comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um macedonii tunc magr̃i officiorũ
pro quodam intercessurus ꝑrexisset
fcm̃ est: mortuo graciano. Confugi¬
ens enĩ ad eccłiam: patentib ianuis:
aditum repperire ñ pot̾ãt. Erat autẽ

Expanded text:
um Macedonii tunc magistri officiorum pro quodam intercedendum perrexisset factum est; mortuo enim Gratiano, confugiens Macedonius ad ecclesiam, patentibus januis, aditum reperire non poterat. 38.
Abbreviated transcription (Latin):
dissimo fatigata. hoc qͦ utitur ad presens
remedio paulo post acrius infirmanda.
bit: ꝙ̃ ꝯserto p̃lio p̃ biturũ ꝯminꝰ sibi t̾¬
ga cognoscit salutẽq sibi ñ deuictoria ñ
de conflictu s de fuga sperare p̃uidet. donͤ
paulatim protrast᷑ acella actur sue pro¬
fessionis incipiat obliuisci. qui ñ est aliꝰ ꝙͣ¬

Expanded text:
dissimo fatigata aut in remedio paulo post acrius infirmanda. bit, quem conserto proelio praebiturum comminus sibi terga cognoscit salutemque sibi non de uictoria nec de conflictu, sed de fuga sperare peruidet, donec paulatim protractus e cella actus suae professionis incipiat obliuisci, qui non est ali
Abbreviated transcription (Latin):
ue colore occasionẽ refectõnis future ua¬
leat p̃parare. Mens enĩ ociosi nicħ aliud
cogitare nouit ꝙͣ de escis ac uentre: ⁊ ne
cesse est eũ ĩhonestũ ẽẽ dum ncc̃ia uictꝰ
requriit. adulatõni quoq oꝑam dare:
nouitates ⁊̃ rumoꝵ sectari: causaꝵ fa¬
bulaꝵq occõnes ꝯquirere: per qͣs sibi¬
met ip̃i aditum paret ac facultatẽ qͣ
diuersoꝵ domos uaieat penetrare .xxxui.

Expanded text:
ue colore occasionem refectioni futurae ualeat praeparare. mens enim otiosi nihil aliud cogitare nouit quam de escis ac uentre, donecesse est eum honestum esse, dum necessaria uictus requirit, adulationi quoque operam dare, nouitates etiam rumorum sectari, causarum fabularumque occasiones conquirere, per quas sibimet ipsi aditum paret ac facultatem, qua diuersorum domos ualeat penetrare.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ loco uacuũq ꝯsiste̾: ut pote qui ꝯposs
⁊̃ alios rege̾ ac ꝓdesse płunis ułłum edi¬
ficau̾it. nec ꝙ̃ quam. ĩstitutõe sua doc¬
trinaꝙ lutratus sit. Absencia lõgeq
posita magnificat monastia: consorcia
quoq ibidem fr̃m suauia et plena conuer
satõne depingit. Econtra uniuersa que ha¬
bentur ĩmanib aspera: ut nulla re alia
tanta oppugnatõnis remedium ꝙͣ uisi¬
tatõne fratris ciuꝰpiam seu sõpni solacio
posse estimet inueruri. Deinde sugg̾it sa

Expanded text:
stere, utpote qui cum posset etiam alios regere ac prodesse plurimis, nullum aedificaverit, nec quemquam institutione sua doctrinaque lucratus sit. Absentia longeque posita magnificat monasteria, locaquoque ibidem fratrum suauia et plena spiritali conuersatione depingit: e contra uniuersa quae habentur in manibus aspera, tantae obpugnationis remedium quam uisitatione fratris cuiuspiam seu somni solius solacio posse aestimet inueniri. deinde honesta
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitas: satis recolet lector ꝑ anti qͦrũ
hystorias. Noc tantũ notabo: qr sepe uicto
ria abusi de romanis. nũc aũ recens ceso
iuliano. ⁊ ex̾citu romanoꝵ ꝓfligato ⁊ fi¬
nib sius romano ĩꝑio mutilato. ⁊ sic pro
to: felicitatẽ suã ñ temꝑant̾ ferebant. ⁊ sa¬
pore rege coꝵ insolentiꝰ agente xͥanis ⁊ ro¬
manis. oĩmodis infesti erant. Hic sapor

Expanded text:
nobilitas, satis recolet lector per antiquorum historias. Hoc tantum notabo, quia sepe abusi victoria de Romanis, nunc autem recens caeso Juliano, et exercitu Romanorum profligato, et finibus suis Romano imperio mutilato, et sic pro to, felicitatem suam non temperanter ferebant; et Sapore rege eorum insolentius agente, Christianis et Romanis omnimodis infesti erant. Or
Abbreviated transcription (Latin):
aquilone celũ efficit᷑ rebeũ ut ignis: int̾mixtis
ꝑigneũ ruborẽ clariorib lineis in astaꝵ spẽ in
deformatis. luna obfuscat᷑: cometes apparet. et
msta alia: q̃ nõ ẽẽ ociosa ostẽtlit ĩstans reꝵ conse¬
meris ostrogothorz regis ⁊ardarici gepidaꝵ re¬
gis ⁊ młtaꝵ aqͥloniaꝵ gẽtiũ sibi sb̾iectaꝵ auxi¬
lio fultus a pãnoniis eg̾ssus occidẽtale ĩꝑium
tio ut nlłam oĩo ciuitatẽ castellũ uł opidũ a¬
liqͣ a furore eoꝵ potiũt tutari municio. Post¬
tremo aurelia urbẽ eis obsidentib: ad subsidi¬
umgalliaꝵ aduolauit patriciꝰ romanoꝵ ethiꝰ.
fultus ⁊ ip̃e theoderici Wisigotoꝵ regis ⁊ me¬
tonei frãcoꝵ. regis aliaꝵ q genciũ copiis mi¬
litarib. Conserto p̃lio ĩ campis cathalanior¬
qͥdẽ recessit: attillã tñ ñ uisq ad int̾nitionẽ
attila resũpta spe exethii decessu repatͥauit
remẽsis ep̃c cũ eutropia sorore a hunis mar.¬

Expanded text:
aquilone caelum efficitur rubens ut ignis, intermixtis per igneum ruborem clarioribus lichnis in astarum speciem deformatis. Luna obfuscatur, cometes apparet, et multa alia. Quae non esse otiosa, ostendit instans rerum consemeris Ostrogothorum regis et Ardarici Gepidarum regis et multarum aquilonarium gentium sibi subjectarum auxilio fultus, a Pannoniis egressus, occidentale imperium tio, ut nullam omnino civitatem, castellum vel oppidum aliqua a furore eorum potuerit tutari munitio. Postremo Aurelianis urbem eis obsidentibus, ad subsidium Galliarum advolavit patricius Romanorum Etius, fultus et ipse Theoderici Wisigothorum regis et Meroveci Francorum regis aliarumque gentium copiis militaribus. Conserto prelio in campis Catalaunidem recessit, Attilam tamen non usque ad internecionem Attila, resumpta spe ex Etii discessu, repatriavit, Remensis episcopus cum Eutropia sorore ab Hunis mar
Abbreviated transcription (Latin):
taremꝰ edificari ur̃i uigitate ꝯsorcu.
Si erũ ad cenobiũ nr̃m fu̾imꝰ reu̾si:
ñ solũ nos ad ħ tã sb̾limi ꝓposito relap¬
suros s etiam ꝓ mediocritate cõ¬
u̾sacõnis illuis mł tis certũ ẽ ĩ di¬
ciis qͣciendos. Uerũ illud nos eiunge.¬
licũ mandatũ uehement̾ absterret.
ꝯpẽsari posse iusticia nec mnextremiᷤᷤ
reste cedere ꝙ malo ĩicio semel fuerit

Expanded text:
icari uestri iugitate consortii. si enim ad coenobium nostrum fuerimus reuersi, non solum nos ab hoc tam sublimi proposito relapsuros, sed etiam pro mediocritate conuersationis illius multis certum est dispendiis quatiendos. uerum illud nos euangelicum mandatum uehementer absterret: conpensari posse iustitia, nec in extremis recte cedere quod malo initio semel fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
gio. Ille qͦ gaudio magno repletꝰ: iussit
baptm̃ lauatriꝑari. uelis diuinitꝰ depic¬
tis adũbrant᷑ platee: fabricãt᷑ eccͣe: cõpo¬
tinꝰ ad bapt̃m: ab negatis õib dẏaboli põpis.
Quo ing̾sso ad bapt̾m: sc̃s dei remigiꝰ sicait.
Ore facõdo mitis depone colla sicambis
Adora qd̃ incendisti: ⁊ ĩcende qd̾ hactenꝰ ad¬
qͥ cͥsma auferretlebuerat: ecce subito colũ¬
ba celitꝰ elapsa ampullã cũ cͥsmate rostro
detulit. de quo põtifex regẽ inbapt̾mo li¬
niuit. Hec ampulla ĩ remẽsieccła hodie

Expanded text:
gio. Ille quoque gaudio magno repletus, iussit baptismi lavacrum parare. Velis divinitus depictis adumbrantur plateae, fabricantur ecclesiae, conpotinus ad baptismum, abnegatis diabuli pompis. Cui ingresso ad baptismum sanctus Dei sic ait ore fecundo: 'Mitis depone colla, Sicamber; adora quod incendisti, incende quod adoraqui crisma afferre debuerat, ecce subito columba celitus elapsa ampullam cum chrismate rostro detulit; de quo pontifex regem in baptismo liniuit. Hec ampulla in Remensi ecclesia us
Abbreviated transcription (Latin):
mare sic ualuit. Sentit ut pitagoras. di¬
uidit ut socrates. explicat ut płato. ĩpli
cesar suadet ut cato. dissuadet ut appiꝰ. per¬
suadet ut tulliꝰ. Iam si ad sacros sc̃os prẽs
procomꝑationẽ ueniat᷑ instruit ut iero¬
nimꝰ. destruit ut lactanciꝰ. astruit ut augꝰ¬
tinꝰ. attollit᷑ ut hylariꝰ submittit᷑ ut iohes¬

Expanded text:
re sibi uindicat. sentit ut Pythagoras, diuidit ut Socrates, explicat ut Plato, inplicCaesar, suadet \'ut Cato, dissuadet ut Appius, persuadet ut Tullius. iam si ad sacrosanctos patres pro conparatione ueniatur, instruit ut Hieronymus, destruit ut Lactantius, adstruit ut Augustinus, adtollitur ut Hilarius, submittitur ut I
Abbreviated transcription (Latin):
cax. tpĩa p̾sencia colens. p̃t̾ita carpẽs. futu¬
ra fasticliens. Bñficii si rogatus ẽ ĩportimꝰ
petendi: derogator negari. emulator accep.¬
ti. callidꝰ reformãdi q̃rulꝰ flagitati garru¬
lus restituti. At si rogand̃. simłator ꝑati.
dissimłator petiti. u̾edicator p̾stiti. publi¬
cator occłti. calũpniator morati. ĩficiator
soluti. osor ieiunioꝵ. sectator epłaꝵ. lauda¬
bilem ꝓferens ñ de bene uiuente s de bñ
pascente sũiam. Int̾ hec tñ ip̃e auarissimꝰ.
quẽ ñ tam pascit panis bonꝰ qmͣ alienus.
auidꝰ bibendi. auidior detrahendi. rapi¬
do pariter orespirans cenũ. spumas uiñ
loquens uenenũ. Ita uiuens pautisẽ uo¬
luptati: nlłis amori. om̃ib risui. Eati¬
lius inuenies qui seria loquẽs obscene ui

Expanded text:
cax; tempora presentia colens, preterita carpens, futura fastidiens. Beneficii si rogaturus est importunus petendi, derogator negati, emulator accepti, callidus reformandi, querulus flagitati, garulus restituti. At si rogandus, simulator parati, dissimulator petiti, venditor prestiti, publicator occulti, calumniator morati, inficiator soluti, osor ieiuniorum, sectator epularum; laudabilem proferens, non de bene vivente, sed de bene pascente sententiam. Inter hec tamen ipse avarissimus, quem non tam pascit panis bonus, quam alienus; avidus bibendi, avidior detrahendi, rapido pariter ore spirans cenum, spumans vinum, loquens venenum; ita vivens paucis est voluptati, nullis amori, omnibus risui. Valeriu
Abbreviated transcription (Latin):
paniã tnͣsfretant: eãq sͥ uendicant.
Ita regnũ wisigothoꝵ. ⁊ sueuoꝵ destcͣ¬
tum ẽ ⁊ redactũ sub sarracenis: ãnis
plus minꝰ. ccc xlui. euolutis ex quo
ascithia expulsi sũt ab hunis. ex qͦ
cepert̃ regre in hẏspaniis ãnis cͥcit᷑¬

Expanded text:
paniam transfretant, eamque sibi vindicant. Ita regnum Wisigothorum et Suevorum destructum est et redactum sub Saracenis, annis plus minus 346 evolutis, ex quo a Scithia expulsi sunt ab Hunis; ex quo coeperunt regnare in Hispaniis, annis circit
Abbreviated transcription (Latin):
iuciis delitiarũ ñ teneri: se ip̃m decipit. sũ
enĩ ab hus ꝓcul remoti sepe capĩamͣ natu¬
re illetebris. ⁊ cogamur ea cuꝑe quoꝵ copi¬
am nõ habemꝰ. qͣntomag̾ si circõdati reti¬
b. uoluptatũ ee nos liberos arbitrem
sensus uester illo̾ cogitet ꝙ uidet audit.Ø

Expanded text:
iciarum vitiis non teneri, seipsum decipit. Cum enim procul ab his remoti saepe capiamur naturae illecebris, et cogamur ea cupere, quorum copiam non habemus; quanto magis, si circumdati retibus voluptatum, esse nos liberos arbitremur! Sensus noster illud cogitat, quod videt, audit,
Abbreviated transcription (Latin):
Holerũ pomoꝵ ac leguminũ et facilior
apparatus ẽ: et arte ĩpendiisq coqͦꝵ nõ in¬
diget. et sine cura sustentat. mod̾ateq su¬
uimia ꝯcitant᷑. Multi quoq ĩpacienci¬
am gule. uomitu remediant᷑: et quod
turpit᷑ ingesserunt. turpius egerunt.

Expanded text:
Olerum, pomorum, ac leguminum, et facilior apparatus est, et arte impendiisque cocorum non indiget: et sine cura sustentat humanunimia concitantur; multique impatientiam gulae, vomitu remediantur, et quod turpiter ingesserunt, turpius egerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
titudo. Quidam ex hiis qͥ extra sacrariũ sta¬
bant. porcũ subito intra suos pedes huc illuc¬
q discurr̾e̾ sensert̃. Qu̾e dũ unꝰqͥsq sentiret
et iuxta se stantib indicaret: Idẽ porcꝰ eccͣe
sentiri potuisset. Qd̾ idcͥcod̾ina pietas often¬
dit: ut cũdis patesc̾e̾t. qr de loco eodẽ ĩ mũdꝰ
eiꝰdem eccͣe tectis strepitꝰ factꝰ est i ac si in hec
aliqui errando discurrerẽt. Sequẽte a nocte
gͣuior sonitꝰ excreuit. cũ subito tanto ter.¬
rore ĩsonuit. ac si illa omĩs eccͣa a fũdam̃¬
tis fuisset eu̾sa. Et ꝓtinꝰ recessit. ac nulla
paucos uo dies ĩ magna serenitate aeris.
Suꝑ altare eĩdem eccͣe nubes celitꝰ descẽdit:
suoq illud uelamĩe oꝑuit. O mem̃ eccͣam¬

Expanded text:
rimeret, quidam ex his qui extra sacrarium stabant porcum subito intra suos pedes huc illucque discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus eccleotuit, quamvis sentiri potuisset. Quod idcirco divina pietas ostendit, ut cunctis patesceret quia de loco eodem immundas ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in eis aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus excrevit, cum subito tanto terrore intis fuisset eversa, et protinus recessit, ac nulla paucos vero dies in magna serenitate aeris super altare ejusdem ecclesiae nubes coelitus descendit, suoque illud velamine operuit, omnemque ecc
Abbreviated transcription (Latin):
re. Et sac̾dos atq custodes uł hii qͥ ad celebrã¬
da missaꝵ sollempnia uenerãt. rẽ uidebãt.
Ing̾di m̾ime poterant ⁊ suauitatẽ mirifici
odoris trahebant. Die uoͣ alio cũ in ea lãpet¬
des sine lum̾ie depend̾ent. emissio d̾initꝰ
lumine sũt accense. Atz post pautos dies it̾m
cum expletis missaꝵ sollẽpniis. extinctis lã¬
padib. custos ex eadem eccłia ĩgressus fuiss:
Post paululũ intrauit. ⁊ lampades qͣs extĩ¬
xerat lucentes reꝑꝑit. Quas negligenter ex¬
tinxisse se credidit: atq eas iam sollicitꝰ extĩ¬
xit. Qͥ exiens eccam clausit. s pꝰ horaꝵ tͥñ
spacium regressus est: ⁊ lucẽtes lampades
quas extixerat ĩuenit ut uidelic ex illolu

Expanded text:
hi qui ad celebranda missarum solemnia venerant, rem videbant, ingredi minime poterant, et suavitatem mirifici odoris trabebant. Die vero alio, cum in ea lampades sine lumine dependerent, emisso divinitus lumine sunt accensae. Post paucos iterum dies, cum, expletis missarum solemniis, exstinctis lampadibus custos ex eadem ecclesia egressus fuisset, post paululum intravit, et lampades quas exstinxerat lucentes retinxisse se credidit, atque eas jam sollicitius exstinxit, qui exiens ecclesiam clausit. Sed post horarum trium spatium regressus, lucentes lampades quas exstinxerat invenit, ut videlicet ex
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ꝯrefragãdo nr̃e dep̃catõnis exclude̾t.¬
conatꝰ. ad extremũ exorsꝰ ẽ. Anachortu¬
cam discipliam ꝙͣ me deseruisse mira¬
mini. ñ solum ñ respuo nec refuto. s to¬
ta pociꝰ ueneratõe ꝯplector atq suspitõ.
inqua post .xxx. ãnos quos ĩcenobii ꝯgre¬
me gaudeo. S qr degustata eiꝰ puritas¬
sollicitudine int̾ dũ carnaliũ recũ intͤ¬
sũpte sbͣlimioris ꝓfessionis difficulta¬
te ꝑiculũ. Meliꝰ ẽ eĩ deuotũ ĩnimorib

Expanded text:
refragatio nostrae deprecationis excluderet, ad extremum ita exorsus est. Anachoreticam disciplinam, quam. me deseruisse miramini, non solum non respuo nec refuto, sed tota potius ueneratione conplector atque suscipio: in qua post triginta annos, quos in coenobii commme gaudeo, ut sollicitudine interdum carnalium rerum inteaesumptae sublimioris professionis humilitate periculum. me
Abbreviated transcription (Latin):
iectõnis iugũ sustinere ꝯtẽti. ad p̃sũp¬
tõem noxie libertatis ꝓtinus euolamꝰ.¬
primũ et gr̃am uiri qua erat p̃ortus
fessione sblimi qua eũ p̃cet̾is eiꝰdẽ ui¬
anachoritice discipline ⁊ sblimitate tã¬
te ꝑfectõnis ĩ dignũ: ad ĩicioꝵ scolas¬

Expanded text:
iectionis iugum sustinere contenti ad praesumptionem noxiae libertatis protinus euolamprimum et gratiam uiri qua. erat praeditus rofessione sublimi. qua eum prae ceteris eiusdem uianachoretieae disciplinae et summitate tantae perfectionis i
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate causetur. ad illumsine dubro
ꝑueniens statum. ut talis inueniat᷑ moc¬
te quał indie. tał ilecto quał mor̃one. ta¬
lis solus qͣlis turbis hom̃i circũseptꝰ. Postͤ¬
mout nuꝙͣ se talem segregatꝰ aspiciat.
qualem uideri ab hominib erubescit. Et
iugit᷑ delectari dice̾ pot̾it ꝯ ꝓpħa. Et nox

Expanded text:
necessitate causetur, ad illum sine dubio necessitate causetur, ad illum sine dubio perueniens statum, ut talis inueniatur in nocte qualis in die, talis in lecto qualis in oratione, talis solus qualis turbis hominum circumsaeptus, postremo ut numquam se talem secretus aspiciat, qualem uideri ab hominibus erubescit, nec jugiter delectari, dicere poterit cum Propheta: Et nox
Abbreviated transcription (Latin):
dormientib euenire ꝙ eam producat
fallacia sompnioꝵ: s pociꝰ qi redundanci¬
a humoris illius aliquas megrotanti
corde fingat illecebras. Deniq qũ non ĩ
eius ita etiam illusio cõquiescit. S hoc de
siq puritatis modũ certa exꝑiencia ꝑpẽ¬
dens. nequa qͣm illoꝵ decipietur etrore:
qͥnegligercie sue uicio trebriorib ꝙͣ nat᷑a
ꝯpellit egestionib sordidati. De naturali
ꝯditõne causant᷑. Cumq eos constet in¬
ferre pociꝰ uim nature. et extorq̃re ab ea pol¬
lutõem ꝙͣ ip̃a ñ ingerit: uituꝑanciã suã
ad necessitatem carius. ĩmo ad eius refer̃t
tis statũ uigis cordis intentõne ꝑueru̾it.
ut iam mente ab hui passionis titula¬
tõne penitus absoluta. per soporẽ caro eiꝰ
uelud redundanciam suꝑflui humoris
expellat. ꝯditõem modũꝙ nature c̾tissie
dephendit. Et ita ꝯexꝑgefactus ĩuen̾it
carnẽ suam post longa tẽpora se ĩscio at¬
ꝙ ignorãte pollutã: tũ demũ de naturali¬

Expanded text:
eam dormientibus enenire, eo quod eam producat fallacia somniorum, sed potius quia redundantia umoris illius aliquas in aegrotanti corde fingat inlecebras. denique aiunt quodeius, ita etiam inlusio conquiescat Sed haec longam et puritatem cordis, ad confinia cardens nequaquam illorum decipietur errore, qui neglegentiae suae uitio crebrioribus quam natura conpellit egestionibus sordidati de naturali condicione causantur, cumque eos constet inferre potius uim naturae et extorquere ab ea pollutionem quam ipsa non ingerit, intemperantiam suam ad necessitatem carnis, immo ad eius referunt tis statum jugi cordis intentione pervenerit, ut jam, mente ab hujus passionis titillatione penitus absoluta, per soporem caro ejus velut redundantiam superflui humoris expellat, conditionem modumque naturae certissime deprehendit, et ita cum expergefactus invenerit carnem suam post longa tempora se inscio atque ignorante pollutam, tum demum de natura
Abbreviated transcription (Latin):
siderio atq amore flanmemͣ. qͣnto qͥs
sũma bonoꝵ ambitõne distendit᷑. uł
qui intolerabrli pulchre młieris amo¬
re raptat᷑. desideriũ ĩpacientissĩo amo¬
re optat expleri. Et ita fiet ut dũ ꝓ
integritatis ꝑpetuitate. insaciabili cu¬
piditate succendimur. desiderabił despici¬
atur. cybus nc̃carius. horreat potus. somp¬
nus deniq ip̃e nature debitus respuat᷑.
uel certe ut deceptor fraudulentissimꝰ pĩ¬
tatis emulus atq contrariꝰ castitati acto¬
nita atq ꝯtrarius suspecta mente capia¬
tur. Et ita unusquisq cotidie integrita¬
tis sue matutinꝰ explorator effectus de col¬
lata sibi puritate ꝯgandeat. eamq se nõ
suo studio nec uigilancia s protectõne doͥ
desideria p̃senciũ rerũ uł reprimi uł auelli.
nisi pro istis affectib noxiis quos cupimꝰ
amputari: Alii salutares fu̾uit ĩtromissi.
Nullatenꝰ enĩ ualet uiuacitas mentis: abs¬
q aliciũ desid̾iis uł timoris gaudii uł mero¬

Expanded text:
re ftammetur, quanto quis summa honorum ambitione distenditur, uel qui intolerabili pulchrae mulieris amore raptatur, desiderium suum inpatientissimo ardore optat expleri. et ita fiet ut, dam pro integritatis perpetuitate insatiabili cupiditate succenditur, desiderabilis despiciatur cibus; neceesarius horreat potus, somnus denique ipse naturae debitus respuatur uel certe ut deceptor fraudulentissimus puritatis et aemulus atque contrarius castitati adtonita atque suspecta mente capiatur, et ita unusquisque cotidie integritatis suae matutinus explorator effectus de conlata sibi purificatione congaudeat eamque se non suo studio nec uigilantia, sed protectione domini desideria praesentium rerum uel reprimi uel auelli, nisi pro istis affectibus noxiis, quos cupimus amputari, alii salutares fuerint intromissi. nullatenus enim ualet uiuacitas mentis absque alicuius desiderii uel timoris, gaudii uel maero
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Primꝰ est ne uigilans ĩpugnatõnect᷑¬
nali elidat᷑. Scd̃s: ne mens uoluptariis co¬
gitatõnib ĩmoret᷑. Tercĩ: ne femineo uł
tenuit̾ ad cõcupiscenciam moueat᷑ aspec¬
tu. Quartus: ne uigilans uł simplicẽ car¬
nus perferat motũ. Quintus: ne memori¬
am generatõnis hum ane uł tractatꝰ ra¬
tio uel ncc̃itas lectõnis ingesserit. subtilis¬
sim᷑ mentẽ uolũptarie actõnis ꝑstringat.
piat. ꝙͣ si oꝑatõem laterũ uł cuiꝰlibet alt̾iꝰ
brosis phantasmatib feminaꝵ uł dormi¬
ens illudatur. licet enim hanc ludificatio¬
nem pcc̃o ẽẽ obnoxiam ñ credamꝰ. ꝯcupiscẽ¬
cie tam̃ ad huc medullitus latitatis indi¬
cium est. Quam tamen illusionem. diu̾¬
sis modis constat accidere. Nam scd̾m asĩ
etiam dormiens quisꝙ temptat᷑. Alit̾ aũ
fallũtur qͥ carnalẽ copulã norũt: aliter

Expanded text:
st, ne vigilans impugnationeelidatur. Secundus, ne mens illius voluptariis cogitationibus immoretur. Tertius, ne femineo nec tenuiter ad concupiscentiam moveatur aspectu. Quartus, ne vigilans vel simplicem carnis perferat motum. Quintus, ne cum memoriam generationis humanae, vel tractatus ratio vel necessitas lectionis ingesserit, subtilissimus mentem voluptariae actionis perstringat piat quam si operationem laterum vel cujuslibet alterius brosis phantasmatibus feminarum vel dormiens illudatur. Licet enim hanc ludificationem peccato esse obnoxiam non credamus, concupiscentiae tamen adhuc medullitus latitantis indicium est. Quam tamen illusionem diversis modis constat accidere. Nam secundum iletiam dormiens unusquisque tentatur. Aliter enim falluntur hi qui carnalem copulam norunt; aliter
Abbreviated transcription (Latin):
cessabilis sb̾eamꝰ studiũ lectõnis. ꝓpetuã
tamen castimonie puritatẽ hoꝵ laboꝵ
nũto ꝯting̾e nequeamꝰ nisi in hus iugi¬
ter desudantes exꝑiencie magist̾io docea¬
mur ĩcorruptõem huiꝰ diuine gr̃e lar¬
gitate cõcedi. Obhoc sane solũ se quisq
tare debere cognoscat ut per illoꝵ afflic

Expanded text:
cessabilis subeamus studium lectionis, perpetuam tamen castimoniae puritatem horum laborum merito contingere nequeamus, nisi in his jugiter desudantes, experientiae magistmur incorruptionem ejus divinae gratiae largitate concedi. Ob hoc sane solummodo se unus perdurare debere cognoscat, ut per illorum afflic
Abbreviated transcription (Latin):
milias cuiusdam domum in gres¬
sus: in ip̃o limine restitit dicens. horri¬
bile in atrio domus demoniũ se uid̾e
Cui cũ ut disced̾et ĩꝑaret: q̃dame fami¬
lia. qui minteriori ꝑte edium mora¬
ratur arripuit. Seuire deintib miser
cepit: et obuios quoscũq laniare. Cõ¬
mota ẽ domus: familia turbata. ppłs
infugam uersus. Mariinus se furẽti
obiecit: ac pͥmũ stare ei imperauit.
S cũ dentib frem̾et hyantiq hore
morsũ minaretur: digitos ei marti¬
nus mos intulit dicens. Si hẽs ĩquit
aliquid potestatis hos deuora. Tñ u̾o̾
a si candens ferrũ. faucib accepisset.
longe reductus dentib digitos br̃
uiri uitabat attĩg̾e. Et cum fugere
de obsesso corpore penis et cruciatib
cogeret᷑. nec tamen exire ei per os lic̾et.
feda relinq̃ns uestigia fluxu. uentris
tu barbaroꝵ sb̃ita. ciuitatẽ fama tur¬
basset: demoniacũ ad se exhiberi iu¬
fatetur. Tunc ꝯfessus ẽ .xui. demones
fuisse. qui rumorẽ hunc per ppłm dis¬

Expanded text:
milias cujusdam domum, in limine ipso restitit, dicens: horribile in atrio domus daemonium se videre. Cui cum ut discederet imperaret, quemdam e familia, qui in interiore parte aedium morabatur, arripuit. Saevire dentibus miser coepit, et obvios quoscumque laniare. Commota domus, familia turbata, populus in fugam versus. Martinus se furenti objecit, ac primum stare ei imperat; sed cum dentibus fremeret, hiantique ore morsum minaretur, digitos ei Martinus in os intulit: Si habes, inquit, aliquid potestatis, hos devora. Tum vero, ac si candens ferrum faucibus accepisset, longe reductis dentibus digitos beati viri vitabat attingere: et cum fugere de obsesso corpore poenis et cruciatibus cogeretur, nec tamen exire ei per os liceret, foeda relinquens vestigia fluxu ventris etu Barbarorum subita civitatem fama turbasset, daemoniacum ad se exhiberi jufateretur. Tunc confessus est, se decem daemones fuisse, qui rumorem hunc per populum dis
Abbreviated transcription (Latin):
uitare pc̃cm: si eis q̃ madmod̾ ad sugg̾endũ.
ita ad ꝯpellend̾ facultas uolenta suppet̾et.
Quamobrem sicut iuilł. est instigatonis
copia: ita in nob̾ iurtꝰ respuendi siue acqui¬
escendi libertas ẽ attributa. Quoꝵ tamen
potenciã et ĩpugnatõnes si ꝑtimescimꝰ eti¬
am ꝓtectõnes atq adiutoria dei ecõtrario
mundo. Cuiꝰ ⁊ auxilia multo uehem̃ciori
militant uirtute ꝓ nob̃̾: ꝙͣ adu̾sus nos il¬
ñtm̃ suggestor s ⁊̃ factor atq ĩpulsor est
deus:ita ut ñ nũꝙͣ nos ⁊̃ inuitos ⁊ ignorã¬
tes attrahat ad salutẽ. Constat gͦ neminẽ
posse a dyabolo decipi: nͥ eum qui Prebere ei
malu̾it sue uoluntatis assenlũ. Ꝙ eccłia¬
stes his uerb̾ euident̾ exp̃ssit. Quia enĩ ñ
sit ꝯtradictõ ab his qͥ fatiunt malũ cito:
idõ repletũ est cor filioꝵ hoĩm in ip̃is ut fa

Expanded text:
uissent, si eis quemadmodum ad suggerendum, ita et ad compellendum facultas violenta suppeteret. Quamobrem sicut in illis est instigationis copia, ita et in nobis virtus respuendi sive acquiescendi libertas est attributa. Quorum tamen potentiam et inpugnationes si pertimescimus, etiam protectiones atque adiutoria dei e contrariomundo. cuius auxilia multo uehementiore militant uirtute pro nobis quam aduersus nos il non tantum suggestor, sed • etiam fautor atque inpulsor est deus, ita ut nonnumquam nos etiam inuitos et ignorantes adtrahat ad salutem. constat ergo neminem posse a diabolo decipi nisi illum, qui praebere ei maluerit suae uoluntatis adsensum. quod Ecclesiastes his uerbis euidenter expressit: quia enim non fit contradictio ab his qui faciunt malum cito, ideo repletum est c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓconditõne nature nunꝙͣ pot̾ ociosa ꝯsis¬
tere: s ncc̃e ẽ eam nͥ ꝓuisum habuerĩt ubi
suos ex̾ceat motꝰ et in quib iugit̾ occupet᷑
ppria mobilitate discurrere. ⁊ per oĩa uoli¬
tare: donec longo exerticio usuq asuefc̃a
p̃ualeat adu̾sas inimici suggestiones qͥb
detrahebatur extrudere atq millo ꝙͣ deside¬
rat statu ⁊ qͣlitate durare. Si gͥ uirilit̾ ad¬

Expanded text:
condicione naturae numquam potest otiosa consistere, sed necesse est eam, nisi prouisum habuerit ubi suos exerceat motus et in quibus iugiter occupetur, propria mobilitate discurrere et per omnia uolitare, donec. longo exercitio usuque adsuefaualeat aduersas inimici suggestiones quibus distrahebatur extrudere atque in illo quem desiderat statu et qualitate durare. non ergo
Abbreviated transcription (Latin):
simũ designatꝰ arrã ꝯpagnis illiꝰ pet ꝙͣ corꝑi
eiꝰ ualeat copulari ĩ hac carne possed̾it. uñ
d̾ taxat desid̾ans: unũ faciens. ad unũ om̃s
ñ solũ actus suosuer̃ ⁊̃ cogitatões semper ĩ¬
tendens: ut illd̾ ꝙ ĩ futurũ dr̃ de beata ꝯuer¬
satõne scõꝵ iam sub arratũ teneat ĩp̃sen¬
ti. id est ut sit deus omnia moĩb. Adu̾¬

Expanded text:
simum designatus arram conpaginis illius, per quam corpori eius ualeat copulari, in hac carne possederit, unum dumtaxat desiderans, unum sitiens, ad unum omnes non solum actus suos, uerum etiam cogitationes semper intendens, ut illud, quod in futurum dicitur de beata conuersatione sanctorum, iam subarratum teneat in praesenti, id est sit eideus omnia in
Abbreviated transcription (Latin):
reddere: s int̾dũ cõmutatõ fit aut tp̃re
aut necessitate: ut ñ sit offm̃ redd̾e ꝙ ac¬
ceperis. Ut si quis ꝯͣ prĩam opẽ barbariᷤᷤ
ferens peccuniam ꝓpt̾ hostes repetat: aut
sicui reddas ꝯ adsit qͥ extorq̃at. uł si furẽ¬
ti restituas ꝯseruare ñ q̃ at. si ĩsanienti
gladium depositum. ñ leges qͦ se ip̃e int̾i¬
mat. ñne soluisse cõtra offmñ ẽ: Si fur¬
to q̃sita sciens suscipias: ut fraudetur
qui amiserat. ñne ꝯͣ offm̃ est: Est. ⁊̃ gͣ¬

Expanded text:
reddere. Sed interdum commutatio fit, aut tempore, aut necessitate, ut non sit officium reddere quod acceperis; ut si quis contra patriam, opem Barbaris ferens, pecuniam apertus hostis reposcat: aut si cui reddas, cum adsit qui extorqueat: si furenti restituas, cum servare non queat: si insanienti gladium depositum non neges, quo se ille interimat, nonne solvisse contra officium est? Si furto quaesita sciens suscipias, ut fraudetur qui amiserat, nonne contra officium est?
Abbreviated transcription (Latin):
tis animi est ante oculos locare qͥd
possit accid̾e. et quid ag̾e debeat si
ita acciderit definire. Unusquisq aũ¬
alius sacrario oportunior. Het orrũ
id officii deputet. Neq u̾o adulãtẽ¬

Expanded text:
tamquam ante oculos locare quid possit accidere, et quid agere debeat, si ita acciderit, definire; ialius sacrario oportunior habetur. Haid officii deputet. Quo ete
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ mediãtib dolis maloꝵ eẽt futura per¬
int̾positis hiis ꝯditõib ꝑicłosis eccã ñ uult¬
bernare. Qͣ suggestionẽ legatꝰ acciꝑe negle
d̾oq accepto sblimis nata ẽ leticia ⁊ gau¬
diũ cumulatũ ẽ ecc̃e dei: exultãs młtitudo
catholica sb̃ barbara dñatione pontificis¬

Expanded text:
d meditantibus dolos malorum esset futura perinterpositis his conditionibus periculosis, haec bernare.\' Quam suggestionem legatus accipere neglexdeoque accepto, sublimis nata est laetitia et gaudium cumulatum est ecclesiae dei. Exultans multitudo catholica sub barbara dominatione de ordi
Abbreviated transcription (Latin):
regni ut ht̃ subtilitas barbaroꝵ cepit
nitius ⁊ mod̾atiꝰ ag̾e et maxĩe circa religi¬
onẽ nr̃am. Et ut se religiosũ oftend̾et sol
multos incendit. płimos a̾ destruxit na¬
uib transmarinis quos pene om̃s mãicheos
sue religioĩsinuenit: et p̃cipue pb̾ros et
dyachonos arriane h̾eseos. un mag̃ eru¬
bescens ampliꝰ m ilł exarsit. Dedit a liten.¬

Expanded text:
regni, ut habet subtilitas Barbarorum, coepit mitius et moderatius agere, et maxime circa religiorum. Et ut se religiosum ostenderet, stmultos incendit, plurimos autem distraxit nauibus transmarinis. Quos paene omnes Manicheos suae religionis inuenit et praecipue presbyteros et diaconos Arrianae hereseos; unde magis erubescens amplius in illis exarsit. De qui
Abbreviated transcription (Latin):
datur. At contͣ ad monẽdi sũt qͥ bona occł¬
te faciunt: et tñ qͥbdã fcĩs publice de se
mala opinari ꝑmittũt. ne cũ seinz ipõs
actioĩs recte uͥtute uiuificãt. in se alios per
exemplũ pͣue estimator̃s occidant ne minꝰ
qmͣ se ꝓximodiligant. ⁊ cũ ip̃i salubrẽ uini
potũ sorbeant: intẽtis ĩ sui ꝯsideratione m̃¬
tib pestifeꝵ ueneni pocłm fu̾dant. dicẽte¬
opꝰ ⁊ inoccłto fit cum fit publice ⁊ rurfũ
ĩpublito cũ agit᷑ occłte. Qͥ enĩ ĩ publicobo
plac̾e̾ turauit. Et qͥ ĩ secreto suo bono oꝑe
dep̃hendi ac laudari cõcupiscit. ⁊ si miłs

Expanded text:
tur. At contra admonendi sunt qui bona occulte faciunt, et tamen quibusdam factis publice de se mala opinari permittunt, ne cum bona semetipsos actionis rectae virtute vivificant, in se alios per exemplum pravae aestimationis occidant; ne minus quam se proximos diligant, et cum ipsi salubrem potum vini sorbeant, intentis in sui consideratione mentibus pestiferum veneni poculum fundant. Hiopus et in occulto sit, cum fit publice; et rursus in publico, cum agitur occulte. Qui enim in publico boplacere curavit. Et qui in secreto suo bono opere deprehendi ac laudari concupiscit; et nullus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝓmittũt medici tractãt fabrilia fa¬
bri. Sola scͥpturaꝵ ars est: qͣm sibi pas¬
sim omnes uendicant. Scribunꝰ ĩ doc¬
ti doctiq poemata.passim. Hanc garu
la anus. hanc delirus senex: hanc sophi¬
sta uerbosus. hanc unuersi p̃sumũt:
lacerant docent anteꝙͣ discant. Alii
adducto supercilio grandia uerba
trucinantes int̾ mulierculas de sacris lit¬
ip̃i non in telligunt. Taceo de meis si
milib: qui si forte ad scͥpnuras sãctas
post scłares litt̾as ueniunt et ser¬
mone cõposito aures ppłi ꝯmulser̃t.
q̃ quid dixint hoc legẽ dei putant. nͦ¬

Expanded text:
mittunt medici, tractant fabrilia fabri. Sola scripturarum ars est, quam sibi passim omnes vendicant. Scribimus indocti doctique poemata passim. Hanc gala anus, hanc delirus senex, hanc soloecista uerbosus, hanc uniuersi praesumunt, lacerant, docent, antequam discant. alii adducto supercilio grandia uerba trutinantes inter mulierculas de sacris litipsi non intelligunt. Tacemilibus, qui si forte ad Scripturam Sanctam post seculares licteras veniunt et sermone composito aures populi mulserint, quicquid dixerint legem Dei putant: n
Abbreviated transcription (Latin):
Uali uo si qͥs ꝓculpa cͥminali ut assolet
na moriebat᷑ cruciatu. ne designatꝰ reus mo¬
reret᷑ gladio: Quałr ꝯcursabat ꝑ domesti¬
cos fideles seruientes ⁊ pceres. qͦꝵ blandiã¬
tis mulcebat aĩm pͥncipis. donec ex ip̃atra
regis uñ ꝓcesserat sors mortis iñ cͣrerz uoxsa¬
niq ĩportuna uilla post prandiũ dũ ꝑãbu.
tit qͦ indigebat inopia. Int̾e̾a a uidice cõpel¬
lũtur tac̾e: qͥ tenebãtur ĩ ꝯpede. Cũ uo nox

Expanded text:
i quis pro culpa criminali, ut assolet,na moriebatur cruciatu, ne designatus reus moreretur in gladio! Qualiter concursabat per domesticos fideles servientes et proceres, quorum blandimentis mulcebat animum principis, donec in ipsa ira regis, unde processerat sors mortis, inde curreret vox sanique in Perunna villa post prandium dum ambularttit quo indigebat inopia. Interea a judice compelluntur tacire qui tenebantur in conpede. Cum uero| nox
Abbreviated transcription (Latin):
ri. ꝓm̃ quẽ possidendi delectat ambitio: de
rat. Et qi nemo possidet dm̃ nͥ qui possidet᷑ a
d̾o: sit ip̃e pͥmitꝰ d̾o possessio et efficit᷑ ei deus
possessor ⁊ portio. Quid ã ultra querit c̃ suiꝰ
cui suus ꝯditoromĩa sit. aut qͥd ei sufficit cui
ra q̃ ꝯtẽpsit ñ tim̾e adu̾sa q̃ ꝑtulit. libenter

Expanded text:
rgo possidendi delectat ambitio, Deurat. Sed quoniam nemo possidet Deum, nisi qui possidetur a Deo, fit ipse primitus Dei possessio, et efficitur ei Deus possessor et portio. Deinde quid ultra quaerit, cui omnia suus conditor sit? Aut quid ei sufficit, cui ra quae contempsit, non timere adversa quae pertulit, libenter
Abbreviated transcription (Latin):
tĩtur detrimentũ: qui eodem modo oĩm
famłoꝵ suoꝵ salutẽ desiderat et expectat.
erit or̃o nr̃a: ac sinos adu̾sus esi ĩdigna¬
tõm reseruemꝰ. S qͥd diuci᷑ p̃ceptis euuin¬
gelicis atq apłicis ĩmoram᷑. ꝯetiam ue¬
tus lex que aliquid remissionis hr̃e u¬
detur. h eadem p̃caueat. dicẽs. ne od̾is fra¬
trem tuum ĩ corde .t. et it̾m ñ eris memor

Expanded text:
titur detrimentum, qui eodem modo omnium titur detrimentum, qui eodem modo omnium famulorum suorum salutem desiderat et exspectat. erit oratio nostra, ac si nos adversum eum tumenem reseruemus. Sed quid diutius praeceptis euangelicis atque apostolicis inmoramur, cum etiam uetus lex, quae aliquid habere remissionis uidetur, haec eadem praecaueat dicens: ne oderis fratrem tuum in corde tuo, et iterum: non eris memor
Abbreviated transcription (Latin):
litate eis sollicta colloquũt᷑. Et eo se
nũme delinq̃re putant: quo uindcãm sue
ꝯmotõnis ñ expetũt. Qmͣtũ qr proferre
palam. ⁊ exerc̾e aut ñ audẽt aut c̾te nõ
possunt insuar ꝑuiciẽ uirꝰ iratũdie re¬
torq̃ntes ꝯquoqͣnt eam ĩcorde taciti ac silẽ¬
tes insemz ip̃is consumũt: amaritudinẽ
tristicie ĩuirtute animi ꝓtin̾ expellentes.
s dig̾entes ꝓcessu dierũ: et utr̃q ꝓtẽpore
do sit iracundia mod̾anda. ⁊ ñ pocĩ archa¬
nis nui pestoris eruanda ne tenebris illius
obscurati nec ꝯsilii salubris nec scĩe lumẽ
nob̃ sp̃u neqͣm ualeamꝰ existere. Cohibi¬
tus enim ĩcorde furor astantes quid̃ hoĩes ñ
offendit. s eque sp̃c sc̃i splendidissimũ iu¬
bar. ac si prolatus excludit. Aut ꝙ̃ admod̾
uł admomentũ uult eã dñs retentari. qͥ
tit offerri. si uł aliũ cõtra nos aliquid ran¬
uno acquirit ꝑdat ĩalt̾o dñante tristi¬
cia. Incuiꝰ libet namq dispendio uñ pa¬

Expanded text:
ta colloquuntur; et in eo se minime delinquere putant, quod vindictam suae commotionis non expetant; quam tamen quia proferre palam et exercere, aut non audent, aut certe non possunt, in suam perniciem virus iracundiae retorquentes, concoquunt eam in corde taciti, ac silentes in semetipsis consumunt, amaritudinem tristitiae non virtute animi protinus expellentes, sed digerentdo sit iracundia moderanda, et non potius ab arcanis nostri pectoris eruenda, ne tenebris illius obscurati, nec consilii salubris, nec scientiae lumen nobis spiritu nequam, ualeamus exsistere. cohibitus enim in corde furor adstantes quidem homines non offendit, sed aeque spiritus sancti splendidissimum iubar ac si prolatus excludit. Aut quemadmodum uel ad momentum uult eam dominus retentari, quitit offerri, si uel alium contra nos aliquid ranuno acquirit, perdat in altero, dominante tristitia. In cujuslibet namque dispendio unum pa
Abbreviated transcription (Latin):
uuliu̾ mederi cupit: oĩ langnoris morbo a¬
motꝰ efferuens. excetat ccłos cordis: et a¬
cumini uisuũ exicialẽ ualidoris morbi ĩ¬
gerens trabẽ solẽ iusticie ñ sunit intueri.
Habemꝰ sane ire miniff̾ium satis comode
nobis ĩ sertũ ad ꝙ solũ eam reciꝑe utile no¬
bis ẽ ac salubre: ꝯ cõtra lasciuientes cordis
nũmotꝰ ĩdĩgnãtes in fremimꝰ.⁊ ea q̃ agere
ꝯfundi᷑ coram hoĩb uł ꝓ loqui inlatebraᷤᷤ
ascendisse nr̃i pestoris indignam᷑: angłoꝵ
scilicet ac dei ip̃ius p̾senciam ubiq tremẽ¬

Expanded text:
uulneri mederi cupit, omni languoris morbo amotus efferuens excaecat oculos cordis et acumini uisuum exitialem ualidioris morbi ingerens trabem solem iustitiae non sinit intueri.Habemus sane irae ministerium satis commode nobis insertum, ad quod solum eam recipere utile nobis est ac salubre, cum contra lasciuientes cordis nostri motus indignantes infremimus et ea, quae agere confundimur coram hominibus uel proloqui, in latebras ascendisse nostri pectoris indignamur, angelorum scilicet ac dei ipsius praesentiam ubique e
Abbreviated transcription (Latin):
on mł̃to post: nũciatur p̃fatos heticos
iubritãniis iterũ pullulasse. Rursũq
ad scm̃ge̾manũ p̃ces om̃iũ deferũtur: uͭ cãm
dei quã prius oꝑtinuerat tutaret ᷑. Adiũcto
itaq sͥ scõ seuero treuerẽsi ep̃õ libent̾ ãnuit. d̾
et laborib delectat᷑ ⁊ se xp̃o gratant̾ impẽdit.
Iamq eo aliꝙͣtulũ ꝓgresso: unꝰ ex discipłis eiꝰ
qͥ eũ de ybernia sequutꝰ fu̾at ad hãc ipãm de¬
lectus expeditionẽ. qr cũ ip̃o exire neqͥuerat
post eũ ꝓfectꝰ est.Cumq ad tornodoꝵ ꝑueniss:
ibi detumbens post paululũ defũctus ẽ. Cũ
at sc̃s g̾manꝰ cũ sociis suis heticos sic̃ ⁊ antea
deuenire locum. Cognoscensq ꝑ sp̃m ibi deces¬
sisse discipłm: accedẽs ad locũ quo fu̾at tumłatꝰ
iussit reuelli sepulchrũ. ip̃mq uocãs ex noĩe
qͥcl ag̾et. ⁊ an secũ adhuc militare cuꝑet reqͥsi¬
uit. Mox uitali resũpto spũ defunctus resid

Expanded text:
on multo post nuntiatur prefatos hereticos in Britanniis iterum pullulasse rursumque ad sanctum Germanum preces omnium deferuntur ut causam dei quam prius obtinuerat tueretur. Adiuncto itaque sibi sancto Seuero Treuerensi episcopo libenter annuit dum et laboribus delectatur et se Christo gratanter impendit. Iamque eo aliquantulum progresso, unus ex discipulis eius qui eum de Hybernia secutus fuerat ad hanc ipsam delectus expeditionem, quia cum ipso exire nequiuerat, post eum profectus est. Cumque ad Ternodorum peruenisset, ibi decumbens post paululum defunctus est. Cum autem sanctus Germanus cum sociis suis hereticos sicut et antea um ad eundem deuenire locum. Cognoscensque per spiritum ibi decessisse discipulum, accedens ad locum quo fuerat tumulatus iussit reuelli sepulchrum, ipsumque uocans ex nomine quid ageret, an secum militare adhuc cuperet requisiuit. Mox uitali resumpto spiritu defunctus residet
Abbreviated transcription (Latin):
patriciũ int̾fecit. S ⁊ boethium ꝯsularẽ
uirum sũme p̾dencie qui dyaleticã et aris¬
meticã atq musicã suo sermone nobilita¬
uerat et alios libellos elegantissi̾e ꝯposu¬
erat. idem tyrannꝰ exilii pena dãpnauit.
et in t̾ritorio mediolanesi iugulari fec̃.
Hac tñ ĩmanis seu̾itatis ĩpunitate: theo¬
doricꝰ neqͣqͣm ẽ gauis. Nã ñ młto pꝰhorri¬
bili et ĩ opinata morte pollutã pccĩs aiãm

Expanded text:
fecit. Sed et Boetium consularem virum summae prudentiae, qui dialecticam arithmeticam, atque musicam suo sermone nobilitaverat, et alios libellos elegantissime composuerat, idem tyrannus exsilii poena damnavit, et in territorio Mediolanensi jugulari fecit. Hac tamen immanis saevitiae impunitate Theodericus nequaquam est gavisus. Nam non multo post horribili et inopinata morte pollutam peccatis animam
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec tanta obseruancia obedien¬
cie regula custoditur: ut iuniores
absq p̃positi sui scĩa uł ꝑmissũ ñ solum
sumant. Sicq untu̾sa cõplere q̃cũq fue¬
tĩt. ab eo p̃cepta tanꝙͣ si a deo sint celitꝰ
edita. sine ulla discussione festinãt. ⁊ nͨ¬
si herba sale ꝯdita ꝙͣ lapsaniũ uocãt aqͣ
diluta. ad refectõnẽ fc̃ĩb apponat᷑. Cũ¬
ita ut is qui opꝰ scͥptoris ex̾cet. ꝙͣ reptus
fu̾it. ĩchoasse litt̾am finire ñ audeat. s¬

Expanded text:
ost haec tanta obseruantia oboedientiae regula custoditur, ut iuniores absque praepositi sui scientia uel permissu non solum sumant. sicque uniuersa conplere, quaecumque fuerint ab eo praecepta, tamquam si ex deo sint caelitus edita, sine ulla discussione festinant, ut nsi herba sale condita, quam lapsanium vocant, aqua diluta ad refectionem fratribus apponatuita ut is, qui opus scriptoris exercet, quam repertus fuerit inchoasse litteram finire noti audeat, s
Abbreviated transcription (Latin):
gladio. uixorẽq hilꝑici ad collũ ligato saxo
as: quaꝵ una senior uocabatur throna.
paganus dũ frequẽter legationẽ ĩ bur¬
gũdiã mitte̾t. Lotildis puella ĩuẽit᷑ a le.¬
gatariis. Qui cũ eam uidissent pulchrã¬
et elegantẽ atq sapientẽ lodoueo nũ¬
ciauert̃ de ea. ãt ille hoc audiens: it̾m le.¬
gationẽ ad gondobaudũ misit. ꝓ lotilde
dam die dñica cũ ad missaꝵ sollẽpnia do¬
tildis ueĩsset: aurelianꝰ missꝰ clodouei

Expanded text:
axo, as, quarum una senior vocabatur Chrona, aque dum frequenter legationem in Burgundiam mitteret, Chrothildis puella invenitur a legatariis. Qui cum eam vidissent pulchram, elegantem atque sapientem, Chlodoveo nuntiaverunt haec. Et ille haec audiens, iterum legationem ad Gundobadum misit, Auredam die Dominica cum ad missarum solemnia Chrothildis venisset, Aurelianus missus Chlodovei
Abbreviated transcription (Latin):
haurunus ymagines s sicuti sunt¬
nimus. nisi ea que passim atq in dis¬
posite memoria continebat cogitan¬
do quasi colligere. atq animadũtẽdo
curare ut tanquam ad manum posĩ¬
ta in ipsa memoria ubi sparsa prĩ
⁊ neglecta lautabant.iam familiari
intentõni fac̾e uł facile occurrãt. Itẽ
sionumq rõnes et leges ĩnumerabi¬
les quarum nullam corporis sensus
impressit. quia nec ipse colorate st̃.
nec sonant. nec olent nec gustate:
aut contrectate sunt. Affectõnes
memorie. Nam ⁊ letatum me fuusse
reminiscor non letus: s ⁊ tristiciam
meam preteritam recordor non iristis.
Nuirum memoria quasi uent̾ est.
animi leticia nero atq tristicia qͣsi
cib dulcis ⁊ amarus ꝯ memorie con¬
mendantur: quasi traiesta inuentrẽ
recondi illuc possunt. sapere nõ pos¬
rerũ generib siue ꝑ ymagines sicut
omnium corporum sũ per p̃senciã
sicut arcium sũ per nescio quas noti¬
ciones uł notatõnes sicut affectio

Expanded text:
ne imaginibus sicuti suntnimus; nisi ea quae passim atque indisposite memoria continebat, cogitando quasi colligere, atque animadvertendo curare, ut tanquam ad manum posita in ipsa memoria, ubi sparsa prius et neglecta latitabant, jam familiari intentioni facile occurrant. Et ensionumque rationes et leges innumerabiles, quarum nullam corporis sensus impressit; quia nec ipsae coloratae sunt, aut sonant, aut olent, aut gustatae, aut contrectatae sunt. Audivi smemoriae. Nam et laetatum me fuisse reminiscor non laetus, et tristitiam meam praeteritam recordor non tristis, ergo memoria quasi uenter est animi, laetitia uero atque tristitia quasi cibus dulcis et amarus: cum memoriae conmendantur, quasi traiecta in uentrem recondi illic possunt, sapere non posrerum generibus siue per imagines, sicut omnium corporum, siue per praesentiam, sicut artium, siue per nescio quas notiones uel notationes, sicut affection
Abbreviated transcription (Latin):
chi manes. Habent enim memoriã
peccora ⁊ aues: alioquin non cubilia
indos ne repeterent. non alia multa
quib assuescunt. Neq eram assu¬
escere ualent ullis reb: nisi per me¬
moriam.

Expanded text:
i potest. habent enim memoriam et pecora et aues, alioquin non cubilia, non nidos suos repeterent, non alia multa, quibus assuescunt; neque enim et assuescere ualerent ullis rebus nisi per memoriam.
Abbreviated transcription (Latin):
contẽpseras: forsitan audias obuirgã¬
tes. Quid facis in pat̾na domo delicã-
cũ nubib debellatutꝰ orbẽ. Imꝑator
armatꝰ egredit᷑. Ecce bis acutꝰ gladius
ex regis ore ꝓcedens. obuia queq metit.
⁊ tu de cubicło ad aciẽ. tu de ũbra eg̾d̃is
ad solẽ: corpꝰ assuetũ tunica: lorice onꝰ
ñ fert Caput oꝑtũ lintheo: galeã recui.¬
sat. Mollem ocio manũ durus exaspe¬
rat capulus audi edictũ regis tui. Q¬
nii tui diẽ quo xp̃o in baptisiate con¬
sepultꝰ in sacram̃ti u̾ba iusti: ꝓ noĩe eiꝰ
sis uestib ub̾a quib te nut̾erat mat̾
ostendat. licet limĩe p̾r taceat ꝑ calca¬
tum ꝑge pr̃em siccis oclĩs ad uexillũ
cͣcis euola. Soiũ pietatis genꝰ est: in

Expanded text:
contempseras, forsitan audies obiurgantem. quid facis in paterna domo, delicate cum nubibus debellaturus orbem imperator armatus egreditur, ecce bis acutus gladius ex regis ore procedens obuia quaeque metit: et tu mihi de cubiculo ad aciem, de umbra egrederis ad solem? corpus adsuetum tunica loricae onus non suffert, caput opertum linteo galeam recusat, mollem otio manum durus exasperat capulusnii tui diem, quo Christo in baptismate consepultus, in sacramenti verba jurasti, pro nomine ejus sis vestibus, ubera quibus te nutrierat, mater ostendat, licet in limine pater jaceat, per calcatum perge patrem, siccis oculis ad vexillum crucis evola. SOLUM PIETATIS genus est, in
Abbreviated transcription (Latin):
aries iste pietatis qͦ fides qͣtit᷑: ewͣn¬
gelii recũdenclus ẽ. mucrone. Mater
in xp̃m: faueant mͥ ꝓ eius noie pug-¬
naturo. Si ñ credũt: mortui sepeliãt¬
ris: si te oppugnari nescis. aduersariꝰ
tas: Sedet in insidiis c̾ di. ⁊ c̃. Et tu¬
frondose arboris. tectus in umbradõ.
Inde me ꝑsequit᷑ luxͣia: inde auaricia
conatur irrũꝑe. In de uent̾ meꝰ uult

Expanded text:
Aries iste pietatis, quo fides quatitur, Evangelii retundendus est mucrone: Mater in Christo faveant mihi pro ejus nomine pugnaturo: si non credunt, mortui sepeliantris, si te oppugnari nescis. aduersariustas? sedetininsidiiscumdifrondosae arboris tectus umbraculo, mInde me persequitur luxuria: inde avaritia conatur irrumpere: inde venter meus vult
Abbreviated transcription (Latin):
¶umiloꝵ qui pꝰ ea prĩa lingua
longobardi. a longis barbis
uocati sunc. c̾tam qͥdẽ originẽ legimꝰ:
s certũ originis eoꝵ tempꝰ ñ inueni-¬
mus. Nam reges regnasse suꝑ eos
legim᷑: quoꝵ ⁊̃ noĩa didicimꝰ: s annoᷤ
regni eoꝵ ꝑ temꝑa distinctos ñ ĩue¬
mmus. Hi inscandiua uia scichiẽ
insula degentes. cũ ita młtiplicaci
eeñt ut eos t̾ra sua caꝑe ñ poss: eg̾s¬
sione t̾cie ꝑtis minuere młtitudinẽ
ꝯsiliũ habuer̃t. ⁊ qui nã exire deb̾ent.
missa sorte quesiert. Ergo t̾cia pars
wiiloꝵ ꝓut cos missa sors eleg̾at
ducib agion ⁊ ibor de scandutia ua
insula egressi de loco in locũ ibant in¬
certi ⁊ nagabũdi: ⁊ a mlt̾is sepe bel
salutẽ a lib̃tatẽ suam defendebant.¬
4.
Porro agyon ⁊ ibor mortuis. regnauit
primꝰ suꝑ eos. agelinundꝰ . xxxiii. ãnis
qui dũ ageret se nisto securiꝰ: abulga¬
rib cũ młtis suoꝵ ẽ extinctꝰ lamissio:¬

Expanded text:
um, qui postea patria lingua Langobardi a longis barbis vocati sunt, certam quidem originem legimus, sed certum originis eorum tempus non invenimus. Nam reges regnasse super eos legimus, quorum etiam nomina didicimus, sed annos regni eorum per tempora distinctos non invenimus. Hi in Scandinavia Scythiae insula degentes, cum ita multiplicati essent, ut eos terra sua capere non posset, egressione tertiae partis minuere multitudinem consilium habuerunt, et quinam exire deberent, missa sorte quaesiverunt. Ergo tertia pars Winilorum, prout eos missa sors elegerat, ducibus Agion et Ibor de Scandinavia insula egressi, de loco in locum ibant, incerti et vagabundi; et a multis saepe bellsalutem et libertatem suam defendebant. Porro Agion et Ibor mortuis, regnavit primus super eos Agelmundus 23 annis. Qui, dum ageret se justo securius, a Bulgaribus cum m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsurg̾et. Cũq ꝯuenissent cũ hostib mag¬
nis ꝯtra lothariũ ut sequẽti die eũ int̾fi¬
ce̾nt: mane fcõ ĩ loco ĩ quo erãt ꝯgregati
orta ẽ tẽpestas magna tẽtoria disrũpens
cũ inmixtis fulgorib atq cũda subutit
irruentib ymbrib cũ tonitrius ualidis
Multi ⁊̃ de hiis ñ sunt inuẽti. Tũc illi la
pidib cesi ⁊ humo ꝓstrati ꝑmãm agẽ¬

Expanded text:
um hostibus magnis contra Chlotarium, ut sequenti die eum interficerent, mane facto in loco, in quo erant congregati, orta est maxima tempestas, tentoria disrumpens cum immixtis fulgoribus, atque cuncta subvertit, irruentibus imbribus cum tonitruis validis.Multi etiam de his non sunt inventi. Tunc illi aut lapidibus caesi, aut humo prostrati, poe