comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
constantiã. proconsul maximo stupore
miraretur Misso igitur curione ad po¬
pulũ. iubet uoce marima ꝓtestari poli
audito uniũsa multitudo tã gentiliũ
quã udeoꝵ smirnensiũ ciuitatis cũ in¬
genti furore acclamabant: Hic ÷ totius

Expanded text:
constantiam proconsul maximo stupore miraretur. Misso igitur curione ad populum, jubet voce magna protestari Polycaudito, universa multitudo, tam gentilium quam Judaeorum Smyrnensis civitatis, cum ingenti furore acclamabat: Hic est totius
Abbreviated transcription (Latin):
li uidit impleri Quȩ cũ dicto citius gereren¬
tur ipsis populis ligna uel de balneis uel depu-¬
blicis quibq locis & sarm̃ta congregantibus
p̃cipue iudȩis ardentiꝰ ad haec exmore fer¬
uentibꝰ cũ om̃i uelocitate extructus est rogus
Tum depositis senior uestim̃tis. ac zona resoluta:
calciam̃ta quoq pedibꝰ tẽptabat educere. quȩ
nunquam nisi a religiosis quibusq fide &
deuotione semetipsos iuicẽ p̃uenientes re¬
solui consueuerant ltananq in om̃i etiã¬
reliqua uita sua uerabilit̃ ab om̃ibꝰ colebat᷑.
Vt ergo expedita sunt quȩ ad ignẽ ꝑtinebant.
cum eũ uellent rogo inpositũ etiã clauis
affigere. ait. Sinite me. Qui enĩ dedit mͥ
ignis sufferre suppliciũ. dabit ut & sine
clauorũ affixione flammas immobilit̃
ꝑferã. Tum illi omissis clauis. uinculis
usi sunt solis. quibꝰ post tergũ manibꝰ re¬
uinctis uelut electus aries & ex magrio
grege assumptus acceptabile olocaustũ

Expanded text:
ur. Quae cum dicto citius gererentur, ipsis populis ligna, vel de balneis, vel de publicis quibusque locis, et sarmenta congregantibus, praecipue Judaeis ardentius ad haec ex more ferventibus, cum omni velocitate exstructus est rogus. Tunc depositis senior indumentis, ac zona resoluta, calceamenta quoque de pedibus tentabat educere, quae nunquam nisi a religiosis quibusque, fide et devotione semetipsos invicem praevenientibus, resolvi consueverant. Ita namque in omni reliqua vita sua venerabiliter etiam ab omnibus colebatur. Ut ergo expedita sunt quae ad ignem pertinebant, cum eum vellent rogo impositum, etiam clavis affigere, ait: Sinite me; qui enim dedit mihi ignis ferre supplicium, dabit ut et sine clavorum affixione, flammas immobiliter perferam. Tunc illi omissis clavis, solis usi sunt vinculis, quibus post tergum manibus revinctis, velut electus aries, et ex magno grege assumptus, acceptabile holocaustum
Abbreviated transcription (Latin):
Q sunt ad huc etiã nunc qui audierunt ab
ipso qđ ibis discipulus dñi apud ephesum
cũ balneas lauandi grã fuisso ingressꝰ & iuidis¬
set ibi cherintũ & siliussoꝵ continuo & discessisso¬
& non lotus. dicens fugiamꝰ hinc ne & balnee
ipse corruant in qͥb cherintꝰ lauat ueritatis
inimicꝰ: Idẽ etiã policarpꝰ marcioni aliquando
cũ occurrissar dicenti sibi agnoscens nos: res¬
tunc apł̃i atq eoꝵ discipłi inreligione caute¬
la tenebantur: ut nequidẽ uerbi communi¬
onẽ cũ aliquo eoꝵ qui aueritate deuiauerant
habere patiẽ sic̃ apłs dicit: hereticũ

Expanded text:
 sunt etiam nunc qui audierunt ab ipso, quod Joannes discipulus Domini, apud Ephesum cum balneas lavandi gratia fuisset ingressus, et vidisset ibi Cerinthum; exsiluisset continuo, et discessisset non lotus, dicens: Fugiamus hinc, ne et balneae ipsae corruant, in quibus Cerinthus lavat veritatis inimicus. Idem etiam Polycarpus Marcioni aliquando cum occurrisset, dicenti sibi: Agnoscis nos, restunc apostoli, atque eorum discipuli in religione cautela utebantur, ut ne verbi quidem communionem cum aliquo eorum, qui a veritate deviaverant, habere pa
Abbreviated transcription (Latin):
cẽt. policarpꝰ sẽ ec̃. confitetur. Prgo inquit
habeto aetatis tuȩ reuerentiã & parcens
ultimȩ senectuti tuȩ iura fortunã cȩsaris
gerens depriorib plenitudinẽ & concla¬
toruo uultu ad populũ qui instadio resi¬
debat aspiciens. eleuata dextera adoe.¬
lum cũ gemitu ꝓclamauit & dix̃. lolle
sacrilegos Sed insistente ꝓ consule & di-
Dctoginta inquit & sexannis seruio ei iae
nichil me lerit unq Quomͦ possũ male¬
dicere &e blasphemare regẽ meũ qui sa¬
lutẽ mͥ dedit: Cunq rursus uehentuis
ungueretur ut fortuna. cesaris iurares¬
si haec inquit iactantia queris ut ego for¬
tunã cȩsaris iurẽ. & qui sim ignorare te si¬
mulas cum omĩ lib̾tate audi ame quia xp̃i

Expanded text:
esset Polycarpus, se esse confitetur. Ergo, inquit, habeto aetatis tuae reverentiam, et parcens ultimae senectuti tuae, jura fortunam Caesaris gerens de prioribus poenitudinem, et conclatorvo vultu ad populum qui in stadio residebat aspiciens, elevata ad coelum dextera, cum gemitu proclamavit, et dixit: Tolle sacrilegos. Sed insistente proconsule, et dOctoginta et sex annis servio ei, et nihil me laesit unquam: quomodo possum blasphemare Regem meum, qui salutem mihi dedit? Cumque rursus vehementius urgeretur, ut fortunam Caesaris juraret, ait: Si hanc jactantiam quaeritis, ut ego fortunam Caesaris jurem, et quis sim ignorare te simulas, cum omni libertate audi a me, quia Chri
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓuite egregiȩ uirtutibꝰ coronatus est. &
ꝑ mortẽ p̃mia immortalifatis indeptus. satis
agere coepit ut reliquias eiꝰ ad sepulturam
nr̃is desiderantibꝰ nemo concederet. I¬
stigabat᷑ ergo niceta herodis pat̾. fr̃ autẽ
dalcȩ adire iudicẽ. & petere ab eo ne hu¬
mandũ concederet corpus. Ne forte iN¬
quit relinquentes illũ qui crucifixus est
xp̃iani. hunc colere incipiant. iudaeis
maxime ista machinantibus qui & nr̃os
intentis oculis obseruarunt: ne eũ eflãmis
ad huc ardentibꝰ raperent. lgnorantes¬
miserrimi quia neq xp̃m aliqando pos.¬
sumꝰ derelinquere. qui mortẽ ꝓtotiꝰ mun-¬

Expanded text:
 vitae egregiae virtutibus coronatus est, et per mortem praemia immortalitatis indeptus, satis agere coepit ut reliquias ejus ad sepulturam nostris desiderantibus non concederet. Instigabatur ergo Niceta Herodis pater, frater autem Dalcae, adire judicem, ut peteret ab eo ne humandum concederet corpus; ne forte, inquit, relinquentes illum qui crucifixus est, Christiani hunc dolere incipiant; Judaeis maxime ista machinantibus, qui et nostros in tantis oculis observarunt, ne eum flammis adhuc ardentibus raperent, ignorantesmiserrimi quia neque Christum aliquando possumus derelinquere, qui mortem pro totius mun
Abbreviated transcription (Latin):
indiuinis uoluminib reus ascribitur
qui non studuerit dare gratis quod
ipse gratis accepit: Quicquid enim
ȩccłe ꝓficit & auditores imbuit. eosq
ad exemplum ꝓuocat bonũ: non est
silendũ sed potius p̃dicandũ Unde ait
psalmista: iustitiã tuã non abscondi

Expanded text:
in divinis voluminibus ascribitur, qui non studuerit dare gratis, quod ipse gratis accepit? Quicquid enim aecclesiae proficit et auditores imbuit eosque ad exemplum provocat bonum, non est silendum, sed potius praedicandum. Unde ait psalmista: Iusticiam tuam non abscondi
Abbreviated transcription (Latin):
Ita beatissimi hylaru dep̃senti scło
uita. ualente & ualentiniano regnan¬
tib cũ gła migrauit ad xp̃m: terta
plorante cȩlo gaudente: ipso presta
patre & spũ scõ uiuit & regnat in¬

Expanded text:
Ita beatus Hilarius de praesentis saeculi vita, Valente et Valentiniano regnantibus, cum gloria migravit ad Christum, terra plorante, coelo gaudente, eodem Patre et Spiritu sancto vivit et regnat
Abbreviated transcription (Latin):
quam p̃dicationis uocẽ. statĩ ut
sese hab& ad p̃sens usq relationis
fama. ipsa tellus erumpens sursũ
excreuit. atq fideli famulo xp̃i
inmedio residentium ep̃oꝵ sessum
nec humiliorẽ p̃buit Quod uni-¬
uersis & maxime catholicis stupen
morte. prȩuentũ repentino de¬
fecisse interitu Quid plura: cle¬
rus conuentusq turbatur. ciuitas
omĩsq popłs hoc attonitꝰ facto
miratur Sy nodus disiungit᷑ ep̃i
om̃s cũ reuerentia & laudib bea¬
tissimi uiri domni hylarii ad ꝓ¬
pria erroris capite contrito reuer¬

Expanded text:
quam predicationis vocem statim, ut quam predicationis vocem statim, ut sese habet ad presens usque relationis fama, ipsa tellus erumpens sursum excrevit, atque fideli famulo Christi in medio residentium episcoporum sessum nec humiliorem prebuit. Quod universis et maxime catholicis stupentmorte preventum repentino defecisse interitu. Quid plura? Clerus conventusque turbatur, civitas omnisque populus hoc attonitus facto miratur. Synodus disiungitur, episcopi omnes cum reverentia et laudibus beatissimi viri Hylarii ad propria, erroris capite contrito, rever
Abbreviated transcription (Latin):
aquitanicus pontifical uͦ dignita¬
te p̃minebat galis Ac si diceroe ei
Nonsum nation: gallus. sed degal-¬
lia prȩsul Et papa animi potius
stomachatione ꝑmoꝰ hȩc infit Et
situ hylarius degia. ego eo
romanȩ sedis apłicus & uulȩx: Iinc
hylarus eiꝰ ꝑtinacẽ intelligen:
controuersiam. respondit ei ñ stul¬
te quidẽ led iapienter. Quod si leo.¬
sed non detribu uida: Et si iudicans
resides. non tamen insede maiesta¬
tis. Alox ille cum indignatione
sp̃ta sede immo sedis dignitate sur-¬
rexit. multumq prȩsagum antisti-¬
tem minans exiuit dicens Uide.
quia reuertenste abhis tumidis
sermocinationib mitigatũ & hu-¬
miliatũ restituã Et si inquit hy¬
larius non redieris: Quod autẽ ei
locus dignȩ sessionis de negatꝰ fue-¬
rat. non adeo uir dĩ moleste tulit
Terra tam̃ se insidere parans. dixis
se supplex illud psalmistȩ fertur¬
Dñi est terra & plenitudo eius Ad

Expanded text:
Aquitanicus, pontificali vero dignitaAquitanicus, pontificali vero dignitate preminebat Gallis. Acsi diceret ei: Non sum natura Gallus, sed de Gallia presul. Et papa animi potius stomachatione permotus hec infit: 'Et si tu Hylarius de Gallia, ego sum Leo Romane sedis apostolicus et iudex'. Tunc Hylarius eius pertinacem intelligens controversiam, respondit ei non stulte quidem, sed sapienter: 'Quod si sed non de tribu Iuda; et si iudicans resides, sed non in sede maiestatis'. Mox ille cum indignatione, spreta sedę, immo sedis dignitate, surrexit, multumque presago antistiti minans, exivit dicens: 'Vide, quia revertens te ab his tumidis sermocinationibus mitigatum humilitati restituam'. 'Et si', inquit Hylarius, 'non redieris'? Quod autem ei locus digne sessionis denegatus fuerat, non adeo vir Dei molestę tulit, sed terre se insidere parans, dixisse fertur supplex illud psalmistae: Domini est terra et plenitudo eius. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
nãq heresi ꝑ orbem furente. multi
qui ȩccłiae uidebantur eẽ. columnȩ
huiusmodi uenenis infecti. misere ac
desipienter a fidei salute languebant.
intantũ ut ipse tunc apłicȩ sedis papa
leo ipsiꝰ lepra cominaculatione res¬
ꝑsus. ueri dogmatis & ipse p̃uarica¬
tor ut ex antiquitatis relatu memora¬
tur exister&x Cumq om̃s ferȩ ep̃i eiꝰ
Quod cum anuntiante dictum fuis¬
set. ad est hylarius pictauensis ep̃s
immo magis catholico indignatus.
mandauit sẏnodo neullus ei coep̃oꝵ
assurgeroe. aut locum ei essionis
annuer& Prȩsentatus siquiẽ uir
dĩ concilio.÷ onore pontificatꝰ pa¬
pam p̃uen en: ipsi cunctisq res¬
dentib uerhum salutationis dig¬
na reuerentia inferens: auete dix̃
Cui ille quasi quẽ ignorarꝙ inu¬
tans. talib respondisse fertr: Iugͦ
hylarius gallus es : Ille ͦ ad .d qd̃
erat fatendum sermonem conuer¬
tens. ait. Nonsum inquit hylarius
gallus. sed de gallia lam gente

Expanded text:
namque heresi per orbem furente, multi, qui ecclesie videbantur esse columpnae, huiusmodi veneno infecti misere ac desipienter a fidei salute languebant, in tantum ut ipse tunc apostolicae sedis papa Leo ipsius lepre commaculatione respersus, veri dogmatis et ipse prevaricator, ut ex antiquitate relatus memoratur, existeret. Cumque omnes fere episcopi eius Quod cum a nunciante dictum fuisset: 'Adest Hylarius Pictavensis episcimmo magis catholico, indignatus, mandavit synodo, ne ullus ei coepiscoporum assurgeret aut locum sessionis annueret. Presentatus siquidem vir Dei concilio, honore pontificatus papam preveniens, ipsique et cunctis residentibus verba salutationis digna reverentia inferens: 'Avete', inquit. Cui ille, quasi quem ignoraret, insultans, talibus respondisse fertur: 'Tu ergo Hylarius Gallus es'? Ille vero ad id quod erat fatendum sermonem convertens, dixit: 'Non sum', inquit, 'Hylarius Gallus, sed de Gallia'. Nam gente
Abbreviated transcription (Latin):
bebatur: Cumq imminentib no-¬
ris audirx sibi renuntiare iussis¬
sꝙ: ipse uoces tumultuantis ad huc
populi ciuitatis se audisse reuer-¬
tens exposuit Esistebat itaq uigi¬

Expanded text:
ebat. Cumque imminente noris audiret renuntiare iussisset, ipse uoces tumultuantis adhuc populi ciuitatis se audisse reuertens exposuit. Et cum iuxta eum uigi
Abbreviated transcription (Latin):
posse dicere. quã digito cȩlũ tangen
p̃sertĩ quod ut audio beati ieronimi ti¬
rens illud eloquiũ recusauerit adin¬
ptare qui huiꝰ materiae se imparẽ ti
scientiȩ irrigua fluenta suc currunt
quẽ uix stillicidi pauꝑis attenuata
gutta ꝑfundit: nichil deꝓprio font
respirans qua temeritate̾ int̾ ingira
flumina eufraten beati hylarii. &n
hieromini siceos uelim cursus extenl
cũ de illo etiã doctissimi uiri quicq
dicere potuer̾ minꝰ ẽ. ꝗ meret᷑: Ec ci
iurũ scissimũ consoltius michi sit muis

Expanded text:
posse dicere quam digito caelum tangere, posse dicere quam digito caelum tangere, praesertim quod etiam ut audio beati Hieronymi trens illud eloquium recusaverit attentare, qui huic materiae se imparem eatcui nullius scientiae irrigua fluenta succurrunt, quem vix stillicidii pauperis attenuata gutta perfundit, nihil proprio de fonte respirans, qua temeritate inter ingentia flumina, Euphratem beati Hilarii, et Nilum Hieronymi, siccos velim cursus extendere, cum de illo etiam doctissimi viri quidquid dicere potuerunt minus est quam meretur? Et cum virum sanctissimum c
Abbreviated transcription (Latin):
EUIGIOSI PECTORIS
studio sollicitante
commonitus o papa
beatissimȩ diuinis in
actib cũ sacri conuer¬
satione ꝓpositi iugit̾
ȩxercitaris intentus.
& intendis. exercitandꝰ ut facile sit ꝑ¬
spicuum adculturã eccłasticae disci¬
plinȩ: & fuisse te genitũ. & eẽ. ꝓuectũ:
cũ in refragabiliter ueteris dispositio¬
nis catholici dagniatis fundam̃ta cu.¬
stos obseruas. & ad aedificationẽ pleb̾
amantissime ueluti bonus instructor
adiciendo aliquid culmen fabricae
continuare festinas. non sine timore
diuino Cuius oꝑis amore p̃uentꝰ me
dignatꝰ es ꝑurgere. quo de actib sacra¬
tissimi uiri hẏlarii confessoris. qͥ te
ab ipsis cunabulis ante sua uestigia qͦs
peculiarẽ uernulã familiarit̃ enutriun
ut impensi muneris uel uerba repende¬
quodãmͦ & uita pastoris antiquissim
resonar&. & ille approbara munuisterũ
& ipse tuũ non celares affectũ: Sedcũ
ti hilaru immensitatẽ fortẽ cognoseo
ut pene mͥ uideatur aequale tã istis

Expanded text:
eligiosi pectoris, studio sollicitante commonitus, Papa beatissime, divinis in actibus cum sacri conversatione propositi jugiter exercitaris intentus, et intendis exercitandus: ut facile sit perspicuum, ad culturam ecclesiasticae disciplinae et fuisse te genitum, et esse provectum; cum irrefragabiliter veteris dispositionis catholici dogmatis fundamenta custos observas, et ad aedificationem plebis amantissimae, veluti bonus instructor, adjiciendo aliquid, culmen fabricae continuare festinas, non sine timore divino. Cujus operis amore praeventus, me dignatus es perurgere quo de actibus sacratissimi viri Hilarii confessoris, qui te ab ipsis cunabulis ante sua vestigia, quasi peculiarem vernulam, familiariter enutrivit, ut impensi muneris vel verba rependequodam modo et vita Pastoris antiquissimi resonaret, et ille probaret ministerium et ipse tuum non celares affectum. 2. Hoc ti Hilarii immensitatem fortem cognosco, ut pene mihi videatur aequale tam istud
Abbreviated transcription (Latin):
cui uerba uircutib conuuncta flos¬
bant Tam̃ & si cũ mea uerecundia
uob̾ quidẽ obedientientiã. & illi mp¬
do deqͦ non digne loquor fortasst
iuriã: Sed concedi ꝑueniã credimis
qđ deuotione peccatur Et ne pricis¬
ta pagina fastidiũ generet potiq¬

Expanded text:
 conjuncta florebant. Tamen etsi cum mea verecundia vobis quidem obedientiam, et illi impendo, de quo non digne loquor, fortasse injuriam; sed concedi per veniam credimus, quod devotione peccatur. Et ne protracta pagina fastidium poti
Abbreviated transcription (Latin):
li patrici ad hauriendã de lacu
tenebat in caute in aquã misisset.
cursum introrsus traxit. Qđ p̃tixius¬
uocauit dicens Frat̃ maure curre¬
uelociter : quia puer ille qui ad
hauriendam aquã ꝑrexerat inli¬
cum cecidit. eũq longiꝰ iã unda pm¬
trahit Res mira. & post petrũ apł̃n
& enĩ postulata atq ꝑcepta. a
patris sui imperiũ concitus ꝑrext
da ducebatur puer ꝑ terrã se ire
existimans sirꝑ aquã cucurrit. eiq
ꝑ capillos tenuit rapidoq cursu
reduit Qui mox ut terrã tecigit. ad
se reuersus post terga respex: & qͥd
suꝑ aquas cõcurrisset agnouit: lt
quod p̃sumere non potuissec ut fe¬
ret miratꝰ extremuit factũ. Reuersis
ad patrẽ.rem gestam retulit Uir
autẽ uenerabilis benedictꝰ hoc no
suis meritis. sed obȩdientiȩ illiꝰ aꝓ
At contra maurꝰ psolo eiꝰ imperio
factũ dicebat. seq consciũ in illa us¬
tute non eẽ: quã nesciens fecisset:
Sed in hac mutuae humilitatis a¬

Expanded text:
imperio ad hauriendam de lacu tenebat incaute in aquam misisset, cursu a terra introrsum traxit. Sed quvocavit, dicens: Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Reversus itaque ad Patrem, rem gestam retulit. Vir autem venerabilis Benedictus hoc non suis meritis, sed At econtra Maurus pro solo ejus imperio factum dicebat: seque conscium in illa virtute non esse, quam nesciens fecisset. Sed in hac mutuae humilitatis a
Abbreviated transcription (Latin):
do. uel etiam cũ nimia eũ lassi¬
tudo compulissoꝵ: sedendo somnũ
lectulo cũ cȩteris surgere fr̃ibus.
sed semꝑ nocturnos uigilando p̃¬
plerumq quinquagenos. sepe etiã
centenos psalmos. non nunꝗ uero

Expanded text:
unc enim cum nimium eum lassitudo compulisset, stando aut sedendo somnum lecto cum caeteris surrexit fratribus, sed semper nocturnos vigilando prPlerumque quinquagenos et centen
Abbreviated transcription (Latin):
Per idẽ tempꝰ clothariꝰ andecauis
ueniens. uiro dĩ ad monasterium
se ire uelle mandauit: Cui cũ aui¬
ro dĩ ut ueniret remandatũ fuis-¬
set. paucis secũ assumptis ire ꝑrȩx̃
Cumq uenisset tradidit ad ipsum
locum fiscũ regiũ qui blazon nun¬
cupatur Uillã etiã quȩ longuscã¬
pus dicitur. auctoritate regia ibi.¬

Expanded text:
Per idem tempus Clotarius Andegavis veniens, viro Dei ad monasterium se ire velle mandavit. Cui cum a viro Dei ut veniret remandatum fuisset, paucis secum assumptis, ire perrexit. Cumque venisset, tradidit ad ipsum locum fiscum regium, qui blazon nuncupatur. Villam etiam quae Longuscampanus dicitur, ibidem auctoritate regia
Abbreviated transcription (Latin):
pe dilectissime extrema institutoris
tui dona. quȩ & longũ nrm testent᷑
amorem: tibiq & commilitonib tus
contra omiũ ꝑpetim munimen p̃beait
rum ex quo monasterialẽ ad isti ꝑfes¬
tionẽ: ingaudiũ dm̃ tui es introdi¬
cenclꝰ ut nob̾ dñs hesterno die polq
suros. ac cũ difficultate habilẽ locũ
inuenturos: prohis quae & dõ ordinan-
te ꝑficient᷑. & quȩ inimicꝰ human ge-¬
neris molimine calliditatis suȩ in uos
concitabit: Nusquã tam̃ benignitas
misericordis dĩ uob̾ deerit. sed potiꝰ
differendo lico ac desideriũ animi
ur̃ĩ in longum experiendo. aliorsus
quã sꝑauimꝰ aptissimã largiri digna¬
bitur metationẽ: lamq ualeas felix
inprofectione. felicior futurꝰ inꝑuen¬

Expanded text:
pe, dilectissime, extrema institutoris tui dona, quae et longum nostrum testentur amorem, et tibi ac commilitonibus tuis contra omnium perpetim munimen praebeanecursionem, ex quo monasterialem adisti perfectionem, in gaudium Domini tui es introducendus: ut nobis hesterno die, postsuros, ac cum difficultate habilem locum inventuros, pro his quae et Deo ordinante perficientur, et quae inimicus humani generis molimine calliditatis suae in vos concitabit. Nusquam tamen benignitas misericordis Dei vobis deerit: sed potius differendo licet, ac desiderium animi vestri in longum experiendo, aliorsus quam speravimus aptissimam largiri dignabitur metationem. Jamque valeas felix in professione, felicior futurus in pe
Abbreviated transcription (Latin):
erant tantoꝵ frm̃ numero inhis
quȩ necessaria erant sufficiebant:
W si amplior eet̃. numerus. occa¬
sionẽ patiendȩ necessitatis forte
inferre potuiss& Sed ut ad id re

Expanded text:
erant tantorum fratrum numero in his quae necessaria erant, sufficiebant, et si amplior esset numerus, occasionem patiendae necessitatis forte inferre potuisset. » Quare
Abbreviated transcription (Latin):
benedictus a quodam nobilissimo
scđ̾m scłi dignitatẽ uiro exoratꝰ¬
fusset. ut addomũ eiꝰ dignaret᷑
ꝑsemet ipsũ accedere. quo uxorẽ
eius ac filiũ quẽ nuꝑ enixa fuerat
adaemonio quo grauissime parit̃
ab eo religiose gestis existeret¬
UITA
qui imperio patris nr̃i in nr̃o mona¬
sterio tunc prepositi ac totiꝰ oenobu
ꝓcuratoris post ipsũ fungebat᷑ offi

Expanded text:
odam nobilissimo secundum saeculi dignitatem viro exoratus est ut ad domum ejus dignaretur per semetipsum accedere, quo uxorem ejus ac filium, quem nuper enixa fuerat, a daemonio quo gravissime pariterab eo religiose gestis existeretita qui, imperio Patris nostri, in monasterio tunc praepositi, ac totius coenobii procuratoris, post ipsum fungebatur offi
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ut uos uideatis quẽ iste mo¬
nachus sequitur Cumq biduo¬
fuisset oratũ. maurꝰ monachus ui.¬
toriũ egressus. stantẽ foras mona¬
chum repperit: & eũ pro cȩcitate
cordis sui uirga ꝑcussit Iui ex il¬
lo die nil ꝑsuasionis anigro pue¬

Expanded text:
ut vos etiam videatis quem iste monachus sequitur. Cumque per biduum esset oratum, Maurus monachus vitorium egressus, stantem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussit: qui ex illo die nil persuasionis ulteriu
Abbreviated transcription (Latin):
bimur. Uos autẽ fr̃s kmĩ quos ad
opus dñi construendũ ad illas di¬
rigimꝰ partes uiriliter agite: &
confortetur cor urm in sc̃o ꝓposi¬
to & religione. procul dubio sci¬
entes quia quanto austeriora cau¬
sa salutis alioꝵ in huius uita scłi
ꝑtuleritis. tanto maiora adõ reci
pietis cȩlestium gaudia prȩmiorũ:
hecuos ullomodo resolutio huius nr̃i
mestificet corpusculi: qm̃ prȩsentior
uob̾ carnis deposito ero onere. ur̃ĩq¬

Expanded text:
bimur. Postbimur. Postopus Domini construendum, ad illas dirigimus partes, viriliter agite et confortetur cor vestrum in sancto proposito et religione: procul dubio scientes quia quanto austeriora, causa salutis aliorum, in hujus via saeculi pertuleritis, tanto majora a Deo pietis coelestium gaudia praemiorum. Nec vos ullo modo resolutio hujus nostri moestificet corpusculi: quoniam praesentior vobis ero carnis deposito onere,
Abbreviated transcription (Latin):
dilectssimi frsͣ ac filii pro tali eẽt
negotio. michi magis quã uob̾ hinc eẽt
merendum. qui quantũ ad presens
magnis uideor destitui solatiis: Sed
quia dicente apło karitas benigna
est. benignitatẽ karitatis nrãe om̃i¬
modis impendere debemꝰ his quos
aliquomodo ea indigere cognoscimꝰ.
nec nr̃a tantũ quã alioꝵ quęrere
Qua propt̾ uos amoris pat̾ni solli¬
citudine a fletib & męrore tempe¬
rare deposcimꝰ quia potens est deus
meliores nob̾ post huius depositionẽ
corporis huic scãe inmittere congre¬
longe prestantiꝰ quã nr̃is aedifica¬
bimini. Sed & illud sũmoꝑe nobis¬
est procurandum. neuersutia anti.¬
qui hostis unde aliis salus adqui¬
ritur: inde nob̾ tristitiȩ malo de¬
trimentũ in aliquo ingeratur Nos
&e enĩ quos unitatis semel in scã ka-¬
ritate iunxit concordia. nũꝙ uel
aspectu qui renouatur scđm ima¬
ginẽ eius qui creauit eũ. nos quo¬
aduixerimꝰ tempore inuicẽ intue¬

Expanded text:
dilectissimi Patres ac filii pro tali esset negotio, mihi magis quam vobis in hoc esset moerendum, qui quantum ad praesens, magnis videor destitui solatiis. Sed quia, dicente Apostolo, charitas benigna est, benignitatem charitatis nostrae omnimodis impendere debemus his quo aliquo modo ea indigere cognoscimus: nec nostra tantum, quantum aliena quaerere. Quapropter vos amoris paterni sollicitudine a fletibus et moerore temperare deposcimus, quia potens est Deus meliores nobis post hujus depositionem corporis huic sanctae immittere congrelonge praestantius quam nostris, aedificemini. Sed et illud summopere nobis procurandum est, ne versutia antiqui hostis, unde aliis salus acquiritur, inde nobis tristitiae malo, detrimentum in aliquo ingeratur. Non etenim quos unitatis semel in sancta charitate junxit concordia, nunquam vel inis aspectu, qui renovatur secundum imaginem ejus qui creavit eum, nos quoad vixerimus tempore invicem intue
Abbreviated transcription (Latin):
ni. ne lumine uiduatꝰ abscedã: qͥ
lum̃ miraculoꝵ tuoꝵ cernere ueni:
Adhuiꝰ lam̃tabilem uociferationẽ ex¬
hibito qui aderant lumine. aduertunt
hominẽ transfixo oculo de fune pende¬
re: Cũq ꝓfluente sanguine nullꝰ
manũ aderuendum auderet appo-¬
nere. martyris uirtus affuit inm̃sa
beati. qui sic uncũ abstraxit ut ne
oculum erueroꝵ. nec uisũ penitra¬
roc. & sanguinis decurrentis eluen.¬
tũ stringeret Sic eruto ferro de
oculo dolore palpebrarũ reseda-¬
to uirtus martyris scĩ declaratur
inpopło: In erguminos autẽ ad
hanc sacratã athlecȩ xp̃i edem
probatos. purgatosq sepuis scrip¬
sit hic auctor EXI Licit¬

Expanded text:
ni, ne lumine viduatus abscedam, qui ni, ne lumine viduatus abscedam, qui lumen miraculorum tuorum cernere veni'. Ad huius lamentabili vociferatione exhibito qui aderant lumine, advertunt hominem, transfixo oculo, de fune pendere. Cumque, profluente sanguine, nullas manum ad eruendum auderet adponere, martyris virtus adfuit inmensa beati, qui sic uncum abstraxit, ut ne oculum erueret nec visum penetraret et sanguinis decurrentis fluentum stringeret. Sic eruto ferro de oculo, dolore palpebrium resedato, virtus martyris sancti declaratur in populo. Inerguminos autem ad hanc sacratam athletae Christi aedem probatos atque purgatos saepius scripsit hic auctor. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ry. appendens porticus inqua de¬
pendens fune lichnus. lum̃ loco
sueuerat ministrare Ille autem
cui hoc erat officium contueri
ad eius compositionẽ accedens. laxa¬
to fune discessit quasi oleũ petiturꝰ
Cũq omĩa tenebris nocturnalibus
tenerentur oꝑta. & funis cũ unci¬
nulis in medio portici submissior
depender&r: quidã de astantib in
uigilia scĩ nebula cellulae de exu¬
stã papiro surrexerat fatigatꝰ foras
egreditur: Cũq ꝑporticũ illa p̃te¬
rirae. unus de uncinulis funis faciẽ
excepit hominis uenientis. illato a¬
cumine transfigens oculũ eiꝰ. Atille
dolorẽ sentiens. extensis celerit̾ pal¬
mis. uultꝰ periclitantes cũ ipsis ob¬
tegit oculis. clamans ñ medioeri
eiulatu acdicens Succurre dep̃cor
scẽ sacerdos. & ꝓximũ te facito pere¬
unti: qui loco proximꝰ astas ł mitte
sacras ꝑ occulta medicamina manꝰ.
& extͣhe malũ qđ aduersatur lumi¬

Expanded text:
ret adpendens porticus, in qua deret adpendens porticus, in qua dependens fune lychnus lumen loco sueverat ministrare. Ille autem, cui hoc erat officium contueri ad eius conpositionem , accedens, laxato fune discessit, quasi oleum petiturus. Cumque omnia tenebris nocturnalibus tenerentur operta, et funis cum uncinulis in medio portici submissior dependeret, quidam de adstantibus in vigilia sancti nebula cellulae, quae de exusta papiro surrexerat, fatigatus, foris egreditur. Cumque per porticum illam praeteriret, unus de uncinulis funis faciem excepit hominis venientis, inlato acumine transfigens oculum eius. At ille dolorem sentiens, extensis celeriter palmis, vultus periclitantis cum ipsis obtegit oculis, clamans non mediocri heiulatu ac dicens: 'Succurre, deprecor, sanctae sacerdos, et proximum te facito pereunti, qui loco proximus adstas. Emitte sacras per occulta medicamina manus et extrahe malum, quod adversatur lumi
Abbreviated transcription (Latin):
secũ abduxit. Egressqͦ pauꝑ incras¬
tinũ. nichil inuenit. De inde quęrit
pdeuia. circuit siluas. scandit mon
cium ardua: sed nec uestigiũ qͥdem
dephendẽ potest. Redit adꝓpria.
dat uoces infletu: atq cũ uxore ac.
lib̾is plangit dicens. Ue mͥ quia iui.¬
uencis de factis. hoc anno fame
moriemini. Quid plura: Accedit
lam̃tans ad sepulchrũ beati felicis
martiris. Dat cũ fletu gemitũ. ex¬
orat ut ei uirtꝰ eiꝰ quȩ ꝑdiderat red.¬
di optinerae adño. ł gressꝰ autem
atẽplo: ante ipsã atri i ianuam
agnoscit boues suos & ait Omagna
uirtus martẏris. quȩ mͥ ꝑditũ tã uelo.¬
citer restitui fecit Ingressusq iterũ
ꝓsternitur ad pauimentũ. & grãs a-
gens. cũ reb regressus est suis: Oculũq
hominis huius quẽ cȩcũ habebat. mar¬
tyris uirtus illuminauit Ad huius
quoq cellulae parietem quo beatũ
tumulo conditũ requiescit. ad hȩ¬

Expanded text:
secum abduxit: egressusque pauper in crassecum abduxit: egressusque pauper in crastino, nihil invenit. Deinde quaerit per devia, circuit silvas, scandit montium ardua; sed nec vestigium quidem deprehendere potest. Redit ad propria, dat voces in fletu atque cum uxore ac liberis plangit, dicens: 'Vae mihi, quia, iuvencis defactis, hoc anno fame moriemini!' Quid plura? Accedit lamentans ad sepulchrum beati Felicis martyris, dat cum fletu gemitum, exorat, ut ei virtus eius quae perdiderat reddi obteneret a Domino. Egressus autem a templo, ante ipsam atrii ianuam agnoscit boves suos et ait: Ό magna virtus martyris, quae mihi perditum tam velociter restitui fecit'. Ingressusque iterum, prosternitur ad pavimentum, et gratias agens, cum rebus regressus est suis; oculumque hominis huius, quem caecum habebat, martyris virtus inluminavit. Ad huius quoque cellulae parietem, quo beatum corpus tumulo conditum requiescit, adhae
Abbreviated transcription (Latin):
dũ locũ explorare nituntur: exordia
telȩ conspiciunt. Dyxeruntq ad sem&
ipsos. Putas ne hȩc fila homo transiu.
quȩ sepius tenuitas muscarũ erũpis
sc ulusi ꝓuidentia dĩ discesserunt. Be¬
atus quoq felix data nocte. secessit ad.
alium locũ: in qͦ ꝑtres menses amuli.¬
ete quadã ciborũ alim̃ta suscipiens.
data pace ęccłȩ suȩ ac popło restau.¬
ratur. Num quã tam̃ mulieris mi.¬
nistrantis faciem uidit. aut ab ea
suspectus est: dũ in latibulo mora.¬
retur. Igitur in pace qͥescens. sepul¬¬
Multis se declarans uirtutibꝰ inpopłis.
de qͥbꝰ pauca ꝑstringã. ł rat enim
qdã pauꝑ habens duos boues. ad
etercendã culturã suã. nec ei erat
ilia possessio nisi qđ ab his potuis-¬
set cellurẽ scindens uomere labora.¬
re. Rocidit autẽ ut quadã die lassꝰ
de hoc oꝑe ueniens his dimissis se
hospitiolo recond&. Nec mora fur
rapax affuit. qͥeos clam capiens

Expanded text:
dam locum explorare nituntur, exordia dam locum explorare nituntur, exordia telae conspiciunt dixeruntque ad semet ipsos: 'Putasne, per haec fila homo transiit, quam saepius tenuitas muscarum erumpit?' Et inlusi providentia Dei, discesserunt. Beatus quoque Felix, data nocte, secessit ad alium locum, in quo per tres menses a muliere quadam ciborum alimenta suscipiens, data pace, eclesiae suae ac populo restauratur; numquam tamen mulieris minsuspectus est, dum in latibulo moraretur. Igitur in pace quiescens, sepulmultis se declarans virtutibus in populis, de quibus pauca perstringam. Erat enim quidam pauper habens duos boves ad exercendam culturam suam, nec ei erat alia possessio, nisi quod ab his potuisset tellurem scindens vomere laborare. Accidit autem ut die quadam lassus de hoc opere veniens, his dimissis se hospitiolo reconderet. Nec mora, fur rapax adfuit; qui eos clam capiens
Abbreviated transcription (Latin):
refocilatus erectus est. Quẽ humeris
impositũ tanta uelocitate detulit.
ut putaret᷑ magis ille ferri quã
ferr&. Sic tugurio cuiꝰdam uidus
cõmendatũ alim̃tum p̾buit. donec
insecutio xpĩana discessit. Quo sacq.¬
dote migrante. felix electus apopło
ut cathedrȩ ȩcclesiasticȩ suꝑ ponere.¬
tur. noluit adqͥescere. Quintꝰ nomi
secutione catholicoꝵ cũ felix prbt
in platea popłm moner&. ne ares.¬
to itinere de uiarce: ꝑsecutor. missus
affuit. Et ignitꝰ felici prb̾o. sollicitꝰ
ipse cępit. eẽ. qͥs nã. eet. felix. Dextera
ille innuens: ait. Hac in parte abit.
Quo discedente hic latebrã peciit. seq
int̾ parietes dirutos ꝑmodicũ ui.¬
gressꝰ aditũ. occuli uoluit. Nec mo.¬
ra ꝑsecutor inseqͥtur. Seddĩ sollici.¬
tudinẽ quęrentis elusit. Nã uissu di.¬
uinitatis araneȩ ꝑ aditũ qͦ martir
ingressꝰ fuerat celarũ p̃tendunt sta.¬
mina. At illi ꝑuestigium ꝑsequentis.

Expanded text:
refocillatus, erectus est. Quem humeris refocillatus, erectus est. Quem humeris inpositum tanta velocitate detulit, ut putaretur magis ille ferri quam ferret. Sic tugurium cuiusdam viduae commendatum alimentum praebuit, donec insecutio christiana discessit. Quo sacerdote migrante, Felix electus a populo, ut cathedrae eclesiasticae superponeretur, noluit adquiescere; Quintus nomipersecutione catholicorum, cum Felix presbiter in platea populum moneret, ne a recto itinere deviaret, persecutor missus adfuit, et ignotus Felici presbitero, sollicitus ipse coepit esse, quisnam esset Felix. Dextera ille innuens, ait: 'Hac in parte habiit'. Quo discedente, hic latebram petiit seque inter parietes dirutos, per modicum ingressus aditum, occuli voluit. Nec mora, persecutor insequitur; sed Deus sollicitudinem quaerentis elusit. Nam iussu Divinitatis araneae per aditum, quo martyr ingressus fuerat, telarum praetendunt stamina. At illi per vestigium persequentes,
Abbreviated transcription (Latin):
ei angł̃s dñi. Concẽde ad montana.
& require sacerdotem tuũ: Inuen¬
tumq ac refocilantum duc ad ur¬
bem. & in loco absconde secreto: ne
inedia ac frigore depereat donec
desinat ꝑsecutio axp̃ĩanis accep¬
to felix mandato. ꝑgit quo nescie-¬
bat Sed ꝓuidente dõ repperit
sacerdotem solo prostratũ clausis
oculis. strictisq dentib: in quo
nichil aliud quam tenius anhelitꝰ
inspirabat Interpellandumq nul¬
lum sermonem potuit elicere: Iac¬
tumq sensit euis menbra hieme
rigida. & absq ullo uitali tepo-¬
re prȩmortua: Anxius autẽ cum
nullum alimentũ eẽt. quod peri¬
clitanti porrigerx. neq qͦ ignis
accenderetur haberet: dũ stant
attonitꝰ quasi de ethereis sedib di¬
lapsum quod ita erit munꝰ c̃õtem¬
platur. afigelicum: Ecce enĩ de
sente quaẽ erat ꝓxima uuã depar¬
de miratur. De qua granis in oscon¬
fessoris expressis. paululum senior

Expanded text:
ei angelus Domini: Conscende ad montana, ei angelus Domini: Conscende ad montana, et require sacerdotem tuum; inventumque ac refocillatum reduc ad urbem, et in loco absconde secreto, ne inedia ac rigore depereat, donec desinat persecutio a Christianis. Accepto Felix mandato, pergit quo nesciebat: sed, providente Deo, reperit sacerdotem solo prostratum, clausis oculis, strictisque dentibus, in quo nihil aliud, quam tenuis anhelitus inspirabat: interpellatoque nullum sermonem potuit elicere, tactoque, sensit ejus membra hieme rigida, et absque ullo vitali tepore praemortua. Anxius autem cum nullum alimentum esset, quod periclitanti porrigeret, neque quo ignis accenderetur haberet, dum staret attonitus, quasi de aethereis sediblapsum, quod ita erat, munus contemplatur angelicum. Ecce enim de sente, quae erat proxima, uvam pendere miratur, de qua granis in os confessoris expressis, paululum senior
Abbreviated transcription (Latin):
nolano
martire
quia bysto¬
Eria pas¬
sionis ñ ÷
inprontu
iuixta id
quod be¬
atus paulinus uersu conseripsit.
pauca huc lectioni oblectat inse¬
preditus. quantȩ fuerit sapientiȩ
eruditionisq non modo xpĩanis
uerum etiam ipsis quoq paganis
occuli non potuit Cum autẽ in¬
perator decreta xp̃ianos insequi
p̃cepissent. maximinus pontifex iam
senio pregaauatus. putans se non
posse ferre supplicia. siluarũ saltus
adiit Iuos dum turbitus de hac ꝑ¬
secutione ꝑerrat: affectus faine. ge¬
lu attritus. solo corruit semiuiuus
At felix captus. cum multa de deoꝵ
portentis quod nichil fuerint dis¬
putassaꝵ. ꝑcussa diuersorum suppli¬
ciorum genera carceri diuidicat᷑.
inquo non mediocrib uinculis tene¬
batur astrictus Nocte autem medi-¬
a uenit ad eum angłs dñi. & con-¬
fractis catenis scissaq trabe qua
pedes eius conclusi erant: ait Sur¬
ge. & sequere me: Qui surgens egres¬
sus est cum eo ianuam carceris dix̃q

Expanded text:
Nolano martyre , quia historia passionis non est in promptu, juxta id quod beatus Paulinus versu conscripsit, pauca huic lectioni oblectat insere honore praeditus, quantae fuerit sapientiae eruditionisque, non modo Christianis, verum etiam ipsis quoque paganis occuli non potuit. Cum autem imperatorum decreta Christianos insequi aecepissent, Maximus pontifex jam senio praegravatus, putans se non posse ferre supplicia, silvarum saltus adivit. Quos dum turbidus de hac persecutione pererrat, affectus fame, gelu attritus solo corruit semivivus. At Felix presbyter captus, cum multa de deorum portentis, quod nihil fuerint, disputasset, percursis diversorum suppliciorum generibus, carceri dijudicatur, in quo non mediocribus vinculis tenebatur astrictus. Nocte autem media venit ad eum angelus Domini, et confractis catenis, scissaque trabe qua pedes ejus conclusi erant, ait: Surge, et sequere me. Qui surgens egressus est cum eo januam carceris; dixitque
Abbreviated transcription (Latin):
ãplexus rogare cepit ut dignarentur
ab scede dicens. Oquã beatꝰ essẽ. si ꝓurã
mereri possẽ salute constringi. forsitan
sanguinis mei effusione abluerer ut
mortẽ illã penarũ aterrenarũ euaderẽ
& adillã uitã ꝑtingerẽ quã nob̃ ds̃ ꝑ õs
diũ mei sebastiani manifestare dignatꝰ

Expanded text:
amplexus, coepit rogare ut dignarentur amplexus, coepit rogare ut dignarentur abscedere, dicens: O quam beatus essem si pro vestra mereri possem salute constringi! Forsitan sanguinis mei effusione abluerer, ut mortem illam poenarum aeternarum evaderem, et ad illam vitam pertingerem, quam nobis Deus per os domini mei Seb
Abbreviated transcription (Latin):
ni exclamauit mulier uoce magna di-¬
cens. Beatꝰ es tu. & benedictus sermo-
angłm ad te uenientẽ de cȩlo. & librũ
ante oculos tuos tenentẽ. excuiꝰ lectio¬
ne uniuersa sermonis tui oratio decur¬
rebat. Benedicti qͥ in om̃ibꝰ quȩ locutꝰ
es credunt. & maledicti qͥ dubitauerint
uł inuno uerbo exhis om̃ib quȩ audie¬
rt̃. Qm̃ sicut aurora suꝑ ueniens uniu̾̃¬
sas tenebras noctis exeludit & omium
oculis lum̃ qđ nox ceca negauerat red¬
dit: ita lux sermonũ tuorũ omẽm cali¬
ginẽ omẽmq ignorantiȩ meȩ cecitatẽ
extersit. & oculis recte credentiũ serenũ
post noctis tenebras diẽ m̃tib reddit.
Ame autẽ ñ solũ incredulitatis tenebras
exclusit. uerũ etiã sermonis mei ostiũ
qđ ꝑsex annos clausũ erat pate fecit.
pedibꝰ eiꝰ aduolui. & indulgentiã petere
ꝓpt̃ hoc qđ imꝑiali & p̃fectorio uissu. scõs
dĩ habuisset inuincłis. Et auferens ex
manib eorũ ferreos nexus genua eorũ

Expanded text:
ni, exclamavit mulier voce magna, dicens: Beatus es tu, et benedictus sermo angelum ad te venientem de coelo, et librum ante oculos tuos tenentem, ex cujus lectione universa sermonis tui oratio decurrebat. Benedicti qui in omnibus quae locutus es credunt, et maledicti qui dubitaverint vel in uno verbo ex his omnibus quae audierunt: quoniam sicut aurora superveniens universas tenebras noctis excludit et omnium oculis lumen, quod nox caeca negaverat reddit; ita lux sermonum tuorum omnem caliginem, omnemque ignorantiae caecitatem extersit, et oculis recte credentium serenum post noctis tenebras diem reddidit: a me autem non solum incredulitatis tenebras exclusit, verum etiam sermonis mei ostium, quod per sex annos clausum erat, patefecit. pedibus ejus advolvi, et indulgentiam petere, pro hoc quod imperiali et praefectorio jussu Sanctos Dei habuisset in vinculis: et auferens ex manibus eorum ferreos nexus genua eorum
Abbreviated transcription (Latin):
luit uictoriã capere fortit̃ capiamꝰ &
quasi a graui somno exꝑgefacti aꝑi¬
amꝰ oculos animorũ. ut uidentes fo-¬
ueas quas innri ꝑnitie inuicus ap-¬
tauerat nos quidẽ auxiliante dõ
euadamꝰ. & ipso diabolo cũ satelliti¬
bꝰ siuis in ipsã quã pͣuerat foueã inci-¬
dente. nos cũ ꝓpħai dicamꝰ. Fodert̃
ante faciẽ meã foueã & ipsi incide¬
indutus clamide succinctus balteo
ex suo ore ꝓferret: subito ꝑunã fere
horã splendore nimio decȩlo uenien¬¬
te illuminatꝰ ẽ. & sub ipso splendore
candissimo pallio amictus ab angłis
septẽ clarissimis. & uiuenis apparu¬¬
it iuxta eũ dans ei pacẽ & dicens.
Tu sẽꝑ mecũ eris. Hȩc autẽ gerebant᷑
intra domũ pͥmi serinii nomine ni-¬
costrati. apudquẽ custodiebantur
marcellianꝰ & marcꝰ. Qui nicostrat᷑ habe¬
bat uxorẽ nomine toe. Hȩc ante .vi. annos.
egritudinis nimietate effecta ẽ. muta.

Expanded text:
luit victoriam capere, fortiter capiamus, et luit victoriam capere, fortiter capiamus, et quasi a gravi somno expergefacti aperiamus oculos animorum, ut videntes foveas quas in nostri perniciem inimicus aptaverat, nos quidem auxiliante Deo evadamus, et ipso diabolo cum satellitibus suis in ipsam quam paraverat foveam incidente, nos cum propheta dicamus: Foderunt ante faciem meam foveam, et ipsi incideindutus chlamyde, succinctus baltheo, ex suo ore proferret, subito per unam fere horam splendore nimio de coelo veniente illuminatus est, et sub ipso splendore, candidissimo pallio amictus est ab Angelis septem clarissimis, et juvenis apparuit juxta eum dans ei pacem, et dicens: Tu semper mecum eris. 24. Haec autem gerebantur intra domum Primiscrinii, nomine Nicostrati, apud quem custodiebantur Marcellianus et Marcus. Qui Nicostratus habebat uxorem, nomine Zoen: haec ante sex annos aegritudinis nimietate facta est muta,
Abbreviated transcription (Latin):
pliciorum genera. subinde renoua¬
tur ut sȩuiat augmentatur ut ex¬
terreat. inflãmatur ut acrius urat
Hinc ergo abhoc interitu quos ama¬
mus hortemur euadere: & nosipsos
adeuadendũ fortiter p̃paremus.
nec timeamꝰ una hora ferre dolorẽ
cum corpore. qui optamus ꝑpetuo
nram cum palma de hoc egredi corpo.¬
re. ut possimus pęnas aeternas euadẽ.
& ad possessiones sydereas plenas dele¬
ctationib ꝑuenire: Lacrimas nr̃as con¬
uertamur ingaudium. & non debemꝰ¬
credimus regnaturos Congratulemur
uictorib hostium conculcata eorum
ceruice. congaudeamꝰ martyrii p̃te¬
xta indutis & caeli factos consules
gloriemur: En dies. in quo uincere se
tyrannus existimabat Qui dũ cap-¬
tabat captus est. dum tenebat uictꝰ
ẽ. dũ torquet tortꝰ ẽ. dũ insultat irrisusẽ.
dũ uigulat occisus ẽ. Nunc ergo inamo.¬
re martirũ etiã nrõs iã suscitemꝰ affec¬
tus ut illũ qui de nr̃a captiuitate uo¬

Expanded text:
pliciorum genera subinde renovapliciorum genera subinde renovatur ut saeviat, augmentatur ut excruciet, inflammatur ut acrius urat. 22. Hinc ergo ab hoc interitu, quos amamus, hortemur evadere; et nos ipsos ad evadendum fortiter praeparemus: nec timeamus una hora ferre dolorem in corpore, qui optamus perpetuo nostram cum palma martyrii ex hoc egredi corpore, ut possimus poenas aeternas evadere, et ad possessiones sidereas plenas delectationibus pervenire. Lacrymas nostras convertamus in gaudium: quia non debemcredimus regnaturos. Congratulemur victoribus hostium, conculcata eorum cervice: congaudeamus martyrii praetexta indutis, et coeli factos consules gloriemur. En dies in quo vincere se tyrannus existimabat, qui dum capit, captus est; dum tenet, vinctus est; dum torquet, tortus est: dum insultat, irrisus est; dum jugulat, occisus est. Nunc ergo in amore martyrii etiam nostros suscitemus affectus; ut illum qui de nostra captivitate vo
Abbreviated transcription (Latin):
felicitatẽ. ꝙ sempiternã lȩtitiã ꝑue¬
nire: Sed si iste timendus sit dolor.
timendus sit carnifex. timenda qͦq
sit noua &e exquisita tortoris crude-¬
litas. quȩ magis timenda quȩ horren¬
da quȩ magis fugienda ẽ. & cauen¬
da Ista quȩ hodie expauescit et
cras euanescit. ista quȩ hodie exar¬
descit & cras refrigescit. Ista que sub
hora inducitur ꝙ sub hora excluditur.
an illa quae nullo fine concluditur.
nullo tempore extinguitur. nulla
prorsus consumitur uetustate : Nam
iste dolor aut leuis est & potest tele¬
rabiliter sustineri. aut grauis & ci.
tatum glorioso certamini affert finẽ:
Ille autẽ pęnarũ dolor & cruciatus
incendii qui huius uitae amatorib
datur cum sit uehementior un iũso
tormentorum genere nunquã finien¬
dus aggreditur:. & acrius subinde quã
inchoauerit seuit Et nullus sȩuiendi
terminus. nullus omnino finis occur-¬
rit: sed habens secum uniuersa sup¬

Expanded text:
felicitatem et sempiternam laetitiam pervefelicitatem et sempiternam laetitiam pervenire. Sed si iste timendus sit dolor, timendus sit carnifex, timenda quoque sit nova et exquisita tortoris crudelitas; quae magis timenda, quae horrenda, quae magis fugienda est, et cavenda, ista quae hodie effervescit, et cras evanescit? ista quae hodie exardescit, et cras refrigescit? ista quae sub hora inducitur, et sub hora excluditur? an illa quae nullo fine concluditur, nullo tempore exstinguitur, nulla prorsus consumitur vetustate? Nam iste dolor aut levis est, et potest tolerabiliter sustineri; aut gravis est, et glorioso certamine citatum offert finem; ille autem poenarum dolor et cruciatus incendii, qui hujus vitae amatoribus datur, cum sit vehementior universo tormentorum genere, numquam finiendus aggreditur, et acrius subinde quam inchoaverit saevit, et nullus saeviendi terminus, nullus omnino finis occurrit, sed habens secum universa sup
Abbreviated transcription (Latin):
ingladiatorib qui ultro se offerunt uni¬
uersi dampnamus. qui considerant uniꝰ
anni delitias. & non considerant qui fru-¬
ctus ex ipsis delitus oriatur. Et illi cru¬
ciantur ictib gladiorum. uel alterna
cede interna uiscerum scisso uentris te.¬
gmine inconspectu proferunt populi:
ut pinguedo quã in consulta sagina con¬
tulerat offeratur. diabolo deuoranda. Isto
consilio inimici quo isti haec faciunt. ip¬
so consilio aduitã ȩternã euntes dĩ mar-¬
tyres reuocantur: Qui ut uitã paucoꝵ
dierum uiuant. ex orantur ꝑpetuos cruci-¬
atus incurrere. & mortẽ ꝑpetuã quȩ spe-¬
cialiter metuenda est non timere Hiuc
loco forte &e illud opponitis. quare xp̃ĩanꝰ
tormenta non metuit. & p̃sentis ñ ter-¬
retur pęna tormentis: Idõ non frangi¬
tur metu. idõ dolore non ducitur. qr
scit se unius doloris spacio ꝑpetuae
sanitatis gaudium querere. & ꝑ mo¬
mentaneã tribulationẽ ad perpetuã

Expanded text:
in gladiatoribus, qui ultro se offerunt, uniin gladiatoribus, qui ultro se offerunt, universi damnamus, qui considerant unius anni delicias, et non considerant, qui fructus ex ipsis deliciis oriatur. Et illi cruciantur ictibus gladiorum, vel alterna coede interna viscerum, scisso ventris tegmine, in conspectu proferunt populorum, ut pinguedo, quam inconsulta sagina contulerat, offeratur diabolo devoranda. Isto consilio inimici, quo isti haec faciunt, ipso consilio ad vitam aeternam euntes Dei Martyres revocantur, qui ut vitam paucorum dierum vivant exorantur perpetuos cruciatus incurrere, et mortem perpetuam, quae specialiter metuenda est, non timere. 21. Huic loco forte illud apponitis: Quare Christianus tormenta non metuit, et praesentis non terretur poena tortoris? Ideo non frangitur metu, ideo dolore non ducitur, quia scit se unius doloris pretio perpetuae sanitatis gaudium emere; et per momentaneam tribulationem ad perpetuam