comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui depositum suscepit. qd
sineuter hoc honis suscipi¬
at. cominodissime dicit a¬
it. nõ eẽ cogẽdum ap̃tore
iudicium ĩusciꝑe. oportẽ
igiturrem deponi in ede qli¬
qua donec deirditate iudi¬
cetur ¶Hiꝗs ⁊ahulasap̾
destam̃ti ap̃ se depõitas płi¬
bo p̃sentibꝰ legerit: ait lobͥo
depditi actõe iręte detabuli
agiposse. ego ãbitror⁊ inre¬
riarum agiposse. sibocam¬
mo recitatum testametur
est. ꝗbus am presẽtib. ñ ui
depõitum petar. utru spẽm
an⁊ pondus complecti deb̾¬
at. ⁊ magis ẽ ut utrũq cõ¬
plect᷑atur. sciphum forte.ł
lancem. uł parrtheram. di¬
cendo ⁊ mat̾iam podus i¬
addendo. R⁊ sipũpura sit u¬
fecta. ul lana. põdus simiłr
adiciẽdum. saluo eo. ut sidð
quãtitate põderis inctiimẽ.
iurañti succurratur. ¶Si
cistã signata depõita sit. ntr̃
cista tm petatim: an ⁊ spos cc̃¬
piehendende sit ⁊ qit tirba¬
trus. cistam repetendam. ñ
singłarim reꝵ depõĩtiagẽ¬

Expanded text:
qui depositum suscepit: quod si neuter hoc onus suscipiat, commodissime dici ait non esse cogendum a praetore iudicium suscipere: oportere igitur rem deponi in aede aliqua, donec de hereditate iudicetur. Si quis tabulas testamenti apud se depositas pluribus praesentibus legit, ait Labeo depositi actione recte de tabulis agi posse. ego arbitror et iniuriarum agi posse, si hoc animo recitatum testamentum est quibusdam praesentibus, ut depositum petat, utrum speciem an et pondus complecti debeat? et magis est, ut utrumque complectatur, scyphum forte uel lancem uel pateram dicendo et materiam et pondus addendo. sed et si purpura sit infecta uel lana, pondus similiter adiciendum saluo eo, ut, si de quantitate ponderis incertum est, iuranti succurratur. Si cista signata deposita sit, utrum cista tantum petatur an et species comprehendendae sint? et ait Trebatius cistam repetendam, non singularum rerum depositi agen
Abbreviated transcription (Latin):
liquo meo noĩe receptã custo¬
dias. ioqr fec̾is. m̃. idati. an
depõiti teneaĩs ⁊ magis pro¬
bat mãdati eẽ acteẽm̾ quia
hic ẽ primus õctus. ¶ Idez
po̾pᷤ. querit. si apud te uolẽ¬
tem me deporsẽ uusris apd
lib̾tum tuũ deponẽ: an possĩ
tecũ depõiti ex piri. ⁊ ait situ
onoĩe. hoc ẽ quasi te ctodit᷑o
de posuissẽ michitecũ depo¬
etis mic̾ ut magis apudeũ
deponã tecuns nulla ẽẽ ac¬
tioemcũ illo depõiti aͤtoe
quec mãdati teneris. quiare
meĩ ress s sim adacti mͥũ

Expanded text:
liquo meo nomine receptam custodias, idque feceris, mandati an depositi tenearis. et magis probat mandati esse actionem, quia hic est primus contractus. Idem Pomponius quaerit, si apud te uolentem me deponere iusseris apud libertum tuum deponere, an possim tecum depositi experiri. o nomine, hoc est quasi te custodituro, deposuissem, mihi tecum depoeris mihi, ut magis apud eum deponam, tecum nullam esse actionem, cum illo depositi actio est: nec mandati teneris, quia rem meam gess
Abbreviated transcription (Latin):
stituende sũt. ẜ. mndiasn se¬
cundum minist̾ium ita
mela serib. ¶Mdiminor.
ti si dilexerit esi dñs aut ĩ
delitus huͣt cet̾m deduc¬
tis necesiarus in pẽsis. fi¬
et existimatio.
Dusu ⁊ hĩ

Expanded text:
stituendae sunt, sed mediastini secundum ministerium: et ita Mela scribit.Si minor r, ueluti si dilexerit eum dominus aut in deliciis habuerit.Ceterum deductis necessariis impensis fiet aestimatio. DE USU ET H
Abbreviated transcription (Latin):
ut alio mõ ꝑtem suam ali¬
enauĩt. post dem̃n sotius ces¬
sent. nich̾ agetur cum enĩ
postremus cedat nõ retro
acqn suitus uidetur. f ꝑ¬
inde hẽtur atq sicũ postre¬
mus cedat om̃s cessissẽt
igitur rutsus hic actus pẽ¬
debit. donec nouus sotui
cedat. Id̾ uiris ẽ⁊ siunier
socu aliod hor accidit er¬
dere debebũt. tm̃enim tp̃s
eis remissum ẽ qd dare ⁊¬
facere possut uł diusis
tp̃ib possint ⁊ idõ nõ po¬
test umul unus cedẽ. Ideͣ¬
ꝙ dicẽdum ẽ sialt cecdat᷑
alter legͣet fuitutes. nam
siom̃s socu legẽt fuitutes
et pariter eoꝵ padeatur.
hiditas põt dici utile esse
legatum. si diu̾sis tp̃ib ĩ¬
utiliter dies legati cecdit. ⁊
nec enĩ sicut uuietium et
ita ⁊ defũctoꝵ actus susp̃e¬
cdi receptũm ẽ.

Expanded text:
l alio modo partem suam alienauerit, post deinde socius cesserit, nihil agetur: cum enim postremus cedat, non retro adquiri seruitus uidetur, sed perinde habetur, atque si, cum postremus cedat, omnes cessissent: igitur rursus hic actus pendebit, donec nouus socius cedat. idem iuris est et si socii aliquid horum acciderit. erdere debebunt: tantum enim tempus eis remissum est, quo dare facere possunt, vel diversis temporibus possint, et ideo non potest uni uel unus cedere. idemque dicendum est et si alter cedat, alter leget seruitutes. nam si omnes socii legent seruitutes et pariter eorum adeatur hereditas, potest dici utile esse legatum: si diuersis temporibus, inutinec enim sicut viventium, ita et defunctorum actus suspendi receptum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Ap̃. Neceptum est ut ꝑ¬
plures dñi ⁊ nõ parit con
cedẽtes. ẜuitutes imponãt
ut acqrant ut tñ ex nonis¬
simo actu eciã supiores ꝯ¬

Expanded text:
m Receptum est, ut plures domini et non pariter cedentes servitutes imponant uirant, ut tamen ex novissimo actu etiam superiores
Abbreviated transcription (Latin):
Aul. Intestam̃to ⁊ here¬
dem suu qs dãpnare pot.
ne altius edes suas tollat
ne luminib edium uici¬
narũ offitiat uł ut patiat᷑
enmi tignũ in parietem ĩ¬
mitt̾e uł stillicidia adue̾¬
sus eum hr̃e uł ut patiat᷑
uitinũ ꝑ fundum suũ uł
hidis. agẽ ire aquaue ex
Ni precario uicinus
in solo tuo maceriã dux̃
ta dõatio ẜuitutis ꝑfecta ĩ¬
telligitur. nec utiliter inte¬
ioentur ius sibi eẽ inuito
tẽ edifficatũ hr̃e cumedif¬
fitium soli alictioẽm secutũ
mutilem faciat ẽẽ intẽtio

Expanded text:
am in testamento heredem suum quis damnare, ne altius aedes suas tollat, ne luminibus aedium ui‹cin›arum officiat, uel ut patiatur eum tignum in parietem immittere, uel stillicidia aduersus eum habere, uel ut patiatur uicinum per fundum suum uel heredis ire agere aquamue exi precario vicinus in tuo maceriam duxerta donatio servitutis perfecta intellegitur, nec utiliter intendetur ius sibi esse invito te aedificatum habere, cum aedificium soli condicionem secutum inutilem faciat intenti
Abbreviated transcription (Latin):
inuas diuisit. ut ꝑleriq
facuit nam ⁊ hic ꝓuabu
domib accipideb . It sidu¬
o homines bina sẽdes cões
kabeaus sinul trdeclo
idem effleẽ possumus. acsi
derimus idẽ fiet. sictnut i
nouissima traditõ efficiat
eriã precedẽtem traditioẽm
efficacẽ. sitm̃ altere unius
ꝓpue sint edes alte cõmu¬
nes. neutri ẜuitutẽ ac ꝗrere¬
puimi. ex sabino rescripsit᷑
Qĩuẽditione quis dixit¬
dit. neccesse nõ ht̃ liberas
trade quare uł suis edib
triditioem ¶ssplane si titio ẜ̃

Expanded text:
uas diviserit, ut plerique faciunt: nam et hic pro duabus domibus accipi debet. Ito homines binas aedes communes habeamus, simul tradendo idem efficere possumus, ac siderimus, idem fiet, sic tamen, ut novissima traditio efficiat etiam praecedentem traditionem efficacem. Si tamen alterae unius propriae sint aedes, alterae communes, neutris servitutem ve ex Sabino scripsit. Si in venditione quis dixdit, necesse non habet liberas tradere: quare vel suis aedibus Titio ser
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. ¶ Lefectioĩs gr̃a ac¬
cedẽdi ad eã loca que nõ ẜ¬
uiant facultas tributa ẽ
bis quib ẜuitus debetur
qua tñ accecdle eis sit nec¬
cesse nisi in xessioe ẜuitu¬
tis noĩatim prefinitũ sit
qua accederetur.⁊ ido nec

Expanded text:
m. Refectionis gratia accedendi ad ea loca, quae non seruiant, facultas tributa est his, quibus seruitus debetur, qua tamen accedere eis sit necesse, nisi in cessione seruitutis nominatim praefinitum sit, qua accederetur: et ideo nec
Abbreviated transcription (Latin):
uento ut michi ⁊ sotio fui¬
at. an cõsequ possur respo¬
di f̾uitutẽ recipe nisi sibux
mo põt. adiectio itaq uci¬
ni ꝑsupuacua he̾nda est
ita ut tota f̾uitus adeum
qui recsperit ꝑtineat soli
aũt commune uendẽdo ũ
michi ⁊ socio ẜuiat. effice̾
nõ possum quia ꝑimĩ so

Expanded text:
endo, ut mihi et socio serviat, an consequi possim? respondi: servitutem recipere nisi sibi nemo potest: adiectio itaque vicini pro supervacuo habenda est, ita ut tota servitus ad eum, qui receperit, pertineat. solum autem commune vendendo ut mihi et socio serviat, efficere n
Abbreviated transcription (Latin):
at. ⁊ id nm̃ est. S ⁊ depre¬
ꝑquẽ aquã iure duci po¬
testatẽ heres nisi ne id fa¬
ceres cautum sit. ¶Qs iꝑ
tuum fũddum ius ẽ mich̃
aqua riuo duce̾ tatite hec
iura sequutur ut nefficẽ
michinuñ liceat ut adire
qua ꝑxime possim ad ief¬
ficiendum cũ ego fabriq
mei. It̃ ut spatiũ relinq̃t
michi añs fũdi quo destͣ
et sinistra ad rũ̃ ad exm
et quo t̾ram. limũ. lapidẽ
arena. calcẽ. iacẽ possim.

Expanded text:
at: et id verum est. sed et depreper quem aquam iure duci potestatem habes, nisi si ne id faceres cautum sit. Si prope tuum fundum ius est mihi aquam rivo ducere, tacita haec iura sequuntur, ut reficere mihi rivum liceat, ut adire, qua proxime possim, ad reficiendum eum ego fabrique mei, item ut spatium relinquat mihi dominus fundi, qua dextra et sinistra ad rivum adeam et quo terram limum lapidem harenam calcem iacere possim.
Abbreviated transcription (Latin):
sit sine his aũt ualet qd ac¬
tum ẽ. sih̃at ꝓbatioẽm. sicut
et nuptie sũt. licet restatio si
terarum quoq ꝯsignatioẽ. ue
uis agatur. ⁊ dubitetur cuiꝰ
ca depoiꝰ oportet. semꝑ seniorẽ
iuniori ⁊ amplioris honoris
genuum ub̃tino p̃feremus.
D testibus. R.

Expanded text:
t sine his autem ualet quod actum est, si habeat probationem, sicut et nuptiae sunt, licet testatio sinterarum quoque consignatione uendis agatur et dubitetur, cui eas deponi oportet, semper seniorem iunior‹i› et amplioris honoris genuum libertino praeferemus. DE TESTIBUS
Abbreviated transcription (Latin):
inde eum penituit. mox desi¬
it penit̾e. dicẽdum ẽ donatio¬
nem uase̾. ut sup̃mum eius
spectem̃ iuditiũ quead mod
cura fidicõmissa solemꝰ. ul ĩ
legatis dicẽ. Eum de doli
excceptioẽ oppõira tc̃tamu
ut sit ambulatoria uolun¬
tas eius usq ad inte supre¬
mum exitũ/ s ubi semel do¬
natorẽ penituit. ⁊ bidire¬
nocãdi potestate̾ tribuimꝰ.
si appareat defũctum euidẽ¬
ter reuocasse uolũtatem. ꝙ
si in obscuro sit. ꝓcliuior ẽẽ¬

Expanded text:
inde eum paenituit, mox desiit paenitere, dicendum est donationem valere, ut supremum eius spectemus iudicium, quemadmodum circa fideicommissa solemus, uel in legatis cum de doli exceptione opposita tractamus, ut sit ambulatoria uoluntas eius usque ad uitae supremum exitum. Sed ubi semel donatorem paenituit, etiam heredi reuocandi potestatem tribuimus, si appareat defunctum euidenter reuocasse uoluntatem: quod si in obscuro sit, procliuior e
Abbreviated transcription (Latin):
toniñ aug̾. añ excessũ diui
scĩi patris sui oratioe in seã¬
mãdis donatiõib nõ solũ
ad ea ꝑtinet que nõie uxo¬
ris a uiro ꝯpta sũt. s ad os
donatioẽs int̾ uirũ ⁊ uxore
fcãs ubi ip̃o iure res fiãt eiꝰ.
cui doãte sũt. ⁊ obligato sit
cunl.⁊ defalcidia ubi possit
locum hre tctandum sit. cu¬
ilocũ itafore opinor q̃si testa¬
mento sit ꝯfirmatũ qd̃ doya¬
tum ẽ. ¶A.it orõ. fas eẽ. eiꝙ
uõ eripere forsitã adu̾ sus no

Expanded text:
toninus Augustus ante excessum divi Severi patris sui oratione in senamandis donationibus non solum ad ea pertinet, quae nomine uxoris a uiro comparata sunt, sed ad omnes donationes inter uirum et uxorem factas, ut et ipso iure res fiant eius cui donatae sunt et obligatio sit ciuilis et de Falcidia ubi possit locum habere tractandum sit: cui locum ita fore opinor, quasi testamento sit confirmatum quod donatum est. Ait oratio 'fas esse eum u‹e›ro eripere forsitan aduersus uo
Abbreviated transcription (Latin):
ceptierãt candidati principis.
hii ⁊ eñi soli libris pr̃icipalibo
inseãtu lege̾dis uacanit. hodieq
optinuit. indefeẽter questo̾ es
c̃tari tam patricios qua plebͤcior.
ingͥssu̾s ẽ em̃ ⁊ q̃si primordirr

Expanded text:
cepti erant candidati principis: hi etenim solis libris principalibus in senatu legendis uacant.Hodieque optinuit indifferenter quaestores creari tam patricios quam plebeios: ingressus est enim et quasi primordium
Abbreviated transcription (Latin):
eciam ip̃m romulum. ⁊ num¬
mam põpilium binos q̾store
huisse. quos ip̃ino suauoce.ẜ
ppli suffraͥgio crearẽt. irfełt. ser
sicudubium ẽ. an romulo et
nũma regnãtib q̾stor fui̾t: ita¬
⁊ atullio sfilio rege q̃stores fins¬
sec̾tum ẽ. ⁊ sane crebior ap̃ne
tenes opinio ẽ. tulliũ hostilliũ
primũ in rem publicã induxise
questores. ⁊ agnẽ querẽdi que¬
stores mitio dictos. ⁊ iunius⁊¬

Expanded text:
etiam ipsum Romulum et Numam Pompilium binos quaestores habuisse, quos ipsi non sua uoce, sed populi suffragio crearent, refert. sed sicuti dubium est, an Romulo et Numa regnantibus quaestor fuerit, ita Tullo Hostilio rege quaestores fuisse certum est: et sane crebrior apud toris: opinio est Tullium Hostilium primum in rem publicam induxisse questores et a genere querendi questores initio dictos. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
trrcmꝰ tprs extimatio fiat.
quantur plocertam̃ id mp̃s
specraꝑdum quores umquã
pmnifuit maxime cumid̾¬
tenorem reni fcãm fur dando
no lib̾atur sẽꝑ emi moram
fur facc̃ inderur. ¶ Romssi¬
me dicẽdumẽ ẽ ituctus ĩ ba
actione uenire.

Expanded text:
temporis aestimatio fiat, quaeritur. placet tamen id tempus spectandum, quo res umquam plurimi fuit, maxime cum deteriorem rem factam fur dando non liberatur: semper enim moram fur facere videtur. Novissime dicendum est etiam fructus in hac actione venire.
Abbreviated transcription (Latin):
ent res/ odictice tñ tenetur.
nomen. aliumq statumob¬
ligations rrasferãtur. nam
fuetrmene. cũ moraque e¬
uenicbat ex furto. neluqͣ

Expanded text:
r ud nomen aliumque statum obligationis transferatur: nec fuerit nec ne, cum mora, quae eveniebat ex
Abbreviated transcription (Latin):
bit. sirem furtiũa dñs pͥuie
ncͦ n poͣsse. s et siñ p̃ifun. ser
aliiidem dicendum ẽ. cessa¬
ie alienoem. quia dominiũ
fc̃otestatris. id ẽ dñidisocͨsit..¬
ui. Set nec legatanuss
diccit põt. e er̃i competit cõ¬
Brdibo eius s uẽdicare irm
neat ꝯlices. s ⁊ si dominium
ces. in cõi igit᷑ ie clegantera
it. intec̃ utrum tu ꝓ̾uocasti
comunidiuidũdo uiditio.
retincas. ¶ neratius. lihro
membranaru. anstone ex¬
stima se refert. eum cui pigͦ

Expanded text:
bit, si rem furtivam dominus pure non posse: sed et si non ipsi furi, sed alii, idem dicendum est cessare condictionem, quia dominium facto testatoris, id est domini, discessit.c legatarius condicere potest: ei enim competit conheredi eius: sed vindicare rem neat, condices. sed et si dominium ces. In communi igitur re eleit interesse, utrum tu prouocasti communi diuidundo iudicio retineas.Neratius libris membranarum Aristonem existimasse refert eum, cui pignori
Abbreviated transcription (Latin):
ueni. quam. ꝓ eo posse ruum
ciuitatis torq̃ri. diuifres re¬
scripͦserũt. Ido ⁊ lib̾tus eiui¬
tatis nõ babet necc̃̾e uen̾am
edicti petẽ. siuocet inius aliq̃
hedes sacre facte. eciã dirup¬
to edifitio locus sacer man̾et.
¶Religiosum aũt locum unꝰ¬
quisq sua uolutate facit. dũ
mortuum infert in locum su¬
um. In cõe qũt sepulcrum ⁊¬
in alienum locum ꝯcedente
dño. licet inferre. ⁊ licet post¬
ea ratum nõ hũit quã illatꝰ
est mortuus tn religiosus

Expanded text:
ciuem quam pro eo posse seruum ciuitatis torqueri diui fratres rescripserunt. ideo et libertus ciuitatis non habet necesse ueniam edicti petere, si uocet in ius aliquaede sacra facta etiam diruto aedificio locus sacer manet. Religiosum autem locum unusquisque sua uoluntate facit, dum mortuum infert in locum suum. in commune autem sepulchrum in alienum locum, concedente domino, licet inferre: et licet postea ratum habuerit quam illatus est mortuus, tamen religiosus
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius fluminis. Itaq na
re retia sicent ⁊ exmaride¬
ducere. honus aliqd in hi
reponẽ. cuilibet lib̃m ẽ. sicu
tiꝑip̃m flum̃ nauigare. s ꝓ¬

Expanded text:
ipsius fluminis. itaque nare, retia siccare et ex mare reducere, onus aliquid in his reponere cuilibet liberum est, sicuti per ipsum flumen nauigare. sed p
Abbreviated transcription (Latin):
sicut B̾rditas. usus fructus.
obligatioẽs quoquomio cõ¬
tract̾e nec adrẽ ꝑtinet qdin
Brlitate ros corꝑales ꝯtine¬
tur.na ⁊ fructus quiex fundo
popumtur. corꝑales sũt. et
id qd̾ ex aliqua obligatioẽ
nobis debetur. płinꝙͣ corpo

Expanded text:
s, obligationes quoquo modo contractae. nec ad rem pertinet quod in hereditate res corporales continentur: nam et fructus qui ex fundo percipiuntur corporales sunt, et id quod ex aliqua obligatione nobis debetur plerumque corpo
Abbreviated transcription (Latin):
rerum diuisi¬
o induos ar¬
ticulos dedu¬
citur:nam a¬
lie ilĩt diuimuns: alie hũa¬
ni.dumniuns sũt. ueluti ⁊¬
res sacre ⁊ religiose. Qante
quoꝙ res ueluti muri⁊ porte
quodam m̃o diuini uiris snt
Quoqi aũt diuini iuris ẽ. id
nullius in bonis ẽ ⁊duõ qd̾
lius in bonis cẽ ã res h̾rdi¬
tane añ quã aliꝗs hec res exi¬
stat: nullius in bonis sũt. Hee
te. Que publice sũt ulliu̾s

Expanded text:
rerum diuisio in duos articulos deducitur: nam aliae sunt diuini iuris, aliae humani. diuini iuris sunt ueluti res sacrae et religiosae. sanctae quoque res, ueluti muri et portae, quodammodo diuini iuris sunt. quod autem diuini iuris est, id nullius in bonis est: id lius in bonis esse: nam res hereditariae, antequam aliquis heres existat, nullius in bonis sunt ue dotae. Quae publicae sunt, nullius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓportione Brditaria. anĩ
solidum eũ ꝯueĩat. s ⁊ hoc
iudex extiman debeatꝰ ner
forte inid qd facẽ põt dehe¬
⁊ si exħrdatus filius. ułem̃a¬
cipatus sit. insolidum actõ
adu̾sus eñ dabitur ut puto
sipatiẽ fam ilias se m̃titus ẽ
cum eẽbereturcũ eo nã marẽ

Expanded text:
portione hereditaria an in solidum eum conveniat. sed et hic iudex aestimare debeat, ne forte in id quod facere potest debeet si exheredatus filius vel emancipatus sit, in solidum actio adversus eum dabitur, ut puta si patrem familias se mentitus est, cum contraheretur cum eo: nam
Abbreviated transcription (Latin):
Si filnus familias ui¬
sit. ĩ ema cipatum ul exhrda¬
tum. postea iudicati acto ĩ id
qd̾ face̾ põt danda ẽ. ¶ Gi
filio exhrdato ex senatus cõ¬
sulto trebelliano brlitas pa¬
tris restitutasit. nõ dehebit ĩ
quãtum faeẽ põt. s insolidñ¬

Expanded text:
filius familias visit, in emancipatum vel exheredatum postea iudicati actio in id quod facere potest danda est. Si filio exheredato ex senatus consulto Trebelliano hereditas patris restituta sit, non debebit in quantum facere potest, sed in solid
Abbreviated transcription (Latin):
na no ut̾etur. ẜi an ⁊ locare
possit uitẽdum ẽ. ⁊ puto ⁊¬
locaturs ⁊ licet testator cõ¬
modare nõ locare fũt soli¬
tus. tñ ip̃m fructuaĩum lo¬
caturum tã seenicã quam
furebñ uestem¶Idro

Expanded text:
na non utetur. sed an et locare possit, uidendum est: et puto locaturum, et licet testator commodare, non locare fuerit solitus, tamen ipsum fructuarium locaturum tam scaenicam quam funebrem uestem. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
cui. xlictioẽ teneatur. dño ⁊
funca anustfructuaĩo et
fructuami. nisi ab eo ꝑcipi¬
antur. lict ab alio terra se¬
parẽtur magis ꝓpnetaĩo
concuenoẽm ꝯpetere fruc¬
tuaĩo aũt furti acͣcidem. i¬
quonia int̾fuit eius fruct̃
mouetur eo qd si postea ⁊¬
fructus nactus istos fuĩt
frugtuaius fortassis fiant
eius. nã si fũt qua ratiore
Ir penitꝰ nisiea qd ut in¬

Expanded text:
ictione teneatur, domino fundi an fructuario? et fructuarii, nisi ab eo percipiantur, licet ab alio terra separentur, magis proprietario condictionem competere, fructuario autem furti actionem, quoniam interfuit eius fructus mouetur, eo, quod, si postea fructus istos nactus fuerit fructuarius, fortassis fiant eius: nam si fiunt, qua ratione hoc euenit? nisi ea, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
Nul. griusufructulẽ¬
gato ĩ loco demortuarũ at¬
et poriores ad fructuaium
lam posse ita legaĩ ut ei fi¬
tus impoãtur que alt̾i ĩsu

Expanded text:
Agri usu fructu legato in locum demortuarum aet priores ad fructuariumputat insulam posse ita legari, ut ei tus imponatur, quae alteri insu
Abbreviated transcription (Latin):
legatũ sint inueta cũ toti¬
us agn reliquatur ususstu¬
etus. nõ ꝑtium/ ꝯtinẽtur le¬
gato. ENuic uicinus tra¬
tatus ẽ qui solet in eo qd̾ x¬
cessit tractan. ⁊ placuit. al¬
ꝙ ad fructuariã ꝑtine̾. ⁊̃ si
insula iuxta fũdum in flu¬
mine natasit. eius usum
fructum ad fructuaium ñ
ꝑtinẽ regasus. scrib̾. licet

Expanded text:
legatum sint inuenta, cum totius agri relinquatur usus fructus, non partium, contin‹e›ntur legato. Huic uicinus tractatus est, qui solet in eo quod accessit tractari: et placuit altum ad fructuarium pertinere. sed si insula iuxta fundum in flumine nata sit, eius usum fructum ad fructuarium non pertinere Pegasus scribit, licet
Abbreviated transcription (Latin):
ox ut quã diuꝑhiis uectiga¬
lis pẽcdatur. tã du neq ip̃r
qui aluxerũt. neq his qui
inloco eoꝵ successerũt. auf¬
fern eoͦs liceat. no uectiga¬
les sũt quita collẽdidan¬
tur. ut priuatis agros m̃ss
colendos dare solemus.
Qui umpetuũ fũdũ fruẽt
uuis nõ effitiãtur dñi tũ ⁊
placuit. ꝯpete eis in rem cr

Expanded text:
ctigal pendatur, quamdiu neque ipsis, qui conduxerint, neque his, qui in locum eorum successerunt, auferri eos liceat: non uectigales sunt, qui ita colendi dantur ut priuatim agros nostros colendos dare solemus. Qui in perpetuum fundum fruendum muis non efficiantur domini, tamen placuit
Abbreviated transcription (Latin):
sa ꝯstitui ⁊ legittimo tp̃r si¬
militer amitti eadem̃q ra¬
tioẽ plege falcidiam miny¬
i põt reo quoẜ ꝓmttẽcis
fũcto⁊ in ꝑtes hrditanas.
ususfructus obligatõ diui¬
ditur ⁊ si ex cõi pidio debe¬
atur uno ex sotuis defendẽ¬
te ꝓ parte defendẽtis fiet re

Expanded text:
sa constitui et legitimo tempore similiter amitti eademque ratione per legem Falcidiam minui potest: reo quoque promittendi defuncto in partes hereditarias usus fructus obligatio diuiditur: et si ex communi praedio debeatur, uno ex sociis defendente pro parte defendentis fiet res
Abbreviated transcription (Latin):
refecerit. passurũ. fructua¬
rium utiun celsus demo¬
do sarta tecta hnttqueiͣ¬
tur siqua uetustate corue¬
nunt reficẽ nõ cogitur. mno¬
dica igitur refectio ad eim
gnoscit usufructu legato
ut puta scipẽdium uł triby¬
tum uł salaniũ uł alĩtta
ab eo relicta. ⁊ ita marẽ .ł.¬

Expanded text:
refecerit, passurum fructuarium uti. unde Celsus de modo sarta tecta habendi quaerit, si quae uetustate corruerunt reficere non cogitur: modica igitur refectio ad eum gnoscit usu fructu legato: ut puta stipendium uel tributum uel salarium uel alimenta ab ea re relicta. et ita Mar
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ego ꝓbo. ¶Gicuratorei
adolescẽris. uł furiosi. uł ꝓdi¬
gi iubẽte. cũ fuo x̃tum sit. ⁊¬
putat labo dandam ꝙ iussu
actõem in eos. quor r̃uus fũit.
Idẽ ⁊ inuero ꝓcuratẽe s si ꝓcu¬
rator uerus nõ sit. in ip̃mpo¬
cius dadam actõem idelaḃo
Suł. Situtoris ius Iait.
su fuo pupilli creditum sit.
puto si exutilitate pupillifu¬
erit creditum. in pupillum ẽẽ
dandam agõem quia iussiti
tutor. ¶Suussu dũi ancil¬
le uł iussu patris filic c̾ditum
sit. danda c̃ in eos qd iussu acto

Expanded text:
 ego probo.Si curatore adulescentis uel furiosi uel prodigi iubente cum seruo contractum sit, putat Labeo dandam quod iussu actionem in eos quorum seruus fuerit: idem et in uero procuratore. sed si procurator uerus non sit, in ipsum potius dandam actionem idem Labeoum.Si tutoris iussu seruo pupilli creditum sit, puto, si ex utilitate pupilli fuerit creditum, in pupillum esse dandam actionem 'quod iussit tutor'.Si iussu domini ancillae uel iussu patris filiae creditum s
Abbreviated transcription (Latin):
Nul. Si dominus uł pa¬
ter pecrim mutuam accep¬
turus iusx̃it ẜuo uĩ filio ne
numerari nlła questio ẽ. qn
ip̃i ꝯdici pessit. Immo hoc
turs si duoquisẜĩt cũ quo¬
ius insolidum agi põt. ꝗ
similes sũt duob madãtib¬

Expanded text:
um Si dominus vel pater pecuniam mutuam accepturus iusserit servo filiove numerari, nulla quaestio est, quin ipsi condici possit: immo hoc tur: sed si duo iusserunt, cum quovis in solidum agi potest, quia similes sunt duobus mandantib
Abbreviated transcription (Latin):
ante ꝯcͣtum ccia uolũtate nã¬
ꝙ datum reuorass. ⁊ me cerci¬
horass s simadauerit pater
dominusue / uidetur uisisse.
s ⁊ si sui cyirgrapho subscup¬
serit dñs tenetur qd ussu. ql

Expanded text:
ia uoluntate mandatum reuocasset et me certiet si mandauerit pater dominusue, uidetur iussisse. si serui chirographo subscripserit dominus, tenetur quod iussu. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
meoꝵ. quoᷤ tibi irdłe debeo.i¬
dibo madiiꝓbos. qd si ad di¬
dare debebo usas tot. queror
an lutius titius in locũ pũpil
it ⁊ ꝯstituit alterũ solum. an
uł alterum solum qd̾ nõ ꝯsti¬
tinit soluẽ possit: qĩtum ẽ. di¬
xmnõ eẽ audiẽdum. siuelit
podie fidẽ ꝯstitute rei franͣgẽ.¬
biiurauuis. cũ hobeas eonoĩ¬
ne acuicẽmircte de ꝯstituta a¬
gis R ⁊ si nõ ultro detulcro iꝰ¬
iu̾radum s referrẽdi necc̃itat
compulsus io fecero. ꝗane¬
modubitabat modestius
facẽ ꝗ referat. quant ip̃e uiret.
milla clistĩctĩo adhibetur. ⁊¬
tam ⁊ siob tuã facilitatemac
meam nerrcũdiam subsccu¬
ta sit referrẽdi necc̃itas.

Expanded text:
m, quos tibi reddere debebo idibus Maiis probos: quod si ad didare debebo usuras tot.' quaero, an Lucius Titius in locum pupilloet constituit alterum: an uel alterum quod non constituit soluere possit, quaesitum est. dixi non esse audiendum, si uelit hodie fidem constitutae rei frangerebi iuraueris, cum habeas eo nomine actionem, recte de constituta agis. sed et si non ultro detulero iusiurandum, sed referendi necessitate compulsus id fecero, quia nemo dubitat modestius facere qui referat, quam ut ipse iuret, nulla distinctio adhibetur, tametsi ob tuam facilitatem ac meam uerecundiam subsecuta sit referendi necessitas.
Abbreviated transcription (Latin):
Lp̃. S ciendum tñi est que¬
dam ⁊ si cdixit pr̃ar eum nõd
dere. scilicet caque ad nudãla¬
udem ẜui ꝑtinent. ueluti si di¬
xerit frugi. ꝓbum. dicto audi¬
entem. ut em̃ pedius scrib̃ mł¬
tum intest ꝯmendãdi ẜui cau¬
sa ꝗd dixit. anuõ praturum se
ꝓmisit qd̃ dixit ꝓlane si dixit
alcatorem nõ eẽ. furem nõ eẽ.i
ad statuam nũquam ꝯfugisse
oꝑtet cum id prare. Dictum a
ꝓmisso sic discemitur. dicturo
accipimus qd̾ u̾botenus ꝓnũ¬
tiatum ẽ. nudo q ẜmone funt.¬

Expanded text:
ndum tamen est quaedam et si dixerit praestare eum non debere, scilicet ea, quae ad nudam laudem servi pertinent: veluti si dixerit frugi probum dicto audientem. ut enim Pedius scribit, multum interest, commendandi servi causa quid dixerit, an vero praestaturum se promiserit quod dixit. Plane si dixerit aleatorem non esse, furem non esse, ad statuam numquam confugisse, oportet eum id praestare. Dictum a promisso sic discernitur: dictum accipimus, quod verbo tenus pronuntiatum est nudoque sermone fin
Abbreviated transcription (Latin):
2p. Pedhibe̾re ẽ facc̾ ut rur¬
sus hãt uẽditor qd habuerat.
et quia redlendo id fiebat. idcir¬
co redibitio ẽ appellata. quasi
redlitio¶Eum recitur abep¬
torc macipium uẽditori. dedo¬
lomalo ꝓmiti oport̾e ei. põp. au
et id̾o cantioẽs necessarias esse.
ne forte aupignori datus sit
ẜuus abemptore. aut iussuei
furtum siue dãpnum alicui
datum sit. I de põp. ait. int̃clũ
cciam duplicit cautioẽs int̾põi
debe̾. alias inpretitum. alias ĩ
futurum.ut puta sienus ẜui t
nomine quidredhibetur. c̃p̃¬
tor. ꝓcuratorue eius iuditium¬
accepit. uł qd̾ cum eo agẽtuꝵ
uł qd ip̃e eius nõĩe aget. ⁊ ca¬
uendum aũt esse ait. siqd̃ sux
dolo malo emptor ꝯdẽpnatus
fui̾t. aũdederit: his reb recte
cum ꝑuenerit. uldolomalo.
nuet hiisd̃ diebusiedli. idem
ait. futuri tp̃ris noĩe eautioer
ei qui sciẽs uẽdidit ficri solere
¶Guinfugac homo sine culpa
emptoris.⁊ nichominus con¬
dempnatur uẽditortune enim

Expanded text:
 Redhibere est facere, ut rursus habeat venditor quod habuerit, et quia reddendo id fiebat, idcirco redhibitio est appellata quasi redditio. Cum redditur ab emptore mancipium velo malo promitti oportere e‹i› Pomponius ait et ideo cautiones necessarias esse, ne forte aut pignori datus sit seruus ab emptore aut iussu eius furtum siue damnum cudatum sit. Idem Pomponius ait interdum etiam dupliciter cautiones interponi debere, alias in praeteritum, alias in futurum, ut puta si eius servi nomine qui redhibetur emptor accepit, uel quod cum eo ageretur uel quod ipse eius nomine ageret. cauendum autem esse ait, si quid sine dolo malo emptor condemnatus fuerit aut dederit, his rebus recteum pervenerit dolove malo niret isdem diebus, reddi. Idem ait futuri temporis nomine cautionem ei, qui sciens vendidit, fieri solere, si in fuga est homo sine culpa emptoris et nihilo minus condemnatur venditor: tum enim
Abbreviated transcription (Latin):
exigatur. s:cum quodam tem¬
pam̃to. si forte ꝯstantem ẽẽ af¬
firmauit. nõ exacta gͣuitas. ⁊
constancia quasi aphilosopho
desideretur. ⁊ silaboriosum. et
uigilacẽ affirmar̃t cẽ nõ coy¬
tinuns labor. ꝑdies noctes qr
ab eo exigatur. S⁊ hec om̃ia
ex bono ⁊ equo moctice deside¬
ientur. Idẽ ⁊ in cet̾is que uẽ¬
ditor affirmauĩt intelligemꝰ
¶Uenditor qui optimũ cocũ
esse dixit. optimum in eo arti¬
fitio pr̃are debet. quin uõ sip
simplicit᷑ cocum eẽ dixit. satis
facẽ uidetur. eciam si mediocrẽ

Expanded text:
xigatur, sed cum quodam temperamento, ut si forte constantem esse adfirmauerit, non exacta grauitas et constantia quasi a philosopho desideretur, et si laboriosum et uigilacem adfirmauerit esse, non continuus labor per dies noctesque ab eo exigatur, sed haec omnia ex bono et aequo modice desiderentur. idem et in ceteris quae venditor adfirmaverit intellegemus. Venditor, qui optimum cocum esse dixerit, optimum in eo artificio praestare debet: qui vero simpliciter cocum esse dixerit, satis facere videtur, etiamsi mediocre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissum aũt põt irfer. ⁊ ad
nudam ꝓmissioẽm. siue polli¬
citatioem. uł ad spõsum scđm
quod incipit is ꝗdem huius¬
modicausa stipulati spopõdit.
et exstipulatu posse ꝯuẽin. ⁊ re¬
ahibitorus actiõib nõ ẽ no
uenin idem eciam redhibitori¬
is actioĩb ꝯueniri põt. ca aũt
sola dicta siue ꝓmissa admit¬
tenda sunt. quecũq sic clicun¬
tuxrut prẽntur. nõ ut uacten¬
tur. ¶Illud sciẽdum ẽ. siꝗsar¬
tificem ꝓmiẜit. ul dixxit. nõu¬
tiq ꝑfectum cum pr̃are debi.
s ad aliquẽ modum ꝑirum.
ut neq cum sũme sciẽtie acci¬
pias.neq rursus indoctũ esse
mnartifitium. Sufficit eumi¬
gitur talem ec̃ quales uulgo
artifices dicũtur. ¶ Heinde
aiunt ediles emptori om̃ib
ad quos ea res ꝑtinet iuditir
dabimus.Pollicẽtur emp¬
tori actioẽm. ⁊ successioĩb ciꝰ
qui inuniusum ius succedẽt.
semptorem acciꝑe debemus eũ
qui p̃tioemit. R siꝗs ꝑmuta¬
uerit: dicẽdum ẽ utrũque ep̃¬

Expanded text:
missum autem potest referri et ad nudam promissionem siue pollicitationem uel ad sponsum. secundum quod incipiet is, qui de huiusmodi causa stipulanti spopondit, et ex stipulatu posse conueniri et redhibitoriis actionibus: non noueniri, idem etiam redhibitoriis actionibus conueniri potest.Ea autem sola dicta siue promissa admittenda sunt, quaecumque sic dicuntur, ut praestentur, non ut iactentur.Illud sciendum est: si quis artificem promiserit uel dixerit, non utique perfectum eum praestare debet, sed ad aliquem modum peritum, ut neque consummatae scientiae accipias, neque rursum indoctum esse in artificium: sufficiet igitur talem esse, quales volgo artifices dicuntur. Deinde aiunt aediles: "emptori omnibusque ad quos ea res pertinet iudicium dabimus". pollicentur emptori actionem et successoribus eius qui in universum ius succedunt. emqui pretio emit. sed si quis permutauerit, dicendum est utrumque e
Abbreviated transcription (Latin):
pta est ne esto. nõ infectum i¬
uidetur effecisse diuortiũ qd̾
quam liu patronus eius u
xorem eam suam ẽẽ uult. cũ
nullo alio cõnubium ẽ ei. nã
quia intellecxit legis lator
factolib̾te. quasi ai reptũ ma¬
trimoĩum det̃xit eicum alio
connubium quare cuicũq
cubinatu cam alt̾ius quam¬
patroni cẽ poss. Cait lex qͣ¬
dii patronus eam uxorem
cẽ uolẽt. ⁊ uellet debet uxo¬
rem eẽ ⁊ patronus durare d̾
bet. sugitur aut patronus
eẽ. aut uelle desierit. finita ẽ
legis auctortas. Illud rectis¬
sime placuit qualicũq uo¬
luntate intlligi possit patro¬
nus animu hr̃e desisł q̃si
inuxorem. finiri legis huiu̾
tronus rerum amotarũ cu
liberta que iniuto eo diuer¬
le nuptam sibi qui eam ac¬
tioẽm uł aliam inportet q̃
nõ solet isi exdiuortõ ori¬
ri quare si accãre eam auul¬
teri ceꝑit ul alio ẽmĩe reã po¬
stulare qd uxon nemo obi
nubium quia patronus si¬
binuptam cupit. ubicũq

Expanded text:
trono, ne esto", non infectum videtur effecisse divortium, quoquamdiu patronus eius eam uxorem suam esse uult, cum nullo alio conubium ei est. nam quia intellexit legis lator facto libertae quasi diremptum matrimonium, detraxit ei cum alio conubium. quare cuicumqueconcubinatu eam alterius patroni esse posse. Ait lex: 'quamdiu patronus eam uxorem esse uolet'. et uelle debet uxorem esse et patronus durare: si igitur aut patronus esse aut uelle desierit, finita est legis auctoritas. Illud rectissime placuit, qualiquali uoluntate intellegi possit patronus animum habere desisse quasi in uxorem, finiri legis huius tronus rerum amotarum cum liberta, quae ab inuito eo diuorle nuptam sibi, qui eam actionem uel aliam inportet, quae non solet nisi ex diuortio oriri. quare si accusare eam adulterii coeperit uel alio crimine postulare, quod uxori nemo obicnubium, quia patronus sibi nuptam cupit. ubicumque
Abbreviated transcription (Latin):
ũm. qd aĩo ppetuam ꝯstitu¬
endi ilissensioẽm fit. Itaq ꝙ¬
ꝗd in calore iracũdie. uł fit.
uł dicitur. nõ prius ratumẽ
Ry. Querit an furio. ur.¬
sa repudium mitr̾e. ut repy¬
diari possit. ⁊ scribit furio¬
sam repudiar possẽ. quiai¬
gnorantis loco hẽtur. Repy¬
diare aũt nõ posse. neq ip¬
sam ꝑꝑ dem̃tiam. neq curato¬
rem eius. patrem tm̃ enus nũ¬
tium mitt̾e posse. quino tra¬
taret de repudio. nisi ꝯstaret
retineri matrimõium. que
curo diu̾terat. ut maĩtum
idcro dotis affitiat. patr̃e fra¬
udet. qui ꝓfecticiam dotem
potiit petere. si ꝯstante mat̾¬
momio decessiss filia. et ideo
dum ẽ. ne dotem ꝑdat. Non¬

Expanded text:
imo perpetuam constituendi discessionem fit. Itaque quicquid in calore fracundiae vel fit, vel dicitur, non prius ratum esrum quaerit, an furiosa repudium mittere uel repudiari possit. et scribit furiosam repudiari posse, quia ignorantis loco habetur: repudiare autem non posse neque ipsam propter dementiam neque curatorem eius, patrem tamen eius nuntium mittere posse. quod non tractaret de repudio, nisi constaret retineri matrimonium: quaecirco diuerterat, ut maritum lucro dotis adficiat, patrem fraudet, qui profecticiam dotem potuit petere, si constante matrimonio decessiss‹et›, ideo dum est, ne dotem perdat
Abbreviated transcription (Latin):
rerum usus .f. legari põte̾¬
rit. an ⁊ nõimꝰ nerua ne¬
gauit. s ẽ ueĩus qd̾ cassiu
et ꝓcuł existimãt. posse le¬
gari sidẽ tñ nerua ip̃i quoq
debiror posse usum .f. lega

Expanded text:
rerum usus fructus legari poterit. an et nominum?Nerua negauit: sed est uerius, quod Cassius et Proculus existimant, posse legari. idem tamen Nerua ipsi quoque debitori posse usum fructum legar
Abbreviated transcription (Latin):
mandati nõ actuiros. nem̾i
su soeꝑ isse madat᷑u n i po¬
liiti pamisse deniq ean¬
tionis legato lbates. Ior
illo nec q̃ui rpactacum fu¬
it scd̃m iegatum idest cau

Expanded text:
mandati non acturos: non enim suscepisse mandatum, sed voluntati paruisse: denique cautionis legato liberatos. de illo nec diu tractandum fuit secundum legatum, id est cau
Abbreviated transcription (Latin):
fuĩt. Quod sihoc exccp̃t᷑um fu¬
erit: tn pot ei ẜuo nouarem im¬
perare quã imꝑaturus nõ fu¬
isse sinõ uenisf. ueluti sicum
pastiut ad emptorẽ iret. qui
pegre cẽt. nam c̾te ea res tuo
piculo eẽ debet. Itaq tota res
addolum malum dũtaxat ⁊
culpam uendiroris dingẽdã
est. ¶S idolia octoginta ac¬
cedere fundo que infossaceñt.
dictumeĩt.⁊ plura erãt qua
ad eum nũmdabit emptori
exom̃ib quẽ u̾ult. dũ integra
det. S sola octͥoginta sũt. qua¬
liacũꝙ emptorẽ seq̃tur. nec ꝓ
nõ integns ꝗcquã eiuẽditorp¬
meretur. uł ꝓmitt̾etur. in ho¬
stuim potestate sit octauenus
magis pͥurat. ualẽ emptioẽm
et stipulatioẽm.qz int̾ ementẽ
et uendẽtem eẽt ꝯmetium.⁊
potius eñ difficultatẽ in pre¬
stando eo in eẽ. quã in natura.
eciã si offirõ iudicis substirĩe¬
da eẽt eius pratio donee pre¬
stari possit.
locati ⁊ conducti.R

Expanded text:
um fuerit? tamen potest ei seruo nouam rem imperare, quam imperaturus non fuisset, si ‹non› uenisset: ueluti si ei imperasti, ut ad emptorem iret, qui peregre esset: nam certe ea res tuo periculo esse non debet. itaque tota ea res ad dolum malum dumtaxat et culpam uenditoris dirigenda est. Si dolia octoginta accedere fundo, quae infossa essent, dictum erit, et plura erunt quam ad eum numerum, dabit emptor‹i› ex omnibus quae uult, dum integra det: si sola octoginta sunt, qualiacumque emptorem sequentur nec pro non integris quicquam ei uenditormeretur uel promitteretur, in hostium potestate sit, Octauenus magis putabat ualere emptionem et stipulationem, quia inter ementem et uendentem esset commercium: potius enim difficultatem in praestando eo inesse, quam in natura, etiamsi officio iudicis sustinenda esset eius praestatio, donec praestari possit. LOCATI CONDUCTI 1
Abbreviated transcription (Latin):
mus silie ad exhibẽdum.aGa¬
tur. ¶Intclum qd̾ intsit a¬
gentis solum extimatur ue¬
suticũcłpa nõ restituẽtis ułñ
exhibentis punit cũũo doboᷤᷤ
aut ꝯtumatia nõ restituẽtis
uł ns̃ exhibẽtis qͣnti ĩlitẽ in¬
rauent actor. suladi ĩ nuuero sec̾i¬

Expanded text:
mus sive ad exhibendum agatur, interdum quod intersit agentis solum aestimatur, veluti cum culpa non restituentis vel non exhibentis punitur: cum vero dolus aut contumacia non restituentis vel non exhibentis, quanti in litem iuraverit actor. Vl
Abbreviated transcription (Latin):
non adiuuahitur hoc sena¬
tus ꝯsulto q̃d tũe accidit. c̃
pama facie ꝗdemakenam.
re uera aũt suam ꝯhligatõe
suscipiat ut ecce si ancillas
Ob raccotm libͣatis expmis¬
cedat. ¶Rpignorib prio

Expanded text:
non adiuuatur hoc senatus consulto: quod tum accidit, cum prima facie quidem alienam, re uera autem suam obligationem suscipiat. ut ecce si ancilla ob pactionem libertatis expromiscedat. De pignoribus prio
Abbreviated transcription (Latin):
contrahere uellet cumh̾rdi¬
bslutitititueuitatis hizima¬
gis mulierem ream elegit:. ⁊ ĩ
ĩpsius ꝑsona senatus ꝯsulto
quod de int̾cessionb factũ
est.locumeẽ.⁊pignora ab ca
datanon tenen. eas autem
res quis mulier ab his ꝓqu
b in terce debat.pignoi̾. icee¬
pit: creditorimulieris obliga¬
tas nõn eẽ R̾ non sine ratiõe
pretorem facturum. siño tã¬
tum inꝑsonãs. sub ducta nr¬

Expanded text:
contrahere vellet cum heredibus Lucii Titii, evitatis his magis mulierem ream elegit, et in ipsius persona senatus consulto, quod de intercessionibus factum est, locum esse et pignora ab ea data non teneri. eas autem res, quas mulier ab his, pro quibus intercedebat, pignori accepit, creditori mulieris obligatas non esse. sed non sine ratione praetorem facturum, si non tantum in persona subducta
Abbreviated transcription (Latin):
fiu̾t uenditor. ¶ Itẽ simuꝰ¬
lier c̾itori uiri fundum uẽ
mro refferret. hũc fundumo
ueclicat. ⁊ excepto ꝗdemop¬
ponitur eidere empta ⁊ trad¬
ta s replicabitur amuliere.
ant si eauẽditio. ec̃ senatuᷤ
ꝯsultũ fcã ñ sit. ⁊ hoc ꝓcedit
siue ip̃e creditor emerit siue
int̾posuerit alium quo mu¬
lierearatõe careat re suaidez
est. ⁊ si nõ ꝓuiro s ꝓ alio debi¬
tore rem suam tradidit. ¶S
mulier ne ip̃a int̃cederet: ali¬
imandaret. ut id face̾t. anin
huiusmoi ꝑsona locus huic
sẽitus ꝯsulto sit qui rogatu
mulieris id face̾t to̾tus eni
ẜmo sẽatus. ꝯsul ad petitõ¬
nem nõdandam adusus ip¬
alium excludẽdum eum ex¬
ceptiõe fraudis sẽatus ꝯsul¬
to fc̃e. si uõ is ignorafs. ego
aũt scissem tũc madati me
agẽtem cũ muliere excluden¬
dum eẽ me aũt creditorite m̃
¶Gimulier. ꝑ eo ꝑ quo inter¬
cesẜit. iudicium parata sit i¬
accipe. ut nõ in ueterem de¬
bitorem actio deturqm̃senatꝰ

Expanded text:
it uenditor. Item si mulier creditori uiri fundum uenduiro referret, et hunc fundum uindicat, exceptio quidem opp‹o›nitur ei de re empta et tradita, sed replicabitur a muliere: 'aut si ea uenditio contra senatus consultum facta sit.' et hoc procedit, siue ipse creditor emerit siue interposuerit alium, quo mulier ea ratione careat re sua. idem est et si non pro uiro, sed pro alio debitore rem suam tradidit. Si mulier, ne ipsa intercederet, alii mandaret ut id faceret, an in huius persona locus huic senatus consulto sit, qui rogatu mulieris id faceret? totus enim sermo senatus consulti ad petitionem non dandam aduersus ipalium, excludendum eum exceptione fraudis senatus consulti factae: si vero is ignorasset, ego autem scissem, tunc mandati me agentem cum muliere excludendum esse, me autem creditori teneri. Si mulier pro eo, pro quo intercesserit, iudicium parata sit accipere, ut non in veterem debitorem actio detur: quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
dibus lutii titu mutu ampe¬
cumam dare. ⁊ cumeis con¬
trahere. s qi facultates eor
suspectas habebat: magis uo¬
lint uxoritestatoris dare pe¬
cunam.⁊abea pignus acci¬
pere. mulier eãdei peccĩam
dedit h̾rdib. ⁊ abhis pignis
acepit. quero an intercessisse

Expanded text:
i mutuam pecuniam dare et cum eis contrahere: sed quoniam facultates eorum suspectas habuit, magis voluit uxori testatoris dare pecuniam et ab ea pignus accipere: mulier eandem pecuniam dedit heredibus et ab his pignus accepit: quaero an intercessisse
Abbreviated transcription (Latin):
tercessi sĩc uiden. quia decepit.
quod slexistimait se b̾rdem.
⁊ eo noĩe decepta respõderit. ĩ
eam actorn ꝗdem dari pleri¬
qr existimauerunt. s excepti
Deni. Debitrix mulier a c̾¬
ditore delegata. ꝑ eo cuidele¬
gataẽ. ꝓmĩsit. non utetur er
ne delegrtur. in t̃cessisse uide¬
tur. ¶ Sisẽatus ꝯsultibñ¬
ficium int̾uenerit. utrum sta¬
tini cum mulier int̾cẽsr̃it: acti
ompriorem debitorem com¬
petit. ansimulier sobatum ꝯ¬
dicat. puto statim ⁊ ñ expectã¬

Expanded text:
tercessisse videri, quia decepit: quod si existimavit se heredem et eo nomine decepta responderit in eam actionem quidem dari plerique existimaverunt, sed exceptina debitrix mulier a creditore delegata pro eo cui delegata est promisit: non utetur excne delegetur, intercessisse videtur. Femina si senatus consulti beneficium intervenit, utrum statim cum mulier intercesserit actio in priorem debitorem competit, an si mulier solutum condicat? puto statim, et non exspecta
Abbreviated transcription (Latin):
esse ħic ꝓpõitioni ex fr̃o agi¬
decessiss. duob filus suꝑsti¬
tibꝰ. quoꝵ alter impubes ec̃t.
⁊ alt legitimus tutor fratries¬
set. ⁊ cum ꝑat̾na hrditate ab¬
stinẽ uellet: mãdato uxorisd̾¬
functi. que mater pupillieẽt.
ab stenteto pupillo solumse
h̾rditati miscuiss ubi simiłr
se respõdisse. iul. ait. si exeai
causa agete pupillodãpnum
eonoĩe p̾assus eẽt. nõ impedi¬
rieũ senatus ꝯsulto. quomi¬
nus amuliere rem ẜuaretam
ꝓpõita specie. ⁊ illud tractand
est. an is qui mãdato mulieĩs
adierit. si dãpnum obid paci¬
atur qd̾ debitores ħrditani
soluendo nõ sint senatus .S.
locus sit qi quodãmodo eorũ

Expanded text:
positioni ex facto agidecessisset duobus filiis superstitibus, quorum alter impubes esset et alter legitimus tutor fratri esset et eum paterna hereditate abstinere vellet, mandatu uxoris defuncti, quae mater pupillo esset, abstento pupillo solum se hereditati miscuisse: ubi similiter se respondisse Iulianus ait, si ex ea causa agente pupillo damnum eo nomine passus esset, non impediri eum senatus consulto, quo minus a muliere rem servaret. In proposita specie et illud tractandum est, an is, qui mandato mulieris adierit, si damnum ob id patiatur, quod debitores hereditarii solvendo non fuerint, senatus consulto locus sit, quasi quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
Iu tor pupilli decesse¬
rat h̾rde instituto titiocumd̾
ri. si exeaca titius pupillo a¬
liꝗd p̾stitiss᷑. isqr matrem cõ¬
ueniret. negaui exceptoise¬
natus ꝯ sulti locumeẽ. qm̃do

Expanded text:
utor pupilli decesserat herede instituto Titio: cum ri. si ex ea causa Titius pupillo aliquid praestitisset isque matrem conveniret, negavit exceptioni senatus consulti locum esse, quando
Abbreviated transcription (Latin):
senatus ꝯsulti locum non h̃t.
quia nõ sit paupior. It siqd
liberaliter fecerit. uelutine u¬
dicatus pater eius ꝑꝑ solutõ¬
nem uexaretur.: nõ erit tutase¬

Expanded text:
senatus consulti locum non habet, quia non fit pauperior. Item si quid liberaliter fecerit, veluti ne iudicatus pater eius propter solutionem vexetur, non erit tuta se
Abbreviated transcription (Latin):
contralam uidetur in t̾ees¬
sisse. quo cãu datur inte actõ.
que instituit magis quam
restituit obugatioẽmnt ꝑ
ess. nõ obligaretur/ anac
actõe ille deb̾eat teneri ut pr¬

Expanded text:
contraham, videtur intercessisse: quo casu datur in te actio, quae instituit magis quam restituit obligationem, ut esset, non obligaretur, an hac actione ille debeat teneri? ut p
Abbreviated transcription (Latin):
rõs nec multum facẽ qd pro
defẽsore fi deiusẜunt. cũ corẽ¬
platõe mandati matris int̃
matrem eius mãdasseigno
fensioẽm excẽptoĩs amittat.
nullamtñ replicatõem adu̾¬
sus mulierem habebit. quia
pretẽdere. ẜ ño erit uuquu.
dari negoꝵ gestoꝵ acͥtoem ĩ
defes remormãdeti causa ꝑ¬

Expanded text:
ros: nec multum facere, quod pro defensore fideiusserunt, cum contemplatione mandati matris intermatrem eis mandasse ignofensionem exceptionis amittat, nullam tamen replicationem adversus mulierem habebit, quia praetendere. sed non erit iniquum dari negotiorum gestorum actionem in defe
Abbreviated transcription (Latin):
ullo femine intercederent. nã
sicut bomis morib ciuilia of̾¬
ficia adempta sunt feminis.
⁊ pler̃aq ip̃o iure no ualent.i¬
ta multo magis adimẽdumes
aris. equum aũt uisumẽ itar
mulieri succuri. ut inuet̾emt
debitorem aut in cũ qui ꝓ se
ꝯstituiss mulierẽ rẽam act̃
darctur. magis enim illequã
creditor mulicrẽ decepit
P̃.Et primo ꝗdem tpͣibo
diui augusti. mox dem̃n clau¬
dii edictis eoꝵ erat intlictu.
nefemiẽ ꝓ uirs suis int̾eede¬
rent. postea fcm ẽ senatus cõ¬
sultum. quo plenissime femi.¬
nis om̃ib subuẽtum ẽ euiꝰ
seãtus ꝯsulti u̾bahec sũt. qd
mareus sillanus ⁊ uelleius
auctor ꝯsules u̾ba fecerunt
de obligõib feminaꝵ que ꝑ
aliis re efierent: ꝗd deeare fi¬
en oportet. de eare ita ꝯsulerũt
qd ꝗd fideuissioẽs ⁊ mutuida
mine ab his pecitõ. neuein eas

Expanded text:
ullo feminae intercederent. Nam sicut moribus civilia officia adempta sunt feminis et pleraque ipso iure non valent, ita multo magis adimendum eis aris. Aequum autem visum est ita mulieri succurri, ut in veterem debitorem aut in eum, qui pro se constituisset mulierem ream, actio daretur: magis enim ille quam creditor mulierem decepitEt primo quidem temporibus diui Augusti, mox deinde Claudii edictis eorum erat interdictum, ne feminae pro uiris suis intercederent. Postea factum est senatus consultum, quo plenissime feminis omnibus subuentum est. cuius senatus consulti uerba haec sunt: 'Quod Marcus Silanus et Uelleus Tutor consules de obligationibus feminarum, quae pro aliis reae fierent, quid de ea re fieri oportet, de ea re ita censuere: d ad fideiussiones et mutui damine ab his petitio neue in eas
Abbreviated transcription (Latin):
iiiuie additum eĩt. si decłint
oꝑam ut in care sẽatus uolũ¬
tas ẜuetur. ¶Eserba itaq sena¬
rus ꝯsulti excuciamus. prius
ꝓuidẽcia amplissimi ordinis
laudata ẽ quia opem tulit mu¬
huuiscemodi easib iuppõitis
atq obiectis s⁊ ita demum eis

Expanded text:
ditum erit, si dederint operam, ut in ea re senatus voluntas servetur". Verba itaque senatus consulti excutiamus prius providentia amplissimi ordinis laudata, quia opem tulit muhuiuscemodi casibus suppositis atque obiectis. Sed ita demum eis