comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lioꝵ ex pͥori ⁊ secundo matͥmonio
uenientiũ ad orantes pocius quam
sanctientes dicimus. alioquin sem¬
ei augentes au intestato ꝑtem oĩo fi¬
liis relinquendam ⁊̃ usq quatuor
quidem filios quatuoi imptias oĩo
diffinientes. si autem ultͣ quatuoi
um iam dedimꝰ filiis solatium. nĩ
ex pͣua mensura antiquam eoꝵ an¬
gustiam resoluente¶¶sit gͥ p̾ sens e¬
lex futuro tempori sanctiens. sicut
sepins dicertes pͥuenimꝰ ⁊ nicħ pri¬
piera sbͥ una ꝯtinuatione ⁊ oĩa pe¬
ne desecundis ꝓmĩtians ipt̃: et
priora quidem priorib in sua uirtu¬
te suans. que u̾o  disposita sunt fu¬
turis scrundis expianãs nuptiis et
nouam qnͣdam undiq ac sõtilissi¬
nostram iegera nptiis ⁊ q̃ ex hiis
cuenierĩt uacantib hanc uidel una
ꝯstitutione futuro tempors ẜ ꝙ a no
te. ¶ hec gͥ tua ceisitudo omnib gẽ¬
tibus que d̾ tuo sunt cingulo sol¬
iempni m̃o manifesta fĩ precipiat
ut omnes agnoscentes qr maiorẽ

Expanded text:
liorum ex priori et secundo matrimonio venientium adhortantes potius quam sancientes dicimus; alioquin semel augentes ab intestato partem omnino filiis relinquendam et usque ad quattuor quidem filios quattuor uncias omnino definientes, si autem ultra quattuor um iam dedimus filiis solacium, non ex parva mensura antiquam eorum angustiam resolventes. Sit igitur praesens lex futuro tempori sanciens, sicut saepius dicentes praevenimus, et nihil priplexa sub una continuatione et omnia paene de secundis pronuntians nuptiis, et priora quidem prioribus in sua virtute servans, quae vero ab ea disposita sunt futuris secundis explanans nuptiis, et novam quandam undique ac subtilissinostram legem nuptiis et quae ex his evenerint vacantibus: hac videlicet una constitutione futuro tempori, secundumte. Haec igitur tua celsitudo omnibus gentibus quae sub tuo sunt cingulo sollemni modo manifesta fieri praecipiat, ut omnes cognoscentes, quia maiorem
Abbreviated transcription (Latin):
caũ su̇ mobue sit ꝙ futurũ est red¬
di ualere sanctimꝰ. Si u̾o ususf.
fu̾it ꝙ relinquit᷑. minꝰ ydonee u̾o
se hẽat ad fideiussioriẽ. ⁊ nec ip̃e
dignus sit cui credat᷑. mar̾ie qui¬
dem ap̾ illumi a quo relictũ est. ex
t̾tia u̾o centesime eius usuram pͥ¬
stari. quasi us tunc soluant.
dones ad ẜas ille ꝯtrahat rrupti¬
as qñ ⁊ restitutio p̾stitaꝵ usaꝵ u¬
suraꝵ suscipiat fatuitatem : arit
si fiat manifestũ millatenꝰ posse
ip̃am introducimꝰ ob ẜuantiã ut
cundẽ intellectũ ⁊ si riõ ꝯiuges al¬
t̾utris s̾ tali relinq̃rũt ꝯdicione.

Expanded text:
e sit quod futurum est reddi, valere sancimus. Si vero usus fuerit quod relinquitur, minus idonee vero se habeat ad fideiussionem et nec ipse dignus sit cui hoc credatur, manere quidem apud illum a quo relictum est, ex tertia vero centesimae eius usuram praestari, quam usque tunc solvat, donec aut secundas ille contrahat nuptias quando et restitutio praestitarum usurarum suscipiet facultatem aut si fiat manifestum nullatenus posse autem introducimus observantiam et eundem intellectum, et si non coniuges alterutris sub ta
Abbreviated transcription (Latin):
appareat mulierem hũs nõ ex uirgi¬
nitate sibi copulatam. set aut disiũt¬
tam a marito aut aliter ab micio o
mox sibi l̾ime ꝯiunctam aut ⁊̃ ip̃e ad
sas uenerit nuptias uõ impetͣbit.

Expanded text:
appareat mulierem habens non ex virginitate sibi copulatam, sed aut disiunctam a marito aut aliter non ab initio mox sibi legitime coniunctam, aut etiam ipse ad secundas venerit nuptias, non impetrabit
Abbreviated transcription (Latin):
theticam hr̃e lex ꝑmittit filiis set
bis morientis l ex sõstitutione pr̃¬
miram᷑ ꝙ inulierem sic inpiam ꝯ¬
stitutam ut ⁊̃ boc ipm̃ ius uirand̾ ne¬
glexerit ⁊ sic ad in maturas nuptias
deuenires trib maximis ueglectis.
deo ⁊ defuncti memoria ⁊ caritate si¬
uoꝵ ita ꝑuis sb̃diderunt penis et
illam qͥd̃ que añ luctuosum nuꝑ
tempꝰ ⁊ nec oĩo mat̾ filioꝵ consistit.
puniunt amare. ⁊ licet filios non
habeant pp̃ solam honestatem hoc
bre tempus ad ẜa uota de clamaue¬
runt iõ sanctimꝰ eas que sic eas pes¬

Expanded text:
thecam habere lex permittit filiis, sedberis morientis, licet ex substitutione pmiramur, si mulierem sic impiam constitutam, ut etiam hoc ipso iusiurandum neglegeret et sic ad immaturas nuptias deveniret, tribus maximis neglectis deo et defuncti memoria et caritate filiorum, ita parvis subdiderunt poenis, et illam quidem, quae ante luctuosum nubit tempus et nec omnino mater filiorum consistit, puniunt amare, et licet filios non habeat, propter solam honestatem haecbre tempus ad secunda vota declinaverunt. Ideoque sancimus eas, quae sic peier
Abbreviated transcription (Latin):
ssimã dederit uolutatem. añ nos qͥ¬
tem dicebat lex. si ad ẜas uenirent
nuptias pater aut mat̾ statim relic¬
to usu tradere. sic̾ pͥus cadebat pro¬
pͥetate ⁊ repente filiis illũ restitui.
Si u̾o inpuberes forsansilii fuissẽt
⁊̃ cũ medii temporis fructib ħ emĩ¬
ꝑ largitatem aut mortis causa do
sum᷑ donec suꝑsit qui hũc h u
sum fructum nͥ exp̾ssim ip̃e qui to¬
natiotiẽ sic̃ dcm est fecit: aut hũc
reliquid sũ mascutus sũ femina o
as eo qui usum fructũ accepit. sol¬
ui eut ⁊ ad suã reu̾ti ꝓprietatẽ. set
li quid̃ de biis que ꝑ iargitatem

Expanded text:
ssimam dederit voluntatem, ante nos quidem dicebat lex, si ad secundas venirent nuptias aut pater aut mater, statim relicto usu cadere, sicut prius cadebant proprietate, et repente filiis illum restitui, si vero impuberes forsan filii fuissent, etiam cum medii temporis fructibus. r largitatem aut mortis causa donsum, donec supersit qui hunc habet usumfructum, nisi expressim ipse qui donationem, sicut dictum est, fecit aut hunc reliquit, sive masculus sive femina, as eo, qui usumfructum accepit, solvi eum et ad suam reverti proprietatem. Sed haec quidem de his quae per largitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ pus est ꝯtemplantes auferre qd̃
tnͣscendit o: ⁊ filius apaplicare ĩ oĩ¬
u talib nõ ab inicio donatione aũ
scͥptura respicienda: set qui uocatur
tis ad secundas ueniat imiptias ⁊
bus matͥmoniis ꝑcipierit filii ¶In¬
testata matre moriente ⁊ ex equa ⁊
simillima ⁊ diuisione. añ nptialẽ
n̾o donationẽ utra: soboles ꝓprii
ꝓcipiet patris. ⁊ ex solido quidem pͥ¬
oris matͥmonii filii illius intͣbñ¬
tur donationes ex solido cex sis¬
nati seminib ab illo fc̃a fruentur
cias minime uota migͣuerit.
¶Ex reꝑ u̾o ꝯsequencia hoc ipm̃ ⁊ ĩ
patrib sit ẜas miptias facientib

Expanded text:
 plus est contemplantes auferre quod transcendit oportet et filiis applicare: in omnibus talibus non ab initio datione aut scriptura respicienda, sed qui vocaturtis ad secundas veniat nuptias et bus matrimoniis percipient filii intestata matre moriente ex aequa et simillima divisione, antenuptialem vero donationem utraque soboles proprii percipiet patris, et ex solido quidem prioris matrimonii filii illius lucrabuntur donationem, ex solido nati seminibus ab illo facta fruentur rtia minime vota migraverit. Ex rerum vero consequentia hoc ipsum et in patribus sit secundo nuptias facien
Abbreviated transcription (Latin):
sanicie largitatis occõnem ħ ad ĩ¬
star ex morte lucroꝵ omnia asser¬
uent᷑ filiis. ħ idem custodiendo ⁊
cr̃ indotatis uxorib uͥ a nob̾ posita
ꝯsatutio ꝓcatitatẽ puniuit ⁊ non

Expanded text:
aliciae largitatis occasionem, haec ad instar ex morte lucrorum omnia serventur filiis. Hoc idem custodiendo etiam super indotatis uxoribus, ubi a nobis posita constitutio procacitatem punivit. Et non
Abbreviated transcription (Latin):
time u̾o nob̾ ieo diue memorie ꝯ
uitet᷑ cogitasse de op lationio queͦ
in ẜa faciunt matͥmonia qui ea ꝯ¬
trahunt. ait eĩ ꝙ si ex priori matri¬
aut filia solus existens ex gn̾ante
haret. si u̾o multi filii st̃ ⁊ unus¬
quisq qualem ht̃ portionem ñ am¬
plius ꝙͣ ad singulos uenit aut uit¬
tricus aut nou̾ca ꝑcipiant. si u̾o ĩ¬

Expanded text:
time vero nobis Leo divae memoriae videtur cogitasse de oblationibus, quas in secunda faciunt matrimonia qui ea contrahunt. Ait enim quia, si ex priori matri filios aut filia solus existens ex generante habet. Si vero multi filii sint et unusquisque aequalem habeat portionem, non amplius, quam ad singulos venit, aut vitricus aut noverca percipiant. Si vero i
Abbreviated transcription (Latin):
clarauimꝰ alienationes apparentib
cr̃ talib fcĩs su̾tiliorem imponiere
p̾moriat᷑ eis parens: in firma oĩ¬
modo manebit alienatio ẜ quod pͥ
sa ueniat. turic ex effectu ratum er̃
cr auenatum est. quis eĩ hoc ⁊̃ in¬
fingat filiis quib uidel solũ u ẜua¬

Expanded text:
claravimus alienationes a parentibus super talibus factas, subtiliorem imponere cpraemoriatur eis parens, infirma omnino manebit alienatio, secundum sa veniat, tunc ex effectu ratum erit quod alienatum est. Quis enim hoc etiam infringat filiis, quibus videlicet solis
Abbreviated transcription (Latin):
nobis nõ tñ ad sĩnam sui ueniens
rectitudinẽ quam nc̃ sectantes pre¬
sentia sanctimꝰ. lex enim q̃ uocatur
uilia micella. lex antiqͣ. lex uetus ta
filioꝵ ꝓcreationis p̾ponens studium.
nõ ad secundas ueniret impt̃. tũ ⁊
aduirum ueniret ⁊ aiurare qr fili¬
oꝵ causa hoc ageret. ⁊ ꝙ relictũ crat
acciperet. ⁊ hanc quidẽ manũ dab¬
at mulierib licentiã. eo antem tnͣs¬
eurte. si uelit accipere relictũ: nõ
aut̃ licebat mulicri accipere añ quã
cautionem exponeret. ꝙ ad scd̾as ue
niret nupt̃. s hanc quo adiectionẽ

Expanded text:
nobis, non tamen ad summum sui veniens rectitudinem: quam nunc sectantes praesentia sancimus Lex enim quae vocatur Iulia Miscella, lex antiqua, lex vetusta, filiorum procreationis praeponens studium pnon ad secundas veniret nuptias, tamen et ad virum venire et iurare, quia filiorum causa hoc ageret, et quod relictum erat accipere. Et hanc quidem in annum dabat mulieribus licentiam Eo autem transeunte si vellet accipere relictum, non aliter licebat mulieri hoc accipere, antequam cautionem exponeret, quia ad secundas non veniret nuptias Sed hanc quoque adiectionem
Abbreviated transcription (Latin):
parum addita de cautela reꝵ edixi¬
mus ⁊ elconis nouimꝰ diue memo¬
rie ꝯstitutionẽ. de ẜis nuptiis. si ad
cas ueniens mulier nõ ualeat dare
ficeiussionis cautelam. qr filiis res¬
tituat res t̾ciam ꝑtem centesime ac¬
cipiens: nos cãm ad buc melius ab
ꝯpetentem ad iecimꝰ sb̾diuisionem.
et sanctimꝰ hoc ꝙ pͥdem anobis in
nem. Si qͥd̾ omnes in mobiles ꝯsti¬
ture sunt maneat eaꝵ usus apud
matrem ad ẜas uenientẽ imptias.
et ea hec eligat ⁊ nõ recuset  n ex¬

Expanded text:
parum addita de cautela rerum ediximus et Leonis novimus divae memoriae constitutionem de secundis nuptiis, si ad eas veniens mulier non valeat dare fideiussionis cautelam quia filiis restituat res, tertiam partem centesimae accipiens: nos causam adhuc melius ab competentem adiecimus subdivisionem. Et sancimus hoc quod pridem a nobis in nem, si quidem omnes immobiles constitutae sunt, maneat eorum usus apud matrem ad secundas venientem nuptias, et ea haec eligat et non recuset, ne
Abbreviated transcription (Latin):
nos eiꝰ pp̃ hanc cam nõ damꝰ. ¶ Si u̾o
alioꝵ alii quidem int̾uiuos sint.
aui u̾o defuncti quid̃ sint. filios a
relinquant defuncti portionẽ illius
damꝰ filiis si heredes sint patris. a¬
lioquiu ad fr̃es deducimꝰ nõ legera¬

Expanded text:
nos eis propter hanc causam non damus. Si vero filiorum alii quidem inter vivos sint, alii vero defuncti quidem sint, filios autem relinquant, defuncti portionem illius damus filiis, si heredes sint patris, alioquin ad fratres deducimus. E
Abbreviated transcription (Latin):
cum ad ẜa uenientib uota paren¬
tib ꝑcipiunt. nõ scrutamꝰ utrũ he¬
retes existant aut p̾morienti sibi pa¬
rentis aut sccundi morientis uec a
lii quid̃ heredes existunt. alii n̾o nõ.¬
mus hoc ex equo p̾cipient. ip̃i qui¬
dem sr̃stites. cum eis aut̃ s̃ defũc¬
ti filii genitoris. accipientes ꝑtẽ.
ubicu tñ in gͣtitudine sicut p̾diximꝰ¬
⁊ hĩ filio. ꝯͣ ingͣtos eĩ positas nõ tnͣt¬
cendimꝰ leges talit̾ ⁊ parentes hono¬
rantes ⁊ filios ad pietatem deducẽ¬
tes. sic̃ eĩ electionem ꝓhibemꝰ ⁊̃ de¬
nuo omnib damꝰ similit̾ talia pre¬
mia: sic ea que de in gͣtitudine st̃¬

Expanded text:
cunda venientibus vota parentibus percipiunt, non perscrutamur, utrum heredes existant aut praemorientis parentis aut secundi morientis, nec si alii quidem heredes existunt, alii vero noet hoc ex aequo percipient ipsi quidem superstites, cum eis autem et defuncti filii, genitoris accipientes partem; ubique tamen ingratitudine sicut praediximi filio. Contra ingratos enim positas non transcendimus leges, taliter et parentes honorantes et filios ad pietatem deducentes. Sicut enim electionem prohibuimus et denuo omnibus damus similiter talia praemia, sic ea, quae de ingratitudine sun
Abbreviated transcription (Latin):
dum eis auferentes ⁊ talem ꝓmit¬
tentes ꝑceptionem ⁊̃ ꝯsiderauimus
qm̃ int̾põ alt̾utrũ reꝵ a nobis p̃ter¬
missum est oport̾e ⁊ definicti aĩe me¬
deri. qua pp̃ p̾sentẽ ponimꝰ legem. ñ
eĩ nouimꝰ deficientiũ nicħ illicitũ
hñtes uoluntates frustrari. si eĩ
diceremꝰ oport̾e mulierem oĩo uiro
ꝑcipiente nõ nubere. ħ custodire
ꝓ hamaritudine hũisset. ħ meri¬

Expanded text:
auferentes et talem permittentes perceptionem, consideravimus quoniam alterutrumque rerum a nobis praetermissum est oportere et defuncti animae mederi. Quapropter praesentem ponimus legem; non enim volumus deficientium nihil illicitum habentes voluntates frustrari. Si enim diceremus oportere mulierem omnino viro praecipiente non nubere hoc custodire, pre amaritudine habuisset
Abbreviated transcription (Latin):
moriente genitore nulla relinqua¬
tur ꝑs eis ex lucratis reb. omnib
x morientiu totũ mneos reu̾tebatꝰ
cogitanimꝰ mediũ qͥdã cause ordinẽ
inuenire. uñ si płib quid̃ existen
tib moriat᷑. imꝰsi quid̾̃ heãt eslios.
ad illos ferri hereditatẽ ħ quod se¬
pe diximꝰ. siu̾o nõ heãt filios nõ
oĩo ad fratres totum uenire. s qnͣ¬
tũ ex pacto nõ existenciũ filioꝵ acq̃¬
cessores. sũ frẽs sint sũ exͣnei forte
ꝙ maxĩe ꝯtingit sũ disponant sõ
stancias: siue ⁊̃ intestati morian¬
tur ⁊ nos hoc scͥpsimꝰ in nr̃a lege
cogitantes illud ⁊ in uenientes pri¬
mi ⁊ clement̾ sanctientes. qua p̃p ĩ
hoc si alienau̾it parens añ quam

Expanded text:
moriente genitore nulla relinquebatur pars eis ex lucratis rebus, omnibus autem morientibus totum in eos revertebatur, cogitavimus medium quendam causae ordinem invenire. Vnde sis moriatur unus, si quidem habeat filios, ad illos ferri hereditatem hoc quod saepe diximus; si vero non habeat filios, non omnino ad fratres totem venire, sed quantum ex pacto non existentium filiorum acqe in matre contingit, sive disponant suas substantias sive etiam intestati moriantur. Et hoc nos scripsimus in nostra lege, cogitantes illud et invenientes primi et clementer sancientes. Quapropter etiam haec si alienaverit parens antequam
Abbreviated transcription (Latin):
tem ꝙ ꝑcipere. ⁊ añ nuptiaiem do¬
nationẽ totã nõ solũ si õs simul ꝓ¬
unã ¶⁊ rursus licenciã dat uiro
mulierẽ abic̾e si adult̾atã in ueni¬
at aut ueneficam aut delinq̃ntẽ
homiadiũ aũ plagiariã aut sep¬
uicroꝵ uiolatͥcem aut sacͥlegã exis¬
tentem. aut falientẽ latronib aũ
uiro nesciente ur ⁊̃ ꝓhibente gau¬
aũ exͣ eiꝰ uoluntatẽ cũ censibꝰ gau¬
dentẽ ⁊ spectacur herentem aut the
in sidias sibi sartientem ex uene¬
nis. aut gladio aut alios fc̃as mõ.
ex quib ccͣuitam piculum est. aũ
ꝯscientiam tirãnidem ⁊ meditanti¬
bus aut feritatis ꝯstitutã. aut au¬
daces eiꝰ manꝰ in ferentẽ sibi .s. tali

Expanded text:
nuptialem donationem totam, non solum si omnes simul punam. Et rursus licentiam dat viro mulierem abicere. si adulteram inveniat, aut veneficam, aut delinquentem homicidium, aut plagiariam, aut sepultorum violatricem, aut sacrilegam existentem, aut faventem latronibus, aut viro nesciente vel etiam prohibente gauaut extra eius voluntatem circensibus congaudentem et spectaculis inhaerentem aut theainsidias sibi facientem ex venenis aut gladio aut alio factas modo, ex quibus circa vitam periculum est, aut etiam consciam tyrannidem meditantibus, aut falsitatis ream constitutam, aut audaces eius manus inferentem sibi: scili
Abbreviated transcription (Latin):
iioꝵ ⁊ successionib nõ alit̾ ex cludendi
nͥ tͥcermaie tnͣseat tempus ⁊ detenip¬
tatõ dũos accipientes ꝯstituat in cipi¬
entes ꝯstituat filiis tempore curr̾e
ex quo sue potestatis apparuerint ex¬
istentes aut facti nͥ tñ rmpubes etaᷤ¬

Expanded text:
successoribus, non aliter excludendi nisi tricennale transeat tempus et detentatio dominos accipientes constituat: incipiente filiis tempore currere ex quo suae potestatis apparuerint existentes aut facti, nisi ta
Abbreviated transcription (Latin):
pretore. cum hiꝰ ꝑtis cura est. ut uo¬
lente m̃ptias uenire tutelam gerẽ¬
te muliere ⁊ ordinetur minoribus
tutor ⁊ rõnes suscipiant᷑. ⁊ ꝙ mater
d occõnes gubernationis ħ reddat᷑.¬

Expanded text:
praetore, cui huius partis cura est, ut volente ad nuptias venire tutelam gerente muliere et ordinetur minoribus tutor et rationes suscipiantur et quod mater debet occasione gubernationis, hoc reddat
Abbreviated transcription (Latin):
le quid̃ cadat dño ad ingenuitatẽ
u̾o nõ ẜuilis ꝑ sona rapiatur. hoc
ip̃o eueriiente effectu sũ ꝯsensit.
seu malignatꝰ est dñs. palã itaq
est. qr ĩ filii ex talib nuꝑtiis libe¬

Expanded text:
le quidem cadat dominio, ad ingenuitatem vero servilis persona rapiatur, hoc ipso eveniente effectu, sive consensit sive malignatus est dominus. Palam itaque est, quia etiam filii ex talibus nuptiis libe
Abbreviated transcription (Latin):
a danos uenient que tali mulieri
quidem que extrinsecus ei derelicta
sunt ad alios ueniunt ¶Que u̾o a pͥ¬
ri cognationis que edicto continẽ¬
tur. noc est acicendentes ⁊ ex latere¬
dis ordine quib nõ existentib ad
errarium ueniunt. s n longius he¬
reditas ab intestato ꝓpnoꝵ eius ue
sio cius. longius aut̃ existentes.
auos aut̾ habebunt heredes. ⁊ q̃ pͥ
aliis penis eis in fertur. diñs aut̃¬

Expanded text:
 illos venient quae tali mulieri quidem, quae extrinsecus ei derelicta sunt, ad alios venient, quae vero a prri cognationis, quae edicto continentur, hoc est ascendentes et dedis ordine. Quibus non existentibus ad aerarium veniunt. Sed neque longius hereditas ab intestato propriorum eiusio ei, longius autem existentes alios habebunt heredes. Et quae prae aliis ei poenis infertur, dicimus aut
Abbreviated transcription (Latin):
.c. auri dampnificet᷑ libris. ad mar
iegem hanc scͥpsims sũam ulam¬
cẽ que pura deuitis iuderat᷑ ratio qb
exipĩs causis ꝓcantione ꝓcedat. Et
simult̾ ꝑcuipam ꝓpriam separetur.
a uiro in dotata eristens: aut ⁊̃ mit¬
tat ei sine anqua causa rõnabili re¬
pudium hisdem in omuib sb̃iace¬
at penis. ⁊ si quid̾ ꝑ crapam enis s.
matͥmoni soluatur. quinq̃nniũ

Expanded text:
centum auri damnificetur libris. Ad maxiotem legem hanc scripsimus, substaesse quae pura debitis videatur. Ratio quoque ex ipsis causis pro cautione procedat, et si mulier per culpam propriam separetur a viro indotata existens, aut etiam mittat ei sine aliqua causa rationabili repudium, iisdem in omnibus subiaceat poenis. Et si quidem per culpam eius matrimonium solvatur, quinquennium
Abbreviated transcription (Latin):
m̾i̾ia in rationauilrb fcĩs diuisio¬
nib castiganone tͣdant᷑ competenti.
siquis eĩ duxerit uxorem aut miu
nerem. aduirum ueniat. nuptialiqͥ
nõ tñ secuta dote aut sponcaliacia lar¬
nes contingebat. nullo exboc contͣ
tem̾arioum sequente periciuo consti¬
tutionem scͥpsimꝰ. dicentem si quis ĩ
potestate constitutam mulierẽ. uolũ¬
tate parentum. aut ĩ sue potescatis
scͥpta ⁊ nõ ob hoc uir ꝙ in multis no¬
uimꝰ fcm̃: expellat domo urorem sũ
una prius dictaꝵ nobis rationabili¬
um causaꝵ quas tbeotosius. quas.
nos enumerauimꝰ. si quid aut̃ tale
fiat ⁊ aut sine causa abiciat domo aͭ
ip̃e rationabilem ⁊̃ cãm ꝑrest. ut mu¬
uer separet᷑ ab eius matͥmonio qua¬

Expanded text:
monia irrationabilibus factis divisionibus castigationi tradantur competenti. Si quis enim duxerit uxorem, aut etiam mulier ad virum veniat, nuptiali qutia, non tamen secuta dote aut sponsalicia larnes contingebat, nullo ex hoc contra temerarium sequente periculo, constitutionem scripsimus dicentem: si quis sub potestate constitutam mulierem voluntate parentum aut etiam suae potestatis scripta, ut non ob hoc vir quod in multis novimus factum expellat domo uxorem sine una prius dictarum rationabilium causarum, quasque Theodosius quasque nos enumeravimus. Si quid autem tale fiat et aut sine causa eam abiciat domo, aut etiam ipse rationabilem causam praestet ut mulier separetur ab eius matrimonio, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibendis autẽ in equalib pactis.
hoc ꝙ fortisiimis quid̃ leo in suis
ꝯscͥpsit legib. nos autem ħ sumẽ¬
tes ad huc clarius ordinanimus.
si cĩ alt̾ quid̃ amplius ait̃ u̾o minꝰ
surgente. uñ nob̾ platuit ĩ mode¬
rationes adu̾santib adminꝰ pro¬
trabere ꝙ in pacto plus est. ⁊ non

Expanded text:
is autem inaequalibus pactis; hoc quod fortissimus quidem Leo in suis conscripsit legibus, nos autem hoc sumentes adhuc clarius ordinavimus. Si enim alter quidem amplius, alter vero minus insurgente. Vnde nobis placuit immoderationes aversantibus ad minus protrahere, quod in pacto pl
Abbreviated transcription (Latin):
hietur ⁊ añ qͥnqñmũ nuptias nõ
et̃ sine reati. iii l̾imas uocari. set
et in c̾taminib iucerit. aut uir u̾rõ¬
nabilit̾ eam abiciens sb̾iacu̾it peĩs
lucretur quid̃ lucͣ primitus dicta e
te nuptias face̾ licet: qm̃ rlła cͥca so¬
uoris confusionem. rõnabilis est
suspicio ꝙ in mulierto ante anni ꝯ¬
pletionem recte ꝓbibetur. ⁊ tanta est
probrbitio ex hoc qr licet bona gr̃a o

Expanded text:
et ante quinquennium nuptias non esse sine reatu neque legitimas vocari, sed et in certaminibus vicerit, aut vir irrationabiliter eam abiciens subiacuerit poenis, lucretur quidem lucra primitus dicta, ete nuptias facere licet, quoniam nulla circa sobolis confusionem rationabilis est suspicio. Quod in mulioribus ante anni completionem recte prohibetur, et tanta est prohibitio ex hoc, quia, licet bona gratia
Abbreviated transcription (Latin):
s uł si quid egerint parentes mox
eoꝵ obligat eis sb̾am nõ ut ꝓhibe¬
at cios in bus auquid age̾ q̃ uolu¬
erint. eruu escit enim lex castigato¬
res fuios genitorio statuere. uios
quidem erubescit. int̾minat᷑ aut̃ o
accipientib tancr nich̾ eis quod acti¬
piunt ꝓossit. ⁊ sciant ex hac nr̃a le¬

Expanded text:
 si quid egerint parentes, mox eorum obligat eis substantiam: non ut prohibeat eos in his aliquid agere quae voluerint erubescit enim lex castigatores filios genitoribus statuere: sed illos quidem erubescit, interminatur autem accipientibus, tamquam nihil eis quod accipiunt prosit. Et sciant ex hac nostra le
Abbreviated transcription (Latin):
nos aut̃ ex uet̾ib sumentes ⁊ alias
adiecimꝰ tres ¶Si eĩ mulier tanta de¬
tineat᷑ nequicia : ut ⁊̃ ex studio ab¬
ortũ faciat. uirũ ꝯstristet᷑ ⁊ pͥnet᷑
spe filioꝵ. uł tanta libido est. ut ĩ e
loquat᷑. licencia dat᷑ a nob̾ uiris o¬
mitt̾e eis repudia ⁊ lucrari dotes ⁊
añ nuptiales hr̃e donationes. ut¬
pote ⁊̃ biis cansis rõnabilit̾ uoiẽ¬

Expanded text:
Nos autem ex veteribus sumentes et alias adiecimus tres. Si enim mulier tanta detineatur nequitia, ut etiam ex studio abortum faciat virumque contristet et privet spe filiorum, vel tanta libido est ut etiam loquatur, licentia datur a nobis viris mittere eis repudia, et lucrari dotes et antenuptiales habere donationes: utpote etiam his causis rationabilite
Abbreviated transcription (Latin):
uic a li̾ existens ⁊ credens tra¬
denti hanc accipiat. forsan ⁊̃ do¬
talib celebratis docum̃tis aut
rem. cũ tale aͥd a dño sit scĩmus.
et rapi talem uirũ aũ feminam
ip̃e quid̾ nõ celebrau̾it nuꝑtias
alt̾ius ꝑsone dñs. sciat & ꝙ agi¬

Expanded text:
utem liber existens et credens tradenti hanc accepit, forsan etiam dotalibus celebratis documentis, aurem, cum tale aliquid a domino fit, sancimus, et rapi talem virum aut feminam ipse quidem non celebraverit nuptias alterius personae dominus, sciat a
Abbreviated transcription (Latin):
alias ar ip̃e adinueniens de repu¬
diis scͥpsit ꝯstitutionẽ. a nob̾ aut̃
⁊̃ alie q̃dam ad in uente st̃ cause
quas recte hr̃e ꝑspeximꝰ : ad culpã
referri eius qui succumabu̾it.
Si gͥ qui ẜ theodosiz pie memorie
ꝯstitutionẽ ualu̾it mulier ostend̾e
maritũ. aut adult̾io derelinquẽtẽ.
aut reꝵ homicidii. aut ueneficiis
aut sedicionio occupatũ. aut qd̾
pessimũ õĩũ peccatoꝵ est ꝯĩcantẽ de¬
ip̃m impetiũ aut ꝯdempnatũ fe¬
ritatis aut sepuicͣ offendentẽ. aut
ex aliq̃ sacraꝵ domuũ aͥd rapuisse
aut latrociniis sectantẽ intã. aut
latrocinantes suscipientẽ. aut u¬
nũ coꝵ qui appellant᷑ ambigei: qui¬
bus est cura auenis in sidiari ani¬
malib. aut inmenteis ⁊ ea tnͣ spõ¬
n̾e aubi. aut ꝓbet plagiari ita. aũ
ita luxuriose uiientem aũ inspi¬
ciente uxore cũ aliis corrũporetur
sꝙ maxime mulieres ut pote cta o
cubue stimulatas ex asperat ⁊ pre¬
cipue castas. aut si in sidias se pas¬

Expanded text:
 ipse adinveniens de repudiis scripsit constitutionem; a nobis autem et aliae quaedam adiuventae sunt causae, quas recte habere perspeximus ad culpam referri eius qui succubuerit. Si igitur secundum Theodosii piae memoriae constitutionem valuerit mulier ostendere maritum aut adulterio delinquentem, aut reum homicidii, aut veneficiis aut seditionibus occupatum, aut quod pessimum omnium peccatorum est communicantem deipsum imperium, aut condemnatum falsitatis, aut sepulcra effodientem, aut ex aliqua sacrarum domuum aliquid rapuisse, aut latrocinii sectantem vitam aut latrocinantes suscipientem, aut unum eorum qui appellantur abigei quibus est cura. alienis insidiari animalibus aut iumentis et ea transponere alibi, aut probet plagiarium esse, aut ita luxuriose viventem ut inspiciente uxore cum aliis corrumpatur quod maxime mulieres utpote circa cubile stimulatas exasperat, et praecipue castas, aut si insidias se pas
Abbreviated transcription (Latin):
te bee uitebunt᷑ qũi ⁊ aliquis ĩ a
uter scͥptus est heres. s maneant
⁊̃ hec fuiis. nõ eĩ si scͥpserit omnes
⁊ si nullũ eoꝵ scripserit heredem. s
eẍneos omnes eis ꝑ auos modos
cat̃factione hĩta ꝑcipient eas. cũ
utiq nõ sint heredes parentũ. pia
moriens nõ exp̾ssim in aliũ in eas
cutanꝙͣ ex causa illoꝵ sibi met ad¬
buntur ħ filus honore p̾cipus ex
nr̃a lege licet nõ fiant heredes. aut
la adiectione n turbet᷑ n minu¬
atur nͥ forte cam̃ ip̃i dent filiz sue

Expanded text:
e hae videbuntur, quoniam aliquis etiam alter scriptus est heres, sed maneant etiam haec filiis. Non enim, si scripserit omnes  si nullum eorum scripserit heredem, sed extraneos omnes, eis per alios modos satisfactione habita, percipient eas, cum utique non sint heredes parentum. Placmoriens non expressim in alium eas tamquam ex causa illorum sibimet abuntur haec filiis honore praecipuo ex nostra lege, licet non fiant heredes aut la adiectione neque turbetur neque minuatur, nisi forte causam ipsi dent filii suae
Abbreviated transcription (Latin):
nõ. que ad hostes ꝑsonas deuenit
tc̃ quinquiũ ex spectand̾ est sũ a
uiro sũ a muliere. post ꝙͣ manifes¬
tum est fiat de morte sũ incte ma¬
neat nͣbere licebit sine periculo. et
ħ eĩ nuncupans bona gratia tnͣsat
dio fiat opus ĩ ꝑsonis distantib
ab ait̾utris ⁊ nullus ex hoc lucra¬
bitur. n uir dotem: ii mulier añ¬
nptialem donationẽ. s unusquis
ex legũ iseneritate introductũ est
nos clementi cessione uł resoluimꝰ.
si eĩ ex decreto iudiciali in metallũ.
ali quis aũ uir aut muuier dari iꝰ¬
appellata gipso. ẜ uitꝰ quid̃ erat ab
antiquis legis latorib scĩta. ex sup
plicio possidente dampnatũ sib ẜ¬
tunã liberam ĩ ẜuilẽ statum. qui ⁊̃
dud̃ ẜuientiũ manumissores ẽẽ fes
ro ob hoc quid̃ ꝙ ꝓpriũ eit unusqͥs
recipiat. placitũ u̾o soiũ ꝙ ex morte
est liberis acquirat᷑. reliqua u̾o ue¬
niant ad eum qͥ reddigit᷑ iẜ uitu¬

Expanded text:
tes persona devenit, tunc quinquennium expectandum est sive a viro sive a muliere, post quod, sive manifestum fiat de morte sive incertum maneat, nubere licebit sine periculo. Et hoc enim nuncupatis bona gratia transacdio fiat opus, ita personis distantibus ab alterutris, et nullus ex hoc lucrabitur. neque vir dotem neque mulier antenuptialem donationem, sed unusquisque ex legum severitate introductum est, nos clementi cessione resolvimus. Si enim ex decreto iudiciali in metallum aliquis aut vir aut mulier dari iuappellata Gypso, servitus quidem erat ab antiquis legislatoribus sancita ex supplnium, supplicio possidente damnatum sibi stunam liberam in servilem statum, qui etiam dudum servientium manumissores esse festco ob hoc, quod quidem proprium est unusquisque recipiat, placitum vero solum quod ex morte est liberis adquiratur, reliqua vero veniant ad eum qui redigit in servitu
Abbreviated transcription (Latin):
ecͤactioni dotis aut sponsalicie iar
alt̾utris. discedunt & parentes o¬
dampnificari ⁊ hanc sue huma
sationẽ. io iegem scͥpsimꝰ uoiẽ¬
tem n sb̃ potestate consiitutos.
n emancipatos filios. n mascu¬
los n feminas posse detbere ma¬
tͥmonia in suoꝵ lesione patrum.
at matrũ qui dotes aut iuꝑtia¬
les tonationes obtulerũt. aut
susceperunt soli. aut ĩ cum filiis.

Expanded text:
exactioni dotis aut sponsaliciae lartur alterutris, discedunt autem parentes damnificati et hanc apud sationem. Ideoque legem scripsimus volentem neque sub potestate constitutos neque emancipatos filios, neque masculos neque feminas, posse distrahere matrimonia in suorum laesionem patrum aut matrum, qui dotes aut ante nuptias donationes obtulerunt aut susceperunt soli aut etiam cum filiis.
Abbreviated transcription (Latin):
uł cuipam mariti. aut ⁊̃ bona gr¬
ania distͣhat᷑ merito ⁊ hic ãnũ cus¬
todiat pp̃ seminis confusionem. So
nussis nuptie consistũt. ad buc e¬
oꝵ nam qͥ sb̾potestate calliditares
cͥca parentes hĩtas ꝓhibemus. qm̃
quosdã inuenimꝰ ex studio repu

Expanded text:
er culpam mariti aut etiam bona gratia distrahatur, merito et hic annum custodiat propter seminis confusionem, ut missia nuptiae consistunt adhuc. Eorum namque qui sub potestate sunt calliditates circa parentes habitas prohibemus: quoniam quosdam invenimus ex studio repu
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ẜ dispositũ est iniuditio fiat
ex aminatio. sr̃ illis tñ litib qͣs
spectabiles iudices iudicant. set
ad ducati solum referatur negm̃
gionosissimũ q̃storẽ deuotissimis
libellentib ministͣntib eis ꝙͣ dñ¬
teria man̾e in semet in ipĩs uo¬
lumꝰ nulla nouitate facienda ac¬
cedens. nai nouatio oport̾e alit̃

Expanded text:
uod dispositum est, in iudicio fiat examinatio. Super illis tamen litibus, quas non spectabiles iudices iudicant, sed advocati solum, referatur negotium gloriosissimum quaestorem, devotissimis libellensibus ministrantibus eis: quonteria manere in semet ipsis disposuimus, nulla novitate facienda. Accedens namque novatio aliter
Abbreviated transcription (Latin):
lierem. ⁊ redoit hanc si eam ꝯiũ¬
git accipiet. pp̃ nũptias aut̃ scu ã¬
te nuptias donatio manet apud
uirũ nicħ de suo dampnificand̃.
hanc ita legem corrigimꝰ breui qͣ¬
dam actione ad iectione. nõ eĩ bien¬
mũ nuari solum ex ip̃o tempore co¬
pulationis. s tͥenniũ uolumꝰ. edoc¬
ti naiz sumꝰ ex hiis que int̾ hec
ꝓuenerunt. quo sdã ampliꝰ ꝙͣ bien¬
niũ temporis nõ ualentes. poste¬
a potentes ostensos: ministͣre fi
mnanente. sũ rursus nuilier qui¬
dem ĩ captiuitatẽ ducat᷑ maneat

Expanded text:
lierem, et reddit hanc vir, si eam contigit accipi, propter nuptias autem seu ante nuptias donatio manet apud virum nihil de suo damnificandum. Hanc itaque legem corrigimus brevi quadam adiectione: non enim biennium numerari solum ex ipso tempore copulationis, sed triennium volumus. Edocti namque sumus ex his quae inter haec provenerunt, quosdam amplius quam biennium temporis non valentes postea potentes ostensos ministrare filmanente, sive rursus mulier quidem in captivitatem ducatur, maneat
Abbreviated transcription (Latin):
re officiũ. qm̃ ⁊ prius ⁊ dux in utͣ
haꝵ ꝓuincia fuit neccessarie no¬
bis se hr̃e placuit pp̃ nouitatem se
di tue ⁊ gloriosissimo q̃stori tͣdere
appellationũ examinationẽ cedere
quo ⁊ clementius tuo officio. hiis
que sr̃ hoc agunt᷑ ministrãt. uñ
sũ aliqͥd fcm̃ est tale pͥus. sũ postea
fiat eiuidem ccanse ordinẽ in po¬
iniͦ Quia u̾o due fuerũt admin¬
istͣcione̾ pure ⁊ comitis orientis
ad tuã referebant᷑ sedẽ officiũ ad¬
mĩstͣntes. solũ mõ tuo comitis a
orientis. ut pote spectabił in sacra¬
rũ auditionũ figura ad sedẽ tuam
et gloriosissimi q̃storis ueniebat
solum qͥ ex sacris sunt scrimis o
ministrantror. s hoc in hac par¬

Expanded text:
re officium, quoniam prius et dux in utraque harum provincia fuit, necessarie nobis se habere placuit propter novitatem soli sedi tuae et gloriosissimo quaestori tradere appellationum examinationem, cedere quoque et elementius tuo officio, ut his, quae super hoc aguntur, ministrent. Vnde si quid factum est tale prius sive etiam postea fiat, eu Quia vero duae fuerunt administrationes pure et comitis Orientis ad tuam referebantur sedem, officio ministrante solummodo tuo, comitis autem Orientis, utpote spectabilis, in sacrarum auditionum figura ad sedem tuam et gloriosissimi quaestoris veniebat, solis qui ex sacris sunt scriniis ministrantibus: VI Sed hoc in hac par
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicens. uti legasset quis de sua
re ita iꝰs esto nullo ualentera citra
illius uolmtatem. nec si sacram ĩ¬
petrauit fõram. nec si quis ꝙͣ aliud
oĩum aliquid alit dispon̾e maiens.

Expanded text:
ita dicens: Vti legasset quisque de sua re, ita ius esto. Nullo valente citra illius voluntatem, nec si sacram impetret formam nec si quippiam aliud omnium, aliquid aliter disponere in alienis.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicib. nõ aut̃ mmoceratiore o¬
fcõ ⁊ decorato ⁊̃ ip̃o spoctabilium dig¬
nitate rursus ħ ꝓueniebant ad tu¬
um solũmõ iudiciũ ferri apperiati¬
onum utes oportebat ẜ t̾minum
cium tue celsitudinis talib mi¬
nistͣre appellationib sic̃ ⁊ pͥus fũ
si ⁊ in scerate sacri auditorii dican¬
tur ⁊ assit gloriosissimꝰ nr̃ questor
ferebant᷑. nc̃ & in spectaburo pro¬

Expanded text:
iudicibus, nunc autem uno moderatore facto et decorato etiam ipso spectabilium dignitate, rursus hoc proveniebat et ad tuum solummodo iudicium ferri appellationum lites oportebat, secundum cium tuae celsitudinis talibus ministrare appellationibus, sicut et prius fuit, si et in schemate sacri auditorii dicantur et adsit gloriosissimus noster quaestor ferebantur, nunc autem in spectabilis pro
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ sasrã in ordinẽ sacri auditorii
sissimo nr̃o q̃store ⁊ parit̾ audien¬
te negociũ solo officio ministra¬
te tuo qm̃ ⁊ prius hoc solutũ erat.
nã ⁊ suspectabił comes domuũ
mouebant᷑ cause ap̃ eñ. n ex iu¬
dicio eiꝰ ferebatur anqͣ pene appel¬

Expanded text:
sacri auditorii sissimo nostro quaestore et pariter audiente negotium, solo officio ministrante tuo, quoniam et prius hoc solitum erat. Nam etsi spectabilis comes domuum movebantur causae apud eum neque ex iudicio eius ferebatur aliqua paene appel
Abbreviated transcription (Latin):
titulũ sui. ⁊ nõ alioꝵ existentes. non
in posterũ inquietabunt᷑. ar hiis qͥ
possit̾e eos olim odio hũerunt. ¶e¬
int̾dictionẽ uocant nr̃e leges non
soluit matͥmonia. ħ ⁊ eĩ sacͣtissimo
pdem placuit ꝯstantino clemens q̃
fectus cause dicendi st̃ t̃ in suo ma¬

Expanded text:
titulum sui et non aliorum existentes, non in posterum inquietabuntur ab his qui possidere eos olim odio habuerunt. interdictionem vocant nostrae leges, non solvit matrimonia. Hoc enim et sacratissimo pridem placuit Constantino clemens quafectus causae dicendi sunt, cum in suo ma
Abbreviated transcription (Latin):
ti prius milicie principi ⁊ ħ ipĩm
testificandi. ⁊ siħͥ fiat inculpabi̾r
mulier ad uirũ alt̾m tnͣsiet ⁊ nõ
dampnificaur̃ qͥdẽ dote: nõ tñ nup¬
tialem donationẽ lucrabitur.
hec utiq sacͣtissimis
cõstantinꝰ uehement᷑ a no¬
pis ĩ mature hr̃e illa ꝯstitutio
uideri. actib eĩ bellicis occupato ͦ¬
marioto uxoris in fexre pͥuationẽ
nõ pena minor est ꝙͣ ab hostibus
litt̾as. aut ꝑ aliqios ub̃ utens ad
cum. ille u̾o si ant aꝑte rẽnuat o¬
iptias eius aut ab solute con¬
tineat. tunc quoi ubellum offe¬
ratur. aut gloriosissimo magistro
militũ. aut spectabili duci. aut
clarissimo tͥbimo sõ quib miles
ulies est. tc̃ utentiam ei damus ⁊
pretes porige imperatori. ⁊ iñ hoc

Expanded text:
ti prius militiae principi et hoc ipsum testificanti: et si hoc fiat, inculpabiliter mulier ad virum alterum transiet et non damnificabitur quidem dote, non tamen antenuptialem donationem lucitaque sacratissimus Constantinus: vehementer autem nobis inmature habere illa constitutio videtur. Actibus enim bellicis occupato marito uxoris inferre privationem non minor est poena quam ab hostibus litteras aut per aliquos verbis utens ad eum, ille vero aut aperte renuat nuptias eius aut absolute conticeat, tunc quoque libellum offerat aut gloriosissimo magistro militum aut spectabili duci aut clarissimo tribuno, sub quibus miles ille est. Tunc licentiam enim ei damus et preces porrigere imperatori et inde hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tem nõ sinit man̾e. attũ huma¬
mꝰ talia ꝯtemplantes donet qui¬
dem manifestũ sr̃ ẽẽ aut nirum
aut uxorem man̾e in soluta ma¬
nient ad ẜas nuptias n mulie¬
res n uiri nͥuołũt uideri a usu
temerario h̃ egisse ⁊ penis succũ¬
bere. illñ quid̃ añ nuptias dona

Expanded text:
e non sinit. Attamen humanius talia contemplantes, donec quidem est manifestum superesse aut virum aut uxorem, manere insoluta manient ad secundas nuptias neque mulieres neque viri, nisi volunt videri ausu temerario hoc egisse et poenis succumbere, ille quidem ante nuptias dona
Abbreviated transcription (Latin):
gentes inreb incuris agendis ⁊ eu¬
ectionib pu. cursus inspiciendis
los agentes ireb ni hoc gen̾e iussi¬
mus obsequium ad hibere ⁊ ñ aba¬
lio penitus offõ. hii n̾o ꝓuigili dili¬
Quisquis igitur aliquid tale ꝑpetͣ¬
re temptai̾it in ꝓb cepti prinet᷑
effectu demonstretur ⁊̃ iudicib uł
curiosis euectio ⁊ siquit nobis iub¬
entib festinare memoret in obse¬
quium uccͣium nec p̾ualeat ꝯtũa¬
cia uel dignitas ergoniĩm i̾a
uetamꝰ exposti ꝑ animalib in cꝰͣ¬
su minime constitutis Q si forte
aliquis estimaint ꝑpetñtłũ eius qͣdr¬
uplum q accepit ĩfferecogatur.
te sunt future qui ẜuau̾int hone¬
statem ergaeos uo qui in honeste
⁊ ccͣ detus secli uł honorẽ milicie
u̾sabmitur ñ solum condẽpna cõ

Expanded text:
gentes in rebus in curis agendis et evectionibus publici cursus inspiciendis los agentes in rebus in hoc genere iussimus obsequium adhibere, et non ab alio penitus officio. Hi vero pervigili diliquisquis igitur aliquid tale perpetrare temptaverit, improbi coepti privetur effectu. Demonstretur etiam iudicibus vel curiosis evectio, etiamsi quis nobis iubentibus festinare memoret in obsequium necessarium, nec praevaleat contumacia vel dignitas. Ergo nummum vetamus exposci pro animalibus in cursu minime constitutis. quod si forte aliquis aestimaverit perpetrandum, eius quadruplum quod accepit inferre cogatur. tae sunt futurae, qui servaverint honestatem. erga eos vero, qui inhoneste et contra decus saeculi vel honorem militiae versabuntur, non solum condemnatio
Abbreviated transcription (Latin):
cõnemendi tribuitur executorib
facultas nõ ultꝙͣ tres solidos quib
opetit imptiri p̃cipimꝰ arbitris u̾o
ñ amplius ꝙͣ solidñ ⁊ fisci pronis di¬
midiam solidi ꝑtem honorariis u̾o
t̾ciam usq ad finem sicut dcũ ẽcãe¬
pr̃are suꝑ etlictione quo cartulaꝵ¬
pud arbitriũ s in ꝯpetẽtib iudiciis
maiorib oognicio celebretur/ ind¬
ucendi quidem negocii gr̃a ñ nisi qͣ¬
tuor solidos eosdem uiros clarissĩos
ergare gestoꝵ uero excipiẽdoꝵ ca
duos tñimo solidos dare ⁊ ulłs ultra
supͣscriptas qnͣtitates cuilz alt̾i p̃¬
staudi sumptus exaccione uexariħ
is om̃ib locum hñtib siue ip̃i aliis
litem iugerũt sine ab aliis pulsaut᷑.¬

Expanded text:
conveniendi tribuitur exsecutoribus conveniendi tribuitur exsecutoribus facultas, non ultra quam tres solidos quibus competit impertiri praecipimus. Arbitro vero non amplius quam solidum et fisci patronis dimidiam solidi partem, notariis vero tertiam usque ad finem, sicut dictum eartulaapud arbitrum, sed in competentibus iudiciis maioribus cognitio celebretur, inducendi quidem negotii gratia non nisi quattuor solidos eosdem viros clarissimos erogare, gestorum vero excipiendorum causa duos tantummodo solidos dare et nullius ultra supra scriptas quantitates cuilibet alteri praestandi sumptus exactione vexari. His omnibus locum habentibus, sive ipsi aliis litem ingerunt sive ab aliis pulsant
Abbreviated transcription (Latin):
ultistenotissime scole agẽtiũ Impr
ĩreb addicõib ꝑmoti uiros clarissi¬
mos eiisdem scole pͥncipes ꝗfinitis
milicie stipendiis exeunt quoties
ex maioris iudicis sñs ip̃i uel eoꝵ
cõniges aut liberiaut fui aut co¬
ueniantur ñ amplius quam unũ
solidum eretutorib sportularu
nõie p̾bere compelliapparitorib
nes inp̾bendis fideuissorib ^ exat¬
ores quos locoꝵ defensor estimau̾¬
it darezita uidel ut ꝓtenore gña¬
lium edcõꝵ bii qui uel insacratissi¬
ma urbe uelin ꝓuinciis ñnobles
possident facultates adiuratorie
tur erecutorem quid̃ negocii is ad
finem litis cuułꝰ uel cͥmĩał uniꝰ ẽe so¬
lidi pr̃acione ꝯtentum ⁊ ꝓ insimi¬
endis nr̃e sereuitatis apicib ł sĩp¬
lici ccͣobnorios eoꝵ postulacione
depc̃enda biuos solidos p̃beri ab hiis
a postulãtur hii quoꝵ inter est ac¬
cepto solido ꝙ̾ petitur p̾bere n̾o dis¬
ferãt ꝓ inplendis u̾o monum̃tis uñ

Expanded text:
ultis devotissimae scholae agentum in rebus aditionibus permoti viros clarissimos eiusdem scholae principes, qui finitis militiae stipendiis exeunt, quotiens ex maioris iudicis sententiis ipsi vel eorum coniuges aut liberi vel servi aut coveniantur, non amplius quam unum solidum exsecutoribus sportularum nomine praebere compelli, apparitoribus nes in praebendis fideiussoribores quos locorum defensor existimaverit dare, ita videlicet, ut pro tenore generalium edictorum ii, qui vel in sacratissima urbe vel in provinciis immobiles possident facultates, iuratoriae tur, exsecutorem quidem negotii usque ad finem litis civilis seu criminalis unius esse solidi praestatione contentum. Et pro insinuandis nostrae serenitatis apicibus vel simplici contra obnoxios eorum postulatione deponenda binos solidos ab hisa postulantur, ii quorum interest accepto solido quod petitur praebere non differant. Pro implendis vero monumentis, unde
Abbreviated transcription (Latin):
post palmam orage¬
laboris miti principatus honore
reuu̾ans. atq id̾o officiales ta ad
aprincipe mittãtur auctore nulla¬
q sine ip̃o cuiquam mandetur eni
gẽtis officii fu̾iat imꝑtita. ¶Causa¬
ne ignorante prĩcipe ullam p̾tuło¬
uẽ intirducant ne ue sub uniꝰ ꝑ so¬
na suscepti frande quadam aliena
negocia infenda ẽẽ ꝑtẽptẽtur.
¶Ꝙ si fu̾it diffiuicio cõtempta .x.
libras auri fisco nr̃o ab offõtuo n¬
benius inferri. Imp̃r.
digitatis principes sp̃ałr reuoca¬
ri p̾cipimus. actus u̾o cet̾os quia
sacratissimo cetu senatus tcͣtari ꝯ¬
sueu̾int cẽsualium sollicitudĩe ce¬
lebrarisuec aliꝙ p̾mdicium ex sub¬
reptino ixpto supplicib inferrip̾¬

Expanded text:
post palmam laboris emeriti principatus honore remuneramus. atque ideo officiales tam ad principe mittantur auctore, nullarumque sine ipso cuiquam mandetur exhigentis officii fuerit impertita. Causane ignorante principe ullam postulationem introducant, neve sub unius persona suscepti fraude quadam aliena negotia inserenda esse pertemptent. Quod si fuerit definitio contempta, decem libras auri fisco nostro ab officio tuo iubemus inferri. D. dignitatis, ad principes specialiter revocari praecipimus, actus vero ceteros, qui in sacratissimo coetu senatus tractari consueverunt, censualium sollicitudine celebrari, nec aliquid praeiudicium ex subreptivo rescripto supplicibus inferri
Abbreviated transcription (Latin):
Ix agentib ĩteb principili domes¬
ticos insins actib hr̃e liceat eos qͦx
fidẽ industriã q ꝓbatam sibi exi¬
stiuiant. ⁊ si sepe eodem offõ fu̾int
poris ualitudinem milicie finẽ mi¬
uime ualint expectare. s ad honora¬
riã ex principe diguitatẽ testĩonio
scole ꝓsiluit biisdem eũ priuilus mn
uuiri censemꝰ quib hii qui ad priu¬
cipatus actum ꝓ̾gͥssi sunt pocunitur
s ⁊ in salutatiõib iudicum ꝯcessi¬
omb q priores eos ꝗ ꝑ longe mli¬
cie metas adprincipatus actꝰ ꝑuen̾¬
int. ⁊ si actus tp̃r post̾iores sunt c̾ep̾¬

Expanded text:
x agentibus in rebus principibus domesticos in suis actibus habere liceat eos, quorum fidem industriamque probatam sibi aestimant, etsi saepe eodem officio fueriporis valitudinem militiae finem minime valuerit expectare, sed ad honorariam ex principe dignitatem testimonio scholae prosilierit, isdem eum privilegiis muniri censemus, quibus ii, qui ad principatus actum progressi sunt, potiuntur. Sed in salutationibus iudicum consessibusque priores eos, qui per longae militiae metas ad principatus actum pervenerint, etsi actus tempore posteriores sint, e
Abbreviated transcription (Latin):
bicumq excorpore choartaliunili
ꝑueniat᷑ printipatus honore deco¬
retur l ip̃e post funtam mulitiam
is quinatus est eciam si in scola deu¬
otissimoꝵ agentium in reb mili¬
ciam sortitus ñ fu̾it ita liber sit ac¬

Expanded text:
icumque ex corpore cohortalium militperveniat, principatus honore decoretur, licet ipse post finitam militiam is qui natus est, etiamsi in schola devotissimorum agentum in rebus militiam sortitus non fuerit, ita sit
Abbreviated transcription (Latin):
uin elicitũ fu̾it acurialib. ł
coartalib.ł aliis ex actorib indu¬
plun eruatur ꝙ ꝓunicialib restit¬
ui ꝓtirꝰ oportebit. si quis aũt exac¬
toꝵ in suꝑ exaccioiserim̃ fu̾it ꝯfut

Expanded text:
um elicitum fuerit a curialibus vel cohortalibus vel aliis exactoribus, in duplum eruatur, quod provincialibus restitui protinus oportebit. Si quis autem exactorum in superexacti
Abbreviated transcription (Latin):
cipio ꝯuenire ⁊ eumdemẽe iudi¬
cem in utro negõ. si u̾o forsan
displicu̾it ⁊ ap̃ quem litem sorti¬
tus est iudex. licet ei ⁊̃ hec emeri¬
dare. uinginti eĩ dieꝵ ĩducias
dantib nob̾ poet belli tnͣs missio

Expanded text:
cipio convenire, et eundem esse iudicipio convenire, et eundem esse iudicem in utroque negotio. Si veto forsan displicuerit ei apud quem litem sortitus est iudex, licet ei etiam hoc emendare, Viginti enim dierum indutias dantibus nobis post libelli transmissio
Abbreviated transcription (Latin):
prebere ꝯuenti. añ quã cautionẽ
exponãt ⁊ in fugientem ⁊ nego cii
executorẽ quia intͣ duos menses
omnib modis litis ꝯtectationem
faciũt ap̃ iudicem. aut si nõ hoc
egerint õe dampnũ ueniens cõ¬
uento restituunt dnpulũ nõ tnͣs¬
cendente cautione .xxx. ⁊ui. au¬
temi correctionẽ decet. ad huc em̃
quidã docens qr in ꝯuentione fec̃
obugatum sibi ap̃ qñdam glorio¬
sissimoꝵ nr̃oꝵ iudicum. derñ qui
fcũs est ĩ ꝯuentione tance ip̃e acto¬
rem obligatum hñs apud alium
eñ traxit indicem ⁊ ad in opinabi¬
actoris optinent offm̃ miserand̾
quidam ⁊ ressoile in idem uenie
litem repente is qui ediu̾sos cõue¬
nerat apud aliũ iudicem trahebat
eum apud qm̃ ip̃e sortius fuerat
iudicem ⁊ alt̾utros ꝓtrahentes ĩ¬
mortaliter ꝑmanserĩt littigantes.
sanctimꝰ gͥ si quis obnotiũ arbi¬
tratur hr̃e cum qui cͣcͣ se ꝯuentio¬
nem exposuit nõ apud aliũ indi¬
cem. set apud cum moxq aprin¬

Expanded text:
praebere conventis, antequam cautionem exponant et in fugientem et negotii executorem, quia intra duos menses omnibus modis litis contestationem faciunt apud iudicem, aut si non hoc egerint, omne damnum eveniens convento restituunt duplum; non transcendente cautione sex et tem correctionem decet. Adiit enim quidam docens, quia in conventionem fecit obligatum sibi apud quendam gloriosissimorum nostrorum iudicum, deinde qui factus est in conventione tamquam et ipse actorem obligatum habens apud alium eum traxit iudicem. Et aliquid inopinabiactoris obtinet officium, miserandum quiddam et risibile in idem venieblitem, repente is qui e diverso convenerat apud alium iudicum, trahebat eum apud quem ipse sortitus fuerat iudicem, et alterutros protrahentes inmortaliter permanserunt litigantes. Sancimus igitur, si quis obnoxium arbitratur habere eum. qui contra se conventionem exposuit, non apud alium iudicem, sed apud eum mox a prin
Abbreviated transcription (Latin):
hũtes ullam obligationem. set
nniã statuentes uolumtatem cũ
is qui cum cãs ex ecuntꝰ ꝯueniũt
quodam deinde libello dirigunt
et dũ dampnũ ꝑtuu̾it fugientes
deserit eos ⁊ ꝓ ficiscuntur incura¬
bue eis dantes dispendiũ ⁊ hoc ã

Expanded text:
habentes ullam obligationem, sed unam statuentes voluntatem cum his qui causas execuntur conveniunt unosdam, deinde libellos dirigunt, et dum damnum pertulerint fugientes, deserunt eos et proficiscuntur incurabile eis dantes dispendium. Et hoc adhuc