comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ablor de donatricis distrãctas ꝓpor
tulum possessioms ñ potiusse.
serdonatione ⁊ traditione dñ¬
te factum frustraemisse. cumiei
pprie emptio ũ possit ꝯsistere ac
tũc denmi tibi ꝓtͣuit. si exdona¬
tione te dñm ñĩ fuissi demonstre¬
t̃. ¶Sanc qm̃ onima bona tibi.
ab eidonata ⁊ tradita clicis adh̃
a fino facta uenditio rerum ma¬
t̾narum afferre. Perfecta ⁊̃ dona¬
tione pot̾it defensionem. ne ul
eremplo ĩ officiosi tescm pot

Expanded text:
ab herede donatricis distractas esse ptulum possessionis non potuisse, sed ex donatione et traditione dominum factum frustra emisse, cum rei propriae emptio non possit consistere, ac tunc demum tibi profuit, si ex donatione te non fuisse dominum demonstretur. sane quoniam omnia bona tibi ab ea donata et tradita dicis, ad hoc a filio facta venditio rerum maternarum adferre perfecta etiam donatione poterit defensionem, ne vel exemplo inofficiosi test
Abbreviated transcription (Latin):
rit ñ tm̃ eandem dotem ł doã¬
tionem conferriuerum q̃ ĩ
imputarisi ex substantia eiuᷤ
ꝓfecta sit cuius dehr̃ditate agͥ.¬
Alp̃r. ¶Mnimõ testatorũ
uolũtatib ꝓspicientes mai¬
gnam ⁊ innumabilem occa¬
sionem subũtende corumi
dispositionis amputare cen¬
semus ⁊ ĩcertis casibr inqbo
deĩ officiosis defũctoꝵ testĩs¬

Expanded text:
rit, non tantum eandem dotem vel donationem conferri, verum etiam in imputari, si ex substantia eius profecta sit, cuius de hereditate aganus . Omnimodo testatorum voluntatibus prospicientes magnam et innumerabilem occasionem subvertendae eorum dispositionis amputare censemus et in certis casibus, in quibus de inofficiosis defunctorum test
Abbreviated transcription (Latin):
rum testamta ⁊ ꝑipĩs reb qͣs
antea ex ꝙͣi castren si pecubo. a¬
rẽbant. posse deĩofficiose que¬
reiam sustine cum noqr noi¬
m̃ reculii ꝑmanet s alis re¬
be ꝯfundit. ⁊ similem fortu

Expanded text:
rum testamenta et pro ipsis rebus, quas antea ex quasi castrensi peculio habebant, posse de inofficioso querellam sustinere, cum neque nomen peculii permanet, sed aliis rebus confunditur et similem fortu
Abbreviated transcription (Latin):
ecxum testmientidemoffici¬
esi querela expugnent᷑.¶Si
enimratronue Mũsusres
quas ub̾tus eius excastris q̃¬
siutsiniuris ĩdubitant̃ ꝯsti¬
tutus p̃titus fũir ab ĩ gratoi.¬

Expanded text:
eorum testamenta de inofficioso querella expugnentur. 1g . Si enim patronus adversus res, quas libertus eius ex castris quaesivit sui iuris indubitanter constitutus, praeteritus fuerit ab ingrato
Abbreviated transcription (Latin):
cia intͣ sex m̃sram spatruma
Sin aũt scorsum utraq pars
indiu̾sis pumens degit tunc
nitͣ innale tantum mnõ sꝑat¬
te testatoris numerandum a¬
relim Sĩuo scriptus hr̃s̃ int̾
statuta m tempora mimime
adĩerit ꝑoffitium gidem nidi¬

Expanded text:
vincia, intra sex mensuum spatium, sin autem seorsum utraque pars in diversis provinciis degit, tunc intra annale tantummodo spatte testatoris numerandum erellam: sin vero scriptus heres intra statuta tempora minime adierit, per officium quidem iudi
Abbreviated transcription (Latin):
siuimm ex hr̃ datum feceri tiali¬
oscriptohr de reliquerit aut ex
eo nepottm łuiuum ł inuen¬
tre nurus sue ꝯstitutum. deli¬
bante uõ scripto herec e filuᷤ¬
dicatis pecitio ne exnomined̾
ĩoffic̃ioso sͥ satuta ł p̃parata.
omne adłũ tori ne potem
dereliꝗd neq enim pãt nepoti
testam̃tum ⁊ ñnulli m ris oi¬
sulti h̾ mimeclio ꝓponentes.:
ĩhumane reliquerũt/ Seti
nos q onmes subiectos nr̃os
⁊ filios ⁊ nepotes hr̃e existima¬
mus nius affectione pater¬
nacunitatione ẜ ꝙ possibile

Expanded text:
uum exheredatum fecerit alio scripto herede, reliquerit autem ex eo nepotem vel vivum vel in ventre nurus suae constitutum, deliberante vero scripto herede filditatis petitione ex nomine de inofficioso constituta vel praeparata omne adiutorium nepotem dereliquit. Nec enim pater nepoti testamentum. Et hoc nonnulli iuris consulti in medio proponentes inhumane reliquer un Sed nos, qui omnes subiectos nostros et filios et nepotes habere existimamus adfectione patern
Abbreviated transcription (Latin):
nus ꝓbationib ostenderit m¬
gratum patrem nepotis circa
testatorem fuisse. testatorer¬
testato eum uocari insi certa ꝗͣ¬
titas patrieius minor pãtele¬
gitima relictarelcta ẽ tũc ⁊ enĩ
stitutionem repletio quarte ꝑ¬
tis nepotisuꝑ c̃ siqua patri eius
uetustate ꝗͥdem neglectus ano¬
stroaut̃ uigore recreatus insi
pat̾ ad huc suꝑstesł repudiaũ.
querclam e ꝑquinquennum
tacuit scilicet postaditam hr̃i¬

Expanded text:
mis probationibus ostenderit ingratum patrem nepotis circa testatorem fuisse, testaintestato eum vocari, nisi certa quantitas patri eius minor parte legitima relicta est: tunc etenim stitutionem repletio quartae partis nepoti superest, si qua patri eius vetustate quidem neglectus, a nostro autem vigore recreatus, nisi pater adhuc superstes vel repudiavit querellam vel quinquennium tacuit, scilicet post aditam h
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ officiosi querela adu̾sus tes¬
timtum prt̾mim minimei
abeo moueret᷑ ⁊ post obitũ
patris filius cognito pat̃no te¬
stam̃to. ñ agnou̾t eius iudu¬
tium. s oppugnandum puta¬
modi pacto filium mnumme.

Expanded text:
inofficiosi querella adversus testamentum paternum minime ab eo moveretur, et post obitum patris filius cognito paterno testamento non agnoverit eius iudicium, sed oppugnandum putamodi pacto filium minime
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtentiose ꝓposito. ł ulla mora
eam morrestitueͣ nolũt. s c
exspectat iudicioru strepi¬
tu ⁊ multis i. tiuq certami¬
nbrhabitis post longum tp̃s
derit. cr udelitatem enis ꝯpetẽ¬
ti rena aggredimur. ut si hec
fu̾int subsecuta ñ tantum in
eo q testator uolit eum res

Expanded text:
ulla mora eam restituere voluerit, sed expectato iudiciorum strepitu et multis variisque certaminibus habitis post longum tempuderit, crudelitatem eius competenti poena adgredimur, ut, si haec fuerint subsecuta, non tantum in quod testator voluit eum rest
Abbreviated transcription (Latin):
testa. s ꝙ de eꝰ legitime portõi
id ẽ quarte ꝑtis ab ĩtestato fuc¬
cessioms tantum repleat᷑ ex¬
ceptis illis ꝗbꝰ nicħꝰ intestõde¬
relictum ẽ inqb prisca ura
sine scriptis fatienda. locum
hr̃e sanccimus.
Uoniam ĩ prioribrsãc¬
uõibs istud statuius ut
siꝗd minus legitima porticẽ
repleauĩne eccasione mino¬
ris qͣntitatis testam̃tum re¬
scindat᷑ h̃ mp̃senti addend̃¬

Expanded text:
ed quod deest legitimae portioni, id est quartae parti ab intestato successionis, tantum repleatur, exceptis illis quibus nihil in testamento derelictum est, in quibus prisca iura sine scriptis facienda locum habere sancimus.uoniam in prioribus sanctionibus illud statuimus, ut, si quid minus legitima portione repleatur nec occasione minoris quantitatis testamentum rescindatur, hoc in praesenti addend
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tum qĩ moffitiosum Calio
mõ subuerrendum queripo¬
t̾ant id ꝙ minus portione le¬
plendam eamsine ullo grara¬
mineł mora cxͣigere sitamen
ñĩ gratilegitimis mechis argu¬
anͣtur cum eos scilicet ĩ grato
circa se fuisse testator edixẽrit
Nam si nullã corum qi ma
gratorum feci̾t m̃tionem nõ
licebit eis hr̃dib ĩgratos eos
tionem testãtec fecerint ⁊ aliqͣ
eis quantitatem ĩ hr̃ditate uł
legato ł fidercõminisso. licete
miorem legituha portione
reliquerint. Sinu̾o ł pret̾e¬
rint aliqͣm corum ꝑsonam ĩa
natam. łante testamentum ꝗ¬
dem ceptam adhuc uõ inue̾¬
tre ꝯstituta.ł exh̾r̾datione us
alia eoꝵ m̃tice facta nich̾ ei pe¬
iitus reliquerint tẽ uet̾an¬

Expanded text:
officiosum vel alio modo subvertendum queri poterant, id quod minus portione leplendam eam sine ullo gravamine vel mora exigere, si tamen non ingrati legiti mis modis arguantur, cum eos scilicet ingratos circa se fuisse testator edixit: nam si nullam eorum quasi ingratorum fecerit mentionem, non licebit eius heredibus ingratos eos tionem testantes fecerint et aliquam eis quantitatem in hereditate vel legato vel fideicommisso, licet minorem legitima portione, reliquerint Sin vero vel praeterierint aliquam eorum personam iam natam vel ante testamentum quidem conceptam, adhuc vero in ventre constitutam, vel exheredatione vel alia eorum mentione facta nihil eis penitus reliquerint, t
Abbreviated transcription (Latin):
iuuam̃ purum filiis. ferru
repletionem aũt fieri exipa.
suba patris. Non siꝗdex aluꝰ
c̃ns fulius iucratus ẽ Pex sub¬
stitutione ł exiure acerescen¬
diut putanins fructus. Hu¬
manitatis emin gr̃a sancci¬
mus caqdemonña qͣi ure ad¬
uenutio eum lucrari re pleti
tuto filio suo eil ecitituere
lp̃ditatem suam cum moria¬
t̃ disposuit ł ĩ tempus certũ
restitutionem distulerit q̃r

Expanded text:
iuvamen purum filiis inferri. 1b . Repletionem autem fieri ex ipsa substantia patris, non si quid ex aliis causis filius lucratus est vel ex substitutione vel ex iure adcrescendi, puta usus fructus: humanitatis etenim gratia sancimus ea quidem omnia quasi iure adventicio eum lucrari, repletiotuto filio suo restituere eum hereditatem suam, cum moriatur, disposuerit, vel in tempus certum restitutionem distuleri
Abbreviated transcription (Latin):
facto testam̃te/ te ꝗdem exasse
scripsit hr̃dem aha aũt qua
habuit ĩ pocestate exhr̃datai
facta minime pbetsicħa
ei resctum ẽ. neq iustam c̃ã
offense p̃stitisse ꝯuincat car
demofficioso testam̃to patri¬

Expanded text:
facto testamento te quidem ex asse scripsit heredem, filia autem quam habuit in potestate exheredata facta minime probetur nihilque ei relictum est neque iustas causas offensae praestitisse convincatur, eam de inofficioso testamento
Abbreviated transcription (Latin):
milit. e ĩspicutur q̃m maꝵ te
testators militaris opͣtinet.
ut tantas pecunia ĩ legitimã
portionem ꝯputet᷑ quantam
dari scatutumẽ si ĩ eo gradu
mortums ẽẽt is ꝗ militiam
expecumis eius testatoris a¬
adeptus ẽ exceptis solis uiriᷤ
spectabilib silentiariis sacri
nr̃i palatii ꝗb p̃stita iam spe¬
tiala benefititam de aliis ca¬
pĩtul quam depecumis suꝑ
memorata mlitia aparenti¬
b ecrum datis ne ĩlegitimã
portionem eis ꝯpũtent᷑ rata
ns p̃clictam obẜua¬

Expanded text:
militiae inspiciatur, quem morte testatoris militans obtinet, ut tanta ei pecunia in legitimam portionem computetur, quantam dari statutum est, si in eo gradu mortuus esset is, qui militiam ex pecuniis testatoris adeptus est. Exceptis solis viris spectabilibus silentiariis sacri nostri palatii, quibus praestita iam specialia beneficia tam de aliis capitulis quam de pecuniis super memorata militia a parentibus eorum datis, ne in legitimam portionem eis computentur, rata nis praedictam ob
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cum flaginiosa seditate iũ¬
idecq a successione tua eamex¬
cludendam putes ñ ñ in ꝯsiũ¬
tocalõre.s exmeritis enis ad
id odium ĩcitatuses rostrei
niudien libu narbĩtur¬

Expanded text:
 cum flagitiosa foeditate vivit, ut a successione tua eam excludendam putes, si non inconsulto calore, sed ex meritis eius ad id odium incitatus es, postremi iudicii liberum arbitr
Abbreviated transcription (Latin):
tis religionem ñ uiollasse. s
mariti ꝯingiur ꝙ fũas scxti¬
ta distrabere noluisse. ac ꝓptẽ¬
Iratum patrem aderhr̾batio¬
gnis notam plapsu ẽẽ dicas.
ĩoffitiosi testarin querelam
ĩ ferre ñ uetaberi

Expanded text:
tis religionem non violasse, sed mariti coniugium quod fueras sortita distrahere noluisse ac propteriratum patrem ad exheredationis notam prolapsum esse dicas, inofficiosi testamenti querellam inferre non vetaberi
Abbreviated transcription (Latin):
Qmantiꝗs iegib declai¬
ratum ẽ. ut militaria testamẽ¬
ta demofficios oquerelam eua¬
dant multialii casus cingũt.
ĩqbodubitationes exortas so¬
piri necesse ẽs incastrensib et¬
ciim pecuins introducta ẽ et
alia subdunsio. ⁊ pertul erip¬
ẽ peculium ł castrense i ꝙ me¬
dictaremiat̾ utrumq ꝯptin
ꝙ quas castrense nuncupa tħ̃
appelat̃ qbadam psonis ncc̃tia
erecdit᷑ alere ꝗdam testamenta

Expanded text:
quis legibus declaratum est, ut militaria testamenta de inofficioso querellam evadant, multi alii casus emergunt, in quibus dubitationes exortas sopiri necesse est. In castrensibus etenim peculiis introducta est et alia subdivisio et peculii tripest peculium vel castrense vel quod medietatem inter utrumque obtinet, quod quasi castrense nuncupatur 1appellatur, quibusdam personis licentia conceditur condere quidem testamenta,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ officiosi actionem ĩstituat
ĩꝗri diligent᷑ iubemus utr.
ufilius nulla exiusta eã lesus
matrem ĩ nouissimaleẜit no¬
lũtate / eoꝙ nec luctuosam ei
⁊ legitimam reliquerit portio¬
nem ut testam̃to remoto mat᷑¬
successio deferãt. Si tñ matẽ
ĩhonestis factis atq ĩdecẽtib
machinationib. filium for¬
te obsederit ĩ sidusq cum / e
clandestinis ł manifestis ap¬
petut.ł inimicis cius suas a¬
mĩcitias opulaint atq ĩ alus
sic u̾sata ẽ ut inimicaenis po¬
tius qͣm mat̾ crederet᷑ ut ħ ꝑi¬
bato ĩuita ⁊̃ adꝗeseat filu uo
ꝯstitũtio diui leonis añ inip¬
tias donationema filio ꝯfẽri.
adsimilitudinem dotis que
afilia ꝯfert᷑ p̃cepit ⁊̃ añ nupi¬
tias donationem filio ĩquã¬
tam p̃cipimus ĩpntari eoclẽ¬
q mõ cum mat̾ ꝓfilia dotem
ł ꝑfilio ante nup̾tias donati¬
onem. ł auus pat̾ms ant ma

Expanded text:
inofficiosi actionem instituat, inquiri diligenter jubemus, utrum filius nulla ex justa caussa laesus matrem novissima laeserit voluntate, nec luctuosam ei nec legitimam reliquerit portionem, ut testamsuccessio deferatur. Si tamen mater inhonestis factis atque indecentibus machinationibus filium forte obsedit insidiisque eum vel clandestinis vel manifestis appetiit vel inimicis eius suas amicitias copulavit atque in aliis sic versata est, ut inimica eius potius quam mater crederetur, ut hoc probato invita etiam adquiescat filii voconstitutio divi leonis ante nuptias donationem a filio conferri ad similitudinem dotis quae a filia confertur praecepit, etiam ante nuptias donationem filio in quartam praecipimus imputari. Eodemque modo cum mater pro filia dotem vel pro filio ante nuptias donatione
Abbreviated transcription (Latin):
neq de iofficioso test̾o accusa¬
tio neq bonorim i possessio. ei
ꝯperit.mtalem filiumi
mĩtoꝗs ĩdignum sua successi¬
zone udic̾at᷑. nisi ⁊ ip̃e similis
conditioms est

Expanded text:
neque de inofficioso testamento accusatio neque bonorum possessio ei competit: nam talem filium merito quis indignum sua successione iudicat, nisi et ipse similis condicionis est
Abbreviated transcription (Latin):
annis duplicem actionem ĩ¬
fertites primam quas testa¬
m̃tum ñ uure nt ꝑͣfectua
łtam qͣs in iofticio sum licet
ire ꝑfectum p̃scriptio expri¬
C temporis ñ nascit᷑ que officẽ
ñ cessantib non põt.¬

Expanded text:
annorum duplicem actionem inferentes, primam, quasi testamentum non iure sit perfectum, alteram, quasi inofficiosum, licet iure perfectum, praescriptio ex pris temporis non nascitur, quae officere non cessantibus non pot
Abbreviated transcription (Latin):
institutis. imo exquq altero e¬
⁊ septemuntiis adu̾sum eum
ꝗ exseptem untiis hr̃s scriptuᷤ
fr̃t.iusta quercla te ꝯtendisse
ab altero. ait ictu fuisse
allegas pea ꝑte qua esolutũ
ẽ testamentum. cumiure in¬
Uniꝗ iosstiosi quei¬
relam delatam ñ tenint a fal¬
si acͣcusitione ñ submoueri
placuit Idem obẜuat᷑ ⁊ siexi¬
ꝯtrãrio falsi crinime ĩstitito
inctus postea demofficioso ae¬
tionem exertert masnerit

Expanded text:
institutis, uno ex quinque, altero ex septem unciis, adversus eum qui ex septem unciis heres scriptus fuerat iusta querella contendisse, ab altero autem victum fuisse adlegas, pro ea parte, qua resolutum est testamentum, cum iure inui inofficiosi querellam delatam non tenuit, a falsi accusatione non submoveri placuit. Idem observatur et si e contrario falsi crimine instituto victus postea de inofficioso actionem exercere maluerit
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm fides rumpat̃. acciꝑe poss̾.
que tñ fisco post manumissi¬
onem uendicant᷑ ⁊ ĩ ꝑpetuam
ẜuitutem eandem lege ueniũt
cum ĩ his ciuitatib ꝯũsantũ.
manus facultas ñ denegatur.
atq ideonon petant ĩ publicũ.
s. Nut manus ĩrectionẽ
hab̾es cauisti tibi iure tuo uti
põtes. ¶ Qd̾ si h omisisti ⁊ pẽã
scipulatus es. homo ꝗdem sis
coomissus ẽ tu uõ nactus exi
stipulatu actionem. ¶Inoĩb
tñ querit᷑.an dnĩ uolu̾tate in
locum phibitum uenerit.¬

Expanded text:
m fides rumpatur, accipere possunt. Quae tamen fisco post manumissionem vindicantur et in perpetuam servitutem eadem lege veneunt, cum in his civitatibus conversantur, manus facultas non denegatur atque ideo non petuntur in publicum.Si, ut manus iniectionem haberes, cavisti tibi, iure tuo uti potes. Quod si hoc omisisti et poenam stipulatus es, homo quidem fisco commissus est, tu vero nactus ex stipulatu actionem. In omnibus tamen quaeritur, an domini voluntate in locum prohibitum veneri
Abbreviated transcription (Latin):
Mpͣr. Sladũsarius tius nõ
cum marito tuo. s: tecumꝰ nego¬
tuni gessit reliqua eluctioniᷤ
que du̾cis eẽ otracta obtentu c¬
hins modi obligationum. ñ
potes rẽcusare emmuõ si cum
eos fundos. ñ tibi s marito tuo
locaret. ꝓsonam tuamut ydõeã
secutus ẽ benefitio amplissimi
ordinis ꝙ ẽ factum deint̃cessio¬
nib feminarumte tueri pote

Expanded text:
. Si adversarius tuus non cum marito tuo, sed tecum negotium gessit, reliqua conductionis, quae dicis esse contracta, obtentu eiusmodi obligationum non potes recusare. Enimvero si, cum eosdem fundos non tibi, sed marito tuo locaret, personam tuam ut idoneam secutus est, beneficio amplissimi ordinis, quod est factum de intercessionibus feminarum, te tueri pote
Abbreviated transcription (Latin):
pisse ⁊ ñ ẽe eiadsenatus ꝯsulti
uelleiam auxilium regressu
Sinaũt sine scripus int̃cesẜit
ł instrum̃to ñ sic ꝯfecto tunci
si possit stipulator ostende cam
subisse obligationem repelli
cam a senatus ꝯsultiiunami

Expanded text:
sulti Velleiani auxilium regressum. 1a . Sin autem sine scriptis intercesserit vel instrumento non sic confecto, tunc, si possit stipulator ostendere easubisse obligationem, repelli eam a senatus consulti iuvami
Abbreviated transcription (Latin):
nec dum transactionibꝰ ł dif
funitiuis sentẽtiis seu aliole¬
gitimo mõ sopitis locũ hĩtui
Op̃r. Si mulier ꝑfecte eta¬
tis post int̾̃cessionemł eant̃õ¬
nem ꝯscripr̾ĩt łpignus aut
int̃cessorem p̃stitit. sinccimĩ
rantiqua legum uarictate ce̾sã¬
te. siꝗdem intra biennale.iii¬
ge tp̃s post priorem cautiõer
iudicare ꝙͣ ad huc ex oseq̃ntia
sue fragilitatis insam iactam¬

Expanded text:
necdum transactionibus vel definitivis sententiis seu alio legitimo modo sopitis locum habi. Si mulier perfectae aetatis post intercessionem vel cautionem conscripserit vel pignus aut intercessorem praestiterit, sancimus, antiqua legum varietate cessante, si quidem intra biennale iuge tempus post priorem cautionem iudicare, quod adhuc ex consequentia suae fragilitatis in sec
Abbreviated transcription (Latin):
Ulie̾m ꝯtra senatus cor¬
sulmelleiam. auctoritatem ñ
posse int̾cecłe. cademq exceptõ¬
ne fideiussorem eius uti posse.
iurs auctoritas ꝓbatsunde si o¬
mat̃ tuamarito quondam su
ohr̃s non extͣitit. satis ydoneei
exceptionis remedio tuta ẽ.¬

Expanded text:
ulierem contra senatus consulti velleiani auctoritatem non posse intercedere eademque exceptione fideiussorem eius uti posse iuris auctoritas probat. Unde si mater tua marito quondam suo heres non extitit, satis idoneae exceptionis remedio tuta e
Abbreviated transcription (Latin):
orum par̃entum nr̃orum ulla
ostitutione caueat᷑. ut ꝑsexum
lib̾orum int̾ parẽntes diuisio
celebret᷑. ꝯpetẽs tñ uidex estmm¬
bit. utrum ap̃ patrem. anapud
matrem matrimgnio separato
filii morariac nũtriri debeant.

Expanded text:
a constitutione caveatur, ut per sexum liberorum inter parentes divisio celebretur, competens tamen iudex aestimabit, utrum apud patrem an apud matrem matrimonio separato filii morari ac nutriri debent.
Abbreviated transcription (Latin):
A lp̃r. ¶ Egis aqlie actione ex¬
tium deposusse. ł ĩcendio ocͥm̃¬
se dampneq te affuixisse ꝓponis.
deriuata ẽ. ut ĩ priorem statum
restituat̃ eiuscdem indicis c̃ã ĩ¬

Expanded text:
liae actione extuam deposuisse vel incendio concremasse damnoque te adflixisse proponis, derivata est, ut in priorem statum restituatur, eiusdem iudicis c
Abbreviated transcription (Latin):
sidiauidices quoq. de corum
nominib referre ꝯuennt. quõ
commodis pprus magis quar
utilitatib p̾nblicis studere ꝓ¬
uiderintbreues ⁊̃ quadrimen¬
struos. adoffitium palatinum
nouerint dirigendos.:aurum¬
qr exactum adsacras largitioe̾
sinc ulla dilatione ẽẽ mittend̾.¬

Expanded text:
sidia. Iudices quoque de eorum nominibus referre convenit, quos commodis propriis magis quam utilitatibus publicis studere praeviderint. Breves etiam quadrimenstruos ad officium palatinum noverint dirigendos aurumque exactum ad sacras largitiones sine ulla dilatione esse mittend
Abbreviated transcription (Latin):
UImaduocatio p̃toĩ¬
anacentum.quinquaginta
num̃o tegatis ntimmes ĩm¬
inuendo ł iugendo. ocludat᷑.
uibemus eos ꝗ exhis ad fisci
patronatum pienerint aco
le offitium depositum anniã¬

Expanded text:
um advocatio praetoriana centum quinquaginta numero togatis minime vel imminuendo vel augendo concludatur, iubemus eos, qui ex his ad fisci patronatum pervenerint, a cle officium depositum annumq
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃r. IEquis ercorpore to¬
gitorum mimme curia lib i
nexib illigãtus punales su¬
sciput functiones. scilicet ut
ambĩentihe claudat᷑ ingres¬
sus ⁊ ĩintis necesscitas ausẽa

Expanded text:
. Ne quis ex corpore togatorum, minime curialibus nexibus illigatus, provinciales suscipiat functiones, scilicet ut et ambientibus claudatur ingressus et invitis necessitas au
Abbreviated transcription (Latin):
tatis enout iussio senten¬
tiis responde ⁊ecerus  ta
mut hunsmodiiris seder¬
ꝓdi ꝗdem ĩ cogintion b dicẽch
mmuime sibiuendicent facł¬

Expanded text:
manaverit iussio sententiis respondere decernimus, ita ut huiusmodi viri sedendi quidem in cognitionibus dicendis minime sibi vindicent facu
Abbreviated transcription (Latin):
existimas.actionem polli¬
tibi ꝯpet̾e quasi ꝓmissacita
docis tibi. nec p̃stita sit. cuitõe.
neq spccies ulla neq quan¬
titas ꝓmissa ñt s actemis.
nuptiali instrum̃to ascrip¬
tum sit ꝙ ea que nubebat do¬

Expanded text:
existimas actionem tibi competere, quasi promissa dos tibi nec praestita sit, cum neque species ulla nec quantitas promissa sit, sed hactenus nuptiali instrumento adscriptum, quod ea quae nubebat do
Abbreviated transcription (Latin):
t̃at. quascdam actiones oͣ patrẽ
hr̾e dubitalatur apud uet̾es
utrum ne uideatur pat̾ exip̃o
debito dotisł m̃nuptias dona¬
sionemut se se ab huiusmoĩ
ncxu lib̾aret. an debitum ꝗder
remianeat ĩ sua natura lib̾alitaᷤᷤ
aũt pat̾na dotemł añ nuptias
donationem dare suggerit. Et
ĩtali dubitatione multa pars
legis latorum sese diuisit. Alio
tiomi adlito si forte dixerit in
instrum̃to dotali exreb pater¬
ius ⁊ mat̾ins dotemł ante nu¬
ptias donationem dare. utrim
ꝓdimidia ꝑte uidet᷑ donatio.ł
ꝓmissio facta eẽ. anꝓrata porti¬
one utriuiq substantie.⁊itq
igitur dubitationem certo fi¬
in tradente. sanccunus si ꝗder
incħ̾ adendum existimauiͣt
s simplicit dotem ł añ inipti¬
as donationem dederruł pro

Expanded text:
terat quasdam actionem contra patrem habere, dubitabatur apud veteres, utrumne videatur pater ex ipso debito dotis vel ante nuptias donaionem, ut sese ab huiusmodi nexu liberet, an debitum quidem remanet in sua natura, liberalitas autem paterna dotem vel ante nuptias donationem dare suggessit. Et in tali dubitatione multa pars legislatorum sese divisit, alio tioni addito, si forte dixerit in instrumento dotali ex rebus paternis et maternis dotem vel ante nuptias donationem dare, utrum pro dimidia parte videtur datio vel promissio facta esse, an pro rata portione utriusque substantiae. Utramque igitur dubitationem certo fini tradentes sancimus, si quidem nihil addendum existimaverit, sed simpliciter dotem vel ante nuptias dona
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙp̃r. ¶Icum ea que tibi n¬
matrimonio copulata sit mi¬
beret. is cuius meministi dotẽ
tibi ñ adita q̃ntitate. s ꝙ cumq
arbitratus fuiss ꝓca daturu
se.rite ꝓmisit. ⁊ int̃posite stu¬
pulationis fidem non cribet
ꝯpetentib aeuonib usus adi
reꝓmissi emolum̃tum. iure
uiditiorum ꝑuemies. uidẽtur
enimboniiri arbitrium sti¬
pulationis insertum eẽ.¬
Mp̃r. SIuoluntate dotantis
ĩ dotili istrum̃to plura tibitra

Expanded text:
 cum ea quae tibi matrimonio copulata est nuberet, is cuius meministi dotem tibi non addita quantitate, sed quodcumque arbitratus fuisset pro ea daturum se rite promisit et interpositae stipulationis fidem non exhibet, competentibus actionibus usus ad repromissi emolumentum iure iudiciorum perveniens: videtur enim boni viri arbitrium stipulationi insertum e. Si voluntate dotantis in dotali instrumento plura tibi trad
Abbreviated transcription (Latin):
us paagmãtica sanetio noietũ
si p̃ces ueritate intunt᷑. nec ali¬
quem fructum p̃cator orãculi
ꝑcipiat ĩ petratilicet ĩ iudicio aᷤᷤ¬
serat ueritãtemnisi questio fi¬
dcͣi p̃cum ⁊ ĩ ꝑrali benesicio mõ¬
stret̃ inẜtanam ⁊uir magnifi¬
cus questor. ⁊ uiri spectabiles
magrstri scrimorum ꝗ sine p¬
fata adieetione qualecumq
diumum responsum dietaue¬
bensionem subibrint ⁊ ⁊ illa¬
cite dietata scribe. msi fũmxcu.
iuscumq scrimi memo alt̾
seu prigmaticari radiutor es
liferient᷑. ¶ Pagͣmticas p̃t¬
ea sañctiones si adsiguloꝵ
p̃ces suꝑ prmuans negotns p¬
ferri. S si quando corpus a
decermmus. ut ĩbi q̃ uẽrita¬
tis questio resuer̾. destatius et

Expanded text:
s pragmatica sanctio nominetur, si preces veritate nituntur, nec aliquem fructum precator oraculi percipiat impetrati, licet in iudicio adserat veritatem, nisi quaestio fidei precum imperiali beneficio monstretur inserta. Nam et vir magnificus quaestor et viri spectabiles magistri scriniorum, qui sine praefata adiectione qualecumque divinum responsum dictaveehensionem subibunt et, qui illicite dictata scribere ausi fuerint cuiuscumque scrinii memoriales seu pragmaticarii vel adiutores li ferientur. Pragmaticas praeterea sanctiones non ad singulorum preces super privatis negotiis proferri, sed si quando corpus audecernimus, ut hic etiam veritatis quaestio reservetu
Abbreviated transcription (Latin):
tionis ĩp̃sserit. Hanc aũt.
sacri en causti ꝯfectionem. nł¬
li sit licitum aut ocẽssum hr̾e
aut querẽ. aut aquqq̃m seꝑãe
eo Uitelicet ꝯ Baggressus fu¬
erit tyrãmeo ip̃u post ꝓscripti¬
onem ronorumoninium.
capitali ñ imimito peria piec

Expanded text:
tionis impresserit. Hanc autem sacri encausti confectionem nulli sit licitum aut concessum habere aut quaerere aut a quoquam sperare: eo videlicet, qui hoc adgressus fuerit tyrannico spiritu, post proscriptionem bonorum omnium capitali non immerito poena plec
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. Sꝗlibellum decom¬
mum catu fraiue tuus d̾¬
disti. quannas reserpotu
adumus ꝑ sonam directrr.
sit utriq tñ ꝓspec̃tum ẽ.¬

Expanded text:
Si libellum de communi causa tu fraterque tuus dedistis, quamvis rescriptum ad unius personam directum sit, utrique tamen prospectum es
Abbreviated transcription (Latin):
cumq nre mansuerudims
ĩquacumq p̾te paginarumi
scripẜit auctoritas. ñ alio inil¬
tu pemtus aut colore isi pur¬
purea tm̃ modo subscriptione
luᷤtrent᷑. solicet ut cecti murici.
ꝯuiuc̃chilii ardore signent᷑.

Expanded text:
cumque nostrae mansuetudinis in quacumque parte paginarum scripserit auctoritas, non alio vultu penitus aut colore, nisi purpurea tantummodo scriptione illustrentur, scilicet ut cocti muricis et triti conchylii ardore signentur:
Abbreviated transcription (Latin):
cesẜ it qm̃ ñ nisi ꝓportione hr̃di¬
caria tutele petitionem ꝯfuseꝯ
ster extingii ꝓresi dua ꝑte succe¬
⁊̃ que patrem tuum ĩ remenus
sisciens amplius ĩ rem suami
erregatum agendum ꝓpea tute¬
le p̃ putãt eum ꝯtrario uidi¬
cio ꝯuenre potes. Deauctorita

Expanded text:
non nisi pro portione hereditaria tutelae petitionem confusione constet extingui, pro residua parte succeetiam, quae patrem tuum in re eius si sciens amplius in rem suam erogatum agendum propterea tutelae non putaverit, eum contrario iudicio convenire potes. ANT. A
Abbreviated transcription (Latin):
p̃r. GIpridicato ꝯtutore
pecuniam so lusti nullimm ni¬
ditrum tibi ꝯͣ pupillum ꝯpetit.
cati pot̃is ꝯuen̾ire.
sens ⁊ ĩdefensus acqeusti.cur
ex cã uidicati satis face̾ cẽꝑis ac¬
tionem adũsus ꝯtutores man¬
dari tibi apupilla desideribis ł
utili actione ueteris.

Expanded text:
pro iudicato contutore pecuniam solvisti, nullum iudicium tibi contra pupillum competit, cati poteris convenire sens et indefensus adquievisti, cum ex causa iudicati satisfacere coeperis, actionem adversus contutores tuos mandari tibi a pupilla desiderabis vel utili actione uteris.
Abbreviated transcription (Latin):
Op̃r. ¶HE quis uelare¬
gia suspendt̃ audeat ł titul¬
u̾ audat siñ p̃ceptõe indiciꝰ ꝯpe¬
tẽtiᷤᷤ reb alienis impone qͣs
quecumq mõqualiscũq
ꝑiona possideat hcet ñ dñs.
licet ĩ iustus possessor ac terre
di supplicio siciarissmus.ui
curialis.ł miles ł ełs ꝓscubẽ¬

Expanded text:
. Ne quis vela regia suspendere vel titulum audeat sine praeceptione iudicis competentis rebus alienis imponere, quas quocumque modo qualiscumque persona possideat, licet non dominus, licet iniustus possessor ac temeradi supplicio, si clarissimus vel curialis vel miles vel cle
Abbreviated transcription (Latin):
nb̾tãte eum priuari censem̾.
ex̃ecutor esq huiꝰ legis. om̃
iudicee ẽẽ oꝑte deponendi
dendi uela ñ solumeis ad uͦꝵ
pm̃c ł accusatĩone crimmis.
licentiam muristramus decẽ¬
nentes iudices eorumq offi¬
tu ercenis libris aunmulcta¬
ri si talem accusationem ładi
mietantł depositam scribi ocẽ¬

Expanded text:
tate privari censemus, exsecutoresque huius legis omnes iudices esse oportere. Deponendi dendi vela non solum eis, ad quorum niae vel accusatione criminis licentiam ministramus, decernentes iudices eorumque officia tricenis libris auri multari, si talem accusationem vel admittant vel depositam scribi c
Abbreviated transcription (Latin):
uenditor alio mõ sibi ocessomo¬
humanus eum exmme̾ sanccimꝰ
licet h ap̃ uet̾es dubitabat᷑ tale
pactum exnrã lege et̃ fouendũ
⁊ immutilatum ꝑmanẽ forsitã
enim multum eius int̾erat.
ne eiuicinus ñ solum q̃mnol¬
letaggregetur. s ⁊ ꝓ quo specialr
int̾dictum ẽ. cumiꝰ ⁊ enim ueni¬
uenditor ł alt̾ alienator. ñ alia
lege us suum tͣnfferre passus
ẽ msi tali fretus ꝯuentione. qͦ¬
mõ ferendum ẽ. aliqͣm captio¬
nemex uaria patieum intpre

Expanded text:
cesso moiuris eum eximere, sancimus, licet hoc apud veteres dubitabatur, tale pactum ex nostra lege esse fovendum et immutilatum permanere. Forsitan enim multum eius intererat, ne ei vicinus non solum quem nollet adgregetur, sed et pro quo specialiter interdictum est. cum etenim venditor vel aliter alienator non alia lege suum ius transferre passus est nisi tali fretus conventione, quomodo ferendum est aliquam captionem ex varia pati eum inte
Abbreviated transcription (Latin):
ditionis legem exercẽ non põt ꝗ
post p̾̃stitutum p̃tii soluendi
diem uendic̃ationem reielige̾
s usuraram p̃tii petitionemꝰ se
ti p̾onem p̃tii tardius ex soluti
tibi usuras pensitaret. ñ mime¬
rito existunas ⁊̃ eas tibi adito p̃¬
si de abemptore pr̃ari deb̾e. nar
si ĩ initio ꝯtractus ñ ẽ pactus.
sĩcepis ex ꝑiri. exmora dũ tar̃at
usuras tam ab ip̃o debitore.qͣm
abeo ꝗ ĩ om̃nem cãm emptisi.¬
mi fidem astrinxit. deiure pos
tione int̾ uos habita. exiguo
p̃tio malium tͣnstulisse comme¬
mores pot̾it ea res tibi non eẽ fra¬
udi. q̃ndoͣ non ĩplert. ꝓmissi fide.
ꝯuenirt ⁊ ideo aditus ꝯpetens.
iudex fundum cuius m̃tionẽ
facis restitin tibi cum fructibꝰ
sins. sine ulla ludificatione sua
auctoritate ꝑfitiet. ⁊ p̾cip̃ue cũ
diu̾sa ꝑs receptis nũmus suis
nullam passa uideri p̾sit ĩuuͣ¬
cuius memimsti.⁊ ouenit ut
ñ intͣ certum tempus soluita
fu̾it data q̃ntitas sit res ĩeptai

Expanded text:
ditionis legem exercere non potest, qui post praestitutum pretii solvendi diem non vindicationem rei eligere, sed usurarum pretii petitionem sequti possessionem pretii tardius exsoluti tibi usuras pensitaret, non immerito existimas etiam eas tibi adito praeside ab emptore praestari debere. nam si initio contractus non es pactus, si coeperis experiri, ex mora dumtaxat usuras tam ab ipso debitore quam ab eo, qui in omnem causam empti suam fidem adstrinxit, de iure postione inter vos habita exiguo pretio in alium transtulisse commemoras, poterit ea res tibi non esse fraudi, quando non impleta promissi fide conveniat. et ideo aditus competens iudex fundum cuius mentionem facis restitui tibi cum fructibus suis sine ulla ludificatione sua auctoritate perficiet, praecipue cum diversa pars receptis nummis suis nullam passa videri possit iniucuius meministi et convenit, ut, si intra certum tempus soluta fuerit data quantitas, sit res inempta,
Abbreviated transcription (Latin):
Pp̃r.SIfundum parentes
calege uendiderũt. ut sine ip̃i
siue hr̃dẽs eorum emptori pre¬
tium quandocumq ł intracẽ¬
ta tp̃ra obtulissent. restituẽt᷑.
bitur.habita ratione eorum
que post oblatãm ex pacto qͣy¬
titatem.ex eo fundum ad ad¬
u̾sarium ꝑuenerunt.

Expanded text:
Si fundum parentes tui ea lege vendiderunt, ut, sive ipsi sive heredes eorum emptori pretium quandoque vel intra certa tempora obtulissent, restituereturbitur, habita ratione eorum, quae post oblatam ex pacto quantitatem ex eo fundo ad adversarium pervenerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cimor ꝯgressu molentieant
ppetrato romiodio stuprouł
raptuł adult̾io. dep̃hensos.⁊ ac¬
tis publicis sibi traditos ex p̃s¬
so crimine: cum his aꝗbrfu
erint accusatimor subidone
aꝑsȩcutioneadiudicem di

Expanded text:
congressu violentiae aut perpetrato homicidio stupro vel raptu vel adulterio deprehensos et actis publicis sibi traditos expresso crimine cum his, a quibus fuerint accusati, mox sub idonea prosecutione ad iudicium di
Abbreviated transcription (Latin):
tum locis p̃ponendi ꝯ uemẽ¬
officia puble  ꝯmonendi.
ꝑq̃m libellum colligi oporte¬
bit. atq ĩ uitis sup̃ memora¬
tis ꝑsomis. subactorum ꝯ fec¬
tione ingerehi quorum q̃sti¬
onc fides possit inqriqua ꝓ¬
bata. ĩ eos quos gestorum pe¬
titam ꝯfectionem negisse ꝯ¬
stitͣit iugor iudiciarius ex

Expanded text:
tum locis proponendi convenientum locis proponendi convenienofficia publica commonenda, per quae libellum colligi oportebit atque invitis supra memoratis personis sub actorum confectione ingeri, quorum quaestione fides possit inquiri: qua probata in eos, quos gestorum petitam confectionem negasse constiterit, vigor iudiciarius ex
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃orumnec ũ cłicorum ⁊ hõra¬
torum ac possessorĩ ⁊ curialiũ
recreto. ꝯstituant̃. dequorum
ordinatione referendum est
ad illustrissimm p̃toriana
potestatemiut litr̃is ensdem
magnifice sedis. eorum soli
ĩ lesionem possessorum fieri
cgnouint defensores referẽ¬
di hãnt potestatem adillust¬
res  magnifices uires p̾fec¬
tos p̃toriorum ⁊ illustres in¬
ros magistros equitum ⁊ pe¬
ditum ⁊ magistros ⁊̃ officio¬
rum ⁊ connitestam sa craruz
largitionum. q̃m rerum pri
ac solertia defensorum. mini¬
me possessores maioribr mẽ¬
suris ⁊ ponderibra susceptori¬
br p̃grauari s cor dep̃bensos. ad
iuditium dingi.cum ip̃o cõi¬
ti misse fraudis iudicio. Illd̾
q̃ fieri ꝑmittimus ut siꝓuin¬
tialib nr̃is ꝯtestari ĩ iurias e¬
sculesiones suas cupientibr.
actorum ꝯfectio adefensoribꝰ
deneget̃ licentia eis tribiat̃.
querele ꝓprielibellum oscri¬
ptum eo tp̃r quo fu̾at ꝯtestã¬
dum ĩfrequentiorib ciuita¬

Expanded text:
porum nec non clericorum et honoratorum ac possessorum et curialium decreto constituantur: de quorum ordinatione referendum est ad illustrissimam praetorianam potestatem, ut litteris eiusdem magnificae sedis eorum soliddisciplinam in laesionem possessorum fieri cognoverint defensores, referendi habeant potestatem ad illustres et magnificos viros praefectos praetorio et illustres viros magistros equitum et peditum, magistros etiam officiorum et comites tam sacrarum largitionum quam rerum priac sollertia defensorum minime possessores maioribus mensuris et ponderibus a susceptoribus praegravari, sed eos deprehensos ad iudicium dirigi cum ipso commissae fraudis indicio. Illud etiam fieri permittimus, ut, si provincialibus nostris contestari iniurias seu laesiones suas cupientibus actorum confectio a defensoribus denegetur, licentia eis tribuatur querellae propriae libellum conscriptum eo tenore, quo fuerat contestandum, in frequentioribus civita
Abbreviated transcription (Latin):
S qm̃ ut certum ꝗd accipi¬
as ouennsse ce. licet sine scrip¬
tura ꝓponis. nec hums rei ẽa
stipulationem secutam eẽ. ꝗͣ¬
ius erpãcto non potuit m ici
accio. tñrerum uendicatiõe
pendenͣ̾te.siexceptio pacti op

Expanded text:
m, ut certum quid accipias, convenisse te, licet sine scriptura, proponis nec huius rei causa stipulationem secutam esse, quamvis ex pacto non potuit nasci actio, tamen rerum vindicatione pendente, si exceptio pacti op
Abbreviated transcription (Latin):
tiacem popimiusita demum
ut si deplurimis eãis ł capituł.
ones nte fu̾int illa tantu¬
mõ eã ł pars retractet᷑ que falso
ĩstrim̃ito ꝯposita. ⁊ ĩ ꝯuicta fu¬
erit.⁊lus capituls firmis ma¬
nentibrsnsi forte ⁊̃ de eoꝙ fal¬
sum dicit᷑ ꝯtrou̾siaortadecisa¬
⁊ pendentib scu postea suꝑ ẜũi
lł a scri ptitia ctitione moue¬
dis. transactioẽs celebrandas
ł q̃ celebratas. sinoalio uiri co¬
ginto mõeas in cillare otigeit
inres suas obtine̾. nec obhur
deri e tenorem eanin titubari

Expanded text:
cipimus: ita demum ut, si de plurimis causis vel capitulis tae fuerint, illa tantummodo causa vel pars retractetur, quae ex falso instrumento composita convicta fuerit, aliis capitulis firmis manentibus: nisi forte etiam de eo, quod falsum dicitur, controversia orta decisat pendentibus seu postea super servili vel adscripticia condicione movendis transactiones celebrandas vel iam celebratas, si non alio iuri cognito modo eas vacillare contigerit, vires suas obtinere nec ob hoc videri tenorem earum ti
Abbreviated transcription (Latin):
citutions sollempnitate. si¬
spensa ñ ẽ. suꝑ iudicato frustͣ
stipulatione ⁊ acceptilatiõe
subsecuta. ꝯpetentem tibiac
usicato more legum. reb pri¬
dem iudicatis effectum adhi
uas. ꝑdium certis fimb. libe¬
rum tib dari transactionis.¬
p̃dium obligatum post łah
ut. iura. Et sapuiatione sa¬
ne. si placita fuari sccuta ẽ.ł¬

Expanded text:
tutionis sollemnitate suspensa non est, super iudicato frustrastipulatione et acceptilatione subsecuta competentem tibi acovinciae usitato more legum rebus pridem iudicatis effectum adhibbas praedium certis finibus liberum dari transactionispraedium obligatum post vel nt iura. Ex stipulatione sane, si placita servari secuta e
Abbreviated transcription (Latin):
Um ꝓponas abea otraq̃
supplicas litem q̃m tecum hũit
transactione decisam. eaniqac¬
ceptis husque negotir dirim̃¬
di cã placiĩat dari. ne de ꝯuẽtio¬

Expanded text:
um proponas ab ea, contra quam supplicas, litem quam tecum habuit transactione decisam eamque acceptis quae negotii dirimendi causa placuerat dari nunc de conventio
Abbreviated transcription (Latin):
Unde si niclꝰ tale ꝓbari põt ꝯsẽ¬
su questiones t̾minatas miniẽ ĩ¬
staurari oꝑtet. S qm̃ eum cũ
quo trãsegisse cominemoras.
exancilla tuanatum.ẜuimitu¬
um eẽ asseuãs. si uera sũt que
p̃cib amplexa es. alia ra̾tio pac¬
tum reformat. Nec enm du.¬
bii uiris ẽ dños cum sins ẜuis
paciscentes. explacitis tencri at
gẽ intitur. equitatis ratio sua¬
det. refusa peciua. cum et cus
desideras. c̃am exĩtegro ãgi
taenim ĩtelligemus utrum
sola ꝯuentio fuit an ⁊̃ a ꝗlianp
stipulatio. nec ñ ⁊ ⁊cceptilatio.
secuta fuit qne si subrita ẽe uli

Expanded text:
il tale probari potest, consensu quaestiones terminatas minime instaurari oportet. Sed quoniam eum, cum quo te transegisse commemoras, ex ancilla tua natum servum esse adseveras, si vera sunt, quae precibus complexa es, alia ratio pactum reformat: nec enim dubii iuris est dominos cum servis suis paciscentes ex placitis teneri atgere nititur, aequitatis ratio suadet refusa pecunia, cum et tu hoc desideras, causam ex integro agi. ita enim intellegemus, utrum sola conventio fuit, an etiam Aquiliana stipulatio nec non et acceptilatio secuta fuerit: quae si subdita esse i
Abbreviated transcription (Latin):
tiunt. sa ne siciã pse ł ꝑ alium
tas argi potint decisionem lu¬
tis ertorsisse ꝓbet̾. si ꝗdem actio
suꝑc̃. ieplicationis auxiliodoli
mali paet exceptio remouetur
Siuoiam ꝑempta ẽ. intra cõ¬
stitũtum rempus tantumacti¬
oncm declolo põt exercere.
tatem transactionum qͣmreꝵ
iudicatirum c̃ẽ. rectaratione
placint. S. ꝯdem nicħ̾ ita fidei
grint bumane.q̃m ea que pla¬
cuerant custoliri. Nec enmi
ad resandendum pactum suf
sane m̃tis maioris .xxx.anis.¬
ueluti emptorem. cumquem..
accipe placrãt. ob̾tine̾ p̃scribĩtũ
hisque simulate geruntur pro
infectis habitis frustra ficti pre
scindentum trinsactionem de
dolo ⁊testation sufficit

Expanded text:
er alium tas argui potuit, decisionem litis extorsisse probetur, si quidem actio superest, replicationis auxilio doli mali pacti exceptio removetur, si vero iam perempta est, infra constitutum tempus tantum actionem de dolo potes exercere. tatem transactionum quam rerum iudicatarum esse recta ratione placuit, si quidem nihil ita fidei congruit humanae, quam ea quae placuerant custodiri. nec enim ad rescindendum pactum suffsanae mentis maioris quivelut emptorem eum quem accipere placuerat obtinere praescribitur, his quae simulate geruntur pro infectis habitis frustra ficti pretscindendam transactionem de dolo contestatio non sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
patereris afr̃e ueoris me pac¬
tum ꝯuentum. ⁊ stipulatõ
int̾uos ut allegis int̾pofita
ẽut si int̃ diem certum ide
adũsarius tuus decemaure¬
os tibi num̃assi. possessionẽ
ei cecłes ł si eam ĩferre quan¬
titatem ñ curafs ult̾ius que¬
stionem ñ patereris ⁊ is qui
ita spopondit ꝓmisso satis
ñ fecit. ꝯsequens ẽ te adq̃m¬
Mp̃r. A Ratris tuifiliisd
pat̾na succesoneac statu. ⁊ͥ
nunc ꝯͣ fidem sanguims ite¬
qr placitorum. q̾sticẽ in ferre
parum probe rostulas. NIul¬
si a transactiomb benꝰa fide
in t̾po sitis. ceꝑit facue disce

Expanded text:
patereris a fratre uxoris tuae, pactum conventum et stipulatio inter vos, ut adlegas, interposita est, ut, si intra diem certum idem adversarius tuus decem aureos tibi numerasset, possessione ei cederes, vel, si eam inferre quantitatem non curasset, ulterius quaestionem non patereris, et is qui ita spopondit promisso satis non fecit, . Fratris tui filiis de paterna successione ac statu etiam nunc contra fidem sanguinis itemque placitorum quaestionem inferre parum probe postulas. nulsi a transactionibus bona fide interpositis coeperit facile disce
Abbreviated transcription (Latin):
officion querela. matrem
ur̃am cum diu̾sa ꝑte transei¬
gisscitaut ꝑtem bonorumi
susciꝑet ⁊ alite̾ discecłet ꝓponi¬
tis ĩ staurari ꝗdem semel omiᷤ¬
sam querelam: ꝑuos ꝗ matri
hr̃des extitistis niris ratio n
sinit Uerum si fides placitiᷤ
inte p̃stita non ẽ. in idꝙ int̃¬
STut enim si stipulatio ꝯuen¬
tioni sublita ẽ. exstipulatui
actio ꝯpetit. aut sĩ omissa uẽ
Ealim̃tis p̃titis si q̃¬
stio defert᷑ transigi põt defut̃i
aũt sine p̃tore scup̃ũde int̾¬
posita transactio muilla auc¬
torirate iuris censetur.

Expanded text:
officiosi querella matrem vestram cum diversa parte transegisse ita, ut partem bonorum susciperet et a lite discederet, proponatis, instaurari quidem semel omissam querellam per vos, qui matri heredis extitistis, iuris ratio non sinit. Verum si fides placitis praestita non est, in id quod inteaut enim, si stipulatio conventioni subdita est, ex stipulatu actio competit, aut, si omissa verbalimentis praeteritis si quaestio defertur, transigi potest, de futuris autem sine praetore seu praeside interposita transactio nulla auctoritate iuris censetur.
Abbreviated transcription (Latin):
O sreses ꝓuintie estĩa¬
bit. ũtrum dedubialite t̾nꝰ¬
actio int̾ te ⁊ ciuitatis tuei
mIIIIinstratores factasit. ã
ambitiost dꝙ induuitatei
deb̾i poss remissum s. isnaro
priore casirratamnianiẽtrã¬
actionem nbebit post̾ioriu᷑¬

Expanded text:
 Praeses provinciae aestimabit, utrum de dubia lite transactio inter te et civitatis tuae administratores facta sit, an ambitiose id, quod indubitate deberi posset, remissum sit. nam priore casu ratam manere transactionem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗdem ex cã transactio¬
exceptioms aurilio defendi
pͣspicis. Ginuõ certim quan¬
titatem qĩ solam abcadebitã
reclde᷑ se debe sine litis dẽcisi cẽ
ꝯfessa ẽ. tam eãm. qͣm residuã
debiti ꝑtem. pet̾e mimime ꝓ¬
auunculo ur̃os trañsegistis.
ł ei debita donationis causa.
sine ali qua elitione remisis¬

Expanded text:
dem ex causa transactioexceptionis auxilio defendi perspicis. sin vero certam quantitatem quasi solam ab ea debitam reddere se debere sine litis decisione confessa est, tam eam quam residuam debiti partem petere minime avunculo vestro transegistis vel ei debita donationis causa sine aliqua condicione remisis
Abbreviated transcription (Latin):
si tã uectigali qͣm pupillis sa¬
satisfeceris. falsi erimme cire¬
rebis scum aũt fisco te iam ob¬
strictum. postea tutorem ẽẽ di¬
cas ꝑĩculo te excusare poteris.

Expanded text:
si tam vectigali quam pupillis satisfeceris, falsi crimine carebis. Cum autem fisco iam obstrictum postea tutorem esse dicas, periculo te excusare poteris.
Abbreviated transcription (Latin):
scentem adũsus q̃m ꝯsistẽ.
uis. ut curatores sibi dari po
cessabit. potes tu ꝯpetentem:
iudicem adire ut ĩdandis cu¬
ratord officio sũo sungantũ.¬
AAtrom tin filii sierisi
etats sũt. ut res eorum ꝑtutoee
amministrati debent. cura ad¬
ire p̃torem.⁊ roͣmina ecłe exqͥbꝰ
rutores ostituant᷑. ne si cessauͣs
obsequii defti ꝑiculum sub̾as.
S locum tutoris de fũc
petente postula. ꝗ ẜm offituum
siumutilitatib eorum ꝓiud̾¬

Expanded text:
scentem, adversus quem consistere vis, ut curatores sibi dari poscessabit, potes tu competentem iudicem adire, ut in dandis curatoribus officio suo fungatuatroni tui filii si eius aetatis sunt, ut res eorum per tutores administrari debeant, cura adire praetorem et nomina edere, ex quibus tutores constituantur, ne, si cessaveris, obsequii deserti periculum subeas.  locum tutoris defunctipetente postula, qui secundum officium suum utilitatibus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Um iure habentituto¬
rem tutor dan ñ põissit ĩtelligis
matrem ñ offitium picratiaĩ
petendo tutore deẜuisse. rͣ uire
munitam mito filio suo tuto¬
rem non postiuare.
mat impetendis tutorib de bi¬
to non fungat᷑ offitio tu petere
tutores sollempnit potes.
Mp̃r. ¶ Atres naturalib ⁊̃ fi¬
Aiis ad similitudinem eorum:
ꝗ exiustis ac legittimis npti¬
is sũt ꝑcreati. petendorum tuto¬
rum necessitati subiaceãt. nul¬
li eis ignorantia niris ad cutã¬
da legib ł sacris ꝯstitutionib

Expanded text:
um iure habenti tutorem tutor dari non possit, intellegis matrem non officium pietatis in petendo tutore deseruisse, sed iure munitam merito filio suo tutorem non postulare. mater in petendis tutoribus debito non fungatur officio, petere tutores sollemniter potes.. Matres naturalibus etiam filiis ad similitudinem eorum, qui ex iustis ac legitimis nuptiis sunt procreati, petendorum tutorum necessitati subiaceant, nulla eis ignorantia iuris ad evitanda legibus vel sacris constitutionibus
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾ti uecent᷑. ante qm qntumi
⁊ uicesimum sue etatis ãmim¬
imĩpleat. inimineat. enim ei ꝓ̃
sua tm̃ modo administratione
ꝑicutum. nec alieno honere ah
ỹgriuetr sic a enim et pupilłꝰ
⁊ adultis ꝯpetens gub̾natio in
nominum ⁊ rerum fecla ꝯfui¬
sio ẽ. discretis itaq omnib uel
datun ł legittum fiant tutorẽ
s̃ curatores. hiꝗ talis etatis st̃.
cui suarim rerum ãministrai¬
tio ꝯmittit᷑. quorumq res pons
plenissimonire ypotecarumi
terieri omĩb que desucressiõi¬
b tam ĩgenuorum qͣm lib̾to¬
rum priorib legib dispositas̃.
ĩ suo robore duraturis. nec ali¬
qͣm umnntionem exp̃sẽtis
legis sanctione accepturis nri¬
rime ĩ lib̾torum successionib.
ne uideat̃. exeo ꝗ ad tu tele gra¬
uam̃ ñ ueniunt ⁊ fucressiomis¬

Expanded text:
liberti vocetur, antequam quintum et vicesimum annum suae aetatis impleat. Immineat enim ei pro sua tantummodo administratione periculum nec alieno onere alius praegravetur Sic etenim et pupillus et adultis competens gubernatio indnominum et rerum foeda confusio est Discretis itaque omnibus vel dativi vel legitimi fiant tutores vel curatores ii, qui talis aetatis sunt, cui suarum rerum a res possunt plenissimo iure hypothecarum teneri. Omnibus, quae de successionibus tam ingenuorum quam libertorum prioribus legibus disposita sunt, in suo robore duraturis nec aliquam imminutionem ex praesentis legis sanctione accepturis maxime in libertorum successionibus ne videantur ex eo, quod ad tutelae gravamen non veniunt,