comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce quam ciuitatem oderunt. Forte amarent.
si uidei interfectores xp̃i in illa habitarent.
Manifestum est enim. omnes interfectores xp̃i
id est iudeos expulsos ẽẽ de illa cuutate.
Quȩ habebat seuientes in xpm : habet ad oran¬
tes xp̃m. Propterea illam isti oderunt : qr
xp̃iani in illa Funt. Ibi uoluit sedere disci¬
pulos suos. et illis ibi mittere sp̃m sanctum.
Ubi inchoat ȩcclesia. nisi ubi uenit de celo sp̃s
sanctus. et impleuit in uno loco sedentes cen¬
tum uiginti. duodenarius ille numerus :¬
decuplatus erat. Sedebant centum uiginti
homines. et uenit sp̃s sc̃s. et impleuit totum
locum. & factus est sonus. quasi ferretur fla¬
tus uehemens. et linguę diuisȩ sunt uelut
ignis. Audistis actus apostolorum. hodie le¬
cta est ipsa lectio. Ceperunt linguis loqui.
quomodo sp̃s dabat eis ꝓnunciare. Et omnes
qui illic aderant de diuersis gentibꝰ uenien¬
tes iudei. agnoscebat unus quisq linguam

Expanded text:
Ecce quam civitatem oderunt. Forte amarent, Ecce quam civitatem oderunt. Forte amarent, si Judaei interfectores Christi in illa habitarent. Manifestum est enim omnes interfectores Christi, id est Judaeos, expulsos esse de illa civitate. Quae habebat saevientes in Christum, habet adorantes Christum. Propterea illam isti oderunt, quia Christiani in illa sunt. Ibi voluit sedere discipulos suos, et ibi illis mittere Spiritum sanctum. Ubi inchoata est Ecclesia, nisi ubi venit de coelo Spiritus sanctus, et implevit uno loco sedentes centum viginti? Duodenarius ille numerus decuplatus erat. Sedebant centum viginti homines, et venit Spiritus sanctus, et implevit totum locum, et factus est sonus, quasi ferretur flatus vehemens, et linguae divisae sunt velut ignis. Audistis Actus Apostolorum, hodie lecta est ipsa lectio: Coeperunt linguis loqui quomodo Spiritus dabat eis pronuntiare. Et omnes qui aderant illic, de diversis gentibus venientes Judaei, agnoscebant unusquisque linguam
Abbreviated transcription (Latin):
nicate illis eclesus unde eugłm toto orbe diffun¬
ditur. illi hierłm communicate quando eis dici¬
mus : respondent nobis. Non communicamus illi
ciuitati ubi occisus est rex noster. ubi occisus est:
uenerunt. exsufflant isti qui sedet in cęlo. Iui occisus ẽ dñs¬
sunt peiores. qui contempserunt qͥa hominem
putabant. an qui sacramenta exsufflant eiꝰ
quem iam dm̃ confitentur : Sed oderunt uidelicet
ciuitatẽ. in qͣ occisus est dñs ipsorum.
Pii homines et misericordes : multum dolent occi¬
sum esse xxp̃m. et occidunt in hominibus xp̃m.
At ille dilexit illam ciuitatem. et misertus est
enis: inde dicit incipere predicationem suam.
incipiens ab hierusalem. Ille ibi principium
fecit predicationis nominis sui. et tu exhor¬
rescis communionem illuis ciuitatis:non
est mirum. si precisus odisti radicem. Iuia
ipse ait discipulis suis : estote sedentes in ciuita¬
te. quia ego mitto promissionem meam in uos.

Expanded text:
nicate illi Ecclesiae unde Evangelium toto orbe diffunnicate illi Ecclesiae unde Evangelium toto orbe diffunditur; illi Jerusalem communicate, quando eis dicimus, respondent nobis, Non communicamus illi civitati ubi occisus est rex noster, ubi occisus est Dn terra, exsufflant isti eum qui sedet in coelo. Qui sunt pejores, qui contempserunt quia hominem putabant, an qui Sacramenta ejus exsufflant, quem jam Deum confitentur? Sed oderunt videlicet civitatem in qua occisus est Dominus ipsorum. Pii homines et misericordes, multum dolent occisum esse Christum, et occidunt in hominibus Christum! At ille dilexit illam civitatem, et misertus est ejus: inde dixit incipere praedicationem suam, Incipiens ab Jerusalem. Ille ibi principium fecit praedicationis nominis sui: et tu exhorrescis communionem illius civitatis? Non est mirum si praecisus odisti radicem. Quid ait ille discipulis suis? Estote sedentes in civitate, quia ego mitto promissionem meam in vos .
Abbreviated transcription (Latin):
et renussionem peccatoꝵ ꝑ om̃s gentes. incipiens
ẜ om̃s gt̃s implea gͣnoscimus agrum. ubi uitis
plantata est. Cum autẽ creuerit: non
agnoscimꝰ. qr totum occupauit. Unde cepit :
Ab hierusalem. Quo ꝑuenit : ad omnes gentes.
P auci remanserunt. omnes tenebit. Interea
cum omnes tenet: aliqua sarmenta inutilia
uisa sunt agricolȩ precidañda. et fecerunt
hereses et scismata. Non uos inducant p̾cisa.
ut precidamini. Hortamini magis quȩ pre¬
cisa sunt. ut rursus inserantur. Manifestũ
est xp̃m passum. resurrexisse: ascendisse in
cęlum. Manifestum est et de ȩcclesia. quia
predicatur in nomine  penitentia. & remissio pec¬
catorum. ꝑ omnes gentes. Unde cepit : incipi¬
ens ab hierusalem. Audit stultus. uanus:
Et quid amplius dicturus sum : quam cęcus
Qui tam magnum montem non uident. qui contͣ
lucernam incandelabro positam oculos claudunt.
cum eis dicimus. si xp̃iani catholici estis. cõmu¬

Expanded text:
et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipienet remissionem peccatorum per omnes gentes, incipient omnes gentes implevit. Agnoscimus agrum ubi vitis plantata est: cum autem creverit, non agnoscimus, quia totum occupavit. Unde coepit? Ab Jerusalem. Quo pervenit? Ad omnes gentes. Paucae remanserunt, omnes tenebit. Interea dum omnes tenet, aliqua sarmenta inutilia visa sunt agricolae praecidenda; et fecerunt haereses et schismata. Non vos inducant praecisa, ut praecidamini; hortamini magis quae praecisa sunt, ut iterum inserantur. Manifestum est Christum passum, resurrexisse, et ascendisse in coelum: manifestata est et Ecclesia, quia praedicatur in nomine ejus poenitentia et remissio peccatorum per omnes gentes. Unde coepit? Incipiens ab Jerusalem. Audit stultus, vanus, et quid amplius dicturus sum quam caecus, qui tam magnum montem non videt; qui contra lucernam in candelabro positam oculos claudit? 3. Cum eis dicimus, Si christiani catholici estis, commu
Abbreviated transcription (Latin):
& primitiȩ̨. caro xp̃i est. Ubi conuincta est
sponsa sponso. in carne. Merito carnem ipsã
cum cominendaret : panem fregit. Et meri¬
to infractione panis aperti sunt oculi disci¬
pulorum. et agnouerunt eum. Iuid ergo
dixcit dñs scriptum de se esse. in legȩ et pro¬
phetis et psalmis. quia oportebat xp̃m
pati. Si non adderet et resurgere : recte
illi plangerent. quorum oculi tenebantur.
Ded et resurgere predictum est. Et ut quid
gere. ꝓpter illum psalmũ quem uobis maxime
commendauimus quarta sabbati statione prima
nouissimȩ ebdomadis. Quare oportebat xp̃m pa¬
ti et resurgere : ꝓpter cominemorabuntur et con¬
uertentur ad dñm uniuersi fines t̾rę. Et adora¬
bunt in conspectu eius. uniuersȩ patrię gentiũ.
Nam ut noueritis qr oportebat xp̃m pati et resur¬
gere : et hic quid addidit : ut post commenda¬
tionem sponsi. cominendaret et sponsam: et
predicartͥ inquit in nomine eius penitentiam

Expanded text:
et primitiae caro Christi est: ibi juncta est et primitiae caro Christi est: ibi juncta est sponsa sponso in carne. Merito carnem ipsam cum commendaret, panem fregit; et merito in fractione panis aperti sunt oculi discipulorum, et agnoverunt eum. Quid ergo dixit Dominus scriptum esse de se in Lege, et Prophetis, et Psalmis? Quia oportebat pati Christum. Si non adderet, et resurgere, recte illi plangerent, quorum oculi tenebantur; sed et resurgere praedictum est. Et utquid ? Propter illum psalmum quem vobis maxime commendavimus, quarta sabbati, statione prima novissimae hebdomadis. Quare oportebat Christum pati et resurgere? Propterea: Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines tbunt in conspectu ejus universae patriae gentium . Nam ut noveritis quia oportebat pati Christum et resurgere; et hic quid addidit, ut post commendationem sponsi commendaret et sponsam? Et praedicari, inquit, in nomine ejus poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
psalmis. quid ostendit . ipse dicat.
Breuiter hoc euangłĩsta posuit. ut nos
nossemus quid intanta latitudine scri¬
pturarum credere et intelligere debea¬
mus. Certe multȩ sunt paginę. et
multi libri. hoc habent omnes quod di¬
xit dñs breuiter discipulis suis. Iuid.
est hoc: quia oportebat xp̃m pati et resur¬
gere tercia die. Habes iam de sponso. quia
oportebat xp̃m pati et resurgere. Commenda¬
tus est gͦ nobis sponsus. De sponsa uid eamus
quid dicat. ut tu cum agnoueris sponsum &
sponsam : non sine causa ad nuptias uenias.
Celebratio est enim nuptiarum: omnis celebra¬
tio ȩcclesiȩ. Nuptiȩ celebrantur. Ducturus est
uxorem filius regis. et ipse filius regis rex. et
qui frequentant : ipsi sunt sponsa. non quomͦ
innuptus carnalibus alii frequentant nup¬
tias. et alii nubunt. In ecclesia qui frequentant.
si bene frequentant : sponsa fiunt. Omnis ẽ¬
nim ecclesia sponsa xp̃i est. cuius principiũ

Expanded text:
Psalmis? quid ostendit? Ipse dicat. Psalmis? quid ostendit? Ipse dicat. Breviter hoc Evangelista posuit, ut nos nossemus quid in tanta latitudine Scripturarum credere et intelligere debeamus. Certe multae sunt paginae, et multi libri, hoc habent omnes quod dixit Dominus breviter discipulis suis. Quid est hoc? Quia oportebat pati Christum, et resurgere tertia die. Habes jam de sponso, quia oportebat Christum pati et resurgere. Commendatus est nobis sponsus. De sponsa videamus quid dicat; ut tu cum cognoveris sponsum et sponsam, non sine causa ad nuptias venias. Celebratio enim nuptiarum omnis celebratio: Ecclesiae nuptiae celebrantur. Ducturus est uxorem filius regis, et ipse filius regis rex: et qui frequentant, ipsi sunt sponsa. Non quomodo in nuptiis carnalibus alii frequentant nuptias, et alia nubit, in Ecclesia qui frequentant, si bene frequentant, sponsa fiunt. Omnis enim Ecclesia sponsa Christi est, cujus principium
Abbreviated transcription (Latin):
uideri xp̃ianum: cum se palpandum pre¬
buisset. non illi suffecit. nisi de scripturis
confirmaret cor credentium. Prospicie¬
bat enim nos esse futuros. In quo palpe¬
mus nos non habemus. sed quod legamus habemꝰ.
Si enim illi propterea crediderunt. quia te¬
nuerunt & palpauerunt. nos qͥd facimus .
Iam xcp̃e ascendit in celum. non est uentu¬
rus nisi in finem. ut uidicet de uiuis et
mortius. Unde gͦ credituri sumus. nisi
unde et ipsos palpantes uoluit confirmare.
Aperuit enim illis scripturas. et ostendit eis
quia oportebat pati xp̃m. & impleri om¬
nia quȩ de eo scripta sunt in lege moysi.
et prophetis et psalmis. Omneni ueterem
scripturam circumplexus est. Quicquid
illarum scripturarum est xp̃m sonat. sed
si aures inueniat. Et aperuit illis sensũ
ut intelligerent scripturas. Unde et nob̾
hoc orandum est. ut ipse sensum nr̃m
aperiat. Quid autem ostendit dñs scri¬
ptum de se. in lege moysi & ꝓphetis &

Expanded text:
videri christianum cum se palpandum praevideri christianum cum se palpandum praebuisset, non illi suffecit, nisi de Scripturis confirmaret cor credentium: prospiciebat enim nos futuros; in quo quod palpemus nos non habemus, sed quod legamus habemus. Si enim propterea illi crediderunt, quia tenuerunt et palpaverunt; nos quid faciemus? Jam Christus ascendit in coelum, non est venturus nisi in fine, ut judicet de vivis et mortuis: unde credituri sumus, nisi unde et ipsos palpantes voluit confirmari? Aperuit enim illis Scripturas, et ostendit eis quia oportebat pati Christum, et impleri omnia quae de illo scripta sunt in lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis. Omnem veterem textum Scripturarum circumplexus est. Quidquid illarum Scripturarum est, Christum sonat; sed si aures inveniat. Et aperuit eis sensum, ut intelligerent Scripturas. Unde et nobis hoc orandum est, ut ipse sensum nostrum aperiat. 2. Quid autem ostendit Dominus scriptum de se in lege Moysi, et Prophetis, et
Abbreviated transcription (Latin):
surrexisset dñs. et magis ei non crederent. si
de illo ista ante dicta non ẽẽnt. Firmata enĩ
fides in eo est. quia omnia quȩ euenerunt in
xp̃o : predicta sunt. Discipuli gͦ non eum
agnouerunt nisi in fractione panis. Et uere
qui non sibi iudicium manducat et bibit. in
fractione panis xp̃m agnoscit. P ostea & illi
undecim putabant se spiritum uidere. Pre¬
buit se palpandum. qui se p̃buit crucifigen¬
dum. Crucifigendum inimicis. palpandum
amicis. Medicus tamen omnium : et illorum
impietats. et istorum infidelitatis. Namꝙ
audistis cum actus apłorum legerentur.
quot milia crediderunt ex int̃fectoribus xp̃i.
Si crediderunt postea qui occiderant. non e¬
rant credituri qui paululum dubitabant.
Et ipsis tamen quod maxime debetis anĩ ad¬
uertere. & memorię ur̃ȩ mandare. quia
contra insidiosos errores deus uoluit ponere
firmam̃ta in scripturis: contra quas nullus
audet loqui : qui quoquo modo se uult

Expanded text:
surrexisset Dominus, et magis ei non crederent, si surrexisset Dominus, et magis ei non crederent, si de illo ista ante dicta non essent. Firmitas enim fidei in eo est, quia omnia quae evenerunt in Christo, praedicta sunt. Discipuli ergo eum non agnoverunt, nisi in fractione panis. Et vere qui non sibi judicium manducat et bibit , in fractione panis Christum agnoscit. Postea et illi undecim putabant se spiritum videre. Praebuit se palpandum, qui se praebuit crucifigendum; crucifigendum inimicis, palpandum amicis: medicus tamen omnium, et illorum impietatis, et istorum incredulitatis. Namque audistis cum Actus Apostolorum legerentur, quot millia crediderunt ex interfectoribus Christi . Si crediderunt postea qui occiderant, non erant credituri qui paululum dubitabant? Et ipsis tamen quod maxime debetis animadvertere, et memoriae vestrae mandare, quia contra insidiosos errorores Deus voluit ponere firmamentum in Scripturis, contra quas nullus audet loqui, qui quoquo modo se vult
Abbreviated transcription (Latin):
mnia quȩ leguntur de scripturis sanctis
ad instructionem et salutem nr̃am: inten¬
te oport& audire. maxime tamen cã memoriȩ
commendanda sunt. quȩ aduersus hereticos
ualent plurimum. quorum insidiȩ infirmio¬
res quosq et negglegentiores circum uenire ñ
rexisse. Mortuum scilicet propter delicta nr̃a.
resurrexisse ꝓpter iustificationẽ nr̃am. sicut
modo audistis. quia duorum discipulorum
quos inuenit in uia tenebantur oculi ne eum
Agnoscerent. & inuenit eos desperantes de re¬
demptione quę erat in xp̃o. et existimantes
lam illum passum et mortuum fuisse sicut
hominẽ. nec tanquã filium dĩ putasse sempor
uiuere. et in carne ita mortuum: ut non re¬
uinisceret. s t̾aquã unum ex prophetis. sicut
uerbagoꝵ paulo ante qui intenti eratis au¬
distis. Tunc aperuit illis sen¬
nhet scripturas. incipiens a moyse ꝑ onmnes ꝓ¬
phetas. ostendens eis omnia quę passus erat
predicta fuisse. ne illi magis moucrentur si re¬

Expanded text:
Omnia quae leguntur de Scripturis sanctis, ad instructionem et salutem nostram, intente oportet audire. Maxime tamen memoriae commendanda sunt, quae adversus haereticos valent plurimum; quorum insidiae infirmiores quosque et negligentiores circumvenire non rexisse; mortuum scilicet propter delicta nostra, resurrexisse propter justificationem nostram . Sicut modo audistis quia discipulorum duorum quos invenit in via, tenebantur oculi ne eum agnoscerent: et invenit eos desperantes de redemptione quae erat in Christo, et existimantes jam illum passum et mortuum fuisse, sicut hominem, nec tanquam Filium Dei putantes semper vivere; et in carne ita mortuum ut non revivisceret, sed tanquam unum ex Prophetis: sicut verba eorum paulo ante qui intenti eratis, audistis. Tunc aperuit illis Scripturas, incipiens a Moyse per omnes Prophetas, ostendens eis omnia quae passus erat praedicta fuisse; ne illi magis moverentur, si re
Abbreviated transcription (Latin):
antioeꝑi multi facti st̃. E x nobis exierunt.
Uidete antiorꝑos. Ex nobis exierunt.
Ergo plangimus dampnũ: au¬
di c̃solationem. S non erant ex
nob̃. Om̃s heretici. om̃s scismatici ex
si ex nob cẽnt. Ante ꝗͣ ergo exirent: non erant
ex nobis: Si ante quã exirent ñ erant ex nobis.
multi intus sunt qui non exierunt. sed tam̃ an¬
tierꝑi s̃. Audemus hoc dicere. E ut qͥd. nisi ut
unus quisq cum intis ẽ. non sit antioꝑc: de¬
scripturus enim &̃ designaturus ẽ antiaep̃os.

Expanded text:
antichristi multi facti sunt. Ex nobis exierunt: antichristi multi facti sunt. Ex nobis exierunt: videte antichristos. Ex nobis exierunt: ergo plangimus damnum. Audi consolationem: Sed non erant ex nobis. Omnes haeretici, omnes schismatici ex si ex nobis essent. Antequam exirent ergo, non erant ex nobis. Si antequam exireat, non erant ex nobis; multi intus sunt, non exierunt, sed tamen antichristi sunt. Audemus hoc dicere: utquid, nisi ut unusquisque cum intus est, non sit antichristus? Descripturus enim et designaturus est antichristos;
Abbreviated transcription (Latin):
et uiris. ꝑ feminã nunciata ẽ. Iuare gͦ se tangi nolu¬
it. nͥ qͥa contactum illũ spualem uoluit intelligi:
Contactus spũalis: de corde mundo. Ille attingit de
corde mundo & ẽ ai : qui eũ intelligit patri cocqua¬
lem. Aui aut̃ nondũ intelligit diuinitatẽ x ẽi. usq
ad carnẽ uenit. usq ad diuinitatẽ nonuenit. luid
aut̃ magnũ est usq illuc attingere. usq quo ꝑsecu¬
tores qui crucifixerunt. illud est magnũ. uubet
qualem se cognosci uolebat. qͣndo ait phylippo: tan¬
to tempore uob̾cum sum. & ñ cognouistis me: phylip¬
pe. qui uidet me. uidet et patrẽ.S nequis piger
sit ad ꝓficiendũ. audiat. P ueri. nouissima hora est.
Proficite. curite. crescite. nouisfima hora ẽ. Ipsa nouis¬
sima hora diut᷑na ẽ. tam̃ nouissima hora ẽ. H oram
enĩ ꝓ tempr̃ posuit nouissimo. quia in nouissimis
aliqui. Quomͦ nouissimũ tempꝰ : quomͦ nouissima hora.
quod nouissima sit hora.Undeicscinꝰ: quia

Expanded text:
 per feminam nuntiata est. Quare ergo se tangi noluit, nisi quia contactum illum spiritualem intelligi voluit? Contactus spiritualis est de corde mundo. Ille attingit de corde mundo Christum, qui eum intelligit Patri coaequalem. Qui autem nondum intelligit divinitatem Christi, usque ad carnem venit, usque ad divinitatem non venit. Quid autem magnum est, usque illuc attingere, usque quo persecutores qui crucifixerunt? Illud est magnum, intellqualem se cognosci volebat, quando ait Philippo, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem . 3. Sed ne quis piger sit ad proficiendum, audiat: Pueri, novissima hora est. Proficite, currite, crescite, novissima hora est. Ipsa novissima hora diuturna est; tamen novissima est. Horam enim pro tempore posuit novissimo; quia in novissimis icturi sunt aliqui: Quomodo novissimum tempus? quomodo novissima hora? quod novissima sit hora. Unde? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
est spes. Quod enim uidet quis quid sꝑat.
Si. autem qđ non uidemiis sꝑamus : ꝑ patientiam
expectamꝰ  Ipsa patientia. excercet desi derium.
Mane tu. nammanet ille. Et ꝑseuera in am

Expanded text:
idet quis, quid sperat? Si enim quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Ipsa patientia exercet desiderium. Mane tu, nam manet ille: et persevera in amb
Abbreviated transcription (Latin):
uidet. dm̃ quẽ non uidet quomodo poterit¬
diligere : Et hoc mandatũ habemus ab ipso.
ut qui diligit dm. diligat & fratrẽ suũ. Mag¬
nifice dicebas diligo đm̃. et odis fratrẽ. O
homicida. quomodo diligis dm: Non audi-¬
sti suꝑius in ipsa epistola. qui odit fratrẽ
suũ homicida est. Sed prorsus diligo dm̃.
quãius oderim fratrẽ meũ. Prorsus non dili¬
gis dm. si odis fr̃m. Et modo ꝓbo alio docum̃¬
to. Ipse dixit. Dedit nobis preceptũ. ut diliga¬
nius inuicẽ. Quoniodo diligis eũ. cuiꝰ odisti
p̃ceptũ: Iuis est qui dicat diligo imꝑatorẽ.
sed odi leges eius : In hoc intelligit impera¬
tor si diligit᷑: si obseruent᷑ leges euis ꝑ pro¬
uintias. Lex imperatoridꝰ quȩ est: Manda-

Expanded text:
videtvidetdiligere? Et hoc mandatum habemus ab ipso, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum. Magnifice dicebas, Diligo Deum; et odis fratrem! O homicida, quomodo diligis Deum? Non audisti superius in ipsa Epistola, Qui odit fratrem suum, homicida est? Sed prorsus diligo Deum, quamvis oderim fratrem meum. Prorsus non diligis Deum, si odis fratrem. Et modo probo alio documento. Ipse dixit, Dedit nobis praeceptum, ut diligamus invicem : quomodo diligis eum, cujus odisti praeceptum? Quis est qui dicat, Diligo imperatorem, sed odi leges ejus? In hoc intelligit imperator si diligis eum, si observentur leges ejus per provincias. Lex imperatoris quae est? Manda
Abbreviated transcription (Latin):
diligit fratrẽ. Propterea non uidet dm̃: quia
non habet dilectionẽ. Nam si habet dilectio¬
nẽ dm̃ uidet: quia ds̃ dilectio est. Et purga¬
tur oculus ille magis magisq dilectione: ut
uideat illam in cõmutabilẽ substantiã. cuius
presentia semꝑ gaudeat : qua ꝑfruatꝰ in ȩtȩr¬
nũ coniuntus angłis. Sed currat modo. ut
aliquando in patria letet᷑. Non amet peregri¬
nationẽ. non amet uiã. Lotũ amarũ sit . p̃ter
illũ qui uocat. quo usq inhereamus illi: et
dicamus qđ dictum ẽ in psalmo. ꝑdidisti
om̃s. qui fornicant᷑ abste. Et qui sunt qui
fornicant᷑ : Qui discedunt. & amant mun-¬
dum. Tu aũt quid : Sequit᷑ & dicit. Michi
autem inherere deobonũ est. Totum bonũ
in terroges et dicas quare inheres deo. et
dicat ut donet michi. quid tibi donet:
Cȩlũ ipse fecit. terrã ipse fecit. Qud tibi do-¬
naturus est: lam heres illi. Inueni melius &
donat tibi. Sui enĩ non diligit fratrẽ suũ quẽ

Expanded text:
ergo non videt Deum, quia non habet dilectionem. Nam si habeat dilectionem, Deum videt; quia Deus dilectio est: et purgatur ille oculus magis magisque dilectione, ut videat illam incommutabilem substantiam; cujus praesentia semper gaudeat, qua perfruatur in aeternum conjunctus Angelis. Sed currat modo, ut aliquando in patria laetetur. Non amet peregrinationem, non amet viam: totum amarum sit, praeter illum qui vocat, quousque inhaereamus illi, et dicamus quod dictum est in Psalmo, Perdidisti omnes quia fornicantur abs te. Et qui sunt qui fornicantur? Qui discedunt, et amant mundum. Tu autem quid? Sequitur et dicit: Mihi autem inhaerere Deo bonum est . Totum bonum interroges, et dicas, Quare inhaeres Deo? Et dicat, Ut donet mihi. Quid tibi donet? Coelum ipse fecit, terram ipse fecit: quid tibi donaturus est? jam inhaeres illi: inveni melius, et donat tibi. 11. Qui enim non diligit fratrem suum quem
Abbreviated transcription (Latin):
tio est: Si d̾s dilectio qͣuisquis diligit dileci¬
tionẽ. dm̃ diligit. Dilige ergo fratrem. &
securus esto. Non potes dicere diligo frm̃.
sed non diligo dm̃. Quomodo mentiris. si
dicas diligo dm̃. quando ñ diligis fratrẽ.
sic falleris. si quando dicis diligo fratrẽ.
putes non diligis dñi. Necesse est quia dili¬
gis fratrẽ. diligas ipsã dilectionẽ. Dilectio aũt.

Expanded text:
tio est ? Si Deus dilectio, quisquis diligit dilectionem, Deum diligit. Dilige ergo fratrem, et securus esto. Non potes dicere, Diligo fratrem, sed non diligo Deum. Quomodo mentiris si dicas, Diligo Deum, quando non diligis fratrem; sic falleris, quando dicis, Diligo fratrem, si putes quia non diligis Deum. Necesse est qui diligis fratrem, diligas ipsam dilecti
Abbreviated transcription (Latin):
scripturas. et uidete. qͥa et prepositi com¬
mendant se populo. N am apłs dicit plebi.
Orantes simul et ꝓ nobis. Orat apłs ꝓ plebe.
orat plebs ꝓ apostolo. Oramus ꝓuobis fr̃s. sed
et uos orate ꝓnobis. Iniucẽ ꝓ se m̃bra om̃ia
orent. caput ꝓ omnibꝰ it̃pellet. P ropterea
ñ mirum quia sequit᷑ et hic. et claudit ora
et dicturi. ecce hic est xp̃c & ecce illie. et
uelle ostendere in parte eũ qui emit totũ. et
possidet totũ. continuo sequiitus. ẽ. Non tan¬
tum nr̃oꝵ: s. et totius mundi. Quid estħ
fr̃s.ͣ certe inuenimus eam in campis saltuũ.
siam ꝑ totum mundum. Noli sequi falsos ix

Expanded text:
Scripturas, et videte quia et praepositi comScripturas, et videte quia et praepositi commendant se populo. Nam Apostolus dicit plebi, Orantes simul et pro nobis . Orat Apostolus pro plebe, orat plebs pro Apostolo. Oramus pro vobis, fratres: sed et vos orate pro nobis. In vicem pro se omnia membra orent, caput pro omnibus interpellet. Propterea non mirum quia sequitur hic, et claudit ora et dicturi, Ecce hic est Christus, ecce illic ; et vellent ostendere eum in parte qui emit totum, et possidet totum; continuo secutus est, Non tantum nostrorum, sed et totius mundi. Quid est hoc, fratres? Certe invenimus eam in campis saltuum , siam per totum mundum; noli sequi falsos
Abbreviated transcription (Latin):
apud dm̃. ille talis uir non dixit aduo¬
catum me habetis ad patrem. sed siquis
patrem. Non diccit habetis. nec me habe¬
tis dixcit. nec ipsum xp̃m habetis dixit.
Sed & xp̃m posuit non se. et habemus di¬
xit. non habetis. Maluit se ponere in
numero peccatorum. ut haberet aduoca¬
tum xp̃m. quã ponere se pro ap̃o aduo¬
catum & inueniri inter dampnandos su
bemus aduocatũ ad patrẽ:. ipse propici¬
propici¬
ator est peccatoꝵ nr̃oꝵ. Hoc qui tenuit: he¬
resim ñ fecit: hoc qui tenuit. scisma non
fecit. Unde enim facta s̃ scismata. cum
dicunt homines: nos iusti sumus. cum dict
homines: nos sanctificamꝰ immundos. nos
iustificamus impios. nos petimus. nos impetra¬
mus. Iohannes aut̃ quid dixit : & siquis
peccauerit : aduocatum habemus ad patrem
iħm xp̃m iustum. S dicit aliquis. Ergo
scĩ non petunt ꝓ nobis.  ergo ep̃i uel p̃po¬
siti. non petunt ꝓ populo. Sed attendite

Expanded text:
apud Deum : ille talis vir non dixit, Advoapud Deum : ille talis vir non dixit, Advocatum habetis apud Patrem; sed, Si quis habemus. Non dixit, habetis; nec, me habetis, dixit; nec, ipsum Christum habetis, dixit: sed et Christum posuit, non se; et habemus dixit, non, habetis. Maluit se ponere in numero peccatorum, ut haberet advocatum Christum, quam ponere se pro Christo advocatum, et inveniri inter damnandos supebemus advocatum ad Patrem; ipse propitiatio est peccatorum nostrorum. Hoc qui tenuit, haeresim non fecit; hoc qui tenuit, schisma non fecit. Unde enim facta sunt schismata? Cum dicunt homines, Nos justi sumus; cum dicunt homines, Nos sanctificamus immundos, nos justificamus impios, nos petimus, nos impetramus. Joannes autem quid dixit? Et si quis peccaverit, advocatum habemus ad Patremistum justum. Sed dicet aliquis: Ergo sancti non petunt pro nobis? ergo episcopi et praepositi non petunt pro populo? Sed attendite
Abbreviated transcription (Latin):
amus. Filioli mei hec scribo uobis. ut non
peccetis. Sed forte subrepit de uita huma¬
na : peccatum. Quid gͦ fiet : iam desꝑa¬
tio erit . Audi. Et siquis inquit pecca¬
uerit : aduocatum habeinus ad patrem
iħm xp̃m iustum. et ipse ꝓpitiatu᷑ est
peccatoꝵ nr̃oꝵ. Ille est gͦ aduocatus. da
operam tu. ne pecces. Si de infirmitate
uite subrepserit peccatum : continuo ui¬
de. continuo displiceat. continuo damp¬
na. Et cum dampnaueris : securus ad
iudicem uenies. Ibi habes aduocatum : no¬
li timere. ne ꝑdas causam confessionis tu¬
ȩ. Si enim aliquando in hac uita cõmit¬
tit se homo disertę lingnȩ et non perit.
cõmitis te uerboͣͥ et periturus es.
Clama. Aduocatum habemus ad patrem.
Uidete ipsum iohannẽ. seruantẽ humi¬
litatẽ. Certe iustus uir erat & magnꝰ.
qui de pectore domini mysteriorum
secreta bibebat. Ille ille qui bibendo
de pectore dñi diuinitatem eructauit.
in principio erat uerbum. et uerbum erat

Expanded text:
? Filioli mei, haec scribo vobis, ut non ? Filioli mei, haec scribo vobis, ut non peccetis. Sed forte subrepit de vita humana peccatum: quid ergo fiet? Quid? jam desperatio erit? Audi: Et si quis, inquit, peccaverit, advocatum habemus ad Patremistum justum; et ipse propitiator est peccatorum nostrorum. Ille est ergo advocatus; da operam tu ne pecces: si de infirmitate vitae subrepserit peccatum, continuo vide, continuo displiceat, continuo damna; et cum damnaveris, securus ad judicem venies. Ibi habes advocatum; noli timere ne perdas causam confessionis tuae. Si enim aliquando in hac vita committit se homo disertae linquae, et non perit; committis te Verbo, et periturus es? Clama, Advocatum habemus ad Patrem. 8. Videte ipsum Joannem servantem humilitatem. Certe vir justus erat et magnus, qui de pectore Domini mysteriorum secreta bibebat; ille, ille qui bibendo de pectore Domini divinitatem ructavit, In principio erat Verbum, et Verbum erat
Abbreviated transcription (Latin):
si confessi fuerimus peccata nr̃a: fidelis est
et iustus ꝯͣ ͥ ͥ ͣ dimittat nobis peccata nr̃a.
et purget nos ab om̃ni inĩquitate. Quod si
dixerimus quia non peccauimus: mendacẽ
facimus eũ. et uerbum eius non erit inno¬
bis. Si dixeris non peccaui. illum facis men¬
dacem. cum te uis facere ueracem. Unde
fieri potest ut deus mendax sit et homo
uerax. cum contradicat scriptura. omnis
homo mendax. ds solus uerax. ergo deus
ꝑse ipsum uerax. tu ꝑ dm̃ uerax. nam ꝑte
m̃ dax. Et neforte impunitatẽ uideret᷑
dedisse peccatis : quia dixit fidelis ẽ et
ustuis qui mundet nos ab om̃i iniquitate.
et dicerent . sibi homines. peccemus. securi
faciamus quod uolumis. purgat nos xp̃c
fidelis. et iustus. purgat nos ab omĩ iniqui¬
tate. tollit t
malam securi¬
tatem. et inserit utilem timorem. Male
ius eẽ securus. sollicitus esto. Fidelis est
enim et iustus. ut dimittat nobis delicta
nr̃a.Si semꝑ tibi displiceas: et muteris
donec ꝑficiaris. Ideo quid sequatur audi¬

Expanded text:
si confessi fuerimus delicta nostra, fidelis est et justus, ut dimittat nobis peccata nostra, et purget nos ab omni iniquitdixerimus quia non peccavimus, mendacem facimus eum, et verbum ejus non est in nobis. Si dixeris, Non peccavi; illum facis mendacem, cum te vis facere veracem. Unde fieri potest ut Deus mendax sit, et homo verax; cum contradicat Scriptura: Omnis homo mendax, Deus solus verax ? Ergo Deus per seipsum verax, tu per Deum verax; nam per te mendax. 7. Et ne forte impunitatem videretur dedisse peccatis, quia dixit, Fidelis est et justus, qui mundet nos ab omni iniquitate; et dicerent jam sibi homines, Peccemus, securi faciamus quod volumus, purgat nos Christus, fidelis est et justus, purgat nos ab omni iniquitate: tollit tibi malam securitatem, et inserit utilem timorem. Male vis esse securus, sollicitus esto. Fidelis enim est et justus, ut dimittat nobis delicta nostra, si semper tibi displiceas, et muteris donec perficiaris. Ideo quid sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt accusare. Conuerte. hoc distortũ nescio
quid & prȩposterũ. fac illud quodã modo capite
deorsum. Qđ susum est facias iusum. qđ deor¬
sum facias susum. lusum uis facere dm̃. & te
susũ : precipitaris. non eleuaris. Ille enim
semꝑ su sum est. Quid gͦ : tu bene. & ds̃ male:
immo hoc dic. siuis uerius dicere. Ego male. ille
bene. & qđ ego bene. ab illo bene: nam a me
quicquid ago. male. Ista confessio firmat cor.
& facit dilectionis fundamenta. Nã si opera
nr̃a abscondere deberemus bona ne uideren¬
tur ab hominibus: ubi est illa sententia dñi
in eosermone quem habuit in monte : ubi
hoc dixit. ibi & illud paulo ante dixit luce

Expanded text:
volunt accusare. Converte hoc distortum nescio volunt accusare. Converte hoc distortum nescio quid et praeposterum, faciens illud quodammodo capite deorsum: quod susum, faciens jusum: quod deorsum, faciens sursum. Jusum vis facere Deum, et te susum? Praecipitaris, non elevaris: ille enim semper sursum est. Quid ergo? tu bene, et Deus male? Imo hoc dic, si vis verius dicere, Ego male, ille bene; et quod ego bene, ab illo bene: nam a me quidquid ago male. Ista confessio firmat cor, et facit dilectionis fundamentum. Nam si opera nostra abscondere debemus bona, ne videantur ab hominibus; ubi est illa sententia Domini in eo sermone quem habuit in monte? Ubi hoc dixit, ibi et illud paulo ante dixit: Luce
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eugłm legeretur. terte si aurem ibi non
tantũ corporis. sed & cordis habuistis. Quid
ait : Cauete facere iustitiã uram̃ corã homi¬
nibus. ut uideamini ab eis. Nũ quid hoc
uoluit dicere. ut quȩcumquȩ bona facimꝰ
abscondamꝰ ab oculis hominũt. & timeamꝰ
uideri : si times spectatores. non habebis
imitatores. Debes gͦ uideri. sed non ad hoc
debesfacere ut uidearis. Non ibi deb& esse
finis gaudii tui. ñ ibi terminus letitie
tuȩ. ut putes te totũ fructũ consecutũ
esse boni oꝑis tui. cũ uisus fueris atq laudatus.
Nichil est hoe. Contẽpne te cũ laudaris. ille in
te laudetur. qui ꝑ te oꝑatur. Noli gͦ ad laudẽ
tuam oꝑari qđ bonũ agis. sed ad lauđdẽ illius
a quo habes ut bonũ agas. Abs te habes malã age¬
re. a do habes bene agere. Contra. ꝑuersi homi¬
nes uidete quã p̃posteri sun. Quod faciunt
bene sibi uolunt tribuere. si male faciant đm

Expanded text:
cum Evangelium legeretur; certe si aurem ibi non cum Evangelium legeretur; certe si aurem ibi non tantum corporis, sed et cordis habuistis. Quid ait? Cavete facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis . Numquid hoc voluit dicere, ut quaecumque bona facimus, abscondamus ab oculis hominum, et timeamus videri? Si times spectatores, non hebebis imitatores debes ergo videri. Sed non ad hoc debes facere ut videaris. Non ibi debet esse finis gaudii tui, non ibi terminus laetitiae tuae, ut putes te totum fructum consecutum esse boni operis tui, cum visus fueris atque laudatus. Nihil est hoc. Contemne te cum laudaris: ille in te laudetur, qui per te operatur. Noli ergo ad laudem tuam operari quod bonum agis, sed ad laudem illius a quo habes ut bonum agas. Abs te habes male agere, a Deo habes bene agere. Contra perversi homines videte quam praeposteri sint. Quod faciunt bene, volunt sibi tribuere: si male faciunt, Deum
Abbreviated transcription (Latin):
naui. Quis autem sufficit om̃s nominare
quasi exercitus est imperatoris. qui sedet
intus in mente ttia. Quo modo enĩ impera¬
tor ꝑ exercitũ suũ agit qđ ei placet. sic dñs
iħc xp̃c incipiens habitare in interiore ho¬
mine nr̃o. id est in mente ꝑ fidem. utitur
istis uirtutibus quasi ministris suis. & per
has uirtutes quȩ uideri oculis non possunt.
& tamen quando nominantur laudantur. ñ
autem laudarentur nisi amarentur: non ama¬
rentur nisi uiderentur. Et si utiq non ama¬
rentur nisi uiderentur. alio oculo uidentur.
id est interiore cordis aspectu. Per has uirtu¬
tes in uisibiles. mouentur menbra usibilit̃.
Pedes ad amþulandum. Sed quo: quo moue¬
rit bona uoluntas. quȩ militat bono impe¬
ratori. Manus ad oꝑandum. Sed quoͦ : qđ
iusserit karitas. quȩ inspirata est intus ab
spũ scõ. Menbra gͦ uidentur cũ mouentur.
qui iubet intus non uidetur. Et quis intus
iubeat ꝓpe ipse solus nouit qui iubet. & ille

Expanded text:
navi. Quis autem sufficit omnes nominare? navi. Quis autem sufficit omnes nominare? Quasi exercitus est imperatoris, qui sedet intus in mente tua. Quomodo enim imperator per exercitum suum agit quodque placet; sic Dominus Jesus Christus incipiens habitare in interiore homine nostro, id est in mente per fidem , utitur istis virtutibus quasi ministris suis. Et per has virtutes quae videri oculis non possunt, t tamen quando nominantur, laudantur: non autem laudarentur nisi amarentur, non amarentur nisi viderentur; et si utique non amarentur nisi viderentur, alio oculo videntur, id est, interiori cordis aspectu: per has virtutes invisibiles, moventur membra visibiliter: pedes ad ambulandum; sed quo? Quo moverit bona voluntas, quae militat bono imperatori. Manus ad operandum; sed quid? Quod jusserit charitas, quae inspirata est intus a Spiritu sancto. Membra ergo videntur cum moventur; qui jubet intus, non videtur. Et quis intus jubeat, prope ipse solus novit qui jubet, et ille
Abbreviated transcription (Latin):
ilectio dulce uerbũ est: sed dulcius
factum. Semꝑ de illa loqui non pos¬
sumus. Multa enim agimus. & diuersȩ
actiones distendunt nos. ut non uacet linguȩ
nr̃ȩ semper de dilectione loqui. Nam nichil me¬
lius ageret lingua nr̃a. Sed de qua semꝑ loqui
non licet. semꝑ eam custodire licet. Sicut nc̃
cũ cantamus alleluia. numquid semꝑ hoc
facimus : uix unꝰ: hore non toto spatio. sed
parua particula cantamus alleluia. & uacamꝰ
ad aliud. Est autem alta sicut iam nostis. lau¬
date dnm. Qui dm̃ laudat lingua. non semꝑ
potest. Qui moribus dm̃ laudat. semꝑ potest.
Oꝑa miscdĩȩ. affectus Karitatis. sc̃itatis. pieta¬
tis. in corruptio castitatis. modestia sobrietatis.
semꝑ hȩc tenenda sunt. siue cũ in publico sumꝰ.
siue cũ in domo. siue cũ ante homines. siue
in cubiculo. siue loquentes siue tacentes. siue ali¬
quid agentes. siue uacantes. Semꝑ hȩc tenenda
sunt. quia intus sunt om̃s uirtutes quas nomi istę¬

Expanded text:
ilectio dulce verbum, sed dulcius factum. Semper de illa loqui non possumus. Multa enim agimus, et diversae actiones distendunt nos, ut non vacet linguae nostrae semper de dilectione loqui: nam nihil melius ageret lingua nostra. Sed de qua semper loqui non licet, semper eam custodire licet. Sicut nunc quod cantamus, Alleluia, numquid semper hoc facimus? Vix unius horae non toto spatio, sed parva particula cantamus, Alleluia; et vacamus ad aliud. Est autem Alleluia, sicut jam nostis, Laudate Deum. Qui Deum laudat lingua, non semper potest: qui moribus Deum laudat, semper potest. Opera misericordiae, affectus charitatis, sanctitas pietatis, incorruptio castitatis, modestia sobrietatis, semper haec tenenda sunt: sive cum in publico sumus, sive cum in domo, sive cum ante homines, sive cum in cubiculo, sive loquentes, sive tacentes, sive aliquid agentes, sive vacantes; semper haec tenenda sunt; quia intus sunt omnes istae virtutes quas nomi
Abbreviated transcription (Latin):
confusos ad sinistram. ut audiant. ite in ig¬
nem ęternum. qui paratus est diabolo et
angelis eius. Maneamus gͦ in uerbis eius.
ne confundamur cum uenerit. Ipse enim
dicrit in eugłio eis qui crediderant in eũ.
Si ꝑmanseritis in uerbo meo: uere discipuli
mei ests. Et quasi dicerent. quo fructũ.

Expanded text:
confusos ad sinistram, ut audiant, Ite in igconfusos ad sinistram, ut audiant, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Maneamus ergo in verbis ejus, ne confundamur cum venerit. Ipse enim dicit in Evangelio eis qui in eum crediderant: Si permanseritis in verbo meo, vere discipuli mei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanere in ipsa. Et nunc filioli manete in co.
ut cum manifestatus fuerit. habeamꝰ fiduciam
in conspectu cius. et non confundam᷑ ab eo in ad¬
uentu eius. Uidetis fr̃s. Credimus in i ñ a
quẽ non uidimnus. annunciauer̃ eum qͥ uider̃.
qua contrectauerunt. qͥ uerbum ex ip̃sius ore
audierunt. Et ut hȩc ꝑsuaderent generi
humano : ab illo missi sunt. non a se ipsis ire
Ausi sunt. Et quo missi sunt : audistis cñ
discipuli missi sunt. attestantibꝰ signis et ꝓdi¬
giis. ut crederetur illis quiꝰ ea dicebant quȩ ui¬
derant. Et credimus in eum que non uidemꝰ
et uenturum expectamus. Quicumq illũ fide
expectant : cum uenerit gaudebunt. Qui sine
fide sunt. cum uenerit quod nunc ñ uident
crubescent. et confusio illa non erit unius di¬
ei. et transiet. quomodo solent confufidi qui
inuenuntur in aliqua culpa. et eis insutta¬
tur ab hominibus. Confusio illa: tra ducet

Expanded text:
permanete in ipsa. Et nunc, filioli, manete in eo, permanete in ipsa. Et nunc, filioli, manete in eo, ut cum manifestatus fuerit, habeamus fiduciam in conspectu ejus, ut non confundamur ab eo in adventu ejus. » Videtis, fratres; credimus in Jesum quem non vidimus: annuntiaverunt eum qui viderunt. qui contrectaverunt, qui verbum ex ore ipsius audierunt; et ut haec persuaderent generi humano, ab illo missi sunt, non a seipsis ire ausi sunt. Et quo missi sunt? Audistis cum  . Ubique ergo discipuli missi sunt, attestantibus signis et prodigiis ut crederetur illis, quia ea dicebant quae viderant. Et credimus in eum quem non vidimus, et venturum eum exspectamus. Quicumque illum fide exspectant, cum venerit gaudebunt: qui sine fide sunt, cum venerit quod nunc non vident, erubescent. Et confusio illa non erit unius diei et transiet, quomodo solent confundi qui inveniuntur in aliqua culpa, et eis insultatur ab hominibus. Confusio illa traducet
Abbreviated transcription (Latin):
bitans in uob: nisi uobis loquatur intus: sine causa nos
ꝑsrepimꝰ. Unde hoc apparet : quia cũ multi audi¬
ant. non omnibꝰ suadet᷑ qđ dicitur. sed illis solis qui¬
bus intus loquitur ds̃. Illis aut̃ intus loquit᷑: qui
ei locũ prebent. Illi autẽ locum deo prebent: qui
diabolo locum ñ prebent. Habitare enĩ uult diabo¬
lus corda hominum. & loqui ibi omnia quȩ uale¬
nt ad seductionem. Sed quid ait dñs i ñ c prin¬
ceps huius mundi missus est foras. Unde missus est¬
foras: numquid eatra cęlum et terram:num quid
extra fabricam mundi .ñ. Sed extra corda credenti¬
um. Foras misso inuasore : habitet redemptor. qͥa
ipse redemit qͥ creauit. et diabolus iam forinsecus
oppugnat. Non uincit illum: qui intꝰ possidet.
Forinsecus autẽ oppugnat: immittendo uarias
temptationes. sed ille ñ consentit : cui ds̃ intus lo¬
quitur. Et unctio quã audistis: uerax ẽ inquit.
ri non potest. Et non est m̃dax. sicut docuit nos

Expanded text:
bitans in vobis, nisi loquatur vobis intus, sine causa nos perstrepimus. Unde hoc apparet? Quia cum multi audiant, non omnibus persuadetur quod dicitur; sed illis solis quibus intus loquitur Deus. Illis autem intus loquitur, qui ei locum praebent: illi autem Deo locum praebent, qui diabolo locum non praebent. Habitare enim vult diabolus corda hominum, et loqui ibi omnia quae valent ad seductionem. Sed quid ait Dominus Jesus? Princeps hujus mundi missus est foras . Unde missus est? numquid extra coelum et terram? numquid extra fabricam mundi? Sed extra corda credentium. Foras misso invasore, habitet redemptor; quia ipse redemit qui creavit. Et diabolus jam forinsecus oppugnat, non vincit illum qui intus possidet. Forinsecus autem oppugnat, immittendo varias tentationes: sed ille non consentit cui Deus intus loquitur, et unctio quam audistis. 2. Et verax est, inquit, omines, mentiri non potest. « Et non est mendax. Sicut docuit vos,
Abbreviated transcription (Latin):
ditus est ad salutem. qui non est exauditꝰ
ad uoluntatem. Nouerit magnũ sacram̃tũ
caritas uestra. quod ideo comm̃damꝰ uobis.
ne excidat uobis: intemptationibꝰ uestris.
quia scđm hanc semꝑ exaudiuntur. Sed dis¬
cernamꝰ exauditiones dĩ. Inuenimus enim
quosda non exauditos ad uoluntatẽ. et exau¬
ditos ad salutem. & rursus quosdã inuenimꝰ
exauditos ad uoluntatem. et non exrauditos
ad salutem. Hoc discernite. hoc tenetẽ. exem¬
plum cius qui non est exxauditus ad uoluntatẽ
sed exauditus est ad salutem. Audi apłm paulũ.
Nam ipsam exauditionẽ: ad salutem ostendit illi
ds̃. Sufficit tibi inquit gr̃a mea. nam uirtꝰ
in infirmitate ꝑficitur. Rogasti. clamasti.
ter clamasti. Ipsum semel qđ clamasti audi¬
ui. non auerti ate aures meas. Noui quid
faciam. Tu ius austrri medicamentũ quo
urtris. ego noui insirmitatẽ qua grauaris.
Ergo iste ad salutem exauditus est. ad uolun¬

Expanded text:
ditus est ad salutem, qui non est exauditus ditus est ad salutem, qui non est exauditus ad voluntatem. Noverit magnum sacramentum Charitas vestra; quod ideo commendamus vobis, ne excidat vobis in tentationibus vestris. quia secundum hanc semper exaudiuntur. 7. Sed discernamus exauditiones Dei. Invenimus enim quosdam non exauditos ad voluntatem, exauditos ad salutem: et rursus quosdam invenimus exauditos ad voluntatem, et non exauditos ad salutem. Hoc discernite, hoc tenete exemplum ejus qui non est exauditus ad voluntatem, sed exauditus ad salutem. Audi apostolum Paulum; nam ipsam exauditionem ad salutem ostendit illi Deus: Sufficit tibi, inquit, gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur. Rogasti, clamasti, ter clamasti: ipsum semel quod clamasti audivi, non averti aures meas a te; novi quid faciam: tu vis auferri medicamentum quo ureris; ego novi infirmitatem qua gravaris. Ergo iste ad salutem exauditus est, ad volun
Abbreviated transcription (Latin):
dixi caritati uestre. nemo adtendat ad nos.
Quid enim fuinus nos. aut quid estis uos: quid
nisi ęccłia dĩ. quȩ nota ẽ ommnibꝰ. Et si illi
placet : in illa sumus. et qui in dilectione illa
manemus : ibi ꝑseueremus. si uolumꝰ ostende¬
re dilectionem quam habemus. Uerumtam̃
de paulo apło quid mali sensuri sumꝰ Ipse
non diligebat fr̃s. apud ipsum non erat
testimonium caritatis conscientię in conspe¬
ctu dei. Non erat in paulo radia illa
caritatis. unde om̃s boni fructiis ꝓcedebant :
Quis hoc demens diacerit: Ubi gͦ inueni¬
mus petisse apłm. & ñ accepisse . Ait ipsȩ.¬
Nam in magnatudine reuclationũ ne extollar:
datus est michi stimulus carnis meę. ange¬
lus sathãnę. ut me colaphizet. Propt̃ qđ
ttr dnm rogaui ut auferretur a me. et
dixcit mͥ. Sufficit tibi gr̃a mea. Nam uir¬
tus in infirmitate ꝑficitur. Ecee non est
exauditus ut auferret᷑ ab illo angłs sathane.
Sed qua re : quia non ei proderat. Ergo exau¬

Expanded text:
rae, fratres, nemo attendat ad nos. Quid enim sumus nos? Aut quid estis vos? Quid, nisi Ecclesia Dei, quae nota est omnibus? Et si illi placet, in illa sumus; et qui dilectione in illa manemus, ibi perseveremus, si volumus ostendere dilectionem quam habemus. Verumtamen de apostolo Paulo quid mali sensuri sumus? Ipse non diligebat fratres? Apud ipsum non erat testimonium conscientiae ejus in conspectu Dei? Non erat in Paulo radix illa charitatis, unde omnes boni fructus procedebant? Quis hoc demens dixerit? Ubi ergo invenimus petisse Apostolum et non accepisse? Ait ipse: In magnitudine revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet: propter quod ter Dominum rogavi ut adixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Ecce non est exauditus, ut auferretur ab illo angelus satanae. Sed quare? Quia non ei proderat. Ergo e au
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum non haberent: nisi quia certũ
quoddam peccatũ uoluit intelligi:ͦ quoddã
enim peccatum non haberent uidei. Quod
peccatum: qͦd in eum ñ crediderunt. quod
p̃sentem contempserunt. Sicit gͦ ib̃i peccatũ
diocit et non ẽ consequens ut om̃e peccatũ
intelligamꝰ . sed certũ peccatum. sic et hic
ñ omne peccatũ intelligimꝰ ne contrarius sit
iłli loco ubi ait. si dixerimꝰ qͥa peccatũ non
hobenus iosi nos seducimꝰ & ueritas innobis
non .en sed certum qđ đa peccatũ id est u¬
olntionẽ baritatis. Hic aute plus nos
constrinant e: Si petierimus diacit. si non
nos accusauerit cor nrm. & renunciaue¬
ra in conspectu dĩ quia uera dilecti¬
Qi est in nobis &e quicquud postulauerimꝰ

Expanded text:
ccatum non haberent, nisi quia certum ccatum non haberent, nisi quia certum quoddam peccatum voluit intelligi? Quoddam enim peccatum non haberent Judaei. Quod peccatum? Quo in eum non crediderunt, quo praesentem contempserunt. Sicut ergo ibi peccatum dixit, et non est consequens ut omne peccatum intelligamus, sed certum peccatum: sic et hic non omne peccatum, ne contrarius sit illi loco ubi ait, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est ; sed certum quoddam peccatum, id est, violationem charitatis. Hic autem plus nos constrinxit: Si petierimus, dixit, si nos non accusaverit cor nostrum, et renuntiaverit in conspectu Dei quia vera dilectio est in
Abbreviated transcription (Latin):
et hoc ꝓprie designatũ uͦr. loco: sic et nunc
querimus quid dixcerit. Si enim uerba atten¬
das : planum uidetur: si exemplum: obscũ¬
rum ẽ. Uerbis his. nichil est planius. Et
quicquid postulauerimꝰ. accipiemꝰ ab co. quia
mandata eius seruamis. et quȩ̨ placent illi in
conspectu cius facimus. Quicquid postulaue¬
rimus ait: accipiemus ab eo. Angustauit uehe¬
menter. quia et ibi angustaret: si diceret om̃e
peccatum. Sed ideo inuenimus locum exponen¬
di. quia de certo quoda peccato dixit. ñ de
omni: sed de quodam peccato. qđ omnis qui
natus est ex deo non facit. et inuenimus ipsu
quoddã peccatum uoldtionẽ esse caritatis. et
habemꝰ exemplũ de eugłio manifestũ. quando
peccatum non haberent. Quid ergo: Ad in¬
nocentes uenerat iideos. quia sic loquitur.
Ergo si ipse non ueniret. peccatũ non haberent:
Presentia. gͦ medici fecit egroto febrem. non
abstulit: Quis hoc uel demens dicat.Ille
non uenit nisi curare et sanare egrotos. Quare

Expanded text:
et hoc proprie designatum esse in hoc loco: sic et nunc quaerimus quid dixerit. Si enim verba attendas, planum videtur; si exempla, obscurum est. Verbis his nihil est planius: « Et quidquid postulaverimus, accipiemus ab eo; quia mandata ejus servamus, et quae placent illi, in conspectu ejus facimus. Quidquid postulaverimus, » ait, « accipiemus ab eo. » Angustavit vehementer. Quia et ibi angustaret, si diceret omne peccatum: sed ideo invenimus locum exponendi, quia de certo peccato dixit, non de omni; sed de quodam peccato, quod omnis qui ex Deo natus est, non facit: et invenimus ipsum quoddam peccatum violationem esse charitatis. Et habemus exemplum de Evangelio manifestum, quando um non haberent . Quid ergo? ad innocentes Judaeos venerat, quia sic loquitur? Ergo si ipse non veniret, peccatum non haberent? Praesentia ergo medici fecit aegrotum, febrem non abstulit? Quis hoc vel demens dicat? Ille non venit nisi curare et sanare aegrotos. Quare