comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spalenses. larnenses. lur senses. ilimberitanos. lace¬
tanos. iubienses. pompolenses. ressegienses. Kar¬
taginem conueniunt popłi.lxu: exceptis insu¬
larum incolis. Excolonia acitania. gẽmellenses.
& libisosona cognomine foro augustana: qͥb
duab ius italiȩ datum. Excolonia saraliense
oppidani latii uet̾is castulonensis qͥ cesari uena¬
les appellant᷑ setabitani qͥ augustani ualerien-¬
ses. Stipendiariorũ autẽ celeberr᷑nni labanenses.
bastitani. c̃ saburrenses. dianenses. gelestanii. lor¬
citani. laminitani. mentesani. qͥ & oritani: m̃te¬
fani qͥ & bastuli: oretani qͥ & gemani cognomi¬
nantur. Caputq celtiberiȩ segobrigenses. capeta¬
ni. toletami. tõgo flumini impositi: de inuatienseᷤ
& uirgilienses inglunienses cuentus. Wardiuli
diicunt popłos.xiiii. exqͥb iabanenses tantũ noĩa¬
relibeat. Turmogili. iiiͦi. Inquib segis amonen¬

Expanded text:
Ispallenses, Ilursenses, Iluberitanos, IaceIspallenses, Ilursenses, Iluberitanos, Iacetanos, Libienses , Pompelonenses, Segienses. Carthaginem conveniunt populi LXV exceptis insularum incolis ex colonia Accitana Gemellense, ex Libisosana cognomine Foroaugustana, quibus duabus ius Italiae datum, ex colonia Salariense, oppidani Lati veteris Castulonenses qui CaesariiIuvenales appellantur, Saetabitani qui Augustani, Valerienses. stipendiariorum autem celeberrimi Alabanenses, Bastitani, Consaburrenses, Dianenses, Egelestani, Ilorcitani, Laminitani, Mentesani qui et Oretani, Mentesani qui et Bastuli, Oretani qui et Germani cognominantur, caputque Celtiberiae Segobrigenses, Carpetaniae Toletani Tago flumini inpositi, dein Viatienses et Virgilienses. In Cluniensem conventum Varduli ducunt populos XIII, ex quibus Alabanenses tantum nominare libeat, Turmogidi IIII, in quibus Segisamonen
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ disceptant popł. xl .iii. Quoꝵ celeberrumi ciu¬
um romanorum dentosan. bisgargitani: latinoꝵ
ausetani. cerretani qͥ iulitani. cognominant᷑ & qui
augustani ac detani. Gerudenses. gessorienses. teari
qͥ iullienses. Stipendiarioꝵ: aqͥ caldenses. onenses.
beculonenses. Cesaraugusta. colonia iumunis. am¬
ne hibero asfusa. ubi oppidum antea uocabat᷑
salduuia: regionis reditaniȩ. Recip̃ popłos.m. L.oͫ.
Exhisciuium romanorũ bellitanos. celsenses. Ex
colonia calagurritanos qͥ nasci cognominantur.
ilerdensi surdaonũ gentis uxta quos sicoris flu¬
uius. Ostensis regionis suessetaniȩ turias sonori¬
ses. latinorum uet̾um cascanteses. erga uicenses
graccurritanos leonicenses. ossigerdenses. federa¬
tos. tarragensenses. stipendiarios. arcobrienses.
andolegenses. arocelitanos. burranenses. calacor¬
ritanos qͥ fabularenses cognominant᷑. cõpluten¬
ses. carenses. cincenses. cortoenses. damanitanos.

Expanded text:
ne disceptant populi XLII, quorum celeberrimi civne disceptant populi XLII, quorum celeberrimi civium Romanorum Dertosani, Bisgargitani; Latinorum Ausetani, Ceretani qui Iuliani cognominanAugustani, Edetani, Gerundenses, Iessonienses, Teari qui Iulienses; stipendiariorum Aquicaldenses, Aesonenses, Baeculonenses. Caesaraugusta colonia immunis, amne Hibero adfusa, ubi oppidum antea vocabatur Salduba, regionis Edetaniae, recipit populos LV: ex his civium Romanorum Bilbilitanos, Celsenses ex colonia, Calagurritanos qui Nasici cognominantur , Ilerdenses Surdaonum gentis, iuxta quos Sicoris fluvius, Oscenses regionis Suessetaniae, Turiassonenses; Latinorum veterum Cascantenses, Ergavicenses, Graccurritanos , Leonicenses, Osicerdenses; foederatos Tarracenses; stipendiarios Arcobrigenses, Andelonenses, Aracelitanos, Bursaonenses , Calagurritanos qui Fibularenses cognominantur, Conplutenses, Carenses, Cincienses, Cortonenses, Damanitanos ,
Abbreviated transcription (Latin):
buit᷑ Icositania mox latinorũ lucentiũ diani¬
um stipendiariũ. Sucro fluuiꝰ & qͦndã oppidũ.
contestane finis regio editania ameno p̾tendẽ¬
tes stagno ad celtiberos recedens. ualentia. colo¬
nia. tͥa. m̃. amari remota. flum̃ toriũ & tantũd̾
amari saguntum ciuiũ romanoꝵ oppidum
fide nobile: flum̃ uduba. Regio autẽ lergaonũ
hyberus amnis nauigabili cõmeruo diues. ort̾
incantabris haud ꝓcul oppido uliobricabis
cccc ͥ passus fluens nauium .ꝑ. cc̃ .lx. auarei op¬
pida capar ꝓpt̾ quẽ uniu̾sam hispaniã greci
apellauere hiberiam. Regio cessatania: flumen
subi. Colonia tarracon scipionũ opꝰ. sic̃ cartago
poenorũ. Tegio hilergetum oppidũ subur flum̃
itani. lacetani. ꝑque pireneũ ceretani. de anuuas¬
cones. Inora autẽ colonia barcine: cognomine. fa¬
uentia. Oppida ciuiũ romanorũ uetulo. irulo.
flumen arnum blambee flum albȩ emporia ege

Expanded text:
ibuuntur Icositani. 20 mox Latinorum Lucentum, Dianiibuuntur Icositani. 20 mox Latinorum Lucentum, Dianium stipendiarium, Sucro fluvius et quondam oppidum, Contestaniae finis. regio Edetania, amoeno praetendente se stagno, ad Celtiberos recedens. Valentia colonia III p. a mari remota, flumen Turium, et tantundem a mari Saguntum civium Romanorum, oppidum fide nobile, flumen Udiva. 21 regio Ilergaonum, Hiberus amnis, navigabili commercio dives, ortus in Cantabris haut procul oppido Iuliobrica, per CCCCL p. fluens, navium per CCLX a Vareia oppido capax, quem propter universam Hispaniam Graeci appellavere Hiberiam. regio Cessetania, flumen Subi, colonia Tarracon, Scipionum opus, sicut Carthago Poenorum. regio Ilergetum, oppidum Subur, flumen Fitani, Iacetani perque Pyrenaeum Ceretani, dein Vascones. in ora autem colonia Barcino cognomine Faventia, oppida civium Romanorum Baetulo, Iluro, flumen Arnum, Blandae, flumen Alba, Emporiae, ge
Abbreviated transcription (Latin):
niȩ sicut cõplurium ꝓuinciarũ aliqͣntum
uetus forma mutata. ẽ. ut pote cũ pompeiꝰ mag¬
nus tropheis suis q̃ statuebat in pyreneo octin
genta.lxx.uii. oppida. abalpib ad fines hyspa¬
niȩ ult̾ioris inditionẽ abse redacta testatus sit
Nunc uniu̾sa ꝓuincia diuidit᷑ inconuentꝰ uii:
cartaginensẽ. tarraconensẽ cesar augustanum.
dimiensem auiturũ. lucrensem. braccarũ. Acce¬
dunt insulȩ: qͣrũ insione  positas ciuitates ꝓuin
norum .xiii. latinorũ uet̾um .xuiii. federatũ
unũ stipendiaria. cxxxu. Primi inora bastu¬
li. pͦ eos qͦ dr ordine intꝰ recedentes m̃te saniore¬
tani. & adtagum carpeiani. Iuxta eos uaccei
uetiones & celtibi. asrebaci. Oppida ore ꝓxima
urci adscͥptum. ẽ: quȩ betice barea regio maui¬
tannia. inox deitannia. de in contestania. car¬
tago noua colonia cuiꝰ aꝓmunctorio qd̵ sat̾ni¬
uocatur cesaream mauritanie urbẽ. c̃. lxxͣx. uͭii.
ꝑtraiectus reliqua inora flum̃ tader coloniã

Expanded text:
niae sicut conplurium provinciarum aliquantum vetus forma mutata est, utpote cum Pompeius Magnus tropaeis suis, quae statuebat in Pyrenaeo, DCCCLXVI oppida ab Alpibus ad fines Hispaniae ulterioris in dicionem ab se redacta testatus sit. nune universa provincia dividitur in conventus VII, Carthaginiensem, Tarraconensem , Caesaraugustanum, Cluniensem, Asturum, Lucensem , Bracarum. accedunt insulae, quarum mentione seposita civitates provincnorum XIII, Latinorum veterum XVIII, foederatorum unum, stipendiaria CXXXV. Primi in ora Bastuli, post eos quo dicetur ordine intus recedentes Mentesani, Oretani et ad Tagum Carpetani, iuxta eos Vaccaei, Vettones et Celtiberi Arevaci. oppida orae proxima Vrci adscriptumque Baeticae Baria, regio Bastitania, mox deinde Contestania, Carthago Nova colonia, cuius a promunturio, quod Saturvocatur, Caesaream Mauretaniae urbem CLXXXXVII p. traiectus. reliqua in ora flumen Tader, colonia
Abbreviated transcription (Latin):
omnium in id institritus mestres qui
regnabat in solis urbes omnino iussꝰ
hoc ipsum inscriptũ in eo & enim scap̃¬
turȩ illȩ effigies ue quas uidemus
egyptiȩ sunt littere. postea & alii eors in

Expanded text:
omnium id instituit Mespheres, qui regnabat in Solis urbe, somnio iussus; hoc ipsum inscriptum in eo, etenim scalpturae illae effigiesque quas videmus Aegyptiae sunt litterae. 65 postea et alii e
Abbreviated transcription (Latin):
ro quadragenũ octonum cuditoꝵs lon¬
gitudine. Ramisesis autem quo regiran)¬
bitoꝵ. Idem digressis inde ubi fuit
id fecisse dicuntur:

Expanded text:
octonum cubitorum longitudine, Rhamsesis autem, quo regnanbitorum. idem ..... digressis inde, ubi fuit id fecisse dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ad pruinas niuesq & aqͥlonũ flatꝰ ꝑfer¬
re uires: Sane & insecta oĩa s minꝰ: diuq pa¬
rietib nr̃is occultata mat᷑e tepefiunt. Circa
apesaut temporũ locoruue ratio mutata. ẽ.
aut errauer̃t pͥores. Condunt᷑ auergiliarũ oc¬
casu: s latent ultͣ ex ortũ adõ ñ ad ueris ini¬
tiũ ut dixere. Nec qͣsꝗͣ in italia de aliis existi¬
met: ante fabas florentes exeunt adoꝑa & la¬
bores. nullusq cũ ꝑcellum licuit otio ꝑ it diẽ
Primũ fauos construunt. cerã fingunt. Hoc
mella.Ceram ex florib milligenẽ a lacrimi
arborũ quȩ glutinũ pariunt. salicis. ulni.
arundinis sucos. gumini resinã. His pͥmũ
aluũ ipsũ intꝰ totũ ut qͦdã tectorio illimun
& aliis amariorib sucis cont aliarũ bestiola¬
rũ auiditates: id se facturas consciȩ. qd̃ c̃cu¬¬
pisci possit. Hisdem fores qͦq latiores circui¬

Expanded text:
ruinas nivesque et aquilonum flatus perferre vires? — sane et insecta omnia, sed minus diu quae parietibus nostris occultata mature tepefiunt. circa apes aut temporum locorumve ratio mutata est, aut erraverunt priores. conduntur a vergiliarum occasu et latent ultra exortum — adeo non ad veris initium, ut dixere, nec quisquam in Italia de alvis existimat ante fabas florentes —, exeunt ad opera et labores, nullusque, cum per caelum licuit, otio perit dies. primum favos construunt , ceram mella, ceram ex floribus, melligenem ex lacrimis arborum, quae glutinum pariunt salicis, ulmi, harundinis, succo, gummi, resina. His primum alveum ipsum intus totum, ut quodam tectorio illinunet aliis amarioribus sucis contra aliarum bestiolarum aviditates, id se facturas consciae quod concupisci possit; isdem fores quoque latiores circu
Abbreviated transcription (Latin):
cultato. fodemq mͦ uineã statuito. alligato
laxatoq uti fuerit. crebroq fodito. Ocinũ qd
in uinea seri iubet antiqͥ appellabant pabu-¬
lũ. umbrȩ patiens qͦd celerrime ꝓueniat. Cap̃.¬

Expanded text:
culcato, eodemque modo vineam statuito, alligato culcato, eodemque modo vineam statuito, alligato flexatoque, uti fuerit, crebroque fodito.—Ocinum, quod in vinea seri iubet, antiqui appellabant pabulum umbrae patiens, quod celerrime proveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
nouellã resecari tũ erit tempꝰ: ubi ualebit.
Siuinea ab uite cauata erit. sulco ᷤ int̾ponito
ibiq uiuã radicẽ serito. umbram a sulcis re¬
moueto. crebroq fodito. Inuinea uec̃i serito
ocinũ si macͣ erte. qđ granũ capit inserito: &
circũ capita addito stercꝰ. paleas. unaceas ali¬
qͥd horunce. Ubi uinea frondere ceperit. pam¬
pinatio uineas nouellas abligato crebro ne
caulis p̃fringat᷑. & q̃ iaͣ in ꝑticã ibit eiꝰ pam¬
pinos teneros alligato leuit̃ porrigitoq Quȩ
ubi recte steterint. ubi uua uallaria fieri ce-¬
ꝑit: uit es subligato. Uitis insitio una ẽ. ꝑuer
alt̾a cũ uua floret. fa optima ẽ. Uineã uete¬
rẽ si in aliũ locũ tͣnsferre uoleᷤᷤ dũtarat. bra¬
chium eͣssum licebit. pͥmũ deputato binas
gẽmas nec ampliꝰ relinqͥto. Ex radicib bene
exfodito. & caue radices ne saucies. Ita utipo¬
nito inscrobe aut in sulco. oꝑitoq & bene oc¬

Expanded text:
novellam resecari tum erit tempus, ubi valebit. novellam resecari tum erit tempus, ubi valebit. si vinea ab vite calvata erit, sulcos interponito ibique vivam radicem serito. umbram a sulcis removeto, crebroque fodito. in vinea vetere serito ocinum, si macra erit—quod granum capit ni serito—, et circum capita addito stercus, paleas, vinaceas, aliquid horumce. ubi vinea frondere coeperit, pampinato. vineas novellas alligato crebro, ne caulis praefringatur, et quae iam in perticam ibit, eius pampinos teneros alligato leviter porrigitoque , uti recte stent. ubi uva varia fieri coeperit, vites subligato.... <21> Vitis insitio una est per ver, altera cum uva floret; ea optima est.—Vineam veterem si in alium locum transferre voles, dumtaxat bracchium crassam licebit. primum deputato; binas gemmas ne amplius relinquito . ex radicibus bene exfodito et cave, ne radices saucies. ita uti fuerit, ponito in scrobe aut in sulco operitoque et bene oc
Abbreviated transcription (Latin):
recisa parte. Nigra eẽ eã existimãt. & donec
ad sincerã ueniat᷑ recidendã. qm̃ euitiosa ma.¬
t̃ia utilis ñ exeat. Si macra uitis idoneos
palinites ñ habeat ad t̾ram recidi tã. nouo.¬
ꝙ dici utilissimũ. In pampinatione ñ his de¬
trahere papinos qui cũ uua sit. id enĩ uuas
subplantant: p̃t̃ qm̃ in nouella uinea. Inuti¬
les iudicant᷑ in latere nati. ñ ab ocło. Qppe etiã
uua quȩ nascat᷑ ẽ duro rigescente ut nferro
utilł putant statui & faciliꝰ ablaq̃ant᷑ ita.
meliq ẽ. uniuge uineȩ: si tn & ipsi iugo sĩt
inres. nec flatui infesta regio. Inquadriꝑtita
qm̃ ꝑrimũ onerari adminicłm ẽẽ debet. ne
sato de õi cultura uitiũ ita p̾cipit. Qũa altissi¬
mam uineam facito alligatoq recte: dũ ne
nimiũ c̃stringas. Hoc mͦ eã curato. Capita ui-
tͣq sulcos ꝑpetuoᷤ ducito: uites teneras qͣm pͥ
si opͦus erit deicito biennioq pꝰ p̃cidito. Uitẽ

Expanded text:
recisa parte. nigram esse eam existimant et, donec recisa parte. nigram esse eam existimant et, donec ad sincera veniatur, recidendam, quoniam e vitioso materia utilis non exeat. si macra vitis idoneos palmites non habeat, ad terram recidi eam novosque elici utilissimum, in pampinatione non hos detrahere pampinos, qui cum uva sint; id enim et uvas supplantat praeterquam in novella vinea. inutiles iudicantur in latere nati, non ab oculo, quippe etiam uva, quae nascatur e duro, rigescente, ut nisi futilius putant statui, et facilius ablaqueantur ita, meliusque est uniiugae vineae, si tamen et ipsi iugo sint vires nec flatu infesta regio. in quadripertita quam proximum oneri adminiculum esse debet, ne Cato de omni cultura vitium ita praecipit: Quam altissimam vineam facito alligatoque recte, dum ne nimium constringas. hoc modo eam curato: capita vititroque sulcos perpetuos ducito. vites teneras quam prsi opus erit, deicito biennioque post praecidito. vitem
Abbreviated transcription (Latin):
tationũ t̾denda ratio ẽ. Frotinꝰ hãc a uinde¬
mia ubi celi tepor indulget adoriunt᷑. S in
hoc fieri nũqm debet ratione nat̾e ante exor¬
tũ aqͥlȩ ut in siderũ causis docebimꝰ ꝓximo
uolumine: ĩmoͣ eiꝰ fauonio qm anceps cul¬
pa sit p̃ pꝑe festinationis. Si saucias recen-¬
ti medicina mordeat q̃dã hiemis rumina¬
tio: certũ ẽ. geminas earũ frigore hebeta¬
ri. plagasq findi & celi uitio exuri ocłos la¬
cͥma distillante. Nam gelu fragiles fieri qͥs
dis ñ legitima natȩ festinatio. Quo maturiꝰ
putant᷑ aptis dieb. eo plus materiȩ fundũt:
qͦ feriꝰ eo fructũ uberiorem. Quare macraᷤᷤ pͥꝰ
tuenit putare: ualidas nouissime. Plagam
omnẽ obliꝗͣ fieri ut facile decidant ymbreᷤ
& ad t̾ram uerti qmͣ leuifsima cicat̾ce acie
falcis exacta. plagaq c̃uelata. Recidi autẽ
semꝑ int̃ duas gemmas: ne sit uulnꝰ ocłis in

Expanded text:
tationum tradenda ratio est. 191 Protinus hanc a vindetationum tradenda ratio est. 191 Protinus hanc a vindemia, ubi caeli tepor indulget, adoriuntur. sed et in hoc fieri numquam debet ratione naturae ante exortum aquilae, ut in siderum causis docebimus proximo volumine, immo vero favonio, quoniam anceps culpa sit praeproperae festinationis. si saucias recenti medicina mordeat quaedam hiemis ruminatio, certum est gemmas earum frigore hebetari plagasque findi et caeli vitio exuri oculos lacrima destillante. nam gelu fragiles fieri quislatifundis, non legitima naturae festinatio. quo maturius putantur aptis diebus, eo plus materiae fundunt; quo serius, eo fructum uberiorem. quare macras prius conveniet putare, validas novissime, plagam omnem obliquam fieri, ut facile decidant imbres, et ad terram verti quam levissima cicatrice acie falcis exacuta plagaque conlevata, recidi autem semper inter II gemmas, ne sit vulnus oculis in
Abbreviated transcription (Latin):
uineam. alii uetant germinantẽ. Decuti enĩ
ocłos tractuq intͣntiũ deteri. & ob id arcen¬
dũ ꝓcul om̃e qͥdẽ petꝰ s maxime lanatũ. qm̃
facillune auferat gẽmas inimicͦ & pubescente
uua rastro ᷤᷤ satisq ẽẽ uineam ter anno c̃fodi.
ab eqͥnoctio uerno ad uergiliarũ exortũ. & ca¬
nis ortum & nigrescente acino. Qdam ita de-¬
t̃minant ueterẽ semel a uindemia ante bru¬
mã cũ aliĩ ablaqueare & stercorare satis putẽti.
idus maii. dem̃ pꝰqmͣ florere incipiat. & deflo¬
ruerit & uaria ante se uua. Pitiores affirmãt
si iusto sepiꝰ fodiant᷑ in tantũ tenerescere acinoᷤˢ
ut rũpant᷑. Quȩ fodiunt᷑ ante feruenteᷤ horas
diei fodiendas c̃uenit: sicuti lutũ neq arare
neq fodere. fossione puluerẽ excitatũ et̃ soleᷤ
ab idib maias intͣ dies .x. utiq anteqͣm flo¬
rere incipiat. & ea infra iugũ debere fieri. De
dum putant. alii sub ipsa maturitate. S de
his catonis p̾cepta decernent. Namq & pu-¬

Expanded text:
gemmantem; decuti enim oculos tractuque intrantium deteri, et ob id arcendum procul omne quidem pecus, sed maxime lanatum, quoniam facillime auferat gemmas. inimicos et pubescente uva rastros, satisque esse vineam ter anno confodi, ab aequinoctio verno ad vergiliarum exortum et canis ortu et nigrescente acino. 189 quidam ita determinant: veterem semel a vindemia ante brumam, cum alii ablaqueare et stercorare satis putent, ncipiat et cum defloruerit et variante se uva. peritiores adfirmant, si iusto saepius fodiatur, in tantum tenerescere acinos, ut rumpantur. quae fodiantur, ante ferventes horas diei fodiendas convenit, sicuti lutum neque arare neque fodere, fossione pulverem excitatum contra soles ab idibus Maiis, intra dies X, utique antequam florere incipiat, et eam infra iugum debere fieri. de dum putant, alii sub ipsa maturitate. sed de his Catonis praecepta decernent. namque et pu
Abbreviated transcription (Latin):
neȩ tͥum pedũ altitudo excelsior nutat.
bitũ factis. ne uagi palmites int̾ se pugnẽt
occursantes: maiorq pars t̾rarũ ita supinã
intellurẽ uindemiã metuit. Siqͥde & in af¬
frica & in egypto siriaq ac tota asia & mul

Expanded text:
neae trium pedum altitudo excelsior nutat, neae trium pedum altitudo excelsior nutat, ambitum factis, ne vagi palmites inter se pugnent occursantes, maiorque pars terrarum ita supinam in tellure vindemiam metit, siquidem et in Africa et in Aegypto Syriaque a
Abbreviated transcription (Latin):
xuriose ctempserit. & aliꝰ uxta eũ uerrucȩ
magnitudine qͥ feruncłs appellat᷑. Si forte
a surculo cõpleat euocata ad fructũ eiuue¬
nescit ac morit᷑. nec ueterẽ placat palmit̾e
in longũ & ad qͣrtũ usq pedam̃tũ emitcit.
qđ alii dracones. alii iunicłos uocant. ut fa¬
ciant qͣ masculeta appellãt. cũ induruit ui¬
tis. Pessimũ in uinea tͣnsducere qͥnto anno
& ipsi palmites intorqnt᷑ singłȩq singłis ina¬
terie emittunt᷑. Ac demñ ẽ ꝓximis pͥoresq am¬
putant᷑. Semꝑ custodẽ relinqͥ meliͦ. s his xxi.¬
mꝰ uiti ẽẽ. debet. nec longior qm dictũ. ẽ. & si
luxuriauerint palmites: intorq̃ri. ut .iiiͦiͬ.
mat̾ias uł dua ᷤᷤ si uniꝰ iugeris uinea emictat.
Si ꝑ se uitis ordinabit᷑ sine pedam̃to qͣlecũq¬
ininitio adminicłm desiderabit dũ stare
ne p̃gauet fructus parte aliqͣ obit̃ idẽ depri¬
mens. ꝓhibebit in excelsũ emitt̃e. huic ui¬

Expanded text:
xuria se consumpserit, et alius iuxta eum, verrucae xuria se consumpserit, et alius iuxta eum, verrucae magnitudine, qui furunculus appellatur, si forte um annum a surculo conpleat, evocata ad fructum eiuncescit ac moritur. nec veterem placet palmitem in longum et ad quartum usque pedamentum emitti, quod alii dracones, alii funiculos vocant, ut faciant quae masculeta appellant. cum induruit vitis, pessimum in vinea traducere. 183 quinto anno et ipsi palmites intorquentur singulaeque singulis materiae emittuntur ac deinde proximis, prioresque amputantur. semper custodem relinqui melius, sed is proximus viti esse debet, nec longior quam dictum est, et, si luxuriaverint palmites, intorqueri, ut IV materias vel II, si uniiuga erit vinea, emittat. 184 Si per se vitis ordinabitur sine pedamento, qualecumque initio adminiculum desiderabit, dum stare ne praegravet fructus parte aliqua. obiter idem deprimens prohibebit in excelsum emicare. huic vi
Abbreviated transcription (Latin):
gat. Ita temꝑet᷑ hic modus: ut crescere & ĩa¬
nũ malit. qm parere palmes. Duas tres ue
gẽmas habere sub iugo debet ex mat̾ris. qͥ¬
b mat̾ia nascat᷑. Tc̃ ꝑ iugũ mergi alligari.¬
q ut sustineat᷑ uigo ñ pendeat. Uincło mox
tus mat̾iȩ densioresq citͣ pampini exultẽt.
cacum̃ religari uetant. Nat᷑a hec. ẽ. Deiecta
pars aut p̾ligata fructũ dat płimũq ipsa
curuat᷑a. Qd cit᷑ ẽ. mat̾ie mituit. offensante
credo sp̃u. & illa qm diximꝰ medulla. Quȩ
ita emicuerit mat̾ia: fructũ dabit anno
seqnte sic duo gn̾a palmitũ. Quȩ ẽduro exit.
mat̾iamq in ꝑximũ annũ ꝓmitcit: p̃ãpi¬
nariũ uocat᷑. aut uti supͣ cicatcẽ ẽ. fructua¬
riũ. Alterũ ex annicło palmite semꝑ fruc-
tuariũ relinqͥt᷑ sub iugo. & qͥ uocat᷑ custos.
hic ẽ. nouellus palmes ñ longior tͥb gemis
ꝑximo anno materiã daturus. si uitis lu¬

Expanded text:
gat. ita temperetur hic modus, ut crescere etiamgat. ita temperetur hic modus, ut crescere etiamnum malit quam parere. <13> Palmes duas tresve gemmas habere sub iugo debet, ex quibus materia nascatur, tunc per iugum mergi alligarique, ut sustineatur iugo, non pendeat, vinculo mox tus materiae densioresque citra pampini exultant. cacumen religari vetant. natura haec est: deiecta pars aut praeligata fructum dat, plurimumque ipsa curvatura. quod citra est, materiem emittit, offensante, credo, spiritu et illa quam diximus medulla. quae ita emicuerit materia fructum dabit anno sequente. sic duo genera palmitum: quod e duro exit materiamque in proximum annum promittit , pampinarium vocatur aut, ubi supra cicatricem est, fructuarium; alttuarium. relinquitur sub iugo et qui vocatur custos — hic est novellus palmes, non longior tribus gemmis — proximo anno materiam daturus, si vitis lu
Abbreviated transcription (Latin):
creuerit satis firma: ꝓtinꝰ in iugo collocari
debebit. dic & ĩanũ infirmior erit sub ipso
tur. lemerariũ ẽ. an essitudinẽ pollicarẽ uiti
imꝑare. Seqnti anno palmites salutent᷑: ꝓ
uirib matͥs singłi aut gemini. Itẽ & sccł̃o si
cogit infirmitas nutͥant᷑. Lercioq demũ an¬
no duo adiciant᷑. Nec st̃ płes qͣt̾nis umqͣ ꝑmit¬
tendi: breuit̃q ñ indulgendũ & semꝑ inhi-¬
benda fecunditas. In ea ẽ. nata ut parere
malit: qm uiuere. Qcqͥd mat̾iȩ adimit᷑: fruc¬
tui accedit. Illa semina uult qͣm fructũ gig¬
ni. qm fructus caduca res. ẽ. si ꝑnitiose luxu¬
riat. nec ampliat se s egerit. Dabit consi¬
liũ & soli nat᷑a: in macro etiã si iures habe¬
bit recisa. int̾ iugũ morit̃. ut om̃us fetura
subito exeat. Sinimũ id ẽẽ. debebit
int̾uallũ ut attingat igũ suꝑetq ñ te¬
neat. ado ñ recũbat᷑ in eo nec delicate se spar¬

Expanded text:
creverit satis firma, protinus in iugo collocari creverit satis firma, protinus in iugo collocari debebit; si etiamnum infirmior erit, sub ipso tur. temerarium est ante crassitudinem pollicarem viti imperare. sequente anno palmites educentur pro viribus matris singuli aut gemini. iidem et secuto, si coget infirmitas, nutriantur, tertioque demum II adiciantur. nec sunt plures quaternis umquam permittendi, breviterque non indulgendum et semper inhibenda fecunditas est. ea est natmalit quam vivere. quidquid materiae adimitur, fructui accedit. illa semina mavult quam fructum gigni, quoniam fructus caduca res est. sic perniciose luxuriat, nec ampliat se, sed egerit. <12> Dabit consilium et soli natura. in macro, etiamsi vires habebit, recisa intra iugum moretur, ut omnis fetura sub eo exeat. minimum id esse debebit intervallum, ut attingat iugum speretque, non teneat, adeo non recumbat in eo nec delicate se spar
Abbreviated transcription (Latin):
robustũq emittit. & qu̾e faciat etas uttẽ. hic
in uigũ insilitatqͥ t̾c excecant eũ sup̃ma fal¬
ce auferendo ocłos ut longiꝰ euocent. Noxia
iniuria. Utilior enĩ consuetudo parienti. satiꝰ¬
q p̃apinos adiudicate det̾gere. usq qͦ place¬
at roborari eam. St̃ qͥ uetant tangi ꝓximo an¬
no qͦ tͣnslata sit. neq ante sexagesimũ men¬
sẽ falce curari: tc̃ aũ ad tres gẽmaᷤ recidi. Alii
& ꝑximo quidẽ anno recidunt. s ut t̃nos qͣt̾¬
nosue singłis annis adiciant articłos. qͣr¬
to demũ ꝑducant ad iugũ. Id utrĩq fructũ
tardũ p̃terea retorridũ & nodosũ pumilioꝵ
increm̃to. Optimũ aũ matrẽ. ẽẽ firmã: pꝰea
fetũ audacẽ. Nectutũ ẽ. qͦd cicatͥcosũ magno
matre tota᷑ habeat illa uires dũ roborat᷑
& annuoᷤ accipit tota fetꝰ: cũ ꝑmissũ fuerit
nasci nicħ nat᷑a portionib parit. Quȩ cũ ex¬

Expanded text:
robustumque emittit et quem faciat aetas vitem. hic robustumque emittit et quem faciat aetas vitem. hic in iugum insilit . aliqui tum excaecant eum supina falce auferendo oculos, ut longius evocent, noxia iniuria. utilior enim consuetudo pariendi satiusque pampinos adiugatae detergere usque quo placeat roborari eam. sunt qui vetant tangi proximo anno, quam tralata sit, neque ante LX mensem falce curari, tune autem ad III gemmas recidi. alii et proximo quidem anno recidunt, sed ut ternos quaternosve singulis annis adiciant articulos, quarto demum perducant ad iugum. id utrimque fructu tardum, praeterea retorridum et nodosum pumilionum incremento. optimum autem matrem esse firmam, postea fetum audacem . nec tutum est qmatre. totas habeat illa vires, dum roboratur, et annuos accipiet tota fetus, cum permissium fuerit nasci. nihil natura portionibus parit. quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
ut & iuue radix loco suo & malleolꝰ qͥtͣnsferat᷑
int̾ uites eo ordine serat᷑. Que ratio in iugero
circit᷑.xui. uiuã radicũ donat. Int̾ au bienm¬
um fructus qͦ tardiꝰ in sato ꝓuenit. qmͣ in
tͣnslato. Uiuȩ radix posita in uinea pͦan
nũ resecat᷑ usq t̾ram: ut unꝰ tantũ emine¬
at ocłs adminicło iuxta adfixo & fimo addi¬
to. Simili mͦ & scdo anno retidit᷑ uiresq con¬
cipit & intͣ se pascit suffecturas oneri. alias
festinatione pariendi gͣcilis. atq ei uncidani
cohibeat᷑ castigatione tali in fetũ exeat tota
Nich auidiꝰ nascit᷑. ac nͥ ad pariendũ uires
seruent᷑ tota fit fecꝰ. Peclam̃ta optima q̃ dixi¬
niꝑo. cup̃sso. alburno. sabuco. Reliquoꝵ ge¬
nerũ sudes om̃ib annis recidunt᷑. Saluber¬
rima inuigo harundo conexa. fasciculꝰ du¬
rat qͥnis annis: cũ breuiores palmites sarmen.¬
to uingunt᷑ int̾ se funiũ mͦ. ex hoc arcꝰ fune¬

Expanded text:
ut et viveradix loco suo et malleolus, qui transferatur, ut et viveradix loco suo et malleolus, qui transferatur, inter vites et ordines seratur, quae ratio in iugero circiter XVI viveradicum donat. interest autem biennium fructus , quo tardius in sato provenit quam in tralato. Viveradix posita in vinea post annum resecatur usque ad terram, ut unus tantum emineat oculus, adminiculo iuxta adfixo et fimo addito. simili modo et secundo anno reciditur viresque concipit et intra se pascit suffecturas oneri. alias festinatione pariendi gracilis atque eiuncida, ni cohibeatur castigatione tali, in fetum exeat tota. nihil avidius nascitur ac, nisi ad pariendum vires serventur, tota fit fetus. <10> Pedamenta optuma, quae dixinipero, cupresso, laburno, sabuco. reliquorum generum sudes omnibus annis reciduntur. saluberrima in iugo harundo conexa fasciculis durat annis quinis. cum breviores palmites sarmento iunguntur inter se funium modo, ex hoc arcus fune
Abbreviated transcription (Latin):
in colles sulcos agere tͣnsũsoᷤᷤ meliꝰ ꝗͣ pastinare.
ut de fluuio tales earũ c̃tineant᷑ a quoso celo.
tio mutauerit. Sicẽ enĩ & caliduᷤ autũpnũ pos¬
cit. humidus frigidusq etiã ueris exitũ. In ari-¬
dͥo solo uiue radix qͦ frustra serit᷑. male & in
siccis: malleolꝰ nͥ pꝰ ymbrem. At in riguis uel
frondens uitis & usq ad solsticiũ recte usq ut
in hispania. Qescere uentoᷤ sationis die utilis¬
simũ pleriq austroᷤ optant: cato abdicat. Int̾¬
ẽe medio temꝑamento int̾binas uiteᷤ oportet
pedes qͥnoᷤ: minimũ autẽ leto solo pedes qͣter¬
nos. tenui płimũ octonos. Umbri & marsi ad
uicenos int̾mittunt arationis gr̃a in his q̃
uocant ꝓcul & a pluiuio & caliginoso tͣctu
rariores poni. sicco densiores. Subtilitas
parsimoniȩ cõpendia inuenit: cũ unea in
pastinato serat᷑ obiter seminariũ faciendi.:

Expanded text:
170 in colles sulcos agere traversos melius quam pastinare, 170 in colles sulcos agere traversos melius quam pastinare, ut defluvia transtris eorum contineantur; aquoso caelo tio mutabit. siccus enim et calidus autumno poscet, umidus frigidusque etiam veris exitu. in arido solo viveradix quoque frustra seritur, male et in siccis malleolus, nisi post imbrem, at in riguis vel frondens vitis et usque ad solstitium recte, ut in Hispania. quiescere ventos sationis die utilissimum. plerique austros optant, Cato abdicat. 171 Interesse medio temperamento inter binas vites oportet pedes quinos, minimum autem laeto solo pedes quaternos, tenui plurimum octonos—Umbri et Marsi ad vicenos intermittunt arationis gratia in his, quae vocant porculeta —, pluvio et caliginoso tractu rariores poni, sicco densiores. subtilitas parsimoniae conpendia invenit, cum vinea in pastinato seratur, obiter seminarium faciendi,
Abbreviated transcription (Latin):
in qncũq partẽ altitudo in qͦcũq gn̾e trepida¬
lis. Ido nec uitis minor tͣnsferri debet ex statura
etiam nc̃ duab geminis emolliri t̾rã minutiᷤ
in serobe uno. sulcisq fimo misceri necessariũ.
Cliuosa altiores scrobes poscunt. Pret̾ea pul¬
uinatis a diuexitate labris qui ex his longio¬
res fient. ut int̾ binas accipiant e diu̾so alei
uocabunt᷑. Esse uitis radicẽ in media scrobe
oportet s. innixã solido in oriente eqͥnoctialem
spectare adminicula. pͥme calamo acciꝑe. Uine-¬
as limitari decumano xuiii. pedũ latitudinis
ad ctͣrios uehiculoꝵ tnsitꝰ aliisq t̃uersis limi¬
tib denũ pedũ distingui ꝑmedia ugera. Aut
si maior modus sit totidẽ pedũ cardine. qͦd decu-¬
mano limitari semꝑ uͦ qͥnqͣnis semitari. hoc ẽ in
qͥnto qͦ palo singłȩ uigo paginȩ includant᷑. so
lo spisso ñ nͥ repastinato. nec nͥ uiue radicẽ seri¬
tenero & soluto uł malleolũ sulco uł scrobe

Expanded text:
do in quocumque genere tripedalis, ideo nec vitis minor transferri debet, exstatura etiamnum duabus gemmis . emolliri terram minutis in scrobe imo sulcis fimoque misceri necessarium. clivosa altiores scrobes poscunt, praeterea pulvinatis a devexitate labris. qui ex his longiores fient, ut vites binas accipiant e diverso, alvei vocabuntur . esse vitis radicem in medio scrobe oportet, sed ipsam innixam solido in orientem aequinoctialem spectare, adminicula prima e calamo accipere; vineas limitari decumano XVIII pedum latitudinis ad contrarios vehiculorum transitus, aliisque traversis limitibus denum pedum distingui per media iugera aut, si maior modus sit, totidem pedum cardine, quot decumano, limitari, semper vero quintanis semitari, hoc est ut quinto quoque palo singulae iugo paginae includantur; <8> solo spisso non tenero et soluto vel malleolum sulco vel scrobe.
Abbreviated transcription (Latin):
graciliore quinis. Prestatq multoᷤ ẽẽ qm lon¬
gos. Quȩ de nafa soli derximꝰ. tanto potentio¬
ra sentient̃: quanto ꝓpior fuerit uua terra.
Mixtura enĩ gen̾um etiã in uino ñ mͦ in musto
discors. Aut si misceant᷑ ñ alia qm partt̃ matureᷤ¬
centia. Iungi necessariũ iuga altiora. qͦ letior ag̃
& qͦ plamior. Itẽ roscido nebuloso minꝰq uentoso
c̃ueniunt. Cont̃ humiliora gͣcili & arido estuo¬
so: uentisq exposito. Iuga ad pedam̃tũ qͣm ar¬
tissimo nodo uinciri oportet. uit̾ẽ leui ccineri.
Quȩ gn̾a uitiũ & in q̃li solo celoq eẽnt c̃seren¬
da. cũ enumeraremꝰ nat᷑as earũ & uinoꝵ no

Expanded text:
statque multos esse quam longos. quae de natura soli diximus, tanto potentiora sentientur, quanto propior fuerit uva terrae.mixtura enim generum etiam in vino, non modo in musto, discors — aut, si misceantur, non alia quam pariter maturescentia iungi necessarium. iuga altiora, quo laetior ager et quo planior, item roscido, nebuloso minusque ventoso conveniunt, contra humiliora gracili et arido et aestuoso ventisque exposito. iuga ad pedamentum quam artissimo nodo vinciri oportet, vitem levi contineri. quae genera vitium et in quali solo caeloque essent conserenda, cum enumeraremus n
Abbreviated transcription (Latin):
Que facilis mixtura cũ fero. qͣlit̾ natosan¬
tiq̃ui hybriasuocabant ccu semniferos. ab hoĩs
qͦq ut inga iũ antoniũ ciceronisin consula¬
tu collegam appellatione tͣnslata Non ĩ suib
aut̃ tantũ. s in om̃ib qͦq aniinalib ctuꝰcũq
geñis ullum. ẽ. placidũ. eiꝰdem inuenitur &
ferũ: ut pote cumhominũ etiã siluestriũ tot
geña p̃dicta sint̾. Caprȩ tñ in plurimas simi¬
litudines tͣns figurant᷑. St̃ capiȩ: st̃ rupicap̃.
sunt ibicesꝑnicitatis mirandȩ: qͣqͣm onerato
capite uastis cornib: gladiorũq uaginis ĩ hec
se librant. ut torm̃to aliqͦ rotati in petreͣs
potissimũ. & emonte aliqͦ in aliũ tͣnsilire
querentes. atq recursu ꝑnici qͦ libuerit exul¬
tant. St̃ & origes. solia qͥb dã dicti contrario
piliꝰ uestiri: & ad caput uerso. St̃ & dãmȩ
& pigargi & strepficerotes multaq alia
sitꝰ mictunt.

Expanded text:
que facilis mixtura cum fero, qualiter natos antiqui hybridas vocabant ceu semiferos, ad homines quoque, ut C. Antonium Ciceronis in consulate collegam, appellatione tralata. non in suibus autem tantum, sed in omnibus quoque animalibus, cuiuscumque generis ullum est placidum, eiusdem invenitur et ferum, utpote cum hominum etiam silvestrium tot genera praedicta sint. caprae tamen in plurimas similitudines transfigurantur. sunt caprae , sunt rupicaprae, sunt ibices pernicitatis mirandae, quamquam onerato capite vastis cornibus gladiorum ceu vaginis. in haec se librat , ut tormento aliquo rotatus, in petras potissimum, e monte aliquo in alium transilire quaerens , atque recussu pernicius quo libuit exultat . sunt et oryges, soli quibusdam dicti contrario pilo vestiri et ad caput verso. sunt et dammae et pygargi et strepsicerotes multaque aliasitus mittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
na die pingui. In oĩ melle qd̾ ꝑse flux̃: la¬
simũ. in estimatꝰ hetimo coloris aurei. saporiᷤ
gͣtissimi cõfit palã doliolis. Pingue marino re-
spissũ: qd̾ eo excrescit ant minime laudat᷑.
Thimosũ ñ coit: & tactu p̃teniua fila mittit.
Qd pͥmũ gͣuitatis argumtũ. ẽ. Abrũpi statĩ & te¬
silire guttas: tulitatis indiciũ habet᷑. Sequens
ꝓbatio ut sit odoratũ. & ex dulci reglutinosõ
ꝑlucidũ. Estiua mellatiõe. x̃ parcẽ cassiodioni¬
sio apib relinqͥ placet. si pleni fuerint alui.Si
minꝰ: ꝓ rata portione. Aut si in anes: om̃ino¬
ñ attingi. Huic uindemiȩ attici signũ dedere
initiũ capͥficialii diẽ utulcano sacrũ. Cap̃ xuii.¬

Expanded text:
na die pinguius. In omni melle, quod psimum existimatur. e thymo coloris aurei, saporis gratissimi, quo fit palam; .... doliolis pingue, e marino rore spissum. quod concrescit autem, minime laudatur. thymosum non coit et tactu praetenuia fila mittit, quod primum bonitatis argumentum est; abrumpi statim et resilire guttas vilitatis indicium habetur. sequens probatio ut sit odoratum etex dulci acre, glutinosum, perlucidum. aestiva mellatione X partem Cassio Dionysio apibus relinqui placet, si plenae fuerint alvi; si minus, pro rata portione aut, si inanes, omnino non attingi. huic vindemiae Attici signum dedere initium caprifici, alii diem Volcano sacrum.
Abbreviated transcription (Latin):
scaurus rudi & huiꝰ maliowe
duodenum pedũ. Marcꝰ brutus in iurqsss
id uenerẽ palatinũ appellau̾at. Nimui sta
omisere morib & uitii: frustraq inẽelo¬
ta q̃ uetuerant cernentes. nullas potiͥẽ
irritas ẽe. leges maluerunt. Qnos sequentꝰ¬

Expanded text:
Scaurus rudi et huius mali duodenum pedum, M. Brutus in iurgiis ob id Venerem Palatinam appellaverat. nimirum ista omisere moribus victis, frustraque interdicta, quae vetuerant, cernentes nullas potius quam inritas esse leges maluerunt. haec atque
Abbreviated transcription (Latin):
mareotis libia ap̃pellatur: egipto cont̾mi¬
na. lenent marmarides a dirmachide. deinde
mareote. Mensura acathbathino adparitonium
lxxxui. passuũ. Ineo tractu intus apis int̾ ẽ no¬
bilis religione egypti locus ab eo paraetonium.
tius africe amari athlantico cũ inferiore egip¬
to lxxx. passuũ longitudinẽ Polybiꝰ & eratosthe¬
nes diligentissime ex istimati abocceano ad car¬
taginẽ magnam.xĩ. passuũ abea canopũ nili
dorus attingi canopũ xxxuxc ix. passuũ. Arte¬
midorus xł minꝰ quã ysidorus. Cap̃.uiii.

Expanded text:
Mareotis Libya appellatur, Aegypto contermina. tenent Marmarides, Adyrmachidae, dein Mareotae. mensura a Catabathmo Paraetonium LXXXVI. in eo tractu intus Apis interest, nobilis religione Aegypti locus. ab eo Paraetonium tius Africae a mari Atlantico cum inferiore Aegypto |XXX|·XXXX longitudinem, Polybius et Eratosthenes, diligentissimi existimati, ab oceano ad Carthaginem magnam |XI|, ab ea Canopum, Nili dorus a Tingi Canopum |XXXVI|·XCVII, Artemidorus XL M minus quam Isidorus. vii 41
Abbreviated transcription (Latin):
uirꝰ infecerit. Etiã formicis animali minimo
in ẽe̾ sensũ eiꝰ & fert̃: abiciq gestatas fruges
nec pꝰ ea repeti. Et hoc tale tantũq om̃ib tri¬
cenis dieb malũ in muliere existit. & tͥmen¬
stri spacio laigiꝰ. quib dã uͦ sepius mense sic̃
aliquib nunꝗͣ. S tales ñgignunt: qͣndo hec
est generando homini matia germine e
mat̾ricib ooagulimͦ hoc insese reglomeran-¬
te. qd̾ deinde tempore ipso animat᷑ corpora-¬
turq. Ergo et̃i grauidis fluxit: inualidi aut
ñ uitales partus eduntur. aut famosi ut au-¬
ctor est nigidius

Expanded text:
virus infecerit. etiam virus infecerit. etiam inesse sensum eius ferunt abicique gustatas fruges nec postea repeti. et hoc tale tantumque omnibus tricenis diebus malum in muliere existit et trimenstri spatio largius, quibusdam vero saepius mense, sicut aliquis numquam. sed tales non gignunt, quando haec est generando homini materia, germine e maribus coaguli modo hoc in sese glomerante, quod deinde tempore ipso animatur corporaturque. ergo cum gravidis fluxit, invalidi aut non vitales partus eduntur aut saniosi, ut auctor est Nigidius
Abbreviated transcription (Latin):
Olũ aut̾ animal menstruale mulier est.
Inde uniꝰ utero quas appellauert̃ molas. ea
est caro in formis manima. ferr ictũ & aciẽ
respuens mouet᷑. sistitq: menses & ut partus
alias letalis. aliasuno senescens. aliqͣnto aluo
citacior excedens. Simile quiddã & uiris in
uentre gignit᷑. qd uocant seyron: sicut oppio
capitoni p̃torio uiro. Sed nichil facile repꝑiet᷑.
mulierũ ꝓfluuio magis monstrificũ Acescunt
suꝑ uentũ musta. oita steriliscunt frugesmori¬
untur. insita exurunt᷑ orcorum germina & fru-¬
ctus arborũ quib insidere decidunt. Specu¬
lorum fulgor aspectu ipso hebetat᷑ acies fern
p̃stringitur eborisq nitor alui apiũmoriunt᷑.
ȩsetiã ac ferrũ rubigo ꝓtinꝰ corrumpit. odorq
dirus aera: & in rabie aguntur gustato eo ca¬
nes: atq tnsanabili ueneno mor susinfigitur.
Qd & bituminũ sequax aliogum & lenta nat᷑a
anni suꝑnatans nunqͥd sibi auelli ad omnẽ
contactum adherens: pret̃qͣm filo queͣm tale

Expanded text:
olum autem animal menstruale mulier est; inde unius utero quas appellaverunt molas. ea est caro informis, inanima, ferri ictum et aciem respuens. movetur sistitque et menses, ut partus, alias letalis, alias una senescens, aliquando alvo citatiore excidens. simile quiddam et viris in ventre gignitur, quod vocant scirron, sicut Oppio Capitoni praetorio viro. 64 sed nihil facile reperiatur mulierum profluvio magis monstrificum. acescunt superventu musta, sterilescunt tactae fruges, moriuntur insita, exuruntur hortorum germina, fructus arborum, quibus insidere, decidunt, speculorum fulgor aspectu ipso hebetatur, acies ferri praestringitur, eboris nitor, alvi apium moriuntur, aes etiam ac ferrum robigo protinus corripit odorque dirus aera, et in rabiem aguntur gustato eo canes atque insanabili veneno morsus inficitur. 65 quin et bituminum sequax alioqui ac lenta natura anni supernatans non quit sibi avelli, ad omnem contactum adhaerens praeterquam filo . . ., quem tale
Abbreviated transcription (Latin):
in p̾teritũ & in fut᷑um: obt᷑bata conculcatio¬
ne pͥus aq̃ Alit̾ potu ñ gaudent. Uiuunt qͥn
qͣgenis annis: quidã & centenis. Ut cũq rabiẽ
& ipsi sentiunt. Castrandi genꝰ etiã feminas
q̃ bello p̃parant᷑ inuentũ. ẽ fortiores ita fiunt
collo similẽ eqͦ. pedib & crurib boui. camelo
capite. albis maculis rutilũ colorẽ distinguentib
Unde appellata camelo pardalis: dictataris cesa¬
ris cucensib ludispͥmũ uisa rome. Ex eo subinde
cernit᷑: aspectu magisqͣ feritate conspicna. Qre.
etiã ouis ferc nom̃ inuenit

Expanded text:
in praeteritum et in futurum, obturbata proculcatioin praeteritum et in futurum, obturbata proculcatione prius aqua: aliter potu non gaudent. vivunt quagenis annis, quaedam et centenis. utrimque rabiem et ipsae sentiunt. castrandi genus etiam feminas, quae bello praeparentur, inventum est: fortiores ita fiunt collo similem equo, pedibus et cruribus bovi, camelo capite, albis maculis rutilum colorem distinguentibus, unde appellata camelopardalis, dictatoris Caesaris circensibus ludis primum visa Romae. ex eo subinde cernitur, aspectu magis quam feritate conspicua, quare etiam ovis ferae nomen invenit
Abbreviated transcription (Latin):
fert̃: animal uelocitatis trem̃de & maxime
cognitȩ dũ capit᷑. Totꝰ eiꝰ fetꝰ qͥ semꝑ numeros
.ẽ. ab insidiante rapit᷑ eqͦ ꝗͣ maxirne ꝑnici: atq
inrecentes subinde tͣnsfertur. A tubi uacuum
fremitu: abicit imũ ex catulis. Tollit illa morsu
& pondẽ etiã ocior acta remeat. it̾ũq conseqͥt᷑
ac subinde: donec innauĩ reg̃sso. irrita feritas
seuit in litore. Camelos int̃ arm̃ta pascit ori¬
ens: qͦꝵ duo gen̾a bactrie & arabie differunt.
qd̾ illibina hñt tubera indorso hi singłã &
sub pectore alterũ cuiincubant. Dentiũ su-¬
periore ordine ut bouescarent mutroq gen̾e.
Om̃s aut̃ ium̃torũm hist̾ris dorso funguntur.
atq etiã equitatu in p̃liis. Uelocitas int̾ eqͦs s
fua cuiq m̃sura sicutiuires. Nec ultͣ assuctũ ꝑ¬
cedit spaciũ: nec plus instituto onere recipĩt.
Oditĩ adũ̾sus eqͦs gert̃ nat᷑ale. Sicĩ & qͣtriduo
tolerant: implent᷑q cũ bibendi occasio. ẽ. &

Expanded text:
ferunt, animal velocitatis tremendae et maxime cognitae, dum capitur totus eius fetus, qui semper numerosus est. ab insidiante rapitur equo quam maxime pernici atque in recentes subinde transfertur. at ubi vacuum fremitu abicit unum ex catulis; tollit illa morsu et pondere etiam ocior acta remeat iterumque consequitur ac subinde, donec in navem regresso inrita feritas saevit in litore. Camelos inter armenta pascit oriens, quarum duo genera, Bactriae et Arabiae ; differunt, quod illae bina habent tubera in dorso, hae singula et sub pectore alterum, cui incumbant. dentium superiore ordine, ut boves, carent in utroque genere. omnes autem iumentorum ministeriis dorso funguntur atque etiam equitatus in proeliis. velocitas ut equo , sed sua cuique mensura sicuti vires. nec ultra adsuetum procedit spatium nec plus instituto onere recipit. odium adversus equos gerunt naturale. sitim et quadriduo tolerant inplenturque, cum bibendi occasio est, et
Abbreviated transcription (Latin):
helixine ã partu dictã ostendere. ut indicaui¬
niꝰ dictã ñ uulnerate pastȩ stat̾i telis detidenti¬
b. Nlon ẽ alibi qͣm in creta ramis p̾tenue puleio
simile. feruens & acre gustu. foliis tantũ utun¬
t᷑. Nłos nullꝰ ei. aut sem̃ aut cauł. Radix tenu¬
is ac suꝑuacua. Ꝙ increta aũ ñ spatiose nascit᷑
mireq a capͥs expetit᷑. ꝑeo ẽ. & pseudo dictam-¬
tus stati intelligit᷑. Dictamnũ enĩ minima por¬
tione accendit os. Qleg̾e eã in ferula ł harun¬
dme c̃dunt pliganti ne potentia euanescat.
St̃ qͥ dicãt utr̃aq nasci multifariã. s det̾ioreᷤᷤ

Expanded text:
helxinen a partu dictam, ostendere, ut indicavihelxinen a partu dictam, ostendere, ut indicavimus, dictamnum vulneratae pastu statim telis decidentibus. non est alibi quam in Creta, ramis praetenue, puleio simile, fervens et acre gustu. foliis tantum utuntur; flos nullus aut semen aut caulis, radix tenuis ac supervacua. et in Creta autem non spatiose nascitur mireque capris expetitur. pro eo est pseudodictamtus statim intellegitur; dictamnun enim minima potione accendit os. qui legere eas, in ferula aut harundine condunt praeligantque, ne potentia evanescat. sunt qui dicant utramque nas
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥmisq celidoniã. hac enĩ hirundines ocłis
caule. folio pastinacȩ erratice ampliore. ipsa
altitudine duũ cubitoꝵ. colos albicans. flos
luteꝰ. Minori folia edẽ rotundiora. minꝰ candi.¬
da. succꝰ croci mordax. sem̃ papaĩus. florent
aduentu hirundinum. discessu marcescunt.
fłorentib succꝰ expͥmit᷑. & in ereo uase cũ mel¬
le attico lenit̾ ciñe feruenti decogͥt᷑. singłari
remedio ctͣ caligines ocłoꝵ. Utunt᷑ ꝑ se succo
& in colliriis q̃ celidoniȩ appellant᷑ ab ea. Inue
munt & canes canariã. qͣ fastidiũ diducunt.
eãq in nr̃o conspectu mandunt. s ita ut nũ¬
qͣm intelligat᷑ q̃ sit. & enĩ depasta cernit᷑. Nota¬
ta ẽ. aũ aĩał huiꝰ malignitas in alia herba ma¬
ior. ꝑcussus enĩ aserpente mecdi sibi qͣdã dr̃. s
illã hoĩe inspectante ñ decerpit. Simpliciꝰ cer-¬
ue monstraũe elaphoboscon ae qͣ diximꝰ Item

Expanded text:
in primisque chelidoniam. hac enim hirundines oculis in primisque chelidoniam. hac enim hirundines oculis a, folio pastinacae erraticae ampliore, ipsa altitudine II cubitorum, colos albicans , flos luteus; minori folia hederae rotundiora, minus candida. sucus croci, mordax, semen papaveris. florent adventu hirundinum, discessu marcescunt. sucus florentibus exprimitur et in aereo vase cum melle Attico leniter cinere ferventi decoquitur, singulari remedio contra caligines oculorum. utuntur et per se suco et in collyriis, qniunt et canes qua fastidium vincunt eamque in nostro conspectu mandunt, sed ita, ut numquam intellegatur , quae sit; etenim depasta cernitur. notata est haec animalis eius malignitas in alia herba maior. percussus enim a serpente mederi sibi quadam dicitur, sed illam homine spectante non decerpit. Simplicius cervae monstravere elaphoboscon, de qua diximus, item
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe. Nr̃a etas meminit hbã in marsiᷤ reꝑt̃a:
nascit᷑ & in eqͥculis cirta uicũ. Hernefie. uocat᷑.
Consiligo. ꝓdest ut demonstrauimꝰ suo loco de¬
crates pͥmꝰ medentiũ qͣm appellauit hyberidã.
qͣm qͣm ficto noĩe inuentioni eiꝰ assignato carmi¬
ne. Nascit᷑ maxime circa uet̾a monum̃ta. pari¬
etinasq & inculta itinerũ. floret semꝑ folio na¬
sturcii. caule cubitali. semine tã paruo ut uix¬
aspici possit. Radici odor nasturcii. Usus esta-¬
te efficatior & recenti tantũ. Tundunt᷑ difficult̃.
coxendicib & articłis om̃ib. cũ axungia modi¬
ca utilissima. Uiris płimũ q̃t̾nis horis. feminis
minꝰ dimidio adalligata: ut dem balneũ descẽ¬
dat᷑ in calidum. & deĩn & pꝰea oleo ac uino ꝑun¬
guat᷑ corpꝰ dieb q uicenis int̾positis idẽ fiat. siqͣ
admotio doloris suꝑsit. hoc mͦ reumatismoᷤ om̃s
sanat occulto Imponit᷑ ñ in ipsas inflãmat᷑ones
s imminuta. Animalia qͦ inuenere herbas

Expanded text:
Nostra aetas meminit herbam in Marsis repertam. nascitur et in Aequicolis circa vicum Nervesiae; vocatur consiligo. prodest, ut demonstrabimus suo loco, decrates e primis medentium quam appellavit Hiberida, quamquam ficto nomini inventione eius adsignata carmine. nascitur maxime circa vetera monumenta parietinasque et inculta itinerum; floret semper, folio nasturci, caule cubitali, semine vix ut aspici possit. radici odor nasturci. usus aestate efficacior et recenti tantum; tunditur difficulter. 88 coxendicibus et articulis omnibus cum axungia modica utilissima, viris plurimum quaternis horis, feminis minus dimidio adalligata, ut deinde in balineis descendatur in calidam et postea oleo ac vino perunguatur corpus, diebusque vicenis interpositis idem fiat, si qua admonitio doloris supersit. hoc modo rheumatismos omnes sanat occultos . inponitur non in ipsa inflammatione, sed inminuta. Animalia quoque invenere herbas,
Abbreviated transcription (Latin):
admota uuluis in carne bubula. mares figu
calce in mari sparsere. Aduolant pisces cupidi¬
tate mira. statimq exanimati fluitant. Quȩ po-¬
lirizos cognominat᷑. c̃uulsis. c̃tusis. ex alto p̾ci¬
pitatis. radice pota ex aq̃: utilissima c̃ẽ tͣdit᷑.
Semine pleureticis. & neruis. cͥfirmare. excal¬
fac̾e. fadẽ satirion ẽ. Uerũ & effectuᷤ earũ usus

Expanded text:
admota vulvis in carne bubula mares figuradmota vulvis in carne bubula mares figurcalce in mare sparsere. advolant pisces cupiditate mira statimque exanimati fluitant. quae polyrrhizos cognominatur convulsis, contusis, ex alto praecipitatis radice pota ex aqua utilissima esse traditur, semine pleuriticis et nervis, confirmare, excalfacere, ead