comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i quos ĩ hostiũ potestatem ꝑ¬
cta mox natꝰ filius eis ircore
noĩe ꝑĩ capiet. ac si filiꝰ na
nł pretones applłantur. ⁊ ĩo
qui a latronib captus c̾̃ ẜriꝰ
latromim nõ ẽ. noc postlum¬

Expanded text:
icta in hostium potestatem t, mox natus filius eius uxore nomine perinde capiet, ac si filius nauel praedones appellantur. et ideo qui a latronibus captus est, seruus latronum non est, nec postlim
Abbreviated transcription (Latin):
ignominna missꝰ ad inclicem
suũ remittentꝰ ẽ noc recipicn¬
licet fu̾it absolutus ¶Adul¬
t̾ri uł aliquo indicio publico
dampnati int̾ milites non
sunt rccipicudi. ¶ Non om̃is
quilitemi hũit ⁊ iomilitan̾t
ex anctoran ibetur. oz quico
m̃o milicie se ded̾it ut sub ob

Expanded text:
minia missus ad iudicem suum remittendus est nec recipienlicet fuerit absolutus. Adulterii uel aliquo iudicio publico damnati inter milites non sunt recipiendi. Non omnis, qui litem habuit et ideo militauerit, exauctor‹ar›i iubetur, sed qui eo animo militiae se
Abbreviated transcription (Latin):
cta mim̾um int̾dictõ inilicie
niutatõ gradꝰ dciectio ungno¬
muuosaᷤ iniñio. nam ĩ mctał¬
lum uł ĩ opus metalli noda¬
bunt ur uec torquentur. ¶e¬
mausor c̃ qui clin nagatus
ad castra reducitur deftor est
qui plicum tempꝰ enagatus
irducitur. ¶ Is qui exploratõ¬
ne manct hostib in sistentib¬
⁊ ut qui a fofsato receit capi¬
te puicudꝰ c̃. ¶ Qui stacionis
uiis itliquit plusqͣ emen¬
sor c̃ itaq pro modo delictiant
castigatur. ant gradui imlicit
deicitur si p̾sidid̾ ant cinꝰ ms
ꝓpõiti ab ercentõne quis desi¬
stat pc̾m deftoris subut¶ Si

Expanded text:
um indictio, militiae mutatio, gradus deiectio, ignominiosa missio. nam in metallum aut in opus metalli non dabuntur nec torquentur. Emansor est, qui diu uagatus ad castra regreditur. Desertor est, qui per prolixum tempus uagatus reducitur. Is, qui exploratione emanet hostibus insistentibus aut qui a fossato recedit, capite puniendus est. Qui stationis munus relinquit, plus quam emansor est: itaque pro modo delicti aut castigatur aut gradu militiae deicitur. Si praesidis uel cuiusuis praepositi ab excubatione quis desistat, peccatum desertionis subibit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ ẽ ꝗ si boms milos auetisti¬
matus fi̾nt ꝓꝑc ec̃ ut affirma¬
tõni crꝰ citdatur. sicinansor
ant negligens suoꝵ aut seg¬
cns nõ creclitur ei si post mul¬
tum temporis icclut. ¶m
ab hostib captꝰ c̃ acu capt̾¬

Expanded text:
s miles antea aestimatus fuit, prope est, ut adfirmationi eius credatur: si remansor aut neglegens suorum aut segens, non credetur ei. Si post multum temporis redit qui ab hostibus captus est et capt
Abbreviated transcription (Latin):
cõfugit ⁊ redent torq̃bitur ad
bestiao q nł ĩ furcam dampna¬
paciantur ⁊ is qui uolens tnͣs¬
te. o si exinproinso lumi iter
quis facit capitur ab hostib
rispecto inte eiꝰ p̾cedentis actu
uenia erdabitur. ⁊ si explecto

Expanded text:
confugit et rediit, torquebitur ad bestiasque uel in furcam damnapatiantur. Et is, qui uolens transtur. Sed si ex improuiso, dum iter quis facit, capitur ab hostibus, inspecto uitae eius praecedentis actu uenia ei dabitur, et, si expleto
Abbreviated transcription (Latin):
a lib̾tas debita captiuo fi̾nit re¬
dẽptus uñd eam pet̾e pot̾it nͥ¬
it temptori sat̾fcc̃it. ¶Si depor¬
tatum ab ĩsula hõssts ceꝑirit
it teuptꝰ is quib caib reclit ĩ
eam cam nenit in q̃ futurꝰ cet
si captus no fuiss deportabit᷑¬

Expanded text:
a libertas debita captiuo fuerit, redemptus nondum eam petere poterit, nisi redemptori satisfecerit. Si deportatum ab insula hostes ceperunt, redemptus quibus casibus redit, in eam causam ueniet, in qua futurus esset, si captus non fuisset: deportabit
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ ft̃a intelliguntu. si ibi de¬
ceffint ꝑ legem coruclum ad
cum purgantem ucoremloret
inhostium potestate puci̾t.
nato dem̃ filio ⁊ mortuo ibide¬
cefẜit eius testm̃ nullum c̃. qr¬

Expanded text:
telleguntur, si ibi decesserint, per legem Corneliam ad cum praegnatem uxorem haberet, in hostium potestatem peruenerit, nato deinde filio et mortuo, ibi decesserit, eius testamentum nullum est, q
Abbreviated transcription (Latin):
cornelia que futuit ec̃nt. s hni
de quoꝵ horditaterab ⁊ tutelis
costituebantur ĩ hostium pote¬
tate nõ puenissent apparet gͦ
ead̾ om̃ia ꝑtin̾e ad h̾rcem eiꝰ
potitus est hĩturꝰ e̾et si postlum¬
captinoꝵ stipulantur uł acci¬
pient atqumn dĩs intelligin¬
tur cum postlimimo redicũt
cant quiex loge cornelia hrdi¬

Expanded text:
quae futura esset, si hi, de quorum hereditatibus et tutelis constitueb‹a›tur, in hostium potestate‹m› non peruenissent. Apparet ergo eadem omnia pertinere ad heredem eius, potitus est, habiturus esset, si postlimcaptiuorum stipulantur uel accipient, adquiri dominis intelleguntur, cum postliminio redierint: eant, qui ex lege Cornelia heredi
Abbreviated transcription (Latin):
mincem se lat̾ cesc̾ent quo tẽpo¬
re non c̾ postlumimmi apira¬
tis ⁊ latronib captilibi ꝑma¬
neut. ¶posthumiuo relisse urͣ
titur s ⁊ incuntatem sociam
amicam uc ad regem socium
uł amicum nen̾it statim post

Expanded text:
nt: quo tempore non est postliminium. A piratis aut latronibus capti liberi permanent. Postliminio redisse uidetur, et si in ciuitatem sociam amicamue aut ad regem socium uel amicum uenerit, statim post
Abbreviated transcription (Latin):
sua qui redemit gͦ de uctallo
captus ⁊ttc̃ptus ĩ penam suã
re utctur nec tñ ut tũsfuga me¬
talli ꝑm̾endꝰ erit. s redemptor
afisco p̾cium recipict. q q̃ con¬
stitutum ẽ ab inꝑatore nr̃o
⁊ diuo seu̾o. ¶Si uatum expa¬
phila tibi legatumm fu̾nt tuq

Expanded text:
sua qui redemit. Ergo de metallo captus redemptus in poenam suam reuertetur, nec tamen ut transfuga metalli puniendus erit, sed redemptor a fisco pretium recipiet. quod etiam constitutum est ab imperatore nostro et diuo Seuero. Si natum ex Pamphila lega
Abbreviated transcription (Latin):
id̾ ꝙ placint fuco nor ẽe penã
petendim insic̾ntores sumu re¬
legnim in pena contraclitores
nonetcenur no ut ins cõc prim¬
toꝵ fiscus amitat. ¶dem.¬

Expanded text:
placuit fisco non esse poenam petendam, nisi creditores suum reuilegium in poena contra creditores non exerceatur, non ut ius commune priuatorum fiscus amittat.
Abbreviated transcription (Latin):
in priuis creclitorib p̾ce dentib
sat̾ fiat ã si quid suꝑflumest.
fisto inferatur: aut si acceꝑit to¬
tum fiscus soluat ip̃e uł simpli¬
cit̾ si uenlidit procurator inbebit
pccimam ꝙͣ debĩ creditori priua
repsit licet bona relictur̾ se quis
non suscipe ⁊ adiecit illũ digĩ
finssc pin̾ri protam turpi tamq
mindioso cõmcnto ⁊ mͥ dnrum
coutracẽ uidebatur in ultro uc¬
menttm penam statñe. ¶ Sicut
mĩciart cami ncmo cogitur itali¬
b̃m arbit̾un᷑ sistendici nõ dat᷑
quidctulit ⁊ itaduiꝰ scu̾rͦ iant̃

Expanded text:
inprimis creditoribus praecedentibus satisfiat et si quid superfluum est, fisco inferatur, aut, si acceperit totum fiscus, soluat ipse: uel simpliciter si uendidit procurator, iubebit pecuniam, quam deberi creditori priuats rescripsit, licet bona relict‹u›rum se quis non suscipere. et adiecit et illum dignum fuisse puniri pro tam turpi tamque inuidioso commento, et nisi durum esse uidebatur in ultro uenientem poenam statuere. Sicut nuntiare causam nemo cogitur, ita liberum arbitrium desistendi ei non datur qui detulit: et ita diui Seuerus et
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ tunc deceffisse intelligitur ex
quo captꝰ c̃. suas uires substitu
piatur ĩ pubes institutꝰ uł cx¬
hrdatus ĩpronitu ẽ dic̾e legem
corncliam de tabulis scõio nd̾
locutam ce ciꝰ dum tarat psonã
dc mostrasse qui testĩ factõnem
hñiss. planc captum c̃ ⁊̃ ĩ pub̾is
legatimam hrditatem ꝑ legt m
cornelam defr̃i qmi u̾m ẽ uccĩ

Expanded text:
iam tunc decessisse intellegitur, ex quo captus est, substitupiatur impubes institutus uel exheredatus, in promptu est dicere legem Corneliam de tabulis secundis nihil locutam eius dumtaxat personam demonstrasse, qui testamenti factionem habuisset. plane captiui etiam impuberis legitimam hereditatem per legem Corneliam deferri, q
Abbreviated transcription (Latin):
rente udi ciuib in uirtute belli¬
ca mag̾. ꝙͣ in pact romani et̃
runt ad alt̾os sibellum subito
exarsiss coꝵ ẜ in efficiuntur apõ
ꝙ iam hostos suo fc̃o dep̾hñdnt᷑
quib nis postlumum ẽ tamĩ
bello ꝙͣ in pacc uisi fed̾c tñi fint¬

Expanded text:
reuertendi ciuibus in uirtute bellica magis quam in pace Romani esse runt ad alteros, si bellum subito exarsisset, eorum serui efficiuntur, apud quos iam hostes suo facto deprehenduntur. quibus ius postliminii est tam in bello
Abbreviated transcription (Latin):
um tacitum fid̾igmifsum̃ is ci
datum erat sc cape incħo posse
de tulifs inq̃stionem ueni do¬
drantis antociꝰ assis ꝑtem dim¬
chiam cebñficio dini traiam it¬
tacitam fidtm acrmodaut ut
nõ capienti itstitũet hrditate¬

Expanded text:
um tacitum fideicommissum is cui datum erat capere se nihil posse detulisset, in quaestionem uenit, dodrantis an totius assis partem dimidiam ex beneficio diui Traiani retacitam fidem accommodauit, ut non capienti restitueret hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
anus nam sũ ci aĩmꝰ fuissi rema¬
obmalcficium data. ⁊ deinde ala¬
trũculis cxtere gentis capta ⁊ in¬
it cõm̾cii uendita ac retrmpta ĩ
cãm suam itcidit cocctio auł fir
fino centurio in p̾cium ex fisco

Expanded text:
anus: nam siue animus ei fuisset remaob maleficium data et deinde a latrunculis exterae gentis capta et iure commercii vendita ac redempta in causam suam reccidit. Cocceio autem Firmo centurioni pretium ex fisco
Abbreviated transcription (Latin):
optet ip̃e aut̾ fiscus actoꝵ su¬
cõpellitur. ut si usus hus con¬
tra int̾dictum fu̾it cã cadat.
¶Enociens apud fiscum agitꝰ
actoꝵ potestas copulanda est.
quor᷑ sus nõ fu̾at postulatus
exoffõ recitatio uire poscetur.
Qni pro alio afisco cõuentꝰ debi¬
cum soluit nõ ntiq postulat ꝑ¬
secutõnem bonoꝵ cins proquo

Expanded text:
ortet. Ipse autem fiscus actorum sucompellitur, ut, si usus is contra interdictum fuerit, causa cadat. Quotiens apud fiscum agitur, actorum potestas postulanda est, quorum usus non fuerat postulatus, ex officio recitatio iure poscetur. Qui pro alio a fisco conuentus debitum exsoluit, non inique postulat persecutionem bonorum eius pro quo
Abbreviated transcription (Latin):
a procuratorib itsc̾ pẜunt. si nõ
probarttur mutatam uolunta¬
tem ec̃ p̾stand̃ fid̾iomissu at
ita pompriꝰ cõtempnatꝰ desid̾o¬
bat homis eẽ hrditatis id oꝑte

Expanded text:
a procuratoribus rescripserant, si non probaretur mutatam uoluntatem esse, praestandum fideicommissum: atque ita Pompeius condemnatus desiderabat onus esse id hereditatis oporte
Abbreviated transcription (Latin):
tu qui defensione omissa rechma
c siñiam malinsti. cumtibi crim̃
obic̾ctur riõ ĩ m̃ito qͥngentos so¬
lidos inferre inssus es. omissacĩ
ip̃mo cãc inquisitõnem ipute
hmc pene sublidisti optinend̃
c̃ cĩ ut hn quib negocia fiscalia
monentur ad detensionem c̃ac
bona fide neniant uo adũsanos
aut iudices reduin̾c tepitut. Sop¬

Expanded text:
'Tu, qui defensione omissa redimere sententiam maluisti, cum tibi crimen obiceretur, non immerito quingentos solidos inferre fisco iussus e‹s›: omissa enim ipsius causae inquisitione ipse te huic poenae subdidisti. optinendum est enim, ut hi, quibus negotia fiscalia mouentur, ad defensiones causae bona fide ueniant, non aduersarios aut iudices redimere temptent'.
Abbreviated transcription (Latin):
s successiom irlinꝙ̃tur. ¶Adẽ¬
bitore fisci in frandem datas li¬
b̾tatts retrahi placuit sane ip̃m
ita. ib. alio en̾ic mancipi ita
ut maumuttat nõ ẽ probit᷑.
gͤ tunc ⁊ lib̾titem p̾start possit.

Expanded text:
 successioni relinquuntur. A debitore fisci in fraudem datas libertates retrahi placuit. Sane ipsum ita ab alio emere mancipium, ut manumittat, non est prohibitum: ergo tunc et libertatem praestare possit
Abbreviated transcription (Latin):
non essi quocicus tũ delator ad¬
et nissus cessat uec hoc frande
possoris su fcm c̾c probabitur
dinꝰ adrianus resc̾psit scõm
ut in scntencia cõp̃̾hũdatur q̃
delatorco ołicto io cophndisse
¶Duiꝰ pins eccilio maximo
it sc̾psit cõstitutõnc̃ pr̃is si qͣ
cõpelłetur de lator ed̃c mandato¬
rem. at nisi cdidifs ut ĩ i̾cła

Expanded text:
non esset. Quotiens tamen delator adesse iussus cessat nec hoc fraude possessoris factum esse probabitur, diuus Hadrianus rescripsit secundum ut sententia comprehendatur etiam delatores edicto id comprehendiss‹e›. Diuus Pius Caecilio Maximo rescripsit constitutionem patris sui, qua compelleretur delator edere mandatorem ac, nisi edidisset, ut in uincula
Abbreviated transcription (Latin):
itgentur prolicioris ant̾ tem̾¬
poris spacium ab ĩ impatore
postulard̃ẽ. ¶ Si prĩcipalis rci
boua ad fiscum denoluta suit
fidriussores lib̾antur nisi forte
nimꝰ y̾donci sint. ⁊ in reliquin
no et solute ꝙͣtitatis acceffint.
¶Si plus fuatimi erbonis dcla¬
toris afisco cdistractis ire ac m̾i¬
to itstitra postulatur. ¶Toonł¬
nctor ex finito fiscali nich̾ tñfer¬
re pottst. nec cyp̾ssi mat̾iam
uend̾e nł oline non substituti
alus cct̾as q arbores pomifer¬
af ced̾e ⁊ facta eiꝰ rei estimatõ¬
ne ĩ quadruplum cõuenitur.

Expanded text:
rorogentur: prolixioris autem temporis spatium ab imperatore postulandum est. Si principalis rei bona ad fiscum deuoluta sint, fideiussores liberantur: nisi forte minus idonei sint et in reliquum non exsolutae quantitatis accesserint. Si plus seruatum est ex bonis debitoris a fisco distractis, iure ac merito restitui postulatur. Conductor ex fundo fiscali nihil transferre potest nec cupressi materiam uendere uel oliuae non substitutis aliis ceterasque arbores pomiferas caedere: et facta eius rei aestimatione in quadruplum conuenitur
Abbreviated transcription (Latin):
beat pocunam cum ec̾t fisci debi¬
tor solut mͥqne debc̾at. postta fis¬
cus uire suo nsus abstulit mͥ pe¬
pignori. marcelł. iecto cristima¬
bat᷑. si id ꝙ mͥ solutum ẽ fiscꝰ mͥ
abstulit uo cõpet̾e pignoꝵ lib̾aci¬

Expanded text:
bat, cum esset fisci debitor, soluit mihi quae debebat: postea fiscus iure suo usus abstulit mihi pepignora. Marcellus recte existimabat, si id quod mihi solutum est fiscus abstulit, non competere pignorum liberati
Abbreviated transcription (Latin):
na debetur¶In reatu cõstitutꝰ
bona sna acdu̾strait pot̾. eiq
trbitor itcit bona fite solint.
Actores qui aliꝙ offm̃ gcrut
ĩ bonis que distrahunt procur¬
atores ne uenũdare ui scõsul¬
tis principib prohũtur ⁊ si
ucneat uendicio nullas unt̾
hxbit. ¶ Sinis cesaris si iussu ꝓ¬
curatoris adrit hrditatem cesa¬
ri nolenti acquintur. ¶Si mł
ti frandem fisco fccuit. no ut
cõcinctons uectigał hrdes hab

Expanded text:
a debetur. In reatu constitutus bona sua administrare potest, eique debitor recte bona fide soluit. Actores, qui aliquod officium gerunt, in bonis quae distrahunt procuratores uenundare inconsultis principibus prohibentur, et, si ueneant, uenditio nullas uires habebit. Seruus Caesaris si iussu procuratoris adiit hereditatem, Caesari uolenti adquirit. Si multi fisco fraudem fecerint, non ut conductione uectigalis, heredes hab
Abbreviated transcription (Latin):
os qui ad hostibi capiiuturł
qui hostib dedncuntur unt pꝰ¬
linii reu̾ti antiquitus pla¬
cuit an qui hostib deditus re¬
n̾sus ricc a nobis reccptꝰ cuiꝰ ro¬
manus sit int̾ brutum ⁊ seu̾n
naric tractatum ẽ ⁊ cõsequens
ẽ ut cintitem no acdipiscatur.

Expanded text:
os, qui ab hostibus capiuntur uel hostibus deduntur, iure postliminii reuerti antiquitus placuit. an qui hostibus deditus reuersus nec a nobis receptus ciuis Romanus sit, inter Brutum et Scaeuolam uarie tractatum est: et consequens est, ut ciuitatem non adipiscatur.
Abbreviated transcription (Latin):
erat dampnat᷑. Item costitutõ¬
uib principrm prohũtur de¬
ferre illi qui ĩ metallum damp¬
nati sunt hoc id ne desꝑati ad
dclatõnem facile possuit su̾cã ꝯ
fugẽ. s eas cãs quas au̾ damp¬
natõneni ceꝑuit deftire possc
cos q̃ post dampnatõnem cxtqͥ

Expanded text:
erat datus. Item constitutionibus principum prohibentur deferre illi, qui in metallum dati sunt. hoc ideo, ne desperati ad delationem facile possint sine causa confugere. Sed eas causas, quas ante damnationem coeperunt deferre, posse eos etiam post damna
Abbreviated transcription (Latin):
nuo. Sicitur exasse hrdita¬
Itm ee sabimano cum fiscus
uendicass ꝙ uec lib̾tatem noc
legata tucatur ꝙ apte nullamł̃t
rõnem cum exquibꝰlib aliis ca̾i
fisco necditatisr brditatib ⁊ lib̾¬
tates ⁊ ligata mancant᷑. ¶nł.
index cognoscat. an usta cã obe¬
licioras sit ⁊ si crrasse uidebit᷑
det inprudencie nemam. sin ã
calupnic hoc ip̃m Iucdas ea¬
q cã accusatori ꝑiũ cedat ac si
cãm egisset ⁊ plidiss ¶ Siqͥs
delatorẽ subiecit tm̃ in errariu.

Expanded text:
. Dicitur, ex asse hereditates ex Silaniano cum fiscus uindicasset, ut nec libertates nec legata tueatur. quod aperte nullam habet rationem, cum ex quibuslibet aliis causis fisco uindicatis hereditatibus et libertates et legata maneant. 15 iudex cognoscat, an iusta causa abolitionis sit, et si errasse uidebitur, det inprudentiae ueniam, si autem calumniae, hoc ipsum iudicet eaque causa accusatori perinde cedat, ac si causam egisset et prodidisset. Si quis delatorem subiecerit, tantum in aerarium
Abbreviated transcription (Latin):
a prociratore exigend.mi ⁊ insta
p̾cia nõ et p̾t̾ita ẽptione s exp̾¬
senti estimatõne cõstitui sicut
eĩ diligenti cultura p̾cia p̾dioꝵ
blico conductore se obliganit
excessit scqͥtis trmporis uoĩc
non tenctur ioq prĩcipalib
nentur conductores uectigaliũ
publicoꝵ ⁊ agroꝵ sitantidꝰ locari
non possuit: uam ⁊ facilins in¬

Expanded text:
re exigendam et iusta pretia non ex praeterita emptione, sed ex praesenti aestimatione constitui: sicut enim diligenti cultura pretia praediorum blico conductore se obligauit, excessit, sequentis temporis nomine non tenetur: idque principalibus nentur conductores uectigalium publicorum et agrorum, si tantidem locari non possint. nam et facilius in
Abbreviated transcription (Latin):
mortem coscunt u̾o añ ad fiscũ
cogitur ꝙͣ prius costit̾it cuiꝰ
cumnus gr̾a manꝰ sibi intułit.
¶Euis boua qui sibi ob aliquod
ncudicantur. ꝙ si hii tetio in¬

Expanded text:
m consciuit, non ante ad fiscum coguntur, quam prius constiterit, cuius criminis gratia manus sibi intulerit. Eius bona, qui sibi ob aliquod uindicantur. Quod si id taedio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinentib ẽc licitur indiciũ
dari p̾sentib ⁊ agentib q̃ cis¬
qui ncgociais fisci solent int̾ue
ueniente fisci aduocato detisc
sunt in ĩtegrum restitimutur.

Expanded text:
e dicitur, iudicium dari praesentibus et agentibusqui negotiis fisci solent interuesi non interueniente fisci aduocato decisae sint, in integrum restituuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
cogitur ꝙ thesaurum ĩuen̾it.
nisi ex cothesauro pars fiscode¬
beatur qui aut̃ ĩloco fisci thasan¬
rum inuen̾it ⁊ ꝑtem ad fiscim
ꝑtinentem supp̾sẜit totum cum
alt̾o tanto cogitur solu̾c. ¶ p̃.
hñtur si modo p̾cium uł modicũ
dederunt. Itrm.
plum pro euctõne promiẜit t̾n
fiscus simplum p̾stabit. si. ab co
Ci ius distrahñdi uis ros fiscida¬
tum c̃ fint clistractum quid fisci
prinati uurt pro ant̾iorib suc¬

Expanded text:
cogitur, quod thensaurum inuenerit, nisi ex eo thensauro pars fisco debeatur. qui autem, cum in loco fisci thensaurum inuener‹it›, partem ad fiscum pertinentem suppresserit, totum cum altero tanto cogitur soluere. 4 Ulphabentur, si modo pretium uel modicum dederunt. 5 Idem iplum pro euictione promiserit, tamen fiscus simplum praestabit. Si ab eo, cui ius distrahendi res fisci datum est, fuerit distractum quid fisci,priuati iure pro anterioribu
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ s nec ał clubitari oꝑtet qͥn ĩ
ad libellum cornelii ruphi scͥp¬
ẜ unt tociens etendi eẽ instr̃a quo¬
cieus de nire capiendi uł de mie
ana q̃ retur non si decapitili cã
agatiuꝰ senatꝰ censint gi neq de

Expanded text:
as dubitari oportet, quin non in ad libellum Cornelii Rufi rescripserunt totiens edenda esse instrumenta, quotiens de iure capiendi uel de iure aria quaeratur, non si de capitali causa agatur. Senatus cens
Abbreviated transcription (Latin):
rensoꝵ scͥbit. ita demũ publicam
anferri pocuam ei qui cum erit
creditor ĩ solutum pecuniam accep̃
si aut sciebat cum accipiebat pub¬
licum quo debitorcm et̃ aut poste¬
a ccgnouit anꝙͣ cõsum̃ct pccumã¬

Expanded text:
rum scribit ita demum publicam auferri pecuniam ei, qui, cum erat creditor, in solutum pecuniam accepit, si aut sciebat, cum accipiebat, publicum quoque esse debitorem, aut postea cognouit, antequam consumeret pecu
Abbreviated transcription (Latin):
ani ⁊ soc̾m exreliquis portionib¬
tomptum ẽ quipostumꝰ bren
tempore decessit atz ita om̃s hr̾¬
clitas ad matrem postum denobui
ficq in lucium ticiũ accusanit cũ
non obtimuss pronocauit int̾¬

Expanded text:
onibuto ruptum est, qui postumus breui et ipse decessit, atque ita omnis hereditas ad matrem postumi deuoluta ficii in Lucium Titium accusauit: cum non optinuisset, prouocauit: inte
Abbreviated transcription (Latin):
sum uñciatiue̾t. ab husqui
sano delatum ec̃t dinꝰ ant̃. re¬
cipi professionem ciꝰ uissit. n
cĩdignam eẽ primo tam p̾cipi¬
tem festinatõnem prioris ⁊cñ
cõfiti de suo mit ꝙͣ alind defer

Expanded text:
 ab his, qui sario delatum esset, diuus Antoninus recipi professionem eius iussit: neque enim dignam esse praemio tam praecipitem festinationem prioris, et cum confiteri de suo iure quam aliud defer
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ¶Multa pricipalia sunt res¬
cͥpta quib canctur unõ alit̾ fisc¬
cum debitoꝵ suoꝵ debitores cõ¬
nemir nisi principales debito¬
res defcc̾unt uł ex rõne fisci no¬
imua fc̃a liquido approbentur
nł ercõtractu fiscili debitores ꝙ¬

Expanded text:
unt rescripta, quibus cauetur non aliter fiscum debitorum suorum debitores conuenire, nisi principales debitores defecerint, uel ex ratione fisci nomina facta liquido probentur, uel ex contractu fiscali debitores c
Abbreviated transcription (Latin):
i nõ expelicrit pupillo hrdititẽ
parentio retin̾e p̾tor bona defũc¬
ti uenire ꝑmttit ut ꝙ suꝑau̾it
pnpillo restituatur. ¶Si puꝑillꝰ
añqmͣ abstin̾et aliquid geffit.
ẜuand̾ ẽ itiq si bona fid̾e gefsit.
¶Quid gͦ si quibꝰdam credito
ant negligencia aut cupiditas
catus tutor soliit cquiim cẽ int¬

Expanded text:
i non expedierit pupillo hereditatem parentis retinere, praetor bona defuncti uenire permittit, ut quod superauerit pupillo restituatur. Si pupillus, antequam abstineret, aliquid gesserit, seruandum est, utique si bona fide gessit. Quid ergo, si quibusdaaut neglegentia aut cupiditas catus tutor soluit, aequum e
Abbreviated transcription (Latin):
si qͥdam ei actõnes ꝑiture st̃
Datur ĩ creditorem actõ qui ĩ
possoncm ussus ẽ de co ꝙ ex
bonis debitoris ad eum ꝑnc¬
uit si ant̃ mid sit aliquid con¬
socutꝰ actõnos suas p̾stabit da¬
tur aut̃ ĩ factum actõ adu̾sus
cum ⁊ om̃e ꝙ ĩ actõne negoꝵ¬

Expanded text:
dam actiones periturae sunt. Datur in creditorem actio, qui in possessionem missus est, de eo quod ex bonis debitoris ad eum peruenit: si nondum sit aliquid consecutus, actiones suas praestabit. datur autem in factum actio aduersus eum et omne, quod in actionem nego
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ex boniᷤ furiosi ueneat eaq
ẜuanda labco ait q̃ solent ẜ¬
dam̾puñ sit allatura ciedito¬
rib. ita aut̃ ucudend.a ut ꝙ
supsit fimoso detur qr hois
enis statꝰ ⁊ hĩtus a pnpilli

Expanded text:
 ex bonis furiosi ueneat: eaque seruanda Labeo ait, quae solent sdamnum sit allatura creditoribus, ita autem uendenda, ut quod supersit, furioso detur, quia hominis eius status et habitus a pupilli
Abbreviated transcription (Latin):
Utiuuur ut sũ quis cod loco a¬
di tũ occursum crcclitoris enitet
latitare indeatur. demq cum
quo qui ĩ foro cod agat. sicirca
colu̾pnas aut stationos secccu
titare. adu̾sꝰ alt̾m rĩo constat
aũt ut ip̾e posfit bona ciꝰ adñ¬

Expanded text:
utimur, ut siue quis eodem loci asi tamen occursum creditoris euitet, latitare uideatur. denique eum quoque, qui in foro eodem agat, si circa columnas aut stationes se occutitare, aduersus alterum non. constat autem, ut ipse eius possit bona uen
Abbreviated transcription (Latin):
de fendatim. si defendi ceꝑit p¬
lam ucint ei ne pupilla uiri¬
potrno fi̾nt ⁊ recte defendctur
cos qui bona possident ⁊ de pͦ
fendi quid sit undcam utrũ
tm̃ copim sun fact̾ ⁊ ad susci¬
uero ⁊ satdarc oĩmodo ⁊ qui

Expanded text:
defendatur: si defendi coeperit plam uenerit eaue pupilla uiripotens fuerit et recte defendetur: eos, qui bona possident, de possfendi quid sit, uideamus, utrum tantum copiam sui facere et ad susciuero et satisdare om
Abbreviated transcription (Latin):
sistendi cã si fidenissorei dechit.
si n potestattm sin faciat n te
fend̾ctur iri iẜo ¶Potestatẽ
aut̾ sui nõ ficit qui id agit ne
latitantis bona inbet possidcͦti
¶Quod si no latitet oz absens
no defeudatur none ur potes¬
tatem sin no fact᷑ deftndi ant̾.

Expanded text:
fideiussorem dedit, si neque potestatem sui faciet neque defenderetur, iri iubebo'. Potestatem autem sui non facit, qui id agit, ne latitantis bona iubet possideri. Quid si non latitet, sed absens non defendatur? nonne uidetur potestatem sui non facere? Defen
Abbreviated transcription (Latin):
cc ant̾ loc̾ hñt quocicus pupil¬
lus nõ defendatur aquoc̾q fñ
atutore sũ curitors sũ hc̃at
tutorcm pupillꝰ sũ nõ hcat.
ectm si existat aliquis qui
pupillum cõstars debet liq̃it¬

Expanded text:
c autem locum habent, quotiens pupillus non defendatur a quocumque, siue a tutore uel curatore, siue habeat tutorem pupillus siue non habeat: ceterum si existat aliquis, qui pupillum constare debet liq
Abbreviated transcription (Latin):
sõnem ⁊ ex hus reb ali nõ
deke̾p̾tor ait qui frandatio¬
ms ca latitamisi boni mriar¬
bitratu nõ defendatur cł bo¬
na possidi uendi q mbebo.
¶Cum hoc edc̃oui locum lõeat.

Expanded text:
onem ex his rebus ali non debere. Praetor ait: "Qui fraudationis causa latitabit, si boni viri arbitratu non defendetur, eius bona possideri vendique iubebo". Cum hoc edictum locum habeat,
Abbreviated transcription (Latin):
an ut frandet an aliaex cã. qͥd
gͦ si duas cãs latitanli h̾at uł
clitores. an uenclitõ recte proce¬
dat ⁊ puto proband̾ si płos cãc
sint latitatõnis int̾ quas ẽ q̃
frandatõnis cã uoce debt posse¬
q hme bona ciꝰ uencdi¶Ed
si adu̾sus quosdam occulta

Expanded text:
reditores an alia ex causa. Quid ergo, si duas causas latitandi habuit uel editores? an uenditio recte procedat? et puto probandum, si plures causae sint latitationis, inter quas est et fraudationis causa, nocere debere posseque hinc bona uendi. Quid si aduersus quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ cc̃ nr᷑ pronocitõne int̾põiti¬
gͤ ⁊ si abstiñe ordĩc inssus ẽa
im ꝑticipare cum hoc sit cõsti¬
tutum ⁊ sit niris ne quid pen¬
dente applłatõne nouetim:¬
¶Si quis expłib facinorib cõ¬

Expanded text:
prouocatione interposita.Ergo et si abstinere ordine iussus sit um participare, cum hoc sit constitutum et sit iuris, ne quid pendente appellatione nouetur.Si quis ex pluribus facinoribus co
Abbreviated transcription (Latin):
dande sut abco aquo. appelli¬
tum ad cum qui de ca applła¬
tõne cogniturꝰ c̾ sũ principẽ
sũ ꝙ̃ libeͦt alium quas lĩas di¬
mifsorias sũ apłos appellant.
scnsus aut̃ lr̃as̾ talis ẽ applli¬
ssc puta lucium ticinm a fin̾a
illius q̃ nit̾ illos dicta c̃ snffi¬
cust aut̃ petif̃c utra tempꝰ
dimissorias instant̾ ꝙ sc piꝰ
itpetentis dimissorias con¬
stitutõnes desid̾ant. cquu

Expanded text:
e sunt ab eo, a quo appellatum est, ad eum, qui de appellatione cogniturus est sive principem, sive quem alium, quas literas dimissorias sive apostolos appellant. Sensus autem literarum talis est: appellasse puta Lucium Titium a sententia illius, quae inter illos dicta est. Sufficit autem petiisse intra tempus dimissorias instanter et saepirepetentis dimissorias constitutiones desiderant. Aequu
Abbreviated transcription (Latin):
uetẽm latituchĩcm altitudi¬
ꝓpric clicitur ad lib̾auitum
purgat. ⁊ õs oĩo qui ĩpͥstinũ
statum reducunt ¶Si quis
ĩ sp̃c refectionis det̾iorẽ mã
facit impunc uui tũ pacic¬

Expanded text:
m altitudinem latitudiproprie dicitur ad libramentum purgat et omnes omnino, qui in pristinum statum reducunt. Si quis in specie refectionis deteriorem viam facit, impune vim pati
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcam legem uo ĩcidat ut pu¬
ta si n amou̾it n celau̾it ta¬
bulas s iocͥco alii tradicłit ne
cas int̾dicenti ẽxhib̾ct. hoc est
si nõ supp̾mendi aĩo uł cosilio
fociss. S ne huic exhib̾et ¶B¬
sit exbibe̾ uidenuꝰ eibe hoc
ẽ mat̾ic ip̃uis aꝓp̾hende̾de co¬
piam fac̾c. ¶ Echib̾e ant apõ
p̃torem optet. nt ex auctorita¬
tc eiꝰ signatoros admoniti ue¬
nitutꝰ. ad itcognoscenda sig¬
na ⁊ si forte nõ obit̃pent tesfes.
libeo scͥbit col̾ci cos a p̾tore
tcbe ¶Solent aut̃ exhibi tab¬
ulas desid̾are oms oĩo ꝑ quid

Expanded text:
in eam legem non incidat, ut puta si neque amouerit neque celauerit tabulas, sed idcirco alii tradiderit, ne eas interdicent‹i› exhiberet, hoc est si non supprimendi animo uel consilio fecit, sed ne huic exhibesit exhibere, uideamus. exhibere hoc est materiae ipsius adprehendendae copiam facere.Exhibere autem apud praetorem oportet, ut ex auctoritate eius signatores admoniti uenirent ad recognoscenda signa: et si forte non optemperent testes, Labeo scribit coerceri eos a praetore debere.Solent autem exhiberi tabul
Abbreviated transcription (Latin):
tinentes ieliquisse dicitur sũ
bee penes te sint aut dolom¬
alo tuo fcĩnc̃ ut desinereut c̾e.
ata eas illi exhibers It̾m si lib¬
ellus alind nc quid relictum
cẽ clicctur dec̾to cõp̾hendam.
¶Si quis forte cõfitratur pe¬
bẽ ⁊ tempꝰ eidand̃ ẽ ut erbi.¬
beat si uo potest ĩ p̾sencui ex¬
hiberess si negit se cchi

Expanded text:
tinentes reliquisse dicetur, si hae penes te sunt aut dolo malo tuo factum est, ut desinerent esse, ita eas illi exhibeas. item si libellus aliudue quid relictum esse dicetur, decreto comprehendam'. Si quis forte confiteatur pebere, et tempus ei dandum est, ut exhibeat, si non potest in praesentiarum exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
hoc locum uõ he̾bit. s ad ech¬
ibend̃ ent agend̃ ut cxhibitis
ommiꝰ hoc int̾dc̃o tenebitur uͦ
p̾uidicatur aliquid legi corne¬
lic testam̃tarie qi dolo malote

Expanded text:
c locum non habebit, sed ad exhibendum erit agendum, ut exhibitas ilo minus hoc interdicto tenebitur, nec praeiudicatur aliquid legi Corneliae testamentariae, quasi dolo malo te
Abbreviated transcription (Latin):
qo pusficrit. ¶ Et pot opis no¬
in nũciatõncm̃ ꝯmitunt sc litiga¬
tores p̾toris int̾ lictõm. ¶ Inte que¬
ritur apud cclsum libro .xxiiͦ. dig̃
mat tibi cum adiisario ut opus fa¬
ceret. au danta sit ouencions crecp¬
cio. ⁊ air cessus tantum nec e̾r piculin
ne pactõ priuut. ⁊um ussinp̾toris. an̾

Expanded text:
fieret. Et post operis novi nuntiationem committunt se litigatores praetoriae iurisdictioni. Inde quaeritur apud Celsum libro duodecimo digiatum conveniat tibi cum adversario, ut opus faceres, an danda sit conventionis exceptio? et ait Celsus dandam, nec esse periculum, n
Abbreviated transcription (Latin):
ptine qma ad ea oꝑa que i solo fuii
ꝑtinet hoc etem. ¶ Siquis cdificiũ
opus nũciare ci possinius indeam
q magis est ne possimus hic eĩ nõ
opus nomũficit s neti sustincu¬

Expanded text:
tinere, quia ad ea opera, quae in solo fiunt, pertinet hoc edictum. Si quis aedificium novum nuntiare ei possumus, videamus. et magis est, ne possimus: hic enim non opus novum facit, sed veteri sustin
Abbreviated transcription (Latin):
bitio. hactenus qͣuattnus pro hũ¬
di ius is qui demitiasset non br̃et.
¶Hoc au̾̃t edem remediumq ne
opis nom mĩciatõnis adi̾ius fut᷑a
ta hoc est adu̾sus eꝰa que nũcum fc̃a

Expanded text:
bitio hactenus, quatenus prohibendi ius is qui nuntiasset non haberet. Hoc autem edictum remediumque operis novi nuntiationis adversus futura ta, hoc est adversus ea quae nondum facta
Abbreviated transcription (Latin):
di nis isqui demitrsset non bret.¬
oꝑa incluctum est non aou̾sus p̾ti¬
ta bor est adusus ci quc hũcm fca
it tiscirdimi ad int̾dc̃m quod in ant
ꝙ in loco sacro religioso ne⁊ quod in

Expanded text:
is qui nuntiasset non haberet.opera inductum est, non aduersus praeterita, hoc est aduersus ea quae nondum facta it transeundum ad interdictum 'quod ui aut 'quod in loco sacro religios
Abbreviated transcription (Latin):
lut p̾tor ꝙͣ boc ut etrou̾sias eorum
diriincta quib si sponte recefrint
dicebit io ratum br̃s ¶Opus no¬
nũ fac̾e nirͣ quiaut edificando aut
detrabndo atpͥstinam facicinopis
mutat¶ Hoc anttm cde̾m no oĩa
sinit solo quorum cdificitio uł de¬
molicio nr̃ opus nonũ etin̾c. ¶ P

Expanded text:
s eorum dirimeret? a quibus si sponte recesserunt, debebit id ratum habere.Opus nouum facere uidetur, qui aut aedificando aut detrahendo aliquid pristinam faciem operis mutat.Hoc autem edictum non omnia niuncta sunt, quorum aedificatio uel demoli
Abbreviated transcription (Latin):
sor pro filio cõscrsisse añt pr
dccimonatui filii nr si prc¬
sens noutomi uo cõtradreit
pronite qnicgͥ nire publicofi¬
li gessit pr ut fide nissor p̾sta¬

Expanded text:
sor pro filio. consensisse autem pater decurionatui filii uidetur, si praesens nominationi non contradixit. proinde quidquid in re publica filius gessit, pater ut fideiussor p
Abbreviated transcription (Latin):
hilxutur. dimi tũ ꝑ hoc non
fiat conta scuitꝰ consultum.
quo illiciti collegia artentar.¬
non liceat anͣt. implino qm
unĩ collegim licitm bro ñ
est cõstitutimi ⁊ adinis frib.¬

Expanded text:
hibentur, dum tamen per hoc non fiat contra senatus consultum, quo illicita collegia arcentur.Non licet autem amplius quam unum collegium licitum habere, ut est constitutum et a diuis fr
Abbreviated transcription (Latin):
nui namciscim
iusgenciu eum ip̃o gen̾e
humano proditum c̾ opus est
nt de hoc pͥus refend̾ sit¶ Si¬
q capiuntur. idest fere bestie.
uolucres. pisces capiencium

Expanded text:
ium nanciscimuius gentium cum ipso genere humano proditum est, opus est, ut de hoc prius referendum sit. Omni capiuntur, id est ferae bestiae et uolucres pisces, capientium
Abbreviated transcription (Latin):
hilxutur. dimi tũ ꝑ hoc non
fiat conta scuitꝰ consultum.
quo illiciti collegia artentar.
non liceat anͣt. implino qm
unĩ collegim licitm bro ñ
est cõstitutimi ⁊ adinis frib.¬

Expanded text:
hibentur, dum tamen per hoc non fiat contra senatus consultum, quo illicita collegia arcentur. Non licet autem amplius quam unum collegium licitum habere, ut est constitutum et a diuis fr
Abbreviated transcription (Latin):
to um tebitore dño ratmmi remi
ht posse debitorem ag̾c cum ꝓ¬
curators cristimant cumum tc¬
bitor lib̾atus sit argumtum ici
q si milla scipło int̾poiti sit con¬

Expanded text:
to iam debitore dominus ratam rem habet. posse debitorem agere cum procuratore existimauit, cum iam debitor liberatus sit: argumentum rei, quod, si nulla stipulatio interposita sit, con
Abbreviated transcription (Latin):
mur. ut cessicura. situteloctas
incligeat. qr situtores habent
ditꝑfurorem incuram nonit¬
diguntur siuic non hanotifur.¬
or eis accibrit. incħominus tu¬
tores accipero poterunt. quialce
xii. tabuiarum. ita accepta est
utadpuꝑilios ur pupillasñ per¬
o. suit atolescentidiri quasietad
cet impeclimentum. ⁊ itacliffi¬
nicinussci quem etas curo. uel
tutele subici uones sc nect̃o. qĩ
imp̃r.iñt argustus. rescͥpsit ⁊
cum magisctatiquam tement.¬
ictantisper sitꝯsulcrdum.
Bipupillus pupillaus cumiu¬
stotutorr tutor⁊uccumqu
olitelnagero uuilt acurator. in
damrempecitur utrum ip̃is po¬
cõscicitoumest siue agant sui
ꝯueranturturi hunc curator
em posses fmnonalias quam supe
petat cuiti eum oportet t̃em¬
qi cassius. ł .xii. scripsit. talemc¬
uratorem nemmemturi posso
nisi pres entem aneq cuiqua
insi presenti et postiuianti it. iqi
infanti non potest tari¶Item
cassius ait. sipupillus curator¬
m poscero nonuitt quomtnũ
cumeoagatun cogicum ⁊ prcto¬

Expanded text:
mur, ut cesset cura, si tutelae aestas indigeat. quare si tutores habent, per furorem in curam non rediguntur, siue non habent et furor eis accesserit, nihilo minus tutores accipere poterunt: quia lex duodecim tabularum ita accepta est, ut ad pupillos uel pupillas non pero, sed ut adulescenti dari, quasi aetatis esset impedimentum. et ita definiemus ei, quem aetas curae uel tuteoninus Augustus rescripsit, cum magis aetati quam dementiae tantisper sit consulendum. Si pupillus pupillave cum iusto tutore tutorve cum eorum quo litem agere vult et curator in eam rem petitur, utrum ipsis poet sciendum est, sive agant sive conveniantur, dari hunc curatorem posse, sed non alias, quam si ipse petat, cui dari eum oportet. denique Cassius libro sexto scripsit talem curatorem neminem dari posse nisi praesentem neque cuique nisi praesenti et postulanti, itaque infanti non potest dari. idem Cassius ait, si pupillus curatorem poscere non uult, quo minus cum eo agatur, cogi eum a pr
Abbreviated transcription (Latin):
ccionem uiso hechabere s animi¬
committi. quãm sisatiscebrit
boe est non aliter eigerere perni¬
ittendum quam sirem salua
foro cauerit. ¶Tutorisdation¬

Expanded text:
cionem in se habere, sed admcommitti, quam si satisdederit, hoc est non aliter ei gerere permittendum, quam si rem saluam fore cauerit. Tutoris datio
Abbreviated transcription (Latin):
taxat tepecuno agnouisse au̾
utetu. suic gessit. siuic grrenti
finio ꝯsensit. siuc õmo. atttrigit
tutelam sund̾ cum quidam filio
scripssit. ut ddiligenter tucela
gereret cum scias inquio picul¬
umadnos ꝑtinero. dpxihunc qͦ
uideri. agnonisse ꝓlane si solũ¬

Expanded text:
isse autem uidetur, siue gessit, siue gerenti filio consensit siue omnino attigit tutelam. unde cum quidam filio scripsisset, ut diligenter tutelam gereret, 'cum scias', inquit, 'periculum ad nos pertinere', dixi hunc quoque uideri adgnouisse: plane si solu
Abbreviated transcription (Latin):
ge .xii. tabularum agͣnatĩ
delate sunt ⁊ ꝯ sang̾uieis Itẽ
patͣronis. Item his qui ad legit¬
timamprditatem admitti po¬
ssunt. hoc summa ꝓiudentia
ut qui sparent hanc hr̃e succe¬
ssioẽm. Item tuentur bona ne

Expanded text:
decim tabularum adgnatis delatae sunt et consanguineis, item patronis, id est his qui ad legitimam hereditatem admitti possint: hoc summa prouidentia, ut qui sperarent hanc successionem, idem tuerentur bona, ne
Abbreviated transcription (Latin):
harent exqua rd ipsi nomencep¬
unt. Itaqaappllantur tutoirs q¬
uasitiuitores atq tefensores: sic̾¬
tur. ¶Mũtus tutordarinon¬
pocest quoniam auccorita¬
um non possotari tutorem. pli

Expanded text:
habent, exque re ipsa nomen cepunt: itaque appellantur tutoruasi tui‹t›ores atque defensores, sictur. Mutus tutor dari npotest, quoniam auctoritanon posse dari tut
Abbreviated transcription (Latin):
ptir irerut̃ naturanon
sunt s offitiales quitem futurt
neccuiquam ceber alii possunt q̃.
pitronocum proprietas eorum ⁊
ieentis persca ⁊ in eius tiuelri¬
nturꝯstitit. fabrues autem. auc.¬
uetius gencris sut. ut ⁊ quotũq
alo itastipulatur. operas michit
arospontes. Itaq pttronotantti¬
pulandumiest. ¶lbtusopatum
nomins ita nirinto patrono. ut
utiotitio soluero ntiotitionon
pot. ut apatrono nibenttur.

Expanded text:
in rerum natura non sunt.Sed officiales quidem futurae nec cuiquam alii deberi possunt quam patrono, cum proprietas e‹a›rum et in edentis persona et in eius cui eduntur constitit: fabriles autem aliaeue eius generis sunt, ut a quocumque male ita stipulatur: "operas mihi dare spondes?" itaque patrono dari stipulandum est. Libertus operarum nomine ita iurando "patrono aut Lucio Titio" solvere Lucio Titio non potest, ut a patrono liberetur.
Abbreviated transcription (Latin):
attam atinius. frater sororuo.
bu sunt tritarui filius filia ab¬
uũs culus amita mat̾tera pr¬
onu ꝓuue patruus magius
auinculus magnus amitao¬
agnamattera magna. aui au¬
ieue ꝓpitruus ꝓumculus u¬

Expanded text:
ataui atauiae frater sororue: hi sunt tritaui filius filia, abauunculus amita matertera, proaui proauiae patruus magnus auunculus magnus amita magna matertera magna, aui auiaeue propatruus proauunculus p
Abbreviated transcription (Latin):
bitores pripillorumiuladulto¬
tumexperoõi sua ꝓlpẽctii offiti
inpupuum potus accio uicdi¬
cititutur et maxime sinon sc
litiobtunt sicum non posst. ip¬

Expanded text:
bitores pupillorum vel adultorum ex persona sua prospectu officii in pupillum potius actio iudicati datur et maxime, si non se liti optulit, sed cum non posset
Abbreviated transcription (Latin):
scit so tutoremtutum sicessitu¬
torpiculo suo cesrat. Ioenima
diuomarto ꝯstitutum tuta
stit sc tutoremtatum nec excã¬
tioem si quam hab auegat in¬
tra tempora prestituta suopen¬
cuiocess ¶ Safficit tutorib at
plenam cefensioem si ũ ipi ait¬
itiu suscipiant suic pupilii.
ip̾is actori nec cogendi sunt

Expanded text:
t se tutorem datum si cesset tutor, suo periculo cessat: id enim a diuo Marco constitutum est, ut, qui scit se tutorem datum nec excusationem si quam habet allegat intra tempora praestituta, suo periculo cesset.Sufficit tutoribus ad plenam defensionem, siue ipsi iudicium suscipiant siue pupillus i
Abbreviated transcription (Latin):
Itemilib̾tinis si sit. patrona.
c⁊patronifilius namtutelam
patroni filius herelitatem pa¬
tronobtinebit t̃. intum deniq
critasi sit patronifilia et nepos¬
siapito bostes sit frater. inferio¬
ris gradus agnato tutela non
defestu. namasipationus ap̃
bostes sit patroni filio tutela
nontefertur. s int̾ima pretoẽ
hereclitato tutela defertur. Int̾¬
dum berelitas sinc tutelas ut ꝑ¬
uta meo cuilatitãuit cum ẜu¬
um suum rogatuscẽt manuor¬
rescͥpsit. aureliorasso. ius ꝑat̾r
tergiusatio eorum qui subute¬
to fideiconimissar̃libertatem
uelint comodo puniantur. ne
quid apud fratres remarebit.
ut martłs notat legittimaaũt
rrditas. id sororem pertinebit

Expanded text:
item in libertinis, si sit patrona et patroni filius: nam tutelam patroni filius, hereditatem patrona optinebit: tantundemque erit et si sit patroni filia et nepos.Si apud hostes sit frater, inferioris gradus adgnato tutela non defertur: nam et si patronus apud hostes sit, patroni filio tutela non defertur: sed interim a praetore hereditate tutela defertur, interdum hereditas sine tutela, ut puta in eo qui latitauit, cum seruum suum rogatus esset manumrescripsit Aurelio Basso ius patroni tergiuersatio eorum, qui subuertere fideicommissam libertatem uelint, eo modo puniatur, ne quidem apud fratres remanebit, ut Marcellus notat, legitima autem hereditas ad sororem pertinebit
Abbreviated transcription (Latin):
patronidecesẜ int. cunc tutela
adureros corum incipio ꝓtinẽ
pinte sialterexpatronis filiu
alter nepotem reliquerit sutm
adsolum filium anuero. adno¬
potem tutela ꝑtincatꝰ quacin
epor infamuia pat̾s sui ꝓximiꝰ
est hoc apparebit exlogittimis ħ¬
ereditatib legittima aũt bered¬
itas adsolum fuium pertim.
ergo et tu tela. ad solum fuiam
tescendit post filium cimcat
nepotem. ¶Queri potest sipa
troni filius sit remotussuret
cãtus annepoti tutela deferat᷑¬

Expanded text:
patroni decesserint, tunc tutela patroni decesserint, tunc tutela eros eorum incipit pertinere. Proinde si alter ex patronis filium, alter nepotem reliquerit, utrum ad solum filium an vero et ad nepotem tutela pertineat, quia et nepos in familia patris sui proximus est? hoc apparebit ex legitimis hereditatibus: legitima autem hereditas ad solum filium pertinet. ergo et tutela ad solum filium descendit, post filium tunc ad nepotem. Quaeri potroni filius sit remotus uel excusatus, an nepoti tutela deferat
Abbreviated transcription (Latin):
spauteruł nõia tu telata est s
pꝯsequentias hereditatum quo
exipsalego patronis cato sunt.¬
sergo manumissor. ex lege.xii.ti.
itteret  exꝯstitutioo diui mãci
̃adaufidium uictorinum pu¬
cnit ad lib̾ta temdicendum ẽ
tuͣtoremeẽ. ¶ plano si forte ex
tatem non habebit tutoremcũ
qui rogatus est ẜorͣcinus uipertꝰ
effectus estad familiam testato¬
ris pertinebit inqua specio inci¬
pit tutela aduueros patroni pri¬
mos pertinerot. que adpatronoᷤᷤ
non pertinuit qd̾ quidem moi¬
Ib orcinisubertis iccum hab tõ¬
stam̃to manumissis ¶ Siduo
plures ue manunutrant om̃s
tutores sunt ¶S sunulier sit
intermgnumissores dicendũ
est. solos masculos fore. tutores¬
set sialiquis cepatronis tecess¬
it cutela penes ceteros patrono
est quannuis ille filium reliq̃¬
rit. ¶ Sas iab hostib fucrit ca¬
ptusint̾im soliꝯpatroni tuto¬
res sunt. ¶ Siminmodo et sun
fuitutem redactussit. ippari
ceteros ẽẽ tutores ¶S et siom̃s

Expanded text:
uel nominatim delata est, sed per consequentias hereditatium, quae ex ipsa lege patronis datae sunt.Ergo manumissor ex lege duodecim itteret, et ex constitutione diui Marci ad Aufidium Uictorinum peruenit ad libertatem, dicendum est tutorem esse.Plane si forte ex tatem, non habebit tutorem eum qui rogatus est, sed orcinus libertus effectus ad familiam testatoris pertinebit. in qua specie incipit tutela ad liberos patroni primos pertinere, quae ad patronos non pertinuit: quod quidem in omnibus orcinis libertis locum habet testamento manumissis.Si duo pluresue manumittant, omnes tutores sunt: sed si mulier sit inter manumissores, dicendum est solos masculos fore tutores.Sed si aliquis ex patronis decesserit, tutela penes ceteros patronos est, quamuis ille filium reliquerit. sed et si ab hostibus fuerit captus, interim soli compatroni tutores sunt. simili modo et si in seruitutem redactus sit, apparet ceteros esse tutores.Sed si omnes
Abbreviated transcription (Latin):
escpsit set exinb multis rescͥptis
b̾clatum est. inpupillumdas¬
amactioemuidicati sempertu¬
tunc nec intutorem nec irpup¬
uium nec pignora tutoꝵis cap¬
ientu ẽc sepe rescͥptumẽ saiplui

Expanded text:
escripsit et exinde multis rescriptis declaratum est in pupillum dandam actionem iudicati semper tutunc enim nec in tutorem nec in pupillum. nec pignora tutoris capienda esse saepe rescriptum est.Ampli
Abbreviated transcription (Latin):
ratorq̃ ignorante nec maritato
pupillo non recto eiatutore pe¬
titum udrispiculumq corum
que curatornon iurodatus gess¬
tqnon sine ratione cũi qui pe¬
tũt cogenb agnoscere s etalia api¬

Expanded text:
ratorem ignorante nec mandante pupilla non recte ei a tutore petitum uideri periculumque eorum, quae curator non iure datus gessit, non sine ratione eum qui petit cogendum agnoscere. et alia pa
Abbreviated transcription (Latin):
petit incicuit insententiamost¬
itutioni. ¶Sec aut mater ab
ominiquitembõꝵ uendicatt̃s.
intest. itorum filiorum repelli¬
tuiss iucro maritus ei ficxicoo¬
missum a filio reliquertͥ uo
ulier non petut tutorem sisinc
ureris tecesẜit uł subhac conoi

Expanded text:
 incidet in sententiam constitutionis.Haec autem mater ab omni quidem bonorum uindicatione intestatorum filiorum repellitur. si uero maritus ei fideicommissum a filio rel‹i›querit, cui mulier non petit tutorem, 'si sine liberis decesserit', uel sub hac i
Abbreviated transcription (Latin):
tonunocum fructib uendica¬
ntitoli nom mnutiliter opponit᷑
ceceptio precuum acmedutp̃ei
usuras que c̾litoru cebẽntur
non offeitnti siecceteris facult¬
atib eius es alicnum solui nõ
poterit. egoau̾t notami. ⁊sisotu¬
i poterit. Sitñilleres saluercrt
exquarum precio erialieno sa¬
tiffieri poteritoi cendum ẽ ad

Expanded text:
fructibus vindicanti doli non inutiliter opponitur, exceptio pretium ac medii temporis usuras, quae creditoribus debentur, non offerenti, si ex ceteris eius facultatibus aes alienum solvi non poterit. ego autem notavi: etsi solvi potuerit, si tamen illae res salvae erunt, ex quarum pretio aeri alieno satisfieri potuit
Abbreviated transcription (Latin):
¶picitur. bonorum suorrior
administratioꝙ morib quid
abinitio intͦductumest. ¶S
solent hoclie. pretores uł presi¬
des sitalem hommem muen¬
erunt qui neq tempus neq
finem expensarum hab s boĩ
sua dilacerando ⁊ clissipanto.¬

Expanded text:
onorum suorum administratio, quod moribus quidem ab initio introductum est. sed solent hodie praetores vel praesides, si talem hominem invenerint, qui neque tempus neque finem expensarum habet, sed bona sua dilacerando et dissipando
Abbreviated transcription (Latin):
tendum est. inalicuait cump¬
alegates infructuosum cõ fũ¬
dumquem uenterouultis mo¬
tuũm moto precium inuent¬
urus sit. ¶ quamquam aut m̃
distratero uł obligaritucor p̾di

Expanded text:
mpallegastis infructuosum esse fundum, quem uendere uultis, motuum modo pretium inuenturus sit'. Quamquam autem neque distrahere neque obligare tutor pupi
Abbreviated transcription (Latin):
tuł. perfitei cominissum hr̃tituᷤᷤ
tam mulicris quamemptoris
betem mulicris ut fundus cip̾
cmptortinremarcat. fiteicom¬
missão precium taro tebere. In
rnictus quis sit. captiu
errorem quialatronib captus c̃¬

Expanded text:
 per fideicommissum hereditas tam mulieris quam emptoris heredem mulieris, ut fundus apud emptorem remaneat, fideicommissario pretium dare tus quis sit, captiuus errorem, quia a latronibus captus