comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rentis Videbat mor ses dm̃. non oculis corporeis. sed o¬
culis mentis Et quia lux illa per p&ua quod ds̃ est plus
eum quam c&eros in lustrauerat. ideodictumest hõs
adhos lo quebaturilli Ac si diceretur: plus omnibus
mani festatus est illi In eo autem quod dictum est.
non enim quis poterit᷑ uiderefaciem meam & iuuere.
os tensumesł neminem his oculis corporeis dm̃ posse
uidere Quid aut̃ conces sum sit fidelis simo famulo
dĩ morsi. ne tam magnum eius de siderium in omni¬
bus frus taretur. deb& nosse caritas urã. Dictum
est illi ad nõ sicut eadem scriptu ranarrat. Uide
ascende super p&ram inchoreb. & staibi. & transi &
claritas mea antete . & posteriora mea ui debis. faci¬
es autem mea nonui debitur tibi Neforte subire¬
pat peruersus in tellectus. aut hereticus sensus.
& puta quis dm̃ es secor poreum Vigil& pia fides
& catholica docstrina: misticis enim figuris loqui¬

Expanded text:
rentis. Videbat Moyses Deum non oculis corporeis, sed orentis. Videbat Moyses Deum non oculis corporeis, sed oculis mentis. Et quia lux illa perpetua, quae Deus est, plus eum quam caeteros illustraverat, ideo dictum est, Os ad os loquebatur illi: ac si diceretur, Plus omnibus manifestatus est illi. In eo autem quod dictum est, Non enim quis poterit videre faciem meam et vivere; ostensum est neminem his oculis corporeis Deum posse videre. Quid autem concessum sit fidelissimo famulo Dei Moysi, ne tam magnum ejus desiderium in omnibus frustraretur, debet nosse Charitas vestra. Dictum est illi a Domino, sicut eadem Scriptura narrat: Vade, ascende super petram in Horeb, et sta ibi; et transiet claritas mea ante te, et posteriora mea videbis: facies autem mea non videbitur tibi . Ne forte subrepat perversus intellectus, aut haereticus sensus, et putet quis Deum esse corporeum, vigilet pia fides et catholica doctrina. Mysticis enim figuris loqui
Abbreviated transcription (Latin):
dit nec uiderehisoculis potest a postolihaec uer
est cum mor se hos ad hos sicut quis loquitur ad a¬
micum suum: in ruit questio non parua Rit enim
dñs Non quomodo cum aliis per enigmata.ita lo¬
quar ad mor sen famulum meum. sed hõsad hõs lo¬
quar illi Et sub iuncxit scriptura quȩ su pra dixi¬
mus qm̃ lo quebaturmor sescum dõ hos ad hos. si¬
ct quis loquitur ad amicum suum Si hos ad hos
lo quebatur cũ eo & uidebat eum. quomodo uerũ esł
illud a postolicum quod dm̃ nemo uiditum quam
nec uidere potest: si autẽ uidebateum morses.
quid est quod idem ipse post pau lulum promigno
p&it &dicit. sin ueni gratiam ante te. ostendemihi
faciem tuam Et dñs illi facies qui demea non ui¬
debiturtibi. non enim uid& quis faciem meam. &iuiua.
ubies ł illud quodui debat: & siui debat. quur de sidera¬
bat uidere quo dui debat: aut quomodo illi negaba tur
id quod iam demons trabatur : exerc& ingenium quȩ¬

Expanded text:
dit, nec videre his oculis potest . Apostoli haec verdit, nec videre his oculis potest . Apostoli haec verest cum Moyse os ad os, sicut quis loquitur ad amicum suum? Irruit quaestio non parva. Ait enim Dominus: Non quomodo cum aliis per aenigmata, ita loquar ad Moysen famulum meum; sed os ad os loquar illi. Et subjunxit Scriptura quae supra diximus: Quoniam loquebatur Moyses cum Deo os ad os, sicut quis loquitur ad amicum suum. Si os ad os loquebatur cum eo, et videbat eum, quomodo verum est illud apostolicum, quod Deum nemo vidit unquam, nec videre potest? Si autem videbat eum Moyses, quid est quod idem ipse post paululum pro magno petit, et dicit, Si inveni gratiam ante te, ostende mihi faciem tuam; et Dominus illi, Facies quidem mea non videbitur tibi: non enim videbit quis faciem meam et vivet? Ubi est illud quod videbat? Et si videbat, cur desiderabat videre quod videbat? At quomodo illi negabatur id quod jam demonstrabatur? Exercet ingenium quae
Abbreviated transcription (Latin):
Eccetontamula fiunt inmundo & non uindicett
Ohomoi deo negas eius potentiam qui magnam
ille ex hib& patentiam: peccantem quidem in¬
punitum non dimittit: seruat eum cut peniten¬
do corrigendum cut ultimo iuditiam pumendũ
Credemihi õtuquis quis es quidemalis quere
lomurmurar&: sed ideo iller ex magnus qui
nouit quomot egat qđ creauit nonim pl& uo¬
luntates peruersas sed suamperficit rectam
ut tedoceat pactientiam sucn: Nontudm̃uelis
conuertere ad furias tuas: segatte qui fecitte
Nam siuo lueris regite : stactim cadespertes¬
Tam diu primus homo ille seetit. quam diudõ ad he¬
sit dimisit. & dimis sus est Noluit probare
uires suas & in uenit miserias & nostras & suas. Quam
bonum illi es s& si hoc facer& quod psalmus ad mon&s
Iacta in dño curam tuam. & ipsete enutri&. Si tunc ille
homo no luit es se cautus. nunc homo caueat uel exper¬
tus Confiteamur: in tellega mus haberenos regem
inmortalem & inui sibi lem: quem nemo hominum ui¬

Expanded text:
Ecce tanta mala fiunt in mundo, et non vindicat! O homo, ideo negas ejus potentiam, quia magnam ille exhibet patientiam? Peccantem quidem impunitum non dimittit; servat, aut poenitendo corrigendum, aut ultimo judicio puniendum. Crede mihi, o tu quisquis es qui de malis quererlio murmuraret. Sed ideo ille Rex magnus, qui novit quomodo regat quod creavit, non implet voluntates perversas, sed suam perficit rectam, ut te doceat, patientiam suam. Non tu Deum velis convertere ad furias tuas: regat te qui fecit te; nam si volueris regi a te, statim cades per teTamdiu primus homo ille stetit, quamdiu Deo adhaesit: dimisit, et dimissus est. Voluit probare vires suas, et invenit miserias et nostras et suas. Quam bonum illi esset, si hoc faceret quod Psalmus admonet: Jacta in Domino curam tuam, et ipse te enutriet . Si tunc ille homo noluit esse cautus, nunc homo caveat vel expertus. 3. Confiteamur, intelligamus habere nos Regem immortalem et invisibilem: quem nemo hominum vi
Abbreviated transcription (Latin):
qd nunc adiuuante Dño aggredior
quia differendũ me eẽ snon arbitror. ut opus¬
cula mea. siue in libris. si ue inepłis. siue in
tractatibꝰ. cũ quadã iudiciaria seueritate
recenseam: &qd̾ me offendit. uelut censorio
stilo denotẽ. Neq enĩ qͥsꝗͣ nisi imprudens. ideo
qr mea errata reprehendo: me rep̃hende aude¬
bit. S sidicit non eã debuisse ame dici quȩ
postea mͥ &iã displicereñ. uerũ dicit & mecũ
facit: eoꝵ qͥppe rep̃hensor est. quoꝵ &egosũ.
Neq enĩ ea rep̃hende deb̾em si dic̾e debuissem:
s ut uol& qͥsq accipiat. hoc qd̃ facio: me tam̃
apłicã illã sententiã &in hac re oportuit in¬
tueri ubi ait. sinos ipsos iudicaremꝰ. ad nõ non
iudicarem᷑. Illud &iã qd scriptũ ẽ. exmultiloqͥo
ñ effugies peccatũ t̾r& me plurimũ: ñ qͥa multa
scripsi. uł qr multa &iã quȩ dictata non suñ.
tam̃ a me dic t̃a conscripta st̃: absit enĩ ut mul¬

Expanded text:
d nunc adiuuante domino adgredior, quia differendum esse non arbitror, ut opuscula mea siue in libris siue in epistulis siue in tractatibus cum quadam iudiciaria seueritate recenseam et, quod me offendit, uelut censorio stilo denotem. neque enim quisquam nisi inprudens ideo, quia mea errata reprehendo, me reprehendere audebit. sed si dicit non ea debuisse a me dici, quae postea mihi etiam displicerent, uerum dicit et mecum facit. eorum quippe reprehensor est, quorum et ego sum. neque enim ea reprehendere deberem, si dicere debuissem. Sed, ut uolet, quisque accipiat hoc quod facio; me tamen apostolicam illam sententiam et in hac re oportuit intueri, ubi ait: si nos ipsos iudicaremus, a domino non iudicaremur. illud etiam, quod scriptum est: ex multiloquio non effugies peccatum, terret me plurimum, non quia multa scripsi uel quia multa etiam, quae dictata non sunt, tamen a me dicta conscripta sunt — absit enim, ut mul
Abbreviated transcription (Latin):
Locuti sunt celi: angeli pastoribus nntiauer̃:
stella adadorandum regẽ. magos atcraxit:
simcon repletꝰ sp̃u scõ in fantem deum
in manibus matris agnouit Accessit ętas ñ
diuinitati sed carni: horrent miranturq¬

Expanded text:
locuti sunt coeli, Angeli pastoribus nuntiaverunt locuti sunt coeli, Angeli pastoribus nuntiaverunt , stella ad adorandum regem magos traxit , Simeon impletus Spiritu infantem Deum in matris manibus agnovit. Accessit aetas, non divinitati, sed carni. Horrent, miranturq
Abbreviated transcription (Latin):
panem manducauit: & potũ suũ cumfletu
miscuit: Metuendum est: ne tantis diuitiis
nr̃a pauꝑtas faciat inuriam Quere adhuc
tamen ne forte ipse sit pauper iste: qm̃ uer¬
bũ caro factum est & habitauit in nobis
Respice & illam uocc̃. ego seruus tuus & filius
ancille tue Attende ancillam illam castam
& uirginem matrẽ: Ibi enim accepit pauper.¬
tatem nr̃am: ibi serui forma indutus est.
semet ipsum ex maniens. nediuitias euis ex¬
pauesceres: & ad eum accedere cum tua men:¬
dicitate non auderes Ibi accepit inquam
formam serui: ibi nostra indutus est pauꝑ¬
tate: Ibi se pauperauit. ibi nos ditauit lam
ergo ꝓpinquamus de illo hȩc intelligere
Uerumtamen ad huc n̾ẽ tam temere pronun¬¬
tiandus partus uirginis. et lapis sine ma¬¬
nibus de monte precisus. ubi nullus homi.¬
num operatus est. nulla trans fusa concu¬¬
piscentia᷑ sed sola fides accensa: & uerbi
caro concepta De inde processit exutero:

Expanded text:
panem manducavit, et potum suum cum fletu panem manducavit, et potum suum cum fletu commiscuit? Metuendum est ne tantis divitiis nostra paupertas faciat injuriam. Quaere adhuc tamen ne ipse sit pauper iste; quoniam «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Respice et illam vocem: «Ego servus tuus et filius ancillae tuae» . Attende ancillam illam castam, et virginem, et matrem: ibi enim accepit paupertatem nostram, ubi servi forma indutus est, semetipsum exinaniens; ne divitias ejus expavesceres, et ad eum accedere cum tua mendicitate non auderes. Ibi accepit, inquam, formam servi, ibi nostra indutus est paupertate; ibi se pauperavit, ibi nos ditavit. Jam ergo propinquamus de illo haec intelligere: verumtamen adhuc non est temere pronuntiandum. Partus virginis est lapis sine manibus de monte praecisus , ubi nullus hominum operatus est, nulla transfusa concupiscentia, sed sola fides accensa, et Verbi caro concepta. Deinde processit ex utero;
Abbreviated transcription (Latin):
quia quod ille bab& tu non habes Ecce quã
diues In hoc tam diuite unde agnituri su¬
mus hȩc uerba: cinerẽ tanꝗͣ panẽ mandu.¬
caui. & potũ incũ cum fletu nuscebam: huc¬
cine ille tante diuitie per uenerunt: multũ
illud excelsum: multũ hoc ab iectũ Quia faci¬
emus: Quem ad modũ ista ima ał sũmis cotꝯ¬
temperabiinus. Nimis ab inuicẽ longe sunt
Nondum agnosco istum pauperẽ Alius est
fortasse. Sed ad huc querannis Vnde enim
nobis nonuidetur ipse: mirum si interrogaᷤᷤ.¬
& non ex pauescis duntias In principo crat̾
uerbũ: & uerbum erat atud deum. & ds̃ erat
uerbũ: Hoc erat in principio apud dm̃ Om̃ia
ꝑipsum facta sunt. & sine ipso faccũ ẽ nichił.Si
iqͥ ista dixit. cum diceret diues erat: quanto
magis ille de quo dicebat: In principio
uerbũ. & non qualecumq uerbũ. sed uerbũ
sed omnia ꝑ ipsũ facta sunt. cinerem sicut

Expanded text:
quia quod ille habet, tu non habes. Ecce quam quia quod ille habet, tu non habes. Ecce quam dives. In hoc tam divite unde agnituri sumus haec verba: «Cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam?» Hucne illae tantae divitiae pervenerunt? Multum illud excelsum, multum hoc abjectum. Quid faciemus? quemadmodum ista ima illis summis contemperabimus? Nimis ab invicem longe sunt. Nondum agnosco istum pauperem; alius est fortasse: sed adhuc quaeramus. Unde enim nobis non videtur ipse, mirum si interrogas et non expavescis divitias: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil.» Qui ista dixit, cum diceret, dives erat; quanto magis ille de quo dicebat, «In principio erat Verbum:» et non qualecumque Verbum, sed «Verbum sed «omnia per ipsum facta sunt?» Cinerem sicut
Abbreviated transcription (Latin):
UU PAUEER ORAT¬
& non orat insilentio Lib& gͦ audire cum.
& indere quis namsit: neforte ille sit. dequo
dicit apostolus: Qui ꝓpt̃ uos pauꝑ factus est
cũ diues eẽt: ut illuis pauptate uos ditaremimi.
Sigͦ ipse est. quomodo pauꝑ: Nam quomodo
diues: quis non uid&: Unde eñi hominesst̃
diuites : Puto auro. argento. familia. terra:
sed omina ꝑ ipsũ facta sunt Quid gͦ illo
ditius: ꝑquem factę sunt diuitię. etiã ille
que nonsunt diuitie: Per illũ cm̃ & illȩ dic¬
uitiȩ: ingeniũ. memoria. uita ipsius corporiᷤᷤ
sanitas sensus. c̃onformatioq membrorum.
Et enim cumhec salua st̃: et pauꝑes diuite
sũt. ꝑ illũ et illę maiores diuitie: Fides.
pietas. iustitia. caritas. castitas. mores bom
Nemo cnim & has hab&: nisi ꝑeum qui
iustificat impium Ecce quã diues Quis
eñ ẽ diues. qui hab& quod uult alio faci¬
ente. an qui facit quod uult. & alio habente:
Puto quia ditior ille qui fecit quod habes

Expanded text:
us pauper orat, et non orat in silentio. Licet ergo audire eum, et videre quisnam sit: ne forte ille sit, de quo dicit Apostolus, «Qui propter vos pauper factus est, cum dives esset, ut illius paupertate vos ditaremini» . Si ergo ipse est, quomodo pauper? Nam quomodo dives, quis non videt? Unde enim homines sunt divites? Puto auro, argenSed omnia per ipsum facta sunt . Quid ergo illo ditius, per quem factae sunt divitiae, etiam illae quae non sunt verae divitiae? Per illum enim et illae divitiae, ingenium, memoria, mores, vita, ipsius corporis sanitas, sensus, conformatioque membrorum: etenim cum haec salva sunt, et pauperes divites sunt. Per illum et illae majores divitiae, fides, pietas, justitia, charitas, castitas, mores boni: nemo enim et has habet, nisi per eum qui justificat impium . Ecce quam dives. Quis enim dives, qui habet quod vult alio faciente, an qui facit quod vult et alio habente? Puto quia ditior ille qui fecit quod habes;
Abbreviated transcription (Latin):
salui facti sumus.
nullis nr̃is meritis
p̃cedentib. nisi qͥb
suppliciũ debebat᷑.
isto cõmendari psal-¬
mo hesterno die insinuauimꝰ cari-¬
tati urẽ : eũq tractando qm̃ finire
nequiuimꝰ. extremã partẽ eiꝰ in
hodiernũ diẽ distulimꝰ. ꝓmitten-¬
tes in nomine dnĩ nos debitũ solu¬
turos Quod soluendi qm̃ tempus
est: adestote animo tãquã agro
fertili. ubi & sem̃ multiplicetis: & plui
in grati non sitis Cõmendauim
hesterno die titulũ eiꝰ: sed ꝓpter
his intimandũ qͥ heri absentes

Expanded text:
salvi facti sumus, nullis nostris meritis praecedentibus. nisi quibus supplicium debebatur, isto commendari psalmo, hesterna die insinuavimus Charitati Vestrae: eumque tractando quoniam finire nequivimus, extremam ejus partem in hodiernam diem distulimus, promittentes in nomine Domini nos debitum soluturos. Quod solvendi quoniam tempus est, adestote animo, tanquam agro fertili, ubi et semen multiplicetis, et pluviae ingrati non sitis. Commendavimus hesterno die titulum ejus; sed proptm, et his intimandum qui heri absentes
Abbreviated transcription (Latin):
gutus imbritm. it in mare nec apparet qr nec
apparebat anteqͣm de pluuia colligeret᷑ sic hoc
genus humanũ de occulus colligit᷑ ⁊ ꝓfluit¬
in mortẽ. ⁊ rurs in occultum ꝑgit. ¶sediũ hoc
sonat. ⁊ transit. Qm̃ gͦ uenit dñs in uia scłi. &

Expanded text:
guttis imbrium, it in mare, nec apparet; nec apparebat, antequam de pluvia colligeretur: sic hoc genus humanum de occultis colligitur, et profluit; morte rursum in occultum pergit; medium hoc sonat, et transi
Abbreviated transcription (Latin):
phetas Hic iam existo p̾cepto homo cautꝰ effectus:
dic turus ẽ michi Audiui. teneo: obtemꝑare desi¬
dero: qͥa & ego in pseudo ꝓpħis nolo incurrere:uis
enĩ hoc uelit amendacib decipi: si qͥdem pseudo pix¬
ꝓpha. menclax ꝓpħa ẽ Da michi hominẽ religiosũ. ũ
tult fallere da michi hominẽ imprum. sacrilegũ:
fallere uult. falli ñ uult Cũ gͦ noliit fallere bo¬

Expanded text:
e. Hic jam ex isto praecepto homo cautus effectus dicturus est mihi: Audivi, teneo, obtemperare desidero, quia et ego in pseudoprophetas nolo incurrere. Quis enim hoc velit, a mendacibus decipi? Siquidem pseudopropheta est mendax propheta. Da mihi hominem religiosum, non vult fallere: da mihi hominem impium, sacrilegum, fallere vult, falli non vult. Cum ergo nolint fallere bo
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ ꝓmere: Ex quo hic sumus. euntes ad
ecdãm & redeuntes. pauperes int̃pellant᷑
tur laborare inuob. Expectant aliquid
& a nob̾. damus quãtũ habemꝰ : damus sicut
possumus: Nũquid tam̃ ad eorũ necessitatẽ
supplendã idoner sumus. Quia gͦ ad eorum
necessitatẽ implendã idonei. non sumus. uel
ad uos legati ipsorũ sumus Audistis. laudas.¬
reddistis: Laudes iste ur̃ȩ grauant nos poti¬
us. & inpericulũ mittunt: Toleramꝰ illas:
& tremimus int̃ illas lam̃ fr̃s mer. iste lau.
des urȩ folia sunt arborũ: fructus quęritur.

Expanded text:
vobis promere. Ex quo hic sumus euntes ad ecclesiam, et redeuntes, pauperes interpellant tur laborare in vobis. Exspectant aliquid et a nobis. Damus quantum habemus, damus sicut possumus: numquid tamen ad eorum necessitatem implendam idonei sumus? Quia ergo ad eorum necessitatem implendam idonei non sumus, vel ad vos legati ipsorum sumus, Audistis, laudasreddidistis. Laudes istae vestrae gravant nos potius, et in periculum mittunt: toleramus illas, et tremimus inter illas. Tamen, fratres mei, istae laudes vestrae folia sunt arborum: fructus quaeritur.
Abbreviated transcription (Latin):
nus magister et uerus saluator
infirmioribꝰ cõpatiens: inse ipso de-¬
monstraret. non debere suos marti-¬
res desꝑare. si qua forte cordibus
eoꝵ ir reperet sub tempꝰ passionis
ex humana fragilitate tristicia:
cũ eã uincerent uoluntati suȩ
pponendo uoluntatẽ dei. quia
ille scit quid expediat quibus
consulit: De qua tota re non nc̃
tempꝰ est. ut uberius disseratur:
Agitur enĩ modo de conuenien¬
tia euangłistarũ. in quorũ diu̾¬
sitate u̾borũ salubriter discimꝰ.
ouili. gentes utiq significans.
cũ haberet oues etiam in popło
isrł: Sed quia secutꝰ adiecit.
sit unꝰ grex et unꝰ pastor: quan¬
tũ ualet ad ifrłitas/ et gentes
abba pat᷑ : tantũ ad unuᷤ gregẽ
solum pater:
dhuc gͦ eo loquente sicut
dicit matħs et marcus:
ecce uidas unus de duodecim
uenit. et cũ eo turba multa cũ
gladiis et fustibꝰ. missi a pͥncipibꝰ
sacerdotũ. et seniorib popłĩ:. Qui

Expanded text:
nus magister et uerus saluator infirmioribus conpatiens in se ipso demonstraret non debere suos martyres desperare, si qua forte cordibus eorum inreperet sub tempus passionis ex humana fragilitate tristitia, cum eam uincerent uoluntati suae praeponendo uoluntatem dei, quia ille scit, quid expediat quibus consulit. de qua tota re non nunc tempus est, ut uberius disseratur; agitur enim modo de conuenientia euangelistarum, in quorum diuersitate uerborum salubriter discimus ouili, gentes utique significans, cum haberet oues etiam in populo Israhel. sed quia secutus adiecit: sit unus grex et unus pastor, quantum ualet ad Israhelitas et gentes abba pater, tantum ad unum gregem solum pater. V. Adhuc ergo ipso loquente, sicut dicit Mattheus et Marcus, ecce ludas unus de duodecim uenit et cum eo turba multa cum gladiis et fustibus a principibus sac
Abbreviated transcription (Latin):
hic sit dissimilitido ab illo
dĩ uerbo. qđ in forma dĩ sic
est. ut ñ antea fuerit forma¬
bile. postꝙ formatũ. nec
aliquando possit eẽ informe.
sed sit forma simplex et
simpliciter equał ei de qͦ ẽ.
et cui mirabiliter coxt̾̃na est.
dicitur illud dei uer¬
bum ut dei cogitatio
non dicatur ne aliquid eẽ
quasi uolubile credat᷑ in dõ.
qđ nc accipiat minc recipiat

Expanded text:
hic sit dissimilitudo ab illo Dei Verbo, quod in forma Dei sic est, ut non antea fuerit formabile priusquam formatum, nec aliquando esse possit informe, sed sit forma simplex et simpliciter aequalis ei de quo est, et cui mirabiliter coaeterna est. dicitur illud Dei verbum, ut Dei cogitatio non dicatur, ne aliquid esse quasi volubile credatur in Deo; quod nunc accipiat nunc recipiat
Abbreviated transcription (Latin):
ea dici propͥe in illa truutate.
distincte ad singulas ꝑsonas
ꝑtinentia. quȩ relatiue dicunt᷑
ad inuicẽ. sicut pat̾ et filius.
et utriusq donũ. spc sc̃s. Non

Expanded text:
ea dici proprie in illa Trinitate distincte ad singulas personas pertinentia, quae relative dicuntur ad invicem, sicut Pater et Filius, et utriusque Donum Spiritus san
Abbreviated transcription (Latin):
tant ñnulli ex hoc impeiliri
qminus intelligatur. qͥa
scriptũ est xpm dei uirtutẽ.
et dei sapientiam: ut ideo
ñ uideatur ȩqualitas. quia
ñ .ẽ. nat̃ inse uirtus et samen¬

Expanded text:
tant nonnulli ex hoc impediri quominus intelligatur, quia scriptum est, Christum Dei virtutem et Dei sapientiam: ut ideo non videatur aequalitas, quia non est Pater ipse virtus et sapi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ facte sunt. ad cognos¬
cendũ euma quo factȩ ft̃
exercere lectorẽ: iã ꝑueni¬
mus ad eius imaginẽ qđ . ẽ.

Expanded text:
quae factae sunt ad cognoscendum eum a quo factae sunt, exercere lectorem, jam pervenimus ad ejus imaginem, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
uł artis adiutorio ꝑcepert̃.
ad res incorporeas et spũ abes
transferre conant᷑: ut ex his illa
metiri. atꝙ opinari uelint.
Sunt itẽ alii. qͥ scđm animi
humani nat᷑am uł affectũ de
deo sentiunt: siqͥd sentiunt: et
ex hoc errore. cũ de deo dispu¬
tant: sermoni suo distortas et fal¬
laces regulas fingunt. Est ite
aliud hominũ genus. eorũ qui
uniuersam quidẽ creat̾am quȩ
profecto mutabilis est intunt᷑
transcende. ut ad incõmutabi¬
lem substantiam quȩ ds̃.ẽ. eri¬
gant uitentionẽ. Sed morta¬
litatis onere p̾grauati. cũ et
uidi uolunt sc̃ire qđ nesci¬
unt. et qđ uolunt scire ñ pos¬
sunt. ⁊ p̃sũptiõnes opinionum
suarũ audatius adftrinando.
intercludunt sibimet intelli¬
gentiȩ uas: magis eligentes
setttentiã suã ñ corrigere ꝑ¬
uersã. quã mutare defensã.
&hic quidẽ omĩum mor¬
bus est pessimus trium gene¬
rũ. quȩ ꝓposui: et eorũ scili¬
cet. qui scđm corpus de deo

Expanded text:
vel artis adjutorio perceperunt, vel artis adjutorio perceperunt, ad res incorporeas et spirituales transferre conantur, ut ex his illas metiri atque opinari velint. Sunt item alii qui secundum humani animi naturam vel affectum de Deo sentiunt, si quid sentiunt; et ex hoc errore, cum de Deo disputant, sermoni suo distortas et fallaces regulas figunt. Est item aliud hominum genus, eorum qui universam quidem creaturam, quae profecto mutabilis est, nituntur transcendere, ut ad incommutabilem substantiam quae Deus est, erigant intentionem: sed mortalitatis onere praegravati, cum et videri volunt scire quod nesciunt, et quod volunt scire non possunt; praesumptiones opinionum suarum audacius affirmando, intercludunt sibimet intelligentiae vias, magis eligentes sententiam suam non corrigere perversam, quam mutare defensam. Et hic quidem omnium morbus est trium generum quae proposui: et eorum scilicet qui secundum corpus de Deo
Abbreviated transcription (Latin):
BEAT ISSTMTO
et sincerissima caritate uene¬
rando. scõ fr̃ĩ et consacerdoti
papȩ aurelio: augustinus. in
In quibus si seruari mea dis¬
positio potuisset: ẽẽnt ꝓfecto
Tet si easdẽ sententias habentes.
multo tam̃ enodatiores atꝙ pla-¬
niores. qͣntũ rerũ tantarũ expli¬
andarũ difficultas et facultã
rã pateret᷑. Sunt aũt̃ qͥ
ꝑtiã sine proemiis habent:
et duodẽcimũ sine extre¬
ma parte ñ parua. Sed
si eis hȩc ȩdicio potuerit
innotescere : omĩa si uolu¬
erint et ualuerint.emen¬
dabunt. Peto sane ut hanc
epłam seorsum quidẽ. sed.
tamen ad caput eorũdem
ora pro me.
de trinitate disseri muspͥus
oportet ut nouerit stilũ nrm
aduersus eorũ uigilare calũ¬
nias: qui fidei contẽpnentes
initium: immaturo et ꝑuer¬
so rationis amore falluntur.
Querũ ñnulli. ea quȩ de
corporalibꝰ rebus siue ꝑ sen¬
sus corporeos exꝑta notauert.
siue quȩ nat̾a humani in-¬
genii et diligentiȩ uiuacitate.

Expanded text:
BEATLSSIMO ET SINCERISSIMA CARITATE VENERANDO SANCTO FRATRI ET CONSACERDOTI PAPAE AURELIO AUGU- STINUS 1N  permisi. in quibus si seruari mea dispositio potuisset, essent profecto etsi easdem sententias habentes multo tamen enodatiores atque planiores, quantum rerum tantarum explicandarum difficultas et facultas nostra pateretur. sunt autem, qui etiam sine prooemiis habent et duodecimum sine extrema parte non parua. sed si eis haec editio potuerit innotescere, omnia, si uoluerint et ualuerint, emendabunt. peto sane, ut hanc epistulam seorsum quidem sed tamen ad caput eorundem ora pro me.de Trinitate disserimus, prius oportet ut noverit, stilum nostrum adversus eorum vigilare calumnias, qui fidei contemnentes initium, immaturo et perverso rationis amore falluntur. Quorum nonnulli ea quae de corporalibus rebus, sive per sensus corporeos experta noverunt, sive quae natura humani ingenii et diligentiae vivacitate
Abbreviated transcription (Latin):
ubi sit quãsi qđdã homi.¬
nis ext̾ioris int̾ioris iꝑ con-¬
finium. Cuicqͥd enĩ habe¬
mus in animo cõmune cũ
pecore: recte adhuc dicitur
ad ext̾iorẽ hominẽ ꝑtinere.

Expanded text:
ubi sit quasi quoddam hominis exterioris interiorisque confinium. Quidquid enim habemus in animo commune cum pecore, recte adhuc dicitur ad exteriorem hominem pertinere.
Abbreviated transcription (Latin):
oorui arimle huorane¬
quantum intelligere atq
exꝑiri datur. naturaliteR
qualiscumq inest uoluntas.
qua aut appetit quod placet: aut dedi¬
nat quod displicet. Huius uoluntatis
quantum ad naturalem ꝑtinet motũ
ex uitio primȩ preuaricationis infir-¬
mum. gn̾a sunt duo: sod̾m quȩ uolun¬
tas hominis aut sensualis aut animalis
est. D cum ad est gr̃a dĩ. accedit ei per
donum sp̃s tercium genus. ut possit fie.¬

Expanded text:
Omni animae humanaequantum intelligere atque experiri datur, naturaliter qualiscumque inest voluntas: qua aut appetitur quod placet, aut declinatur quod displicet. Hujus voluntatis, quantum ad naturalem pertinet motum, et ex vitio primae praevaricationis infirmum, genera sunt duo, secundum quae voluntas hominis aut sensualis, aut animalis est. Sed cum adest gratia Dei, accedit ei per donum Spiritus tertium genus, ut possit fie
Abbreviated transcription (Latin):
brorum usum. non alieno nutu.
sua lege moueat᷑. Abhoc gͦ sensua
rappaettu in quo remanent hi quose
in amus maioribus excordes uiden
et fatuos. ad animalem surgit᷑ uol¬
tatem: quȩ priusquam sp̃u dĩ ago
etiam si supra sensualem motũ
attollere potest: tamen sine sumin
amoris participatione in itenis oce¬
diusq uersat᷑. In hac humana in¬
snia eciam si corporeȩ uoluptati noi
turpit̾ seruiant. ⁊cupiditates suas
iustitiȩ atq honestatis legib tem¬
perent. nichil supra mercedem gͥ
temporalis adquirunt. & cum p̾se

Expanded text:
brorum usum non alieno nutu, sed sua lege moveatur. Ab hoc ergo sensuali appetitu, in quo remanent ii quos etiam in annis majoribus excordes videmus et fatuos, ad animalem surgitur voluntatem: quae priusquam spiritu Dei agatur, etiam si supra sensualem motum sese attollere poteamoris participatione in terrenis occiduisque versatur. In hac humana ingenia etiam si corporeae voluptati non turpiter serviant, et cupiditates suas justitiae atque honestatis legibus temperent, nihil supra mercedem gloriae temporalis acquirunt; et cum prae
Abbreviated transcription (Latin):
lud ad me. Ñ dix̃ qd̾ durum fuerit uob̾.
istoꝵ tram oꝑtimã hanc quam iuraui pa¬
trib eoꝵ. p̃ter calephfiliꝰ iessone. Hic iu¬
debit eam. Et in libronumeroꝵ. isfam locu¬
tionẽ notauimꝰ. qͥa ñ dix̃ ꝑ̃ter chalep filiũ¬

Expanded text:
d me . non dixit: quod durum fuerit uobis, terram optimam hanc, quam iuraui patribus eorum praeter Chaleb filius Iephone; hic uidebit eam . et in libro Numerorum istam locutionem notauimus, quia non dixit: praeter Chaleb filiu
Abbreviated transcription (Latin):
funꝰ patris sacerdos sũmꝰ intrare. cum
eũ fieri sacerdotẽ quando unꝰ erat. nisi
post mortẽ sacerdotis patris ñ oporte¬
ret: dixi. ꝓpt hoc necesse fuit. nondum
sepulto patre statim post eiꝰ mortem
filiũ eiꝰ constitui. qͣuia succederet pa¬
tri etiam ꝓpt̾ continuationis incen.¬
sum. quod bis in die necesse erat of.¬
ferre. qui sacerdos suꝑ mortẽ ñdũ
sepulti patris ꝓhiberet᷑ intrare: sed

Expanded text:
funus patris sacerdos summus intrare , cum funus patris sacerdos summus intrare , cum eum fieri sacerdotem quando unus erat, nisi post mortem sacerdotis patris non oporteret; dixi, Propter hoc necesse fuisse, nondum sepulto patre statim post ejus mortem, filium ejus constitui, qui succederet patri; propter etiam continuationis incensum, quod bis in die necesse erat offerri ; qui sacerdos super mortem nondum sepulti patris prohibetur intrare. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Intercio quoq libro. ubi desummo agit᷑
sacerdote. quomodo creabat filios. cum
haberet necessitatẽ bis in die ingredimn
sc̃a sc̃oꝵ. ubi erat. altare incensi. ad offe¬
rendũ incensum mane & uesꝑe. quon
posset sicut lex dicit immundus intra¬
re: et eadem lex dicat immundũ fieri
hominem etiã ex concubitu coniugali:
quẽ iubet quidem lauari aqua. sed et lo¬
tũ dicit immundũ ẽẽ usq ad uesꝑam:
unde dixi consequens fuisse. ut aut con¬
tinens ẽẽt. aut diebꝰ aliquibꝰ int̾mitte¬
retur incensũ. ñ uidi ñ fuisse conse¬
quens. Potest etiam sic intelligi quod
scriptũ est immundus erit usq usq ad
uesꝑam. ut post ipsam uesꝑam iam ñ
esset immundus. s usq ad ipsam: ut ues¬
ꝑtino iam tempore. incensum mundus of.¬
ferret. cũ ꝓpt̃ creandos filios post matu.¬
tinũ incensũ mixtus ẽẽt uxori. Itẽq
ubi quesitũ ẽ. quomͦ ꝓhibitus fĩt super

Expanded text:
In tertio quoque libro, ubi de summo agitur In tertio quoque libro, ubi de summo agitur sacerdote, quomodo creabat filios, cum haberet necessitatem bis in die ingredi in sancta sanctorum, ubi erat altare incensi, ad offerendum incensum mane et vespera , quo non posset, sicut Lex dicit, immundus intrare; et eadem Lex dicat, immundum fieri hominem etiam ex concubitu conjugali, quem jubet quidem lavari aqua, sed et lotum dicit immundum esse usque ad vesperam ; unde dixi, Consequens fuisse ut aut continens esset, aut diebus aliquibus intermitteretur incensum : non vidi non fuisse consequens. Potest enim sic intelligi quod scriptum est, Immundus erit usque ad vesperam, ut per ipsam vesperam jam non esset immundus, sed usque ad ipsam, ut vespertino jam tempore incensum mundus offerret, cum propter creandos filios post matutinum incensum mixtus esset uxori. Itemque ubi quaesitum est quomodo prohibitus esset super
Abbreviated transcription (Latin):
scripsi etiam
libros questi.¬
onum de li¬
bris eisdem
diuinis septẽ
quos ideo ap¬
pellare sic uo¬
lui: quia ea
que ibi dis¬
putantur. magis querenda ꝓposui. quã
quesita dissolui. Quamuis multo plu¬
ra in eis michi uideantur ita ꝑtracta¬
ta: ut possint etiã soluta et exposita me
rito iudicari. Regnorũ quoq libros eo¬
dem modo iam considerare ceperamus:
sed non multum ꝓgressi. in alia quȩ ma.¬
gis urgebant animũ intendimꝰ. In pͥmo
autẽ libro. ubi agitur de uirgis uariatᷤ
quas ponebat iacob in aqua. ut in concep¬
tu positȩ oues eas uiderent cũ biberent
et uarios fetus parerent: non bene a no¬
bis exposita ẽ causa cur iterũ concipi.¬
entibus non ponebat. id est cũ alios
fetis conciperent. sed in pͥore conceptu.
Nam questionis alterius expositio.
ubi queritur cur dixerit socero suo ia
cob. et decepisti mercedem meã decem
agnabus. sats ueraciter enodata: demon¬
strat istam sicut solui debuit non solutã

Expanded text:
scripsi etiam libros quaestionum de libris eisdem diuinis septem, quos ideo appellare sic uolui, quia, quae ibi disputantur, magis quaerenda proposui quam quaesita dissolui, quamuis multo plura in eis mihi uideantur ita pertractata, ut possint etiam soluta et exposita non inmerito iudicari. Regnorum quoque libros eodem modo iam considerare coeperamus, sed non multum progressi in alia, quae magis urguebant, animum intendimus. In primo autem libro, ubi agitur de uirgis uariatis, quas ponebat Iacob in aqua, ut in conceptu positae oues eas uiderent, cum biberent, et uarios fetus parerent, non bene a nobis exposita est causa, cur iterum concipientibus non ponebat, id est cum alios fetus conciperent, sed in priore conceptu. nam quaestionis alterius expositio, ubi qucob, Et decepisti mercedem meam decem agnabus , satis veraciter enodata, demonstrat istam, sicut solvi debuit, non solutam. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
que appellantur
canonice legendo.
et cum aliis codi¬
cibus scđm septu¬
aginta interp̃ta¬
tionem conferendo ꝑcurreremus: pla

Expanded text:
quae appellantur canonicae legendo et cum aliis codicibus secundum Septuaginta interpretationes conferendo percurreremus, pla
Abbreviated transcription (Latin):
sio fit ruine: nͥ ad głam ꝓpo¬
siti recto itinere uenire ꝓpere¬
mus. Scriptum ẽ enim. ui¬
di iustum in sua ꝑirensti¬
cia: & hoc utiq uanitas ẽ.¬

Expanded text:
sio fit ruinae, nisi ad gloriam propositi recto itinere venire properemus. Scriptum est enim: Vidi justum in sua perire justitia, et hoc utique vanitas e
Abbreviated transcription (Latin):
Ntrogauit quidam abbatẽ antoniũ dicens. Qui
custodi ns placebo dõ: ꝙ respondens senex. dixit. Que
mando tͥ custodi. Quocũq uadis: dñi semꝑ habe p̾ocłis
tuis. Et in his que agis. adhibe testificationẽ scãrũ scrip¬
turarũ: et in quocũq loeo sederis. ũ cito mouearis. Hec tria

Expanded text:
rogavit quidam abbatem Antonium , dicens: Quid custodiens placebo Deo? Et respondens senex dixit: Quae mando tibi, custodi. Quocunque vadis, Deum semper habe prae oculis tuis: et in his quae agis, adhibe testificationem sanctarum Scripturarum; et in quocunque loco sederis, non cito movearis. Haec tria
Abbreviated transcription (Latin):
Nt̾rogauit abbas pambo abbatẽ antoniũ: dicens. Quid
faciam: Respondit ei senex. Noli esse in tua iu.ticia con¬
fidens : neq penitearis de re transacta: et contiuẽs esto lin¬
gue tue et uentris. Tercrom
Dixit sc̃s g̾gorius. quia hec tria exigit ds̃. al om̃i homine.
qui est baptismũ consecut: id est fidẽ rectã. exte auima
et uirtute ⁊ lingue continentiã: et castitatẽ corporis.iu
ixit abbas euagrius. qu̾ia dicebant quidã patrũ. qd̃ ficcior et
mequalis uictꝰ caritati coniunctꝰ: citius introducat monachũ
inportũ inpassibilitatis. Uterũ dixit. Nuntiata est cuidã mo¬
nacho mors patris sui. Ille aut̃ ait adeũ qͥnuntiabat sibi. Desine
inquid blasphemare. Meus enĩ pat̾ inmortalis est.

Expanded text:
nterrogavit abbas Pambo abbatem Antonium , dicens: Quid faciam? Respondit ei senex: Noli esse in tua justitia confidens; neque poenitearis de re transacta, et continens esto linguae tuae et ventris. 3. Dixit sanctus Gregorius: Quia haec tria exigit Deus ab omni homine qui est baptismum consecutus: id est, fidem rectam ex tota anima et virtute, linguae continentiam, et castitatem corporis. 4. Dixit abbas Evagrius: Quia dicebant quidam Patrum quod siccior et non inaequalis victus charitati conjunctus, citius introducat monachum in portum impassibilitatis. 5. Iterum dixit: Nuntiata est cuidam monacho mors patris sui. Ille autem ait ad eum qui nuntiabat sibi: Desine, inquit, blasphemare; meus enim pater immortalis est.
Abbreviated transcription (Latin):
rcit abbas machariꝰ abbati zacharie. Dic mͥ qd̾ est opus monachi.
Dixit ei. Me iut̾rogas pat̾: & dixit ei albas macharius. Cert̃
sum dete fili zacharia. Est enĩ qͥ me pulsat: ut int̾rogẽ te. Dicit ei
zacharias. Quantũ ad me pat̾⁊ hoc puto. qm̃ quicũq semet ipsum
necessitatibꝰ subiecerit atq coegerit: ip̃e ẽ monachus.

Expanded text:
it abbas Macarius abbati Zachariae: Dic mihi, quod est opus monachi? Dixit ei: Me interrogas, Pater? Et dixit ei abbas Macarius: Certus sum de te, fili Zacharia, est enim qui me pulsat ut interrogem te. Dixit ei Zacharias: Quantum ad me, Pater, hoc puto quoniam quicunque semetipsum necessitatibus subjecerit atque coegerit, ipse est monachus.
Abbreviated transcription (Latin):
a fr̃ib. ut aduersus libellũ cuiꝰdã
heluidii responderẽ : facere distu¬
li: ñ qđ difficile fuerit hominẽ
rusticanũ et uix qͦꝙ pͥmis imbutũ
litt̃is. suꝑ ueri assertione conuince¬
re.s. ne respondendo dignꝰ fieret
podemiũ cõmonitoriolũ
itos uiros et in dĩ lege ꝑfectos.
es tui patero atq delphidius.
enio: iã dormientes et taciti
omnẽ hominẽ uenientẽ inhẽ¬
icã in uoce cataractarũ. id̃

Expanded text:
atribus, ut adversus libellum cujusdam Helvidii responderem, facere distuli: non quod difficile fuerit, hominem rusticanum, et vix primis quoque imbutum litteris, super veri assertione convincere; sed ne respondendo dignus fieretpodemium commonitoriolum disertos uiros et in dei lege perfectosus. maiores tui Patera atque Delphidius, ingenio, iam dormientes et taciti omnem hominem uenientem in mueuangelicam in uoce cataractarum, id
Abbreviated transcription (Latin):
latinũ sermonẽ conuersũ
tenerent & qm̃ multa
in his sunt quȩ tenuitatẽ
ingenii nr̃i ꝑmouent. quę
minus catholice dicꝰta esti.¬
mamus: suspicam̾ etiã ad
excusationẽ auctoris mul¬
ta de libro eiꝰ eẽ subtra.¬
cta. quȩ aꝑta impietatẽ
enusdẽ monstrare potuis.¬
et hoc specialit ñ tã nob̾¬
quã etiã unuersis qͥ in
erbe habitant ꝓfuturũ
opus digneris impenđe. ⁊
tuo sermone manifestes: et quȩ a de¬
fensore cus int̾polata sunt ꝓdas.¬
ut quȩ etiã in scedis istis quas ad
scitatẽ tuã direximꝰ. uł contra ca¬
tholicã regulã ił imꝑite edita sinit.
redarguas atq coniuncas Sane
subtiliter in prefatione sua menti¬
onem tacito nomine tuȩ sc̃itatis
expressit. ⁊ qđ a te ꝓmisum opus ip¬
se explent. illud oblique agens.
etiã te simili racione sentire.
Purga gͦ suspiciones hominum:
et coniunce criminantẽ.: ne si disi.
mulaueris. consensisse uidearis. ui
Explic epłi pãmachii et oceani.

Expanded text:
Latinum sermonem conuersum tenerent. et quoniam multa in his sunt, quae tenuitatem ingenii nostri permouent, quae minus catholice dicta aestimamus—suspicamuf etiam ad excusationem auctoris multa de libris eius esse subtracta, quae apertam inpietatem eius demonstrare potuisin hoc specialiter, non tam nobis, quam universis qui in Urbe habitant, profuturum opus digneris impendere, ermone manifestes; et quae a defensore eius interpolata sunt, prodas, quae etiam in schidis istis, quas ad sanctitatem tuam direximus, uel contra catholicam regulam uel inperite dicta sint, redarguas atque conuincas. sane subtiliter m praefatione operis sui mentionem tacito nomine tuae sanctitatis expressit, quod a te promissum opus ipse conpleret, illud oblique agens etiam te simili j ratione sentire. purga ergo suspiciones hominum et conumulaveris, consentire videaris »  Epistola Pammachii et Oceani
Abbreviated transcription (Latin):
lectissimo diacono athanasio. ineccła¬
stica directꝰ. ẽ. causa. Quã cũ didi¬
ceris: ñ ambigo quin nr̃m studiũ
ꝓbes: et in eccłȩ uictoriis głeris.
Nã origenis heresim in monastũs
intriȩ quidã nequã et furiosi homi¬
nes serere et fundare cupientes. ⁊¬
ꝓpħica falce succisi sunt: quia re¬
cordati sumꝰ apłi cõmonentis argu.¬
e eos seuere Festina gͥ et tu. par¬
tẽ huiꝰ p̃mii reccpturis. legtã
nobis poptis custodre e ensras
sopire doctrinas.
ic& ꝗd theophili.

Expanded text:
lectissimo diacono Athanasio in ecclesiastica directus est causa, quam cum didiceris, non ambigo, quin nostrum studium probes et in ecclesiae uictoriis glorieris. nam Origenis heresim in monasteriis Nitriae quidam nequam et furiosi homines serere et fundare cupientes prophetica falce succisi sunt, quia recordati sumus apostoli commonentis: argue eos seuere. festina igitur et tu partem huius praemii recepturus deceptos nobis I populis custodire et omnes nouas sopire doctrinas. II. AD THEOPHIL
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso iã ꝓfectionis arti¬
culo cũ mͥ p̃sentiã sui tar¬
de dedisset. et cito abstu¬
lisset : atq in puncto tẽpo¬
ris salue parit̾ ualeq dixis¬
set : uacuũ se redire arbi¬
tratꝰ ẽ. nͥ mearũ aliquid
ad te nugarũ tumultua.¬
rio sermone portaret lã¬
nimiãq dementiã mat̾iã estimes
delictoꝵ : rursũ crucifigens tͥmet
ipsi filiũ di. et ostentui habens.
et tribulos reꝓba. ẽ. et maledi¬
ctioni ꝓxima: cuiꝰ consũmatio
in cõbustionẽ.

Expanded text:
in ipso jam profectionis articulo, cum mihi praesentiam sul tarde dedisset: et cito abstulisset, atque in puncto temporis, salve pariter valeque dixisset: vacuum se redire arbitratus est, nisi mearum aliquid ad te nugarum, tumultuario sermone portaret. Janimiamque clementiam materiam aestimes delictorum rursum crucifigens tibimet ipsi filium dei et ostentui habens spinas et tribulos reproba est et maledicto proxima, cuius consummatio in conbustionem.
Abbreviated transcription (Latin):
et ut te ñ audiã. ñ ui-
ut tuo furore ñ mouear:⁊
ima ad illicitos ducat
luersario armatus obsiste.
Latres uocamꝰ sorores et

Expanded text:
et ut te non audiam, non videam: ut tuo furore non movear; pulcherrima ad illicitos ducat acie, adversariis armatus obsiste: 401 Matres vocamus sorores et
Abbreviated transcription (Latin):
detulisti: Hoc est aio quod me
fugat: & labra diuidere ronsinit:
Postqͣm enĩ arguendo crimua factꝰ
sum criminosus: & iuxta tritũ uulgi
sermone ꝓuerbiũ. iurgantib & negan¬
tib cunctis me aures nec credo habere
nec tango: ipsiq parietes in me ma¬
ledicta resonarunt: & psallebant
contra me qͥ bibebant unũ: coactus
malo. tacere didici: nictiis ẽẽ arbi¬
trans. ponere custodiã ori meo. & osti¬
um munitũ labiis mess: qͥn declina¬
re cor meũ in uetba malicie. & dum
carpouitia. in uitiũ cetractionis in¬
currere:. Quod cũ dixisem: ñ ẽ inqͥt
mordeat: Te autẽ obsecro: ut clam̃ ser¬
monẽ hunc habeas: Cũq portaueris
Icũ ꝓ uiatico: si auditꝰ fueris. letemur
longitudinẽ
Explicit p̃facio
ET Filiam

Expanded text:
retulisti? Hoc est, aio, quod me retulisti? Hoc est, aio, quod me fugapostquam ergo arguendo crimina factus sum criminosus et iuxta tritum uulgi sermone prouerbium iurantibus et negantibus cunctis me aures nec credo habere nec tango ipsique parietes in me maledicta resonarunt e t psallebant contra me, qui bibebant uinum, coactus malo tacere didici rectius esse arbitrans ponere custodiam ori meo et ostium munitum labiis meis, quam declinare cor in uerba malitiae et, dum -carpo uitia, in uitium detractionis incurrere\'. quod cum dixissem: \'non estmordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur longitudinem. Explicit Praefatio. et filia,
Abbreviated transcription (Latin):
quidam frater e gallia se habere soro¬
rem uirginẽ matrẽq uiduã. quex
in eadem urbe diuisis habitarente
cellulis: & uel ob hospicii sollicitu¬
dinẽ. uel ad custodiendas facultati¬
culas. p̃sules sibi quosdã elericos assũ¬
sissent: ut maiori dedecore iungetu¬
tur alienis. qͣm a se fuerant separate
Cumq ego ingemiscerem: & multo
plura tacendo qͣm loquendo signista.¬
rem: queso te inqͥt ut ccrripias eis
tuis listeris: & ad concordiam reuices :
ut mat̾ fili̾ã. filia matrẽ agnoscit:
Cui ego: Optimã in quã mͥ coniungis
ꝓuidentiã.: ut alienas conciliem: quaᷤ
filius frat̾q ñ potuit. Quasi uero
episcopalem cathedrã teneam & ñ
slausus cellula. aut ꝓcul aturbis
remotus. uel p̾terita plangã uitia.
uł uitare nitar p̃sentia Sed & incon¬
gruũ est. latere corpõre: & lingua
ꝑ totũ orbem uagari Et illi Nimi¬
um ait formidolosus es. Ubi ila qͦn¬
dam constantia: in qua mulꝯ sale
utbem defricans. lucillianũ qppiã

Expanded text:
quidam frater e Gallia, se habere sororem virginem, matremque viduam, quae in eadem urbe divisis habitarent cellulis: et vel ob hospitii solitudinem, vel ob custodiendas facultatulas, praesules sibi quosdam Clericos assumpsissent; ut majore dedecore jungerentur alienis, quam a se fuerant separatae. Cumque ego ingemiscerem, et multo plura tacendo quam loquendo significarem. Quaeso te, inquit, corripias eas litteris tuis, et ad concordiam revoces; ut mater filiam, et filia matrem agnoscat. Cui ego: Optimam, inquam, mihi injungis provinciam: ut alienus conciliem, quas filius fraterque non potuit. Quasi vero Episcopalem cathedram teneam, et non clausus cellula, ac procul a turbis remotus, vel praeterita plangam vitia, vel vitare nitar praesentia. Sed et incongruum est latere corpore, et lingua per totum orbem vagari. Et ille: Nimium, ait, formidolosus es. Ubi illa quondam constantia, in qua multo sale orbem defricans, Lucillianum quippiam
Abbreviated transcription (Latin):
recupio soror
ac filia me non
idcutoscͥbere qua
aliquid de uob̾ sinstrũ
suspicer: sed ne cet̾i suspi¬
cent᷑ ur̃am orate concor¬
diam. Elioqͥn qͦd absit. si pec¬
cati uos estimatẽ glutino
cohesisse: nũqͣm serberem.
sciremq me surdis narrate
fabulam. Deinde hoc obsecto.
morbi Putridȩ carnes: fer.¬
to curint᷑ & cauterio ene¬
na. serpentino pellunt᷑ anti¬
doto:. Quod satis dolet: maidi
dolore expellit: Ad extremũ hoc dico
quod si etiã conscientia uuilaꝰ ñ babit.
habet camen fama ignominiã. Mat̃
ꝙ filia nomina pietatis: officioium
uocabula: uncla naturȩ. scdãq. pot
dm̃ federatio: Non ẽ laus si uos diligi¬
ti scelus ⁊ qͥd odistas. Dñs ihe sibat¬

Expanded text:
upio, soror ac filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de uobis sinistrum suspicer, sed, ne ceteri suspicentur, uestram orare concordiam. alioquin — quod absit —, si peccati uos aestimarem glutino cohaesisse, numquam scriberem sciremque me surdis narrare fabulam. deinde hoc obsecro, morbi. putridae carnes ferro curantur et cauterio, uenena serpentino pelluntur antidoto; quod satis dolet, maiori dolore expellitur. ad extremum hoc dico, quod, etiam si conscientia uulnus non habeat, habet tamen fama ignominiam. mater et filia, nomina pietatis, officiorum uocabula, uincla naturae secundaque post deum foederatio, non est laus, si uos diligitis; scelus est, quod odistis. dominus Ies
Abbreviated transcription (Latin):
ut de eiꝰ miraculo rei quȩ in nr̃a
ȩtate accidit ñ tacerẽ. Cũq ego
id uerecunde et uere ut nc̃ ex-¬
pior negarẽ. meq assequi posse
diffiderem: siue quia omĩs hu-¬
mdustria adiit. et p̃cibꝰ fatigat:
merito lenit. sollicitudine ꝓmeret.¬
ut redditã uitȩ. redderet uibtati.

Expanded text:
ut de eius miraculo rei, quae in nostram aetatem inciderat, non tacerem. cumque ego id uerecunde et uere, ut nunc experior, negarem meque adsequi posse diffiderem, siue quia omnis hundustria adit, precibus fatigat, merito lenit, sollicitudine promeretut redditam uitae redderet libertati.
Abbreviated transcription (Latin):
etͣ multoꝵ litt̾is didici obici mͥ in
scola tẏrannica. lingua canũ meoꝵ
ex ininicis ab ipsõ: cur ꝑiarchon
libros in latinũ uerterim: et ob
impudentiã singłarẽ accusant me-¬
dicũ qđ uenena ꝓdiderit: ut scilicet

Expanded text:
et multorum litteris didici, objici mihi in schola Tyranni, lingua canum meorum ex inimicis ab ipso , cur περὶ Ἀρχῶν libros in Latinum verterim. O impudentiam singularem! accusant medicum quod venena prodiderit; ut scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdote sacerdos loquaris.
Pro tanto gͥ p̃conio qđ in
merita mea effusissimũ
contulisti: ut amori tuo
grãs ago :ͥ ita splendorem
tuȩ sc̃itatis et earũ quas
in dño habes uirtutes.
subinde quodãmͦ paruita.¬
tis nr̃e fauorabilis sermo
Cuir omiũ p̃stantissime lau¬
dũ tuarũ fulges nitore
conspicuus: ut par eẽ meri¬
tis sermo ñ possit Porro
aut̃ tanto tituloꝵ tuors
rapior incitamento : ut etiã
qđ impetrare nequeo. au¬
dere ñ desinã lã hoc de
serenitate laudasti. Tui etenim
ep̃atus ordo ꝑspicuus. ꝑ diuersũ¬
tibꝰ alienũ: ut qd agat. ubi sit. nei
cire cupiamꝰ Ipse deniq uidit :

Expanded text:
sacerdote sacerdos loquaris. Pro tanto igitur praeconio, quod in merita mea effusissimum contulisti, ut amori tuo gratias ago, ita splendorem tuae sanctitatis, et eas quas in Domino habes virtutes, subinde quodam modo parvitatis nostrae favorabilis sermo vir omnium praestantissime, laudum tuarum fulges nitore conspicuus, ut par esse meritis sermo non possit. Porro autem tanto titulorum tuorum rapior incitamento, ut etiam quod impetrare nequeo, audere non desinam. Jam hoc de serenitate laudasti. Tui etenim episcopatus ordo perspicuus per diversutibus alienum, ut quid agat, ubi sit, nec scire cupiamus. Ipse denique viderit,
Abbreviated transcription (Latin):
matibꝰ cõp̃hensũ. ẽ. Moralis tantũ
tracꝰtat᷑ locus: et allegorie nubilũ
serena expositione discutit᷑. Lauda¬
ri int̾predem ñ dogmatistem: inge.
Qđ si uolunt suꝑ origenẽ meu scire
iudiciũ. legant in ȩccłastẽ cĩtarios:¬
et ẽadẽ ad uerbũ exprimere. neqͣꝗ
eiꝰ qͥ seruare uelit eloquii uenustatẽ.

Expanded text:
matibus conprehensum est. moralis tantum matibus conprehensum est. moralis tantum tractatur locus et allegoriae nubilum serena expositione discutitur. laudaui interpretem, non dogmatisten, ingenitolum. quodsi uolunt super Origene meum scire iudicium, legant in Ecclesiasten commentarios,et eadem ad uerbum ex-I primere nequaquam eius, qui seruare uelit eloquii uenustatem.