comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uent̃ aluus et uterus int̃ se
diffu̾nt. Uent̃ est qui acceptos
cibos digerit ⁊ appec extlisecꝰ¬
et ꝑtinec a pectore usq ad in¬
corpꝰ uite alimenta cransmtat

Expanded text:
et alvus et uterus inter se differunt. Venter est qui acceptos cibos digerit, et apparet extrinsecus, pertinetque a pectore ad incorp
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam euugelista ꝓnũciat di¬
cens potestatem habeo ponen¬
di aĩam meam. et rutsus po¬
testatẽ itũm heo sumendi eã
sionis temꝑe memoratꝰ eu¬
uangłista ꝓtulit dicens. Et
incdinato capite emisit sp̃m
qd̵ aĩam pon̾e. s aĩa dc̃a ꝓpt̃¬
qd̵ uint. spiritus aut̃ uel ꝓ
spiritali natura. uel ꝓ eo qd̃ ĩ¬
spiret in corꝑe. It̃ animũ idẽ
esse quam ananam.s aĩma
urce est animus consilii. Uñ
dicunt pħi etiam sine animo
uitam man̾e. et sine mente
aĩam durare. uñ et amẽtes
nam mentem nocari ut sci¬
at. aĩm ut uelit. mens uoca
ta aut̃ qd eminet in aĩa. uel
qd̃ meminit. unde et ĩmemo¬
res amentes qua ꝓpt̃ nõ aĩa
sed qd̃ excedit in anima mẽs
uocatur tamqm capud eius
et ocłs. uñ et ip̃e homo scom
mentem ymago dicitͦ der
ita aut̃ hec omnia adiuncta
sunt aĩe. ut una res sit. ꝓ
efficientiis .n. causaꝵ diu̾sa
nomina sortita est a ĩa. Nã
⁊ memouia mens est. uñ ⁊
immemores amentes. dũ

Expanded text:
animam Evangelista pronuntiat, dicens: Potestatem habeo ponendi animam meam , et rursum: Potestatem habeo sumendi eam . sionis tempore, memoratus Evangelista protulit, ita dicens: Et inclinato capite emisit spiritum quod animam ponere. Sed anima dicta; pquod vivit: spiritus autem vel pro spiritali natura, vel pro eo quod inspiret in corpore. Item animum idem esse quod animam; sed anima vitae est, animus consilii. Unde dicunt philosophi etiam sine animo vitam manere, et sine mente animam durare: unde et amentes. Nam mentem vocari, ut sciat: animum, ut velit. Mens autem vocata, quod emineat in anima, vel quod meminit. Unde et inmemores amentes. Quapropter non anima, sed quod excellit in anima mens vocatur, tamquam caput eius vel oculus. Unde et ipse homo secundum mentem imago Dei dicitur. Ita autem haec omnia adiuncta sunt animae ut una res sit. Pro efficientiis enim causarum diversa nomina sortita est anima. Nam et memoria mens est, unde et inmemores amentes. Dum
Abbreviated transcription (Latin):
pedis. Iam postea et pennas
⁊ pedes accipuiit. Hee sol¬
lertes in generandi mellis
officio assignatas incolunt
sedes. domicilia menarrabłi
arce componunt ⁊ uariis flo¬
rib fauum condunt texcis¬
q ceris ĩnumera ꝓle castra
replent. excitum et reges
haberto. p̃lia mouent. sum̃
fuguint. tumultu exasꝑan¬
tur. has płiq exꝑti sũt debo¬
um cadauerib nasci. Nã pro
hiis creandis uituloꝵ occiso¬
rum carnes u̾berantͦ. ut
putrescõ cruore umes cre¬
ent᷑ qui postea efsiciunt᷑ a¬
pes. ꝓprie tam̃ apes uocant᷑
orce de bob. sicut serabones
de equis. fuci de mulis. ues¬

Expanded text:
am postea et pedes et pinnas accipiunt. Haec sollertes in generandi mellis officio adsignatas incolunt sedes, domicilia inenarrabili arte conponunt, ex variis floribus favum condunt, textisque ceris innumera prole castra replent, exercitum et reges habent, proelia movent, fumum fugiunt, tumultu exasperantur. Has plerique experti sunt de boum cadaveribus nasci. Nam pro his creandis vitulorum occisorum carnes verberantur, ut ex putrefacto cruore vermes creentur, qui postea efficiuntur apes. Proprie tamen apes vocantur ortae de bobus, sicuti scabrones de equis, fuci de mulis, ves
Abbreviated transcription (Latin):
a medicis calidũ siccumq re¬
fertur a nechũ ⁊ dicũt quod
sit gradus huic in utͦq scõs
lac dat hũndant̃ eus deco¬
ctio sumpta. Nutͥri q solet

Expanded text:
A medicis calidum siccumque refertur anethum, et dicunt, quod sit gradus huic in utroque secundus. Lac dat abundanter ejus decoctio sumpta nutrici, st
Abbreviated transcription (Latin):
aporia grece nomen ẽ. Est
aut̃ fluxio uel deriatio uł
feces uel relique sordes elem̃¬
toꝵ que in aiere purgantur
unde gignuntur in terra di
ilsa arbores ⁊ lapides ⁊c̃.¬

Expanded text:
Aporria graecum nomen est. Est autem affluxio uel deriuatio uel faeces uel reliquiae ac sordes elementorum, quae in aere purgantur. Vnde gignuntur in terra diuersa animalia, arbores, lapides
Abbreviated transcription (Latin):
et positũ erat ante tab̾nacu¬
lum sub dino ñ directe ante
introitũ. sed aliqnͣtulũ ad
meridiem descendẽs. ita ut
ante ip̃m immolantes sta¬
rent ad aqͥlonem in ip̃m ta¬
cere possent. de hoc altari ple¬

Expanded text:
t. Positum erat altare ante tabernaculum sub dio, non recte ante introitum; sed aliquanto ad meridiem descendens; ita ut ante ipsum immolantes, stantes ad aquilonem in ipsum tacere possent. Et
Abbreviated transcription (Latin):
mgdala grecum est que lati¬
hanc alii nucidam uocant qiͣ
minorem nucẽ. de qua uirgi
duit in florem. cunctis .ii. ar¬
borib pͥor se flore conuestit
⁊ ad ferenda poma arbustase¬
quentia p̃uenit. eadem uerba

Expanded text:
gdala Graecum nomen, quae Latihanc alii nuciclam vocant, quasi minorem nucem, de qua Virgilduit in florem. . . . . Cunctis enim arboribus prior se flore convestit, et ad inferenda poma arbusta sequentia praevenit. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
est narratio rei geste ꝑ qmͣ ea
teres .ii. nemo conscriberat hy¬
storiam nͥ is qui it̃fuisset
⁊ ea que scribenda eent uidis-¬
iͥdem. Genus hystorie cͥplex
est. Ephimeris namq appł¬
latͦ unius diei. digestio hoc a¬
pud nos dyariũ uocat᷑. Iã qd̃
lacini diurnum. greci ephime¬
rida. dicunt. Kalendaria appł¬
lantur que in menses singu¬
los d̾iguntur. annales sunt

Expanded text:
est narratio rei gestae, per quaveteres enim nemo conscribebat historiam, nisi is qui interfuisset, et ea quae conscribenda essent vidisiae. Genus historiae triplex est. Ephemeris namque appellatur unius diei gestio. Hoc apud nos diarium vocatur. Nam quod Latini diurnum, Graeci ephemerida dicunt. Kalendaria appellantur, quae in menses singulos digeruntur. Annales sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tris. adeps iecous .i. epatis. ꝙͣ¬
uitur ad modũ rechis. ad eps
renũ. hos tres adipes duos¬
q renes .i. ylia ⁊ renunculos
adolebat sacerdos suꝑ altare

Expanded text:
Adeps jecoris, id est epatis, vitur ad modum retis. Et est adeps renum. Hos tres adipes, duosque renes, id est ilia, et renunculos, adolebat sacerdos super altare
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Scd̾m nom̃ eloy. ¶Tertiũ
eloe. quod uttͣq in lacinũ dici¬
tur deus. Est aut̃ nom̃ in la¬
tinũ ex greca appellatione tnͣs¬
latum. Nam deus grece cheo
ctum est deus qui est timor

Expanded text:
dum nomen Eloi. Tertium Eloe, quod utrumque in Latino Deus dicitur. Est autem nomen in Latinum ex Graeca appellatione translatum. Nam Deus Graece δέος, ctum est Deus, quod eum
Abbreviated transcription (Latin):
canicula. scutũ uel scuta .i.
anguilla unguis ungula. nu¬
bes nubilum. que magis de¬
nonunatiua sunt existiman-
glandinũ. ħ glandina. ꝑs est
intestinoꝵ. Ensis ensiculus¬
betaceus. m aluaceus.

Expanded text:
canicula, scutum uel scuta id lla, unguis ungula, nubes nubilum, quae magis denominatiua sunt existimandaglandium, haec glandula pars est intestinorum, ensis ensiculusbetaceus, maluaceus.
Abbreviated transcription (Latin):
timore. ¶ Octauũ. Ya. qd in
deo tantũ ponitꝰ qd̃ etiam in
alleliua in nouissima silla¬
ya que duplicata in effabile
illud ⁊ głosum dei nom̃ effici¬
unt. dicitꝰ aut̃ in effabilis. ñ
qr dici non põt. s qr fuuri sen¬
su uel intellcũ humano nõ

Expanded text:
tis. Octavum Ia, quod in Deo tantum ponitur, quod etiam in alleluia in novissima syllaia, quae duplicata ineffabile illud et gloriosum Dei nomen efficiunt. Dicitur autem ineffabilis, non quia dici non potest, sed quia finiri sensu et intellectu human
Abbreviated transcription (Latin):
ius. Terciꝰ siban. Iumꝰ. Qͣrtus
chanꝰ Iulius. Qͥntus ab augn¬
stus. Sextꝰ abeul. september. sep¬
timus teseri. october quẽ ꝓpt̃
collcõnem frugum. et celeber¬
rimas in ip̃o festiuitates no¬
uum annũ appellant. Octauuꝰ
maresuam .s. nouemb̾. Nonus
callen. decembꝰ. Decimꝰ thebech
Iamuariꝰ. undecimus sabach.
februariꝰ. duodecimꝰ adar. Martiꝰ¬
ens in scripturis scĩs siue mle¬
ge fiue ante legem. quota die
mensis quid fcm̃ dcm̃ ue sit iu¬
dicatur. non aliud qm lune
etas significat᷑ a qua semper

Expanded text:
tertius Sivan Junio, quartus Thamul Julio, quintus Aab Augsto, sextus Elul Septembri, septimus Theseri Octobri, quem propter collectionem frugum et celeberrimas in ipso festivitates novum annum appellant: octavus Maresuan Novembri: nonus Casseu Decembri: decimus Tebeth Januario: undecimus Sabat Februario: duodecimus Adar Marties in Scriptura sacra, sive in lege, seu ante legem, quota die mensis quid factum dictumve sit indicatur, non aliud quam lunae aetas significatur, a qua semper
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in campo magiedon. unde ⁊
statim morcuus ẽ. luxitq eum
ppłs multum. Ie. maxĩe. Tunc
.ni. dicitur ita lamentasse. Qͦ¬
modo sedet sola cuutas plena¬
ppło. de hoc planctu dicitur. ra¬
charie. Erit planctus magnꝰ
in iherłm sicut planctus adie¬

Expanded text:
 in campo Mageddo, unde et statim mortuus est. Luxitque eum populus multum, Jeremias maxime. Tunc enim dicitur ita lamentasse: Quomodo sedet sola civitas! De hoc planctu dicitur: Et erit planctus in Jerusalem, sicut planctus Adre
Abbreviated transcription (Latin):
.s. puericia .i pura. nec dũ ad
gignendũ apta. unde puer¬
purus est dum lanuginẽ. et
doꝵ genarũ ht̃. Tertia etas ẽ
adolescentia ad gignendũ ap¬
ta. et adulta que ꝓcendit᷑ us¬
q ad .xxuiii. amnos. Qrͣta est
uiuentus firmissima omniũ
greci p̾sbiten. Nam senex apud
piens in septuagesimo t̃mina¬
tur. Oexta etas est senectꝰ q̃ nul¬
sinit᷑. sed post qͥnq illas etaces

Expanded text:
 pueritia, idest pura, nondum ad generandum apta, unde puepurus est necdum lanuginem et florem genarum habet; tertia etas est adolescentia, ad gignendum apta et adulta, que porrigitur usque ad XXVIII annos; quarta est iuventus, firmissima omnium Greci presbitem vocant: nam senex apud piens septuagesimo terminatur; sexta etas est senectus, que nulfinitur, sed post V illas etates
Abbreviated transcription (Latin):
sib hebrei quib cradita st̃
elcquia dei antiquo more mĩ¬
ses obsuare non cessant. p
mensem nouoꝵ qui pasche
cerimoniis sacratus est ni¬
san appellantes. qui pp̃ mul¬
tiuagum lune discursum.
nunc in martiũ mensem ñt̃
incidit in aprilem. nũt ali¬
quot dies maii occupat. s
rectus aprili deputatꝰ. qͥa
semꝑ uel in ipso incipit. uel
desinit. uel totus induditur

Expanded text:
 Hebraei, quibus credita sunt eloquia Dei, antiquo patrum more, menses observare non cessant. Primum mensem novorum, qui Paschae ceremoniis sacratus est, Nisan appellantes, qui propter multivagum lunae discursum, nunc in Martium mensem, nunc incidit in Aprilem, nunc aliquot dies Maii mensis occupat. Sed rectius Aprili deputatur, quia semper in ipso vel incipit vel desinit, vel totus includitur
Abbreviated transcription (Latin):
cesso arcessis. s qr arcesso des-¬
cendit ab arces. ideo cã diffe-¬
rentie mutatũ ẽ pͥmũ .s. ĩ. Re
in eo qd̃ descendit ab arcio. ⁊¬
dicit᷑ arcerso. arcersis. It̃ ab ac¬
cio moderno formatur acces¬
so accessis. s qr ab accedo. dis

Expanded text:
cesso -sis, sed quia arcesso descendit ab arceo ideo, causa differentie, mutatum est primum s in r in eo quod descendit ab arcio dicitur arcerso -sis. Item ab accio moderno descendit accesso -sis, sed quia ab accedo -dis
Abbreviated transcription (Latin):
Unde et nomen accepit inter¬
q cõtemptor hyrcino rumpit᷑
niendis ⁊ ꝑforandis utuntꝰ¬
diem aut̃ non lucet qm̃ sol
obtundit lumen eiꝰ¬

Expanded text:
unde et nomen interque contemptor, hircino rumpitur niendis perforandisque utudiem autem non lucet, quia sol obtundit lumen e
Abbreviated transcription (Latin):
hystoꝵ. erat ea que fiebat in
extremitate ueris in qua de¬
teriores erant fetus. qr ĩ tar-¬
de appetentib coitũ minꝰ uig
natura. Uel serotina admissu-
ra dc̃a est in autumpno. qͥa
natura ouiũ mesapotamie
⁊ ytalie eadem ẽẽ tradit᷑ ut
bis in anno pariant.¬

Expanded text:
est in ea quae fiebat in extremitate veris, deteriores sunt fetus, quia in tarde appetentibus coitum minus viget natura, et ideo tunc ra dicta est in autumno, quia natura ovium Mesopotamiae, et Italiae eadem esse traditur, ut bis in anno pariant
Abbreviated transcription (Latin):
.xxuiͦ. regio ẽ. nom̃ cuidã
freci in syreno mari. s magis
udetͦ nomen illiꝰ terre. de qͣ
adriaticus fluuiꝰ uocatꝰ. altẽ
pitur. et ideo putabãt nauet
regionem apparere In libꝰ hebͤ¬
oꝵ nõim adria continẽs mala
et locus maloꝵ dicit᷑. u̾sus. Adria¬

Expanded text:
usdam freti in Tyrrhenc mari, seu potius videtur nomen illius terrae de qua Adriaticus sinus vocatur. Aliter, copulis, et ideo putabant nautae regionem apparere. In libro Hebraeorum nominum, Adria, continens mala, vel locus malorum dicitur. VER
Abbreviated transcription (Latin):
aĩo plus armata quam un
piendo .i. a rapiendo nomen
sumꝓsit. Est .n. rapiendis
aliis auib auidus. ideoq uo¬
catur accipit̃ .i. raptor. uñ ⁊
panlus dicit. sustinetis .n.
pullos suos impios ẽẽ. nam
dum uiderint eos posse tem¬
ptare uolatus. Nullas eis p̃¬
bent estas. s uerberant pen¬
nis. et a nido p̃cipitant ao¬
q teneros compellũt ad p̃¬
dam. ne forte adulti pigres¬

Expanded text:
nimo plus armata quam ungpiendo, id est a capiendo, nomen sumpsit. Est enim avis rapiendis aliis avibus avida: ideoque vocatur accipiter, hoc est raptor. Unde et Paulus dicit: Sustinetis enim, pullos suos impios esse. Nam dum viderint eos posse tentare volatus, nullas eis praebent escas, sed verberant pennis, et a nido praecipitant, atque a tenero compellunt ad praedam, ne forte adulti pigres
Abbreviated transcription (Latin):
s qr nunqͣm aut raro occur¬
rit de oblatione aceti sicut d¬
acceptabula. uͥ scilicet funde¬
bantur a sacerdotib que de¬
bebant offerri ut uderent¬
utͣ accepta .i. ydonea eẽnt anñ.¬

Expanded text:
ia nunquam aut raro occurrit de oblatione aceti, acceptabula, ubi scilicet praevidebatur a sacerdotibus, quae debebant offerri, utrum accepta, id est idonea essent, an
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ sonat pat̃̾ multaꝵ ⁊ sb̾¬
auditur gentium. Hebrei tñ
dicipt quod de nomine suo¬
tetragramaton .e. litcam addidio
deus abrahe. que tñ sonat a y¬
dioma .n. eoꝵ est scribe .a. et so¬

Expanded text:
quod sonat, pater multarum, subauditur gentium. Hebraei tamen dicunt, quod de nomine suotetragrammaton, e litteram addidit Deus Abrahae, quae tamen sonat a, idioma enim eorum est scribe
Abbreviated transcription (Latin):
gineũ hãbens colorẽ ⁊ splen¬
dorem cͥstalli. Nunqͣm aut̃ ul¬
tra magnitudinem nucdei
auellane reptus. hic nuilli ce¬
dit materiei. nec ferro qͥdẽ
nec igni nec unqm incalescit

Expanded text:
gineum habens colorem, et splendorem crystalli. Nunquam autem ultra magnitudinem nuclei avellani repertus. Hic nulli cedit materiae, ne ferro quidem, nec igni, nec unquam incalescit
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma est a lacte mamille q̃
fit in t̾cio anno. Scd̃a a lacte
infantie que sit in septimo
Terua a lacte puericie q̃ fit ĩ¬
duodeaimo. Et sic amouecur
puer a nite̾ce a pedagogo. et
aumore.

Expanded text:
ma est a lacte mamillae, quae fit tertio anno; secunda a lacte infantiae, quae fit septimo; tertia a lacte pueritiae, quae fit duodecimo, et sic amovetur puer a nutrice, a paedagogo, a tutore.
Abbreviated transcription (Latin):
re. unde admissum dicitur
et quadã agilitate equum
nocet admisso subd̾e calcar
uocamus qr admitruntur
ad toitũ int̃ armata. Uñ hec¬

Expanded text:
re, unde admissum dicitur et agilitate equum nocet admisso subdere calcarvocamus quia admittuntur ad coitum inter armenta.
Abbreviated transcription (Latin):
ce drꝰ est arbor suspendendis
tectoꝵ apta culminib eo qd̃
is. nec honerosa ꝑietib laq̃¬
arib qͦq condendisq fastigi¬
is habilis ẽ.

Expanded text:
Cedrus suspendendis tectorum apta culminibus, eo quis, nec onerosa parietibus. Lacunaribus quoque comendisque fastigiis habilis est
Abbreviated transcription (Latin):
do etiã dr᷑ excremitas rei uñ¬
culo uel oportunitate. qui . i ĩ
cardine est leuit̃ põt intrare.
⁊ exire uirgiliꝰ. aut tanto ces¬
sabit cardine rerum.¬

Expanded text:
do etiam dicitur extremitas rei, unculo vel oportunitate; qui enim in cardine est, leviter potest intrare et exire, unde Virgilius ‘aut tanto cessabit cardine rerum
Abbreviated transcription (Latin):
.iiiiͦ. R. In eisdem porticibus
erant cathedre ⁊ sinedre. et
eoxedre .i. tͥa gen̾a sediluĩ uͭ
ait ysid̾. In cachedra sedebãt
doctores in gignasio. In seͥne¬
dris sedebant auditores in
pupe fugit. sequit᷑ ꝑs mag¬
na senatꝰ. ad ꝓfugũ collecta
dicebantꝰ sinedre qrͣ confestꝰ
In exedris sedebant assessores
cũ uidice qñ aliqͥd secretius
tractabant. qiͣ in locutorio¬
et dicebant᷑ exedre. qiͣ assessus

Expanded text:
phoria. In eisdem porticibus erant cathedrae, et synedrae, et exedrae, id est tria genera sedilium, ut ait Isidorus. In cathedris sedebant doctores in gymnasio; in synedris sedebant auditores in ppe fugit: sequitur pars magna senatus Ad profugum collecta dicebantur synedrae, quasi consessus. In exedris autem sedebant assessores cum judice quando secretius aliquid tractabant, quasi in locutorioEt dicebantur exedrae, quasi assessus,
Abbreviated transcription (Latin):
sũt ossa mollia ⁊ sine medulla
qd̾ genꝰ auricłe et nariũ discͥ¬
men. ⁊ costaꝵ extremitates ha¬
bent suie oꝑcula ossiũ q̃ mo¬
uentͦ ⁊ dõe cartillagines qs le
u acͥtu carent dolore dũ plecũt᷑¬

Expanded text:
s ossa mollia, et sine medulla: quod genus auriculae et narium discrimen et costarum extremitates habent, sive opercula ossium, quae moventur: et dictae cartilagines, quod levi attritu carent dolore, dum plect
Abbreviated transcription (Latin):
a carpendis uirgubas. qͥdam
dixerunt. alii eꝯ qd̃ carpant
asꝑa. sicut᷑ nulli a crepitu cru¬
rũ. Uñ eas capͤas uocatas que
sunt agrestes. capͤ qͥsͣ greci pro
eo qd̃ acutissune uideant ideo¬

Expanded text:
a carpendis virgultis quidam dixerunt. Alii quod captent aspera. Nonnulli a crepitu crurum, unde eas crepas vocitatas; quae sunt agrestes caprae, quas Graeci pro eo quod acutissime videant, id
Abbreviated transcription (Latin):
Pulpa drͦ caro sine
pinguedine sicut
est tumida ⁊ gͦssa
caro brachioꝵ ⁊
qiͣ palpa. qr palpi¬
tat ⁊ resilit sepe
suauis est ad ues¬

Expanded text:
pulpa -e, caro sine pinguedine, sicut est tumida et grossa caro brachiorum et si palpa, quia palpitat et resilit sepe;suavis est et de
Abbreviated transcription (Latin):
athaplasma. tis. indudio¬
dr᷑ emplast ͫ medicamen
a catha quod ẽ supͣ ⁊ plasma
qd̾ est forma qr supͣ form mor¬
bi inducit᷑.
C

Expanded text:
ATAPLASMA inductio, emplastrum medicamen, a cata quod est supra et plasma quod est forma, quia supra formam morbi inducitur. C
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdus albis maculis suꝑas¬
ꝑsus collo equo similis. pe¬
dib bubalis. capite cũ tame.¬
lo est similis. hũc echiopia
gignit

Expanded text:
pardus, albis maculis superaspersus, collo equo similis, pedibus bubulis, capite tamen camelo est similis. Hunc Aethiopia gignit
Abbreviated transcription (Latin):
ulgur ⁊ fulmen ictus fẽ¬
celestis iaculi a feriendo
dci. fulgere enim ferire ẽ siue
ꝑcut̾e. fulmina enĩ collisa
um rerũ collisio ignẽ creat
ut in lapidib cernimꝰ. uel
accͥtu rotaꝵ. uł in siluis ar¬
boꝵ simili modo in nubib
ignis. uñ ⁊ pͥus nibila st̃
deinde ignes. ex uento aitẽ
⁊ igne fulmina in iusbib
aut̃ sũt nomina sulgur ful¬
gor ⁊ fulmen. fulgur qr tan¬
git. sulgor. qi uicendit ⁊ urit. ful¬
men quia fiuidit.⁊ ideo tribus

Expanded text:
ulgur et fulmen ictus coelestis jaculi a feriendo sunt dicti. Fulgere enim ferire est atque percutere. Fulmen autem collisa m rerum collisio ignem creat, ut in lapidibus cernimus, vel attritu rotarum, vel in silvis arborum. Simili modo in nubibus fit ignis; unde et prius nubila sunt, deinde ignes. Ex vento autem et igne fulmina in nubibus autem ejus nomina, fulgur, fulgor, et fulmen. Fulgur, quia tangit; fulgor, quia incendit et urit; fulmen, quia findit; ideo et cum
Abbreviated transcription (Latin):
ucus .c. est maior apes stra¬
bone minor dr᷑ ant̃ fu cus
eo qd̃ alienos labores edat.
dere. depascitͦ.n. qd non labo¬
apud sepib arcet. ita dicit

Expanded text:
ugus est maior ape, scabrone minor. Dictus autem fugus quod alienos labores edat, depascitur enim quod non laboa praesepib
Abbreviated transcription (Latin):
ructus nomen accepit
a frumine .i. eminente gut¬
iuris parte qua uesci᷑. in de
⁊ fruges. fuictus aut̃ ꝓpͥe di¬
cuntur agroꝵ ⁊ ar̃boꝵ. qui¬
b utiq utimur. In atuma¬
uocamꝰ fructũ. ita dicit. ysid.¬

Expanded text:
ructus nomen accepit a frumine, id est eminente gutturis parte qua vescimur. Inde et fruges. Fructus autem proprie dicuntur agrorum et arborum, quibus utique utimur; in animavocari fructum. Poma dicta
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃is fiat̃. cuius nomen formã
diminutiui hab̾e uidetͦ. qr ab
auo uenire monstratͦ ¶Ainita
est soror prĩs. qiͣ alia mat̃. ma¬
tertera est soror mr̃is qͣi mater
alt̾a. ¶ Socer est qui filiã dedͭ
Gener est qui filiam duxit. Ge-
ner aut̃ dc̃s qd̃ associatꝰ ad au-¬
gendum genus. Socer aut̃ ⁊
socrus qd̃ et generũ uł uitum
sibi associ auerũt. ¶Uitricꝰ est¬

Expanded text:
matris frater, cuius nomen formam diminutivi habere videtur, quia ab avo venire monstratur. Amita est soror patris, quasi alia mater. Matertera est soror matris, quasi mater altera. Socer est qui filiam dedit. Gener est qui finer autem dictus, quod asciscatur ad augendum genus. Socer autem et socrus, quod generum vel nurum sibi associat. Vitricus est
Abbreviated transcription (Latin):
bos sumit ñ residens s in ae-¬
re capit escas ⁊ edit. Garru¬
la aius ꝑ tortuosos orbes
candis q fecib sollertissuna.
habens eciã qͥddam p̃scum
qd̃ lapsum deserat. nec appe-¬
tat culmina. aliis quoꝙ di¬
ris auib non imperitꝰ. nec ẽ¬
ibiq in hyeme cõmorat᷑
peculũ ⁊ feruens semper¶
ad coitum. cuius ocłi ad libi¬
dinẽ in tnͣsfusum aspiciunt
unde et nomen tͣtit. hyra sũt
ocłorum angłi scõ in sueconiũ¬
ciuus natura a deo calidissima
ẽut ad amantẽ lapidẽ. quem

Expanded text:
non sumat residens, sed in aere capiat escas, et edat, garrula avis, et per tortuosos orbes candisque fetibus solertissima, habens etiam quiddam praescium, quod lapsura deserat nec appetat culmina, a diris quoque avibus non impetitur, nec ibique hieme commoret fervens semper ad coitum, cuius oculi ob libidinem in transversum aspiciunt. Vnde et nomen traxit. Nam hirci sunt oculorum anguli secundum Suetoniucujus natura adeo calidissima est, ut adamantem lapidem, quem
Abbreviated transcription (Latin):
litu. que cũ altius eleuate fue¬
rit. aut calore solis resolute
aut ui uentoꝵ comp̾sse stil¬
lantꝰ in t̾ras. Nimbus est den¬
sitas nubis incempesta ob
scura. ⁊ inde dicit᷑ nimbus.
a nube. sunt aut̃ nimbi re¬
pentine ⁊ p̃cipites pluuie.
nam pluulas uocamut len

Expanded text:
Quae cum altius elevatae fuerint, aut solis calore resolutae, aut vi ventorum conpressae, stillantur in terris. Nimbus est densitas nubis intempesta et obscura; et inde nimbus a nube. Sunt autem nimbi repentinae et praecipites pluviae. Nam pluvias vocamus len
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ ꝑpetuo ꝑmanent. aduene
uł incole aduenticii. s ꝑmanẽ¬
tes. ⁊ idem accole. ꝑegͥni uero
dicunt᷑ qr eoꝵ ꝑentes ignoran.¬
tur. sũt enimi de longinqua
regione. Indigene u̾o sũt in¬
de geniri. ⁊ in eodem loco nati

Expanded text:
nent, advene vel incole adventicii sunt sed permanentes, idem et accole. Peregrini vero dicuntur quia eorum parentes ignorantur; sunt enim de longinqua regione. Indigene vero sunt inde geniti et in eodem loco nati
Abbreviated transcription (Latin):
Idolũ est simulatͫ qd̾ humana
effigie fcm̃ ⁊ consecratũ ẽ. iuxta
uocabuli int̃precatõem. idos
.n. grece formam sonat ⁊ ab
eo ꝑ diminutionẽ ydolũ dedu¬
ctum eque apd̃ nos foͬmulam
facto. Igitͦ oñtis forma uł for¬
mula ydolum se dici exponit¬

Expanded text:
autem est simulacrum quod humana effigie factum 378 et consecratum est, juxta vocabuli interpretationem, εἶδος enim Graece formam sonat, ab eo per diminutionem idolum deductum, aeque apud nos formulam facit. 14. Igitur omnis forma vel formula
Abbreviated transcription (Latin):
est. hic in echiopia inuenit᷑
timꝰ qui nec rarus est nec den¬
sitace obiusus. s ex utroq tẽ¬
ꝑamento lucet. purpura q re¬
fulgens. hic aut̃ non rutilat eqͣlit̃
sereno enim ꝓspicuus atq gra
nescit. in os missus frigidus
est. in sculpturis durissimus
nec tñ inuictus. nam adamã¬
te scribitꝰ ⁊ signat ᷑. It̃ iacindꝰ¬

Expanded text:
s. Hic in Aethiopia invenitur, timus, qui nec rarus est nec densitate obtunsus, sed ex utroque temperamento lucet purpuraque refulgens; hic autem non rutilat aequaliter. Sereno enim perspicuus atque gratnescit atque marcescit, in os missus frigidus est, in sculpturis durissimus, nec tamen invictus. Nam adamante scribitur et signatur. Iacin
Abbreviated transcription (Latin):
echym̃. hostium est ꝑ qd̃ ab
aliquo arcemur ingressu ab
obstando dcm. alii aiunt ho¬
stium appellari. qr hostẽ mo¬
ratur. ibi enĩ adu̾sariis nos
obicimꝰ. hunt ostia tyberina.
qd̃ ostib sunt opposita. hosti¬

Expanded text:
er. Ostium est, per quod ab aliquo arcemur ingressu, ab obstando dictum. Alii aiunt stium appellari quia ostem moratur; ibi enim adversariis nos obicimus: hinc et Ostia Tiberina, quia ostibus sunt opposita. Fo
Abbreviated transcription (Latin):
acinctus ħba est habens slorẽ
purpureũ. traxio aut̃ nomẽ
a quodã puero nobili qui in
saltb ine̾ purpureos flores
reꝑtus est int̃fedus. dedit q no¬
men herbe puerilis sunĩs casus
est aut̃ radice ⁊ flore similis¬

Expanded text:
acinthus herba est habens florem purpureum. Traxit autem nomen a puero quodam nobili qui in saltibus inter purpureos flores repertus est interfectus, deditque nomen herbae 351 puerilis funeris casus. Est autem radice et flore bul
Abbreviated transcription (Latin):
in ignem ꝑ quẽ traiciebãt ꝑ¬
abram ⁊ aram qr nolebãt
ignem adorare ⁊ aram ibi
exspirante abram dei auxilio
liberatũ diciurt. uñ dicit᷑. ego
sum qui eduxi te de hur. de¬

Expanded text:
gnem, per quem trajiciebant Abram, et Aran, quia nolebant ignem adorare, et Aran ibi exspirante, Abram Dei auxilio est liberatus. Unde dicitur: Ego sum qui eduxi te de Hur
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Uictune u̾o sacuficia. que
post uictoriam deuictis hosti¬
b immolabant. ⁊ erant uic¬
time maiora sacrificia qm ho-¬
stie. alii uictimã dcãm putant
qi ictu ꝑcussa cadebat. uł quia
uicta ad aras ducebat᷑. unde¬

Expanded text:
rent. Victimae vero sacrificia quae post victoriam, devictis hostibus, immolabant. Et erant victimae maiora sacrificia quam hostiae. Alii victimam dictam putaverunt, quia ictu percussa cadebat, vel quia vincta ad aras ducebatu
Abbreviated transcription (Latin):
et edyopia nascit᷑ que cesa du-¬
rescit in lapidem. cuius lignum
nigrum est. cortex eius lenis ut
lauri. s indicum maculosum est
in ꝑuulis distinctionib albis
tius accipit᷑. in nullo est ma¬
culatũ. s est ingrũ leue ⁊ cor¬
neũ. ẽ aut̃ mareonca palus in
in dia. unde hebenꝰ uenit. he¬

Expanded text:
et Aethiopia nascitur, qui caesus durescit in lapidem. Cuius lignum nigrum est et cortex levis, ut lauri; sed Indicum maculosum est in parvulis distinctionibus albis tius accipitur, in nullo est maculatum, sed est nigrum, lene et corneum. Est autem Mareotica palus in India, unde ebenus venit.
Abbreviated transcription (Latin):
ni sunt continentes laudem d̾i
ergo si sit laus et ñ sit laus di
non est hympnus. It si sit laus
dei et non cantatur ñ est hym¬
nus. si gͦ in laudem di et canta¬
tur tunc est hymnꝰ. au ontͣ¬
rium est creũ qd̃ est carmen
lamenti ut suneris. hymuꝰ¬

Expanded text:
nus est continens laudem Dei: si ergo sit laus, et non sit Dei, non est hymnus, et si sit laus et Dei laus et non cantetur non est hymnus; si ergo in laudem Dei dicitur et cantatur, tunc est hymnus, cui contrarium est threnum, quod est carmen lamenti et funeris; qu
Abbreviated transcription (Latin):
est scuꝑe. tardare. pigrere. ob¬
tundi oboetari. obscurari. uñ¬
sio tarditas. It̃ ab hebeo. he-¬
beto. tas .i. suffocare. obscura¬
re obcecare obtondere hebe¬

Expanded text:
est stupere, tardare, pigrere, obtundi, obcecari, obscurari, unsio, tarditas, et hebeto -as -avi, suffocare, obscurare, obcecare, obtundere, hebe
Abbreviated transcription (Latin):
fulica dc̃a qr caro eiꝰ leporurã
sapiae. lagos .ni. lepus dicit᷑
unde et apud grecos lagos uo¬
catͦ. est aut̃ aius stagnensis
habens nidũ in medio aque
uel in petris quas aque tircũ¬
dant. mariumoq semꝑ delcã¬
tur ꝓfundo. que dum tempe¬
statem p̾senseris fugiens in
uado ludit. deitẽ .xiiii. suꝑ illum

Expanded text:
Fuliga dicta, quod caro eius leporinam sapiat; λαγώς enim lepus dicitur, unde et apud Graecos λαγώς vocatur. Est autem avis stagnensis, habens nidos in medio aquae, vel in petris quas aquae circumdant, maritimoque semper delectatur profundo. Quae dum tempestatem praesenserit, fugiens in vado l
Abbreviated transcription (Latin):
cum claius qui subtegitur
in t̾ra in uineis. ⁊ sb̃ arbori¬
b defendendis uel in domo
cirta scͥnia. uel thes auros uͥ
si aliqũ fur ingrediat᷑ eius

Expanded text:
cum clavis qui subtegitur terra in vineis sub arboribus defendendis, vel in domo circa scrinia et thesauros, ut, si aliquando fur ingrediatur, eius
Abbreviated transcription (Latin):
tum et quadrupes. hoc genus fe-¬
raꝵi in yꝑboreis nascitur mon¬
tib. omni parte corporis leo¬
nes sunt. alis ⁊ facie aquilis
sumiles. equis uehement̾ in-¬

Expanded text:
tum et quadrupes. Hoc genus ferarum in Hyperboreis nascitur montibus. Omni parte corporis leones sunt; alis et facie aquilis similes; equis vehementer in
Abbreviated transcription (Latin):
tam ⁊ stillam. Gucta est que
stat. stilla que cadit. hinc stil¬
licidiũ. qiͣ stilla cadens. stiria
tectis uel arborib qiͣ glitino¬
sa gutta est. dum ceciderit stil¬
nica diͦ lacͥmas stillat in ha
militudinẽ habec ⁊ maxime¬

Expanded text:
ae lateat. Gutta est quae stat, stilla, quae cadit. Hinc stillicidium, quasi stilla cadens. Stiria tectis vel arboribus, quasi glutinosa gutta est; dum ceciderit, stildicitur, lacrymas stillat in aremilitudinem habet, il
Abbreviated transcription (Latin):
cedente in penuluma silła¬
ibex. silex. auctores tñ ⁊ hic
silex inueniunt᷑ ꝓfẽntes. Iu¬
uenał in .iͦ. nec melior pedi¬
b silicem qui cont̾it atͫ. uir¬

Expanded text:
cedente in paenultima syllailex, silex auctores tamen et hic silex inueniuntur proferentes. Iuuenalis in secundo: «nec melior, pedibus silicem quae conterit atr
Abbreviated transcription (Latin):
go ⁊ mors diuidimꝰ. gradum
enĩ dixit dauid ꝑietem domꝰ
sue quo int̃posito euaserat
manus apparitoꝵ. hebreus
habet uno tm̃ passu ⁊ est sen¬
sus. minimũ int̾uallũ furo

Expanded text:
go et mors dividimur . » Gradum unum dicit parietem domus suae, quo interposito evaserat manus apparitorum. Hebraeus habet « uno tantum passu, » et est sensus: Minimum intervallum fuit
Abbreviated transcription (Latin):
modulationis sono cantuq
consistens. ⁊ dcã musica ꝑ di¬
riuationẽ a musis. Muse au
qui uoluerũt uis carminũ
⁊ uocis modulatio quereret᷑.¬
bilis p̃terfluit in preteritũ
tempꝰ. Impͥmit᷑q memorie
Ande a poetis mẽnonis ⁊ memo¬
rie filias musas ẽẽ consti¬
ctum est. nͥ enim ab homine

Expanded text:
modulationis, sono cantuque consistens. Et dicta etiam musica per derivationem a musis. Muse autqui voluerunt, vis carminum et vocis modulatio quereretpraeterfluit in praeteritum tempus, imprimiturque memoriae. Inde a poetis Jovis et Memoriae filias Musas esse confictum est: nisi enim ab homine
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd complicat se in circłos
hanc seminini tũi sexus esse
tradũt ⁊ conciꝑe a serpente
ob id apiscatorib tamqͣm
a serpente sibilo euocatur. et
capitur. ictu aut̃ fastis diffi¬
cile interimit᷑. ferula autẽ¬
ꝓtinus aĩam in cauda hab̾e
certũ est. Nan capite ꝑcusso¬

Expanded text:
eo quod conplicet se in circulos. Hanc feminini tantum sexus esse tradunt et concipere a serpente: ob id a piscatoribus tamquam a serpente sibilo evocatur et capitur. Ictu autem fustis difficulter interimitur, ferula protinus. Animam in cauda habere certum est; nam capite
Abbreviated transcription (Latin):
t̾co lictam. montes gelboe sb̾¬
audi ue uobis. Postea inft̃.
net ros nec pluuia ueniat
suꝑ te. Montes hiĩ ut dicũt
uberrimi fu̾ant pͥus ⁊ imp̃¬
catur eis dauid nõ aridita¬
tem sed sterilitatẽ qiͣ aridi
eẽnt. Unde sb̾dit. neq sint
suꝑ uos agͥ primiciaꝵ .i. fͦ¬

Expanded text:
tes litteram. « Montes Gelboe, » subaudi, vae vobis; postea inferunt, « nec ros, nec pluvia veniant super te: montes hi, ut dicunt, prius uberrimi fuerant, et imprecatur eis non ariditatem, sed sterilitatem, quasi aridi essent. Unde subdidit. « Neque sint super vos agri primitiarum,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dicit᷑ hoc municipiũ. Est¬
aut̃ municipiũ qi manẽte
statu ciuitatis uis aliqd ma¬
ioris uel minoris officii a
debica uel munera reddat. Nam
liberales ⁊ famosissime cause
et que ex pͥncipe ꝓficiscuntꝰ ĩbi
non aguntur. hec enim ad dig¬
nitatem ciuitatis ꝑtinẽt. ita¬
regionũ uͥ solent morari scipẽ¬
sensu. Hoc enĩ nõie censentur
castellani iñ municipio na¬
ti ⁊ ꝑmanentes. et eciã mili¬
tes supendiarii. qui ꝓ custodia
municipii munera capiunt
⁊ eciã originales ⁊ in loco of

Expanded text:
t dicitur hoc municipium: municipium est quo manente statu civitatis ius aliquod maioris vel minoris officii a debita vel munera, reddat. Nam liberales et famosissime cause et que ex principe proficiscuntur ibi non aguntur: hec enim ad dignitatem civitatis pertiregionum ubi solent morari stipensensu. Hoc enim nomine censentur castellani in municipio nati et permanentes, et etiam milites stipendiarii qui pro custodia municipii munera capiunt, et etiam originales cives et in loco of
Abbreviated transcription (Latin):
leis fabrilib a pictagora.
uñ olim in aquatius exerce-¬
batur instrumentis. uel
ideo dicitͦ a moỹs qi tractat
de uocib de ꝓportionibus
uocũ et sine humoris bene¬
ficio nulla cantilene uł uo¬
cis subfistit delectatio. Unde
hic musicus dicitͦ qui tra¬
ctat de musica uel qui eam¬
docet. et musicus. ca. cum.

Expanded text:
leis fabrilibus, a Pitagora, unde et olim in aquaticis exercebatur instrumentis; vel ideo dicitur musica a moys quia tractat de vocibus, de proportionibus vocum, et sine humoris beneficio nulla cantilene vel vocis subsistit delectatio. Et inde hic musicus -ci, qui tractat de musica vel qui docet eam, et musicus -a -um
Abbreviated transcription (Latin):
men mũdo accõmodauerunt
et ꝓpter diu̾sitatem elem̃toꝵ
⁊ pulcritudinem syderum. ap¬
pellatͦ enim apud eos conos
qd̃ significat ornamentũ. ni¬
chil enim mundo pulcͥus aspi¬

Expanded text:
ornamento accommodaverunt propter diversitatem elementorum, et pulchritudinem siderum. Appellatur enim apud eos cosmos, quod significat ornamentum. Nihil enim mundo pulch
Abbreviated transcription (Latin):
gulis lentescente q̃dam ordi¬
nis flexuosa cathenula con¬
texitꝰ in siłitudine murenule
serpentis que ad collum or¬
nandũ aptatͦ. Et nota quod¬

Expanded text:
gulis lentescente quaedam ordinis flexuosi catena contexitur in similitudinem muraenae serpentis, quae ad collum ornandum aptatur. Haec et
Abbreviated transcription (Latin):
ulgeo. ges. dr᷑ lac de ubere
ex tͣhere. uñ hoc multle
et hoc multrum. et hec mubera ĩ¬
tur. multrũ etiã dicit᷑ et mul-¬
tta dicit᷑ hora mulgendi. Et no¬

Expanded text:
ulgere est lac de ubere extrahere, unde hoc multrale et hoc multrum et hec multra tur. Multrum etiam vel multra dicitur hora mulgendi;
Abbreviated transcription (Latin):
numento dñi dicit beda suꝑ
martũ. qd̃ domus fuit rotun¬
da de subiacente ruppe exci¬
sa tante alitcudurs ut iux
homo manu excenta possit
culmen atting̾e Intitũ ha¬
bens ab ouente. cui lapis ma¬
gnus appositus erat ꝓ ostio.

Expanded text:
numento Domini dicit Beda super Marcum, quod domus fuit rotunda de subjacente rupe excisa tantae altitudinis, ut vix homo manu extenta culmen posset attingere, introitum habens ab oriente, cui magnus lapis appositus erat pro ostio.
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ ꝑ excellentiam qđ p̃ci¬
pue est in motu et qr p̃cipue
mundũ et purũ est nicħ ha¬
bens t̾rene fecis uel gͣuitatis
mundi. eciã nomine mũdi¬

Expanded text:
mentum, per excellentiam, quia precipue est in motu et quia precipue mundus et purus est et nichil habens terrene fecis vel gravitatis. Mundi etiam nomine
Abbreviated transcription (Latin):
est qd̃ iactum sumitꝰ aut a
t̾ra aut ab utero ad gignen¬
dũ uel fructus uel fecus. Est
enim liqͦr ex cibi ⁊ corꝑis de¬
coctione fcũs. aut diffusꝰ per
uenas atq medullas qͥ inde
sũdatꝰ in modũ sentine con¬
crescit in renib eiectusq ꝑ
coitũ. et in utero młieris sus¬
rimos aut̃ dies menstruos
ideo semen nõ est gen̾abile
a quo ꝑfusum irrigenir

Expanded text:
est quod iactum sumitur aut a terra aut ab utero ad gignendum vel fructus vel foetus. Est enim liquor ex cibi et corporis decoctione factus ac diffusus per venas atque medullas, qui inde desudatus in modum sentinae concrescit in renibus, eiectusque per coitum, et in utero mulieris susrimos autem dies menstruos ideo semen non est germinabila quo perfusum irrigetur
Abbreviated transcription (Latin):
cata. qmͣ latini rubũ uocant
eo qd̾ fructus eiꝰ uel urgulta
rubent. est enĩ morus siluestͥs
fructus affe̾ns quib in deser¬
to pastoꝵ fames ac penuria
confonetͦ euis folia suꝑiecta

Expanded text:
am Latini rubum appellant, eo quod fructus vel virgulta ejus rubent. Est enim mora silvestris fructus afferens, quibus in deserto pastorum fames ac penuria confovetur. Hujus folia superja
Abbreviated transcription (Latin):
tudine. trib palmis altuis e¬
muiens cecero paiumento. qua¬
si sarcofagꝰ suꝑpositus pauimẽ¬
to. uel in ipso piete loculus st̃s
erat. sicut fit in muris domoꝵ
ad utensilia reponenda. Nã et
diat beda suꝑ locũ illum. non
de suꝑ s alatere meridiano pa¬
tamen p̾ori sententie congͣit

Expanded text:
tribus palmis altius caetero pavimento, eminens quasi sarcophagus superpositus pavimento, vel in ipso pariete loculus factus erat, sicut fit in muris domorum, ad utensilia reponenda. Nam et dicit Beda, loculum illum non desuper, sed a latere meridiano patamen et priori sententiae congruit,
Abbreviated transcription (Latin):
b herbaꝵ. Uim calidam siccã¬
q gradu fert menta scd̃o illius
potu uis digestua iuuat᷑. Con¬
fortat scomachũ. uomitũ qͦq
decinec hausta. lumb̾cos q mo¬
do depellere fertur eodem. case

Expanded text:
 MENTHA. Vim calidam siccamque gradu fert mentha secundo. IIlius potu vis digestiva juvatur, confortat stomachum, vomitum quoque detinet hausta, lumbricosque modo depellere fertur eodem. Dive
Abbreviated transcription (Latin):
monile ornam̃tum ex gẽmis
est qd solet ex seminaꝵ pendere
collo dcm̃ a mun̾e. hoc eciam ee
serpentum dicitͦ. qr constat de
amphoruł quibdam aureis. gẽ¬
nusq uariis in modũ facture

Expanded text:
Monile ornamentum ex gemmis est, quod solet ex feminarum pendere collo: dictum a munere. Hoc etiam et serpentum dicitur quia constat ex amphorulis quibusdam aureis, gemmisque variis in modum facturae
Abbreviated transcription (Latin):
odius dẽs ẽ ab eo qd̾ sit suo
modo ꝑfedus. est enum mensura
.xx. duo. oꝑa fecit. Nam pͥma die
septem oꝑa fecit .i. matlam in¬
formem. angłos. lucẽ. celos su¬
piores. t̾ram aqmͣ atq aerẽ.
scd̃a die firmamentũ solum
tuor bestias. pecudes. reptilia
tre ⁊ hoĩem. Et facta sũt oĩa
emplis modiꝰ uiginti duoꝵ sex¬
tarioꝵ a moyse scdm sacre le¬
gis mensuram effectus est ⁊
qmius diu̾se gentes huic m̃¬
sure pondus uel adiciant ig¬
norant̃ uel detrahãt apd̃ he¬
breos constitutõe diuina. tali
tatione suatͦ modiꝰ enĩ a modo
dictus. hinc ⁊ modicꝰ idest moderatꝰ¬

Expanded text:
dictus ab eo quod sit suo modo perfectus. Est autem mensura viginti duo opera fecerit. Nam prima die septem opera fecit: id est materiam informem, angelos, lucem, caelos superiores, terram, aquam atque aerem. Secunda die firmamentum solum.ttuor: bestias, pecudes, reptilia terrae et hominem. Et facta sunt omniaemplis modius viginti duorum sextariorum a Moyse secundum sacrae legis mensuram effectus est: et quamvis diversae gentes huic mensurae pondus vel adiciant ignorantes vel detrahant, apud Hebraeos constitutione divina tali ratione servatur. Modius enim a modo dictus. Hinc et modica, id est moderat
Abbreviated transcription (Latin):
nentia in rior desinentia ort
orior ⁊ morior tam scdm t̾ciã
qmͣ scd̃m qrͣtam conuigatõem
declinauerunt. ⁊ sequitꝰ eoꝵ
moriturus non oriturꝰ inuẽi¬
piũ futuri mortiuis facit prece¬
ritum geminata .u. qd in nłlo
mortus uel moritꝰ. qd ꝓportͥo ma¬
parte or̃onis dedinatur incertũ
est: Nam sicut ait cesar ab eo
qͥ est moror in ꝑticipio p̾teriti
temꝑis isi tus. exire debuit ꝑ
minata est litt̾a .u. si est ꝑti¬

Expanded text:
nentia in rior desinentia, orior et morior, tam secundum tertiam quam secundum quartam coniugationem declinauerunt auctores, oriturus, non orturus inuenipium futuri, mortuus fecit praeteritum geminata u, quod in nullo mortus uel moritus, quod proportio maparte orationis declinetur incertum est. Nam, sicut ait Caesar, ab eo quod est morior in participio praeteriti temporis in tus exire debuit, pminata est littera, nomen est
Abbreviated transcription (Latin):
s non sunt contͣ naturam. qͥa
liuntas creatoris cuiꝰcuumq rei
condite natura sit. uñ et ip̃i gẽ¬
tiles diũ mͦ naturã. mͦ deum
appellant. portentũ gͦ nõ fit cõ
tra naturã. s contͣ qd̃ est nota
nature. Portenta aut̃ ⁊ osten¬
ta monstra atq ꝓdigia ideo ñ¬
cupantur. qi portend̾e atq os¬
tendere. monstrare. ac p̾dicere
aliqua sutura uident᷑. Nã por¬
.i. p̃ostendendo. ostenta autẽ¬

Expanded text:
on sunt contra naturam, quia luntas Creatoris cuiusque conditae rei natura sit. Unde et ipsi gentiles Deum modo Naturam, modo Deum appellant. Portentum ergo fit non contra naturam, sed contra quam est nota natura. Portenta autem et ostenta, monstra atque prodigia ideo nuncupantur, quod portendere atque ostendere, monstrare ac praedicare aliqua futura videntur. Nam poro, id est praeostendendo. Ostenta aute
Abbreviated transcription (Latin):
.xi.c. Qͥ sibi iam requiẽ pug-¬
ne reb q salutem sꝑabant.
nũc arma uolũt. fedusq pre¬
cant᷑. Infectum ec t̾ni sortem
miserant᷑ iniquam. Et dicit¬
dis est. et si subuenire nõ pos¬
sumꝰ. s miserari ex oꝑe ꝯꝓbat᷑.¬

Expanded text:
i. Qui sibi iam requiem pugnae rebusque salutem sperabant, nunc arma volunt foedusque precantur infectum et Turni sortem miserantur iniquam. Hidis est et si subvenire non possumus, sed miserari ex ope
Abbreviated transcription (Latin):
sangnis. dc̃a aut̃ menstrua a
cirtuitu lunaris luminis. qͦ
solec hoc euenire ꝓfluum. lu¬
na enu grece mẽne dicitur:¬
ħ et ⁊ mulieba nuncupantur
Iam mulier solum animal
menstruale ẽ. cuiꝰ truoris cõ¬
tactu fruges ñ germinãt aces¬
cunt musta. moriunt᷑ herbe
aminũt arbores fecus. ferrũ
risbigo corripit. nigrescũt era.
si qui canes inde ederĩt in ra¬
biem effu̾t᷑. glutinũ affalti
qd̃ uͨ ferro nec aqͥs dissoluit᷑
cruore ip̃o pollutum sponce dis¬

Expanded text:
sanguis. Dicta autem menstrua a circuitu lunaris luminis, quo solet hoc evenire profluvium. Luna autem Graece mene dicitur, unde muliebria nuncupantur. Nam mulier solum animal menstruale est: cujus cruoris contactu fruges non germinant, acescunt musta, moriuntur herbae, amittunt arbores foetus, ferrum rubigo corrumpit, nigrescunt aera: si qui canes inde ederint, in rabiem efferuntur: glutinum asphaltis, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum, sponte dis
Abbreviated transcription (Latin):
arbor arabie alutudinis qͥnq
tum dicũt. cuiꝰ gutra uiridis
atq amara. Unde et nomen
mirra guita eius sponte ma-¬
nans preciosior est elicita cor-¬
ticis uuln̾e uilior iudicatur
sarmenta eius arabes ignib
fouent. quoꝵ sumo satis no¬
xio nͥ odore storacis occurrãt
płmq insanabiles morbos
contrahunt

Expanded text:
arbor Arabiae altitudinis quinque θον dicunt: cuius gutta viridis atque amara; unde et nomen accepit myrra. Gutta eius sponte manans pretiosior est, elicita corticis vulnere vilior iudicatur. Sarmentis eius Arabes ignes fovent, quorum fumo satis noxio, nisi ad odorem storacis occurrant, plerumque insanabiles morbos contrahunt.
Abbreviated transcription (Latin):
et uendentes sermo est medius
qui ideo fingitꝰ hab̾e pennas qr
citiꝰ u̾ba discurrũt. Nunciꝰ dicitͦ¬
qi ꝑ smonem om̃ia excogitata
enuntiant᷑. ideo aut̃ sumi ma¬
gist̾ diͦ. qr sermo animos audi
int̾precum or̃one sedant᷑. hec¬

Expanded text:
et ementes sermo fit medius. Qui ideo fingitur habere penas, quia citius verba discurrunt; unde et sermonem omnia cogitata enuntiantur. Ideo autem furti magistrum dicunt, quia sermo animos audieinterpretum oratione sedantur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. antea mella de rore
erant inueniebantꝰ q in a¬
rũdinũ foliis. Uñ uirgilius
hactenꝰ a erii mellis celestia
dona. siquidem huc usq in
india ⁊ drabia colligatum
repitur ramis inherens in si¬
militudinem salis. at nulphꝰ
in deserto uidee sũt arbores
folia lata et rotunda lacbei
coloris et mellitũ saporem
habentes que natura fͣgilia
manib confricantur ⁊ edñtͦ¬

Expanded text:
ea autem mella de rore erant, inveniebanturque in arundinum foliis, unde Virgilius: Protinus aerii mellis coelestia dona. Siquidem hucusque 491 in India et Arabia colligatum reperitur, ramis inhaerens in similitudinem salis. Omne  deserto sunt arbores folia lata et rotunda lactei coloris et melliti saporis habentes, quae natura fragili manibus confricantur et edunt
Abbreviated transcription (Latin):
unde hic modulus dicit᷑ tropꝰ
cantus qui p̃cinitᷤ in pͥncipio
misse uel matutinaꝵ uel ues.¬
tare dulcit̾. melodias fac̾e. In¬
uenit᷑ ⁊ modulo. las. in eodem
sensu. uñ hoc modulamen can¬
tatio dulcis ⁊ melita.¬

Expanded text:
unde hic modulus, tropus, cantus qui precinitur in primcipio misse, vel matutini vel vestare dulciter, melodias facere: invenitur etiam modulo -as in eodem sensu; unde modulamen, cantatio dulcis et melica
Abbreviated transcription (Latin):
xuiiͦ. mirica qmͣ lacini crama¬
riciam uocant ex amaritu¬
dine noĩata ẽ. Gustus enum
eiꝰ est nimis a marus. hec ar¬
bor in soluudine ⁊ saxosa
humo nascitur. ex qua eci-¬
am arbore maleficis artib
mistra .i. odia concitari dicũ¬

Expanded text:
st. Myrica, quam Latini tamarcem vocant, ex amaritudine nominata; gustus enim ejus nimis amarus est. Haec arbor in solitudine et saxosa humo nascitur; ex qua etiam arbore maleficis artibus misethra, id est, odia concitari dicun
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑. Meliores aut̃ candide
margarite qͣm que flaues-¬
cũt. Illas enĩ aut iuuentꝰ aut
matutins roris cõceptio red-¬
dit candidas. has senectꝰ uel
uesꝑtinus aer gignit obscu

Expanded text:
Meliores autem candidae margaritae, quam quae flavescunt. Illas enim juventus aut matutini roris conceptio reddit candidas. Has senectus vel vespertinus aer gignit obscu
Abbreviated transcription (Latin):
tem a deo. et om̃is libidinosa
concupiscentia et om̃is adł¬
terina actio. et ont̃is illicita
cupiditas potest dici mecha¬
cha adultera et mechus cha

Expanded text:
tem a Deo et omnis libidinosa concupiscentia et omnis adulterina actio et omnis illicita cupiditas potest dici mechacha, adultera, et mechus -a
Abbreviated transcription (Latin):
est aqua rubea. sed om̃is t̾ra
tir cumstans rubea ẽ ex qua
uiciat᷑ gurges et inficit᷑. Uñ
Nimiũ acutissimũ decerpit᷑.
quicqͥd eciam ad esum in flu¬
ctib est in hunc colorẽ cadit
ob hoc ibidẽ gemine rubee in¬
ueniuntꝰ que humo inuolu¬
te. et int̾ harenas atiͥce t̾re
colorem habent et maris. uͥ¬

Expanded text:
est rubea, sed omnis terra circumstans rubea est, ex qua vitiatur gurges, et inficitur, unde minium acutissimum excipitur. Quidquid etiam ad esum in fructibus est, in hunc colorem cadit. Ob hoc ibidem rubrae gemmae inveniuntur, quae humo involutae, et inter arenas attritae terrae colorem habent et maris.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Mare mortuũ uocatũ ꝓpt̾
qd̵ nichil gignit uiuũ. Nchil
recipit ex gen̾e uiuentiũ. nã
noq pisces habet. neq assue¬
tas aquis et letas m̃gendi usu
patitur aues. sed et quecũ q
iiuentia mergenda tempta¬
staum resiluint. et qmͣius
uehement̃ illisa staci excuti¬
untur. s neq uentis moue¬
tur resistente urbinib bi¬
natur. neq nauigationis
paciens est. qr omnia uita
tarentia in profundũ mer¬
guntur. nec mat̾lam ullã
sustinet il que bitumĩe il¬

Expanded text:
 mare Mortuum vocatum, propter quod nihil gignit vivum, nihil recipit ex genere viventium. Nam neque pisces habet, neque assuetas aquis et laetas mergendi usu patitur aves; sed et quaecunque viventia mergenda tentastatim resiliunt, et quamvis vehementer illisa confestim excutiuntur; sed neque ventis movetur, resistente turbinibus binatur; neque navigationis patiens est, quia omnia vita carentia in profundum merguntur, nec materiam ullam sustinet, nisi quae bitumine il