus: et nunc, ut nihil quod nescimus opinemur, manifestum habemus, et carmine de hac re scribi, et soluta oratione; et ab iis viris quorum nec scripta latere nos possunt, et eorum ingenia talia novimus, ut nos in eorum litteris quod volumus, inventuros desperare non possimus: praesertim cum hic ante oculos nostros sit ille, in quo ipsam eloquentiam quam mortuam dolebamus, perfectam revixisse cognovimus. Illene nos sinet, cum scriptis suis vivendi modum docuerit, vivendi ignorare naturam? A. Non arbitror equidem et multum inde spero, sed unum doleo quod vel erga se, vel erga sapientiam studium nostrum non ei ut volumus, valemus aperire. Nam profecto ille misereretur sitim nostram, et exundaret multo
Abbreviated transcription (Latin):
quod circuitu tanto usisumꝰ. nescio quã ratio¬
nũ catenã sequentes. cũtã breuit̾ totũ dequo
agebat᷑ demonstrari potuit. quã nunc demors¬
tratũ c̃. Quareme sollicitũ facit. qđ tandii qua¬
si ad insidiandũ ob ambulauit otratio. Deinde
ñiudeo quomͦ in animo semꝑsit disciplina. p̃ser¬
tim disputandi. cũ & tã paucieiꝰ gnarisunt. et
quisquis eã nouit. tanto ab infantia tẽpore
fuerit indoctus. Non eñi possumꝰ dicere. aut
imperitorũ animos non eẽ. animos. aut eẽ.
inanimo eã quã nesciant disciplinã quod sĩ ue¬
hem̃t̃ absurdũ est: restat ut aut nonsemꝑsit
ueritas. aut disciplina illa ueritas nonsit. R
Uides quã non frustra tantos circuit᷑ egerit nr̃a
rationatio. Quȩ rebamꝰ enĩ quidsĩt ueritas qđ
ne nunc quidem in hac quidem silua rerũ om¬
nib pene callib oberratis: uideo noss inuestĩga¬
re potuisse. Sedqͥd faciamꝰ: an incepta omit¬

Expanded text:
quod circuitu tanto usi sumus, nescio quam ratioquod circuitu tanto usi sumus, nescio quam ratiocinationum catenam sequentes, cum tam breviter totum de quo agebatur, demonstrari potuerit, quam nunc demonstratum est. Quare, me sollicitum facit quod tam diu quasi ad insidiandum obambulavit oratio. Deinde non video quomodo in animo semper sit disciplina, praesertim disputandi, cum et tam pauci ejus gnari sint, et quisquis eam novit, tanto ab infantia tempore fuerit indoctus. Non enim possumus dicere aut imperitorum animos non esse animos, aut esse in animo eam quam nesciant disciplinam. Quod si vehementer absurdum est, restat ut aut non semper in animo sit veritas, aut disciplina illa veritas non sit. 26. R. Vides quam non frustra tantos circuitus egerit nostra ratiocinatio. Quaerebamus enim quid sit veritas, quod ne nunc quidem in hac quadam silva rerum, omnibus pene callibus oberratis, video nos investigare potuisse. Sed quid facimus? An incoepta omit
Abbreviated transcription (Latin):
nullȩ adhuc rationes. nulli libri ꝑsuadere po¬
tuerunt. R Noli gemere. immortalis est ani¬
mus humanus. A Ynde hoc ꝓbas: R Exhis
quȩ cũ magna cautione ut arbitror superius
concessetĩ.  Nibhal quidem me minus uiglor¬
ter int̾roganti tibi memini dedisse. Sed collige
iã ipsã sũmã teuideamꝰ. quotantis ambagib per¬
uenerimꝰ. nec iãme in t̾roges uolo. Sieni eabre¬
uit̃ enumeraturaes que concessi. qͦma rursus res¬
ponsio mea desideratur : anmoras gaudiorũ
mͥ frustra. inferas. siquid boni fortassẽ confeci¬
mus. R̃ Faciã qđ te uelle uideo sed attende
disciplina ueritas. & semꝑ ut initio libri huius
ratio ꝑsuasit. ueritas manet. semꝑ igit animꝰ
manet. nec animꝰ mortuus dicit᷑. Immor talẽ
igit᷑ animũ solus non abscrde negat: qͥ superi¬
orũ aliqͥd non recte concessum ec̃. conuincit
quantũ reuocor causis. Nãprimũ me mouet

Expanded text:
nullae adhuc rationes, nulli libri persuadere ponullae adhuc rationes, nulli libri persuadere potuerunt. 24. R. Noli gemere, immortalis est animus humanus. A. Unde hoc probas? R. Ex iis quae cum magna cautione, ut arbitror, superius concessisti. A. Nihil quidem me minus vigilanter interroganti tibi memini dedisse: sed collige jam ipsam summam, oro te; videamus quo tantis ambagibus pevenerimus, nec me jam interroges volo. Si enim ea breviter enumeraturus es quae concessi, quonam rursus responsio mea desideratur? An ut moras gaudiorum mihi frustra inferas, si quid boni forte confecimus? R. Faciam quod te velle video, sed attende disciplina veritas, et semper, ut in initio libri hujus ratio persuasit, veritas manet. Semper igitur animus manet, nec animus mortuus dicitur. Immortalem igitur animum solus non absurde negat, qui superiorum aliquid non recte concessum esse convincit.quantum revocor causis. Nam primum me movet
Abbreviated transcription (Latin):
tereundo locũ fecit. ut poterat etiã discedendo.
ltaq: timeo. nemois ita contingat corpori. ut te¬
nebrȩ loco. aliquando discedentẽ animo. ut lumi¬
ne aliquando aut̃ ibidem extincto. ut iã non de
om̃i morte corporis securitas sit. Sed aliquod ge¬
nus mortissit optandũ. quo anima ex corporẽ
in columis seducat᷑. ꝑducat᷑q ad locum siest ullis
talis locus ubi non poss̃ĩt extingui. Aut sine hoc
quidem potest. atq in ipso corpore anima quasi
lum̃ accendit᷑. nec alibi potest durare. om̃is¬
q: mors extinctio quȩdam  animȩ in corpore uł
uitȩ aliqđ genus eligendũ ẽ. quantũ homo sin¬
tur quod ipiũ quouiuit᷑ cũ securitate ac tranquil¬
litate uiuat᷑: quã quã nescio quomͦ istud possit.
sianima mort᷑. Omultũ beatos quib siue abip¬
sis. siue absquolibet non eẽ. metuendã mortem.
etiã sianima intereat ꝑ suasũ est. At mͥ misero

Expanded text:
tereundo locum fecit, ut poterat etiam discedendo. tereundo locum fecit, ut poterat etiam discedendo. Itaque timeo ne mors ita contingat corpori, ut tenebrae loco, aliquando discedente animo ut lumine, aliquando autem ibidem exstincto; ut jam non de omni morte corporis securitas sit, sed aliquod genus mortis sit optandum, quo anima ex corpore incolumis educatur, perducaturque ad locum, si est ullus talis locus, ubi non possit exstingui. Aut, si ne hoc quidem potest, atque in ipso corpore anima quasi lumen accenditur, nec alibi potest durare, omnisque mors est exstinctio quaedam animae in corpore vel vitae; aliquod genus eligendum est quantum homo sinitur, quo idipsum quod vivitur, cum securitate ac tranquillitate vivatur, quanquam nescio quomodo istud possit fieri si anima moritur. O multum beatos, quibus sive ab ipsis, sive abs quolibet, non esse metuendam mortem, etiamsi anima intereat, persuasum est! At mihi misero
Abbreviated transcription (Latin):
ritate alienissimũ ẽ ut id quod non eẽt. nisi in
ipso eẽt⁊ etiã cũ ipsũ non fuerit possit essẽ
R Illud ÷ quod querebamus inuentum ẽ d Qd
narras R Id quod audis lãne ergo liqui¬
do constãt animũ eẽ. immortalem siẽa quae
concessĩst uera sunt liquidissime. nisi forte
animũ dicis etiã simoriat᷑ animũ eẽ A Nũ¬
quã equidem hoc dixerim. sed eo ipso quo in¬
terit fieri ut animus nonsĩt. dico. neme ab
has sententia reuocat. quod amagnis philosõ¬
phis dictũ est. eã rem quȩ quocũq uenerit: uitam
prestat. mortẽ inse admittere non possẽ . Quã¬
uis em̃ lumen quocuq intrare potuerit facuat
idlucere. tenebrasq in se ꝓpt̾ memorabilem
illã ium contrariorũ non possĩt ad mittere :
tamen ex tinguit᷑. locusq ille extincto lumi¬
ne tenebat᷑ : ita illud qđtenebris resistebat
neq: ullomodo intenebras admisit : & sĩc eis in¬

Expanded text:
ritate alienissimum est, ut id quod non esset nisi in ritate alienissimum est, ut id quod non esset nisi in ipso esset, etiam cum ipsum non fuerit possit esse. R. Illud igitur quod quaerebamus inventum est. A. Quid narras? R. Id quod audis. A. Jamne ergo liquido constat animum esse immortalem? R. Si ea quae concessisti vera sint, liquidissime: nisi forte animum dicis, etiamsi moriatur, animum esse. A. Nunquam equidem hoc dixerim; sed eo ipso quo interit, fieri ut animus non sit, dico. Nec me ab hac sententia revocat, quod a magnis philosophis dictum est, eam rem quae, quocumque venerit, vitam praestat, mortem in se admittere non posse. Quamvis enim lumen quocumque intrare potuerit, faciat id lucere, tenebrasque in se propter memorabilem illam vim contrariorum non possit admittere; tamen exstinguitur, locusque ille exstincto lumine tenebratur. Ita illud quod tenebris resistebat, neque ullo modo in se tenebras admisit, et sic eis in
Abbreviated transcription (Latin):
cedis quod in subiec to est in sẽparabilit̃. sisub¬
iectũ ipsũ non maneat. manerę nom posiẽ.
A. Hoc quoq uideo necessariũ. Nã manen¬
te subiecto posie idquod insubiecto est non
manere. quis quis diligent̃ res aduertit In¬
telligit. Siquidem huiuscorporis color po¬
test uł ualitudinis ratione uł ȩtate immutari. cũ
ipsũ corpꝰ necdũ interierit. & hoc nonꝑ ęque
in om̃ib ualet sed in his in quib: non ut ipsã sint
subiecta ea quȩ insũb iectis sunt co existunt.
Non enim ut sit iste paries. paries hoc colore
fit. Quẽ in eo uidemus cũ etiã si quo casu nigres¬
cat. aut albescat. uł aliquẽ aliũ mutet co¬
lorem nihil ominus tamen maneat pari¬
es acdicat᷑. At uͦ ignis sic alore careat. ne
ignis quidem erit: nec niem uocare nisi
gasti quis concesserit: aut cui posse fieri uidea¬
tur. ut id quodin subiecto est maneat ipso in¬
tereunte subiecto: Monstruo sum eñi & aue¬

Expanded text:
cedis, quod in subjecto est inseparabiliter, si subcedis, quod in subjecto est inseparabiliter, si subjectum ipsum non maneat, manere non posse? A. Hoc quoque video necessarium; nam manente subjecto, posse id quod in subjecto est non manere, quisquis diligenter res advertit, intelligit. Siquidem hujus corporis color potest vel valetudinis ratione vel aetate immutari, cum ipsum corpus necdum interierit. Et hoc non peraeque in omnibus valet, sed in his in quibus, non ut sint ipsa subjecta, ea quae in subjectis sunt coexistunt. Non enim ut sit iste paries, paries hoc colore fit, quem in eo videmus; cum etiam si quo casu nigrescat aut albescat, vel aliquem alium mutet colorem, nihilominus tamen maneat paries ac dicatur. At vero ignis si calore careat, ne ignis quidem erit; nec nivem vocare, nisi gasti, quis concesserit, aut cui posse fieri videatur, ut id quod in subjecto est, maneat ipso intereunte subjecto? Monstruosum enim et a ve
Abbreviated transcription (Latin):
& distributa d nihil habeo aliud qđ dicã. R
At si adeã ꝑtinet hoc offitiũ. ꝑse ipsã dis¬
ciplina uera ẽ. quis quã ne igit᷑ mirã pu¬
tabit. sieã quȩuera sunt omĩa se iꝑsa & in
ipiã uerasit ueritas. A Nihib mihi obstat. quo
tende pauca que restaN. A Profer siquid ha¬
bes modo. talesit quod intelligã. libent̃q conce¬
dã eẽ. aliqͥd in aliquo. R Nonnos fugit duo¬
bus modis dici. uno quo ita ẽ. ut etiã se iungi
atq alibi eẽ. possĩt. ut hoc lignũ in hoc loc̃o
ut sõl mnoriente. altero aut̃. ꝗđ ita est aliqͥd
in sub iecto. ut abeo nequeat sep arari. ut in
hoc ligno forma & speties quã uidemꝰ. ut in
sole lux. ut inigne calor. ut inanimo disci¬
plina. & siquã sunt alia similia. antibi ali¬
ter iuidetur: & Ista quidem uetustissimas
nobissunt: et abineunte adolescentia studiosis¬
sime ꝑcepta & cognita. Quare nonpossũ de
his int̃rogatus quin ea sine ulla deliberati¬
one concẽdam. R̃ Quid illud: Nonne cori¬

Expanded text:
et distributa? A. Nihil aliud habeo quod dicam. R. At, si ad eam pertinet hoc officium, per seipsam disciplina vera est. Quisquamne igitur mirum putabit, si ea qua vera sunt omnia, per se ipsa et in seipsa vera sit veritas? A. Nihil mihi obstat quomtende pauca quae restant. A. Profer si quid habes, modo tale sit quod intelligam, libenterque concedam. R. Esse aliquid in aliquo, non nos fugit duobus modis dici. Uno quo ita est, ut etiam sejungi atque alibi esse possit, ut hoc lignum in hoc loco, ut sol in oriente: altero autem quo ita est aliquid in subjecto, ut ab eo nequeat separari, ut in hoc ligno forma et species quam videmus, ut in sole lux, ut in igne calor, ut in animo disciplina, et si qua sunt alia similia. An tibi aliter videtur? A. Ista quidem vetustissima sunt nobis, et ab ineunte adolescentia studiosissime percepta et cognita: quare non possum de his interrogatus, quin ea sine ulla deliberatione concedam. R. Quid illud? nonne con
Abbreviated transcription (Latin):
ma fuint. quãis utrũ aliquȩ ꝑ ipsam fiant.
id ẽ. quarũ ipsasit causa. ñ paruasit questio :
id agit ut animã ñ animã faciat. Iam igit᷑
ñsolum ꝑse. uerũ nec nr̃is rationib formidan¬
desunt. Ergo incũbendũ om̃ib ratiocinan¬
di uirib uideo. ut ratio quid sit & quoties de¬
finiri possit sciat᷑ : ut scđm om̃s modos & de
animȩ in mortalitate constet  diFITIO RA¬
Iatio ẽ. aspectꝰ animi qͦꝑse Itiorps.¬
Upsũ ñ ꝑcorpꝰ uerũ intuetur. aut ipsa ueri
c̃tẽplatio ñ ꝑcorpus aut ipsũ uerũ qđ contẽ¬
platur. Primũ illud inanimo ẽẽ. nemo am¬
bigit . Descđo & tercio queri potest. Sed &
scđm sine animo eẽ. ñ potest. det̃cio mag¬
na questio. ẽ: utrũ uerũ illud qđ sine instru¬
m̃to corporis animꝰ intuet᷑ sit ꝑse ipsũ & ñ

Expanded text:
mam fiunt quamvis utrum aliquae per ipsam fiant, mam fiunt quamvis utrum aliquae per ipsam fiant, id est quarum ipsa sit causa, non parva sit quaestio, id agit ut animam non animam faciat. Jam igitur non solum per se, verum nec nostris rationibus formidandae sunt. di viribus video, ut ratio quid sit, et quoties definiri possit sciatur, ut secundum omnes modos et de animae immortalitate constet. Ratio est aspectus animi, quo per seipsum, non per corpus verum intuetur; aut ipsa veri contemplatio, non per corpus; aut ipsum verum quod contemplatur. Primum illud in animo esse nemo ambigit: de secundo et tertio quaeri potest; sed et secundum sine animo esse non potest. De tertio magna quaestio est, utrum verum illud quod sine instrumento corporis animus in
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est aut dr̃. ñ mutetur. At sicorũ quȩ in
subiectosunt tanta cõmutatio fieret ut illud
qđ sub. ẽẽ. dicebat᷑ dici ic̃ om̃ino ñ poss& uelu¬
ticũ calore ignis cera inauras discedit. eãq
mutationẽ patit᷑ ut recte intelligat᷑ mutatũ
ẽẽ. subiectũ qđcera erat &cera iã nest: nu¬
lo mͦ aliqͣ ratio neq qͥ quã eoꝵ quȩ in illo sub¬
iecto erant quia hoc erat remanere putt¬
retur. Quã obrẽ sianima subiectũ est ut
supͣ diximꝰ. in qͣratio inseparabilit̃. ea neces¬
sitate quaqueq insubiecto ẽẽ. monstrant᷑ :
Nec nisi uiua anima potest. eẽ. anima: Nec
in ea ratio potest. ẽẽ. sine uita & inmortał
ratio : inmoriał ẽ. anima Prorsus enĩ mullo
pacto ñ existente subiecto suo inmutabił ra¬
tio maneret. Qđ eueniret sitanta accide¬
ret animȩ mutatio. ut eã non anmã face¬
ret. idest mori cogeret. Nulla aut̃ illarũ

Expanded text:
hoc est ac dicitur, non mutetur. At si eorum quae in hoc est ac dicitur, non mutetur. At si eorum quae in subjecto sunt, tanta commutatio fieret, ut illud quod subesse dicebatur, dici jam omnino non posset; veluti cum calore ignis cera in auras discedit, eamque mutationem patitur ut recte intelligatur mutatum esse subjectum, quod cera erat, et cera jam non est: nullo modo aliqua ratione quidquam eorum, quae in illo subjecto ideo erant quia hoc erat, remanere putaretur. 9. Quamobrem si anima subjectum est, ut supra diximus, in quo ratio inseparabiliter, ea necessitate quoque qua in subjecto esse monstratur, nec nisi viva anima potest esse anima, nec in ea ratio potest esse sine vita, et immortalis est ratio; immortalis est anima. Prorsus enim nullo pacto non existente subjecto suo immutabilis ratio permaneret. Quod eveniret, si tanta accideret animae mutatio, ut eam non animam faceret, id est mori cogeret. Nulla autem illarum
Abbreviated transcription (Latin):
suas anima dr̃ inmutari. Scđm corporis ut
ꝑ atates ꝑ morbos. ꝑdolores. labores. offen¬
siones. ꝑ uoluptates: Scđm suas. aut̃ ut cupien¬
do. letando metuendo egrescendo. studen¬
do discendo. Haȩ ȩ om̃s mutationes siñ ne¬
cessario argutnto sunt. mori animã : nihil
qudẽ metuendȩst ꝑse ipsȩ separatim : Sed
nerationi nr̃o aduersantur quia dictũ
nutato subiecto om̃e qđ in sub iecto t̃. neces¬
sario mutari uidendũ ẽ. Sed ñ aduersant᷑
Nã illud scđm hanc mutationẽ subiecti dr̃.
ꝑquã om̃ino mutare cogit᷑ nom̃. Nãsi ex al¬
bo cera nigrũ colorẽ ducat alicunde : ñminꝰ
cera .ẽ. Et si ex quadrata rotundã formã su¬
mat. & ex molli durescat frigescatq ex ca li¬
da : & ista insubiectos. & cera subiectũ. Ma¬
net aut̃ cera ñmagis minꝰue cera: cũ illa mu¬
tent᷑. Potest igit᷑ aliqua mutatio fieri eorum
quȩ insubiet tosunt. cũ ipsũ tum̃ iuxta idqđ

Expanded text:
suas, anima dicitur immutari. Secundum corporis, ut suas, anima dicitur immutari. Secundum corporis, ut per aetates, per morbos, per dolores, labores, offensiones, per voluptates. Secundum suas autem, ut cupiendo, laetando, metuendo, aegrescendo, studendo, discendo. 8. Hae omnes mutationes, si non necessario argumento sunt mori animam, nihil quidem metuendae sunt per se ipsae separatim: sed ne rationi nostrae adversentur, qua dictum est, mutato subjecto omne quod in subjecto est necessario mutari, videndum est. Sed non adversantur. Nam illud secundum hanc mutationem subjecti dicitur, per quam omnino mutare cogitur nomen. Nam si ex albo cera nigrum colorem ducat alicunde, non minus cera est; et si ex quadrata rotundam formam sumat, et ex molli durescat, frigescatque ex calida: at ista in subjecto sunt, et cera subjectum. Manet autem cera non magis minusve cera, cum illa mutentur. Potest igitur aliqua mutatio fieri eorum quae in subjecto sunt, cum ipsum tamen juxta id quod
Abbreviated transcription (Latin):
gignere Alioqͥn &na gigner& animꝰ in¬
uentione tẽporali: Nã &na sepemuenit
quidenitã. et̃nũ quã circuli ratio uł siquaid
aliud inhiuꝰ m odi artib : Nec ñ fuisse aliqꝗͣn¬
do nec ñ fore conp̃henditur : manifestũ est
&iã in mortalẽ. eẽ. animũ humanũ. & om̃s
ueras rationes in secr&is eiꝰ. eẽ : quã uis eas si¬
ue ignoratione siue obliuione aut ñ habe
aut amississe uideat᷑. Nunc qͣtenꝰ accipienda
sit anii mutatio uideamꝰ. Sienĩ subiectũ est
animꝰ cirte in subiecto existente: Neq subiec¬
tũ inmutari potest quin id qđ insubiecto est
inmutet᷑ : qͥ posiumꝰ obtinere inmuttbilẽ. eẽ
artẽ atq rationẽ simuttibił animꝰ inqͦ illa suNt
et̃. conuincit᷑: Quȩ aut̃ maior quam in con¬
traria sol&. eẽ. mutatio : & quis negat ani
ma nifestiores dũtaxat. clarioresq nobis du
ost̃ genere : spetiẽ uͦ plures inueniunt᷑
Nãq: aut scđm corporis passiones aut secund

Expanded text:
gignere; alioquin aeterna gigneret animus inventione temporali nam aeterna saepe invenit; quid enim tam aeternum quam circuli ratio, vel si quid aliud in hujuscemodi artibus, nec non fuisse aliquando, nec non fore comprehenditur?: manifestum etiam est, immortalem esse animum humanum, et omnes veras rationes in secretis ejus esse, quamvis eas sive ignoratione sive oblivione, aut non habere, aut amisisse videatusit animi mutatio videamus. Si enim subjectum est animus arte in subjecto existente, neque subjectum immutari potest quin et id quod in subjecto est immutetur; qui possumus obtinere immutabilem esse artem atque rationem, si mutabilis animus in quo illa sunt esse convincitur? Quae autem major quam in contraria solet esse mutatio? et quis negat animmanifestiores duntaxat clarioresque nobis duo sunt genere, specie vero plures inveniuntur. Namque aut secundum corporis passiones, aut secundum
Abbreviated transcription (Latin):
nam᷑ id ẽ. animꝰ nr̃. nec recte raciotia¬
nari sine disciplina potest. nec sine dis¬
ciplina. eẽ. animꝰ nisi in quo disciplina
ñ ẽ. potest: est inanima hõis disciplina
est aut̃ alicubi disciplina. Namest & qͥc¬
qͥd ẽ: nusquã eẽ. non potest. Item dis¬
plina ñ potest. eẽ. nisi in eo qđ uiuit
Nihil enim qđñ uiuit aliqͥd discit. rec
eẽ. in eo qđ nihil discit disciplina potest
It̃ semꝑ .ẽ. disciplina: Nã qđ ẽ. atq in¬
mutabile ẽ: semꝑsit necesse est. Esse
aut̃ disciplinã nemo negat. &qͥsquis
fatet᷑ fieri ñ posse ut dũctit ꝑmedium
circulũ linea nonsit om̃iũ que ñ per
mediũ ducunt᷑ maxima. Idq ẽẽ. a¬
licuiꝰ disciplinȩ: inmutabilem disci
mur animꝰ id dgit. Nenĩ id agit: ni¬
si qͥ intelligit. Nec corpus intelli git:
Nec animꝰ auxiliante corpore intelli¬
git : Quia cũ intelligere uult a corpore a¬

Expanded text:
namur, id est animus noster, nec recte ratiocinamur, id est animus noster, nec recte ratiocinari sine disciplina potest, nec sine disciplina esse animus, nisi in quo disciplina non est, potest; est in hominis animo disciplina. Est autem alicubi disciplina: nam est, et quidquid est nusquam esse non potest. Item disciplina non potest esse, nisi in eo quod vivit. Nihil eihil discit, disciplina potest. Item semper est disciplina. Nam quod est atque immutabile est, semper sit necesse est. Esse autem disciplinam, nemo negat. Et quisquis fatetur fieri non posse, ut ducta per medium circulum linea non sit omnium, quae non per medium ducuntur maxima, idque esse alicujus disciplinae; immutabilem discipmur, animus id agit. Non enim id agit, nisi qui intelligit: nec corpus intelligit, nec animus auxiliante corpore intelligit; quia cum intelligere vult, a corpore a
Abbreviated transcription (Latin):
sine ratione uita.ẽ. cũ apud eũ & sũ¬
ma uita & sũma sit ratio. Et illud qđ¬
abȩt̃na ratione separari qͥa ñei lo¬
calit̃ iungit᷑ ł fecto ñ dixissem si
tẽ. ẽem litt̃is sacris ita ẽruditꝰ ut re¬
colerem qđ scriptũ ẽ. Peccata ur̃a se¬
parant int̃uos & dm̃. Vnde intelligi
dat᷑. &iã earũ rerũ posse dicisepara
tionẽ quȩ ñ locis s. in cor poralit᷑ iunc¬
tȩ fuerant. Quidsit &iam qđ dixi
Anima sicar& corpore in hoc mundo
ñ.ẽ. Ñpotui recordari. Nũquid erũ ani¬
me mortuoꝵ aut ñcarent corpore aut
in hoc mdndo ñsunt: Quasi uero infe
riñsint in hoc mundo. Sedqr carere
corpore in bono posui. fortasse nõe cor¬
poris pestes corporeas appellaui. Qđ
si ita est nimis insolenti uerbo usus sũ
Illud qͦq temere dictũ est: Asũma essen¬
tia spetiem corpori ꝑ animã tribui qͣ
ticularit̃ ut unũ qđq animai intͣ mun¬
dũ. Hoc totũ prsus temere dictũ est.

Expanded text:
sine ratione uita est, cum apud eum et susine ratione uita est, cum apud eum et suma uita et summa sit ratio. et illud ab aeterna ratione separari, quia non ei localiter iungitur, profecto non dixissem, si iam tunc essem litteris sacris ita eruditus, ut recolerem, quod scriptum est: peccata uestra separant inter uos et deum. unde intellegi datur etiam earum rerum ptionem, quae non locis, sed incorporaliter junctae fuerant. 3. Quid sit etiam quod dixi, Anima si caret corpore, in hoc mundo non est , non potui recordari. Numquid enim animae mortuorum aut non carent corpore, aut in hoc mundo non sunt? Quasi vero inferi non sint in hoc mundo. Sed quia carere corpore, in bono posui, fortasse nomine corporis pestes corporeas appellavi. Quod si ita est, nimis insolenter verbo usus sum. Illud quoque temere dictum est: A summa essentia speciem corpori per animam tribui, qua ticulariter, ut unum quodque animal intra mundum; hoc totum prorsus temere dictum est.
Abbreviated transcription (Latin):
MOST UBROS Soli loeuorum
iam deagro mediolanio reuer¬
sus scripũ librũ demmortalita¬
te animȩ qđ mͥ quasi cõmonito¬
riũ. ẽẽ. uoluerã ꝓpt̾ soliloquia
terminanda quȩ inꝑfecti reman¬
serant. Sed nescio quomͦ me inui¬
Eto exiit inmanꝰ hominũ & int mea
opuscula nominant᷑. Qui pͥmo ratio¬
cinationũ c̃tortione atq breuitatȩ sic
obscurus .ẽ. ut fatiget cum legit᷑ &iam
intentionẽ meam uixq intelligatur
ame ipso Deniq cogittos nihił ali¬
ud quã animos hom̃inũ inquadam
argum̃tatione eiusdem libri dixi
Nec eẽ. meo qͥnihil discit disciplina
potest. Itẽq alio loco dixi. Nec ullã
rem scientia cõplectit᷑ nisique ad ali¬
quã ꝑtin& disciplinã. Nec uenit in
m̃tẽ dm̃ nondiscere disciplinã & ha¬
b̵e om̃iũ rerũ scientiã in quo &iam
prȩscientia .ẽ. futuroꝵ Tale ẽ. & il¬
lud qđ ibi dictum .ẽ: Non. eẽ. uitã cũ
ratione ulli. nisi animȩ Neq enĩ dõ

Expanded text:
Post libros Soliloquiorum iam de agro Mediolanium reuersus scripsi librum de inmortalitate animae. quod mihi quasi commonitorium esse uolueram propter Soliloquia terminanda, quae inperfecta remanserant, sed nescio quo modo me inuito exiit in manus hominum et inter mea opuscula nominatur. qui primo ratiocinationum contortione atque breuitate sic obscurus est, ut fatiget, cum legitur, etiam intentionem meam uixque intellegatur a me ipso. Denique cogitans nihil aliud quam animos hominum in quadam argumentatione eiusdem libri dixi: nec esse in eo, qui nihil discit, disciplina potest; itemque alio loco dixi: nec ullam rem scientia conplectitur, nisi quae ad aliquam pertinet disciplinam, nec uenit in mentem deum non discere disciplinas et habere omnium rerum scientiam, in qua etiam praescientia est futurorum. tale est et illud, quod ibi dictum est, non esse uitam cum ratione ulli nisi animae; neque enim deo
Abbreviated transcription (Latin):
nemors humana etiã sinon int̾ ficiat animã
rerũ tam̃ om̃iũ. & ipsiuꝰ siqua cõꝑta fuerit
ueritatis obbiuionẽ inferat. Noñ potest satis
dici. quantũ hoc malũ metuendum sit. Qualis
enĩ erit illa aet̃na uita. uł quȩ mors non ei ꝓ¬
ponenda ẽ. si sic anima ut uidemꝰ eã uiuere
in puero mox nato. ut de illa uita nihil dicam
quȩ in utẽro agit᷑. non enĩ puto eẽ. nullam.
Ratio. Bono animo esto. ds̃ aderit ut iam
sentimꝰ. quȩ rentibus nobis. quibeatissimũ quid¬
dã post hoc corpꝰ & ueritatis plenissimũ. sine
ullo mendatio pollicetur. AUGUS T INUS¬

Expanded text:
ficiat animam, rerum tamen omnium, et ipsius, si qua comperta fuerit, veritatis oblivionem inferat. A. Non potest satis dici quantum hoc malum metuendum sit. Qualis enim erit illa aeterna vita, vel quae mors non ei praeponenda est, si sic vivit anima, ut videmus eam vivere in puero mox nato? ut de illa vita nihil dicam quae in utero agitur; non enim puto esse nullam. R. Bono animo esto; Deus aderit, ut jam sentimus, quaerentibus nobis, qui beatissimum quiddam post hoc corpus, et veritatis plenissimum sine ullo mendacio pollicetur. A. F
Abbreviated transcription (Latin):
Irescias A. Audo ertdo. et quantũ poliũ ob¬
tẽpero. plurimũq ipsũ dep̃cor ut plurimũ possim.
nisi quod forte amplius ame desideras. R benes
habes interim facies postea quic quid ũ uisus ipse
ATIS ITER MSSU EST OPUS NRM
et impatiens ẽ. amor. Nec lacrimas mo¬
dus fit. nisi amori detur. quodamatur
Qucre. Aggrediam librũ scđm. RANO. Nggredi¬

Expanded text:
escias. A. Audio, credo, et quantum possum obtempero; plurimumque ipsum deprecor, ut plurimum possim, nisi quid forte amplius a me desideras. R. Bene habet interim, facies postea quidquid jam visus ipse atis intermissum est opus nostrum, et impatiens est amor, nec lacrymis modus fit, nisi amori detur quod amatur: quare, aggrediamur librum secundum. R. Aggredi
Abbreviated transcription (Latin):
scias uolo. libello tuo lecto idest deplurimis
adquosdã litteris qͣs adaliquã ciuitatẽ seu
caput ꝓuintiȩ direxisti: mira exhortatione
uitã moralem coritinentes. usqueqͣq refec¬
tisumꝰ. Quossens non puto exte dictos. sed ꝑte
certe aliquando ex te & ꝑte. Tanta enĩ ma¬
iestas earũ rerũ ẽ. tantaq generositate cla¬
rent. ut uix suffecturas putem aetates hominũ
heri accep. adquas tibi respondere potiu

Expanded text:
s est: Libello tuo lecto, de plurimis ad quosdam litteris quas ad aliquam ciuitatem seu caput prouinciae direxisti, mira exhortatione uitam mortalem contemnentes, usquequaque refecti sumus. Quos sensus non puto ex te dictos sed per te, certe aliquando et ex te et per te. Tanta etenim maiestas earum rerum est tantaque generositate clarent ut uix suffecturas putem aetates hominum er
Abbreviated transcription (Latin):
une smolatur pro pacificis Ex qͥb unꝰ
inedentur die n remanebit ex eis qͥcqͣm
ie mane S noto uł sponte qͥs piam ebtu¬
leitt hostiam eadem simibter edetur die.
cͣn⁊ si eritidu crastinĩ rem̃serit uescili¬

Expanded text:
tur pro pacificis ex quibus unmedentur die nec remanebit ex eis quicquam usque mane si voto vel sponte quisquam obtulerit hostiam eadem similiter edetur die sed et si quid in crastinum remanserit vesci li
Abbreviated transcription (Latin):
natoꝵ xli. milia sexcẽti qͥnqgunita. Om̃s qͥ recẽitui
sãt in castris ruben centũ cͥnqͣginta miliat nille
q drtgenti qͥnqͣgrnta ꝑ t̾mas suas ra . uͦi. loco
ꝓficis centur. Lenabitur.ã. tab̾ nacłim destimo¬
mi ꝑ officialenitarũ ⁊ t̾mas eoꝵ. Quomͦ erige¬
tur ita ⁊ deponetur. Singali ꝑloca ⁊ ordines

Expanded text:
nque milia sescenti quinquaginta omnes qui recensiti sunt in castris Ruben centum quinquaginta milia et mille quadringenti quinquaginta per turmas suas in secundo loco proficiscentur levabitur autem tabernaculum testimonii per officia Levitarum et turmas eorum quomodo erigetur ita et deponet
Abbreviated transcription (Latin):
leuanerũt ea coram dño rurscis cepta dẽ
manib eoꝵ adoleuit suꝑ altare holo cansti
eo ꝙ cõsecrationis eẽt oblatio in odoeẽ tra¬
intatis sacͥficii dñi. Tolit ꝙ peid cubume¬
uans illito corã dño de ariẽte conset᷑tionis
in ꝑtem suam sit̃ p̃ceꝑat ei dñt. Assumens¬
ꝙ uͥnguc̃tum ⁊ sanguine qui erat mattã¬

Expanded text:
ea coram Domino rursum suscepta de manibus eorum adolevit super altare holocausti eo quod consecrationis esset oblatio in odorem suavitatis sacrificii Domini tulit et pectusculum elevans illud coram Domino de ariete consecrationis in partem suam sicut praeceperat ei Dominus adsumensque unguentum et sanguinem qui erat in a
Abbreviated transcription (Latin):
Locutꝰ ẽ dñs ad mo ⁊ aarõ dicens homo in
cꝰ carne ⁊ cute ortus fuerit diũsus color
suie pꝰcula aut qͣ lucens q̃ppiam id est
plaga lepre adducet᷑ ad aarõ sar̾dotẽ. uł ad
uñ quemlibet filioꝵ eris quicũ uid̾et
leprã iͥncute ⁊ pilos malbũ muitatos colorẽ¬

Expanded text:
t Dominus ad Moysen et Aaron, dicens: Homo in cujus carne et cute ortus fuerit diversus color, sive pastula, aut quasi lucens quidpiam, id est, plaga leprae, adducetur ad Aaron sacerdotem, vel ad unum quemlibet filiorum ejus. Qui cum viderit lepram in cute, et pilos in album colore
Abbreviated transcription (Latin):
tes stias ⁊ malorũ suoꝵ qͥb p̃ uaricati sunt ĩ me.
⁊̃ ambrilauerũt ex ad ñso mͥ. Ambulabo gͥ ÷ ego
cõtra eos ⁊ ĩ ducã illos int̾ram hostilemdonece
racbesoit in cͥcũcisa mẽs eorũ tunc orabunt pro
impietatib suus. ⁊ recordabor federis mei ꝙrepgi¬

Expanded text:
nt in me, et ambulaverunt ex adverso mihi. Ambulabo igitur et ego contra eos, et inducam illos in terram hostilem, donec erubescat incircumcisa mens eorum. Tunc orabunt pro impietatibus suis, et recordabor foederis mei
Abbreviated transcription (Latin):
colł. Sumꝙ eledaret muy manꝰ uincebat is r ł¬
Sm aũ paulalum remisiss superabat amalech.
¶añ aũ moysi erant gͣues. Sirm̃tes gͥ lapidem
posreñt subter eũ in quo sedit.Aarõ aut̃ ⁊ hur
sustentibant manꝰ eius ex utinꝙ ꝑte. ⁊ fcm ut
mañ illi nõ laxarent᷑ usq adoccastm soł fuganit¬
iosue. Deleto em̃ memorꝰ amał. sub celo. Edificaũ¬

Expanded text:
collis. Cumque elevasset Moyses manus, vincebat Israesin autem paululum remisisset, superabat Amalec. Manus autem Moysi erant graves: sumentes igitur lapidem, posuerunt subter eum, in quo sedit: Aaron autem et Hur sustentabant manus ejus ex utraque parte. Etmanus ipsius non lassarentur usque ad occasum solis. FugavitJosue: delebo enim memoriam Amalech sub coelo: Aedificavi
Abbreviated transcription (Latin):
altari. ħ eit lex sacͥficii ⁊ libam̃toꝵ queos¬
ferent filii a ar̃s corã d nõ ⁊ corã altari. Tol
illd̾ maltari ĩ monum̃tã odoris suauissum
dño. Reliqͣm aũ ꝑtẽ simile comedet aarõ
cũ filiis suis abiꝙ fer̃to ⁊ comedet u

Expanded text:
aec est lex sacrificii, et libamentorum, quae offerent filii Aaron coram Domino, et coram altari. Tollillud in altari, in monumentum odoris suavissimi Domino. Reliquampartem similae comedet Aaron cum fil
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥb .xi. cubitorũ tentorialati uno depu¬
tabuntur colũpne tres. ⁊ bases totidem ⁊ in
latere alt̾o erunt tentoria cubitos obemẽtia
xu. Colup̃ne tres ce bases cotidem. Inĩtroitrr
atrii fiet tẽtoriũ cubitoꝵ iugĩti ex iacuicto

Expanded text:
indecim cubitorum tentoria lateri uno deputabuntur columnaeque tres et bases totidem et in latere altero erunt tentoria cubitos obtinentia quindecim columnas tres et bases totidem in introitu vero atrii fiet tentorium cubito
Abbreviated transcription (Latin):
abustione tibui proułnere linorẽ prolinors Siꝑcus¬
serit quis ꝑiamdeħm seritisii ant ancille ⁊ luscos
cos fccenit dimitet eos liberos pro oeło qũe eriit
deutems sieriusserit seruo ł ancille sue smłr di¬
mattet toe leberos. Sibos cormi ꝑeͦ serit uirũ ant
dotestati sunt dum̃ eꝰ nec reelusit dñs eñ occiderit ꝙ
iirũ aut mulierem et bos lapidib obruet᷑. x dñm
alis oreidentut. Qu od sip̃cium eifuerit impositũ
dabit proamma sua q̃cqiad fuerit postulatꝰ filĩ
qͦ et fiͥiam sicornti ꝑcusserit simili sentẽcie sub

Expanded text:
ivorem pro livore. Si percusserit quispiam oculum servi sui aut ancillae, et luscos eos fecerit; dimittet liberos pro oculo quem eruit. Dentem quoque si excusserit servo, aut ancillae suae; similiter dimittet eos liberos. Si bos cornu petierit virum aut contestati sunt dominum ejus, nec reclusit eum, occideritque virum ac mulierem; et bos lapidibus obruetur, et dominum illius occident. Quod si pretium ei fuerit impositum, dabit pro anima sua quidquid fuerit postulatus. Filium quoque et filiam si cornu percusserit, simili se
Abbreviated transcription (Latin):
toita. Sumesꝙ duos lapides onichinos⁊ sdł¬
pesiness nomina filioꝵ isrł. Sex nomina in
Lapsde imo ⁊ sex reliqua maltero uixͣ ordinẽ
natiuitatis eorũ oꝑe cłtoris & celatura gem¬
marũ scłpes eos nõib filioꝵ tstł inclusosatto
meras memoriale filiis istł portabit ꝙ aaron

Expanded text:
t. « Sumesque duos lapides onychinos, et sculpes in eis nomina filiorum Israel, sex nomina in lapide uno, et sex reliqua in altero, juxta ordinem nativitatis eorum opere sculptoris, et caelatura gemmarii sculpes eos nominibus filiorum Israel inclusos auro, meralis memoriale filiorum Israel. Portabitque Aaron
Abbreviated transcription (Latin):
cumet᷑ in cibũ. Qtueqͥd suꝑ pectus q̃drupes
graditur ⁊ młtos ħt pedes siue ꝑhumũ tra¬
hitur ñ comedetis ex eo quia ab hominabi¬
leẽ. Nolite ꝯtaminare animas ur̃as. nͨ tau¬
getis qͥcqͣm eoꝵ ue ĩ mũdi sitis. Ego enĩ sũ

Expanded text:
s graditur et multos habet pedes sive per humum trahitur non comedetis quia abominabile est nolite contaminare animas vestras nec tangatis quicquam eorum ne inmundi sitis ego enim sum
Abbreviated transcription (Latin):
ex medietate eꝰ oꝑies poffioratab̾nackꝰ & cabiꝰ ex una
ꝑte pendebit ⁊ alter ex altera. qui plus est insa¬
gorũ sogitudint utrũꝙ latꝰ tab̾nacłi protegens
facies &oꝑim̃tũ aliud tecto de pellib arietã rub¬
catis suꝑ hoc rurst̃ aliud opim̃tũ de iacinctaus¬
ħeant et in latitudine singnlos ⁊ semislem. Inla

Expanded text:
ex medietate eius operies posteriora tabernaculi et cubitus ex una parte pendebit et alter ex altera qui plus est in sagorum longitudine utrumque latus tabernaculi protegens facies et operimentum aliud tecto de pellibus arietum rubricatis et super hoc rursum aliud operimentum de iant in longitudine habeant, et in latitudine singulos ac semissem. »
Abbreviated transcription (Latin):
lias meais et sintrodux̃s urores alias suꝑ eas Nͥe¬
lus sermoĩs nri testis erit absq deo qui p̃sẽs reᷤ¬
picit. Dixit ꝙ rursus ad iacob. Entułs hic et
lapis quem erȩti inter me et ce testis erit. Tumłs
inquam iste et lapis sint in cestimoniũ. Si añ
ego transiero illum ꝑgens ad te aut tup̃terie¬
ris malũ nͥ cogitans ceus ab̾r et deus nachor iu¬
dicet int̃ nos d̃s prĩs eqꝵ Iuranit iacob ꝑ timorẽ
pats staysaac Imolatas ꝙꝓ ii d̃tunis i m̃oteuo
caũ frẽs suosut ederent pan̾e. Qui cũ come¬
dissent mãser̃t ibi. Laban ũo de nocte ꝯ surgẽs
osculans eit fiuos it filias suas et bñdixit ilł rener¬
tens inlocũ siuim. Iacob ꝙͦ abiit itinere quo ceꝑat
fuerũtꝙ eiobniam angłi dei. Quos cũ usdiss ait
Castra dn sunt her. Et appellanit nom̃ locullitis ma¬

Expanded text:
meas et si introduxeris uxores alias super eas nullus sermonis nostri testis est absque Deo qui praesens respicit dixitque rursus ad Iacob en tumulus hic et lapis quem erexi inter me et te testis erit tumulus inquam iste et lapis sint in testimonio si aut ego transiero illum pergens ad te aut tu praeterieris malum mihi cogitans Deus Abraham et Deus Nahor iudicet inter nos Deus patris eorum iuravit Iacob per Timorem patent panem qui cum comedissent manserunt ibi Laban vero de nocte consurgens osculatus est filios et filias suas et benedixit illis reversus in locum suum Iacob quoque abiit itinere quo coeperat fueruntque ei obviam angeli Dei quos cum vidisset ait castra Dei sunt haec et appellavit nomen loci illius Ma