comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hinꝰ filius enoch: a quo familia enochi
tarum. Et phallu: a quo familia phallui¬
tarum. Et esrom: a quo familia esromi¬
tarũ. Ex charmi : a quo familia charini¬
tarĩl. Hee sũt familie destirpe Rũben:
gẽti .xxx. De filiis phallu. heliab. Hiuꝰ fi¬
lii: namuhel ⁊ dathan ⁊ abiram. Isti st̾ da¬
tan ⁊ abiram pͥntipes ppłi qͥ surrexerũt cͥcͣ
Iamin. ab hoc familia iam iuitarĩi Ia¬
chin. ab hoc familia iachuutarũ.z are.
ab hos familia zaraeitarũ. Sahul. ab
hos art. familia sahulitarũ. Hee st̾ fa
finit duodecim miliũ ducentoꝵ filii
gad ꝑ cognatiõos suas sephon: ab hoc fa¬
milia sephonitarũ. ggr. ab hoc ẜami¬
lia. logitariun. Suni: ab hoc familia su¬
tutarum. Ozni. ab hoc famlia oznitat̃
Heri: ab hocfamilia heritarum. Harod.
abhoc familia haroditarũ. Arihel. ab
hoc fumilia arshelitarũ Iste st̃ familie
ꝑ cognatiões suas sela: a quo familia se¬
lartarum. Phapos ⁊ a quo familia pha¬

Expanded text:
huius fihuius fitarum: et Phallu, a quo familia Phalluitarum, et Esron, a quo familia Esronitarum, et Charmi, a quo familia Charmitarum. Hae sunt familiae de stirpe Ruben:genti triginta filius Phallu Heliab huius filii Namuhel et Dathan et Abiram isti sunt Dathan et Abiram principes populi qui surrexerunt contra Jamin, ab hoc familia Jaminitarum: Jachin, ab hoc familia Jachinitarum: Zare, ab hoc familia Zareitarum: Saul, ab hoc familia Saulitarum. Haeginti duo millia ducenti. Filii Gad per cognationes suas: Sephon, ab hoc familia Sephonitarum: Aggi, ab hoc familia Aggitarum: Suni, ab hoc familia Sunitarum: Ozni, ab hoc familia Oznitarum: Heri, ab hoc famiab hoc familia Aroditarum Arihel ab hoc familia Arihelitarum istae sunt familiae per cognationes suas: Sela, a quo familia Selanitarum: Phares, a quo familia Pha
Abbreviated transcription (Latin):
qr ⁊ elatꝰ ẽ ꝓ d̾osuo. expiauit s̃celꝰ filioꝵ
isil. Erat aũ nom̃ ruri rscłite qͥ occisus ẽ
cũ madianttide zambri filiꝰ salu: dux
de cognatione ⁊ tribu simeonis. Porro
mulier madiantis q̃ ꝑit̾ int̾fecta est
uocabat᷑ chorbi filia sur principis no¬
bilissimi madiantarum. Hocutꝰ q ẽ¬
dñs ad moỹsen dicens. H ostes uossẽ¬
ciãt madiantce ⁊ ꝑcutite eos: qr ⁊ ip̃i
hostilit᷑ egerũt cc nos. Et deceꝑe insidiis
ꝑidolum phogor ⁊ chorbi filiã ducis
madian sororẽ suã: q̃ ꝑcussa ẽ ĩ die
page ꝓsacͤlegio phogor dded¬
ost̃qͣm noxioꝵ sangnis effusus est.
dñ dñs ad moysen. ⁊ eleazarũ filiũ
aaron sac̾dotẽ. Num̾ate oraẽ sũmã
itegnatidẽs suaꝵ cũctos qͥ possũt ad
beula ꝓcedere. Locuti st̾ itaq moyses ⁊
eleazar sacerdos ĩ campestrib moab
suꝑ iordanen cͣc hieritum ad eos qui
erant a .xx. annis ⁊ supͣ: sic dñs ĩparat
quoꝵ iste ẽ nunierꝰ. Rũben pͥmogenit᷑i srł.

Expanded text:
est pro Deo suo, et expiavit scelus filiorum Israel. Erat autem nomen viri Israelitae, qui occisus est cum Madianitide, Zambri filius Salu, dux de cognatione et tribu Simeonis. Porro mulier Madianitis, quae pariter interfecta est, vocabatur Chozbi, filia Sur, principis nobilissimi Madianitarum. B. ostes vos sentiant Madianitae et percutite eos quia et ipsi hostiliter egerunt contra vos et decepere insidiis per idolum Phogor et Chozbi filiam ducis Madian sororem suam quae percussa est in die plagae pro sacrilegio Phogor postquam noxiorum sanguis effusus est dixit Dominus ad Mosen et Eleazarum filium Aaron sacerdotem net cognationes suas cunctos qui possunt ad bella procedere locuti sunt itaque Moses et Eleazar sacerdos in campestribus Moab super Iordanem contra Hierichum ad eos qui erant a viginti annis et supra sicut Dominus imperarat quorum iste est numerus Ruben primogenitus Israhel
Abbreviated transcription (Latin):
suas. Gerson:. a quo familia gersonitar̃
Caath: a quo famĩlia caatitarum. Me¬
rari : a quo familia meraritarũ. Hee st̾ fa¬
milie leui. familia lõbui. familia ẽbro¬
ni. familia mooli. familia musi. fami¬
lia cori. At u̾o caath genuit amram. qͥ¬
hũit uxorẽ iochabed filiã leui q̃ nata ẽ ei
ĩ egipto. Hec genuit uiro suo aniram fi¬
los: aaron ⁊ moỹsen ⁊ mariam sororẽ¬

Expanded text:
suas: Gerson, a quo familia Gersonitarum: Caath, a quo familia Caathitarum: Merari, a quo familia Meraritarum. Hae sunt familiae Levi: Familia Lobni, familia Hebroni, familia Moholi, familia Musi, familia Cori. At habuit uxorem Iochabed filiam Levi quae nata est ei in Aegypto haec genuit viro suo Amram filios Aaron et Mosen et Mariam sorore
Abbreviated transcription (Latin):
nũs eaꝵ quingenta duo milia septĩ¬
gentoꝵ. filii aũ ephrami ꝑ cognatioẽs
suas fuer̃t hn. Suthala ⁊ a qͦ familia
suthal aitharũ Rẽcher: a quo famile¬
abecheritarũ. Tehen. a quo familia
tehenitarũ. Porro filius suthala fuit
heram. a quo familia heranttaruumm.
or sunt cognanões filoꝵL
suas. frui beniamin ĩ cognationib sins
Bile: a quo familia balercharũ. azbel ia
qͦ famslia azbelitarũ. ahiram: aquo fa¬
milia ahiramitarũ. Suphan. a quo fa¬
milia suphamitarũ. Upham: a quo fa¬
nilia uhamitarum. filu bille⁊ hered
inoeman. Dehered: familia hereditar̃
de uoeinan: familia noemaitarum.
Hii st̃ filii beniamin ꝑ cognationẽs su¬

Expanded text:
inta duo millia septingenti. Filii autem Ephraim per cognationes suas, fuerunt hi: Suthala, a quo familia Suthalaitarum: Becher, a quo familia Becheritarum: Thahan, a quo familia Thahanitarum. Porro filius Suthala fuit Heran, a quo familia Heranitarum. Hae sunt cognationes filiorum suas filii Beniamin in cognationibus suis Bale a quo familia Baleitarum Azbel a quo familia Azbelitarum Ahiram a quo familia Ahiramitarum Supham a quo familia Suphamitarum Hupham a quo familia Huphamitarum filii Bale Hered et Noeman de Hered familia Hereditarum de Noeman familia Noemitarum hii sunt filii Beniamin per cognationes su
Abbreviated transcription (Latin):
Quamdu poteris ꝑmanere ⁊ assur
emm capiet de. assumpta q parabola
iterũ iocuta ẽ. Heu quis uicturus est
qñ ista faniet d̾s: uernẽt ĩ trierib de
pͣchalia. suꝑabũt assirios uastabñtq

Expanded text:
quamdiu poteris permanere? Assur enim capiet te. Assumptaque parabola iterum locutus est: heu, quis victurus est, quando ista faciet Deus? Venient in trieribus de Italia, superabunt A
Abbreviated transcription (Latin):
tua iacob ⁊ tentoria nia nrł. ut ual¬
les nemorose ⁊ roh orti upetra fluui¬
os irrigiu: ut tab̾natła que fixitdo¬
minus ⁊ qͣr cedri prope aquaa. fluet
aqua de sicula eiꝰ. ⁊ semen illiꝰ erit in
aquas multas. Tolletur ꝓpt̾ agag
rex eiꝰ ⁊ ⁊ anferetur regnum illins
Dens eduxid illum de egipto ⁊ cũĩ for¬
titudo simił ẽ rinoceroniꝰ. Deuorãbt̃
gentet hostes illuis ⁊ ossaq eoꝵ con¬
fringente ⁊ ꝑforabunt sagatis. Accu¬
bans dormiuit irõleo ÷ ⁊ qͣi leena qͣm
suscitare nullus audẽbit. Quibenedi¬
xerit abri erit et ip̃e bñdictus. Qui ma¬
ledicerit ⁊ m maledictione reputa¬
bitur.Iratꝰ ꝙ balac cͣc balaam: com¬
plosis manib art. ad maledicendũ
inmnitis m̃is uocau te: qͣb ecͣcrio t̾ciõ

Expanded text:
a Jacob, et tentoria tua Israel, sicut valles nemorosae, ut horti juxta fluvios irrigui, ut tabernacula, quae fixit Dominus, quasi cedri prope aquas. Fluet aqua de situla ejus, et semen illius erit in aquas multas. Tolletur propter Agag rex ejus, et auferetur regnum illius. Deus eduxit illum de Aegypto, cujus fortitudo siconfringent et perforabunt sagittis accubans dormivit ut leo et quasi leaena quam suscitare nullus audebit qui benedixerit tibi erit ipse benedictus qui maledixerit in maledictione reputabitur iratusque Balac contra Balaam conplosis manibus ait ad maledicendum inimicis meis vocavi te quibus e co
Abbreviated transcription (Latin):
nacł Qd̾ cũ uidisiet phinees filius ele¬
azari filii aaron sacerdotis ⁊ surrexto
de medio multrtudis. Et arrepto pugiõe
ingressus ẽ post uirũ nr̃łitẽ ĩ lupanar.
⁊ ꝑfodit am̃bos simul uirum scilicet et
mulierem in locis genitalib. Cessauit¬
ꝙ plaga a filiis isrbꝰ ⁊ occisi st̃.xxiiui.¬

Expanded text:
d cum vidisset Phinees filius Eleazar filii Aaron sacerdotis, surrexit de medio multitudinis, et arrepto pugione, ingressus est post virum Israeliten in lupanar, et perfodit ambos simul, virum scilicet et mulierem, in locis genitalibus. Cessavitque plaga a fiilis Israel, et occisi sunt vigi
Abbreviated transcription (Latin):
Respondit balaam adualac. sonne ñ¬
tiis tius quos mifisti ad me dixi. si ded̾it
mͥ balac plenam domũ suam argẽti
h oc loqͣr uerumptam̃ ꝑgẽs ad ppłm
meũ: dabo ꝯsiliũ qͣd popłs tuus huit¬

Expanded text:
c: Nonne nuntiis tuis, quos misisti ad me, dixi: Si dederit mihi Balac plenam domum suam argenti hoc loquar? Verumtamen pergens ad populum meum, dabo consilium, quid populus tuus h
Abbreviated transcription (Latin):
uidet. Qͥ cadẽs: aꝑtos ht̃ ocłos. Uidebo
eũ s ñ mͣ⁊ intuebor illũ s ñ ꝓpe. Orect᷑
stella ex iacobi ⁊ ꝯsurget uirga deis¬
rahel. E porcuciet duces moab. uasta¬
bit q õt fiuios sech ⁊ ⁊ erit ydumea pos¬
sessic. Hereditas seir cedet inimicit suls.
isił u̾o fortit̾ aget. De iacõb exit qui do¬
niiet᷑ ⁊ ⁊ ꝑdat reliquias ciuitatis.Nũ¬
ꝙ uidisset amalech : assumens ꝑabolã
ait. Principnin gẽtium amalech. cu
daꝑabola qiti s obustum ẽ qͥdem habi¬
tacłm tium. S si ĩ petra posueris¬

Expanded text:
tos habet oculos videbo eum sed non modo intuebor illum sed non prope orietur stella ex Iacob et consurget virga de Israhel et percutiet duces Moab vastabitque omnes filios Seth et erit Idumea possessio eius hereditas Seir cedet inimicis suis Israhel vero fortiter aget de Iacob erit qui dominetur et perdat reliquias civitatis cumque vidisset Amalech adsumens parabolam ait principium gentium Amalech cuius parabola ait robustum est quidem habitaculum tuum s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ gradu uide et isrł. Hic loquit᷑ ad uac¬
cas piignes q̃ st̃ ĩ monte samarie. Et
ruituram domũ maiorẽ q testat᷑. Ip̃e¬
cerint fictorẽ locuste. et stantẽ dmisĩ
murum litum ł ad amantinũ ł tincinũ
pomoꝵ attrahentẽ supplicia pecc̃orib ⁊
fam̃ in t̾ra:. ñ fam̃ panis n sitim aq̃ set

Expanded text:
dee et Israel? Hic loquitur ad vaccas pingwes, que sunt in monte Samarie, et ruituram domum maiorem minoremque testatur ipse, fictorem locuste et stantem dominum super murum litum vel adamantinum et vicinum pomerium attrahentem simplicia pectoribus et famem in
Abbreviated transcription (Latin):
ñcpalam loq̃ris ⁊ ꝓu̾dium nullum dicis
sis̃ scunus qr scis omnia⁊ et ñ opꝰ ẽ tibi
ut quis te interroget. In hoc credimꝰ qr
a deo existi. Respondit eis iħc. Modo tre¬
ditisecte uenit hora. ⁊ iam uenit ut
disꝑgammi imꝰquisq in ꝓpria et meso¬
lum relinquatis. Et ñ sum̃ solus ⁊ qr pat̾
metũ ẽ. Hec locutꝰ sum nõbis ut ĩme
patẽ hẽatis. In mundo pressuram hẽbras

Expanded text:
llum dicis nunc scimus quia scis omnia et non opus est tibi ut quis te interroget in hoc credimus quia a Deo existi respondit eis Iesus modo creditis ecce venit hora et iam venit ut dispergamini unusquisque in propria et me solum relinquatis et non sum solus quia Pater mecum est haec locutus sum vobis ut in me pacem habeatis in
Abbreviated transcription (Latin):
tipłos. Eamꝰ ⁊ nos ut moriam cũ eo. Ne¬
nititaq iħ̾c ⁊ inuenit eum quatuor dies
iam inmonum̃tohñtem. Erat autẽ
bethania iuxta hierosoluã qͣi stadiis
qiundecim. Multi aũt ex uideis uene¬
rant ad Martham et mariam ut consola¬
rent᷑ eas de fr̃e suo. Martha ergo ut au¬
dunt ⁊ qrihc uenit occurrit illi. Mari¬
a añt domi sedebat. dixit ergo martha

Expanded text:
ut moriamur cum eo venit itaque Iesus et invenit eum quattuor dies iam in monumento habentem erat autem Bethania iuxta Hierosolyma quasi stadiis quindecim multi autem ex Iudaeis venerant ad Martham et Mariam ut consolarentur eas de fratre suo Martha ergo ut audivit quia Iesus venit occurrit illi Maria autem dom
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnto: et nescimꝰ ubi posuerund eũ. Exi¬
it ergo petrꝰ ⁊ ille aliꝰ discipłs ⁊ etue
nerunt ad monum̃tum. Surrebant
aũt duo simul: ⁊ ille auꝰ discipls pre¬
tucurrit cicins petro. ⁊ uenit prius
itidet posita liitheamina. nĩ tamen
⁊ iudid luiteamina posita ⁊ sudariũ

Expanded text:
suerunt. 3. Exiit ergo Petrus, et alter discipulus, et ibant ad monumentum. 4. Currebant autem ipsi duo simul, ille autem discipulus praecurrit velocius Petro, et venit prior videt posita linteamina, non tamen t i
Abbreviated transcription (Latin):
me misisti. Et ego claritatẽ qͣm dedi¬
sti michi dedi eas. Ut sinc unum sicut
⁊ nos untm sumꝰ. Ego ĩ ens et tu ĩme.
Ut sint consumniati inunum. Et cog¬
noscat mnundꝰ qr tu me nusisti. Et dile¬
xieos sicut me dilexisti. Pater quos de¬
distimichi uolont ubiego sum ⁊ ĩlli
suntmecũ ut uideant cdaritatẽ meã

Expanded text:
dedisti mihi, dedi eis, ut sint unum, sicut et nos unum sumus. Ego in eis, et tu in me, ut sint consummati in unum, et cognoscat mundus quia tu me misisti, et dilexi eos, sicut et me dilexisti. Pater, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum; ut videant claritatem m
Abbreviated transcription (Latin):
dam enuim purcabant qr loculos hẽ¬
bat uidas ꝙ dixisses ei ihe.eme ea
q̃ prosint nobis ad diẽ festum aut
egenis ut aliquid daret. Cum ergo
accepisseo ille buccellam: exiuit con¬
tinuo. Erat aũt nox. Cumergo exis¬
set ⁊ dicit sħc. Nc̃ clarificatꝰ est fuł
hominis ⁊ d̾s clarificatꝰ ẽ ĩ eo Siõs
larificatꝰ ẽ ĩeo ⁊ ⁊ d̾ꝯ clarificauit

Expanded text:
 loculos habebat Judas, quod dixisset ei Jesus: Eme ea, quae opus sunt nobis ad diem festum: aut egenis, ut aliquid daret. Cum ergo accepisset ille buccellam, exivit continuo. Erat autem nox. Cum ergo exisset, dixit Jesus: Nunc clarificatus est Filius hominis: et Deus clarificatus est in eo. Si Deus clarificatus e
Abbreviated transcription (Latin):
danen meum locum ubierat ioh̾es lap¬
trzans primum ⁊ mansit illic. Et mul¬
ti uenerunt ad eum ⁊ dicebant qr iołr¬
quid̃ signum fecit nullum. Omnia aũ¬
quecũq dixit iohes de hoc⁊ ueraerãt

Expanded text:
danem in eum locum, ubi erat Iohannes baptizans primum, et mansit illic; et multi venerunt ad eum et dicebant, quia Iohannes signum fecit nullum, omnia autem, que dixit Iohannes de hoc, vera erant
Abbreviated transcription (Latin):
iuoluta. Set et uulgata eiꝰ editio: nõ
multum distat abhebraico. Unde satis
miror quid cãe extitit: ut si eosdem in
uni̾is is libris hemus int̾p̃des. in aliis eadẽ
maliis diu̾sa transtulerint. Legite igit ⁊
hũc uicta transiationem nr̃am e qr ꝑ colã
scriptꝰ ⁊ commata manifestiorem sensũ
legentib tribuit. Si autẽ amici nñ ⁊ hc̃
subsannau̾int : dicite eis. quod nemo eoᷤ
compellat. ut scribant. Set uereor ne
illud eis euentat qd̾̃ grece significantiꝰ
dicit᷑: ut uocentur. Qt lu 7O iA

Expanded text:
ta. Sed et Vulgata ejus editio non multum distat ab Hebraico. Unde satis miror quid causae exstiterit, ut si eosdem in universis libris habemus interpretes, in aliis eadem, in aliis diversa transtulerint. Legite igitur et hunc juxta translationem nostram; quia per cola scriptus et commata, manifestiorem legentibus sensum tribuit. Si autem amici mei et hunc subsannaverint, dicite eis quod nemo eos compellat ut scribant. Sed vereor, ne illud eis eveniat quod Graece significantius dicitur, ut voce
Abbreviated transcription (Latin):
gos chaldeos. ⁊ arupisces: Et ꝓ loquẽt
tex ⁊ ait sapientib babilonis. Quicũ
legerit scripturam hanc ⁊ int̃pretatõ¬
nem eiꝰ manifestam michifeterit pur¬
pura uestiet᷑ ⁊ torquem auream habe¬
bit incollo: ⁊ tercuis ĩ regno m̃o erit.
Tunc ingressi oẽs sapientes regis ÷ non
potuerunt nec scͥpturam legere nec
int̃pretationem indicare regi. Underex
balthasar satis conturbatꝰ est ⁊ uultꝰ il¬
lius immutatꝰ est ⁊ Set et optimates e¬
iꝰ conturbabant᷑. Regina autẽ ꝓ re que

Expanded text:
t proloquens rex ait sapientibus Babylonis: Quicumque legerit scripturam hanc, et interpretationem ejus manifestam mihi fecerit, Purpura vestietur, et torquem auream habebit in collo, et tertius in regno meo erit. Tunc ingressi omnes sapientes regis, non potuerunt scripturam legere, nec interpretationem indicare regi. Unde rex Baltassar satis conturbatus est, et vultus illius immutatus est: sed et optimates ejus turbabantur. Regi
Abbreviated transcription (Latin):
tum est de eo qd̾ hẽred potestatem t̾¬
cuis in regno. Gadem nocte ⁊ ur̃cfectꝰ
ẽ balthasat rex a chaldeis.
t airius medus successio in regnum: an
rio et constituit suꝑͣ regnum satra¬
pas centum iugniti: ut ẽent ĩ toto
regno suo. Eo ir̃ eos pͥncipes tres: ex
quib damel imꝰ erat. ut satrape illis
pedderent rationem: ⁊ rex non sus¬
ieret molestia. Igit᷑ damiel suꝑa¬
bat onmes principet ⁊ satrapas ⁊ qr sp̃c
dei amplior erat ĩ eo. Porrorex cogita¬
bat constituere eum ⁊ sr̃ õẽ regnum.
Unde principes ⁊ satrape q̃ rebant oc¬
tasionem ⁊ ut inuenirent dameli ex
latere regis. Nillamq cãm ⁊ suspitõ¬
uem repperire potuerũt eo qd̃ fidelit
ẽẽt ÷ ⁊ omnns culpa ⁊ suspitõ ñ inue¬

Expanded text:
em tertius in regno suo. Eadem nocte interfectus est Baltassar rex Chaldaeus. Et Darius Medus successit in regnum annorio, et constituit super regnum satrapas centum viginti, ut essent in toto regno suo. Et super eos principes tres, ex quibus Daniel unus erat: Ut satrapae illis redderent rationem, et rex non sustineret molestiam. Igitur Daniel superabat omnes principes et satrapas: quia spiritus Dei amplior erat in eo. Porro rex cogitabat constituere eum super omne regnum: unde principes et satrapae quaerebant occasionem ut invenirent Danieli ex latere regis. Nullamque causam et suspicionem reperire potuerunt, eo quod fidelis esset, et omnis culpa et suspicio n
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Succidite ardorẽ ⁊ p̃cidite ra¬
mos eiꝰ ⁊ exacuite folia eiꝰ: ⁊ disꝑgi¬
te fructum eiꝰ. fugiant bestie que sb̾t
subter eam st̃: et uolucres de ranuseiꝰ.
herumtam : germen radicũ eiꝰ int̾ra si¬
inte. Et alliget᷑ uincł o ferreo ⁊ ereoĩ
herb̃is q̃ foris st̃: ⁊ rore celi tingatur
⁊cum feris pessimis ꝑs eiꝰ in hecbat̾re
Cor eiꝰ ab humano commutet᷑. ⁊ tor fere
det᷑er: ⁊ septẽ tẽpora mutent᷑ suꝑ eum.
In sentencia ingilum decretũ ẽ ͥ et ser¬
mo scõꝵͭ petit̃õ. Donec cognostant ui¬
uentes q̃m dominat᷑. excelsus in reg-¬
no hominũ. ⁊ cincũq uoluerit dabit ũ
lud: ⁊ humillunim hominẽ cõsiitu¬
et sr̃ eum. Hoc sonnium uidi ego na
bugodonosor rex. Tu ergo balthasar
interpretationẽ narra festiꝰ ⁊ qr oẽs sa¬
pientes regni m̃i ñ queunt solutõnẽ
dicere michi. Tu autẽ potes ⁊ qr sp̃o¬

Expanded text:
rborem, et praecidite ramos ejus: Excutite folia ejus, et dispergite fructum ejus: Fugiant bestiae quae subter eam sunt, et volucres de ramis ejus. Verumtamen germen radicum ejus in terra sinite, et alligetur vinculo ferreo et aereo, in herbis quae foris sunt, et rore coeli tingatur, et cum feris pars ejus in herba terrae. Cor ejus ab humano commutetur, et cor ferae detur ei: et septem tempora mutentur super eum. In sententia vigilum decretum est, et sermo sanctorum, et petitio: Donec cognoscant viventes, quoniam dominatur Excelsus in regno homlud, et humillimum hominem constituet super eum. Hoc somnium vidi ego rex Nabuchodonosor: Tu ergo, Baltassar, interpretationem narra festinus: quia omnes sapientes regni mei non queunt solutionem edicere mihi: Tu autem potes, quia sp
Abbreviated transcription (Latin):
nequid fieret cͣcͣ damelem. Et abiit
rex ĩ domũsuam ⁊ dormiuit incenat᷑.
tibi q ñ st̃ illati corameo: insuꝑet
sonnius recessit abeo. Tunc rex pͥmo
dilucło consurgens festinus ⁊ ad lacũt
leonum ꝑrexit. Appropinqͣns q la¬
cui damelem uoce lacrnabili incla¬
mauit : ⁊ affatꝰ ẽ eum. Daniel serue
semꝑ putas neualuit liberare te ale

Expanded text:
ne quid fieret contra Danielem. Et abiit ne quid fieret contra Danielem. Et abiit rex in domum suam, et dormivit incoenatus, cibique non sunt illati coram eo, insuper et somnus recessit ab eo. Tunc rex primo diluculo consurgens, festinus ad lacum leonum perrexit: Appropinquansque lacui, Danielem voce lacrymabili inclamavit, et affatus est eum: Daniel, serve semper, putasne valuit liberare te a le
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ad dies trignita insi te iex mitt̾e¬
tur in lacum leonumꝰ Ad quodres¬
uondens rex ⁊ ait. Herus ẜmomx ͤ
decretum medoꝵ atq persarum:
qd̾ p̃uaricari nõ licet. Timc respõ¬
dentes ⁊ dixerunt coram rege. Da¬
niel de filiis captiuitatis uide nõ
cꝰauit de lege tua et de edicto qd̾ cõstitusti:
set trib temporib ꝑ diẽ orat obsetraci¬
one sua. Quod u̾bum cum audisset reꝑ
satis contristatꝰ ẽ ⁊ ⁊ ꝓdaniele posuit cor
ut liberaret eum. Et usq ad occasimm so¬
lis laborabat ⁊ ut erueret illum. Hiriã
illi intelligentes regem ⁊dixerunt ei.
Scito rex qr lex medoꝵ ẽ atq ꝑsarũ:¬
ut oẽ decretũ qd̃ constituit rex ñ lice¬
at mimutari. Tunc precepit rex et
adduxerunt damelem ⁊ ⁊ miserunt
⁊ lacum leonum. Dixitq rex dameli
Os tuus quẽ colis semꝑ: ip̃e libera¬
bit te. Allatꝰq est lapis unus ÷ ⁊ po¬
sitꝰ ẽ sr̃ os laci. quẽ obsignauit rex a¬
nulo suo ⁊ anulo optimatũ suoꝵ ⁊

Expanded text:
dies triginta, nisi te, rex, mitteretur in lacum leonum? Ad quos respondens rex, ait: Verus sermo, juxta decretum Medorum atque Persarum, quod praevaricari non licet. Tunc respondentes dixerunt coram rege: Daniel de filiis captivitatis Judae, non curavit de lege tua et de edicto quod constituisti, sed tribus temporibus per diem orat obsecratione sua. Quod verbum cum audisset rex, satis contristatus est: Et pro Daniele posuit cor ut liberaret eum, et usque ad occasum solis laborabat ut erueret illum. Viri autem illi intelligentes regem, dixerunt ei: Scito, rex, quia lex Medorum atque Persaruuod constituerit rex, non liceat immutari. Tunc rex praecepit: et adduxerunt Danielem, et miserunt eum in lacum leonum. Dixitque rex Danieli: Deus tuus, quem colis semper, ipse liberabit te. Allatusque est lapis unus, et positus est super os laci: Quem obsignavit rex annulo suo, et annulo optimatum suorum,
Abbreviated transcription (Latin):
cti principet regni magistratꝰ ⁊ satra¬
pe. senatrees ⁊ uidices. ut decretũ mi¬
ꝑatoriũ excat ⁊ edictum. Ut omnis
qui petierit aliqͣm pecitõnem a
quocumq deo ⁊ homine usq ad dies
triginta isi a te rex mitat᷑ ĩ la¬
cumleonũ. Nc̃ itaq rex confirma sẽ¬
tonciam. ⁊ scrbe decrecum ut non
immutet᷑ qd̾ statutum ẽ amedic at
ꝙ ꝑsis: nec p̃liaricari cinꝙͣ liceat.
sorrorex darius ꝓposit edictum ⁊ ⁊
statint. Quod cum daniel comperiss
idest constitiltam legem ⁊ ĩ gressus ẽ
domũ suam. Et fenestris aꝑtis in

Expanded text:
cti principes regni, magistratus, et satrapae, senatores, et judices, ut decretum imperatorium exeat, et edictum: Ut omnis qui petierit aliquam petitionem a quocumque Deo et homine, usque ad dies triginta, nisi a te rex, mittatur in lacum leonum. Nunc itaque, rex, confirma sententiam, et scribe decretum: ut non immutetur quod statutum est a Medis et Persis, nec praevaricari cuiquam liceat. Porro rex Darius proposuit edictum, et statuit. Quod cum Daniel comperisset, id est, constitutam legem, ingressus est domum suam: Et fenestris apertis in
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ feci. Quod si nõ adorau̾itis : eadẽ
hora mittemini in fornacem ignis ar¬
dentis. Et quis est d̾s qui eripiat uos de
manu meas Rpondentes sidrac mi¬
sac ⁊ abdenago ⁊ dixerunt regi nabu¬
godonosor. Non oportet nos dehac re
responde̾ tibi. Ecce enĩ d̾s ñr quẽ colimꝰ
potest eripere nos de camino ignis ar
dentis : et demanib tuis rex uberare.
Quod si noluorit : notum tibi sit rex
qr dõs tuos ñ colimꝰ ⁊ statuam aurean

Expanded text:
eadem hora mittemini in fornacem ignis ardentis: et quis est Deus, qui eripiat vos de manu mea? Respondentes Sidrach, Misach, et Abdenago, dixerunt regi Nabuchodonosor: Non oportet nos de hac re respondere tibi. Ecce enim Deus noster, quem colimus, potedentis, et de manibus tuis, rex, liberare nos. Quod si noluerit, notum tibi sit, rex, quod deos tuos non colimus, et statuam auream
Abbreviated transcription (Latin):
teos ⁊ ereos : ferreos ligneos ꝙ⁊sapi¬
deos. In eadẽ hora apparuerunt digiti
qͣi manꝰ hõic s̃cribendit contra candela¬
brum in suꝑficie parietis aule regie:
et rex aspiciebat articłos manꝰ scribẽns.
Tunc regis facies cominutata ẽ ⁊ cogi¬
tationes eiꝰ ꝑ turbabant eum. Et conpa¬
ges renum eiꝰ soluẽbant᷑ : ⁊ genua eiꝰ
ad se inuicẽ collidebant᷑. Exclamauit¬

Expanded text:
erreos, ligneosque et lapideos, in eadem hora apparuerunt digiti quasi manus hominis scribentis contra candelabrum in superficie parietis aulq regię et rex aspiciebat articulos manus scribentis. Tunc regis facies commutata est et cogitationes eius perturbabant eum et compages renum eius solvebantur et genua eis ad se invicem collidebantur. Scri
Abbreviated transcription (Latin):
balchasar non humiliasti cortuum
rem celi eleuatꝰ es. Et uasa domꝰ eiuc
allata st̾ coram te ⁊ ⁊ tu ⁊ oꝑtimates
tui ⁊ uxores tue ⁊concubine ninũ
bibistis meis. Deos quoz argenteos et
aureos et ereos. ⁊ ferreos. ligneosq et
lapideos qui non uidẽt neq audũt
neꝙ sentiunt laudasti: porro dĩn qui
ht̃ flatum tuum in manu sua ⁊ oẽs iu¬
as tuas non glorifioasti. Id cuco ab co
missus ẽ articł manꝰ : que scripsio
hoc qd̃ exaratum ẽ. Hec ẽ autẽ scͥp¬
tura: que digesta ẽ: manei thechel
phares. Et hec int̾pretatio ẜmonis.
mrne : numerauit d̾s regnum tiim

Expanded text:
Balthasar non humiliasti cor tuumrem celi elevatus es et vasa domus eius allata sunt coram te et tu et optimates tui et uxores tuę et concubinę tu eis? Deos quoque argenteos, et aureos, et aereos, ferreos, ligneosque et lapideos, qui non vident, neque audiunt, neque sentiunt, laudasti: Porro Deum, qui habet flatum tuum in manu sua, et omnes vias tuas, non glorificasti. Idcirco ab eo missus est articulus manus, quae scripsit hoc, quod exaratum est. Haec est autem scriptura, quae digesta est: MANE, THECEL, PHARES. Et haec est interpretatio sermonis. MANE
Abbreviated transcription (Latin):
num erit solidum ⁊ exꝑte contritum. Q̾
autẽ iudisti ferrũ mixtũ teste exluto :¬
cominiscebunt᷑ quidem humano semĩe
regnoꝵ illoꝵ suscitabit d̾s celi regnũ
qd̃ inerernũ non dissipãbit᷑ ⁊ ⁊ regnũ eiꝰ
popło alteri nontradet᷑. Comininuetãt¬
⁊ consumet uniu̾sa regna hec ⁊ ip̃m sta¬
bit meternum ⁊ scd̃m qd̾ uidisti qd̾ de
monte abscisus ẽ lapis sine m anib
⁊ cominuit destam. ⁊ ferrum ⁊ es. ⁊ ar̃¬
gentum ⁊ autum. D̾s magnꝰ ostendit

Expanded text:
num erit solidum et ex parte contritum quia num erit solidum et ex parte contritum quia autem vidisti ferrum mixtum testae ex luto commiscebuntur quidem humano semine regnorum illorum suscitabit Deus caeli regnum quod in aeternum non dissipabitur et regnum eius populo alteri non tradetur comminuet et consumet universa regna haec et ipsum stabit in aeternum secundum quod vidisti quod de monte abscisus est lapis sine manibus et comminuit testam et ferrum et aes et argentum et aurum Deus magnus o
Abbreviated transcription (Latin):
locꝰ inuentꝰ ẽ eis. Lapis autẽ qui ꝑcus¬
serat statuami fc̃s ẽ mons magnus ÷¬
⁊ impleuit inuũsam terram. Hocẽ
sonnium. Int̾pretationẽ quoq eiꝰ ⁊
dicemꝰ coram te rex. Ti rex regũ es ÷¬
⁊ dĩ celi regnum ⁊ fortitudinem ⁊ in¬
ꝑium. ⁊ głam dedittibi. Et oĩa ĩ qͣb
habitant filii hominum ⁊ bestie agri
uolucres ꝙ celi dedit in manu tua . es
sub ditionẽ tua uniu̾sa constiture. Tues
caput aureum : ⁊ post te consurget reg¬
num aliud minꝰ de. Et regnũ t̾cũbau¬
ud ereum qd̾ imꝑabit uniu̾seterre: ⁊
regnum quartũ erit uelut ferrum. Quo¬
modo ferrum comiminuit. ⁊ domat ꝯĩa ⁊¬
sic comminuet oĩa hec ⁊ conteret. Porro
qr uidisti pedum ⁊ digitoꝵ ꝑtem teste
fictili ⁊ ꝑtem ferream ÷ regnum diui¬
sum erit. Quod tam̃: de plantario fer¬
ri orietur. Scd̾m qd̾ uidisti ferrum mi¬
atum teste exluto. ⁊ digitos pedum ex
ꝑte ferreos ⁊̃ ex ꝑte fictiles : exꝑte reg¬

Expanded text:
locus inventus est eis lapis autem qui percusserat statuam factus est mons magnus et implevit universam terram hoc est somnium interpretationem quoque eius dicemus coram te rex tu rex regum es et Deus caeli regnum fortitudinem et imperium et gloriam dedit tibi et omnia in quibus habitant filii hominum et bestiae agri volucresque caeli dedit in manu tua et sub dicione tua universa constituit tu es ergo caput aureum et post te consurget regnum aliud minus te et regnum tertium aliud aereum quod imperabit universae terrae et regnum quartum erit velut ferrum quomodo ferrum comminuit et domat omnia sic comminuet omnia haec et conteret porro quia vidisti pedum et digitorum partem testae figuli et partem ferream regnum divisum erit quod tamen de plantario ferri orietur secundum quod vidisti ferrum mixtum testae ex luto et digitos pedum ex parte ferreos et ex parte fictiles ex parte reg
Abbreviated transcription (Latin):
eo Precepit ergo rex ut conuocarent᷑
hario li ⁊ magi ⁊ malefici ⁊ chaldei: ⁊
indicarẽt regi sonnia sua. Qui cum
uenissent: sfeterunt coram rege. Et di¬
xit ad eos rex. Nidi sonnium ⁊⁊ mẽte
confusus ignoro quiduideriu Nespon¬
deruntq chaldei regi siriace. Rex insẽ

Expanded text:
t ergo rex ut convocarentur arioli et magi et malefici et Chaldei et indicarent regi somnia sua qui cum venissent steterunt coram rege et dixit ad eos rex vidi somnium et mente confusus ignoro quid viderim responderuntque Chaldei regi s
Abbreviated transcription (Latin):
sa ẽ ad me ⁊ ⁊ optimates m̃i. ⁊ magistratꝰ
nũi requisierunt me. Et ĩ regno m̃õ re¬
stitꝰ sum ⁊ ⁊ magnificẽcia amplior addi¬
ta est michi. Nẽ igit᷑ ego nabugodono sor
laudo ⁊ magnifico. ⁊ gl̃orifico regem ce
et gradientes in suꝑbia pot̃humilia

Expanded text:
imates mei, et magistratus mei requisicrunt me, et in regno meo restitutus sum: et magnificentia amplior addita est mihi. Nunc igitur ego Nabuchodonosor laudo, et magnifico, et glorifico regem coeet gradientes in superbia potest humilia
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi bos comedes ⁊ ⁊ septẽ tẽpora mutabũ¬
tur sr̃ de. Donec scias qd̃ dommnet᷑ ex¬
celsus in regno hominũ ⁊ ⁊ cuicũq no¬
luerit det illud. Eadem hora ⁊ sermo
completꝰ ẽ suꝑ nabugo donosor. Et ex
hõib abiectus est. ⁊ fenum ut bos co¬
medit: ⁊ rore celi corpꝰ eiꝰ infectum est.
Donec capilli eiꝰ ĩ similitudinẽ aqͥlar̃
crescerent ÷ ⁊ ungnos eiꝰ qi auium. Igi¬
tur post finẽ dierum ego nabugodo¬
nosor ocłos m̃õs ad celum leuaur.
⁊ sensꝰ m̃s redditꝰ ẽ michi. Et altissi¬
mo henodixi : ⁊ uiuentem in sẽpitnũ
laudaui ⁊ glorificaui. Quia potestac
eiꝰ potestas sempit̃na ⁊ regnum enus
habitatores terre.ꝓpud eum in nichi¬
lum reputati st̃. Iuxta uoluntatẽ¬
en suam facit : tam in uirtutib
celi ꝙͣ in habitatorib terre. Et ñ ẽ
qti resistat manui eiꝰ ⁊ ⁊ dicat ei. Qt¬
re fecistr. Im p̃o tempore sens̾ m̃s re

Expanded text:
pora mutabuntur super te: Donec scias quod dominetur Excelsus in regno hominum, et cuicumque voluerit, det illud. Eadem hora sermo completus est super Nabuchodonosor, et ex hominibus ejectus est; Et fenum ut bos comedit, et rore coeli corpus ejus infectum est: Donec capilli ejus in similitudinem aquilarum crescerent, et ungues ejus quasi avium. Igitur post finem dierum, ego Nabuchodonosor oculos meos ad coelum levavi, et sensus meus redditus est mimum benedixi et uiuentem in sempiternum laudaui ac glorificaui, quia potestas eius potestas sempiterna et regnum eius habitatores terrae apud eum in nihilum reputati sunt; iuxta enim uoluntatem suam facit tam in uirtutibus caeli, quam in habitatoribus terrae et non est qui resistat manui eius et dicat ei: Quare fecist
Abbreviated transcription (Latin):
Septẽ qͦ tempora mutabunt᷑ suꝑ de ÷
donec scias qd̃ dñet᷑ excelsus suꝑ regnũ
hominũ. ⁊ cuicũq uoluerit det illud. Qd̃
autẽ precepit ut relinq̃ret᷑ g̾men ra¬
dicum eiꝰ. idest arboris ⁊ regnum tuũ
tibi manẽbit postꝙͣ cognou̾is potesta¬
tem ẽẽ celestem. Quam obrem rex consi¬
lium meum placeat tibi. ⁊ peccata dua e¬
lemosinis redime ⁊ iniquitates tuas mi¬
sericordiit paupum: forsitan ignoscet
delictis tuis. Omuia autẽ hec uenerunt
sr̃ nabugodonosor regem. Post finem
mensium duodecun: ĩ aula babilomis
deambulabat. Rdit cy rex ⁊ ait. Non¬
ne hec ẽ babilon magna qͣm edificaui
ĩ domũ regni ĩ robore fortitudinis

Expanded text:
 tempora mutabuntur super te, donec scias quod dominetur Excelsus super regnum hominum, et cuicumque voluerit, det illud. Quod autem praecepit, ut relinqueretur germen radicum ejus, id est, arboris: Regnum tuum tibi manebit, postquam cognoveris potestatem esse coelestem. Quamobrem, rex, consilium meum placeat tibi, et peccata tua eleemosynis redime, et iniquitates tuas misericordiis pauperum: forsitan ignoscet delictis tuis. Omnia venerunt super Nabuchodonosor regem. Post finem mensium duodecim, in aula Babylonis deambulabat. Responditque rex, et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in
Abbreviated transcription (Latin):
tutbant eum sdens autem rex i ait.
Balchasar : sonnium ⁊ int̃pretatõ eiꝰ nõ
conturbent te.Rdit balthasar ⁊ ⁊ dixit.
Domine mi ionniũ hiis qui teoderũt᷑.
⁊ inĩpretatio eiꝰ hostib tuis sit. Ar̾borem
qͣm iudisti sublimen atq robustam
cuiꝰ altitudo ꝑtingit ad celum .⁊ aspe¬
ctus illius ĩ omnniem terram. ⁊ ramietꝰ
pulchrimi. ⁊ fructꝰ eiꝰ nimiꝰ ⁊ esca õĩũ
inea. subt̾eam habitantes bestias agͥ
⁊ in ramis eiꝰ commorantes aueccen : tues
rex qui magnificatꝰ es ⁊ inualuisti. Et
magnitudo tna creuit.⁊ ꝑuenit usq ad
telum.⁊ potestas tua interminos imi¬
u̾secerre. Quod autẽ inditrex ugilẽ
⁊ scm̃ descendo̾ de celo ⁊ dicere succidite
arborem ⁊ dissipate sllam. Attam̃ ger¬
men radicum eiꝰ interra dimiitite ⁊ uin¬
ciatur ferro ⁊ ere uiherbis foris ⁊ rore
celi consꝑgntur. ⁊ cum feris sit pabłm eiꝰ
doneo septẽ tẽpora commutentur suꝑ
eum ÷ hec int̃pretatõ sentencie altis¬

Expanded text:
bant eum. Respondens autem rex ait: Baltassar, somnium et interpretatio ejus non conturbent te, Respondit Baltassar, et dixit: Domine mi, somnium his qui te oderunt, et interpretatio ejus hostibus tuis sit, Arborem quam vidisti sublimem atque robustam, cujus altitudo pertingit ad coelum, et aspectus illius in omnem terram: Et rami ejus pulcherrimi, et fructus eeam habitantes bestiae agri, et in ramis ejus commorantes aves coeli; tu es rex, qui magnificatus es, et invaluisti, et magnitudo tua crevit, et pervenit usque ad coelum, et potestas tua in terminos universae terrae. Quod autem vidit rex vigilem et sanctum descendere de coelo, et dicere: Succidite arborem et dissipate illam: attamen germen radicum ejus in terra dimittite, et vinciatur ferro et aere in herbis foris, et rore coeli conspergatur, et cum feris sit pabulum ejus, donec septem tempora commutentur super eum. Haec est interpretatio sententiae Altis
Abbreviated transcription (Latin):
głm suum. ⁊ condusit ora leonum
⁊ nõ nocuerũt michi᷑ qr corã eo iusti¬
cia inuenta est inme. set et corã te
rex delictum nõ feci. Tt̃ rex uehem̃t᷑
gauisꝰ ẽ suꝑeo: ⁊ damelẽ precepit
educi de lacu. Eductꝰ ꝙ õ damel
de latu ⁊ nulla lesio ĩuenta ẽ ĩeo. qr
credidit deo suo. Inbente autẽ rege
adducti st̃ uiri illi qui accusauerãt
danielẽ ⁊ ⁊ ĩ lacum leonum missi st̃
rent eos leones ⁊tommia ossa eor
umu̾sis popłis tribubr ⁊linguis ha¬
bitantib in uniu̾sa terpa.Pax uobis
multiplicetur.Ame constitutũ est
decretum iut in uniu̾lo imꝑio ⁊ regno
meo tremescant ⁊ꝑaueant deum da¬
melis. Ip̃e ẽ enĩ d̾s uiuens ⁊ eternꝰ in
testas eiꝰ usꝙ mẽt̾num. Ip̃e siberutor
atq saluador faciens signa et mirabili¬
a ĩ celo ⁊ interra ⁊ qui liberauio dame¬
lem delacu leonum. Porro dani¬
el ꝑseuerauit usq ad regnã darii:
regnum q cỹri ꝑse.¬

Expanded text:
onclusit ora leonum, et non nocuerunt mihi: Quia coram eo justitia inventa est in me: sed et coram te, rex, delictum non feci. Tunc rex vehementer gavisus est super eo. et Danielem praecepit educi de lacu: Eductusque est Daniel de lacu, et nulla laesio inventa est in eo, quia credidit Deo suo. Jubente autem rege, adducti sunt viri illi, qui accusaverant Danielem: Et in lacum leonum missi suntrent eos leones, et omnia ossa eorum is populis, tribubus, et linguis, habitantibus in universa terra: PAX vobis multiplicetur. A me constitutum est decretum, ut in universo imperio et regno meo, tremiscant et paveant Deum Danielis. Ipse est enim Deus vivens, et aeternus in testas ejusatque salvator, faciens signa, et mirabilia in coelo et in terra: qui liberavit Danielem de lacu leonum. Porro Daniel perseveravit usque ad regnum Darii, regnumque Cyri Pe
Abbreviated transcription (Latin):
me ergo positum est hoc decretum ut oĩs
popłs ⁊ trĩb ⁊ lingua q̃ cũq locuta fn̾it
blasphemiam contͣ dm̃ sidrac. misach
⁊̃ abdenago disꝑeat: ⁊ domꝰ eiꝰ uastetur.
Neq enim ẽ alius d̃s : qui possit ita sal¬
nare. Tuic rex ꝓmouit sidrac misach.
⁊ abdenago: inpuinciam bab̾ilonis.¬
Nabugodonosor rex om̃ib poplĩs gẽ¬

Expanded text:
me ergo positum me ergo positum populus et tribus et lingue quecumque locuta fuerit blasphemiam contra Deum Sidrac: Misac: et Abdenago dispereat: et domus ejus vastetur. Neque enim est Deus alius: qui possit ita salvare. Tunc Rex promovit Sidrac: Misac: et Abdenago inNabuchodonosor rex omnibus populis, gen
Abbreviated transcription (Latin):
dixerũtregi. uere ÷ rex. Nespondit ⁊ ait.
Ecce ego iudeo uiros quatnor solutos
ambulantes in medio ignis: ⁊ nichil cor¬
ruptionis ĩ eis est. Et sp̃es qͣrti. simił
filio dei. Tunc accessit nabugodonosor
ad ostium fornacio ignis ardentis: ⁊ ait
Sidrac. misac. ⁊ abdenago eui dei excel¬
si: egredimini ⁊ uenite. Statiq egressi
st̾ sidrac. misac ⁊ abdenago : de medio
ignis. Et congregati satrape et ma¬
gistratꝰ ⁊ uidices ⁊ potentec regis: con¬
templabant᷑ uiros illos q̃m nichil po¬
testatis hũisset ignis incorporib eoꝵ
⁊ capulus capitis eoꝵ non eẽt adustꝰ.
Et saraballa eoꝵ ñ fuissent mmu¬
tata ⁊ ⁊ odor ignis non transisset ꝑ
eos. Et erumpens nabugodonosor:
ait. Dñ dc̃s d̾s eoꝵ sidrac. iudelicet mi¬
sach ⁊ ab denago: qui misit angłm suũ
⁊ eruit ẜuos suos. Quia crediderunt ĩ
eum ⁊ ⁊ u̾bum regis immutau̾nt. Et
tradiderunt corpora sua ne fuuent ⁊ ue
adorarent omnẽ dm̃ ÷ excepto deo suo. A

Expanded text:
t ait. Ecce ego video quatuor solutos et ambulantes in medio ignis: et nihil corruptionis in eis est: et species quarti similis filio Dei. Tunc accessit Nabuchodonosor Rex ad ostium fornacis ignis ardentis et ait. Sidrac: Misac: et Abdenago servi Dei excelsi: egredimini et venite. Statimque egressi sunt Sidrac: Misac: et Abdenago de medio ignis. Et congregati Satrape: magistratus: et judices: et potestates Regis: contemplabantur viros illos: quoniam nihil potestatis habuisset ignis in corporibus eorum, et capillus capitis eorum non esset adustus, et saraballa eorum non fuisset immutata, et odor ignis non transisset per eos. Et erumpens Nabuchodonosor, ait; Benedictus Deus eorum, Sidrach videlicet, Misach et Abdenago, qui misit angelum suum: Et eruit servos suos, qui crediderunt in eum: Et verbum regis immutaverunt, Et tradiderunt corpora sua ne servirent, et ne adorarent omnem Deum, excepto Deo suo: A
Abbreviated transcription (Latin):
qm constituerat nabugodono sor rex
statim ꝙ ⁊ in ip̃o temꝰpore accedẽtes
uri chaldei accusaũnt iudios ⁊ dixe¬
runt q nabugodonosor regi. Rex ine¬
ternum uiue. Tu rexposinsti decre¬
tum ⁊ ut oĩs hõ qui audierit sonttũ
tube. fistrile ⁊ cithare. sambuce et.
psaltersi ⁊ simphonie et unin̾si geilie
musiooꝵ ꝓsternat se ⁊ adoret statuam
op̃a regionis babilõrue. sidrac. misac
et abdenago: uiri isti contenserũt rex
decretum tuum. Deos tuos non colũt :
⁊ statuam auream qͣm erexisti ñ ado¬
rant. Tunc nabugodouosor ĩ furore ⁊ ĩ
ira : p̃cepit ut adducerent᷑ sidrac mi¬
sac ⁊ abdenago. Qui confestim addu¬
cti st̾ ĩ espectu degis. ꝓnintians q na¬
hugodonosor rex. ait eis. Here ne si¬
drac misao ⁊ abdenago deos mõs nõ
tolitis ⁊ statuam auream ͣm cõstitu¬
i ũ adoratis. Nc̃ ergõ si estis parati qua¬
cumꝙ hora audieritis sonitum tu-¬
be fistule et cithare. sambuce psal¬

Expanded text:
m constituit Nabuchodonosor Rex. Statimque in ipso tempore accedentes viri Chaldei: accusaverunt Judeos. Dixeruntque Nabuchodonosor Regi. Rex in eternum vive. Tu Rex posuisti decretum: ut omnis homo qui audierit sonitum tube: fistule: et cithare: sambuce et psalterij et simphonie et omnis generis musicorum: prosternat se et adoret statuam opera regionis Babylonie: Sidrac: Misac: et Abdenago. Viri isti contempserunt Rex decretum tuum: deos tuos non colunt: et statuam auream quam erexisti non adorant. Tunc Nabuchodonosor Rex in furore et in ira precepit: ut adducerent Sidrac: Misac: et Abdenago. Qui confestim adducti sunt in conspectum Regis. Pronunciansque Nabuchodonosor Rex: ait eis. drach, Misach, et Abdenago, deos meos non colitis, et statuam auream, quam constitui, non adoratis? Nunc ergo si estis parati, quacumque hora audieritis sonitum tubae, fistulae, citharae, sambucae, et psal
Abbreviated transcription (Latin):
cie regis ⁊ qui egressus fuerat ad int̾¬
ficiendos sapientes babilonis. Et ĩ¬
t̾roga uit eum qui a rege acceꝑat po¬
testatem ⁊ qͣm ob c̃ãm tam crudelis sẽ¬
tencia a facie regit eẽt egressa. Cum
ergo rem indicasset arioch dauieli.da¬
mel ingressus rogauit regem ut tẽpꝰ
daret sibi ad solutionẽ indicandam regi
Et ingressus domũ suam annanieq
misaeli et azarie sociis sotus indica¬
uit negociũ: ut q̃rerent misericordiã
a facie d̾i celi suꝑ sacm̃to isto. ⁊ ñ ꝑrrẽt
damel. ⁊ socii eius cum ceteris saꝑiẽtib
babilonis. Tunc dameli ꝑuisionem
nocte: misteriũ reuesatum ẽ. Et dani¬
e bñdixit deo celi ⁊ ⁊ locutꝰ ait. Sit no¬
mendĩ bñdictum a secło ⁊ usq ĩ secu¬
lum ⁊ qr sap̃ĩa ⁊ fortitudo eiꝰ st̃. ⁊ ip̃e
mutat tempora ⁊ etates. Tiansfert reg

Expanded text:
tiae regis qui egressus fuerat ad intetiae regis qui egressus fuerat ad interficiendos sapientes Babylonis et interrogavit eum qui a rege acceperat potestatem quam ob causam tam crudelis sententia a facie esset regis egressa cum ergo rem indicasset Arioch Daniheli Danihel ingressus rogavit regem ut tempus daret sibi ad solutionem indicandam regi et ingressus est domum suam Ananiaeque Misaheli et Azariae sociis suis indicavit negotium ut quaererent misericordiam a facie Dei caeli super sacramento isto et non perirent Danihel et socii eius cum ceteris sapientibus Babylonis tunc Daniheli per visionem nocte mysterium revelatum est et Danihel benedixit Deo caeli et locutus ait sit nomen Domini benedictum a saeculo et usque in saeculum quia sapientia et fortitudo eius sunt et ipse mutat tempora
Abbreviated transcription (Latin):
cesserit a me ẜmo. Si ergo sonnũ nõ
indic au̾itis michi ⁊ una dest de uobis
sentencia. qd̃ int̃pretationẽ quoq
fallacem ⁊ deceptiõe plenam compo¬
sueritis ut loquaismi michi donec
tempꝰ ꝑtranseat. Sonnsum itaq di¬
cite michi: ut sciam qd̃ int̃pretatõ¬
nem quoq ueram eiꝰ loquamini. Qes¬
pondentes gͦ chaldei coram rege: di¬
xerunt. Nõnest hõ sr̃ cerram̃ qui
sermonẽ tuum rex possit impłe⁊ setne¬
ꝙ regum quisqͣm magnus ⁊ potens uͥ¬
bum huuiscemodi sciscitatur ab oĩ
ariolo ⁊ mago ⁊ chaldeo. Sermonem
quẽ tu rex queris grauis est: nec repe¬
riet᷑ quisqͣm qui indicet illum in con¬
spectu regis. exceptis diis quoꝵ ñ ẽ ẽ
hominilbi conu̾sac̃o. Quo audito rex:
rent om̃s sapientes babilonis. Et egͦs¬
sa sentencia. sapientes int̾ficiebant᷑.
Querẽbat᷑ ꝙ damel et socii eiꝰ ⁊ ut ꝑi¬
rent Tunc damel requisunt delege
aiꝙ sentẽcia ab arioch principe mili¬

Expanded text:
on indicaveritis mihi, una est de vobis sententia, quod interpretationem quoque fallacem et deceptione plenam composueritis, ut loquamini mihi donec tempus pertranseat. Somnium itaque dicite mihi, ut sciam, quod interpretationem quoque ejus veram loquamini. Respondentes ergo Chaldaei coram rege, dixerunt: Non est homo super terram, qui sermonem tuum, rex, possit implere: Sed neque regum quisquam magnus et potens verbum hujuscemodi sciscitatur ab omni hariolo, et mago, et Chaldaeo. Sermo enim, quem tu, rex, quaeris, gravis est: nec reperietur quisquam, qui indicet illum in conspectu regis: exceptis diis, quorum non est cum hominibus conversatio. Quo audito, rex es Babylonis et egressa sententia sapientes interficiebantur quaerebaturque Danihel et socii eius ut perirent tunc Danihel requisivit de lege atque sententia ab Arioch principe mili
Abbreviated transcription (Latin):
dominꝰ ds solus ⁊ ⁊ gbosꝰ sr̃ orbẽ t̾rarũ.
Et non cessabant qui miserant eos mi¬
instri regis succendere fornacẽ ⁊ nap¬
ta ⁊ stupa ⁊ pice ⁊ malleolis. Et effrin¬
dẽbat᷑ fiamma sr̃ fornacẽ cubitis qua¬
draginta nouem ⁊ et erupit ⁊ incen¬
ditquos repperit urxta fornacẽ de
chaldeis. Angl̾s autẽ domin descen¬
dit cum azaria ⁊ sociis ełꝰ ui fornacẽ :¬

Expanded text:
. Et non cessabant qui miserant eos, ministri regis succendere fornacem, naphtha, et stuppa, et pice, et malleolis; Et effundebatur flamma super fornacem cubitis quadraginta et novem: Et erupit, et incendit quos reperit juxta fornacem de Chaldaeis. Angelus autem Domini descendit cum Azaria
Abbreviated transcription (Latin):
uales scͥpturam legere. ⁊ int̾pteta¬
tionem eł indicare michi purpura
uestieris. ⁊ torquem auream oirta
collum tuum habebis: et tercius in
regno meo princeps eris. Ad queres¬
pondens danel ⁊ ait coram rege. Mꝯu¬
nera tua sint tibi: ⁊ donadomꝰ tue
alteri da. Scripturamꝰ autẽ tuam
legam tibi rex t ⁊ int̃predationem
eius ostendam tibi. Orex ds̃ altissi¬
mꝰ regnum ⁊ magnificẽciem głam

Expanded text:
s scripturam legere, et interpretationem ejus indicare mihi, Purpura vestieris, et torquem auream circa collum tuum habebis, et tertius in regno meo princeps eris. Ad quae respondens Daniel, ait coram rege: Munera tua sint tibi, et dona domus tuae alteri da: Scripturam autem legam tibi, rex, et interpretationem ejus ostendam tibi. O rex, Deus altissimus, regnum et magnificentiam
Abbreviated transcription (Latin):
lescentĩb coeius ur̃is: condenpnabi¬
tis caput meum regi. Et dixit damel
ad malas ar ÷ quẽ constituerat pͥncep
eunuchoꝵ suꝑ danielem. annani a.
misaelẽ ⁊ azariam. Tempta nos obse¬
tro ẜuos tuos dieb decem. ⁊ dent᷑ no¬
bis legumina ad uescend̃ ⁊ aqua ad bi¬
bend̾. Et contẽplare uultꝰ nr̃os ⁊ uultꝰ

Expanded text:
lescentibus coaevis vestris condemnabilescentibus coaevis vestris condemnabitis caput meum regi et dixit Danihel ad Malassar quem constituerat princeps eunuchorum super Danihel Ananiam Misahel et Azariam tempta nos obsecro servos tuos diebus decem et dentur nobis legumina ad vescendum et aqua ad bibendum et
Abbreviated transcription (Latin):
ut introduceret de filiis isrł ⁊ de sei¬
mine regio ⁊ tyramioꝵ ꝓueros ĩ qͥb
nissia eẽt macła. Decoros forma ⁊ et eru¬
ditos omni sapiencia. cautos sciencia:
⁊ doctos disciplina. Et qui possent stare
inpalacio regis ⁊ ut doceret eos litt̃as
⁊ linguam chaldeoꝵ. Et constituit eis
rexannonam ꝑ singl̃os dies decibis
sius ⁊ de uino nundẽbibebat ip̃e łut e¬
nutriti trib annis postea starẽt ĩ espe
ctu regis. Fuerunt ergo int̾ eos defi¬
⁊ azarias. Et imposuit eis p̃positꝰ eimu¬
choꝵ noĩa. Dameli balthasar. et annani¬
e. sidrach. misaeli ⁊ misac. Et azarie :
abdenago. Proposuit autem damel in
corde suo ne pollueretur de mensa reg̃:
naq de uino potꝰ eiꝰ. Et rogauit eumicho¬
rum p̃positum ÷ ne contaminaret᷑.e
dit autẽ d̾s dameli gr̃ãm ⁊ misericor¬
diam ⁊ in conspectu principis eumichoꝵ
Etait princeps eunuchoꝵ addanielẽ.
Timeo ego dñm meumregẽ ⁊ qui consti
uultꝰ ur̃os macilenciores precet̾is ado¬

Expanded text:
ut introduceret de filiis Israhel et de semine regio et tyrannorum pueros in quibus nulla esset macula decoros forma et eruditos omni sapientia cautos scientia et doctos disciplina et qui possent stare in palatio regis ut doceret eos litteras et linguam Chaldeorum et constituit eis rex annonam per singulos dies de cibis suis et de vino unde bibebat ipse ut enutctu regis. Fuerunt ergo inter eos de fiet Azarias. Et imposuit eis praepositus eunuchorum, nomina: Danieli, Baltassar: Ananiae, Sidrach: Misaeli, Misach, et Azariae, Abdenago. Proposuit autem Daniel in corde suo, ne pollueretur de mensa regis, neque de vino potus ejus, et rogavit eunuchorum praepositum ne contaminaretur. Dedit autem Deus Danieli gratiam et misericordiam in conspectu principis eunuchorum. Et ait princeps eunuchorum ad Danielem: Timeo ego dominum meum regem, qui covultus vestros macilentiores prae ceteris adu
Abbreviated transcription (Latin):
grande conuiuium optimatib su¬
is mille : ⁊ unꝰqͥsq scd̾ suam biberat e¬
tatem. Precepit ergo iam temulentus
ut afferrentur uasa aurea ⁊ argentea
q̃ asportau̾at nabugo donosor pater eiꝰ
de templo qd̾ fuit in ierłm ⁊ ut bibe¬
rent meis rex ⁊ optimades eiꝰ. uxoresq
eiꝰ ⁊ concubine. Tunc a blata st̃ uasa au

Expanded text:
grande convivium optimatibus suis mille: et unusquisque secundum suam bibebat aetatem. Praecepit ergo jam temulentus, ut afferrentur vasa aurea et argentea, quae asportaverat Nabuchodonosor pater ejus de templo, quod fuit in Jerusalem, Ut biberent in eis rex et optimates ejus, uxoresque ejus, et concubinae.