comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quarũ noĩc ꝯferẽdum ẽ. exti¬
matio debet hr̃i nõ quãti ẽp¬
te sũt. ẜ quãti uerirepossũt
rierunt. nõ magis extimat¬
o facienda ẽ. quam siq egrii
naue decesfunt. aut si aliq
se precipitauerint. ¶Oiq
ex uectorib soluẽdo nõ sint.
hoc degrim̃tum magr̃i nauis
nõ erit. ACec eñi fortunas
cuiusqr nauta excutere de¬
bet. ¶Sires que iacte sũt
appamũnt. ex hoe̾ratur colla¬
tio qd suam ꝯtributo fc̃ai
sit. tũc hnqui solueruntag̃
exlocato cum magistro. ut
is ex ꝯlucto exꝑiatur. ⁊ ꝙ ex¬
egerit recdlat. ¶ Res aũt
iactata dñi manet. nec fit a¬
prchẽdentis qr ꝓdeclicto nõ
habetur.
luid nau̾is in str̃m remouẽ
di ꝯmunis piculicã de iectũ
est. ꝯtributio debetur.
uel flumem nõ potũit cum
honẽ.siquedam mces insea¬
pham tracte sũt. ncaut ex̃
flum̃ ꝑiclitetur. aũ ĩ ip̃oho¬
stio uł portueaq scapha sb̃¬
mersa ẽ. ratio haƀi debet in
tiohr̃i nõ debet cor quiĩna¬

Expanded text:
quarum nomine conferendum est, aestimatio debet haberi non quanti emptae sint, sed quanti venire possunt. rierunt non magis aestimatio facienda est, quam si qui aegri in nave decesserint aut aliqui sese praecex uectoribus soluendo non sit, hoc detrimentum magistri nauis non erit: nec enim fortunas cuiusqbet. Si res quae iactae sunt apparuerint, exoneratur collatio: quod si iam contributio facta sit, tunc hi qui solverint agent ex locato cum magistro, ut is ex conducto experiatur et quod exegerit reddat. Res autem iacta domini manet nec fit adprehendentis, quia pro derelicto non habetur. lidi communis periculi causa deiectum est, contributio debetur. vel portum non potuerat cum onere, si quaedam merces in scapham traiectae sunt, ne aut extra flumen periclitetur aut in ipso ostio vel portu, eaque scapha summersa est, ratio haberi debet inttio haberi non debet eorum, qui in na
Abbreviated transcription (Latin):
dampnum collatois osor¬
tio nõ sarcitur ꝑeos q mer¬
ces suas ex naufragio lib̾a¬
uerunt. nam huiꝰ equitate
tũc admitti placuit. cũ iactꝰ
remedio cet̾is in cõmuni ꝑi¬
culo salua naui ꝯsultum ẽ.¬
¶Arbore cesa ut nauis cũ m̾
deustis armam̃tis ⁊ arbore.
⁊ an tempna hypone d̾lata
est. ibiqr tu multuariis ar¬
mam̃tis adp̾sens compa¬
ratis ad hostiam nauigaũ.
⁊ honus integñu ꝓtulit. que¬
situm ẽ. anhii quoꝵ fuit ho¬

Expanded text:
damnum collationis consortio non sarcitur per eos, qui merces suas naufragio liberauerunt: nam huius aequitatem tunc admitti placuit, cum iactus remedio ceteris in communi periculo salua naui consultum est.Arbore caesa, ut nauis cum merdeustis armamentis et arbore et antemna Hipponem delata est ibique tumultuariis armamentis ad praesens comparatis Ostiam nauigauit et onus integrum pertulit: quaesitum est, an hi, quorum o
Abbreviated transcription (Latin):
illa snĩa distinguetib nob̾.
det̾iores ex quãcausa fẽc̃ sũt.
idest. utr̃u ꝑo iacturam. nuda¬
tis reb. dampnũ secutumẽ.
anuero alia ex cã ueluti ꝙ a
licubi iacebãt m̾crs ĩ anglo

Expanded text:
illa sententia distinguentibus nobis, deteriores ex qua causa factae sunt, id est utrum propter iacta nudatis rebus damnum secutum est an vero alia ex causa, veluti quod alicubi iacebant merces in angulo
Abbreviated transcription (Latin):
mune ꝯferret. ¶Sinauis
apiratis redẽpra sit. ẜuius
offilius. lab̾o om̃s ꝯfene de¬
bere  aiuĩt ꝙ nõ predones
abstulerũt. eum ꝑdere cuiꝰ
fuerint nec ꝯfenendum ei q
suas meres iedemerit.

Expanded text:
mune conferret.Si nauis a piratis redempta sit, Seruius Ofilius Labeo omnes conferre debere aiunt: quod uero praedones abstulerint, eum perdere cuius fuerint, nec conferendum ei, qui suas merces redemerit.
Abbreviated transcription (Latin):
in leuãde nauis gr̃a
res aliquas ꝓiciunt. nõ hac
mẽtem Hñt. ut eas ꝓderelic¬
tohant. quippe si inueneñt
eas. ablaturos ⁊ si suspicati
fu̾int ĩ quem locũ iacte sũt.
reꝯsituros ut ꝑind̾ sint. ac
siꝗs honere pressus inuiaz
rem abiecerit mox cũ aliis
reu̾simus. ut eadem auffẽrt.

Expanded text:
Qui levandae navis gratia res aliquas proiciunt, non hanc mentem habent, ut eas pro derelicto habeant, quippe si invenerint eas, ablaturos et, si suspicati fuerint, in quem locum eiectae sunt, requisituros: ut perinde sint, ac si quis onere pressus in viam rem abiecerit mox cum aliis reversurus, ut eandem auferret.
Abbreviated transcription (Latin):
EG E Ro¬
dia caueturi
ut si leuander
naĩus gr̃a.iac¬
tũs mertiu
factus ẽ. omium ꝯtributõe
fẽs ẽ. anussarum mtium do¬
mini.si mces uchendas loca

Expanded text:
ege Rodia cauetur, ut, si leuandae nauis gratia iactus mercium factus est, omnium contributione factus est, amissarum mercium domini, si merces uehendas loca
Abbreviated transcription (Latin):
ut ceteroꝵ uectoꝵ m̾ces ietiẽ¬
at donce portioem dãpnip̃¬
stent. inimo ⁊ si nõ retiner
merces magister: ultro ex
locato ħ̾iturus ẽ actioẽm ẽ
uectorib. Quid em̃ siucc¬
tores sint qui nullas sarci¬
nas hant. planc cõmedius
est si sint. retinẽ eas. aut siñ.
ducto aget. sieut uectores
qui loca in nauẽ aluxant ex¬
ces suas saluas haberent.¬
Sioẜuatis m̃cib det̾ior fcã
sit nauis. aut siquid exar¬
mai̾ũt. nlła facienda ẽ col¬
latio. quia dissimił eaꝵ reꝵ
causa sit que nauis gr̃a pan¬

Expanded text:
ut ceterorum uectorum merces retineat, donec portionem damni praestent. immo etsi retineat merces magister, ultro ex locato habiturus est actionem cum uectoribus: quid enim si uectores sint, qui nullas sarcinas habeant? plane commodius est, si sint, retinere eas. at si non conducto aget, sicut uectores, qui loca in nauem conduxces suas saluas haberent.Si conseruatis mercibus deterior facta sit nauis aut si quid exarmauerit, nulla facienda est collatio, quia dissimilis earum rerum causa sit, quae nauis gratia
Abbreviated transcription (Latin):
sione dãpm infecti sumus
et añ quam possid̾e ube̾am̃
ego insulam fulẜo. sũptum
iustum eõidiuidũdo md̾iti
doꝯsequi me ñ possẽ.

Expanded text:
sionem damni infecti simus et ante, quam possidere iuberemur, ego insulam fulsero, sumptum istum communi diuidundo iudicio consequi me non posse.
Abbreviated transcription (Latin):
nec nõ quartus de testam̃tis
et legatis ꝯmiabatur. quos
nec toros ꝑꝯsequetias acci¬
piebãt. ẜ młras ꝑtes eoru
quasi supuacuas p̃terbant.
ordinatioẽm. s passi ⁊ quasi
p satfram collectũ. ⁊ utile cũ
inutilib mixtũ. maxĩa paꝵ¬
doaũt anno p̃postera orcdiã¬
tione hĩta. prima pͥars legu
estradebatur. ꝗbdam certis
titus ab ea exceptis. cũ erat e¬
nem merũit. ost eoꝵ ueõ
lectioẽm. neq illã ꝯtinuã. s
ꝑticularẽ. ⁊ ex magna ꝑte
inutilẽ ꝯstituta. tituli alii

Expanded text:
nec non quartus de testamentis et legatis connumerabantur: quos nec totos per consequentias accipiebant, sed multas partes eorum quasi supervacuas praeteribant. ordinationem, sed passim et quasi per saturam collectum et utile cum inutilibus mixtum, maxima parndo autem anno praepostera ordinatione habita prima pars legum eis tradebatur, quibusdam certis titulis ab ea exceptis: cum erat enem meruerit. post eorum vero lectionem neque illam continuam, sed particularem et ex magna parte inutilem constituta
Abbreviated transcription (Latin):
huĩ artis relĩquatur ĩcõgni¬
tum.¶Et ana ꝗdem quead¬
modũũ ur̃a scit prudẽtia ex
tanta legũ mltitudine q̃ ĩ
libroꝵ ꝗdem dũo milia. u̾¬
suum aũt tricies cẽtefiami¬
lia extendebãt. nich̾ aliudi
ꝯfusos. ⁊ iura utilia in se ꝑ¬
raro hñtes auoce magistra
studios accipiebant. Ceteris
iam desuetis. iã om̃ib inlu¬
is ¶ Inhis aũt .ui. libͣ. gai
qr̃i institutioẽs. ⁊ libr sigła¬

Expanded text:
i artis relinquatur incognitum. Et antea quidem, quemadmodum et vestra scit prudentia, ex tanta legum multitudine, quae in librorum quidem duo milia, versuum autem tricies centena extendebatur, nihil aliud confusos et iura utilia in se perraro habentes a voce magistra studiosi accipiebant, ceteris iam desuetis, iam omnibus inviis. in his autem sex libris Gaii nostri institutiones et libri si
Abbreviated transcription (Latin):
babebat. diuortõ fc̃o cũ mira¬
trimoium redliret.pacta ẽ cũ
uuro uti .x. indotẽ accipet. ⁊ fũ¬
dum sibi restituẽt. ac datis .x.
priusq̃ fundus erestituẽtur
in matrimõio decessit. Illud
exboa fide ẽ. ⁊ negotio contͣcto
cõuenit. ut fundus quasi sux
causa pencs maĩtum ẽẽ cepent¬
cura actioẽm pignoratitiam
apparebit. ⁊ eñi si cũ fundum
cornelianũ pignoris causa ti¬
bi tilidissem. postã ex ꝯuenti¬
one fundum ticianu mhoc i¬
tibi tradidim. ut corneliam̃
michi restuẽs. minime puto
dubitãdum eĩt. qn statĩ recte

Expanded text:
abebat, diuortio facto cum in matrimonium rediret, pacta est cum uiro, uti decem in dotem acciperet et fundum sibi restitueret, ac ‹d›atis decem, priusquam fundus ei restitueretur, in matrimonio decessit. illud ex bona fide est et negotio contracto conuenit, ut fundus, quasi sine causa penes maritum esse coepeca actionem pigneraticiam apparebit. etenim si, cum fundum Cornelianum pignoris causa tibi tradidissem, postea ex conventione fundum Titianum in hoc tibi tradiderim, ut Cornelianum mihi restitueres: minime puto dubitandum erit, quin statim r
Abbreviated transcription (Latin):
uat de pecculio. alius tri¬
Butoria ẜui noie cũ dño
agit. quesitum ẽ andedu¬
cere dñs de peccłio debeat
quod tributoria agẽti pre¬
straturus sit radi. qd̾ tri-¬
butoria actõe tũc demu
agi põt. cum dni̾s in distri¬
buendo p̃cio m̾cis edicto ⁊¬
pretoris nõ satis facit. id
ẽ cum maiorem partemi
debiti sui deduxit quam
creditorib tribuit. ueluti
sicũ in moe trigĩta fuissẽt.

Expanded text:
at de peculio, alius tributoria serui nomine cum domino agit: quaesitum est, an deducere dominus de peculio debeat, quod tributoria agenti praestaturus sit. respondit: tributoria actione tunc demum agi potest, cum dominus in distribuendo pretio mercis edicto praetoris non satisfecit, id est cum maiorem partem debiti sui deduxit quam creditoribus tribuit, ueluti si cum in merce triginta fuissent,
Abbreviated transcription (Latin):
dumtaxat teneatur. cuius
peccĩ ex timatio deductoq
dũõ dehetur. fit. tm̃ u scierit
ẜuum in peculiarii m̾ce neso¬
tiari uelut extͣneus c̾ditorex
hoc edicto intributũ uõcit᷑.
Licet m̾cis applłatio ingu¬
stior sit ut n ad ẜuos fullo¬
nes. ul sarcmatores ul tex¬
tores. uł uenalicianos p̃tiẽ¬
om̃es negotiatõres porrigẽ¬
dum edictũ. ¶ Pecłiare
aũt m̾cem nõ sicuti pecłiũ
accipimus. quippe pecłiu
de clucto qd dño debetur.x¬
cipitur. Merx ^ peccłimis ⁊̃¬
si nicħ sit in peccłio dñm t̃¬
butoria obligat ita denpi
sisciẽte eo neg̾otiabit᷑. ¶ sc¬
entiam hic eam accipimus.
s ut ego puto. nõ uolũtatem.
s paciẽtiam. nõ em̃i uelle de¬
bet dñs. s nõ nolle. si igitur
cieit: tenebitur actõc trbuto¬
na. ¶Potestatis u̾bum ad

Expanded text:
dumtaxat teneatur, cuius peculii aestimatio deducto quod domino debetur fit, tamen, si scierit seruum peculiari merce negotiari, uelut extraneus creditor ex hoc edicto in tributum uocatur. Licet mercis appellatio angustior sit, ut neque ad seruos fullones uel sarcinatores uel textores uel uenaliciarios pertineomnes negotiationes porrigendum edictum. Peculiarem autem mercem non sic uti peculium accipimus, quippe peculium deducto quod debetur accipitur, merx peculiaris, etiamsi nihil sit in peculio, dominum tributoria obligat, ita demum si sciente eo negotiabitur. Scientiam hic eam accipimus, d ut ego puto, non voluntatem, sed patientiam: non enim velle debet dominus, sed non nolle. si igitur dicit, tenebitur actione tributoria. Potestatis verbum ad
Abbreviated transcription (Latin):
uo uł decduxit apeccł̃o qd̃
tribuedum erat. tenen triby¬
toria. que snĩanõ ẽ sine rai¬
cẽ. ip̃c em̃ auetor doli ẽ qui
egit ne intributoria uecet᷑.¬
domus deeo ꝙ ad eũ ꝑuelt.
quociens exdolo defumctu

Expanded text:
uo uel deduxit a peculio quod tribuendum erat, teneri tributoria, quae sententia non est sine ratione: ipse enim auctor doli est, qui id egit, ne intribueretdamus de eo quod ad eum peruenit, quotiens ex dolo defunc
Abbreviated transcription (Latin):
rii. non ẽ cligere tñ debere a¬
gentem: qua potius acticẽ
bitur. ad mittendã tributo¬
nam dicimus. Utẽ par¬
ui refeit cũ ip̃o ẜuocc̃hꝗtũ.
ancũ institore eius. Cm¬
cis nõĩe menito adicitur .i.
ne om̃us negotiato cñ eo
fc̃a tributori̾am inducat.
¶Phãc actõem tribui iubet᷑.
ceptimiẽ. ¶Intributum a¬
utemuocãtur qui inpot̾ate
habẽt a creditorib m̾cis. s

Expanded text:
rii: eligere tamen debere agentem, qua potius actione bitur, admittendam tributoriam dicimus. Item parui refert, cum ipso seruo contrahatur an cum institore eius. 'Mercis nomine' merito adicitur, ne omnis negotiatio cum eo facta tributoriam inducat. Per hanc actionem tribui iubetur, ceptum est. In tributum autem uocantur, qui in potestate habent, cum cre ditoribus mercis. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
deberet solani .x. deduc̾e. ⁊
extraneis deña tribuẽ. Oỹ
igitur hoc fecit. nec intlli¬
gendus ẽ ẜuum a se liberas¬
ie eo ꝙ quiq ad huc noĩe
eius tributoria actõe p̾sta¬
turus sit. quare si agidpe
culio cep̾it cũ forte Etra⁊
mcem peculium eẽt. ꝗnq tã¬
quam ad huc creditor ẜui.
dedueẽ debebit .

Expanded text:
deberet sola decem deducere, extraneis dena tribuere. cum igitur hoc fecit, nec intellegendus est seruum a se liberasse eo, quod quinque adhuc nomine eius tributoria actione praestaturus sit: quare si agi de peculio coeperit, cum forte extra mercem peculium esset, quinque tamquam adhuc creditor serui deducere debebit.
Abbreviated transcription (Latin):
tñque exͣ hoc in peccłium ha¬
buit nõ tribuẽtur. ut puta
argẽtum hũit. uł auri nisi
hocꝰ exince compauit. Itez
simãcipia in negotia dȯe ha
dam in mcibo certis moor¬
nes in hisdẽ ꝯfũdendierĩt.
⁊ om̃s intributum uocadi.
ut putaduas negotiatões
excebat. puta sagmnariami
⁊ linteaniam. ⁊ sẽpatos hũnt
creditores. puto seꝑatim e¬
os intributum uocan. unis¬
ꝗsq eñi eoꝵ mci magis qͣm
ip̃i credidit. ¶ S sĩauas
tab̾nas emisdẽ negociatõis¬

Expanded text:
quae extra haec in peculium habuit, non tribuentur, ut puta argentum habuit uel aurum, nisi si haec ex merce comparauit. Item si mancipia in negotiatione habdam in mercibus certis, an omnes in isdem confundendi erunt et omnes in tributum uocandi? ut puta du‹a›s negotiationes exercebat, puta sagariam et linteariam, et separatos habuit creditores. puto separatim eos in tributum uocari: unusquisque enim eorum merci magis quam ipsi credidit. Sed si duas tabernas eiusdem negotiat
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃ Quod in h̃rdem aiciꝰ
idem ent ⁊ incet̾is successo¬
nb. ¶Eligẽ ꝗs debet qua
actõe exꝑ̃iatur utrũ de pee¬
culio anrributono cũ sciti
sibi regressum ad aliamñr
futũrum. plane siꝗs uelit
ex aliã cã tubutoria agere.
ex alia cansa depeceulio.au¬
diẽdus erit. ¶ Si ẜuo testa¬
mento maͬmisso pecculium
legatumsit. nõ deb̾e brdem

Expanded text:
 Quod in herede dicimus, idem erit et in ceteris successoribus. Eligere quis debet, qua actione experiatur, utrum de peculio an tributoria, cum scit sibi regressum ad aliam non futurum. plane si quis uelit ex alia causa tributoria agere, ex alia causa de peculio, audiendus erit. Si seruo testamento manumisso peculium legatum sit, non deber
Abbreviated transcription (Latin):
exercuit. ⁊ ego fuitab̾ne u̾¬
bigr̃a qua ad hucimim
habuit incionator. alius
cius qũa transtiberim. eqs¬
simum puto seꝑatim trib¬
utioẽm faciendam ne exal¬
terrus .ie. incẽue. alii in dẽp¬
nes fiant. alii dãpnum sẽ¬
ciant plane si meadẽ tab¬
nam̾ces deferehãtur heet
hee que ex estent ex unius
creditoris peccĩa sint cõꝑa
diicem᷑ meam uendendã.
sit intributum me uocan.
⁊ si ꝗdem in creditum ei ha¬
bi tributo locũ ka beb. eni¬
uero si nõ habii. quia res iẽ¬
dite nõ alias desinũt ẽẽ mee
quams uẽli dẽro. nisi bere
soluto. uł fiderussore dato.
uł alias satis facto. oẽdũ
erit uendicare me posse
¶Tributio añt fit prata eiui
qued cuiq debeatur. ⁊ id̾o si
unus creditor ueĩat deside¬
rans tribui integram porti
ut alius quoq. uł alii existe
possint. m̾cis pecełiaris cre¬
dito: os cauẽ dehet creditor
iste prato se refusurum. si fõ
cut depeclio &cupõnis me¬
liorem cãm fẽcit. s equalez

Expanded text:
exercuit et ego fui tabernae uerbi gratia quam ad Bucinum habuit ratiocinator, alius eius quam trans Tiberim, aequissimum puto separatim tributionem faciendam, ne ex alterius re merceue alii indemnes fiant, alii damnum sentiant. Plane si in eadem taberna merces deferebantur, licet hae quae extent ex unius creditormercem meam uendendam et sit in tributum me uocari. et si quidem in creditum ei abit, tributio locum habebit: enimuero si non abit, quia res uenditae non alias desinunt esse meae, quamuis uendidero; nisi aere soluto uel fideiussore dato uel alias satisfacto, dicendum erit uindicare me posse. Tributio autem fit pro rata eius quod cuique debeatur, et ideo, si unus creditor ueniat desiderans tribui, integram portiout alius quoque uel alii exsistere possint mercis peculiaris creditores, cauere debet creditor iste pro rata se refusurum, si fortut de peculio occupantis meliorem causam facit, sed aequalem
Abbreviated transcription (Latin):
ces peccłiares. ¶Sicuisdo¬
lomalo fc̃m ẽ quo manus
ita tribuẽrtur m eñ tribu¬
toria datur. ut quãto mus
tributũ sit quã debuĩt pret.
que actõ dolũ malũ coher¬
cet dñi. ¶Oinus ⁊ũt tn

Expanded text:
ces peculiares. Si cuius dolo malo factum est, quo minus ita tribueretur, in eum tributoria datur, ut quanto minus tributum sit quam debuerit, praestet: quae actio dolum malum coercet domini. minus au
Abbreviated transcription (Latin):
est. aut cã cu̾tent saut
ris data opa distraxitsul ni
qb ep̃torib p̃cium nõ exege¬
rit dicẽdum eĩt tencrieũ trĩ¬
butoria. sidolus int̾uemit¬
deb̾i uidendũ erit. antribute¬
ne locus sit. ⁊ ẽ uenior labeo¬
nis snĩaᷤ tributoꝵ am locu

Expanded text:
est aut eam avertit aut vilioris data opera distraxit vel si ab emptoribus pretium non exegerit, dicendum erit teneri eum tributoria, si dolus intervenitdeberi, videndum erit, an tributoriae locus sit: et est verior Labeonis sententia tributoriam locum
Abbreviated transcription (Latin):
tũ imin̾eie. ut in occulto eẽ.
hoc quom admittẽdumi ẽ.¬
nam inumamdñs patinõ
debet. bcet intributumuo¬
catur. Qd̾ tñ si dñs tribuere
nolit. nec hãc molestiami
susciꝑe s pecculio uł m̾cibi
cedere paratus sit. pediꝰ refẽt
audiẽdum cũ. que sm̃ah̃t

Expanded text:
n occulto esse: hoc quoque admittendum eiam dominus pati non debet, licet in tributum uocatur. Quid tamen si dominus tribuere nolit nec hanc molestiam suscipere, sed peculio uel mercibus cedere paratus sit? Pedius refert audien dum eum, quae sent
Abbreviated transcription (Latin):
s ẜmis si pupilli uł furie si
sciẽte intore ułcuratore. in isi¬
oc pecculiari negocietur. dols
qdem tutoris ul curatoris no¬
cerc pupillo uł funoso. nõde¬
bere pũto. nec tam̃ lucrosum
cẽ debere. ⁊ id̾o actenus exdo¬
lotutoris trioutoria tenen.
siqd ad eũ ꝑuenent. ⁊ dẽq in
sit ex dolo eius pupillum re¬
neri. scripsit. ⁊ sanc actenus
tenebitur. ut acticẽm quam
ip̃ius pupilli delo fcr sit. si
eius etatis sit ut doli capax ⁊¬
sit efficẽ ut reneatur. qũ aui

Expanded text:
li uel furiosi sciente tutore uel curatore in merce peculiari negotietur, dolum quidem tutoris uel curatoris nocere pupillo uel furioso non debere puto, nec tamen lucrosum esse debere, et ideo hactenus eum ex dolo tutoris tributoria teneri, si quid ad eum peruenerit: idem et in sit, ex dolo eius pupillum teneri scripsit: et sane hactenus tenebitur, ut actionem, quam ipsius pupilli dolo factum sit, si eius aetatis sit, ut doli capax sit, efficere ut teneatur, quamui
Abbreviated transcription (Latin):
uit ꝑ delegatioẽm aliiꝓmmi¬
sit a dño recte petetur. ciupe¬
cunic cͥdite cẽ cum ꝗ delega
habuit lib̾tum prepõĩtum.
isgaio seio cauit ĩ hec u̾ba.
Oc̾tamus tmuialis reage
octauii felicis domitõ fesici¬
o salutẽ. habes penes men

Expanded text:
uit, per delegationem alii promisit, a domino recte petetur, cui pecuniae creditae contra eum qui delegauhabuit libertum praepositum: is Gaio Seio cauit in haec uerba: 'Octauius Terminalis rem agens Octauii Felicis Domitio Felici salutem. habes penes mens
Abbreviated transcription (Latin):
nt ꝗs eam obligatõem. uł
abinstitore ułalio nouan¬
di aĩo stipłando. ¶Sidu¬
o plures ue tab̾nam ex̾cea̾.
⁊ ẜuu que exdisparib par¬
tib habebãt. institoc̾m p̃po¬
suerĩt. utrũ ꝓ dñicis ꝑtib¬

Expanded text:
quis eam obligationem uel ab institore uel ab alio nouandi animo stipulando. Si duo pluresue tabernam exerceant et seruum, quem ex disparibus partibus habebant, institorem praeposuerint, utrum pro dominicis
Abbreviated transcription (Latin):
rator soluẽdo sit. ꝗ stipłan¬
ti peecĩam ꝓmisit. ¶ Si
dñs qui ẜuum institore
ap̃ mensam pecẽiis accipi¬
a parre filius. mcium cãi
mutuã peccĩam accepit. ꝓ
eo pater fideussit eciã insti¬
toria abeo pecĩa petẽtmr. cũ
accepte pecie spẽm fidembẽ¬
do. negotõ taberne miscue¬
rit᷑. ¶ Seruns pec̃ñs tm
feneradis p̃positus ꝑmt̃ceᷤ¬
sioẽm es alienu suscipiẽs.
ut in stitor dñm in solidũ

Expanded text:
sit, qui stipulanti pecuniam promisit. Si dominus, qui seruum institorem apud mensam pecuniis accipia patre filius mercium causa mutuam pecuniam accepit: pro eo pater fideiussit: etiam institoria ab eo petetur, cum acceptae pecuniae speciem fideiubendo negotio tabernae miscuerit. Seruus pecuniis tantum faenerandis praepositus per intercessionem aes alienum suscipiens ut institorem dominum in so
Abbreviated transcription (Latin):
culꝰ. ait. si dem̃̃tiauero tibi¬
exceptõem dãdam. ¶Si¬
ille illi nõ dem̃̃tiauent. ne
pecłium hãt. Autͥ iem mea
u̾sum sit. nec uelim quo lo¬
cupletior sim soluẽ. replica¬
n dedolo malo oportet. naz¬

Expanded text:
culus ait, si denuntiauero tibexceptionem dandam: 'siille illi non denuntiauerit, peculium habeat aut in rem uersum sit nec uelim qucupletior sim soluere, replicade dolo malo oportet: na
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃bebant. ip̃am mercẽ pigno
naccepint. puto deb̃e dici p̃¬
ferrendos dño iure pĩgnoñs.
siue aũt dommno. siue his
qui ĩ potate dñi eius sĩt deb̾¬
ntẽ ot᷑um pecclium uenit
intributum. s id dũ taxat
berna hãt instrum̃tum. anħ̃
quoq tribuatur. ⁊ lab̾o. ait.

Expanded text:
ebant ipsam mercem pignori acceperint? puto debere dici, praeferendos domino iure pignoris. Siue autem domino siue his qui in potestate eius sunt debtotum peculium uenit in tributum, sed id dumtaxat, bernam habeat instrumentum, an hoc quoque tribuatur? et Labeo ait
Abbreviated transcription (Latin):
porrigendam eẽ ad hec. In ẜ¬
uos aut si nõdefendatur ado¬
minis. ⁊ ĩ eos qui inopia la¬
borant.corpus torquelum
est.dolimali aut id̾o inu̾bis
edicti fit m̃tio. qd̃ si ꝑ imp̾iti¬
amuł rusticitatem uł ab ip̃o
pretore iussũs. uł easu aliqs¬
manib facit. ⁊ qui alii man¬
dat. Ꝙr si alius sine dolo ma¬
lo fecit. alius dolo malo ṁa¬
dauit. qui mãdauit tenebr.
sit̃q dolomalo fec̾it. ambo
tenẽtur. nam ⁊ si plures fecerĩt
ul cormupint. ul madauerint.

Expanded text:
porrigendam esse ad haec.In seruos autem, si non defenduntur a dominis, et eos qui inopia laborant corpus torquendum est.Doli mali autem ideo in uerbis edicti fit mentio, quod si per imperitiam uel rusticitatem uel ab ipso praetore iussus uel casu aliqmanibus facit et qui alii mandat. sed si alius sine dolo malo fecit, alius dolo malo mandauit, qui mandauit tenebitur: si uterque dolo malo fecerit, ambo tenebuntur: nam et si plures fecerint uel corruperint uel ma
Abbreviated transcription (Latin):
i familia alieuius.
albiun corrupit. nõ similiter
hic edic̾itur ũ ifuito. ne ĩ re¬
liqu̾os actõ detur. si tm̃ dñs
cumdefend̾ uolu̾it: unius
nõie prestitit. quãtum liber.
ta maiestas p̃toris uindicat.¬
ad molum cũ plures ẜui ĩm¬
riam fecerũt. ul dãpniundeł¬
runt. qr plura frã sunt nõ ut
infurto unu. Octauenus bie
fit. nõ plura fcã.ide. pop.l.x.¬

Expanded text:
i familia alicuius album corruperit, non similiter hic edicitur ut in furto, ne in reliquos actio detur, si tantum dominus, cum defendere voluit, unius nomine praestiterit, quantum liber ta maiestas praetoris vindicatadmodum cum plures servi iniuriam fecerunt vel damnum dederunt, quia plura facta sunt, non ut in furto unum. Octavenus hic sit, non plura facta. idem Pompon
Abbreviated transcription (Latin):
Q⁊ si post susceptam cogni¬
tionem. añ snĩam hoc euene̾¬
ore iuidice recte fertur. qd̾ ge¬
uerałr ⁊ ĩom̃ib buiuscemõi
qͣntitate ad inr̃tlictõem ꝑtinẽ¬
isdiceti impũe nõ paretur.
Idem ẽ ⁊ si sup̾ra iuirisdietio¬
nem suã uelit ius dicere. E
quisq iuris ĩ al

Expanded text:
et si post susceptam cognitionem ante sententiam hoc evenique a priore iudice recte fertur. quod generaliter et in omnibus huiuscemodi quantitate ad iurisdictionem pertinendicenti impune non paretur. idem est, et si supra iurisdictionem suam uelit ius dicere. QUOD QUISQUE IURIS IN AL
Abbreviated transcription (Latin):
carta. ul in alia mat̾ia ꝓposi¬
tum erit. dolo malo cormꝑit.
datur ineum qugẽtoꝵ aurẽ¬
oꝵ iuditium. qd̾ populare ẽ.
Gerui quo̾ ⁊ filu famili¬
as ũbis ecdieti ꝯtinẽtur ẜ et
utrumqr sexum p̃tor ꝯplexꝰ¬

Expanded text:
arta vel in alia materia propositum erit, dolo malo corruperit: datur in eum quingentorum aureorum iudicium, quod populare est. Servi quoque et filii familias verbis edicti continentur: sed et utrumque sexum praetor complex
Abbreviated transcription (Latin):
Ede sacra t̾re motut
dirupta locus edifitu nõ ẽ
testsint᷑ macen̾am sepulcro¬
rum. hortis uł cet̾is culturi
loca pura sũt ẜuata. si neh
nedit᷑or noĩatim excep̃it.ad
mertiũ in horieus te ꝯdieta¬
rum tͣlita possessio indeturͦ
si elaues apud horrea tradi¬
te sint. quo fc̃o. ꝯfestim ep̃¬
tor dñium ⁊ possessioem adꝰ¬
ipiscitur. ⁊ si nõ aperuit. hõ¬
rea. Quod si uẽditoris m̃ces
nõ fu̾int: usucapio ꝯfestimm
in cohabitur.

Expanded text:
a terrae motu diruta locus aedificii non est test.Intra maceriam sepulchrorum hortis uel ceteris culturis loca pura seruata, si nihil uenditor nominatim excepit, ad mercium in horreis conditarum possessio tradita uidetur, si claues apud horrea traditae sint: quo facto confestim emptor dominium et possessionem adipiscitur, etsi non aperuerit horrea: quod si uenditoris merces non fuerunt, osucapio confestim inchoabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tuos accipet toto auieos sb̃
usuris. decdit pignori siue
ypothece prediam ⁊ fideuꝰ¬
sorem batiũ. cui ꝓmisit. in¬
tra triẽmum ꝓximũ se eu
liberͣturũ. qd si id nõ fecent
die supͣscripta ⁊ solu̾t debi¬
tum fideuissor oditori ius¬
sit predia ep̃ta ẽẽ que o̾ditoĩ¬
b obliganãt. quero eũ non
sit lib̾atus lutius fideuisõ
atitio. ansi soluit c̾ditori
empta hr̃et sup̃scripta pre¬
dia. Redi. sinõ ut cãm obli
gatioĩs. s⁊ ut ep̃ta hãt. sub
condictoẽ emptioẽm factã
ẽ ⁊ ꝯͣctam eẽ obligationem¬
utius titius ꝓmisit defũ¬
do suo cẽtum milia modioꝵ
frum̃ti ãnua pr̃are preduis
ganscii. postea lutiuistitius
uedidit fũdum. aditis uer¬
bis his. Quo iure. quaꝙ
gaioseio ad pr̃ationem fru¬
menti sit obnoxius. exdi ep̃¬
toremgaioseio. ẜm ea que¬

Expanded text:
tuos acciperet tot aureos sub usuris, dedit pignori siue hypothecae praedia et fideiussorem Lucium, cui promisit intra triennium proximum se eum liberaturum: quod si id non fecerit die supra scripta et solverit debitum fideiussor creditori, iussit praedia empta esse, quae creditoribus obligaverat. quaero, cum non sit liberatus Lucius fideiussor a Titio, an, si solverit creditori, empta haberet supra scripta praedia. respondit, si non ut it, sub condicione emptio facta est et contractam esse obligationem.Lucius Titius promisit de fundo suo centum milia modiorum frumenti annua praestare praediis Gaii Seii: postea Lucius Titius uendidit fundum additis uerbis his: 'quo iure quaque Gaio Seio ad praestationem frumenti sit obnoxius. respondit emptorem Gaio Seio secu
Abbreviated transcription (Latin):
ceclua inquiquenniũ uei¬
erat. querebatur cũ glãs d̃¬
cidiss. utrins eẽt. seio ẜuiũ
redisse. primũ sequedum
si in obscuro eẽt: quecũqr ⁊
glans ex his arbonbo que¬

Expanded text:
caedua in quinquennium uenierat: quaerebatur, cum glans decidisset, utrius esset. scio Seruium respondisse, primum sequendum si in obscuro esset, quaecumque glans ex his arboribus qu
Abbreviated transcription (Latin):
ea frum̃ta niues cormpenint.
tor altam ꝑtem quã retine¬
ductam hãt. lab̾o. ⁊ treb̃.
negant. posse exuẽdito a¬
gi. ut id qd̃ ꝯuenit. fiat. e¬

Expanded text:
ea frumenta niues corruperunt: tor alter‹am› partem, quam retineductam habeat.Labeo et Trebatius negant posse ex uendito agi, ut id quod conuenerit fiat. e
Abbreviated transcription (Latin):
uni manu sataĩ
uenditoe fundi excipiũtur
lent. ita ur fructus eoꝵ tol¬
lantur. nã aliter int̃pretãti¬
brintes ⁊ arbores omp̃s ex¬
cepte uidebũtur. ¶Duiꝰ¬

Expanded text:
um manu sata in uenditione fundi excipiuntur,lent, ita ut fructus eorum tollatur: nam aliter interpretantibus uites et arbores omnes exceptae uidebuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
reis detossa. si nõ siit noĩa¬
tim inuẽditione excepta:⁊
horreoꝵ penditõi accenisse
uide̾ri. ¶ Eum qui ĩ locum
emptoris suc cͤessit. isdem d̾¬
fensioĩb uti posse quiboue¬
ditor eius uti põtuiss. S
longe possessioĩs prescripti¬
onem. siutriusq possessis ĩ¬
pleat tpr̃a ꝯstitutioĩb sta

Expanded text:
reis defossa si non sint nominatim in uenditione excepta, horreorum uenditioni cessisse uideri. Eum, qui in locum emptoris successit, isdem defensionibus uti posse, quibus uenditor e‹i›us uti potuisse‹t›, sed et longae possessionis praescriptione, si utriusque possessio impleat tempora constitutionibus sta
Abbreviated transcription (Latin):
sit. fino apparcat: nõ uideri
lapidicinas eẽ exceptas. ne
ẽẽ. nisi que appareant ⁊ cedã¬
tur. alit int pretãtib. totũ
fundum lapidicinarsi for̃e.
si forte toto eo subt̾ra eẽt la
cessuras. in lege dictum erat.
querebatur. ancastelum ex
quo ꝑfistulas aqua duceren¬
tur acceleret. rxdi. apparere
id actum eẽt. ut id quoq ac¬
cederet. licet scriptura nõ cõ¬
tineictur. ¶Funcdum ab
eo emisti cuins filie postra
tutelam ad mupustras. nec
uacuam accepisti possessio¬
nem. dixitdere te tibi possẽ¬
siocm boc m̃o posse. ut pupil
fundum ea lege emerat.ut
relictis. decessit. siunus om¬
nem pecciãm soluit. parͣtẽ.
familieħiriseũde inlitio ẜ¬
nabit. nec si ꝑtem soluat.
exep̃to cum ueditore aget.¬

Expanded text:
sit: si non appareat, non uid‹e›ri eas lapidicinas esse exceptas: nemesse, nisi quae apparent et caedantur: aliter interpretantibus totum fundum lapidicinarum fore, si forte toto eo sub terra esset cessuras in lege dictum erat: quaerebatur, an castellum, ex quo fistulis aqua duceretur, accederet. respondi apparere id actum esse, ut id quoque accederet, licet scriptura non continetur. Fundum ab eo emisti, cuius filii postea tutelam administras, ne‹c› ua‹c›uam accepisti possessionem. dixi tradere te tibi possessionem hoc modo posse, ut pupillfundum ea lege emerat, ut relictis decessit. si unus omnem pecuniam soluerit, partem familiae herciscundae iudicio seruabit: nec, si partem soluat, ex empto cum uenditore aget
Abbreviated transcription (Latin):
Abo. S imcedem in suleac¬
cessuram eẽ emptori dictum ẽ
quãti insula locata ẽ tm emp¬
tori pr̃etur. paul. unmo sum
sulam totã imo noĩe locauĩs.
et amplioris aluctor locauĩt.¬
emptori accessurã eẽ dixeris.
pulch̃um hũisti. nec noĩati
tibi sepulchrũ excepisti parũ
est conõie cautum. paul mi¬
pulcrum trãsit. ¶Sibĩtato¬
riblaabitatio lege uẽditioĩs
excepta ẽ. om̃ib in eahĩtanti¬
bo pret dñm. recte receptahit᷑a¬
tio e. pauł. immo sicui meaĩ¬
sula quã uendidis gratis hĩ¬
tatioẽm dederis.⁊ sic recepis ⁊¬
hĩtatõribraut inqua ꝗsq die
conductum habet: parum ca¬
ueͬris. noĩatim dehłs recipio¬
portuit. Itaq eos hitatores ⁊¬
ꝗd fecit. ⁊ exeo crus fregit. ita
demueares tuo piculo nõ est.
sud imꝑasti qd solebat ante
uenditioẽm facẽ.⁊ si id imꝑa¬
sti qd eciã nonͣ uẽdito ẜuo im¬
patus eras.paul nnune. ra¬
nem facẽ solitus ẽ. culpa tua
id factum ẽẽt uidebitur. puta

Expanded text:
anon. Si mercedem insulae accessuram esse emptori dictum est, quanti insula locata est, tantum emptori praestetur. Paulus: ‹i›mmo si insulam totam uno nomine locaueris et amplioris conductor locauemptori cessuram esse dixeris, pulcrum habuisti, nec nominatim tibi sepulchrum excepist‹i›, parum habes eo nomine cautum. Paulus: mipublicum transit. Si habitatoribus habitatio lege uenditionis recepta est, omnibus in ea habitantibus praeter dominum recte recepta habitatio est. Paulus: immo si cui in ea insula, quam uendideris, gratis habitationem dederis et sic receperis: 'habitatoribus aut quam quisque diem conductum habet', parum caueris nominatim enim de his recipi oportuit itaque eos habitatores quid fecit et ex eo crus fregit, ita demum ea res tuo periculo non est, si id imperasti, quod solebat ante uenditionem facere, et si id imperasti, quod etiam non uendito seruo imperaturus eras. Paulus: nem facere solitus est, culpa tua id factum esse uidebitur: puta
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse nolle̾t: inuẽdita es¬
sent. int̃ eadem adu̾sariis a¬
alt̾am mulierẽ uẽditor supe¬
rauit. cũ alta trasegerit. ita
ut sine ulla questioe emptõ
predia possid̾et. quesitum ẽ.
cum nec fidemssor datus ẽ.
nec om̃is peccĩa fm legẽ suiꝰ
dieb soluta sit. an predia ĩ
gis ꝑtem exceri.
D̾ ꝑiculoꝵ¬

Expanded text:
uenisse nollet, inuendita essent: interea de aduersariis alteram mulierem uenditor superauit, cum altera transegi‹t›, ita ut sine ulla quaestione emptor praedia possideret: quaesitum est, cum neque fideiussor datus est nec omnis pecunia secundum legem suis diebus soluta sit, an praedia ingis partem exerceri. DE PERICULO
Abbreviated transcription (Latin):
fundum lege dicta. ut si ad
diem pecc̃iam nõ soluisset.
ros in ep̃ta fieret. seius ꝑte
pretii presenti die soluta.
defũcto uẽditore. fuluis ei
pupillaris etatis.⁊ ip̃e tutõ
cum aliis datus. neq con¬
rutorib pretiũ ẜm legẽ nu¬
merauit. nec ratoib ture¬
le retullit. quesitũ est. anir¬
rita emptõ facta eẽt. ꝑrdi. se¬
cundum ea que ꝓponẽntur.
inemptam uideri. ¶Emptor
predioꝵ cũ suspicaretur. nr¬
meriam ⁊ simproniã ei ꝯtro¬
u̾siam moturas. pactus est
cum uẽclitore. ut ex pretio a¬
liqua sũma aꝑd se remanẽt.

Expanded text:
fundum lege dicta, ut, si ad diem pecuniam non soluisset, res inempta fieret. Seius parte pretii praesenti die soluta, defuncto uenditore, filiis eius pupillaris aetatis et ipse tutor cum aliis datus, neque contutoribus pretium secundum legem numerauit nec rationibus tutelae rettulit: quaesitum est, an irrita emptio facta esset. respondit secundum ea quae proponerentur inemptam uideri. Emptor praediorum cum suspicaretur Numeriam et Semproniam controuersiam moturas, pactus est cum uenditore, ut ex pretio aliqua summa apud se maneret,
Abbreviated transcription (Latin):
B̾. Sud qd̾ pure emi sub
conditioe ruisus enam. ni¬
chil agitur postioriemptõe.¬
¶ Si pupilli ꝑsona int̾ueni¬
at. qui aũt sine tutoris a¬
uctoi̾tate. dem̃ tutore aucro¬
retate. quãuis uẽditor iam¬
pupillo ei obligatus fuit.
tñ quia pupillus nõ ten̾e¬
batur. irnouata uẽditio effi¬
cit. ut inuicem obligati sĩt.
D̾ uoa si añ tutoris aueroĩ¬
tas int̾uenetat. deĩn sine tu¬
toris auc̾itate emit: nieħ̾ ac

Expanded text:
 quod pure emi sub condicione rursus emam, nihil agitur posteriore emptione. Si pupilli persona intervenit, qui ante sine tutoris auctoritate, deinde tutore auctore emit, quamuis uenditor iam ei obligatus fuit, tamen quia pupillus non tenebatur, renouata uenditio efficit, ut inuicem obligati sint: quod si ante tutoris auctoritas interuenerit, deinde sine tutore auctore emit, ni
Abbreviated transcription (Latin):
nam ⁊ ei quoq qui filio fami¬
lias credidit. deceto amplis¬
simi ordinis acto denegaatũ.
nec int̾est ꝯsũptisint num¬
mi an eͬxistũt inpecculio mł¬
to ĩgitur magis seu̾itate se¬
nat᷑us ꝯsulti enus cõtractus

Expanded text:
nam et ei quoque qui filio familias credidit decreto amplissimi ordinis actio denegatur nec interest, consumpti sint nummi an exstent in peculio. multo igitur magis seueritate senatus consulti eius contractus
Abbreviated transcription (Latin):
ent. ad quem peccunam ꝑ¬
uen̾it. ut si cũ senu filium fa¬
milias. ad quẽ puei̾t peccĩ¬
a. exceptõe sũmouear. siad
cum que ingnorẽ. nõ sub¬
mouear. ¶ Suic aũt sub¬
usuris mutua data sit siue
sine usuns adseãtus ꝯsultỹ
spectat. ¶ Quaquam aũt
decesẜit ⁊ patre eius sifilius
familias decesẜit exceptõe
utiposse. ¶ntdum tñ et¬
si senatus ꝯsulto locus sit tñ

Expanded text:
t, ad quem pecunia peruenit, ut, si eum sciui filium familias ad quem peruenit pecunia, exceptione summouear, si ad eum quem ignorem, non summouear. Siue autusuris mutua data sunt sive sine usuris, ad senatus consultum spectat. Quamquam autem decesserit, et patrem eius, si filius familias decesserit, exceptione uti posse. Interdum tamenetsi se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatrum familiaꝵ fũngat᷑.
Sem. Siꝗs patrem fam¬
lias eẽ crediit. nõuana sĩ¬
plicitate deceptus nec iuris
ignorãtia s quia publice
pater familias plerisq uiḋ¬
batur. sicagebat. sic contra¬
hebat. sic muneribo fũgeba¬
tur. cessabit seãtus ꝯsultum.
sit. ⁊ ẽ sepe ꝯstitutũ cessare se¬
riatus ꝯsultum. pinde ⁊ ĩco¬
odecimo. cessare seãtus ꝯsul¬
tum ait. ut puta ĩpupillo. ł
nore cã cognita ⁊ ap̃tore suc¬
currendum. In pupillo aũt
cciã alia ratõe debuit dicere
cessare seãtus ꝯsultum qd i
mutua pecc̃ia nõ fit: qua siñ
turoris auc̃te. pupillus dat.
quẽ ad modũ ip̃e dicit.

Expanded text:
. Si quis patrem familias esse credidit non uana simplicitate deceptus nec iuris ignorantia, sed quia publice pater familias plerisque uidebatur, sic agebat, sic contrahebat, sic muneribus fungebatur, cessabit senatus consultumbit et est saepe constitutum cessare senatus consultum. Proinde et iodecimo cessare senatus consultum ait, ut puta in pupillo uenore, causa cognita et a praetore succurrendum: in pupillo autem etiam alia ratione debuit dicere cessare senatus consultum, quod mutua pecunia non fit, quam sine tutoris auctoritate pupillus dat, quemadmodum ipse dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tũc cm̃ cum nlłm regressum
hñt. seãtus ꝯsultum locũ nõ
habebit. G ⁊ si nõ donandi
animo patris tñuolũtate ĩ¬
tercesẜũt: totus xͣctus apatre
uidebitur comprobatus. et
tam̃ qui ꝓfilio familias siñ
uolũtate patus eis intcesse¬
runt. soluendo. nõ iepetẽt. hoc
eñi ⁊ durus adranus ꝯstituit.
⁊ põt dici nõ iepetituros. at o¬
qu ꝓpetua exceptõ uitisũt s
⁊ ip̃e filũs. ⁊ tnno repetit. qr
hudemũ solutum no repetũt.
quiobpenam ceditor actõe

Expanded text:
tunc enim, cum nullum regressum habeant, senatus consultum locum non habebit. sed et si non donandi animo, patris tamen uoluntate intercesserunt, totus contractus a patre uidebitur comprobatus. Et hi tamen, qui pro filio familias sine uoluntate patris eius intercesserunt, soluendo non repetent: hoc enim et diuus Hadrianus constituit et potest dici non repetituros. atquin perpetua exceptione tuti sunt: sed et ipse filius, et tamen non repetit, quia hi demum solutum non repetunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
tus ꝯsulto locꝯ ent. ¶Eydi¬
citur in eo quistudioꝵ cau¬
sa absens mutuum accepe¬
rat. cessare seãtus ꝯsultum.
ita locum ht. sꝓhabilem ino¬
dum in mutuam nõ excẽsit
ccite ad cam qntitatem. qũa
pater solebat sub ministre.¬
¶ Si filius acceꝑit mutuam
pecciam ut eum lib̾aret. qd̾
si peteret. exceptõr. nõ sum¬
morsẽtur. seãtus ꝯsulti ces¬
sabit except̃o. hocampiui

Expanded text:
tus consulto locus erit. Quod dicitur in eo, qui studiorum causa absens mutuum acceperat, cessare senatus consultum, ita locum habet, si probabilem modum in mutua non excessit, certe eam quantitatem, quam pater solebat subministrare. Si filius accepit mutuam pecuniam, ut eum liberaret, qui, si peteret, exceptione non summoueretur, senatus consulti cessabit exceptio. Hoc ampli
Abbreviated transcription (Latin):
te xtum uid̾etur. Nẽ amsi
scit eũ negotiar ⁊̃ hoc ꝑmisis¬
se uideatur: siño nomiãtim
ꝓhibit merͣces i accipesp
inde si accepit peccĩam ⁊ ĩ re
patris u̾tit cessat scãtus cõ¬
sultum. patri eñ nõ sibi ac¬
cepit. si si abinito nõ sic acce̾¬
pit. ñm posteainrẽ patris uͥ¬
inrem u̾teret. nõ tamen u̾tis¬
set uidebitur. si mutuã peceil¬
am acceptam patriin ꝓpri¬
um̃ debitum soluit /⁊ id̾o si

Expanded text:
ur: nam si scit eum negotiari, etiam hoc permississe uidetur, si non nominatim prohibuit merces accipere. Proinde si acceperit pecuniam et in rem patris uertit, cessat senatus consultum: patri enim, non sibi accepit. sed et si ab initio non sic accepit, uerum postea in rem patris uerin rem uerteret. non tamen uertisse uidebitur, si mutuam pecuniam acceptam patri in proprium debitum sol
Abbreviated transcription (Latin):
tur nisi adnua̾tam pecc̃ĩam
reffemi. ait eñi seãtus mutu¬
am pecc̾iam dedisse. s si frau̾
sit seãtus ꝯsulto ad hibita.
puta frum̃to. uł uino. ułole¬
o. mutuo daro. ut his distra¬
tis fructib.utẽtur pecã.a sb¬
ueiendum ẽ filio familias.
Sifilius familias in alt̾ius
erat potate. cũmutuũ daret᷑.
nũe in altius mens seãtusi
ꝯsulti nõ cessat. dabitur ita¬
qr excepto ẜ ⁊ si patrieiis ñ
mors.E alia eã incidit. quo
minus sit incuntate dicedũ
senatui ꝯsulto locum cẽ. E ñ
solum ei ꝗ mutuam dedisset.
s ⁊ successorib eius denegã
da ẽ actio ꝓinde ⁊ sialus
mutuam pecc̃iam dedit. aliꝰ
stipłatus ẽ. dabitur adu̾sus¬
cum exceptõ licet hic nõ de
uerius dicẽdum ẽ utriq no¬
cere. Idẽ ẽ ⁊ induob reis sti¬
pulãdi. Itẽ siduos filios fa¬
nulias acceporeos. s alterũ
putaui patre familias inter¬

Expanded text:
i ad numeratam pecuniam referri: ait enim senatus 'mutuam pecuniam dedisset'. sed si fraus sit senatus consulto adhibita, puta frumento uel uino uel oleo mutuo dato, ut his distractis fructibus uteretur pecunia, subueniendum est filio familias. Si filius in alterius erat potestate, cum mutua daretur, nunc in alterius, mens senatus consulti non cessat: dabitur itaque exceptio. Sed et si patri eius non mors, sed alia causa inciderit quo minus sit in ciuitate, dicendum senatus consulto locum esse. Non solum ei, qui mutuam dedisset, sed et successoribus eius dda est actio. Proinde et si alius mutuam dedit, alius stipulatus est, dabitur adeum exceptio, licet hic non dedverius dicendum est utrique nocere. idem est et in duobus reis stipulandi. Item si duos filios familias accepero reos, sed alterum putavi patrem familias, inte
Abbreviated transcription (Latin):
senatus ꝯsultum. ꝙ ita dnir
erit dicẽdum. sifraus scãtus
ꝯsulto nõ sit cognita ut qui
crełe nõ potuitꝰ. magis ei ue̾¬
d̾eret᷑. ut ille rei p̾cnm hr̃et ĩ
mutuiuicẽ. ¶ Siafilio fa¬
milias stiplatus sim ⁊ patri
ent effectus. debet dici cessa¬
re scãtus ꝯsultum. quia mu¬
tũa peccĩa iam paͣtri familias

Expanded text:
senatus consultum. quod ita demum erit dicendum, si non fraus senatus consulto sit cogitata, ut qui credere non potuit magis ei uendere‹t›, ut ille rei pretium haberet in mutui uicem. Si a filio familias stipulatus sim et patriectus, debet dici cessare senatus consultum, quia mutua iam patri familias
Abbreviated transcription (Latin):
misit mutuam peccĩam. ac
ex minima parte patris h̾ri
extitit. resp̾odi. ẽẽ in pot̾ate c̃¬
ditoris ntru filium cui cred¬
parte ꝗsq successiss. mallet

Expanded text:
misit mutuam pecuniam acciex minima parte patri heres exstitit. respondi esse in potestate creditoris, utrum filium, cui credparte quisque successisset, mallet
Abbreviated transcription (Latin):
deisolebat ꝓemptore suscipe
debitum ⁊ soluẽ cum fugissi
ẜuus.⁊ is cui delegatus fu¬
umordei. ꝯu̾cĩret dñm noĩe
institoris. negabat eo noĩe
se ꝯuei̾ri posse. quia nõ in eã

Expanded text:
dei solebat pro emptore suscipere debitum et soluere. cum fugisset seruus et is, cui delegatus fuum hordei, conueniret dominum nomine institoris, negabat eo nomine se
Abbreviated transcription (Latin):
Ipian. Set ⁊ si pater famił
factus rrmpignori dedit dic̃e¬
dumerit seãtus ꝯsulti excep¬
tioẽm ci denegãdam usq ad
pignoris q̃ntitatẽ. ¶Giab
alio donatam sibi peccĩamfi
lius creditori solu̾i̾t. anpa
ut creditori soluat. uideri a
doãtore ꝓfecta ꝓtinus ad c̾¬
ditorem. ⁊ fieri ñmos acci¬
pientis. Siũo simpliciter
ei donanit.alienatõem eor i
filium nõ habuisse ⁊ id̾o su
soluit alictoem patri exom̃i
euẽtu compete. ¶Hoc seã¬
tus ꝯsultum ⁊ ad filias quoq
familias ꝑtinet. nec ad rem
prinet. si affinnetur ornamẽ¬
ta ex ea peccia comparasse.ɨ¬

Expanded text:
i pater familias factus rem pignori dederit, dicendum erit senatus consulti exceptionem ei denegandam usque ad pignoris quantitatem. Si ab alio donatam sibi pecuniam filius creditori soluerit, an paut creditori soluat, uideri a donatore profectam protinus ad creditorem et fieri nummos accipientis: si uero simpliciter ei donauit, alienationem eorum filium non habuisse et ideo, si soluerit, condictionem patri ex omni euentu competere. Hoc senatus consultum et ad filias quoque familiarum pertinet nec ad rem pertinet, si adfirmetur ornamenta ex ea pecunia comparasse
Abbreviated transcription (Latin):
sicolor quesitus sit ut filius
familias qui mutuã pecc̃iam
accepturus erat. fideiub̾et a¬
lio reo dato. fraudẽ senatusꝯ
sulto factam. nocẽ. ⁊ dandam

Expanded text:
color quaesitus sit, ut filius familias, qui mutuam accepturus erat, fideiuberet alio reo dato, fraudem senatus consulto factam nocere et dandam
Abbreviated transcription (Latin):
ti macedonia¬
ni hec sunt cũ
int̾ceteras sçe¬
leris cauias macedo. quast
illinatura administrabat.
eciames alienum ad hibu¬
iss. ⁊ sepe mat̾iam peccãdi ⁊¬
malis morib praret. quii
pecẽiam nequid amplus
dicẽtur. incertis nõib ere¬
deret. place̾t nͨ ciꝯ ⁊ silio
familias mutuam pecc̃ia
dedissi ⁊̃ post morte parẽtis
eius cuius inpot̾ãte fuisset.
actio petitõq daretur. ut sci¬
rent q pessimo exẽplo fene
rarẽt. nullius posse filu faĩ¬
lias bonum nom̃ expectata
patris sui morte. fieni.
pendeat ansit inpot̾ate fili¬
us.ut putaqm patre apra
hostes h̃t. in pẽdenti ẽ. an
inseãtus ꝯsultum sit com¬
missum. nã si recidit᷑ inpo¬
testatẽ senatus ꝯsulto locũ
est. siminus cessat. int̾im i¬
gitur denegada ẽ actõ. scerte
si arrogatus mutuam peocĩ¬
am accepit. deind̾ sit restitu¬
tus. ut emãcipartur. senat᷑
ꝯsultum locum h̾ebit. fuit i¬
eñi filuis familias. ¶ Infi¬
lio familias nichil dignitaᷤᷤ

Expanded text:
ti Macedoniani haec sunt: 'Cum inter ceteras sceleris causas Macedo, quas illi natura administrabat, etiam aes alienum adhibuisset, et saepe materiam peccandi malis moribus praestaret, qui pecuniam, ne quid amplius diceretur incertis nominibus crederet: placere, ne cui, qui filio familias mutuam pecuniam dedisset, etiam post mortem parentis eius, cuius in potestate fuisset, actio petitioque daretur, ut scirent, qui pessimo exemplo faene rarent, nullius posse filii familias bonum nomen exspectata patris morte fieri.' Si pendeat, an sit in potestate filius, ut puta quoniam patrem apud hostes habet, in pendenti est, an in senatus consultum sit commissum: nam si recciderit in potestatem, senatus consulto locus est, si minus, cessat: interim igitur deneganda est actio. Certe si adrogatus mutuam pecuniam acceperit, deinde sit restitutus, ut emanciparetur, senatus consultum locum habebit: fuit enim filius familias. In filio familias nihil dignitas
Abbreviated transcription (Latin):
om̃imodo fugiturus uł fũ¬
tum facturus. hic udlau¬
dator huiusmõi ꝓpõiti ex¬
titĩt. tenetur. nõ enim opõ¬
tet laudando. augeri ma¬
liciam. Siue ergo bonu̇
suum fecerit malũ. siue
malum fecerit ꝗs deriorez
corrupisse uidebitur. Is
quoꝙ detiorem facit qui
suo ꝑsuadet: ut miuria
faceret. uł furtum. łut fuge¬
ret. uł ut alienũ ẜuum sołi¬
citaret. uł ut pecculium in¬
triearet. aut amator existe¬
ret. ul erron. ul malis ar¬
tibo eẽt declitus. uł inspecta¬
culis nimiũ. uł seditiosus
uł si acton suasit u̾bis siũ
pretio ut ratieẽs dominica
contumacẽ fecit. qui ue ut.

Expanded text:
omnimodo fugiturus uel furtum facturus, hic uero laudator huius propositi extitit, tenetur: non enim oportet laudando augeri malitiam. siue ergo bonum seruum fecerit malum siue malum fecerit deteriorem, corrupisse uidebitur. Is quoque deteriorem facit, qui seruo persuadet, ut iniuriam faceret uel furtum uel fugeret uel alienum seruum ut sollicitaret uel ut peculium intricaret, aut amator existeret uel erro uel malis artibus esset deditus uel in spectaculis nimius uel seditiosus: uel si actori suasit uerbis siue pretio, ut rationes dominicas contumacem fecit: quiue ut