comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multi adhuc ascendebant: cũ qͥ inturrib
crin aliis meniorũ erant ꝓpugnaculis uocib Ingressĩ s̃t̃¬
altisonis exclamauer̃. Occupaner̃ etiã turres ciuitatẽ.¬
alias : . iã discurrebant ꝑsonantes ꝑmuros
c. plateas. Quoscũque uͦ reꝑire pot̾ant truci¬
dabant : .c. nemini obuianti parcebant. Ciues
enĩ uix exꝑge facti.&. ad huc sõnolenti: labo¬
rib enĩ longe ob sidionis fatigati supini
deficiebant. rem ignorantes domos suas
inermes exibant: &. sõno orsono clamantiũ
stupe facti. cautis incauti occursabant: ꝙx.
suos eẽ sꝑantes. xp̃ianos ac si suos conuoca¬
bant. Illi autẽ ubicũque obuiabant᷑. tamꝙ̃
ones ꝓcũbebant.&. obtruncabant᷑. Iales¬
sunt ceca . intempesta norc tui euentꝰ:
tales sunt hore caliginose ur̃e tumultua¬
tiones. Int̾ea tantus erat ꝑ scalã repentiũ
concursus. ut ipsa scala dissiliens dissolue¬
retur. qͦd & ad luctũ o. magnũ inpedim̃tũ

Expanded text:
multi adhuc ascendebant, cum qui in turribus multi adhuc ascendebant, cum qui in turribus et in aliis maeniorum erant propugnaculis, vocibus altisonis exclamaverunt. Occupaverunt etiam turres alias, et jam discurrebant personantes per muros et plateas. Quoscunque vero reperire poterant, trucidabant; et nemini obvianti parcebant. Cives enim vix expergefacti et adhuc somnolenti: laboribus enim longae obsidionis fatigati, supini deficiebant; rem ignorantes, domos suas inermes exibant, et somno et sono clamantium stupefacti, cauti incautis occursabant, et suos esse sperantes. Christianos, ac si suos, convocabant: illi autem ubicunque obviabantur, tanquam oves procumbebant, et obtruncabantur. sunt, caeca et intempesta nox, tui eventus! tales sunt, horae caliginosae, vestrae tumultuationes! Interea tantus erat per scalam repentium concursus, ut ipsa scala dissiliens dissolveretur: quod et ad luctum et ad magnum impedimentum
Abbreviated transcription (Latin):
quentes: mat᷑tia dixxisse fertur lingua. Mi¬
iatio pirero. francos. echome. hoc est. heir heu. pau¬
rł cos habemꝰ francoᷤ. Uerebat᷑ enĩ qm quidẽ
pauci erant addefendendũ. ne dũ ad congre¬
diendũ: ne illi cũ ipso in manꝰ incidẽnt tur¬
corũ. In boamundũ gͦ tamꝙͣ in effeminatũ
ꝙ. segnẽ suam retorquebat querelam: eũq
amicabilib conuiciis lacessebat. Descendit
proꝑus ille longobardꝰ ꝑquã pͥmũ ascende¬
rat scalam: dixitque eminꝰ expectanti ho¬
amundo. Qd agis. ⁊ Andormis e Mitte ue
locit᷑ qͦs mnissurus es : qmͣ iam indemnes
obtinuimꝰ tres turres. Alioqͥn.ꝙ. nos ꝙ. ci¬
uitatẽ cr. amicũ tuũ. qͥtotã spem ꝙ. animã
suam insinũ tuum expandit amisisti. Le¬
tatus est .ar. qui cũ eo erant boamundꝰ. ꝙ.
dicto citiꝰ festinant̾ cursũ arripiunt. ascen¬
sũ p̃occupant.q. cõmonendo. iam aliꝰ aliũ
pͣueniebat. Itaque iã multi ascend̾ant.

Expanded text:
quentes, materna dixisse fertur lingua, quentes, materna dixisse fertur lingua, « Michro Francos echome, » hoc est, heu, heu! paucos habemus Francos. Verebatur enim, quoniam quidem pauci erant ad defendendum, nedum ad congrediendum, ne illi cum ipso in manus inciderent Turcorum. In Boamundum ergo tanquam ineffeminatum et segnem, suam retorquebat querelam; eumque amicabilibus conviciis lacessiebat. Descendit praeproperus ille Langobardus, per quam primum ascenderat scalam: dixitque eminus exspectanti Boamundo: « Quid agis? an dormis? mitte quos velociter missurus es, quoniam jam indemnes obtinuimus tres turres. Alioquin et nos, et civitatem, et amicum tuum qui totam spem et animam suam in sinum tuum expandit, amisisti. » Laetatus est, et qui cum eo erant, Boamundus, et dicto citius festinanter cursum arripiunt, ascensum praeoccupant; et commonendo, jam alius alium praeveniebat. Itaque jam multi ascenderant,
Abbreviated transcription (Latin):
sus est: cr. ꝑ quedã de uia deductꝰ aurora
nondũ illucescente. prope ciuitatẽ ꝑ cõpen¬
diosa repedauit diuerticula. Boamundꝰ
prudenter apponite scalam: o. tacit᷑ni
sapienter uos agite.&. confident᷑ ascendite
baciet uos tutos pẏrrus amicus nr̃ : inque
sius turrib potestati uos collocabit uos.
filiũ sũ mecũ obsidẽ habeo: uos autem̃
pͦquã curres ascenderitis. rem re
pagite gladio. Nullus timeat: nemo stu¬
peat. Sc̃ala muro ad uincta est: ꝙ iuncta
cũ ꝓpugnaculis de super. Proꝑate gͥ: .. intrepi¬
di ascendite. Ascendit pͥmus qͥdam longobaibꝰ
nomine paganꝰ: non tamen om̃ino intrepidꝰ.
Hec mirũ: cũ &. deꝓditione timeret. atque ad
mi daret : ac mortis horrorẽ sibi p̃sentẽ semꝑ
i maginaret᷑. Sub secuti st̃ tamen eũ homines
fere sexaginta. Quib diligentissime pẏrrus
collectis. atque suis inturrib collocatis. pͦ¬
quã uidit plures numero nequaquã subse¬

Expanded text:
sus est; et per quaedam devia deductus, aurora sus est; et per quaedam devia deductus, aurora nondum illucescente, prope civitatem per compendiosa repedavit diverticula. Boamundus prudenter apponite scalam et taciturni sapienter vos agite, et confidenter ascendite. Faciet vos tutos Pirrus amicus noster, inque suis turribus potestativos collocabit vos. Filium suum mecum obsidem habeo. Vos autem postquam turres ascenderitis, rem reliquam peragite gladio. Nullus timeat, nemo stupeat; scala muro adjuncta est, et vincta cum propugnaculis desuper. Properate igitur et intrepidi ascendite. » Ascendit primus quidam Langobardus, nomine Paganus, non tamen omnino intrepidus: nec mirum, cum et de proditione timeret, atque ad midaret, ac mortis horrorem sibi praesentem semper imaginaret. Subsecuti sunt tamen eum homines fere sexaginta, quibus diligentissime Pirrus collectis, atque suis in turribus collocatis, postquam vidit plures numero nequaquam subse
Abbreviated transcription (Latin):
euentus gladiis ꝑficite. nec aliqͥd qͦd agen¬
dũ sit tamquã segnes negligite. Ego uͦ in¬
sõnis .ce. sollicitꝰ ur̃m prestolabor aduentũ.
Boamundꝰ officiũ p̃conandi cuidã suo iniun¬
xit seruienti. quẽ nescio qua dere malam
coronã nuncupabant: qͥ uadens ꝑ omĩa
castra clamosa uoce ꝑstrepebat. tempus
aboptimatib indici: ut irent dep̃datum
t᷑ram inimicorũ suorũ. Secretũ autẽ om̃i¬
ũ agendorũ suorũ. Boamundꝰ credidit
duci Godefrido .c. comiti flandrensi: or
comiti de Sc̃o egidio. atque podiensi ep̃o.
Rob̾to que nortmanno: &. qͥbusdã aliis ob¬
timatibus. Tancredꝰ enĩ suique consiliarĩ :¬
rem totã aborigine nouerant. Stephanꝰ¬
autẽ blesiensis aberat: qͥ magna sicut asse¬
rebat detentus in ualitudine. ad alexan¬
dretã recreatͥonis gr̃a donec con ualuisset
discesserat. Eocercitꝰ itaque ocp̾ianꝰ huiꝰ ce
rei ignarus die uesꝑascente castrã egres¬

Expanded text:
eventus gladiis perficite, nec aliquid quod ageneventus gladiis perficite, nec aliquid quod agendum sit, tanquam segnes, negligite. Ego vero insomnis et sollicitus, vestrum praestolabor adventum. » Boamundus, officium praeconandi cuidam suo injunxit servienti, quem nescio de qua re Malam coronam nuncupabant: qui vadens per omnia castra, clamosa voce perstrepebat tempus ab optimatibus indici, ut irent depraedatum terram inimicorum suorum. Secretum autem omnium agendorum suorum Boamundus credidit duci Godefrido, et comiti Flandrensi, et comiti de Sancto Aegidio, atque Podiensi episcopo, Robertoque Nortmanno, et quibusdam aliis optimatibus. Tancredus enim suique consiliarii rem totam ab origine noverant. Stephanus Blesiensis aberat, qui magna sicut asserebat detentus invaletudine, ad Alexandretam, recreationis gratia, donec convaluisset, discesserat. Exercitus igitur Christianus hujusce rei ignarus, die vesperascente castra egres
Abbreviated transcription (Latin):
sub dita potestati. Moxx Boamundꝰ iteratis
sermonib cepit intͣpellare Pyrrũ ne ue
moras innectet : suũ sedulo ꝓpulsabat
amicũ. Prrrus autẽ nichil ꝑ cunctatus :
ita consulendo festinanti festinus respon¬
dit. Misit etiã filiũ suũ obsidem: inhec
uerba. Preco uester incastris ur̃is intonet
alta uoce. ut gens francorũ hodie pͣpa-¬
rata. cras ingrediat᷑ sarracenorũ terram:
dep̃dandi causa: co. sic nris &. urĩs dissi-¬
mulabit᷑ causa nr̃a. Nr̃i siquidẽ minꝰ sollici
quiescent. ut pote sꝑantes longuiscule abiisse
maiorẽ gentis nr̃e multitudinẽ. Post ꝙͣ. uͦ
ur̃a exierint tentoria. noctis subsilentio
ꝑ loca reuertant᷑ oportuna. Uos utcerim
cͥ landestini scala muris admota. accelerate.
tumultũque om̃en cõpescite: murũque
uelociter .&. confident᷑ a scendioe. qmͣ tur¬
res meas ut uobis ꝓmisi mandabo. Uos au¬
t̾em de reliqͥs agendis ꝓcurate. rerũque

Expanded text:
subdita potestati. » Mox Boamundus iteratis subdita potestati. » Mox Boamundus iteratis sermonibus coepit interpellare Pirrum; neve moras innecteret, suum sedulo propulsahat amicum. Pirrus autem nihil percunctatus, ita consulendo festinanti festinus respondit; misit etiam filium suum obsidem in haec verba: « Praeco vester in castris vestris intonet alta voce, ut gens Francorum hodie praeparata, cras ingrediatur Sarracenorum terram depraedandi causa, et sic nostris et vestris dissimulabitur causa nostra. Nostri siquidem minus solliciti quiescent, utpote sperantes longiuscule abiisse majorem gentis vestrae multitudinem. Postquam vero vestra exieriut tentoria, noctis sub silentio per loca revertantur opportuna: vos interim clandestini, scala muris admota accelerate, tumultumque omnem compescite, murumque velociter et confidenter ascendite, quoniam turres meas, ut vobis promisi, mandabo. Vos autem de reliquis agendis procurate, rerumque
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ. dibi gͦ ifi uir ad pͥme prudens temperarit.
ne si qͥd qͦd noluisset audierat mutatione sui uultꝰ
illud ad diceret᷑. Nec multo pͦ fama p̾saga mali
ꝑcrebuit in castris: turcospublicanos. agulanos.
azimitas .&. plurimas alias genciliũ natio¬
nes. aduentare . & de bello ina p̾ianos c̃ diris¬
sse. Iã q: certi eruꝑant nuncui: qui de certi¬
tudine imminentis testabant̃ ꝑicłs. Locuti sunt
gͥ adinuicẽ xp̃ianorũ duces. &. sponte sua bo¬
mundo uñtuler. Uides qđ in. arcicłores nr̃a
posita sit.
Siciuitatẽ gͦ istã uel p̃ce. uel p̃cio nob̾ etiam
iuuantib pot̾is obtinere: nos eã tibi unanimit̃
concedimꝰ: saluo in om̃ib qͦd imꝑatori te col
laudante fecimꝰ sacram̃to. Si gͦ imꝑator nobis
ad uenerit. iuratasq pactiones custodierit.
ꝑ iuri uiuere nolumꝰ. sed qͦd pace tua dictũ sit.
nos eã illi concedimꝰ. Sin autẽ: tue semꝑ sit

Expanded text:
ctum: sibi ergo ipsi vir apprime prudens temperavit, ctum: sibi ergo ipsi vir apprime prudens temperavit, ne si quid quod noluisset audierat, mutatione sui vultus illud addisceretur. Nec multo post fama, praesaga mali, percrebuit in castris, Turcos, Publicanos, Agulanos, Azimitas, et plurimas alias gentilium nationes adventare, et de bello in Christianos condixisse; jamque certi eruperant nuntii, qui de certitudine imminentis testabantur periculi. Locuti sunt igitur ad invicem Christianorum duces, et sponte sua Boamundo subintulerunt: « Vides quo in articulo res nostra posita sit. Si civitatem ergo istam vel prece vel pretio, nobis etiam juvantibus poteris obtinere, nos eam concedimus; salvo in omnibus, quod imperatori te colaudante, fecimus sacramento. Si ergo imperator nobis adjutor advenerit, juratasque pactiones custodierit, perjuri vivere nolumus: sed quod pace tua dictum sit, nos illi eam concedimus; sin autem, tuae semper sit
Abbreviated transcription (Latin):
&. ei qͥ urbẽ istã sibi subiugare pot̾it. concedamꝰ.
&. concedite: &. ut etiã id efficacit᷑ qͥlibet nrm
ex equat᷑ : rogate. Landẽ uͦ eloquens heros conti¬
cuit ÷ ꝓcerũ autẽ con uocatorũ huiꝰ modi fuit
responsũ. Opinor &. ipse iã quia suspicando ser¬
monẽ illũ intelligentes p̃ occupauerant: Boa¬
mundũ scilicet tanꝙͣ s soli locutũ autumabãt.
Quã obrem illi uelut ex obliqͦ taliter respondert̃.
Absit inqͥunt a nob̾ ut alter p̃ponat᷑ altĩ. ut uide¬
licet alicui nr̃m ciuitaᷤᷤ hec specialit̾ c̾donetur.
Frs sumꝰ & pares: iure fr̾no ⁊ sorte parili pͦ quã
obtinuerimꝰ. diuidet᷑. Dignũ & iustũ ẽ. ut sic̃
participes sumꝰ laboriᷤᷤ. participes simꝰ q honoriᷤ.
arit̃ eã expugmꝰ paritꝰ d illa sorciam᷑ In hiꝰ
sermonib solutꝰ ẽ ille c̃uentꝰ. Boamundꝰ autẽ
siluit q. interim reᷤᷤ dilata ad nullũ ꝓuenit effec¬

Expanded text:
et ei qui urbem istam sibi subjugare poterit, concedamus et ei qui urbem istam sibi subjugare poterit, concedamus et concedite; et ut etiam id efficaciter quilibet nostrum exsequatur, rogate. » Tandem vero eloquens heros conticuit. Procerum autem convocatorum hujusmodi fuit responsum. Opinor et ipse quia jam suspicando sermonem illum intelligentes praeoccupaverant; Boamundum scilicet, tanquam sibi soli locutum, autumabant. Quamobrem illi velut ex obliquo taliter responderunt: « Absit, inquiunt, a nobis ut alter praeponatur alteri, ut videlicet alicui nostrum civitas haec specialiter condonetur. Fratres sumus et pares jure fraterno et sorte parili, postquam eam obtinuerimus, dividemus. Dignum et justum est ut, sicut participes sumus laboris, participes simriter de illa sortiamur. » In his sermonibus solutus est ille conventus; Boamundus autem siluit et interim res dilata ad nultum provenit effe
Abbreviated transcription (Latin):
nos spicas nullas metemꝰ. nec mercatũ qd̾ nr̃is
alimoniã suppeditet habemꝰ. Ciues qͥb regio
hec regio nota ẽ. quineant &. redeant. non poss̃
cohiberi. Ciuitatẽ istã in expugnatã dimittere :¬
contumeliosũ est. Et outinã om̃s potiꝰmoriam̃: qu̾a
ñ dedita. uel deleta ciuitate recedamꝰ. De infelici¬
b iã securi: utr ũ felices successus noħ ꝓueniant
ignoramꝰ. Sed quã diuhic mortẽ continuã pa¬
tiem̃: Ciuitas hec ut uidecis. ĩ nerpugnabilis
est. Nã qͥd hicarietes qͥd baliste qͥd queliba. adex¬
pugnãdã cuutatẽ hic ꝓdeẽnt machine. Restat
pecunia. an amicitia. antinis. an qͥb libet ciutta¬
tẽ hanc sͨ uindicare p̃ualebit angaruĩs. eamq.
illi ultronei concedamꝰ. qͥ hoc esfic̾e qͦlibet pot̾it
ingenio. Nã qͥd hic tanto moram᷑ cẽpore ⁊ Anque
ad qͥescendũ censueritis consiliis. in mediũ cͣsulite :

Expanded text:
nos spicas nullas metemus; nec mercatum quod nostris nos spicas nullas metemus; nec mercatum quod nostris alimoniam suppeditet habemus. Cives, quibus haec regio nota est, quin eant et redeant non possunt cohiberi. Civitatem istam inexpugnatam dimittere contumeliosum est: et o utinam omnes potius moriamur, quam non dedita vel deleta civitate recedamus. De infelicibus jam securi, utrum felices successus nobis proveniant ignoramus. Sed quam diu hic mortem continuam patiemur? Civitas haec, ut videtis, inexpugnabilis est. Nam quid hic arietes, quid balistae, quid quaelibet ad expugnandam civitatem hic prodessent machinae? Restat pecunia, an amicitia an minis a quibuslibet civitatem hanc sibi vindicare praevalebit angariis: eamque illi ultronei concedamus, qui hoc efficere quolibet potuerit ingenio. Nam quid hic tanto moramur tempore? An quae acquiescendum censueritis consiliis, in medium consulite;
Abbreviated transcription (Latin):
uel ex toto dimitte ⁊ uel rẽ mat᷑atam ꝑfice.
his boamundꝰ auditis nuniũ gauisus est :
at tam̃ uultũ & os ad tẽpus cõpescuit. ne ex
in epta leticia dep̾bendet᷑ intestinꝰ animi
motus. ẜ¬
Locutꝰ aut̃ adoptimates : sic demũ ora resoluit. Uide¬
tisprẽs consripti. qd sine ꝓfundis singultib enude¬
are non possũ. qͣntis affecti sumꝰ calamitatib qͣntis
incõmoditatib popłs iste ꝑcellit᷑. Sed qͥd plebeios ho¬
mines cõmemorẽ cũ uos o illustris sanguinis stẽma¬
ta inedia palleatis. tedio tabescatis. laborib mar¬
cescatis᷑ frauis lues castranr̃a c̃taminat. grauib
indigenciis c̃tracta. Iã diuẽ. ex qͦ subdiuo uigi¬
latur. puro sub acre dormit᷑. Algio noctes naĩs
nos infestant. Om̃is ista t̃ra: nob uumicat᷑. Agri
in solitudinẽ redacti. uel nullo uel raro ercolun¬
tur uomere. lemꝑe qͦ alii messes suas colligẽt

Expanded text:
vel ex toto dimitte, vel rem maturatam perfice. vel ex toto dimitte, vel rem maturatam perfice. » His Boamundus auditis, nimium gavisus est: attamen vultum et os ad tempus compescuit, ne ex inepta laetitia deprehenderetur intestinus animi motus: locutus autem ad optimates, sic demum ora resolvit: « Videtis, Patres conscripti, quod sine profundis singultibus enucleare non possum, quantis affecti sumus calamitatibus, quantis incommoditatibus populus iste percellitur. Sed quid plebeios homines commemorem, cum vos, o illustris sanguinis stemmata, inedia palleatis, taedio tabescatis, laboribus marcescatis? Gravis lues castra nostra contaminat, gravibus indigentiis contracta. Jamdiu est ex quo sub dio vigilatur, puro sub aere dormitur: algidae noctes valde nos infestant: omnis ista terra nobis inimicatur agri in solitudinem redacti, vel nullo vel raro excoluntur vomere. Tempore quo alii messes suas colligent,
Abbreviated transcription (Latin):
minis ur̃is de t̾ream᷑. Ciuitas enĩ ut uides : in¬
expugnabilis est. De xp̃ianitate tua adꝙͣ
uehemiter suspiro. quã inuictissimã uideo.
ce. głosam nequaquã diffiteor: loquaris uolo.
Deinque ut cõpendiosus loquar ut que tͥ
satis faciã.ꝙ. animã meã in manibꝰ uiuci
mei pouo: &. ciuitatẽ istã infide amici mei
eolloco. Sunt sub mea custodia tres turres
satis munite: quas tuis reddã apparitorib.
lle ue mͥ in aliquo discredas. filiũ meũ obsidẽ
tͥ trans mittã : ut qͦs miseris securiores acce¬
lerent. At ne ꝓditionis redarguar: qͥcqͥd
agere dispono. totũ xp̃ianitati ur̃e imputo.
Hlolo autẽ ita incipias: quatenꝰ fatiscens im¬
perto negocio succũbas. Sic or enĩ mors mͥ
meisq immineret: r. de cet̾o de euutate red¬
denda. nulla daret᷑ alicui facultas ne diffe¬
ras gͦ ne ue dissimules: qmͣ nocuit differre
paratis. sed accepto atque accelerato consilio

Expanded text:
minis vestris deterreamur. Civitas enim, ut vides, inminis vestris deterreamur. Civitas enim, ut vides, inexpugnabilis est. De Christianitate tua, ad quam vehementer suspiro, quam invictissimam video, et gloriosam nequaquam diffiteor, loquaris volo. Denique, ut compenditiosius loquar, utque tibi satisfaciam, et animam meam in manibus unici mei pono; et civitatem istam in fide amici mei colloco. Sunt sub mea custodia tres turres satis munitae, quas tuis reddam apparitoribus. Neve mihi in aliquo discredas, filium meum obsidem tibi transmittam, ut quos miseris, securiores accelerent. At ne proditionis redarguar, quidquid agere dispono, totum Christianitati vestrae imputo. Nolo autem ita incipias, quatenus fatiscens, imperfecto negotio succumbas: sic etenim mors mihi meisque immineret; et de caetero, de civitate reddenda nulla daretur alicui facultas. Ne differas ergo, neve dissimules: quoniam nocuit differre paratis: sed accepto atque accelerato consilio,
Abbreviated transcription (Latin):
ter: & de michi reddenda ciuicate .&. de tibi ad¬
hipiscenda lib̾tate: &. in pͥmis de suscipienda
xp̃ianitate cogita uiuacit᷑. Nondcer̃ tibi que¬
cũq uolueris. nosq tͥ pasciscim̃ quecũq manda¬
ueris. Que nisi om̃ia feceris. cũ sint & honesta
fuisse amicũ ꝓcul dubio demonstrabis. hisuel
huius cemodi dictis adqͥeuit pirrꝰ.&. sciscitan¬
tib legationib aurẽ credulã accomodans. tan¬
dẽ in hec ꝓrup̃it mandata. Iã & enĩei dĩ aspi¬
rauerat qͥd agere debet: & ut ꝓboamundo
prouoluntate respondẽt. in aure cordis eiꝰ stilla¬
uerat. Assentios in qͥd mandatis tuis mi kiñe.
Noui enĩte uirũ domestũ a. hostũ. De inde
ñ incognitũ habeo quanti debeamꝰ fac̾e nom̃.
&. uirtute᷑ amicitie: cuiꝰ idẽ uelle. m.idẽ nolle
sũmus gradus est. Casus qͦs libet ĩminentes
urbi: post hac mͥ p̃cendas nolo. Nos sumꝰ qͥ

Expanded text:
ter: et de mihi reddenda civitate, et de tibi adter: et de mihi reddenda civitate, et de tibi adipiscenda libertate, et imprimis de suscipienda Christianitate cogita vivaciter. Non deerunt tibi quaecunque volueris: nosque tibi paciscimur quaecunque mandaveris. Quae nisi omnia feceris, cum sint et utilia fuisse amicum procul dubio demonstrabis. » His vel hujuscemodi dictis acquievit Pirrus; et sciscitantibus legationibus aurem credulam accommodans, tandem in haec prorupit mandata. Jam etenim ei Deus aspiraverat quid agere deberet; et ut Boamundo pro voluntate responderet, in aure cordis ejus stillaverat: « Assentior, inquit, mandatis tuis, mi charissime. Novi enim te virum modestum et honestum. Deinde non incognitum habeo quanti debeamus facere nomen et virtutem amicitiae, cujus idem velle et idem nolle summus gradus est. Casus quoslibet imminentes urbi, posthac mihi praetendas nolo. Non sumus qui
Abbreviated transcription (Latin):
suis letabundi ꝑferebant labores. Dm̃ aut̃ in
angustiosis necessitatib siuis ad̾uitorẽ: uocabãt.
eiq. frequent̃ ꝓhuinanis siuis ercessib deuoti
satis faciebant. ERat in obsessa euutate. ⁊edaniiet¬
qͥdã admuratꝰ teorũ ꝓsapia orundꝰ noi̾e lirrꝰ
qui fedauis amiticie ꝑfideles int̾nuncios cũboamũ¬
na deculerat & d prudentia ipsiꝰ ne utiꝗͣ ambi¬
reddendã multimodis pollicitacionib suadebat.
ce ut uir callens nichl int̃precatũ relinquebat.
Nunc enĩ eũ ꝓ infortuns ciuitati imminentib
nant᷑. xp̃ianitati alliciebat. Aiebat itaq boamun¬
dus. ꝑ suasurũ iri inꝗͣ uolo tͥ Pirre mi karis¬
sime. qͣtenꝰ uirta more̾ uere amicicie agas om̃ia
ut scilicet om̃ia mea secreta que tͥ transfundo: in
te sepelias. neq cuiquã ꝓditur us archana nr̃a tͥ
solus habeasneq pͦ hac amicꝰ amico. unicꝰ unico
discredas. Fac gͥ omĩa de qͥb sermo ẽ. celeri¬

Expanded text:
svis laetabundi perferebant labores. Deum autem in svis laetabundi perferebant labores. Deum autem in angustiosis necessitatibus suis adjutorem invocabant, cique frequenter pro humanis suis excessibus devoti satisfaciebant. Erat in obsessa civitate quidam admiratus, Turcorum prosapia oriundus, nomine Pirrus, qui foedus amicitiae per fideles internuncios cum Boamunna detulerat, et de prudentia ipsius neutiquam ambireddendam multimodis pollicitationibus suadebat: et ut vir callens, nihil intentatum relinquebat. Nunc enim eum pro infortuniis civitati immineniibusnantur Christianitati, alliciebat. Aiebat itaque Boamundus. « Persuasurum iri, inquam, volo tibi, Pirre mi charissime, quatenus juxta morem verae amicitiae agas omnia: ut scilicet mea secreta quae tibi transfundo, in te sepelias; neque cuiquam proditurus arcana nostra tibi solus habeas, neque posthac amicus amico, unicus unico discredas. Fac igitur omnia de quibus sermo est, celeri
Abbreviated transcription (Latin):
riose gratulat᷑. Eic cẽpauor tãmagnꝰciuitatẽ in¬
uasit: ut & ciues.s & om̃s qͥ ciuib subuenire co¬
gitabant ert̃rerent̃. Cuntas itaq om̃ib iã indi¬
gebat stipendiis .&. multa nuiseria iã ꝑiclitabat᷑.:
rit pote que pene om̃ia sua c̃sumpserat᷑. nec aliqͥd
in illã inuehi pot̃at. Undiq ñqͥdẽ circũuallabat᷑.
& p̃cipue illi totꝰ negotiacionis cõmeatꝰ inhibeba¬
tur. Nec tam̃ om̃s singłatĩ uel qͣsoppidani. uel qͥ
morabant᷑ in castris passisunt calamitãtes expli¬
camꝰ: qm̃ non om̃iapossumꝰ om̃s. Hi & illi mag¬
na uicissimpatiebant᷑ infortuna. frequentiꝰ tam̃
castrensib dũ p̾liarent᷑ serenior arridebat̃ for¬
tuna. Francisiqͥdẽ morib ferotiores. nat᷑a ani¬
mosiores. usu in bello expeditiores erant. & ad
hoc in longinqͣs regiones & ert̃as nationes iter
arripuerant. Longanimitate gͥ p̃diti: quo¬

Expanded text:
riose gratulatur. Extunc pavor tam magnus civitatem inriose gratulatur. Extunc pavor tam magnus civitatem invasit, ut et cives, sed et omnes qui civibus subvenire cogitabant, exterrerentur. Civitasque omnibus jam indigebat stipendiis, et in multa miseria jam periclitabatur: utpote quae pene omnia sua consumpserat, nec aliquid in illam invehi poterat. Undique siquidem circumvallabantur, et praecipue illi totus negotiationis commeatus inhibebatur. Nec tamen omnes singulatim, vel quas oppidani, vel qui morabantur in castris, passi sunt calamitates, explicamus: quoniam non omnia possumus omnes. Hi et illi magna vicissim patiebantur infortunia: frequentius tamen castrensibus dum praeliarentur serenior arridebat fortuna, Franci siquidem moribus ferociores, natura animosiores, usu in bello expeditiores erant; et ad hoc in longinquas regiones et exteras nationes iter arripuerant. Longanimitate igitur praediti, quo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipue. transire fluuiũ hospitandi gr̃a formida¬
bant. Unꝰ & alt̃ sibi ietuebat neq. aliqͥs de castel¬
lo defensando sibip̃sumebat. Aliꝰ se subtͣhendom
uitabat ce. incitabat aliũ. nullꝰ tam̃ illud sibi
ambiebat castellũ. Trancredꝰ demiũ locutꝰ est:
&. de castello ilbo seruando cu pͥmorib franco⁊
pactꝰest. Faccitis itaq cõmilitonib siusq manipu¬
lis & si qͦs alios asciscere potuit soliditati sue ad¬
uinctis. castellũ munitũ obtinuit: ꝙ. qͣlit̃ obsesse
ciuitati acrit obstar et᷑ iusticuit. Obseruabant
nãq satellites eiꝰ mias& inuia & ubicũq sui cõpli¬
ces irreqͥeti ercubabant. Quadã uͦ die sic̃ heri
& nudiꝰ t̾ciꝰ suriani & armenii quecũq necessaria
in ciuitatẽ habundant̃ deferebant. Quos inuen¬
tos łrancred celerit aggredit̃ .&. om̃ib que defe¬
rebant ablatis. opimis .&. spolus .&. uictualib uicto¬

Expanded text:
praecipue, transire fluvium hospitandi gratia formidapraecipue, transire fluvium hospitandi gratia formidabant. Unus et alter sibi metuebat; neque aliquis de castello defensando sibi praesumebat. Alius, se subtrahendo, invitabat et incitabat alium; nullus tamen illud sibi ambiebat castellum. Tancredus demum locutus est, et de castello illo servando, cum primoribus Francorum pactus est. Excitis itaque commilitonibus, suisque manipulis, et si quos alios asciscere potuit sodalitati suae adjunctis, castellum munitum obtinuit; et qualiter obsessae civitati acriter obstaretur instituit. Observabant namque satellites ejus vias et invia; et ubicunque sui complices irrequieti excubabant. Quadam vero die, sicut heri et nudiustertius, Suriani et Armenii, quaecunque necessaria in civitatem abundanter deferebant: quos inventos Tancredus celeriter aggreditur; et omnibus quae devehebant ablatis, opimis et spoliis et victualibus victo
Abbreviated transcription (Latin):
de qͦ supͣmemoratũ : edificare ceꝑunt. & de lapidi¬
b: ipsis. qͦs de sepulturis de humatoꝵ abstraxerant.
munire delib̾auer̃. Quosatismunito. iã coangus¬
tabant arciꝰ ininnicos suos. & ne forte foraserce¬
dẽnt: tota sedulitate obseruantes insistebant.
Franci aut̃ securiores ad montana cursita¬
bant: & paleis uł aliis qͥb lib&. uictualib deuehẽ¬
dis. ia lib̃iꝰ uacabant. Ex alt̾a nãq parte flumi¬
nisubi xp̃iani ñ dũ sua locauerant tentoria.
tͣa securũ babbant discur sũ ut pote ubi nullũ
uerebant᷑ xp̃ianũ. Consiliati sunt gͦ ad iuicẽ
illac edificatũ inhabitarent .& defensarent.
& nos cẽmꝰ securior es. & ista cuntas sollerciꝰ obsessa
faciliꝰ tabesceret. Nimirũ eis & comeandi facultas.
om̃isint̃ diceret᷑: & om̃ino eis pabula ꝓhib̾ent᷑. Om̃s
istud collaudabant consiliũ: om̃s cam̃ &. unꝰ qͥsq

Expanded text:
de quo supra memoratum est, aedificare coeperunt; et de lapidide quo supra memoratum est, aedificare coeperunt; et de lapidibus ipsis, quos de sepulturis dehumatorum abstraxerant, munire deliberaverunt. Quo satis munito, jam coangustabant arctius inimicos suos, et ne forte foras excederent tota sedulitate observantes insistebant. Franci autem securiores ad montana cursitabant; et paleis, vel aliis quibuslibet victualibus devehendis jam liberius vacabant. Ex altera namque parte fluminis, ubi Christiani nondum sua locaverant tentoria, Turci securum habebant discursum, utpote ubi nullum verebantur Christianum. Consiliati sunt ergo ad invicem illac aedificatum inhabitarent, ac defensarent, et nos essemus securiores; et ista civitas sollertius obsessa, facilius tabesceret: nimirum eis et commeandi facultas omnis interdiceretur, et omnino eis pabula prohiberentur. » Omnes istud collaudant consilium: omnes tamen, et unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatẽ erangues intͣuer: neq dein iures pristi¬
die in die ꝓficiebant in meliꝰ. Fãcta die crastina
tei de cuntate ꝓdeuntes sũmo diluculo. cada¬
uera colleger quecũq repperire potuer̃ . a ea
sepelier̃ ultͣ pontẽ admachomaria añ ciuitatis
portã. Plurima uͦ submersa influiuo dinuser̃.
suꝑ qͥb dicere potucr̃. Fluiuo tegit̃ qͥ ñ habx. ur¬
nam. Que aut̃ subtumulauer palliorũ &. pre¬
ciosarũ exuinarũ ga dispsecuti sunt: ꝙ arcus
& pharetras& plurimos bizanteos mortuoꝵ
rẽ suꝑdolorẽ turcis apponerent incitati se¬
pultos desepelier̃ & corꝑib egestis satis igno¬
miniose infultauer̃. Quioqͥd aut̃ substancie
ꝑa congregata. infoueã una contumeliose ꝓie¬
cer̃. Burdones uͦ qͣttuor cesorũ capitib onustos mise¬
r̃ ad portũ. quatenꝰ ealegati de babilonia qͥ ibi forte
aderant uiderent .&. dolentes obstupescerent. Porro
lam̃tabant᷑. & qͦtidie deficiebant. Tercia uͦ die castellũ

Expanded text:
civitatem exsangues intraverunt; neque dein vires pristidie in diem proficiebant in melius. Facta die crastina, Turci de civitate prodeuntes, summo diluculo cadavera collegerunt, quaecunque reperire potuerunt; et ea sepelierunt ultra pontem ad Machomariam ante civitatis portam. Plurima vero submersa in fluvio dimiserunt, super quibus dicere potuerunt: « Fluvio tegitur qui non habet urnam. » Quae autem subtumulaverunt, palliorum et pretiosarum exuviarum gazis prosecuti sunt; et arcus et pharetras et plurimos byzanteos, mortuorum rem Turcis apponerent, incitati, sepultos desepelierunt; et corporibus egestis satis ignominiose insultaverunt. Quidquid autem substantiae et corpora congregata in foveam unam contumeliose projecerunt. Burdones vero quatuor caesorum capitibus onustos miserunt ad portum, quatenus ea legati de Babylonia qui ibi forte aderant viderent, et dolentes obstupescerent. Porro lamentabantur, et quotidie deficiebant. Tertia vero die castellum,
Abbreviated transcription (Latin):
uel alienigenis uel ur̃e ꝓfessionis: sed
illicitis fornicati estis. Iste siqͥdẽ singu¬
laris pedor celos attigit.&. oculos meos
a uob̾ auertit. Retͥbuã gͥ ego ur̃e in¬
g ͫ titudini. nec parcã ꝓstitute &. lu¬
pananti multitudini. Tunc miscd̾ie
mat᷑. Petrusq beatꝰ ad pedes miseri¬
cordis cecider̃ redẽptoris: ꝙ. his sup¬
plicationib iram mitigabant minitan¬
tis. Dñe tot annis gens pagana domũ
istã que domꝰ erat orationis obtinuit.
suisq supurticiis ꝓpudor eã delega¬
uit.&. ecce paucorũ culpis eͣgentibus
om̃i x pͣianitati tue que domũ istã
suo sanguine exinde lib̃auit. eã dele¬
turus irasceris ⁊ Parce dñe parce po¬
pło tuo: c. nedes hereditatẽ tuã inꝑdi¬
tionẽ. ut dnẽnt᷑ eis nationes. Ad qͥeuit
abusũ &. ur̃a lacͥmis eluite facinora.
&. ad me reu̾timini &. ego reu̾tar ad
uos: r. infra qͥnque dies oportunũ
ꝓuidebo uob̃ auxiliũ. qͥa hs nichil

Expanded text:
vel alienigenis, vel vestrae professionis, sed vel alienigenis, vel vestrae professionis, sed illicitis, fornicati estis. Iste siquidem singularis paedor coelos attigit, et oculos meos a vobis avertit. Retribuam igitur ego vestrae ingratitudini, nec parcam prostitutae et lupananti multitudini. » Tunc misericordiae mater Petrusque beatus ad pedes misericordes ceciderunt Redemptoris; et his supplicationibus iram mitigabant minitantis: « Domine, tot annis gens pagana domum istam, quae domus erat orationis, obtinuit: suisque spurcitiis, proh pudor! eam delegavit: et ecce, paucorum culpis exigentibus, omni Christianitati tuae, quae domum istam suo sanguine exinde liberavit, eam deleturus irasceris? Parce, Domine, parce; po tuo; et ne des haereditatem tuam in perditionem, ut dominentur eis nationes. » Acquievit abusum; et vestra lacrymis eluite facinora; et ad me revertimini, et ego revertar ad vos: et infra quinque dies opportunum providebo vobis auxilium. Quia Deus nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Dixitq mͥdñs. Agnoscis ne me. : sui ego.
uocẽ qͥppe ꝑcunctantis intelligebam: sed
ꝑsonã int̾rogantis nondũ dinoscebam.
Nequaquã dñe mi. Interim crux splendida
suꝑ capud eiꝰ resplenduit apposita. Itum
int̾rogauit me eundẽ sermonẽ. Et ego.
Si bene dñe mi ꝑcipio. ex signo crucis ca¬
piti tuo imposite. crucifieũ ꝙ. redẽptorẽ
nr̃m te intelligo. Qui dixit. Ita est plane
ad pedes eiꝰ singultuosus cecidi: .ꝙ. adieci.
Dnẽ dñe : miserere nr̃i. Dñe: memor
esto popłi tui. Dñe dr̃: ad iuuanos. Et
dñs adme. Et ego huc usq uos iiui. Nã
ꝙ. nicheã uos obtinere ꝑmisi. or in mul¬
tis uos contexi pͣliis. meque duce in eisti.
&. antiochie p̃ualuistis.ꝙ. in ipsa obsi¬
dione multa ꝓuoto ur̃o uob̾ indulsi
uosque beneficiis meis ingrati contra
me intumuistis &. tanꝙͣ ex adipe uu¬
qͥtas ur̃a ꝓdiit. meque gens in uiriosa.
gentilit᷑ ex a cerbastis. dũ cũ mulierib

Expanded text:
Dixitque mihi Dominus: Agnoscisne me? » Cui ego, Dixitque mihi Dominus: Agnoscisne me? » Cui ego, vocem quippe percunctantis intelligebam, sed personam interrogantis nondum agnoscebam: « Nequaquam, Domine mi. » Interim crux splendida super caput ejus resplenduit apposita. Interim interrogavit me eumdem sermonem, et ego. « Si bene, Domine mi, percipio, ex signo crucis capiti tuo impositae crucifixum et Redemptorem nostrum te intelligo. Qui dixit: Ita est plane ad pedes ejus singultuosus cecidi, et adjeci: « Domine, miserere nostri. Domine, memor esto populi tui, Domine Deus, adjuva nos. » Et Dominus ad me: « Et ego huc usque vos juvi; nam et Nicheam obtinere vos permisi, et in multis vos protexi praeliis; meque duce vicistis, et Antiochiae praevaluistis, et in ipsa obsidione multa pro voto vestro vobis indulsi: vos, beneficiis meis ingrati, contra me intumuistis; et tanquam ex adipe iniquitas vestra prodiit; meque, gens injuriosa, gentiliter exacerbastis, dum cum mulieribus
Abbreviated transcription (Latin):
ualuit.a. ut equos &r. asinos m. si qͥd
aliud ĩmundũ erat deuorarent cõ¬
pulsi sunt xp̃iam. In magna consti¬
tuti miseria. plerique desꝑabatit :
alii tam̃ ad dm̃ medullitꝰ suspirabant.
Necessitatẽ enĩ qualit̃ euadat circũs¬
pectus homo cogitare nondesinit.
Hec faciliꝰ qͥlibet euadit. quã qͥ sibi dm̃
co aduitorẽ efficit. In uocabant gͥ dñm
m ipse exaudiuit eos .o. misit eis quen¬
dã sacerdotẽ. ita eis sermocinante̾.
rͥs cr. amici mei. audite uisionẽ quã
uidens uidi. Quã ne putetis fantasiã.
uel sõmorũ ludificationẽ. si mentior :
meã uolo deleatis impudentiã. Dũ
in eccłia sc̃e dĩ Genitͥcis ꝑ noctare de¬
creuissẽ. ꝓ nob̾ utcũq int̾cessurus. nescio
Aderat etiã scissima sua genitrix. q pͥnceps
apłorũ Petrus scĩssimꝰ. hos om̃s aspiciebã
neque ut dictũ est. homo dem̃tatꝰ dñm
meũ scm̃que illud collogeũ agnoscebã.

Expanded text:
valuit: et ut equos et asinos, et si quid valuit: et ut equos et asinos, et si quid aliud immundum erat, devorarent, compulsi sunt Christiani. In magna constituti miseria, plerique desperabant; alii tamen ad Deum medullitus suspirabant. Necessitatem enim qualiter evadat, circumspectus homo cogitare non desinit. Nec facilius quilibet evadit, quam qui sibi Dominum coadjutorem efficit. Invocabant  ipse exaudivit eos: et misit eis quemdam sacerdotem, ita sermocinantem: « Fratres, et amici mei, audite visionem quam videns vidi: quam ne putetis phantasiam, vel somniorum ludificationem, si mentior, meam volo deleatis impudentiam. Dum in ecclesia sanctae Dei Genitricis pernoctare decrevissem, pro nobis, inquam, intercessurus: nescio ec tamen agnovi. Aderat etiam sanctissima sua Genitrix, et princeps apostolorum Petrus sanctissimus. Hos omnes aspiciebam, neque, ut dictum est, homo dementatus, Dominum meum sanctumque illud collegium agnoscebam.
Abbreviated transcription (Latin):
mulabant : om̃s tam̃ in cõmune tur¬
babant᷑ &. pallebant. Dũ hec agunt᷑.
ecce turci repentini littora exploran¬
tes ad uolant. &. ĩparatos &. tumora¬
tos nautas. trucidant. rates inportu
ꝓuoto dilacerant. Qui uͦ remanserãt
inciuitate pondꝰ belli turcani totadie
sustinuere. nec iã diutiꝰ fatigari tan¬
tos pot̾ant ꝑ ferre labores. cũ subitũ
arripientes consiliũ murũ delapidib
impolitis &. sine cemͣto intͣ ciuitatẽ
&. oppidũ edificauer᷑ ne turcis in eos
liber daretur excursus. Ipsa eñi ma¬
ceria oportunũ xp̃ianis p̃stitit auxiliũ.
importunũ autẽ turcis peꝑit impedi¬
m̃tũ. Ad murũ usque siqͥdem oppidani
discurrebant sed statim afrancis repel¬
lebant᷑ : &. ita congcessus gentiliũ frus¬
trabatur. franci siqͥdem tota sedulitate
propt̾ murũ arinati assistebant. nec
sõno. nec euilibet aliis curandis in dul¬
gebant. Fames interĩ pedetentim con¬

Expanded text:
mulabant, omnes tamen in commune turmulabant, omnes tamen in commune turbabantur et pallebant. Dum haec aguntur, ecce Turci subito, littora explorantes, advolant, imparatos et timoratos nautas trucidant, rates in portu voto dilacerant. Qui vero remanserant in civitate, pondus belli Turcani tota die sustinuere, nec jam diutius fatigati tantos poterant perferre labores, cum subitum arripientes consilium, murum de lapidibus impolitis, et sine caemento inter civitatem et oppidum aedificaverunt, ne Turcis in eos liber daretur excursus. Ipsa enim maceria opportunum Christianis praestitit auxilium; importunum autem Turcis peperit impedimentum. Ad murum usque siquidem oppidani discurrebant, sed statim a Francis repellebantur; et ita congressus gentilium frustrabatur. Franci siquidem, tota sedulitate, propter murum armati assistebant; nec somno, nec cuilibet aliis curandis indulgebant. Fames interim pedetentim con
Abbreviated transcription (Latin):
suã ignominiã furtiui funabuli uocati
sunt. Noctis gͥ illiꝰ conticinio &. finib elap¬
si sunt: &. ad portũ sci Sẏ meonis pedites
manib &. pedib ex coriatis deuener̃.
Ambulauer̃ tota nocte: ꝑp̃cipitiorũ
abrupta .. cũ multis comitib ad portũ
pͣ fatũ ambulantes defessi substiter᷑.
et nautis inportu uacillantib dixer̃.
ex pectatis de collati &. d̾leti st̃ xp̃i ani.
Et nemo p̃ter nos uiuus euasit. q uos
ad huc desidiosi moras agitis⁊ lurci an¬
tiochiam quã sub egeramꝰ. ob sederunt
immo ceꝑunt. Alios om̃s decollauerͣ:
&r nos uix eorũ gladios euasimꝰ. dũ nocte
hac ad uos usque uiã direximꝰ. Rũpite
gͥ funes. quã totiꝰ inꝙͣ rũpite. remisque
mare ꝑcellite : qm̃ si moras inneaue¬
ritis. qͦd dicimꝰ uidebitis. Naute huiꝰce¬
modi rumorib exciti. alii anchoris
abruptis. mare ueliuolũ iã subca¬
bant. &. carbasa crepitantes in auras

Expanded text:
suam ignominiam furtivi funambuli vocati suam ignominiam furtivi funambuli vocati sunt. Noctis igitur illius conticinio, et funibus elapsi sunt, et ad portum Sancti Symeonis pedites, manibus et pedibus excoriatis, devenerunt. Ambulaverunt tota nocte per praecipitiorum abrupta; et cum multis comitibus ad portum praefatum ambulantes, defessi substiterunt: et nautis in portu vacillantibus dixerunexspectatis, decollati et deleti sunt Christiani. Et nemo praeter nos vivus evasit: et vos adhuc desidiosi moras agitis. Turci Antiochiam quam subegeramus, obsederunt; imo ceperunt. Alios omnes decollaverunt; et nos vix eorum gladios evasimus, dum nocte hac ad vos usque viam direximus. Rumpite igitur funes, quantocius, inquam, rumpite, remisque mare per cellite: quoniam si moras innexueritis, quod dicimus videbitis. » Nautae, hujuscemodi rumoribus exciti, alii anchoris abruptis, mare velivolum jam sulcabant, et carbasa crepitantes in auras
Abbreviated transcription (Latin):
Alii tam̃ consolabant᷑ alios a. in diem
crastinã contionabant᷑ depͣlio. Aliqͥ
tam̃ contra uis &. fas meticulosiores.
. frm affectus im memores. noctu de
fuga cogitauer᷑: ꝙ ad tociꝰ sue cͣ sangui¬
nitatis &r. suocessionis ignominiã ignͦminio¬
siores aufugerunt. Non enĩ meminer̃
quantũ fuerit dedecꝰ fr̃ĩb & cõmilito¬
nib dimissis. amicis in salutatis. ꝓcerib
inconsultis ꝑ murũ finib demitti uirile
robur turpit̾ effeminari. homines anteqꝙͣ
oporteat dem̃tari. Nã qͥ quondã apͣliis
sotiis dimissis fugiebant. sotiorũ ꝓditores
uocabant᷑ : &. plerũq capitib ineis uin¬
dicabatur. horũ qͦsdã nominare non p̃ter¬
mittã. licet om̃s nominarẽ : si om̃s ex
nomine nosse᷑. Non enĩ eorũ parcere de¬
bemꝰ imfamie. qͥ sue nimis formi dolosi
ꝑ tͣriti .ꝙ. ut crastinũ aufegerent. solliciti
funib ꝑ murũ demissi sunt:&. ad ꝑpetuã

Expanded text:
alii tamen consolabantur alios, et in diem alii tamen consolabantur alios, et in diem crastinum concionabantur de praelio. Aliqui tamen ultra jus et fas meticulosiores, et fratrum affectus immemores, noctu de fuga cogitaverunt; et ad totius suae consanguinitatis et successionis ignominiam ignominiosiores aufugerunt. Non enim meminerunt quantum fuerit dedecus, fratribus et commilitonibus dimissis, amicis insalutatis, proceribus inconsultis, per murum funibus dimitti, virile robur turpiter effeminari, homines antequam oporteat dementari. Nam qui quondam a praeliis, sociis dimissis, fugiebant, sociorum proditores vocabantur, et plerumque capitibus in eis vindicabatur. Horum quosdam nominare non praetermittam: licet omnes nominarem, si omnes ex nomine nossem. Non enim eorum parcere debemus infamiae, qui suae nimis formidolosi perterriti, et ut crastinum aufugerent solliciti, funibus per murum demissi sunt; et ad perpetuam
Abbreviated transcription (Latin):
cuit. mat᷑q. filio de osculato. genas suffu¬
sas lacrimis. ad lares suos curiosa reme¬
auit. ꝙ. o pesquas undeq̃que corrogare
potuit. in aleph ciuitatẽ munitissimã
conseruandas intulit. Tertia die pꝰquã
hec: corbarannꝰ armatꝰ in oppidũ sibi
cõmissũ eqͥtabat. Xp̃iani uͦ uidentes
acies ordinate ꝓcedentes. urbiq appro¬
pinquantes exierunt eis obuiã.&. p̃lio
p̃parato se illis posse resistere autuma¬
bant. Tanta uͦ fuit ismahelitarũ illorũ
multitudo.&. fortitudo: qͦd ex timplo co¬
acti sunt franci refugere inciuitatẽ. ꝑti¬
mescentes impetuosas sustinere gentes.
Et qmͣ non pot̾at eis portarũ angustia
ingressũ p̃b̃e lib̾um. ex ipso impetu mul¬
ti suffocati ꝑierunt. Aggressi st̃ eos
turci uehem̃ter: iãque deficiebat dies
neq lassis dabatur reqͥes. Sic ex hausta
die. no obtata tͣras obumbrauit. In¬
cubuit gͦ xp̃ianis magna desꝑatio.

Expanded text:
cuit; materque, filio deosculato, genas suffucuit; materque, filio deosculato, genas suffusas lacrymas, ad lares suos curiosa remeavit, et opes quas undequaque corrogare potuit, in Aleph, civitatem munitissimam conservandas intulit. Tertia die post haec, Curbarannus armatus in oppidum sibi commissum equitabat. Christiani vero videntes acies ordinate procedentes, urbique appropinquantes, exierunt eis obviam; et praelio praeparato se iis posse resistere autumabant. Tanta vero fuit Ismaelitarum illorum multitudo et fortudo, quod extemplo coacti sunt Franci refugere in civitatem, pertimescentes impetuosas sustinere gentes. Et quoniam non poterat eis portarum angustia ingressum praebere liberum, ex ipso impetu multi suffocati perierunt. Aggressi sunt eos Turci vehementer; jamque deficiebat dies, neque lassis dabatur requies. Sic exhausta die, nox optata terras obumbravit. Incubuit igitur Christianis magna desperatio:
Abbreviated transcription (Latin):
cerat: cũ filiꝰ eiꝰ iactabundꝰ sic paucis
respondit. Miror mat᷑mi qua fronte
de ocp̃ianorũ pͣ nuntiaueris uictoria.
cũ ipsi nec numero. nec armis. nec ani¬
mꝰ genti nr̃e debeant cõparari. Elu-¬
res enĩ solus ego pene habeo admiratos.
potentes a. bellicosos. quã ipsi sint cũ
tota sua expeditione. Quis tam̃ falsus
int̃pres hec annuntiauit tͥ: Interĩ
tam̃ sileas uolo. ne forte nr̃i exercitꝰ
animos tuis enerues sermocinationib.
Reuert̾e gͥ mater dulcissima. euentũq
rei meliora desid̾ans ex pecta. Ipsi Corbanni resp̃¬
homines sunt sic̃ &r. nos.o. contra ho¬
nunes impuros &. incurcũcisos. non con¬
tra dm̃. nec dĩ contra nos pugnabimꝰ.
Equali sorte mortalitatis circũdam᷑.
ad ñ defendendũ frigescet minꝰ auda¬
ces. Tu autẽ mat᷑ tota digna reueren¬
tia uale: q. nec dũ tẽpus illud qͦd pro¬
tendunt sortes &r auguria nr̃a qͦd scili

Expanded text:
cerat, cum filius ejus jactabundus sic paucis cerat, cum filius ejus jactabundus sic paucis respondit: « Miror, mater mi, qua fronte de Christianorum pronuntiaveris victoria, cum ipsi nec numero, nec armis nec animis genti nostrae debeant comparari. Plures enim solus ego habeo admiratos potentes, bellicosos, quam ipsi sunt cum tota sua expeditione. Quis tamen falsus interpres haec annuntiavit tibi? Interim tamen sileas volo, ne forte nostri exercitus animos tuis enerves sermocinationibus. Revertere igitur, mater dulcissima, eventumque rei meliora desiderans, exspecta. Ipsi homines sunt, sicut et nos; et contra homines impuros, et incircumcisos, non contra Deum, nec Deus contra nos, pugnabimus. Aequalis sorte mortalitatis circumdamui. defendendum, frigescent minus audaces. Tu autem, mater, tota digna reverentia, vale; et necdum tempus illud quod portendunt sortes et auguria nostra, quod sc
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾um erit. seu de xp̃ianis tͥumphaus
gloriosior eris. seu titulũ tue ꝓbitatis
suꝑatꝰ qͦd absit liuidabis. Pormo si ma¬
tri consulenti adqͥesceres. ab hac teme¬
ritate resipiscens. absisteres: teque
gentẽque tuã huic p̃sũptiuo labori
qualibet occasione non inhonesta
subtraheres. Sin autẽ : ꝑiculosũ est
certe ancipiti ce cõmitras fortune.
Dubiũ est enĩ cui potiꝰ mars arriserit
carnificũ illorũ ferocitas. o. usus pͣli¬
andi eis assuetus suaq calliditas me
uehemĩter exanimat. hec gͥ singula
discretiori consideranda eeñt cautela.
Sed qm̃ tuo sic inchoasti arbitrio. nec
abhis amoueri potis inceptis obstina¬
tus enĩ homo est ne aliqͥd adulatiua
p̃ter miserĩ. misto si cõmiseris suꝑan¬
dus es p̃lio: &. garis opimis tuis spolia¬
bit᷑ exercitꝰ. Multis autẽ in t̾fectis tu
iuiuus euades: hoc tam̃ morieris in an¬
in lacͥmis deficiens loquendi finẽ fe¬

Expanded text:
alterum erit, seu de Christianis triumphans alterum erit, seu de Christianis triumphans gloriosior eris; seu titulum tuae probitatis superatus, quod absit, lividabis. Porro si matri consulenti acquiesceres, ab hac temeritate resipiscens absisteres; teque gentemque tuam huic praesumptivo labori, qualibet occasione non inhonesta subtraheres. Sin autem, periculosum est certe ancipiti te committas fortunae. Dubium est enim cui potius Mars arriserit carnificum illorum ferocitas, et usus praeliandi assuetus, suaque calliditas me vehementer exanimat. Haec igitur omnia discretiori essent consideranda cautela: sed quoniam tuo sic inchoasti arbitrio, nec ab his amoveri poteris inceptis: obstinatus enim homo es: ne aliquid adulativa praetermiserim: In isto, si commiseris, superandus es praelio, et gazis opimis tuus exspoliabitur exercitus. Multis autem interfectis, tu vivus evades: hoc tamen morieris in anin lacrymis deficiens loquendi finem fe
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑no cõparari pot̾it .. Qd gͥ matrẽ
inconsultã. matrẽ insalutatã. o homo
plumbei cordis aufug̾e p̃sũpsisti :
Opectus silicinũ. oiecur ad amanti¬
nũ. qͦd ñ emolliuit matris memoria.
qͦd non euerb̾auit ad colloqͥũ affectuose
matris reuerentia. Si enĩ emarcuit
corpꝰ. uuit & uiget adhuc irreuer¬
batus sensus. Ad extremũ fili dul¬
cissime quã gͣndẽ qͣn grande quã
in efficar aggssuses negotiũ sine
me saltẽ cautus libripens prius
debueras p̃ponderare. Decuerat te
metiri cũ quã insuꝑabili dinaca¬
turusesgente : oportuerat te ꝑpen¬
dẽ : quã insuete sunt p̃liandi quas
undequaq corrogasti copie. Ut enĩ
rea est. illa ferrea. Hrã tam̃ satis animo¬
sa ẽ. seo manu minꝰ effieaa. in ex ꝑta
&. expers est. multũ husꝰce laboris: qm̃
derint. semꝑ eos uictoriosos ꝓtegit.
Hrĩs in regionib osmeũ c. caro mea
nom̃ tuũ satis dilatatũ est: ses in xp̃i¬

Expanded text:
materno comparari poterit? Quid igitur matrem materno comparari poterit? Quid igitur matrem inconsultam, matrem insalutatam, o homo plumbei cordis, aufugere praesumpsisti! o pectus silicinum et jecur adamantinum, quod non emollivit matris memoria, quod non everberavit ad colloquium affectuosae matris reverentia! Si enim emarcuit corpus, vivit et viget adhuc irreverberatus sensus. Ad extremum, fili dulcissime, quam grande, quam inefficax aggressus es negotium sine me saltem cantus libripens, prius debueras praeponderare. Decuerat te metiri, cum qua insuperabili dimicaturus es gente: oportuerat te perpendere, quam insuetae sunt praeliandi, quas undequaque corrogasti copiae. Ut enim rea est, illa ferrea. Nostra tamen satis animosa est; sed manu, minus inefficax, inexperta et expers est multum hujusce laboris: quonderint, semper eos victoriosos protegit. Nostris in regionibus, os meum et caro mea, nomen tuum satis dilatatum est; sed in Christi