comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tas. paucitas. ⁊ p̾tõsitas. in ui¬
litate uana gła ⁊ simulatio.
ĩ preciositate: suꝑbia aũ delecta¬
tio. in paucitate: in tolerãcia
sũ desperatio. in sr̃ fluitate r̾o.
amor scli. nõ amor celi. amor
palacii. nou amor ꝑadisi. noͣt᷑¬
claustraliũ iudices et testes.
at consiliatios suos. in lege ⁊¬
enĩ donmi duo testes st̃ inta
et conscientia. duo iudices.
meditatio ⁊ scĩa. duo consilia
stis: bona uita. bonus iudex.¬
est conscĩa. coram hoĩb uita.

Expanded text:
tas, paucitas et pretiositas. In vilitate vana gloria et simulatio, in pretiositate superbia aut delectatio; in paucitate intolerantia aut desperatio; in superfluitate vero amor saeculi, non amor Dei, amor palatii, non amor paradisi notclaustralium, judices et testes, atque consiliarios suos. In lege etenim Domini duo testes sunt, vita et conscientia; duo judices, meditatio et scientia; duo consiliarstis bona vita. Coram Deest conscientia, coram hominibus vita.
Abbreviated transcription (Latin):
tercii familiares magrĩs lo¬
culos portantes et ĩ occulto
¶ Sũt eiũ quidam qui mente
soluti. plana ꝑietum ꝓspitiẽ¬
tes ꝑ lustrant. aliud cantant
et alud cogitant. in choro st̃
corꝑe. ⁊ in foro mente nc̃ ĩtꝰ
sunt. nẽ foris exeunt. ꝑsal mo¬

Expanded text:
i familiares magistris loculos portant, et in occulto  Sunt enim quidam, qui mente soluti, plana parietum prospicientes perlustrant, aliud cantant, et aliud cogitant. In choro sunt corpore, sed in foro mente; nunc intus sunt, nunc foras exeunt; nec
Abbreviated transcription (Latin):
ta milicia credit᷑ si nremun̾ata
tnͣsit᷑ achletam ppłio palma de¬
siguat ẽẽ uictorem. sudores bel¬
licos. tiuita corona testat᷑. expec¬
tant equos ĩ p̾mia sua et tanta
iusticie uis est. ut nec ill tar¬
dius detur laboris p̾cium qui
sentire nõ poterant denegatũ.
ꝙ si ita ẽ digitũ est ħ boĩ red¬
dere qui ꝑ honesta cognoscit᷑ ob¬
sequia placuisse. casẜ. iͥdͥ.¬

Expanded text:
ta militia creditur quae inremunerata transitur. athletam populis palma designat esse victorem. sudores bellicos civica corona testatur. exspectant etiam equos praemia sua et tanta iustitiae vis est, ut nec illis tardius detur laboris pretium, qui sentire non poterant denegatum. Quod si ita est, dignum est hoc homini reddere, qui per honesta cognoscitur obsequia placuisse. per
Abbreviated transcription (Latin):
su demonstra. ut sit ingressu
tuo simplicitas. in mõtu piͣ¬
tas. in gestu gratuitas. in in¬
¶ Qui ad ostensionẽ scĩtatis p̾¬
medio cri sufficiens. tolerabił
dĩti. infi̾nis larga. delicatis cõ¬
ꝑaciens. fortõrib mod̾ata. pen¬
tentib misencors. ꝑu̾sis sen̾a.¬

Expanded text:
su demonstra. Sit in ingressu tuo simplicitas, in modo puritas, in gestu gravitas, et in in Qui ad hoc conversionem sanctitatis prmediocri sufficiens, tolerabilis diviti, infirmis larga, delicatis compatiens. fortioribus moderata, poenitentibus misericors, perversis se
Abbreviated transcription (Latin):
post delicati cibi fercula cum
in claustio sedeant. nõ lectõm
et silentio. s rumorib et curio¬
sitati uatant. qui locũ loquẽdi.
illos ad loqñdum uocant. pone
inquit ori meo custodiam. et¬

Expanded text:
post delicati cibi diversa fercula, cum in claustro sedeant, non lectioni et silentio, sed rumoribus et curiositati vacant, qui locum et tempus illos ad colloquium vocant. Pone, inquit Psalmista, custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Uideo ꝙ nõ ꝑum doleo post
sp̃tam seculi pomꝑã. nõ nłł ĩ
scola huilitatis sr̃biam ad
dice̾. ac sb̾ alis mitis huilis¬
impacientes ampliꝰ fieri in
claustro: qmͣ fussent in scło.¬

Expanded text:
 Video, quod multum doleo, post spretam saeculi pompam nonnullos in schola humilitatis superbiam magis addiscere, ac sub alis mitis humilisimpatientes amplius fieri in claustro, quam fuissent in s
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixerũt ut qui aute urx ĩ
suo uico uł opido cogniti fue¬
rũt. modo circũuementes pro¬
unicias et curias freꝙ̃tãtes
regũ notitias pͥncipũ fami¬
liantates assecuti sunt .b̾. om̃ẽ.¬

Expanded text:
crucifixerunt, ut qui antea vix in suo vico vel oppido cogniti fuerant, modo circumeuntes provincias, et curias frequentantes, regum notitias principumque familiaritates assecuti sunt. » E
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si quid religiom oritur. qͥq
resistit. qͥcunq repugnat. pla¬
ne cum egyptiis ꝑuulos ilrłi¬
tici geu̾is negare conat᷑. yͦ cũ
herode nascentẽ ꝑ sequitur sal¬

Expanded text:
si quid religionis oritur, quicunque resistit, quicunque repugnat, plane cum Aegyptiis parvulos Israeitici germinis necare conatur; imo cum Herode nascentem persequitur Sal
Abbreviated transcription (Latin):
dico em̃. si is qui de claustro ẽ
eũ qui u̾sat᷑ in ppło interdum
miꝰ discrete. ninus ne circun¬
specte se se age̾ dep̾henderit: u̾.
in risu. mnira. ĩ iudicio. nõ ad
iudicand̃ confestim ꝓ siliat.¬

Expanded text:
Dico enim, si is qui de claustro est, eum qui versatur in populo, interdum minus districte minusve circumspecte sese agere deprehenderit, verbi in risu, in ira, in judicio; non ad judicand
Abbreviated transcription (Latin):
dis argumenta uertunt᷑ qr
euĩ illos religionem iru̾eri
conspiciunt: ip̃i cultum re¬
ligionis assumũt. ⁊ bonoꝵ in¬
tam sub despectis uestib iniqͥs
operib p̾mũt. mũdi quippe di¬
lectõres sũt qui in ħ in se qd̃
eis qui uere se despiciũt nõ
mente. s ueste copulant᷑ qr

Expanded text:
dis argumenta vertuntur. Quia enim illos religionem venerari conspiciunt, ipsi cultum religionis assumunt, et bonorum vitam sub despectis vestibus iniquis moribus premunt. Mundi quippe dilectores sunt, hocque in se quod eis qui vere semetipsos despiciunt, non mente, s
Abbreviated transcription (Latin):
lectuli secum portant. uidi et¬
ego nͥ fallor mõchũ camisia
uestitũ iocantẽ ⁊ dicẽtem ca¬
nor est stamina: qmͣ cami¬
difficultas. s forsitan dices
dens equo. labundans rebus.
et curias freqũtãs. qui tñ añ
ꝯu̾sionis hĩtumr: pedes ire con¬
sueu̾at nec semꝑ liueis indue¬

Expanded text:
lectuli secum portant. Timeego, ni fallor, monachum camisiam indutum, locantem et dicentem: carior est stamina, quam camidifficultas. Sed forsitan dices,dens equo, abundans rebus, et curias frequentans. Qui tamen ante conversionis habitum, pedes ire consueverat, nec semper lineis indue
Abbreviated transcription (Latin):
eis molestum ẽẽ. nec inuiftũ
ind̾i quos fecit aliqͣ consue¬
tudo fortiores. nec illos feli¬
ciores ẽẽ putent qr nõ sumũt.
lent ip̃i. anꝰ. ibidem.¬

Expanded text:
is molestum esse nec iniustum videri eis quos fecit aliqua consuetudo fortiores Nec illos feliciores putent quia sumunt lent
Abbreviated transcription (Latin):
re ieuiniũ. nõ solẽnes ugilie.
non in cõpoĩta disciplina uec
nestim̃tis. uł alimentis. pri
sum de uobis introunetitis. nã
uiam quã nob̾ tociens deum
nou me. illa uos docet nature¬

Expanded text:
 non solemnes vigiliae, non imposita disciplina, non vestimentis et alimentis: privsus de vobis vos intromittitis? Nam illam, qua toties Deum non me; illa vos natur
Abbreviated transcription (Latin):
nachi qmͣ fuerant scłares. pos¬
sident opes sb̃ xp̃o pauꝑe. qͣs
sb̃ locuplete dya ͦ: nõ labuerãt
et suspiret eos ecc̃a diuites:
quos tenuit mũdꝰ añ medicos.
nepotianꝰ nr̃ aurũ calcans ce¬

Expanded text:
nachi, quam fuerant saeculares, possideant opes sub Christo paupere, quas sub locuplete diabolo non habuerant, et suspiret eos ecclesia diuites, quos tenuit mundus ante mendicos: Nepotianus noster aurum calcans sce
Abbreviated transcription (Latin):
crescit ut ⁊ loca teneat. sedes
ꝯstituat. cuuitates occupat ec¬
cupet ppͦs subiuget ⁊ euidentiꝰ
regni nͣ assũt. ꝙ ei iam in
mainfesto confert nõ dempta
festum. ille libeta uoce quid
latro uocor quia tu magne
classe. impator. ang̾ .iiii. de

Expanded text:
crescit, ut et loca teneat sedes constituat, ciuitates occupet populos subiuget, euidentius regni nomen adsumit, quod ei iam in manifesto confert non demta cfestum, ille libera contumacialatro uocor; quia tu magna classe, imperator. CAPUT V. De
Abbreviated transcription (Latin):
¶uicũq ꝓpriũ corꝰ subegerit
n ͨ eꝰ passionib turbari aiam
suã rector sui congrua uiua¬
citate ꝑunseret n bñ regia qͣd̾
pot̾ate se cohibens rex d̃ ꝙ re¬

Expanded text:
quicumque proprium corpus subegerit nec eius passionibus turbari animam suam rector sui congrua uiuacitate permiserit, is bene regia quadam potestate se cohibens rex dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
in alt̾o respice q̃ gessisti. puta
ctat cau̾e. ⁊ si quis forte in¬
cid̾it. fortit̾ ferre. fortis nẽo
uͥtus .n. sine sapĩa tenieritas
ꝑiculosa putanda est. socrates¬

Expanded text:
t cadat, cavere, et si quis forte ceciderit, fortiter ferre. Fortis enim non virtus enim sine sapientia temeritas periculosa putanda est. » Ite
Abbreviated transcription (Latin):
aͥ d uidebant᷑ in seculo ẽẽ nõ
heant fastidio frẽs suos qui
ad illam scãm societatem ex
pauꝑtate uenerũt. mag̾ añ
studeant. ñ de ꝑentũ digͥtate.¬

Expanded text:
esse videbantur in saeculo, non habeant fastidio fratres suos, qui ad illam sanctam societatem ex paupertate venerunt: magis autem studeant non de parentum divit
Abbreviated transcription (Latin):
secretũ uite remotõris elig̾ẽ.
uidel ignorãte qr si desit spc̃.
nõ adiunat iocus. Iste ẽ loch.
dequo loquims in sodomis sã¬
ctus extitit. in monte pecca¬
uit. ꝙ añ loca mentẽ nõ mi¬
muĩt ip̃e hũaui generis pri¬
mus testatur parens qui in
paradiso cecidit. s miulis st̃
oĩa que loquim᷑ eet̾ra. naui
si locus saluare potuisset. sachã
de cels nõ caderet. gͥg̃. sr̃ eze.

Expanded text:
secretum vitae remotioris eligere, videlicet ignorantes, quia si desit spiritus, non adjuvat locus: idem enim Loth de quo loquimur in Sodomis sanctus exstitit, in monte peccavit . Quia autem loca mentem non muniunt, ipse humani generis primus testatur parens, qui et in paradiso cecidit. Sed minus sunt omnia quae loquimur ex terra, nam si locus salvare potuisset, Satana de coelo non caderet
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si sc̾ilitas in ignẽ mittit᷑.
rapacitas qͥ m̾et᷑. aͭ quid re¬
cipdiet qui alienũ tulent.
si semꝑ ardebit qui de suo ñ
dederit. ⁊ si iudiciũ sine mĩa
erit illi qui nõ fec̾it mĩam᷑¬

Expanded text:
si sterilitas in ignem mittitur, rapacitas quid meretur? Aut quid recipiet qui alienum tulerit, si semper ardebit qui de suo non dederit? Et si judicium sine misericordia erit illi qui non fecit mi
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑtiat uoluptates. Iracũdiam
labes repellat. t̾c ĩcipiat alus
imꝑare: cũ ip̃e inꝓbissĩs dñis
dedecori ac turpitudim ꝑere de¬
sierit. dũ quidẽ hus obediet. lib̾¬

Expanded text:
ernat voluptates, iracundiam labes repellat. Tunc incipiet aliis imperare, cum ipse improbissimis dominis dedecori aut turpitudini parere desierit; dum quidem his obediet,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cuncta sollicite fugiens por¬
tam mõsterii petii i relictis
que mũdi sẜ̃ ut fiustra tunc
credidi. ac hꝰ uite uaufragio
nudꝰ enasi. qr enĩ płumq na¬
uem in cante religatam et
de simi tuti lutoris unda ex¬
cutit cũ tempestas excrescit.
repente me sb̃ p̾textu ecc̃asti
ordinis in cãꝵ seculaꝵ pela¬
go: repen ⁊ quietem mõste¬
nii qui berendo nõ fortiter
tenui: qmͣ staicte tenẽda fu̾i̾t:
quo ad mĩsteriũ altari acces¬
si. h̾ de me ignoraute me
actũ ẽ. ut sacri ordĩs pon¬
dus acciꝑem. Qͣtutꝰ in t̾reno
palacio licentiꝰ excubarem.

Expanded text:
 cuncta sollicite fugiens, portum monasterii petii, et relictis quae mundi sunt, ut frustra tunc credidi, ex hujus vitae naufragio nudus evasi. Quia enim plerumque navem incaute religatam, etiam de sinu tutissimi littoris unda excutit, cum tempestas excrescit, repente me, sub praetextu ecclesiastici ordinis, in causarum saecularium pelago reperi; et quietem monasterii, quia habendo non fortiter tenui, quam stricte tenenda fuerit, quo ad ministerium altaris accessi, hoc de me, ignorante me, actum est, ut sacri ordinis pondus acciperem, quatenus in terreno palatio licentius excubarem;
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ qñ foris erant. nec ip̃a ne¬
cessaria pot̾at inuenire. tñ ñ
iõ putent se felices ẽẽ qr ĩue¬
uerũt metum et tegum̃tum
si audebant s sursũ cor lẽant
incipiãt ẽẽ moͣstena dĩtib

Expanded text:
ris erant, nec ipsa necessaria poterat invenire. Tantum non ideo se putent esse felices, quia invenerunt victum et tegumentumnon audebant; sed sursum cor habeant, incipiant esse monaste
Abbreviated transcription (Latin):
cia sui semoris egre dr̃ egre¬
dr̃. egressus tñ si meliꝰ inue¬
nerit et elegerit. monachꝰ ui¬
chiloꝰ iam consilio nõ regre¬
dr̃. ad inferuꝰ lonũ qd̃ relin¬
querat et contempserat ꝓ

Expanded text:
tia sui senioris egredietur. Egressus tamen, si melius inveerit et elegerit, meo nihilominus jam consilio non regrediatur ad inferius bonum, quod reliquerat et contempserat prae
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ ex̃tituũ duces. uͥ satrape et
oĩa fauulle nõue in pancis u̾¬
sib eoꝵ uite memoria est. res¬
pice sepulchra et uide quis ser
bili. pultrũ a deformi. memor

Expanded text:
duces, satrapae, omnia favillae? non in paucis ossibus eorum vitae memoria est? Respice sepulcra, et vide quis servbili, pulchrum a deformi. Memor
Abbreviated transcription (Latin):
blice corꝰ roboris su ĩtegͥta¬
te ingebit. tũc optime com¬
põiis sp̃e uemustabr̃. et elegã¬
tis płcritudis decorem indu¬
etur si singła queqr locum
teneant sortita decent̾. si fu̾it
offitõ ꝵ nõ confusio s distri¬

Expanded text:
blicae corpus roboris sui integritate vigebit, tunc optimae compositionis specie venustabitur, et elegantis pulchritudinis decorem induet, si Singula quaeque locum teneant sortita decenter si fuerit officiorum non confusio, sed distri
Abbreviated transcription (Latin):
sui ꝯmissa cura post hĩta. ardẽ¬
cus bona p̾sencia desiderat ꝙͣ
futura. et oblitus ꝙ nõ solũ
de se. s ⁊̃ de grege sͥ credito rõ¬
nũ pastori pastoꝵ ouĩm reddat.
sua sua suoꝵ q detrimenta
nõ cogitat.ꝙ̃ nõ delinꝙ̃tiũ pec¬
cat ꝯt̾stant. n ͨ ꝓficienciũ bona
letificant. s de se tm̃. pleꝵ os

Expanded text:
sibi commissi cura posthabita, ardentius bona praesentia desiderat quam futura; et oblitus quod non solum de se, sed etiam de grege sibi credito rationem Pastori pastorum omnium reddat, sua suorumque detrimenta non cogitat: quem non delinquentium peccata contristant, nec proficientium bona laetifi
Abbreviated transcription (Latin):
traleris. raniũ uiridem oñ¬
dis om ⁊ trabis illam. mi¬
ces pu̾o de mõstrant᷑ ⁊ tra¬
hitur. ⁊ quo currit tͣhitur
amando tra hit. sine lesiõe
corporis trahitur. cordio

Expanded text:
tractio. Ramum viridem ostendis ovi, et trahis illam. Nuces puero demonstrantur, et trahitur: et quo currit trahitur, amando trahitur, sine laesione corporis trahitur, cordis
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩb p̃fertur apud se intra
secretariũ mẽtis in tathe dra
p̾sideat hũilitatis. cũq udi¬
canti ei a cer̾is foris assistit᷑
uigilanti ocło incessanter
aspiciat. cͥ qñ iudici ip̃e de hus
iudicandꝰ assistat. ut qnͣto tͣc

Expanded text:
ibus praefertur, apud se intra secretarium mentis in cathedra praesideat humilitatis, cumque judicanti ei a caeteris foris assistitur, vigilanti oculo incessanter aspiciat, cui quandoque judici ipse de his judicandus assistat, ut quanto nun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ q̃ unꝰ edificat ꝑietem. ⁊ a
ĩmo nõ uolentes latrare per
consensus uniformitatẽ faciẽ.
⁊ siłitudĩem peccoris assumũt.
sic̃ scͥptũ ẽ usqͦ iudicatis ini¬
qui tatem. ⁊ fa .p.s. pe ra. ĩ qͣdã¬

Expanded text:
 unus aedificat parietem, et alimo non volentes, latrare, per consensus uniformitatem, faciem et similitudinem peccatoris assumunt, sicut scriptum est: Usquequo judicatis iniquitatem, et fa
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sc̃i uiri cũ sibi suppetere ꝓsꝑa
suspitõne tortant᷑. timent .n.
ne hic laboꝵ suoꝵ fructꝰ reci¬
piant.timent ne ꝙ dĩna iu¬
sticia latens in eis uuluꝰ as¬
piciat. et ext̾iorib eos mu¬
nerib cumsans ab intimis

Expanded text:
ppetere prospera suspicione turbantur; timent enim ne hic laborum suorum fructus recipiant, timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans ab intimis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Di prudẽciã amplecters. uͥq
rietas exigit. ita te accõmo¬
des tpri nec̃ te in aliquib mu¬
tes s potiꝰ aptes sic̃ manus
que eadem est in paluam ex¬
tendit᷑. et cũ ĩ ꝑugnũ astͥugit᷑.¬

Expanded text:
 si prudentiam amplecteris, ubique rietas exigit, ita te accomodes tempori, nec te in aliquibus mutes, sed potius aptes, sicut manus quae eadem est et cum in palmam extenditur, et cum in pugnum rest
Abbreviated transcription (Latin):
lisse ẽ. ⁊ merito qñ quis p̃t esu¬
nentib subuenire si nõ pascit.
extinguit. pudeat ilł tolłe quibꝰ
iulemꝰ offerre. ultra om̃s cru¬
delitates ẽ dĩtem fĩ uelle de
exiguitate iñdici. amient᷑ loe¬
sta lucra lorreant᷑ dãnosa cõ
pendia. nullꝰ audeat inde tolłe.
que d collecta disꝑge̾. addẽdo
ꝑdit qui retinendo collegerit.
⁊ pauꝑtatem potiꝰ ad se trahit
siexigentiũ peciũas ase repel¬

Expanded text:
lisse est, et merito: quando qui potest esurientibus subvenire, si non pascit, extinguit. pudeat illis tollere, quibus iubemur offerre. ultra omnes crudelitates est divitem velle fieri de exiguitate mendici. amentur honesta lucra, horreantur damnopendia: nullus audeat inde tollere quod possit collecta dispergere. Addendo perdit, qui retinendo collegerit; et paupertatem potius ad se trahit, si exigentium pecunias non repel
Abbreviated transcription (Latin):
brũ putaret se plus ualere si
diem transdireisset debłitari
et int̾ire totũ corpꝰ ncc̃e ẽẽt.
Iẽ in hũana societate. Ram
siẽ concessũ ẽ ut quisq malit

Expanded text:
brum putaret se plus valere si ad se transduxisset, debilitari et interire totum corpus necesse esset. Ita et in humana societate. Nam sicut concessum est ut quisque malit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Constat eũ de se p̾sum̾e qui
ad sacri ordinis cupit fastigia
nesta cognosci. quis .n. palestri¬
ce aitis ignanis. instadiũ luc¬
taturus introeat. aut quis ᷤᷤ¬

Expanded text:
 Constat eum de se praesumere, qui ad sacri ordinis cupit fastigia nesta cognosci. Quis enim palaestricae artis ignarus in stadium luctaturus introeat? Aut quis ce
Abbreviated transcription (Latin):
angusta ẽẽ cbassib maria nuli¬
tib castra. explicãdis copuis eq̃
ttis. dũ in hũc modũ regẽ in¬
mia eeistimatõne sui furentẽ
ꝙ regi nõ pot. nicħ tam mag

Expanded text:
angusta esse classibus maria, militibus castra, explicandis copiis equettis. Dum in hunc modum nimia regem existimatione ferventem d regi non potest. Nihil tam magnum
Abbreviated transcription (Latin):
ab inicio ꝓpmãs dulcia. ⁊ cum
mebriati fuerint. le tare uirꝰ
miscet. et si quid det̾iꝰ ẽ. quo
spẽ sin clarescit ampꝰ. eos stupẽ¬
tib ocłis dempsiorẽ infudit ca¬

Expanded text:
inans dulcia, et cum inebriati fuerint, lethale virus miscet, et si quid deterius est: quo specie sui clarescit amplius, eo stupentibus oculis densiorem infundit ca
Abbreviated transcription (Latin):
cõu̾sus ipẽ ip̃ius ĩ iniqͥtate
sua moriet᷑. et tu aĩam tuã
ant auditores. tace̾ eis non
dñt sac̾dotes n ͨ ĩo rei sũt si
forte eoꝵ u̾ba ppłi nõ audiũt
uł audita ꝯtempnũt. s si ab
eis corrigendis absistũt. qr

Expanded text:
ua, ipse impius in iniquitate sua morietur, et tu animam tuam ant auditores, tacere eis non debeant sacerdotes; nec ideo rei sint, si forte eorum verba populi non audiunt vel audita contemnunt; sed si ab eis corrigendis absistunt: qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ cũ in famia candelabrũ ascẽ¬
disse. ad hͨ .ni. turpitudo eoꝵ sb̃
pauꝑtatis obsturo lat̾et nͥ eã
dignitas diuugass. creuit ho¬
nor et cũ honore infamia. pͣ¬

Expanded text:
 cum infamia candelabrum ascendisse. Adhuc turpitudo eorum sub paupertatis obscuro lateret, nisi eam dignitas divulgasset. Crevit honor, et cum honore infamia;
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ep̃i domos nõ ĩ pares eccͣus
magnitudĩe ꝯstruũt. pictos de¬
lectant᷑ hr̃e thalamos. uestiũt᷑
ibi ymagnies p̃tiosis coloꝵ in¬
dumentis. pauꝑ aũt sine uesti¬
bus incedit. ⁊ uacuo uentre
clamat ad hostiũ. et ut u ͫ fa¬

Expanded text:
pi domos non impares ecclesiis magnitudine construunt, pictos delectantur habere thalamos, vestiuntur ibi imagines pretiosis colorum indumentis. Pauper item sine vestincedit, et vacuo ventre clamat ad ostium. O
Abbreviated transcription (Latin):
mnͥ laborata. s aganiꝰ bonũ pa¬
trẽ familie. faciamꝰ ampliora
q̃ accepimꝰ. maior ista heditas
a nob̾ ad post̾os tuͣseat. młtũ
adhuc restat opens. młtũ¬
qr restabit. n ͨ ulli nato post
iille scła. p̾clude᷑ occassio aͥd
ad h ͨ adiciendi senͤ.lxuͣ. ep̃.¬

Expanded text:
mihi laborata sunt. Sed agamus bonum patrem familiae; faciamus ampliora, quae accepimus. Maior ista hereditas a me ad posteros transeat. Multum adhuc restat operis multumque restabit, nec ulli nato post mille saecula praecludetur occasio aliquid adhuc adiciendi. Se
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si prndens ẽ amiꝰ tuus tͥbus
temꝑib dispenset᷑. p̃sentia. or¬
diua. fut᷑a p̾ide. p̾t̾ita recor¬
dare. nam qui uil de p̾t̾itis cogi¬
futuro p̾meditatur. in om̃ia

Expanded text:
Si prudens est animus tuus, tribus temporibus dispensetur. Praesentia ordina, futura praevide, praeterita recordare. Nam qui nil de praeterito cogifuturo praemeditatur, in omnia
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Lou lingmͣ ad cõm̃cium
relaxet epc̃. ne ꝑ eandẽ lin¬
guam ꝑ qm landes refert
deo dĩna libet sacrificia li¬
tiũ deuena ꝓferat qr nõ
decet de ore epĩ bñdictõem
⁊ amaram ꝓ duc̾e aqmͣ. am

Expanded text:
 non linguam ad convicium relaxet episcopus, ne per eamdem linguam, per quam laudes refert Deo, et divina libat sacrificia, litium venena proferat: quia non decet de ore episcopi benedictionem et amaram producere aquam
Abbreviated transcription (Latin):
¶Discite sb̾dicoꝵ mres uos eẽ
debe̾ nõ dños. studete mag̾
amari ꝙͣ metui. et si int̾dũ
seu̾itate opus ẽ. prña sit. nõ
tynĩnica. matres. fouendo.
pr̃es corripiendo nos exhibe¬

Expanded text:
Discite subditorum matres vos esse debere, non dominos; studete magis amari, quam metui: et si interdum severitate opus est, paterna sit, non tyrannica. Matres fovendo, patres vos corripiendo exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
¶ S̾mo dłce dĩem nõ ht̃ quẽ
mordet uñ ncc̃e ẽ ut qui u̾¬
ba dĩ loqͥtur pͥꝰ studeat sci¬
re qͣłr inuat ut post ex uita
¶ Ad p̃dicandũ namq plꝰ¬

Expanded text:
 Dei dulcedinem non habet, quem mordet. Unde necesse est ut qui verbum Dei loquitur, prius studeat scire qualiter vivat, ut post ex vita praedicandum namque pl
Abbreviated transcription (Latin):
rõm reddant. Illi u̾o qui ma¬
le uiuũt et sbiectos bñ uiu̾e
cogunt errantes reuocant
sed rectos ⁊ fortes occidũt. re¬
uocant u̾b̾. occidũt exemplis.

Expanded text:
m volunt. Illi vero, qui male vivunt, et subjectos bene vivere cogunt, errantes revocant, sed fortes occidunt. Revocant verbis, occidunt exemplis.
Abbreviated transcription (Latin):
dño ppłs ħ labus me hor̃at
cor a̾ eoꝵ longe est a me
¶ Sic̃ sanatorem clauus or¬
nat sic̃ ag̾cistiura iusticum
sic̾ barbaꝵ amia sic̃ nauta
⁊ singłos quosq opifices o¬
pis su qualitas ipõs demõ¬
ne noscut᷑ plus mitis esse

Expanded text:
orat, cor autem eorum longe est a me , sicut senatorem chlamys ornat, sicut agricultura rusticum, sicut barbarum arma, sicut nautam singulos quosque opifices operis sui qualitas ipsos demonne noscatur plus meritis esse
Abbreviated transcription (Latin):
bb sñ p̃dicante nõ audit
sũ auditu nõ credit sũ
fide nõ intelłit sũ intelłetu
dum ẽ: ut audiens credat
credens intelligas ⁊ intel¬
ligens bo ͥ ͫ opus ꝑ seu̾ant̾

Expanded text:
it, sine auditu non credit, sine fide non intelligit, sine intellectu dum est, ut audiens credat, credens intelligat, et intelligens bonum opus perseveranter
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Pre fixi dies singłis ab¬
ri possũt nec mium nsi
ꝯtingat ut ita p̾sciant᷑
ut aut optimis oꝑib lõ¬
giores fiant. aut cũ pessi¬

Expanded text:
 Praefixi dies singulis abri possunt nec minui, nisi contingat ut ita praesciantur, ut aut cum optimis operibus longiores sint, aut cum pessi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut qͥsq discuciat si loco uitu
ꝯgiuit. s ab on̾e attio nõ dis¬
senciat. ne itus oͥiͫ rector eo
post int̾błone p̃ces nõ audiat
quo ip̃a quoq eius de qͦ tribłaͤ
orit᷑ exordia honoris ignorat.

Expanded text:
est ut quisque discutiat, si loco vita congruit, si ab honore actio non dissentit, ne justus omnium rector eo post in tribulatione preces non audiat, quod ipsa quoque ejus, de quo tribulatio oritur, exordia honoris ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
cecus ceco ducatum p̾bet
ambo infoueam cadunt
qui u̾o tłem se ut dixim᷑
ẽẽ ignorat sacdociũ int̃ine
appetat nec locum alt̾ius
usurpare p̾sumat p̾stin
illius qui fulgore sue sapĩe

Expanded text:
ecus ducatum praebens, ambo in foveam cadunt . Qui vero talem se, ut diximus, esse ignorat, sacerdotium minime appetat, nec locum alterius usurpare praesumat, praesertim illius qui fulgore suae sapie
Abbreviated transcription (Latin):
tñfferendo ꝙͣ in tugurio pau¬
ꝑis eu̾tendo qͥs in grecia
potentior fuit alexandro.
ei tñ successie legit᷑ nõ sis
s saltat̾cis filius. successorẽ
Iulio cesari fecit adoptio ñ

Expanded text:
ferendo, quam in tugurio pauperis evertendo. Quis in Graecia potentior fuit Alexandro, et tamen ei successisse legitur, non suus, sed saltatricis filius. Successorem Julio Caesari fecit adopt
Abbreviated transcription (Latin):
taite ⁊ in purpa qiͣ in
cilio iacebat cinere cõsper¬
sus. ⁊ corde ꝯpũctus aula¬
regalis erat ei tanꝙͣ bere¬
mĩ uastissima solitudo.¬

Expanded text:
et in purpura quasi in cilicio jacebat, cinere conspersus, et corde compunctus. Aularegalis erat ei tanquam eremi vastissima solitudo.
Abbreviated transcription (Latin):
ẜua si nestis tua dom᷑q dic¬
sentiãt nũqͣd uire lib̾alis
sis in tuos sordib. nĩqͥd ce¬
nes frugalit̾ edifices luxio¬
se. unã semeł ad qmͣ uiuas
regł̾am p̾tende. et ad hanc
omẽm uitam tuã exeqͣ. qͥdã
se domn ꝯͣhũt dilatant foris

Expanded text:
uid vestis tua domusque dissentiant, numquid in te liberalis sis, in tuos sordidus, numquid cenes frugaliter, aedifices luxuriose. Unam semel ad quam vivas regulam prende et ad hanc omnem vitam tuam exaequa. Quidam se domi contrahunt, dilatant foris
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Pẽnes deum n ͨ pietas
sine iusticia ẽ. neq sine pie¬
tate iusticia. celesti sensu si¬
ne bonitate equitas. sũ eqͥ¬
tas sine bonitate seuicia ẽ.
⁊ iusticia sine pietate crude¬
¶ Dietas amica petitib gra¬
ta deo. dumi consiliat neces¬
situdines fouet dei cultura. m̾¬
ces pentũ. filioꝵ stipendiũ.

Expanded text:
 Penes Deum neque pietas sine justitia est, neque sine pietate justitia; coelesti sensu sine bonitate aequitas, sine aequtas sine bonitate saevitia est, et justitia sine pietate crude pietas amica deo, parentibus grata, dominum conciliat, necessitudines fouet, dei cultura, merces parentum, filiorum stipendium;
Abbreviated transcription (Latin):
di facies inconspectũ ueĩt.
ita philo sophia tota nob̾ pos
in admiratõem sui reparet
relictis hiis que nũc mag¬
na magnoꝵ ignorancia

Expanded text:
di facies in conspectum venit, ita philosophia tota nobis posin admirationem sui raperet relictis iis, quae nunc magna magnorum ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
¶Atrius duntib ꝙͣ pau¬
ꝑib inudetur. et nõ i¬
opes. s locupletes inq̾etat
infestatõ seua latronũ. plꝰ
duces ⁊ pͥncipes qmͣ milites
mag̃q quo plus cet̾is imiꝰ¬
quisq pt̃: sciat ẽẽ sͥ metu¬

Expanded text:
acrius diuitibus quam pauperibus inuidetur et non inopes sed locupletes inquietat infestatio saeua latronum. plus duces et principes quam milites magisque, quo plus ceteris unusquisque potest, sciat esse sibi metu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Obi se in astrologie ꝑtem
labilis error infuderit. ⁊ uitas
mortaliũ de cursu stellaꝵ pu¬
tau̾it colligendas tũe abhoĩa¬
di tũc pocius ceci sũt cũ se esti¬
mant preuide̾ qͥ creator nob̃
utilit̾ decrenit absce nde. casẜ.

Expanded text:
bi se in astrologiae partem labilis error infuderit, et vitas mortalium de cursu stellarum putaverit colligendas, tunc abominandi, tunc potius caeci sunt, cum se aestimant praevidere quae Creator nobis utiliter decrevit abscondere.
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑am erratica. cͤiositate ꝑ¬
tractant. nam sic̃ ili posita
froute itinera sͥ resecant pe¬
lagi in undatione ꝯfusa ita
i isti capite de misso uenas
rem̃ ratione hũana. assiduo

Expanded text:
naturam erratica curiositate pertractant. Nam sicut illi posita fronte itinera sibi reserant pelagi inundatione confusa, ita et isti capite demisso venas rerum ratione humana, assiduo
Abbreviated transcription (Latin):
¶Les siquidem monstiuo¬
sa ẽ. philosophꝰ curiał⁊
dũ utrũq eẽ affectat neu¬
trũ est. eo ꝙ curia philoso¬
pħiã excludit. ⁊ ĩ eptias
curiales phlosophꝰ usq¬

Expanded text:
es siquidem monstruosa est, philosophus curialis: et dum utrumque esse affectat, neutrum est, eo quod curia philosophiam excludit, et ineptias curiales philosophus usqu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ aut seditõ extorsit aut
ambitꝰ occupauit. ⁊̃ si mo¬
rib atq actib offend̾it ĩ
ip̃iꝰ tũ uicii sui exemplo ẽ
ꝑnitõsus. ⁊ difficile ẽ ut bo¬
no ꝑagant᷑ exitu que ma¬
io incspata sunt princi ͦ leo

Expanded text:
m aut se/dicio extorsit aut ambitus occupavit, eciam si moribus atque actibus non offendit, ipsius tamen inicii sui exemplo est perniciosus, et difficile est, ut bono peragantur exitu, que malo inchoata sunt principio
Abbreviated transcription (Latin):
cia pp̃ q̃ uincenda potentes
nolunt esse hoĩes. ⁊ nolũt
hoc insi ut u̾enicti fulso uĩ¬
cant. nec sint u̾itate sed
atq appetat ut potens sit
in se ip̃o. ⁊ miro modo adu̾¬
sus se ip̃m ꝓ se ip̃o. anꝰ li ͦ¬

Expanded text:
ae vincenda potentes nolunt esse homines, et volunt hoc, nisi ut vere victi falso vincant, nec sint veritate, sed ue appetat ut potens sit in seipso, et miro modo adversus se ipsum pro se ipso. Caetera
Abbreviated transcription (Latin):
mit̾tet foras. ⁊ aresceret. si
auolentꝰ inimicus abscond̾et
se. oĩs amici. ⁊ tũ om̃s im¬
sarii.om̃s domestici ⁊ ulłi
pacifici. oñs ꝓximi. ⁊ om̃s

Expanded text:
mitteretur foras et aresceret; si olentus inimicus, absconderet se? Omnes amici, et omnes inrsarii; omnes domestici, et nulli pacifici; omnes proximi, et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
a paganis. ꝑax ab h̾eticis.
d nõ ꝓfecto a filiis. nox
plangentis occ̃e in tp̃r isto.
cõn̾icio. a negocio deuiq
ꝑomblante intenebris.
suꝑẽ ut iam de medio fi¬
at demoniũ u̾udianũ .b̾.¬

Expanded text:
a paganis, et pax ab haereticis; sed non profecto a filiis. Vox plangentis in tempore isto: commercio, a negotio denique perambulante in tenebris. Superest ut jam de medio fiat daemonium meridianum
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si a domo m̃tis ad mo¬
intũ rõ discedat .q. absẽte
dña cogitatonũ se clamor¬
uelut garula aucillaꝵ turba
młtiplicat. ut a̾ rõ ad m̃tẽ
redierit mox ꝯfusio tuuł tuo¬
Ca ꝯpescit. ⁊ qͣi ancille se ad
ĩuĩctũ opꝰ tatite rep̾mũt dũ
cogita tõnes ꝓ tinꝰ se caĩs ꝓ

Expanded text:
 a domo mentis ad monumentum ratio discedat, quasi absente domina, cogitationum se clamorvelut garrula ancillarum turba multiplicat. Ut autem ratio ad mentem redierit, mox se confusio tumultuosa compescit; et quasi ancillae se ad injunctum opus tacite reprimunt, dum cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
¶Curiͣ in clero passi ab oĩ
etate ⁊ ordine. a doctis ꝑitͥ¬
⁊ indoctis ad eccͣasticas cu¬
ras tanꝙͣ sine curis iã qͥs
uicturꝰ sit cũ ad curas ꝑue

Expanded text:
tur in clero passim ab omni aetate et ordine, a doctis paet indoctis ad ecclesiasticas curas, tanquam sine curis jam quisque victurus sit, cum ad curas pe
Abbreviated transcription (Latin):
Est quippe cõpassio. alia ex
te. compassio ex uitio ẽ qñ af¬
fectus illic rep̾hensibili do
affcũ aĩmꝰ alienis erũpus
ꝯdolet quociẽs qͣ pietatis ł
hũanitatis insuram nͣm p̾¬
mi siue affligi uid Cõpassio

Expanded text:
Est quippe compassio, alia ex te. Compassio ex vitio est quando affectus illic reprehensibili dolaffectu animus alienis aerumnis condolet, quoties contra pietatis vel humanitatis mensuram naturam opprimi sive
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Olim ꝑdictũ ẽ et nc̃
tempꝰ impletõis adueĩt.
ecce in pade amaritudo
mea amarissima. ama
pͥus in nece martyrum.
amario ⁊ post in conflic¬
tu ħeticoꝵ. amarissima.
nũc in morib dom esticoꝵ.
nõ fugare. nõ fug̾e eos
põt. ita ĩ ualuerũt᷑. ⁊ msti¬
plicati sũt sr̃ nuiu̾ũ. in

Expanded text:
 Olim praedictum est, et nunc tempus impletionis advenit: Ecce in pace amaritudo mea amarissima . Amara prius in nece martyrum, amarior post in conflictu haereticorum, amarissima nunc in moribus domesticorum. Non fugare, non fugere eos potest; ita invaluerunt, et multiplicati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ñ deferũt inde ꝙͣ cotidie
uides metriciꝰ uitor hyst̃¬
onicꝰ hĩtus. regiꝰ appatus.
inde autũ infremis. ĩ selł.
in calcatib. plus calcatia
ꝙͣ altatia fulgent. inde
eructancĩa ee ħ̾ in illud. ꝓ¬

Expanded text:
non deferunt. Inde is quem quotidie vides meretricius nitor, histrionicus habitus, regius apparatus. Inde aurum in frenis, in sellis et calcaribus, et plus calcaria quam altaria fulgent. Inde eructantia ex hoc in illud.
Abbreviated transcription (Latin):
nitor ut rapidꝰ ẽ. et uelox
et uernaliũ florũ mutabi¬
litate fugatõr. ut ait aristo¬
tiles si linceis oculis hoĩes
uterent᷑ ut eoꝵ iusus ob¬
staucia pe netraret nonie
intͦsectis
iusc̾ib illud alcipiadis sr̃¬
pissimũ inderetur. Igitur
te pulchrũ uideri non tua
natura. s ocłoꝵ spectãcium
reddit infirmitas. s esti¬
mate ꝙͣ uultis unima corꝑis
bona dũ sciatis ħ qd̾ cũq in¬
mirũ triduane febris igni¬
culo posse dissolui. boc̃ciꝰ¬

Expanded text:
nitor ut rapidus est, ut uelox et uernalium florum mutabilitate fugacior! Quod si? ut Aristoteles 1 ait, Lynceis oculis homines uterentur, ut eorum uisus obstantia penetraret, nonne introspectis uisceribus illud Alcibiadis supturpissimum uideretur? Igitur te pulchrum uideri non tua natura sed oculorum spectantium reddit infirmitas. Sed aestimat e quam uultis nimio corporis bona, dum sciatis hoc quodcumque miramini triduanae febris igniculo posse dissolui! Ex qui
Abbreviated transcription (Latin):
mut: pui̾e ardore ꝯsumũt.
n ͨ cogitatõnes suas dila¬
tari carnali uoluptate ꝑ¬
mittũt. qr eo sem ipõs in¬
dicantes subtiliꝰ feriunt qͦ
districtũ indic̾e p̾stolantur

Expanded text:
tiae ardore consumunt, nec cogitationes suas dilatari carnali voluptate permittunt, quia eo semetipsos dijudicantes subtilius feriunt, quo districtum judicem praestolantur
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Pudicitia res ẽ aĩmi. u̾gĩtas
corꝑis. deinq illa integr̃a in
amma ꝑ manẽte pt̃ ista de
corꝑe muolent̾ auferri ⁊ cũ
istã integra manet corpori
potest illa in aĩo lasciua uo¬

Expanded text:
 Pudicitia res est animi; virginitas, corporis. Denique et illa integra in animo permanente, potest ista de corpore violenter auferri; et cum ista integra manet corpori, potest illa in animo lasciva vo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Proposito añm ꝑmanẽ¬
te ꝑ quod ⁊̃ corpu̾s scĩfi¬
cari meruit nec ip̃i corꝑi
aufert scĩtatem uioleñ¬
cia libidĩs aliene ꝙͣ seruat
ꝑseu̾antia continẽcie scẽ.¬

Expanded text:
 proposito animi permanente, per quod etiam corpus sanctificari meruit, nec ipsi corpori aufert sanctitatem uiolentia libidinis alienae, quam seruat perseuerantia continentiae su
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Hac mediocritatis linea cõ-¬
tinẽciam obẜuab̾ ut n ͨ uolup¬
tati deditus ꝓdigꝰ ⁊ luxiosus
appeas. ne auara te nacitate
sordidꝰ. aut obscurꝰ existas. Seͣ.¬

Expanded text:
 mediocritatis linea continentiam observabis, ut nec voluptati deditus, prodigus et luxuriosus appareas nec avara tenacitate sordidus aut obscurus exsistas.
Abbreviated transcription (Latin):
induali continẽ cĩa excel¬
lencia muu̾is amplioris
expetit᷑. qua expetita ⁊ elec¬
ta ⁊ uoti debito oblata iã
le dampnabile ẽ. aug̾. de cõ¬

Expanded text:
inali continentia excellentia muneris amplioris expetitur: qua expetita et electa et uoti debito oblata iam le damnabile est. nam ut ho
Abbreviated transcription (Latin):
origo tui.¬
¶ Forma. fauor ppłi. feruor
iuuenił. oꝑesꝙ. Surripuere
tibi noscere quid sit homo.
Nichil .ni. aliud ẽ homo ꝙ̃
spma fecidũ. sactus st̾coꝵ.
cibus ueriniũ.
¶Post hoĩem u̾mis post u

Expanded text:
origo tui. Forma, favor populi, fervor juvenilis, opesque Subripuere tibi noscere quid sit homo. Nihil aliud est homo quam sperma fetidum, saccus stercorum, cibus vermium. Post hominem vermis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iram. metũ. cupiditatem.
⁊ gaudiũ uelut ꝙ̃dam añui
curĩ boꝰ auriga regit. ⁊
in captiuitatem rediget õnẽ
carnalem affectũ. ⁊ carrus
sm ad muitũ rõnis in obseqͥũ

Expanded text:
iram, metum, cupiditatem, et gaudium, veluti quemdam animi currum, bonus auriga reget; et in captivitatem rediget omnem carnalem affectum, et carnis sensum ad nutum rationis in obsequium
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Attende homo quid fuisti
ante ortũ. ⁊ quid es ab or¬
tu usq ad occasũ. atq quid
eris post hnͣe uitã. ꝓfecto fu¬
isti qñ nõ eras. post ea de
uili materia fcũs ⁊ in ulis¬
simo pãno ĩuolutus mẽstina¬
li sangnĩe in ut̾ro materno
fiusti uutrictus. tunica tua

Expanded text:
 Attende, homo, quid fuisti ante ortum, et quid es ab ortu usque ad occasum, atque quid eris post hanc vitam. Profecto fuit quando non eras: postea de vili materia factus, et vilissimo panno involutus, menstruali sanguine in utero materno fuisti nutritus, et tunica tua
Abbreviated transcription (Latin):
nũ in aĩo erectũ est. et exci¬
sum ⁊ mirabłia calcãtẽ qui
neminẽ uid cũ quo se ꝯmu¬
tatũ uelit qui hoiem ea sola
ꝑte extimat qua hõ ẽ. qͥ nat᷑a
magr̃a utit᷑ ad illiꝰ leges ꝯ¬
sit. cui bona sua. nlła uis extu¬
tit. qui mala in bonũ u̾cit.
certus iudicii in ꝯcussus in¬
trepidꝰ. ꝙͣ aliq̃ uis monet. lilła
telũ nocẽtissimũ ui maxĩa
ĩtorsit pũgit ñ uuln̾at. Seca

Expanded text:
t excelsum et mutabilia calcantem, qui neminem videt, cum quo se conmutatum velit, qui hominem ea sola parte aestimat, qua homo est, qui natura magistra utitur, ad illius leges csit, cui bona sua nulla vis excutit, qui mala in bonum vertit, certus iudicii, inconcussus, intrepidus, quem aliqua vis movet, nulla telum nocentissimum vi maxima into
Abbreviated transcription (Latin):
derũt hoĩes nuln̾ari uł occidi.
cũ p̾mũ aspexerint ꝑ horres¬
cunt. et pauore ꝯfusi destiga
magis ꝙͣ de ꝯflictu ĩcipiunt
uentũ. Nam sol añ faciem
eripit usũ. uentus ꝯͣrius.
cua flectit ac de p̾mit hostiũ
ad inuat tela. pulius ad frõ¬
tem ꝯgestus. ocło ĩplet ⁊ clau¬
dit ħ monĩto eo ꝙ acies or¬
diuant᷑. et iam in petiti ui¬
tare solent. d duci ꝓundo a¬
uend̾ ẽ infuturũ ne post
paululũ accedẽte die. noceat
solis nuitata ꝯulsio. ne uẽtus
adu̾sus hora solita eo pugnã¬
barritũ uocant pͥus ñ d actolli.
ꝙͣ acies utͣq se ũxerit. Imperitoꝵ
longe. cũ hostes mag̾ t̾reant
Si cũ teloꝵ ictu clamoris horroꝵ

Expanded text:
derunt homines vulnerari vel occidi, cum primum aspexerint, perhorrescunt et pavore confusi de fuga magis quam de conflictu incipiunt ventum. Nam sol ante faciem eripit visum; ventus contrarius tua inflectit ac deprimit, hostium adiuvat tela; pulvis a fronte congestus oculos implet et claudit. Haec momento eo quo acies ordinantur etiam imperiti vitare solent, sed duci provido cavendum est in futurum ne post paululum accedente die noceat solis mutata conversio, ne ventus adversus hora solita eo pugnanbarritum vocant prius non debet attolli am acies utraque se iunxerit; imperitorum longe, cum hostes magis terreantur si cum telorum ictu clamoris horror
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qͥ ꝓdest cũ tullio or̃onẽ re¬
tłoricis coloꝵ stellare syd̾ib.
cũ aristotile ancipiti dyale¬
tice gladio auis fła distingu̾e.
cũ zenone flicatẽ ꝓbabłr defẽ
nato in acc̾nciũ ꝯgruẽtia nect̾e̾

Expanded text:
e; cum Tullio, orationem rhetoricis colorum stellare sideribus; cum Aristotele, ancipiti dialecticae gladio a veris falsa dividere; cum Zenone falsitatem probabilitate nato in accidentium congruentia nectere
Abbreviated transcription (Latin):
miũ si diligent᷑ consid̾e̾s qͥd
eꝰ ⁊ misenias eiu̾iare uolis.
ꝙͣ sit on̾ata pccis. nreptita
uiciis. pruriens cõcuꝑiscẽ¬
ciis. ocupapa passionib. pol¬
luta illusionib. prona sẽꝑ
ĩ malũ ⁊ in om̃e uiciũ ꝓcli¬
us. plenã tũ confusione ⁊
ignoninna ĩueĩes. hug̃.¬

Expanded text:
 Si diligenter consideres, quid ejus miserias enumerare velis, quam sit onerata peccatis, irretita vitiis, pruriens concupiscentiis, occupata passionibus, polluta illusionibus, prona semper in malum, et in omne vitium proclivis, plenam omni confusione et ignominia invenies.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Non emĩ tm̃ celeriꝰ. s ⁊ iam
ꝑfectiꝰ mmbuũt᷑ que discũtꝰ
a pu̾s. deiñ militaris alacᷤ¬
tas saltus ⁊ c̾sus. añ temp¬
tandꝰ ẽ. ꝙ corpus etate pigͦs¬
cat.uelocitas .ii. ẽ q̃ ꝑcepto
ex̾citio strenuũ efficit lella¬

Expanded text:
 Non enim tantum celerius, sed etiam perfectius imbuuntur, que discuntur a pueris: deinde militaris alacritas, saltus et cursus ante tentandus est, quam corpus etate pigrescat. Velocitas enim est, que percepto exercitio, strenuum efficit bella
Abbreviated transcription (Latin):
gratõ. eꝰ de in q renouatõm.
que oĩa quidẽ uent᷑aͣ eẽ credẽd̾
e̾. S qͥb moĩs. ⁊ quo ordĩe ue¬
ment magis tũc docebit reꝵ
incelligentia ualet consequi.
existimo tũ eo q ͦ a me ꝯmemo¬
rata st̃ ordĩe eẽ uent᷑a. ang̾¬

Expanded text:
 renouationem. Quae omnia quidem uentura esse credendum est; sed quibus modis et quo ordine ueniant, magis tunc docebit rerum intellegentia ualet consequi. Existimo tamen eo quo a me commemorata sunt ordine esse uentura.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Constat quid̃ moib locis
⁊ ignanos ⁊ stremios nasci.
tñ et gens gentẽ p̃cedit in
bello. ⁊ plagas teli ad robur
siccate. ampliꝰ quidem sare.
Q minus hr̃e sangͥnis dicũt
ac pp̃ea ꝯstanciã ac fiduciã
minus nõ hr̃e pugnandi. qr
metuũt nuln̾a qui exiguũ sã¬
guĩem se hr̃e nouerũt. eq̃ seꝑ¬
tentrionales ppłi remoti a soł
ardorib in ꝯsultõres quid̃. S
tñ largo sangͥne redũdantes
st̃ ad bella ꝓnitissuu. tirones
gis. quib ⁊ copia saugm̃s
suppetat ad nulnetũ mortis¬
q otẽptũ. ⁊ nõ possit deẽ ꝓru¬
dencia que ⁊ modestiã ẜuat

Expanded text:
 Constat quidem in omnibus locis et ignavos et strenuos nasci, sed tamen et gens gentem praecedit in bello et plaga caeli ad robur siccatas, amplius quidem sapere, sed minus habere sanguinis dicunt. Ac propterea constantiam ac fiduciam comminus non habere pugnandi, quia metuunt vulnera, qui exiguum sanguinem se habere noverunt. Econtra septentrionales populi, remoti a solis ardoribus, inconsultiores quidem, sed tamen largo sanguine redundantes, sunt ad bella promptissimi. Tyrones gis, quibus et copia sanguinis suppetat ad vulnerum mortisque contemptum et non possit deesse prudentia; que et m
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Auarus t̾rena esurit ut
mendicus. fideł ꝯtempnnt
ut dũs ille possidendo m̃di¬
cat. Iste cõtempnẽ do ẜuat.
q̃re a quoius edꝵ qui ĩ sacia¬
bili corde luctis tprlib ĩ hiãt
ꝙͥ nã de hiis senciãt. qui sua

Expanded text:
 avarus terrena esurit ut mendicus, fidelis contemnit ut dominus. Ille possidendo mendicat, iste contemnendo servat. Quaere a quovis corum qui insatiabili corde lucris temporalibus inhiant, quidnam de his sentiat, qui sua
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qui desid̾at pacem pparet bel¬
lũ. qui uictoriã cupit. milites
ĩbuat diligent̾ qui secũdos
optat euentꝰ dimicet arte
ñ casu. Nenio ꝓuocare. nemo
aud offend̾e ꝙ̃ intelligit sr̃io¬
mimũ copiosos ex̾citus mag̾
deꝑ̾ssos. Nã płib casib sb̾ia¬
cet amplior mstitudo. ĩ itine¬
nib ꝓ mole sua sꝑ ẽ tardior.
n longiore at̃ agmĩe ⁊ iam

Expanded text:
 qui desiderat pacem praeparet bellum; qui victoriam cupit milites imbuat diligenter; qui secundos optat eventus dimicet arte, non casu. Nemo provocare, nemo audet offendere, quem intellegit supemium copiosos exercitus magis depressos. Nam pluribus casibus subiacet amplior multitudo. In itineribus pro mole sua semper est tardior; in longiore autem agmine etiam
Abbreviated transcription (Latin):
lap̾m cũfide suscipiẽtes. sic ab¬
soluũt᷑ a debito dãpnatõnis.
ut nõ teneant᷑ debito expiatõ¬
ius. fideles u̾o ⁊ tͥmĩosi post lap¬
sũ u̾e penitẽtes sic absoluũt᷑¬
a debito dampnatõis. ut nõ
teneant᷑ sub debito expiatõis.

Expanded text:
tes sic absolvuntur debito damnationis, ut non teneantur debito expiationis: fideles vero et criminosi post lapsum vere poenitentes sic absolvuntur debito damnationis, ut tamen teneantur sub debito expiationis.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iste tumułu pccĩne libent̾
augm̃tat. ille cũ oĩ diligenci
colit simłacͫ ⁊ iste cũ oĩ cura
custodit th̾m. Ille spẽ point ĩ
ydolatrra. ⁊ iste spẽ constituit
ĩ pocm̃a. Ille tunet mutilare
¶Quarꝰ largus ĩ alieno s par¬
cus in ꝓpͥo. gulã euacuat ut
archam ad impleat. corpus
extenuat ut lucrũ extendat.
manũ h ad dandũ collectam
s ad recipiendũ porrectam.
ad dandũ clausas s ad recipiẽ¬

Expanded text:
 iste cumulum pecunie libenter augmentat. Ille cum omni diligentia colit simulacrum, et iste cum omni cura custodit thesaurum. Ille spem ponit in ydololatria, et iste spem ponit in pecunia. Ille timet mutilare  Largus in alieno, sed parcus in proprio. Gulam evacuat, ut archam impleat, corpus extenuat, ut lucrum extendat. 2 «Manum habet ad dandum collectam, sed ad recipiendum porrectam», ad dandum clausam, sed ad recipie
Abbreviated transcription (Latin):
declarat᷑ indicuis. sit gͦ adoles¬
cens martio oꝑeri deputand.
uigilantib oculis. erecta c̾iice.
lato pectore humeris muscło¬
sis ualentib digitis. longio¬
rib brachiis. uentre modicus.
exilior crucib. suris ⁊ pedib.
nõ sr̃flua carne distẽtis. sed
neruoꝵ duricia collectis. cũ
hes intirone signa de p̾hend̃is.
ꝓcentatem. ñ magno oꝑe de
deside̾s. utiliꝰ ẽ .n. fortes mi

Expanded text:
declaratur indiciis. Sit ergo adolescens martio operi deputandus, vigilantibus oculis, erecta cervice, lato pectore, humeris musculosis, valentibus digitis, longioribus brachiis, ventre modicus, exilior cruribus, suris et pedibus non superflua carne distentis, sed nervorum duricia collectis, cum hec in tyrone signa deprehenderis, proceritatem non magnopere desideres: utilius est enim fortes esse
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nũqͣm credo potuisse dubita¬
ri aꝑtõrem arinis rustitam
plebem q̃ sb̾ dnñio ⁊ in labore
nutͥtur. Soł paciens. unb ͤ
negligens. balneoꝵ nescia.
deliciaꝵ ignara. simplicis aĩ.
ꝑuo ꝯtenta duratis ad oem̃
laboꝵ tolłanciã m̃bris. cui
gestare frũ. fossam duce̾. onͦ
fle. Consuedo de rure ẽ. ⁊ solẽ¬

Expanded text:
 numquam credo potuisse dubitari aptiorem armis rusticam plebem, quae sub divo et in labore nutritur, solis patiens, umbrae neglegens, balnearum nescia, deliciarum ignara, simplicis animi, parvo contenta, duratis ad omnem laborum tolerantiam membris, cui gestare ferrum, fossam ducere, onus ferre, consuetudo de rure est. Inte
Abbreviated transcription (Latin):
Dͣ młtos seduxit cupiditas.
redarguit. ⁊ pedem sedentis at¬
trunt. qr captus capidĩe ꝓinis¬
soꝵ disponsu̾at male dr̃e isrłi.
achor ppꝰ lapidauit. q tulit ar
ietico. Naboth int̾e̾ptus ẽ ut
achab uineam possideret gye
pit argentũ ⁊ uestes sub no ͤ
helisei. Iudas laqueo se suspẽ¬
dit. qr uendidit ⁊ tradidit xͫ.
ananiã ⁊ zaphirã sb̾itanea
mors extĩeit. qr de p̾cio agͥ¬

Expanded text:
 multos seduxit cupiditas! redarguit, et pedem sedentis attrivit, quia captus cupidine promissorum disposuerat maledicere Israeli. Achan populus lapidavit, quia tulit aurum Iericho. Naboth interemptus est, ut Achab vineam possideret. Giepit argentum et vestes sub nomine Elisei. Iudas laqueo se suspendit, quia vendidit et tradidit Christum. Ananiam et Saphiram subitanea mors exstinxit, quia de pretio ag
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ ut congreget alt̾ ut dis¬
sipet. ⁊ duo q̃ possessa deffend̃t
i. intempancia. ⁊ prudẽcia m̃di.
sr̃bia dya ͦ clausit celũ. gula
pͦ parenti abstulit ꝑadisũ. auã
dĩti aꝑuit infernũ. In temꝑã¬
cia n̾o ad huc corm̃ꝑit mũdũ.

Expanded text:
us ut congreget, alter ut dissipet; et duo, quae possessa defendunt, id est, intemperantia et prudentia mundi. Superbia diabolo clausit coelum, gula primo parenti abstulit paradisum, avaritia diviti aperuit infernum, intemperantia vero adhuc corrumpit mundum.
Abbreviated transcription (Latin):
Si dana disçiplia oĩo bel¬
ia culparet. hoc pociꝰ ꝯsiliũ
salutis petentib in euugłio
daret᷑. ut abic̾ent arma. seq
milicie oĩo sb̾ traherent. dcm̃
ã ẽ eis. Neminẽ ꝯcutiatis.
estote ꝯtenti stipe ndiis nr̃is.

Expanded text:
iana disciplina omnia bella culparet, hoc pocius concilium salutis petentibus in ewangelio daretur, ut abicerent arma seque milicie omnino subtraherent. Dictum est autem eis: Neminem concuciatis! Estote contenti stipendiis vestris!