comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuint deridentes eos qui uilib ⁊ reli¬
giosis uestim̃tis amictisunt ꝑ epi¬
thimiũ corrigant᷑. Priscisem̃ tp̃ib
te conũsabat᷑. Om̃e quippe q̃d nõ
accipitur. elatsonis ht̃ calũpniam.
quẽ ad modũ magnus ait basilius.
Sed neq exsericis texturis uestrm
quis uariatã induebat. neq apponie¬
bat uariorũ colorũ ornamenta in
siue mitinẽ ãbulantes. siue alib d̾gñ¬
tes. congruis sibi uestib utantur

Expanded text:
fuerint deridentes eos qui vilibus et religiosis vestimentis amicti sunt, per epitimium corrigantur. Priscis enim temporibus te conversabatur. Omne quippe, quod non accipitur, elationis habet calumniam, quemadmodum magnus ait Basilius. Sed neque ex sericis texturis vestem quis variatam induebat, neque apponebat variorum colorum ornamenta in sive in itinere ambulantes, sive alibi degentes, congruis sibi vestibus utantur
Abbreviated transcription (Latin):
quia imꝑatores quãdoq modũsur̃
Ditigͣnorantes non innũo ꝯsentientĩ.
s primi distribuentiũ. immoext̃m¬
nantiũ eẽ uoluert̃. frequent̃ etiã in he¬
reticoꝵ ꝑfidiam ꝓlapsi catholice
matris eccłiȩ unititẽ impugnare co¬
natisunt. scõrũ patrũ instituta ad u̾sꝰ
eos ꝓdiderunt. ut semet elechoniñ

Expanded text:
quia imperatores quandoque modum suum ignorantes non in numero consentientium, sed primi distribuentium, imo exterminantium esse voluerunt, frequenter etiam in haereticorum perfidiam prolapsi catholicae matris ecclesiae unitatem impugnare conati sunt, ideo sanctorum Patrum statuta adversus eos prodierunt, u
Abbreviated transcription (Latin):
ud cͥco destrũxit iste. q̃d uibente dõ
fecerat ille. Ac ꝑ hoc mag̃ auctoritas
istahabenda ẽ in eccła. ut si non nul¬
tionẽ si ne tarditate. aliqua. ⁊ cuimagͣ.¬
auctoĩtate aposteris destruant᷑. Post¬
tremo p̃sentib legatis imꝑatoꝵ ⁊ ĩ
consultis electiones romanorũ pon¬
tificũ legunt᷑ celebrate ⁊ ⁊ tandẽ idem
imꝑatores religioso mentis affectu p̃¬
fatis pͥiulegnis renuntiauert̃. multa
insuꝑ donaĩa ecdĩȩ dĩ conferente.
Unde gͣg.iiii. scribit.¬

Expanded text:
dcirco destruxit iste quod jubente Deo fecerat ille, ac per hoc magna auctoritas ista habenda est in Ecccionem, sine tarditate aliquaauctoritate a posteris destruantur. Postremo praesentibus legatis imperatorum et inconsultis electiones Romanorum Pontificum leguntur celebratae, et tandem iidem imperatores religioso mentis affectu praefatis privilegiis renunciaverunt, multa insuper donaria ecclesiae conferentes. Unde Gregorius scribit
Abbreviated transcription (Latin):
obtineret. anathemaitis uinculo inno¬
daret᷑. Sicut scͥpt̾a quoq dunr dic̃. ꝗ
q̃d post quã exechias dissipauit. excelca
⁊ contnunt statitas. ⁊ succidit lucos cõ
fregitq serpentẽ eneũ quẽ fecit mo¬
yses uidł. quia illũ ẜpentẽ ds̃ fien iꝰ

Expanded text:
obtineret anathematis vinculo innodaretur, sicut scriptura quoque divina dicit, quod Ezechias dissipavit excelsa, et contrivit statuas, et succidit lucos, et fregit serpentem aeneum, quem fecit Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
re p̃sidemus. apłimis patit᷑ iuolen¬
tias pontifice obeunte. que obb infe¬
ficis fit conseeratio. nec canonicoritu.
⁊ ꝯsuetudine ab impatore. directist̃
nuntii. quiscandala uetẽt fiẽi. uolumꝰ
ut cũ instituendus ẽ pontifex ꝯueni¬

Expanded text:
Deo, praesidemus, a plurimis patitur violentias, pontifice obeunte, quae ob hoc infeficis fit consecratio, nec canonico ritu et consuetudine ab imperatore directi intersunt nuntii, qui scandala vetent fieri, volumus ut cum instituendus est pontifex, conveni
Abbreviated transcription (Latin):
tuus qui iam sit confessus. ⁊ testimo¬
niũ habet bonũ ⁊ ñpotaͬt uenire ad
sacerdotẽ. s p̃occupauit eũ morͦ in
domo. aut iniuia. facint ꝓ eo parẽ¬
tes eus oblat᷑ionẽ ad altare. ⁊ dent
redẽptionem ꝓcaptiius. E Ecee¬

Expanded text:
tuus, qui jam sit confessus, et testimonium habet bonum, et non poterat venire ad sacerdotem, sed praeoccupavit eum mors in domo aut in via, faciant pro eo parentes ejus oblationem ad altare, et dent redemtionem pro captivis.
Abbreviated transcription (Latin):
lere non possit. negabit᷑ peiutentia
morienti.⁊ beneficiũ reconciliatiõis
non pr̃abit᷑ penitenti: Quẽ ꝯuͣsũ ds̃
recipit adueniam. Iuxta illud in qͣcũq
horapeccator conũsus fuĩt. ⁊ e̾t. ⁊ itẽ
Conũtimini ad me. ⁊ ego ꝯuertarad
uos eccłi sibi reconciliare negliget.
Quẽ intus ds̃ suscitauit. ec cła foris
absoluere contẽpn. Dãpnabit ab
rituris sueccurrit᷑. ⁊̃ alaicis sipbride¬
fui̾nt. Curgͦ beneficio reconciliati
augustinũ qui agens in extremi

Expanded text:
lere non possit, negabitur poenitentia morienti? et beneficium reconciliationis non praestabitur poenitenti, quem conversum Deus recipit ad veniam, juxta illud: In quacunque hora peccator conversus fuerit etc., et item: Convertimini ad me, et ego convertar ad vos, ecclesia sibi reconciliare negliget? quem Deus intus suscitavit ecclesia foris absolvere contemnet? damnabit absrituris succurritur etiam a laicis, si presbyteri desunt. Cur ergo beneficio reconciliatioAugustinum qui agens in extremi
Abbreviated transcription (Latin):
confitetur socio turpitudinẽ cri¬
minis. fit dignus uena ex desidio
sacerdotis. curnonsimilit̃ fit di¬
gnus reconciliatione. exdesidĩo
ep̃i. qui saẽdoti ñ negat maculam
suireatus. Itẽ. Morientib peni¬
tentiã pb̃ri negare nondebent.
Nñ ulius pp̃ ait

Expanded text:
confitetur socio turpitudinem criminis fit dignus venia ex desiderio sacerdotis, cur similiter non sit dignus reconciliatione ex desiderio episcopi qui sacerdoti non negat maculam sui reatus? Item morientibus poenitentiam negare presbyteri non debent. Unde Julius Papa ait
Abbreviated transcription (Latin):
placet consiliũ. nisiforte sitmiles
aut publica functione teneatur
ut non ꝓse hoc faciat. s ꝓ aliis. tł
ꝓciuitate ubi etiã ipse acceptale¬
gitima potestate. si euis cõngruit
ꝑsone. Quiuõ repelluntur aliqͦ
terrore ne male faciant. etiã ipsi ᷤᷤ
dictum ẽ. non ẽ resistamꝰ malo. ne
nos iundicti delectet. que alieno
malo animũ pascit. non ut corree¬
tionẽ hõinũ negligamus. Unðe
endo. uł equiis calcem iaciendo.
aliquem occidat. Aut idõ nonde¬
habere. aut equus ungulas: aut
apłs satis egit. ut intribum noti¬
tiam ꝑferretur. insidias sibi aꝗ
ductores accepitarmatos si in illoᷤ
sceleratiboĩnes incidissent. pauluᷤ
ineffusione sanguinis eoꝵ suum
crimen agnosceret : Absit. ut ea
que. ꝓpt̃ bonum aclicitum facimꝰ.
aut babemus. siquid ꝑ hec preter
nrãm uoluntatem cui quã maliac¬
cidit. nobis inputẽtur. alio quin
nerferramenta domestica. ⁊ agres¬
nasunt habenda. nequis exeis. uel
se. ut alterũ inti̾mit. nec arborẽ¬

Expanded text:
placet consilium, nisi forte sit miles, aut publica functione teneatur, ut non pro se hoc faciat, sed pro aliis vel pro civitate, ubi etiam ipse est, accepta legitima potestate, si ejus congruit personae. Qui vero repelluntur aliquo terrore, ne male faciant, etiam ipsis aldictum est: Non resistamus malo, ne nos vindicta delectet, quae alieno malo animum pascit, non ut correctionem hominum negligamus. Unde endo, vel equus calcem jaciendo aliquem occidat, aut ideo non decornua, aut equus ungulas, aut stolus Paulus satis egit, ut in tribuni notitiam perferretur, insdeductores accepit armatos , si in illa arma scelerati homines incidissent, Paulus in effusione sanguinis eorum suum crimen agnosceret. Absit ut ea quae propter bonum ac licitum facimus, aut habemus, si quid per haec praeter nostram voluntatem cuiquam mali acciderit, nobis imputetur. Alioquin nec ferramenta domestica et agrestia sunt habenda, ne quis eis vel se vel alterum interimat; nec arbor a
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtatiure. ⁊ displicere uobis. ut
quif uiunt dõ. ⁊ ãnexisunt dero. ac¬
cedant ad actus seu ad ministratioes
actionib domorũ. aut actores sine

Expanded text:
strae, et displicere vobis ut qui serviunt Deo, et annexi sunt clero, accedant ad actus seu administrationem actionibus domorum, aut actores sine
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uõ ab ep̃is quondã qui dẽ catholice
ordinatis. sed inscismate a romana ec¬
clã seꝑatis consecratist̃. eos nimirũ cũ
ad eccłiȩ unitatẽ redierit seruatis ꝓͥis
ordinb miseri cordit̃ suscipi iubemuᷤ.
ne eccłiȩ ad u̾sariis se ordinari ꝑmiserit:
nullatenus hac uenia dignus habeatiu
sitate cogente hanc in sacriᷤᷤ ordinib dis¬
pensationẽ constituerimus. nullũ tam̃
p̃ iudiciũ sacris canonib fi̾ uolumu
sed optineant. pͥum robur. ⁊cessante
ne cessitate illud quoq cesset. q̃d factõ
ẽ. ꝓnecessitate. Ubi eñi multorũ stra

Expanded text:
Qui vero ab episcopis, quondam quidem catholicę ordinatis, sed in hoc scismate a Romana aecclesia separatis, consecrati sunt, eos nimirum, cum ad aecclesiae unitatem redierint, servatis propriis ordinibus, misericorditer suscipi iubemus, nae aecclesiae adversariis, se ordinari permiserit, nullatenus hac venia dignus habeatur.aque necessitate cogente, hanc in sacris ordinibus dispensationem constituerimus, nullum tamen preiudicium sacris canonibus fieri volumus; sed optineant proprium robur. Et cessante necessitate illud quoque cesset, quod factum est pro necessitate. Ubi enim mult
Abbreviated transcription (Latin):
que ab heresi archis nominatĩ excõi¬
catis facte sunt. ⁊ ab eis qui catholicoꝵ
ad huc uiuentiũ. ep̃orũ sedes inuasert̃.
irritas ẽẽ uidicamus. nisi p̾bare uoluin
se cum ordimrent᷑. eos nescisse dãpnatoᷤᷤ.

Expanded text:
quae ab haeresiarchis nominatim excommunicatis factae sunt, et ab eis, qui catholicorum adhuc viventium episcoporum sedes invaserunt, irritas esse judicamus, nisi probare voluerint, se, quum ordinarentur, eos nescisse damnatos.
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ om̃iũ mat̾na caritate
cõquirens. tanquam int̃ frenetico
⁊ lithargicos estuans Nũquid
contẽpnere. nũquid desistere.
uł debet. ut põt. Utrisq si ne¬
cẽe ẽ molestaque neutris ẽ immĩ¬
ca. Nam ⁊ frenetici nolunt ligara.
⁊litargici. nolunt excitari. s ꝑseue¬
rat diligentia caritatis. freneticũ
ligare. lit targicũ stimulare ambo¬
amare. Ambo offendunt᷑. s ambo
diliguntur. Ambo molestati quã¬
du egrsunt. indignant᷑. sed ãbo
sanati gratulantur. In eodẽ. Ca
tici eẽ destitint. Neꝙ eñi sacram̃ta
eorũ inimicastnt nobis. que m illiᷤ
nobis sunt eõia. quia non hũanas
s diuina. Prius error eorũ aufe¬
rendus ẽ. quẽ malxinhierunt. ñ
sacramenta que similit̾ accepert̃.
que ad penam suã portant. ⁊ hãnt.
quãuis indignius bñt. s tam̃ ħq̃. Habẽ

Expanded text:
salutem omnium materna caritate conquirens, tanquam inter phreneticos et lethargicos aestuans? Numquid contemnere, numquid desistere vel debet, vel potest? Utrisque sit necesse est molesta, quia neutris est inimica. Nam et phrenetici nolunt ligari, et lethargici nolunt excitari, sed perseverat diligentia caritatis phreneticum castigare, lethargicum stimulare, amboamare. Ambo offenduntur, sed ambo diliguntur. Ambo molestati, quamdiu aegri sunt, indignantur, sed ambo sanati gratulantur, Et infra in etici esse destiterint. Neque enim sacramenta obis inimica sunt, quae in illis sunt nobis communia, quia non humana sunt sed diuina. proprius eorum error auferendus est, quem male inbiberunt, non sacramenta, quae similiter acceperunt, quae ad poenam suam portant et habent, q
Abbreviated transcription (Latin):
quando salua pace eccliȩ feriripꝰs.
In quotamen clisere¬
tioẽ ad hibenda. Aliquando enĩde¬
linquentiũ multitudo diu ꝑ pati¬
entiam ad penitentiã ẽ expeetan¬
ut eorũ exemplo cetͣi treantur.
⁊ ad penitentiã ꝓ uocentur. Hinc
cũ discipłi celesti igne sa maritano
uellent ẽ sumere. ꝓ bibitisunt.
⁊ samaritani ad penitentiã sunit ex¬
pectati. ut xp̃op̃dicante ẽ uertẽ¬
rentur ad fidem. Unde ambrait.¬

Expanded text:
quando salva pace ecclesie fieri possunt, in quo tamen discretio est adhibenda. Aliquando enim delinquentium multitudo, diu per patientiam ad penitentiam est expectanut eorum exemplo ceteri terreantur, et ad poenitentiam provocentur. Hinc, quum discipuli coelesti igne Samaritanos vellent consumere, prohibiti sunt, et Samaritani ad poenitentiam sunt exspectati, ut Christo praedicante converterentur ad fidem. Unde Ambr
Abbreviated transcription (Latin):
te consecutusẽ. ꝑ gr̃amuite donatus
cũ crismate incapitis sũmitate ꝑ
dõ ꝯsecrandã. In eocła q ut eius dem̃
sp̃s scĩ septi formis gr̃a cũ oĩ plenitu¬
dine scĩtatis ⁊ scientie ⁊uirtutis. ue¬

Expanded text:
natur per sacerdotem in capitis summitate; Deo consecrandam. In secunda quoque ut ejusdem Spiritus sancti septiformis gratia, cum omni plenitudine s
Abbreviated transcription (Latin):
uesta ẽ nobis nereida elarissima fe
pultura fr̃nitas tua uelit exigere. hoc
ep̃atus honorem accessimus. De eccła
nr̃a o mĩo ueruimnis. ⁊ ꝑprauam denuo
consuetudinẽ nequa quã nsurpan ꝑrau¬
simus. Memores quiadũ ab rabã afiliiᷤ
ebron hoc ẽ filisseor sepulctũ pretio ad
humandũ corpus ꝯ uigis postularet. p̃¬
niũ accipere rennũt. ne commodum
uideretur de cadauere ꝯsecutus. Si ergo
tante considationis paganus uir fuit.
quanto magis nos quisacerdotes dicim̃.
Hoc facere non debemus: Vnde hoc a¬
uaritiȩ uitiũ ne malienis denuotẽpta
parentes ipsius ꝓximi. uł bertoies pro
luminarib sponte quid offerre uolm̃it᷑
accipere nonuetamus. Peciuõ. aut a¬
absit dicat᷑ eccłã aut uos de hũamis
uideamini mortibi gratuuitisiese
eorũ calaiuerib stecletis querere qͦ¬
ubet modo cõpendium. It̃ ieũ suꝑ¬

Expanded text:
uesta est nobis Nereida femina clarisspultura fraternitas vestra velit exigere. Et iepiscopatus honorem accessimus, de ecclesia nostra omnino vetuimus, et pravam denuo consuetudinem nequaquam usurpari permisimus, memores, quia dum Abraham a filiis Ephron, hoc est a filiis Seor, sepulcri terram pretio ad humandum corpus conjugis postularet, praemium accipere renuit, ne commodum videretur de cadavere consecutus. Si ergo tantae considerationis paganus vir fuit, quanto magis nos, qui sacehoc facere non debemus? Unde ne hoc avaritiae vitium, ne vel in alienis denuo tentarparentes ipsius, proximi, vel haeredes pro luminaribus sponte quid offerre voluerint, accipere non vetamus. Peti vero aut aabsit, dicatur Ecclesia, aut vos de humanis videamini mortibus gratulari, si ex eorum cadaveribus studeatis quaerere quolibet modo compendium. Alias
Abbreviated transcription (Latin):
causas utilitastesq disponere.
Ualde enĩ ẽ in decens. ut omissio
eo alius quilib se illorũ cansis ad¬
misceat. s ille eorũ uitas cõpetenti
regłariq debet mođamine dispo¬
nere. qui. ꝓcõmissis eorũ añimab.

Expanded text:
causas utilitatesque disponere. Valde enim est incongruum ut, omisso eo, alius quilibet eorum se causis admisceat. Sed ille eorum vitam competenti regularique debet moderatione disponere, qui pro commissis eorum sibi animabus
Abbreviated transcription (Latin):
quisq libitu. ⁊ diu̾sarũ causarũ exe¬
cutione ꝑturbet. Quod omĩo ñgra.¬
te suscipimus. tuãq ex hoc exꝑien
hoc usurpare denuo accepta nr̃a
auctoritate ꝑmittas. S ep̃o loci illiꝰ¬

Expanded text:
quisque libitu et diversarum causarum exsecutione perturbat. Quod omnino non grate suscipimus, tuamque experientiam hoc usurpare denuo accepta nostra auctoritate permittas, sed ut epi
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ que ad scd̾as nuptias transit. u-¬
trũ in eadẽ affinitatem ꝯsanguine¬
orũ priorisum remaneat. anso¬
boles exscdĩs nuptiis suscepta con¬
sanguineis pͥorisum copulaĩ possit
marito querit᷑. de hisitascribit.
gregoruis. uenerio caralitoro.

Expanded text:
quae ad secundas nuptias transit, utrum in eadem affinitate consanguineorum prioris viri remaneat, an soboles ex secundis nuptiis suscepta consanguineis prioris viri copulari possit, merito quaeritur. De his ita scribit Gregorius Papa Venerio, Caralitano
Abbreviated transcription (Latin):
flendã carnas fragilitatẽ corru̾iã.
⁊ dño respiciente digne penituerĩt.
itaut mortificato corꝑe. cordis c̃tri¬
ti sacrificiũdõ offerant. maneant in
potestate pontificis. uł ueracit̃ afflic¬
ea recipiant. ne possint ad altiora of¬
ficia ultius. ꝓmouei. ¶ Secd ex¬
emplo beatipetri. qui pꝰquã trine ne¬
gationis macnlas ꝯfessione dilint
amoris. non solũ ingradusui apłatuᷤ
gnã penitũtiã. nonsolũ ꝓpnaofficra
retinere. s ⁊ ad maiora posse conscen¬
dere. Quod aũt beatus petrus post
negationẽ pastor eccłit ad nõsit in¬
stitutus. ꝓ batͣ auctõitatt beatig̾gi
qui in homelia dominice resurrertiõs
de eodem pͥncipe apłoꝵ scͥbit diẽs.¬

Expanded text:
nis fragilitate corruerint, et Domino respiciente digne poenituerint, ita ut mortificato corpore, cordis contriti sacrificium Deo offerant, maneat in potestate pontificis vel veraciter afflicca recipiant, ne possint ad altiora officia ulterius promoveri. Quod emplo B. Petri qui postquam trinae negationis maculas confessione diluit amoris, non solum in gradu sui apostoldignam poenitentiam non solum propria officia retinere, sed etiam ad majora posse conscendere. Quod autem B. Petrus post negationem pastor ecclesiae a Domino sit institutus, probatur auctoritate B. Gregorii, qui in homilia dominicae resurrectionis de eodem principe apo
Abbreviated transcription (Latin):
reᷤ fugitiuuᷤ. possit. ꝓculdubio int̾¬
cessoris causa uenũ pro mereri. gͦsi ãmi¬
cus intendit̃. curds offendit᷑: S ⁊ si
de potestate p̃sumit᷑. nabuchodono¬
sor regem intende. qui causa suꝑbie
in bouem ẽ ex hõĩne cõmutatus. Non
ut confundamte bec scͥbo s ut filiũ
Rarissimũ moneo. eccłiȩ qͥ ille sũ reuo¬
ca. quem in religiosissimes raprasti.
oblatiouõ domustue acłicis ne susci
definit᷑a tibimet penitñtia tp̃r cõdo¬
nato. ꝓhor facto corde contrito. ⁊ ho¬
miliato dignũ offeras sacrificiũdõ¬

Expanded text:
ret fugitivus, posset proculdubio intercessoris causa veniam promereri. Ergo, si amicus intenditur, cur Deus offenditur? Sed, si de potestate praesumitur, Nabuchodonosor regem intende, qui causa superbiae in bovem est ex homine commutatus. Non ut confundam te haec scribo, sed ut filium carissimum moneo. Ecclesiae igitur illaesum revoca, quem ut irreligiosissimus rapuisti. Oblatio vero domus tuae a clericis ne suscipdefinita tibimet poenitentia, et tempore condonato pro hoc facto, corde contrito et humiliato dignum offeras sacrificiu
Abbreviated transcription (Latin):
bi nõn ẽ consensus utriusq pot.
non ẽ conuigiũ. Ergoquipue¬
risdant puellas incunabulis. ⁊ ec̃¬
uerso ichil faciunt. nisi ut̃q pue¬
torũ post quãuente ad tp̃s discreti¬
lib copulari non possint. nicholaᷤᷤ
pp̃ respondens ad consultibulga¬
rorum testatur itadicens. dẽsa¬

Expanded text:
bi non est consensus utriusque, ibi non est conjugium. Ergo qui pueris dant puellas in cunabulis, et e converso, nihil faciunt, nisi uterque puerorum, postquam venerit ad annos discretialibus copulari non possint, Nicolaus Papa respondens ad consulta Bulgarorum cap. 2. testatur, ita dicens.
Abbreviated transcription (Latin):
dicente dño. Nolo mortẽ peccatoris
s ut c̃uertat᷑ ⁊ uinat. ꝑpctua tam̃ ꝓ¬
culdubio notant᷑ infamia. ⁊ exilio di¬
gni uidicantur finitimo. de quibus
uł testificandi meos uocem obstruio
quos non humanis. s diuiiuiᷤ actibus
Detractoreᷤᷤ inmicoꝵ auctores epõs

Expanded text:
rtem peccatoris, sed ut convertatur et vivat, perpetua tamen notantur infamia, et exsilio digni judicantur finitimo; de quibus vel testificandi in eos vocem obstruimus, quos non humanis, sed divinis actibus X. Detractores et inimicorum auctores epis
Abbreviated transcription (Latin):
iħs. Sic aç̾tib ꝓpͥis ⁊ dignititib
distinctis. officia potestatis utriusq
discreuit. ꝓͥauolens medicinali humi¬
litate sursũ efferri. ñ humana suꝑbra
rursus ininferna demergi. ut ⁊̃ xp̃ia¬
ni imꝑatorss.ꝓ et̃na uita pontificib
indigent. ⁊ pontifices ꝓcur sut ꝑalĩr
tantũ modo rerũ imꝑialib legib ute
rent᷑. Quat᷑mus spũalis actioacarna¬
lib distaret incursib ⁊ domilitans
minime se negotiis scłarib implica¬
ret. ac uicissim ñ ille reb diuinis pre¬

Expanded text:
s sic actibus propriis, et dignitatibus distinctis, officia potestatis utriusque discrevit, propria volens medicinali humilitate sursum efferri, non humana superbia rursus in inferna demergi, ut et Christiani imperatores pro aeterna vita pontificibus indigerent, et pontifices pro cursu temporalium tantummodrentur, quatinus spiritualis actio a carnalibus distaret incursibus et ideo militans Deo minime se negotiis secularibus implicaret ac vicissim non ille rebus divinis pre
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ eius fide utendumsit. ꝗut
uolo pͥus considãre. utrũsiquis¬
piam ꝑ do̾falsos iuirauĩt se fidem
seruaturũ. ⁊ eam ñ seruauĩt. nont
uidetur bis peccasse : Si eñ tali
uiratione. ꝓ missam seruaret fidẽ.
idõ tantũ peccasse uidicaretuꝵ.
nemnorep̃bend quia fidem ser¬
nondebuit. ⁊ cẽpollicitã fecit
fidem q̃d non debuit. bis utiq
peccauit. Ac ꝑ hoc quiutit᷑ fide
illius quã constant iurasse ꝑ falsoᷤᷤ¬
⁊ licitũ non peccato illiuis se sõciãt.
quo ꝑdemonia iurauit. s bonopac¬
to eius quofidẽ s uauit. Neq hiceã
fidem dico seruai quafideles uocamt
quibaptigant᷑ inxp̃o. Illi em̃ longe.
aliaẽ longeꝙ discreta ad fidem
bũanorũ placitorũ atq pactorũ.
Uerũtam̃ sine ulla dubitatione.
minus malum ẽ. ꝑ dõs falsos iuraẽ
ueracit̃. quã ꝑ dmuerũ fallaciter.
Quanto eñi ꝑ q̃d iurat᷑ magis sẽmẽ¬
cet. qui ꝑfalsos dos sibi iurarifac̃.
quia ille qui ei uirat. uirat ꝑfalso ᷤᷤ¬

Expanded text:
utrum eius fide utendum sit, quiuolo prius considerare, utrum, si quispiam per deos falsos iurauerit se fidem seruaturum et eam non seruauerit, non tibi uideatur bis peccasse. si enim tali iuratione promissam custodiret fidem, ideo tantum peccasse iudicaretur, nemo reprehendet quia fidem sernon debuit, et contra pollicitam fecit fidem quod non debuit, bis utique peccavit. Ac per hoc qui utitur fide illius quem constat jurasse per deos fam rem, non peccato eius se sociat, quo per daemonia iurauit, sed bono pacto eius, quo fidem seruauit. neque hic eam fidem dico seruari, qua fideles uocantur, qui baptizantur in Christo. illa enim longe alia est longeque discreta a fide humanorum placitorum atque pactorum. uerum tamen sine ulla dubitatione minus malum est per deum falsum iurare ueraciter quam per deum uerum fallaciter. quanto enim, per quod iuratur, magis ecet qui per falsos Deos sibi jurari facit? quia ille, qui ei jurat, jurat per Deos fa
Abbreviated transcription (Latin):
tas. ita ut hoc om̃itp̃ẽ. neq ad obs¬
uandũ indicamus ie iunia. neq ad¬
dm̃ ex orandũ genib succẽdamiis
celebrant᷑. ⁊ om̃s istidies uelu̾dñi¬
cidies deputant᷑. Resurrectio st¬

Expanded text:
tas, ita ut hoc omni tempore neque ad observanda indicimus ieiunia neque ad exorandum Deum genibus succedamus. celebrantur, et omnes isti dies velut dominici deputantur. Resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
scire illum oportere qd̃ ipse clem̃¬
tissimꝰ princep̾ gn̾alib legib cõsti¬
tuit. illasacra umus cu iuisq suppli¬
cantis desidio concessap̃ualere. ⁊ ef¬
fectui mancipaĩ. que cũ iuris ⁊ effec
rõe concordant. ea uõ que subrep¬
ticiȩ. uł falsis precib forsitaninpe¬
trant᷑. nullũ supplicantib ferre re
tiones. expressamdebent in se habẽ
conditionem. sip̃ces uĩtate nitunt᷑.
Mendax eñĩ p̃cator debet carere ⁊̃¬
petratis. ⁊ quib scͥpta dirigunt᷑ sũt
puniendi. si p̃cũ m̃dacia uetuerint
argui. Unds imꝑator dioclitianus
⁊ maximianus. ⁊ constantinus .i. ł.
one mendaciorũ opposita. siue ĩui¬
ris. narratione iñdaciũ reꝑiatur.
siue infac̃ti. sĩ intacendi fraude. pͥ
tenore ui̾tatis nondep̃ cantis affir¬

Expanded text:
scire illum oportere, quod ipse clementissimus princeps generalibus legibus constituerit, illa sacra uniuscujusque supplicantis desiderio concessa praevalere et effectui mancipari, quae cum juris et legum ratione concordant; ea vero, quae subreptione vel falsis precibus forsitan impetrantur, nullum supplicantibus ferre remmaticae sanctiones, expressam debent in se habere conditionem: Si preces veritate nitantur. Mendax enim precator debet carere impetratis, et quibus scripta diriguntur sunt puniendi, si precum mendacia vetuerint argui. Unde Impp. Diocletianus, et Maximianus, et Constantius lib. I, one mendaciorum opposita, sive in juris narratione mendacium reperiatur, sive in facti, sive in tacendi fraude, pro tenore veritatis, non deprecantis affir
Abbreviated transcription (Latin):
siue inpsonam precantiũ. siue ad
quẽlibet uidicem manauerint:
sanctio nõietur. sub eaconditione
ꝓferri p̃cipimus. sip̃ces uitate ni¬
tuntur. necaliquem fructũ p̃dica¬
tor oraculi ꝑcipiat impetrati. Li¬
cet iniudicio aseueret uĩtatem.
nisi questio fidĩ precũ imꝑialibene¬
ficio monstretur inserta. Nã ⁊ ma
gnificus uirquestor. ⁊ iurispecta¬
biles magistriscriniorũ. quisine p̃¬
fata adiectione quale cũꝙ diuinũ
responsũ dictauint. ⁊ iudices qui
suscepint resp̾ensionẽ subi bunt.
pragmaticarii. seuad uitores pͥmo¬
qucerii amissione cinguli ferient᷑.

Expanded text:
nam precantium sive ad quemlibet iudicem manaverint, sanctio nominetur, sub ea condicione proferri praecipimus, si preces veritate nituntur, nec aliquem fructum precator oraculi cet in judicio asseveret veritatem, nisi quaestio fidei precum imperiali beneficio monstretur inserta. Nam et vir magnificus quaestor, et viri spectabiles magistri scriniorum, qui sine praefata adjectione qualecunque divinum responsum dictaverint, et judices, qui susceperint, reprehensionem subibunt, pragmaticarii, vel adjutores primicerii, amissione cinguli feriantur.
Abbreviated transcription (Latin):
onem. nullamsacrã annotationẽ.
que gnͣali uiri. uł utilitati publice
ad uͣsa eẽ uideant᷑. indiscẽptatione.
nondubitent obseruandas .ł. coð.
ginalia rescͥpta. exm̃ta ⁊̃ manu sub¬
seripta non exemplaeorũ insinuet᷑.
Imꝑator constantinus. Siquabe¬
neficia ꝑsonalia siñdie ⁊ inconsul¬
te fuerint de prehensa. auctoita

Expanded text:
cram adnotationem, quae generali juri vel utilitati publicae adversa esse videatur, in disceptationem non dubitent observandas. Cod. titginalia rescripta, et nostra etiam manu subscripta, non exempla eorum insinuentur. Imp. Constantinus: § 7. Si qua beneficia personalia sine die et consule fuerint deprehensa, auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
Et silegib consentaneũ sacrũ oracu¬
lũ mendax p̃cator attulerit.: careat
penitus inpetratis. ⁊ sinimia mentiẽ.¬
tis inuenit̃ improbitas. ⁊̃ se u̾itati sub¬
iaceat uidicantis. Itẽ constantinus.
Et si non cognitio. s exsecutio manda

Expanded text:
Et si legibus consentaneum sacrum oraculum mendax precator attulerit, precator careat penitus impetratis, et, si nimia mentientis inveniatur improbitas, etiam severitati subjaceat judicantis. Item Imp. Constantinus: § 4. Et si non cognitio, sed exsecutio manda
Abbreviated transcription (Latin):
inc aũt colligit᷑ cłicorũ infamtã
ꝑromanũ pontificem abolen posse.
ec̃ illud gelasii. quã quã animas ꝑpe
nitr̃tiam saluare possimus. infamtã
tam̃ abbolere non pꝰsumus. ⁊ illud
stepham. Cum causas enuãss exꝗb¬

Expanded text:
inc colligitur clericorum infamiam per Romanum Pontificem aboleri posse, contra illud Gelasii: Quanquam animas per poenitentiam salvare possimus, infamiam tamen abolere non possumus, contra illud Stephani, qui, quum causas enume
Abbreviated transcription (Latin):
infanua erogat᷑. Hos õs inquit subno¬
ta ꝑpetuȩ infamie ad penitentiam
suscipimus : uł non fiunt in fames le¬
ge canonũ om̃s quos leges scłiinfames
pnuntunt. Cũ paulus diaconus qͥ ñ
impetrata ab olitiõẽ. ab accusatione
destitiͣt. hac audõitate dignititẽ sui¬
infamẽ ꝓnuntiauit qd etiãde ei fatĩ
cogim̃. que intratp̃s luctus nubit. cũ
matrimonn. hodie regant᷑ uire poli.
non iure fori.⁊ iure poli mortuo uiro.
mulier solutaẽ alege iuri. nubat cui
uult. S i dẽ stephanus contrase̾bit
cdicens. Infames dicimꝰ quos cũꝙ legeᷤᷤ

Expanded text:
infamia irrogatur; Hos omnes, inquit, sub nota perpetuae infamiae ad poenitentiam suscipimus. Vel non fiunt infames lege canonum omnes, quos leges saeculi infames pronunciant, quum Paulus diaconus, qui non impetrata abolitione ab accusatione destiterat, hac auctoritate dignitatem infamem pronunciat. Quod etiam de ea fateri cogimur, quae intra tempus luctus nubit, quum matrimonia hodie regantur jure poli, non jure fori, et jure poli mortuo viro mulier soluta est a lege viri: nubat cui vult. § 1. Sed idem Stephanus econtra scribit, dicens: Infames dicimus quoscunque leg
Abbreviated transcription (Latin):
mia irrogatur. quoꝵ sicut examinatio
⁊ castigatio. ita ⁊ i integrũ restitutio.¬
ñ nisi adciuilem uidicem spectat. De ea
ei quod stephanus ait. In fames dm̃s
⁊e̾. Cũ eñileges scłi p̃cipue in matrimo¬
niis sacros canones seq̃ui nondignent᷑.
non uident᷑ pnuntiare infamem que
apłica ⁊ exponici auetoitate. ñ ulicite
innõcente fuĩt absolutus. aliud sipe¬
cumã anocente acceꝑit. ut a proba¬
tione euis qd obiecĩt desistat. Un de

Expanded text:
mia irrogatur, quorum sicut examinatio et castigatio, ita et in integrum restitutio non nisi ad civilem judicem spectat. De ea  contrarium ei, quod Stephanus ait: Infames dicimus, etc. Quum enim leges saeculi praecipue in matrimonio sacros canones sequi non dedignentur, non videntur pronunciare infamem, quae apostolica et canonica auctoritate non illicite innocente fuerit absolutus: aliud, si pecuniam a nocente acceperit, ut a probatione ejus, quod objecerat, desistat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianos accusare. aut uocem infa
tant recte credentes. Unde e contra
in telligit᷑ qd heretici ab heretieis im¬
petipossunt. It̃. atramite sui ꝓpoĩti
uoluntare recedentes. non possũt
impetere: ẜuantes limitem sue. ꝓfes¬
sionis. Ex hocdat᷑ intelligi q̃d rece¬
dentes a suo. ꝓposito similit recedẽtes

Expanded text:
ianos accusare, aut vocem eis infamtant recte credentes. Unde econtra intelligitur, quod haeretici ab haereticis impeti possunt. Item a tramite sui propositi voluntarie recedentes non possunt impetere servantes limitem suae professionis. Ex hoc datur intelligi, quod recedentes a suo proposito similiter recedentes
Abbreviated transcription (Latin):
crĩminari possunt. It̃ non obediẽtes
sanctionib scõrũ patrũ. ñ possunt ac¬
cusare obtẽꝑantes sacnꝰ constitutiõib.
Inquosimilit̃ intelligit᷑ qd in obedi¬
entib. in obedientes accusare licet.
Uñ gn̾alit̃ colligit᷑ qd inaccusatione
equalitas fidĩ. ⁊ ꝯu̾sationis. int̾ accusã¬
tem. ⁊accusatum. sẽꝑ considanda ẽ.
ut is qui accusat. uł par. utł suꝑior in¬
ueniat᷑.¬

Expanded text:
criminari possunt. Item non obedientes sanctionibus sanctorum Patrum non possunt accusare obtemperantes sacris constitutionibus. In quo similiter intelligitur, quod inobedientibus inobedientes accusare licet. Unde generaliter colligitur, quod in accusatione aequalitas fidei et conversationis inter accusantem et accusatum semper consideranda est, ut is, qui accusat, vel par, vel superior inveniat
Abbreviated transcription (Latin):
pontificũ eorũdem alit̃ quã decreuimꝰ
agendũ p̾sũpserit. correctioni ꝓculdo¬
bio canonũ subiacebit. tanquã ꝯstitu¬
tionũ sy nodalium trans gressor. ⁊ prisco
rũpatrũ edictorũ corruptor. Itẽ grego¬

Expanded text:
pontificum eorumdem aliter quam decernimus pontificum eorumdem aliter quam decernimus agendum praesumpserit, correptioni procul dubio canonum subjacebit, tanquam constitutionum srum Patrum edictorum corruptor. C.
Abbreviated transcription (Latin):
que cõmuni consensu nos conferre
conpetent̃ oportuit. querimonus etũ
parrochialiũ pbrorũ gallicie. ꝓ uinciȩ
sollertissime discernere decuit. quas
contra pontificũ suorũ rapacitates. ne.¬
cessitas. ut cõꝑimus. tãdẽ cõpulit inpu¬
blicũ ex amendeferri. Hii em̃pontifi¬
ces ut euidens inquisitio patefecit. in¬
discreto mođamine parrochianas
eccłas p̃ grauantes. dũ in exactionib
suꝑfluis frequent ex istunt. pene usq¬
ad exinanitionẽ extreme uuitutis quoᷤ¬
clambasilicas ꝑcduxisse. ꝓbant᷑. Ne gͦ
fiat decet̃o q̃d constat hactenus inor¬
dinate p̃sũptum. non ãplius quãduo ᷤᷤ
ta synoctũ bracarensem annuaulati¬
one expectet inferr. enonastiorum
Tamen basilicis ab hac solutionis expen
sitat.. nulli p̃multitudine honerosus
existat. necumquã quinqua genariũ
nũm euectionis excedat. aut ãplius
quã una die ꝑunã quemq basilicã re¬
morandilicentiã habeat. quicũq uero

Expanded text:
quae communi consensu nos conferre competenter oportuit, querimonias etiam parochialium presbyterorum Galliae provinciae solertissime discernere decuit, quas contra pontificum suorum rapacitates necessitas ut comperimus tandem compulit in publicum examen deferri; hic enim pontifices ut evidens inquisitio patefecit indiscreto moderamine parochianas ecclesias praegravantes, dum in exactionibus superflui frequenter existunt, pene usqad exinanitionem extremae virtutis quasdam basilicas perduxisse probantur. Ne ergo fiat de caetero quod constat hactenus inordinate 417 praesumptum, non amplius quam duos ta synodum Bracarensem annua illatione sibi expetet inferri, monasteriorum tamen  B. R., autem basilicis ab hac solutionecesem visitat nulli prae multitudine onerosus existat, nec unquam quinarium numerum evectionis excedat, aut amplius quam una die per unamquamque basilicam remorandi licentiam habeat. Quicunque vero
Abbreviated transcription (Latin):
errorũ maxime. sac̃dotib deuitanda ẽ.
qui docendi officiũ inppło susceperunt.
Sac̃dotes eñi legere scãs scͥpturaᷤ admo¬
nent᷑. paulo apło dicente adtimotheõ.
ad tende. lectioni. exortationidoctͥne.
sẽꝑ ꝑmane in his. Sciuant gͦ sacerdotes

Expanded text:
errorum maxime in sacerdotibus Dei vitanda est, qui docendi officium in populis susceperunt: sacerdotes enim legere sancta Scriptura admonet, Paulo apostolo dicente ad Timotheum: Intende lectioni, exhortationi, doctrinae, semper permane in his. Sciant igitur sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
nime defunctorum
quattuor modis soliuũt̃. aut obla¬
tionib sac̃cdotũ. aut p̃cib scõꝵ. aut
carorũ elemosinis. aut ie iunio cogna¬
torũ. Curatio uõ fums conditio se¬
pulture. ponpa exequiaruã magis st̃
uiuorũ solatia quã subsidia mortuoꝵ
Si aliquid. ꝓdest impio sepultura p̃¬
tiosa. oberit pio uilis. aut nulla. nec¬

Expanded text:
nimae defunctorum quatuor modis solvuntur, aut oblationibus sacerdotum, aut precibus sanctorum, aut charorum eleemosynis, aut ieiunio cognat curatio funeris, conditio sepulturae, pompa exequiarum, magis sunt uiuorum solacia quam subsidia mortuorum. si aliquid prodest inpio sepultura pretiosa, oberit pio uilis aut nulla.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃d nũquã ab aliquib nr̃os hoĩes
simmus opprimi. s si necessitas illa
incurrerit. p̃sent̾ialit uindieamus.
quia ñi gregis inom̃ib ultores eẽ
debenins. ⁊ precipu ad uictores. Idẽ¬

Expanded text:
d nunquam ab aliquibus nostros homines sinimus opprimi, sed si necessitas illis incurrerit, praesentialiter vindicamus, quia nostri gregis in omnibus ultores esse debemus, et praecipui adjutores.
Abbreviated transcription (Latin):
Li fenerauĩs hõinẽ .i. si tumutuũ
dedis pecunum tuã aquoplus quãde¬
disti expectes non pecuiã tuam solam.
s aliquid plusquã dedisti. siũ illu tͥcieũ
sit. siue iunũ. siue oleũ. siue qd lib aliũ.¬
ratores ⁊ in hoc in. ꝓbandus non laudan¬

Expanded text:
i foeneraveris homini, id est, si mutuum dederis pecuniam tuam, a quo plusquam dedisti exspectes, non pecuniam solam, sed aliquid plusquam dedisti, sive illud triticum sit sive vinum sive oleum sive quodlibet alratores et in hoc improbandus, non laudan
Abbreviated transcription (Latin):
Apparet ergo hanc non fuisse ẽ¬
uigem cui iuuente sponso. altinu¬
bendi licentia non negat᷑. Quõ gͦ
conuiges appellant᷑. ⁊ his om̃ib
argumentis conuiges non ẽe: ꝓbã¬
tur. S scieñdũ ẽ qd conuigiũ de¬

Expanded text:
Apparet ergo, hanc non fuisse conjugem, cui vivente sponso alteri nubendi licentia non negatur. Quomodoconjuges appellantur, et his omnibus argumentis conjuges non esse probantur? Sed sciendum est, quod con
Abbreviated transcription (Latin):
e cermmus
ut huquim ordine subdiaco¬
natus. ⁊ supra uxores duxĩnt. aut
concubinas habuint officio atq ec¬
cłastico beneficio careant. Cũ eñi pp̃i
Caste se iacturoᷤ ꝓmit¬

Expanded text:
ecernimus ut ii, qui in ordine subdiaconatus et supra uxores duxerint aut concubinas habuerint, officio atque ecclesiastico beneficio careant. Quum enim ipsiCaste se victuros promit
Abbreviated transcription (Latin):
liberte aliciius uł successione
cognationis euent̾t. facrant inde q̃d
eoꝵ. ꝓposito congruit. qdsiasuo ꝓ¬
posito retrorsum exorbitiuint. hono¬
re eccłastico indigni. tanquã repro¬

Expanded text:
e alicujus, vel successione cognationis obvenerit, faciant inde quod eorum proposito convenit. Quod si a suo proposito retrorsum exorbitaverint, honore ecclesiastico indigni tanquam repro
Abbreviated transcription (Latin):
scł ⁊ ẽp̃tore ꝑcipiant. Siaũt pꝰ p̃finitoᷤ
tresm̃ses quisquã huuscemõi seruoꝵ
uidaicoꝵ uelle suũduxit. ⁊ fiẽi uolu̾it
xͥanus. nec aliquis eũ pꝰmodũ emẽnt.
ner dñs qulib occasionis sp̃e hunc
audeat uenundare. s ad lib̾tatis p̃mia¬

Expanded text:
cet emptore, perciplant. Si autem post praefinitos tres menses quisquam hujuscemodi servorum Judaicorum velle suum dixerit, et fieri voluerit Christianus, nec aliquis eum postmodum emerit, nec dominus qualibet occasionis specie audeat venundare, sed ad libertatis pr
Abbreviated transcription (Latin):
cliaconus. aut c̃secrare altare
pb̃r non p̃sumat. Benedictionẽ qͦ
suꝑplebem in eccłam fundere. aut
penitentem in eccłãbenedicere pb̃o
penitus non licebit. E E cce quod
ab ep̃o excõicatus ꝑsacerdorem rẽ¬
conciliari ñ po̾t. S notandum est.
q̃d reconciliatio alia ẽ publica. ali¬
a priuata. Publica reconciliatio. ẽ.
qñ penutentes añ eccłiȩ ingressum.
publice rep̃sentant᷑. ⁊ ꝑ inpositionẽ.
manus ep̃alis. eccłie publice rec̃cili¬
antur. Hec sacerdotib udent᷑ esse
ꝓhibita. uñ circa finem illius capi¬
tuli ñsimplicit᷑ ꝓhibentur. penitñ¬
tes reconciliari. s inpublicamissa.
Priuata uõ rec̃ciliatio ẽ. qdo de oc¬
cultis peccatis penitentes. uł in ext¬
mus agentes. ad grãm rec̃ciliatiõis
accedunt. Hec reconciliatio pot
fieri ꝑsac̃dotem. Uñ euaristꝰ ꝓꝑait.¬

Expanded text:
iaconus, aut consecrare altare presbyter non praesumat. § 1. Benedictionem quoque super plebem in ecclesia fundere, aut poenitentem in ecclesia benedicere presbytero penitus non licebit. Gratian. Ecce, quod ab episcopo excommunicatus per sacerdotem reconciliari non potest. Sed notandum est, quod reconciliatio alia est publica, alia privata. Publica reconciliatio est, quando poenitentes ante ecclesiae ingressum publice repraesentantur, et per impositionem manus episcopalis ecclesiae publice reconciliantur. Haec sacerdotibus videtur esse prohibita. Unde circa finem illius capituli non simpliciter prohibentur poenitentes reconciliare, sed in publica missa. Privata vero reconciliatio est, quando de occultis peccatis poenitentes vel in extremis agentes ad gratiam reconciliationis accedunt. Haec reconciliatio potest fieri per sacerdotem. Unde Evaristus Pa
Abbreviated transcription (Latin):
onstitutio primi benrici. ⁊ pͥmi
nullus missorũ nr̃orũ cuiis cũq im¬
peditionis argum̃tũ in electione ro¬
mani pontificis cõponere audeat oĩo
uenire p̃sumat ut illis romaniᷤ quos
ad hanc electionẽ ꝑ ꝯstitutionẽ sc̃oꝵ
patrũ antiqua ad misit ꝯsuetudo.
Aliq̃d faciat impeclim̃tũ. Quod̾
siquis contra hane nr̃am ꝯstitutio¬
nẽ p̃sũpserit exiliotradat᷑. It̃ consti¬

Expanded text:
onstitutio primi Henrici evidentet nullus missorum nostrorum cujuscunque impeditionis argumentum in electione Romani pontificis componere audeat omnino ire praesumat ut illis Romanis, quos ad hanc electionem per constitutionem sanctorum Patrum antiqua admisit consuetudo, aliquod faciat impedimentum. Et si quis contra hanc nostram constitutionem praesumpserit, exilio tradatur, ins
Abbreviated transcription (Latin):
perũ cibi uesci. utant̃ ꝯsuetudine
infirmitatis sue: s doleant se alit̃ ñ pꝰ¬
se sustñtai̾. Si cõnsuerudinẽ mmutant
egrotant. Utant̾ suꝑflius. dent in o¬
p̃ib necessaĩa. Utant᷑ p̃tiosis. clent

Expanded text:
ibis vesci, utantur consuetudine infirmitatis suae; sed doleant aliter se non posse: si consuetudinem mutant, aegrotant. Utantur superfluis, dent inopibus necessaria; utantur pretiosis, dent
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑. Ante quã euangłiũ clarescẽt᷑.
multa ꝑmittebant᷑. que tp̃r ꝑfec¬
tioris discipline. penitus elumina¬
tist̃. Copula nãq sacerdotalis. uł
consanguineoꝵ. nec legali. nec eu¬
Sic ⁊ sortibus nichil malunẽe mõ¬
stratur. ꝓhibent̃ tam̃ fidelibus ne
sub hac specie diuinationis ad anti¬
quos ydolatrie cultos redirent. Uñ
quib dã cõstellationes. ⁊ futuroꝵ
signa custo dientib apłs ait. Dies
obseruatis. ⁊ menses. ⁊ tp̃a. ⁊ annos.
uñ timeo ne forte sine causa labo¬
rauim inuob. Sic ⁊ astronomti. seu
astrologia apud catholicos indissu¬
etudinẽ abiit. Quiadum propa
curiositate his nimis erant intenti.
minus uacabant his que saluti aĩaꝵ
erant a cõmodata. Qd aũt sortib
c̃di non oporteat. Ieñ testatur scri¬

Expanded text:
detur: Antequam evangelium claresceret, multa permittebantur, quae tempore perfectioris disciplinae penitus sunt eliminata. Copula namque sacerdotalis vel consanguineorum nec legali, nec evanSic et sortibus nihil mali inesse monstratur, prohibetur tamen fidelibus, ne sub hac specie divinationis ad antiquos idololatriae cultus redirent. Unde quibusdam constellationes et futurorum signa custodientibus Apostolus ait: Dies observatis, et menses, et tempora, et annos. Unde timeo, ne forte sine causa laboraverim in vobis. Sic et astronomia, seu et astrologia apud catholicos in desuetudinem abiit, quia, dum propria curiositate his nimis erant intenti, minus vacabant his, quae saluti animarum erant accommodata. Quod autem sortibus credi non oportent, Hieronymus testatur, scri
Abbreviated transcription (Latin):
scruitiũ euocaĩ. S utinã hee sole
inꝑfidia sua pissent. ⁊ ñ multoᷤ secõ
ad infidelitatis intͣitũ ꝑtraxissent.
Nam ⁊ snmĩa multitudo hac falsa
opinione decepta. Hec uera ẽẽ cre¬
dunt. ⁊ eredendo arecta fide de¬
uiant. ⁊ errore paganorũ in uol¬
uunt᷑. cũ aliquid diuinitatis. auͥ
numinis extraunũdm̃ arbitrant᷑.
Qua ꝓpt̃ saẽdotes ꝑ eccłas sibi cõ¬
missa ᷤᷤ ppłoclĩ om̃i instantia p̃dicãe
debent. ut noui̾nt hec omĩo falsa
eẽ.⁊ non adiuino. s amalignospũ
talia fantas mata mentib ficdeliũ
irrogan arbitramͣ. Si quidẽ ipse
sathanas qui trans figurat se in an-¬
głm lucis. cũ mentẽ cuuisq muli¬
eris ceꝑit. ⁊ hanc ꝑ infidelitatems
subiugauĩt. illicotrans format se
indiu̾sarũ ꝑsonarũ sp̃es. atꝙsimi¬
litudines.⁊ mentẽ quã captiuam
tenet insomnis deludens. modo
laeta. modo trista. modo cognitaᷤ.
modo in cognitas ꝑsonas ostendeas

Expanded text:
um evocari. Sed utinam hae solae in perfidia sua perissent, et non multos secum in infidelitatis interitum pertraxissent. Nam innumera multitudo, hac falsa opinione decepta, haec vera esse credit, et credendo a recta fide deviat; et in errorem paganorum revolvitur, cum aliquid divinitatis aut numinis extra unum Deum esse arbitratur. Quapropter sacerdotes per ecclesias sibi commissas populo cum omni instantia praedicare debent, ut noverint hec omnino falsa esse et non a divino, sed a maligno spiritu, talia fantasmata mentibus fidelium irrogari arbitrentur. Siquidem ipse Sathanas, qui transfigurat se in angelum lucis, cum mentem cuiusque mulieris ceperit et hanc per infidelitatem sibi subiugain diversarum personarum species atque similitudines, et mentem, quam captivam tenet, in somnis deludens, modo laeta, modo tristia, modo cognitas, modo incognitas personas ostendens,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dñs nonferendam in uauirgam.
ꝑ quã uolentia ulli inferat᷑ precep̃.
Qua ꝑꝑ consultius agit᷑ sipiis suasio¬
nib contẽptũ mundi. ⁊ amoremdĩ
p̃dicando quã uiolentiã inferendo.
ad celestem amorẽ illũ accendentis.
Unde om̃iũ ũm caritati Hanc m̃i
apłatus mandare decͣiumꝰ epłam. mo¬
nentes. atq p̃cipientes. quatinus
sitta uerũ ẽ ut istidieunt. ut rullꝰ
ep̃s. uł abbas. seu monachoꝵ reliqͦꝵ
conuentus. mo nasticis illũ regulis
inuitũ subiace̾ cõpellat. neqͣ ullo cͦo

Expanded text:
Dominus non ferendam in via virgam, Dominus non ferendam in via virgam, per quam violentia ulli inferatur, praecepit. Quapropter consultius agetur si piis suasionibus contemptum mundi, et amorem Dei praedicando, quam violentiam inferendo, ad coelestem amorem illum accenderitis. Unde omnium vestrum charitati hanc nostri apostolatus mandare decrevimus epistolam, monentes atque praecipientes quatenus, si ita verum est ut isti dicunt, nullus episcopus, vel abbas seu monachorum reliquorum conventus monasticis illum regulis invitum subjacere compellat, neque ullo mo
Abbreviated transcription (Latin):
induit. idẽ lamb̃tus sẽꝑrestitit. ⁊
nũquãse fien monachũ consensit.
S demũ ab insequentib. monachi¬
cohabitu uiolent̃ ẽ indutus. asserenᷤ.
quia nũquã regulã aliquando pro¬
misit. neq ego pat̃ eius palla alta¬
ris indutũ illũ obtuli. neq acũq
sacerdote. uł abbate. ut mos poscit:
benedictione ꝑcepta regłȩ. ũquãse
monacbũ subiectũ ꝓmisit futurũ.
cłicus atto. quia si eotp̃r tam durę
obseruantiȩ monasticã intellexiᷤset
regulam. nũquã eũdẽ filiũ suum
lambertũ coegiss portare cucullã.
recolentes. quib uoluntaĩe sedõ sac¬
ficare ꝓnuntiat. ⁊ uoluntariaoris
sui bene placitafiꝰ inconspectu dei
obsecrat. p̃sentem ut clictum ẽ cłicũ
noĩe lamb̃tũ minime debere exis¬
timauimus sub tali iuolentia fi̾ mo¬
nacbũ. Quod em̃quis non eligit net
optat. ꝓfecto non diligit. Quod
aũt ñdiligit. facile contẽpnit. Nul-
lũꝗͣ bonu nisi uoluntiiũ. Id circo

Expanded text:
stitit, et nunquam se fieri monachum consensit; sed demum ab insequentibus monastico habitu violenter est indutus, asserens, quod nunquam regulam aliquam promisit, neque ego, pater ejus, pallio altaris indutum illum obtuli, neque a quocunque sacerdote vel abbate ut mos poscit benedictione percepta regulae unquam se monachorum subjectum futurum clericus Attho, quia, si eo tempore tam durae observantiae monasticam intellexisset regulam, nunquam eundem filium Lambertum coegisset portare cucullam. recolentes, quibus voluntarie se Deo sacrificare pronunciat, et voluntaria oris sui beneplacita fieri in conspectu Dei obsecrat, praesentem, ut dictum est, clericum nomine Lambertum minime debere existimavimus sub tali violentia fieri monachum. Quod enim quis non eligit, nec optat, profecto non diligit; quod autem non diligit facile contemnit. Nullum quippe bonum, nisi voluntarium. Idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
re sens cłicus nõie
pater eiꝰ. inlaicali adhuc ordine inp̃
uoluntatem gerens. ut pꝰsuũ de cessũ
p̃sens filins eius lamb̃tus in locũ eiꝰ
succedẽt. qu ĩ infratenerã etatẽ int̾
octauũ. ⁊ decimũ annũ constitutũ.
memoratus pat̃. ꝓͥo arbitrio absq
regłari institutione. extra omẽm illiꝰ
uoluntatẽ cucullã induit. G postꝙ
dam ipsuis tp̃is spatiũ ut ip̃dicit sa¬
lomon ep̃s cum quibdã aliis absq pa¬

Expanded text:
esens clericus, nomine pater ejus in laicali adhuc ordine in prvoluntatem gerens, ut post suum decessum praesens ejus filius Lambertus in locum ejus succederet, quem, infra teneram aetatem inter octavum et decimum annum constitutum, memoratus pater proprio arbitrio absque regulari institutione extra omnem illius voluntatem cucullam induit. Igitur post quoddam ipsius temporis spatium ut ipse dicit Salomon epis
Abbreviated transcription (Latin):
uł surdam. uł claudam. uł si ꝯuid
ribusq confectam. ⁊ quicquidex¬
cepti forncatione cogitai̾ po̾t u̾e¬
he ment̃ horribile. prosocietate.¬
uxorẽ dimittere nͥ cãforicatioĩs

Expanded text:
 surdam, vel claudam, vel si quid ribusque confectam, et quicquid excepta fornicatione cogitari potest vehementer horribile, pro fide et suxorem dimittere nisi causa fornic
Abbreviated transcription (Latin):
transit: Uenit ad fertilem terrã.
Scio quia lapis ex aqua fructum
sifluit aqua ad areolas. incanali
lapideo nichil gn̾at. s ortus. płi¬
mũ fructũ affert. Sp̃ualisem uir¬
tus sacram̃ti. ut luxpura ab illu¬
minandis excipitur. S ꝑinmũ¬
dos transiens non co inquinatur

Expanded text:
transit, venit ad fertilem terram. Scio quia lapis ex aqua fructum  canalem transit aqua ad areolas. In canali lapideo nihil generat, sed hortus plurimum fructum affert. Spiritualis enim virtus sacramminandis excipitur; sed per immundos transiens non coinquinatur