comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ nat᷑am car̃ q aduentũ in hec corpo
ra redicũ ad dm̃. eis dẽ suis fabłis lon¬
gissimus ⁊ stłtissimis scd̾m suos erro¬
res inserũt ⁊ illos qui eis credũt fatiũt
nõ młta ut put̾ãt scĩa p̃pollere. s mł¬
ta ut ita dicã fabłositate uanescere.
hr̾e dognatib¬

Expanded text:
arumque adventum in haec corpora et reditum ad Deum iisdem suis fabulis longissimis et stultissimis secundum suos errores inserunt: et illos qui eis credunt faciunt, non multa, ut putant, scientia praepollere, sed multa, ut ita dicam, fabulositate vanescere. habere dogmatib
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃m uolũt. atq ab hoc prĩcipe per du̾sa
carnis corpora scĩari. Asser̃t ⁊̃ fatalib
cõstituentes i capite a rietẽ. taurũ in
ceruice. geminos in hum̾is. crãcrũ ĩ pe¬
ctore. ⁊ cet̾a noĩatĩ signa percurrẽtes
ad planetas usq perueniũt qͣs piscib
tribuũt qd̃ ultimũ sigñ ab astrologis
ũcupat᷑ Hec ⁊ alia fabłosa uaua sacͥlega
q̃ ꝑseqͥ lõgñ ẽ hesis ista cõtexit. Carnes
tã qͣm ĩniũdas escas ⁊̃ ip̃a deuitat. con¬
iuges qͥb hoc malũ potuerit ꝑsuadere
d̾o bono ⁊ uero. s malignis angłis tri¬
buunt. hoc u̾suciores ⁊̃ manicheis qd̾
nicħ scͥpt᷑ar̃ canonicarũ repudiant.
simł cũ apocrifis legentes om̃ia ⁊ in
auctoritatẽ sumentes s in suo sẽsu al¬
legorirando u̾tentes qͥcqͥd in scĩs libris
est cid̾ eoꝵ eu̾tat errorẽ. De xp̃o sabelli¬
nõ solũ filiũ s ⁊̃ pr̾em ⁊ sp̃m sc̃m. s

Expanded text:
m volunt, atque ab hoc principe per diversa carnis corpora seminari. Astruunt etiam fatalibus constituentes in capite Arietem, Taurum in cervice, Geminos in humeris, Cancrum in pectore, et caetera nominatim signa percurrentes, ad plantas usque perveniunt, quas Piscibus tribuunt, quod ultimum signum ab astrologis nuncupatur. Haec sequi longum est, haeresis, ista contexit. Carnes tanquam immundas escas etiam ipsa devitat: conjuges, quibus hoc malum potuerit persuadere, Deo bono et vero, sed malignis angelis tribuunt: hoc versutiores etiam Manichaeis, quod nihil Scripturarum canonicarum repudiant, simul cum apocryphis legentes omnia et in auctoritatem sumentes, sed in suos sensus allegorizando vertentes quidquid in sanctis Libris est quod eorum evertat errorem. De Christo Sabellinon solum F
Abbreviated transcription (Latin):
in hispania priscilliauꝰ ĩstituit ma¬
xime gnosticoꝵ ⁊ manicheoꝵ dogͥmata
eos sordes tanqͣm in sentinã quãdam
horribłi cõsuetudine cõfluxerĩt. ꝓpt̾ oc¬
cłtandas aũ cõtaminatões ⁊ turprai¬
dines suas hñt in suis dognatib ⁊ ħ
u̾ba. Iura periuira secretũ pãd̾e noli.

Expanded text:
in Hispania Priscillianus instituit, maxime Gnosticorum et Manichaeorum dogmata eos sordes, tanquam in sentinam quamdam horribili confusione confluxerint. Propter occultandas autem contaminationes et turpitudines suas habent in suis dogmatibus et haec verba: Jura, perjura, secretum prodere noli.
Abbreviated transcription (Latin):
uitlłigi uolũt ut eoꝵ detestanda smiłato
tauti exẽpli a uetoritatẽ mumiat᷑. s hoc
faciebat caritate qua eiꝰ ĩ firintatẽ cui
uolebat sb̾uenire tãqͣm suã cogitabat.
oĩm me seruũ feci ut płes lucͥfac̾em.
Qd̃ ut intelligas nõ smłatõe s caritate
fieri qͣ infirmis om̃ib tanqͣm nos simꝰ
cõpatim᷑. ita monet alio loco dicens.
uos in lib̾tatẽ uocati estis fr̃es tm̃ ne li¬
bertatẽ in occ̃onẽ carnis detis. s per cari¬
tatẽ seruite inuicẽ. qd̃ fieri nõ pot̃ nisi

Expanded text:
intellegi uolunt, ut eorum detestanda simulatio tanti exempli auctoritate muniatur, sed hoc faciebat caritate, qua eius infirmitatem cui nolebat subuenire tamquam suam cogitabat. omnium me seruum feci, ut plures lucri facerem. quod ut intellegas non simulatione, sed caritate fieri, qua infirmis hominibus, tamquam nos simus, compatimur, ita enim monet alio loco dicens: uos in libertatem uocati estis, fratres; tantum ne libertatem in occasione carnis detis, sed per caritatem seruite
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cũ cõutũt᷑ ut adhuc ⁊ ͦ audiãt disrũ¬
pant tñ eũ a quo iussas margaritas
cõcł cauer̃t. Nõ enĩ facile inuen̾is qͥd ei¬
gͣtũ eẽ possit qui margaritas calcaue¬
rit .i. cũ magno labore duuna i uenta
cõtẽpserit. Qͥ aũ tales docet qũo ñ dis¬
rũpaut iudignãdo ⁊ stomachãdo ñ ui

Expanded text:
 cum convertuntur ut adhuc aliquid audiant, disrumpunt tamen eum a quo jam missas margaritas conculcaverunt. Non enim facile inveneris quid gratum ei esse possit, qui margaritas calcaverit, id est, cum magno labore divina inventa contempserit. Qui autem tales docet quomodo non disrumpatur indi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗpͥham d̾i ẜeminatis tricicũ ⁊ spiuas
metetis. ꝙ bona p̃cipiũt ⁊ mala facũt
Nõ ergo qui eos au diebant ⁊ faciebãt
que ab eis dicebant᷑ de spinis legebãt
nuas. s per spinas de uitte legebant
uuas. tãqͣm si mañ aliq̾s per sepẽ mit¬
tat. aut certe de uitte qui sepi fu̾it ui¬
uoluta uuã legat. nõ spinar̃ ẽ fructꝰ
ille s uittis. Rectissime saue querit᷑

Expanded text:
 « Seminastis triticum, et spinas metetis : quia bona praecipiunt, et mala faciunt. Non ergo qui eos audiebant et faciebant quae ab eis dicebantur, de spinis legebant uvas; sed per spinas de vite legebant uvas: tanquam si manum aliquis per sepem mittat, aut certe de vite, quae sepi fuerit involuta, uvam legat, non spinarum est fructus iste, sed vitis. 80. Rectiss
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i firmitas aũ ⁊ ualentia ãdã anbu¬
laudi per sapĩe miã in bonis morib con¬
stituta est qui perducunt᷑ uso ad mun¬
dationẽ sĩplicitatis cordis. de qiua iã diu
oauẽs ista cõcludit. Om̃a ergo q̃ cũq

Expanded text:
 Firmitas autem et valentia quaedam ambulandi per sapientiae viam, in bonis moribus constituta est, qui perducuntur usque ad mundationem simplicitatemque cordis, de qua jam diu loquens ita concludit: Omnia er
Abbreviated transcription (Latin):
eri. s quecũq in fc̃is uł dc̃is apparere
nõ potuerĩt. tẽptationib aperuintur.
ẽẽptatõ aũ duplex est. aut in spe adi¬
piscendi aliqid̾ cõmodũ tp̃zale. aut int̾i¬
ore amittẽdi. Et maxi̾e cauẽdũ ẽ netẽ¬
dentes ad sapĩam que ii solo xp̃o ĩue¬
niri pot̾ in quo om̃s st̃ the sauri sapĩe

Expanded text:
 quaecumque in factis vel dictis apparere non potuerint, tentationibus aperiuntur. Tentatio autem duplex est; aut in spe adipiscendi aliquod commodum temporale, aut in terrore amittendi. Et maxime cavendum est ne tendentes ad sapientiam, quae in solo Christo inveniri potest, in quo sunt omnes thesauri sapie
Abbreviated transcription (Latin):
cere festucã de ocło fr̃is tui .i. primo abs
de expelle a te odiũ. ⁊ deuide pot̾is iã enm
quẽ diligis emiẽdare. ⁊ bñ ait ypocritha
accusare eĩ uicia officiũ est uiroꝵ bonoꝵ
atq beniuoloꝵ. qd̃ cũ mali faciũt alie¬
nas partes agũt sic̃ ypocrithe qui tegt̃
sb̾ persona qd̃ st̃. ⁊ ostentãt in persona
qd nõ st̃. ypocrithar̃ eĩ noĩe simłatores ac¬

Expanded text:
primum abs te expelle odium, et deinde poteris jam eum quem diligis, emendare. Et bene ait, Hypocrita. Accusare enim vitia, officium est bonorum virorum et benevolorum: quod cum mali faciunt, alienas partes agunt; sicut hypocritae, qui tegunt sub persona quod sunt, et ostentant in persona quod non sunt. Hypocritarum e
Abbreviated transcription (Latin):
plande. tał ocłs per om̃ia sriora perdu¬
ctus est qd uid̾i iam pꝰsit arta uia ⁊ an¬
gusta porta. Qd̃ ergo deinceps dic̃. Intro¬
ite per angustã portã. Qm lata porta ⁊
spaciosa uia que ducit ad perditõneni.
⁊ młti st̃ qui introeũt per eã. Qͣm augu¬
sta est porta ⁊ arta uia que duc̃ ad uitã.

Expanded text:
plandae, talis oculus per omnia superiora perductus est, quo videri jam possit arcta via et angusta porta. Quod ergo deinceps dicit, « Introite per angustam portam; quia lata porta et spatiosa via quae ducit ad perditionem; et multi sunt qui introeunt per eam: quam angusta est porta, et arcta via quae ducit ad vitam;
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ⁊ oĩo perfc̃am ⁊̃ si hoc u̾bũ ñ addat᷑
Id enĩ qd̾ dc̃m est q̃ cũq uultis nõ usita¬
te ac passim s ꝓprie dcm accipi oporte¬
bit. Uolũtas nãq nõ est uisi in bonis
nam in malis flagiciosis q fc̃is cupi¬
tenent ꝓpriũ u̾bũ ut nõ aliud sinãt ĩtel¬
ligi. Ni det᷑ aũ hoc p̃ceptũ ad dilectõnẽ
ꝓximi pertinere nõ ⁊̃ no si. cũ alio loco
duo p̃cepta eẽ dicat in qͥb tota lex pen¬
det ⁊ apr. Nam si dixisset oĩa quecũq
ułtis fieri uons: ħ ⁊ uos facite. hac una
sẽtentia utrũq ild̾ p̃ceptũ cõplexuᷤ ẽẽt
eito em̃ dr̃et᷑ diligi se uelle unũ quẽ q
⁊ a d̾o ⁊ ab hõib. Itaq cũ ei hoc p̾ciperet᷑

Expanded text:
tiam et omnino perfectam, etiam si hoc verbum non addatur. Id enim quod dictum est, quaecumque vultis, non usitate ac passim, sed proprie dictum accipi oportet. Voluntas namque non est nisi in bonis: nam in malis flagitiosisque factis cupitenent, ut non aliud sinant intelligi. 75. Videtur autem hoc praeceptum ad dilectionem proximi pertinere, non etiam ad Dei, cum alio loco duo praecepta esse dicat, in quibus tota Lex pendet et Prophetae. Nam si dixisset, Omnia quaecumque vultis fieri vobis, haec et vos facite; hac una sententia utrumque illud praeceptum complexus esset: cito enim diceretur, diligi se velle unumquemque, et a D
Abbreviated transcription (Latin):
doͥ. Cũ aũ principes sac̾dotũ ⁊ semores
ppłi interrogassent in qͣ potestate illa
fac̾et: in t̾rogauit eos de baptismate
apparuit circũstantib. Hoc eĩ dixe¬
rũt se nescire ad̾ nõ nesciebãt. Et re

Expanded text:
. Cum autem principes sacerdotum et seniores populi interrogassent in qua potestate illa faceret, interrogavit eos de baptismate stissimum apparuit circumstantibus. Hoc enim se dixerunt nescire quod non nesciebant, se
Abbreviated transcription (Latin):
rebat enĩ qͥd si qͥsqͣm flagiciose alia̾d
erga se uelit. ⁊ ad hoc referat istã sentẽ¬
tiã ueluti si uelit aliqͥs ꝓuocari ut ĩmo¬
d̾ate bibat ⁊ se ĩgurgitet pocłis. ⁊ hoc
prior ille faciat a quo sibi fieri uelit.
Radicłm est hũc putare istã impleuisse
sententiã. Cũ hoc moueret ut arbitror ad¬
ditũ est ad maĩfestationẽ rei unũ u̾bũ

Expanded text:
rrebat enim quod si quisquam flagitiose aliquid erga se fieri velit, et ad hoc referat istam sententiam, veluti si velit aliquis provocari ut immoderate bibat et se ingurgitet poculis, et hoc prior illi faciat a quo sibi fieri cupit, ridiculum est hunc putare istam implevisse sententiam. Cum ergo hoc moveret, ut arbitror, additum est ad manifestationem rei unum verbum,
Abbreviated transcription (Latin):
id̾o euͣngłizaret ut peruenir ad cibum
⁊ si qͣ st̃ talia nẽca. s id̾o ista sumeret ut
illd̾ impleret ne nõ uolens s nẽcate euͣn¬
głizaret. Hoc enĩ imꝓbat cũ dic̃. Nescras
qm̃ qui in dẽplo operant᷑ q̃ de tẽple st̃ edt̃.
Qui altario deseruiũt altario cõpartici¬
pant᷑. Sic ⁊ dñs ordinauit hus qui eu᷑n¬
głiũ ãnũciãt: de euͣngłio inu̾e. Ego autẽ

Expanded text:
ideo evangelizaret ut perveniret ad cibum, et si qua sunt talia necessaria, sed ideo ista sumeret, ut illud impleret, ne non volens, sed necessitate evangelizaret. Hoc enim idem probat cum dicit: Nescitis quoniam qui in templo operantur, quae de templo sunt, edunt: et qui altario deserviunt, altario comparticipantur? Sic et Dominus ordinavit his qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere: ego autem
Abbreviated transcription (Latin):
nõ hr̃ent: qͣnuuis uenenis suis cõtabesce¬
rer ꝯͦ qͣm illiꝰ cibo saturarent᷑. Alii
ta: utiłr audinãt. Hoc dixi ne qͥs for¬
de cũ int̾roganti ⁊. exõdere nõ poterit.
hac sũa sibi excusatꝰ uideat᷑ si dicat se¬
deat deb respõdere uł pp̃ alios cͥb des¬
peratõ sb̾orit᷑ si ꝓpositã qõ nẽ solui nõ
posse credid̾unt ⁊ hoc de reb utilib ⁊
ad ĩstructionẽ salutis pertinentib. Alł¬
ta st̃ enĩ que inciuiri ab ociosis pꝰst̃ suꝑ¬
uacua ⁊ mania. ⁊ płmq noxia. de qͥb¬

Expanded text:
non haberent, quamvis venenis suis contabescerent potius, quam illius cibo saturarentur; alii lta utiliter audiebant. Hoc dixi, ne quis forte, cum interroganti respondere non potuerit, hac sententia sibi excusatus videatur, si dicat et respondere, vel propter alios, quibus desperatio suboritur, si propositam quaestionem solvi non posse crediderint: et hoc de rebus utilibus, et ad instructionem salutis pertinentibus. Multa sunt enim quae inquiri ab otiosis possunt, supervacua et inania, et plerumque noxia, de q
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e appetit nõ deb sibi reus uideri si aͥd
occłtat qd̾ ille cui occłtat capere si põt.
nec ex eo arbitrandũ est licere mẽtiri.
Nõ eiĩ est cõsequẽs ut cũ uerũ occłtat᷑
falsũ dicat᷑. Agendũ gͦ primũ est ut im¬
pediniẽta detrahantur qͥb efficit᷑ ut
nõ capiat. qr utiq si pp sordes nõ capit
iũdandus est uł u̾bo uł opere qͣntũ fĩ

Expanded text:
re appetit, non debet sibi reus videri, si aliquid occultat, quod ille qui occultat, capere non potest. Nec ex eo arbitrandum est licere mentiri: non enim est consequens ut cum verum occultatur, falsum dicatur. Agendum ergo primum est ut impedimenta detrahantur, quibus efficitur ut non capiat; quia utique si propter sordes non capit, mundandus est vel verbo vel opere, quant
Abbreviated transcription (Latin):
flauer̃t uenti ⁊ ĩpeger̃t in domũ ilłã
⁊ nõ cecidit firiuata enĩ erat supͣ fir¬
mam petram. Nõ ergo iste metuit illas
caliginosas sr̃sticiones. Qͥd eĩ aliud in¬
telligit᷑ pluuia cũ in mali alicꝰ sig̃cati¬
one pouit᷑: aut rumores hõĩm quos uẽ¬
to cõparatos puto. aut uite huiꝰ fluiuũ
carualib cõcupiscentus tã qͣm fluentẽ

Expanded text:
flaverunt venti et irruerunt in domum illam, et non cecidit, fundata enim erat supra petram. Non ergo iste metuit ullas caliginosas superstitiones quid enim aliud intelligitur pluvia, cum in mali alicujus significatione ponitur? aut rumores hominum, quos ventis comparatos puto; aut vitae hujus fluvium, carnalibus concupiscentiis tanquam fluentem
Abbreviated transcription (Latin):
aũ p̃cepto quo ꝓ hi bem᷑ͦ scm̃ dare canib
⁊ nutt̾e an porcos nr̃os margaritas nr̃as
diligent̾ querendũ est quid sit sc̃m quid¬
est. cuꝰ utiq scełis conatꝰ ⁊ uolũtas tenet᷑
rea qͣniuis illd̾ sc̃m nat᷑a inuolabile at¬
q in corruptibłe maueat. Margarite
aũ q̃cũq sp̃italia magna estimãda st̃.
⁊ qr in abscõdito latẽt tãqͣm de ꝓfũdo eru¬
unt᷑. ⁊ allegoriar̃ in degumentis .q. aper
ta dici pot̾. s scm̃ ex eo qd̾ ñ deb corrũ¬
pi. margaritha ex eo qd ñ deb cõtẽpu.
ufra se ẽẽ existimat. ⁊ id̾o calcari dicit᷑
qͥcqͥd cõtẽpnit᷑. Qꝓpt̾ canes qñ insiliũt
ad lacerandũ: qd̾ aũ dilac̾ant integrũ ẽẽ
net integrũ atq ĩ uiolabłe. illi tñ qͥd
sime resist̃. ⁊ qͣutũ in ip̃is est si fieri pos¬
sit conant᷑ perim̾e i̾uitatẽ. Porci u̾o qͣnuis
nõ ita ut canes morsu appetãt: passĩ tñ
calcando inquinant. Ne gͦ miseritis mͣr¬

Expanded text:
canibus, et mittere ante porcos margaritas nostras, diligenter quaerendum est quid sit saest: cujus utique sceleris conatus et voluntas tenetur rea, quamvis illud sanctum natura inviolabile atque incorruptibile maneat. Margaritae autem, quaecumque spiritualia magni aestimanda sunt; et quia in abdito latent, tanquam de profundo cruuntur, et allegoriarum integumentis quasi apeta dici potest: sed sanctum ex eo quod non debet corrumpi, margarita ex eo quod non debet contemni. infra se esse existimat; et ideo calcari dicitur quidquid contemnitur. Quapropter canes quoniam insiliunt ad dilacerandum, quod autem dilacerant integrum esse net integrum atque inviolabile; illi tamen quid sime resistunt, et quantum in ipsis est, si fieri possit, conantur perimere veritatem. Porci vero quamvis non ita ut canes morsu appetant, passim tamen calcando coinquinant: « Non ergo miseritis mar
Abbreviated transcription (Latin):
obtẽperare cupientes nom̃ simplicitatis
qͥb aperiunt᷑ sustinere nõ p̾st̃ ampliꝰ no¬
ceant qͣm si ea penitꝰ fẽperq occłtarent:
rectissĩe sb̾iũgit. Nolite sc̃m dare caui¬
porcos. ne forte cõcłcent eas pedib suis. ⁊

Expanded text:
obtemperare cupientes nomen simplicitatis quibus aperiuntur sustinere non possunt, amplius noceant quam si ea penitus semperque occultarent, rectissime subjungit: Nolite sanctum dare caniporcos, ne forte conculcent eas pedibus sui
Abbreviated transcription (Latin):
hic posita st̃ hũt qͣidã ymagnnies suas
in malis hoĩb ⁊ deceptorib ut oĩo fal¬
lant nͥ qͥsq iam mũdũ ocłm ⁊ siplicẽ
hu̾it quo ista cognoscat. oꝑ timo itaq
or dine primo actũ ẽ de celo mũdando

Expanded text:
hic posita sunt, habent quasdam imagines suas in malis hominibus et deceptoribus; ut omnino fallant, nisi quisque jam mundum oculum et simplicem habuerit, quo ista cognoscat. Optimo itaque ordine primo actum est de mundando
Abbreviated transcription (Latin):
questꝰ de stomacho ieiunare uoluit. ⁊ tu
nõ credẽs edacitatis uicio id tribueris te¬
mere iudicabis. Itẽ si mãifestã edacitatẽ
ebriositatẽ cognou̾is. ⁊ ita rep̃henderis.
qͣi nõqͣm ille pͦsit corrigi atq niutari:
nichominꝰ dem̾e iudicabis. Nõ gͦ repre¬
hendamꝰ ea q̃ nescimꝰ quo aĩo fiant neq
ita rep̃hendamꝰ que maĩfesta st̃ ut des

Expanded text:
questus de stomacho, jejunare noluit, et tu id non credens, edacitatis vitio id tribueris, temere judicabis. Item si manifestam edacitatem, ebrietatemque cognoveris et ita reprehenderis quasi nunquam illa possit corrigi atque mutari, nihilominus temere judicabis. Non ergo reprehendamus ea, quae nescimus, quo animo fiant; neque ita re
Abbreviated transcription (Latin):
ipe hõ. fructꝰ u̾o opera hõĩs. Nõ gͦ pot̾ ma¬
lus hõ bona operari: neq bonꝰ mala. Mlla¬
lus aũ si ułt bona operari: bonꝰ pͥmo fiat.
rũ hus duab arborib figͤaret. nõ dr̾et
facite. Qiuis enĩ hoĩm pot̃ fad̾e naturam:

Expanded text:
ipse homo, fructus vero opera hominis: non ergo potest malus homo bona operari, neque bonus mala. Malus ergo si vult bona operari, bonus primo fiat. rum his duabus arboribus figuraret, non diceret, Facite: quis enim hominum potest facere naturam?
Abbreviated transcription (Latin):
cor pot̃ .i. gͣ homines ip̃m p̾cipiend̾ fuit.
Nemo enĩ fere ẽ qui uelit quẽq duplici
buat ut nullũ ab eo tpr̃ale p̃miũ expe¬
ctet. ⁊ ea initentione faciat de qua superꝰ
satis tractauimꝰ: cũ de ocło simplici loc̃¬
rem᷑. Mũ datꝰ ergo ocłs simplex q reddit᷑¬

Expanded text:
 est erga homines; idipsum praecipiendum fuit. Nemo enim fere est qui velit quemquam duplici buat, ut nullum ab eo temporale commodum exspectet, et ea intentione faciat, de qua superius satis tractavimus, cum de oculo simplici loqueremur. 76. Mundatus ergo oculus simplexque reddit
Abbreviated transcription (Latin):
in iudicio tem̾ario iudicau̾imꝰ demere
mensure noĩe ip̃m iudiciũ sig̃tatũ ar¬
bitror. Alło modo d̾s uł tem̾e iudicat
qr tem̾itas qua punis aliũ cadẽ ip̃a te
pumat nec̃e est nisi forte arbitrãdã
est qd̾ iquitas ei noceat aliqͥd in auẽ
sepe uil noc ei qui patitureat.
ri aul qm bie nede estitas persesuntius
Ip̃is aũ persequẽtib płimũ. Qͥa ⁊ si aliqͥ
eoꝵ correpti st̃ eo tñ tp̃re quo persec̃iban¬
tur excecabat eos malicia eoꝵ. Sic ⁊ teme¬
rariũ iudiciũ płmq nicħ nocet ei de quo
⁊̃ illd̾ dc̃m ẽẽ arbitror. Om̃is qui percus¬
serit gladio: gladio moriet᷑. Qd̃ młti cĩ
gladio percutiũt nec tũ gladio moriũt᷑

Expanded text:
in iudicio temerario iudicauerimus, tememensurae nomine ipsum iudicium significatum arbitror. nullo modo deus uel temere iudicat  temeritas qua punis alium, eadem ipsa te puniat necesse est. Nisi forte arbitrandum est quod iniquitas ei noceat aliquid in quem saepe nihil nocet ei, qui patitur injuriam, niquitas persequentium? ipsis autem persecutoribus plurimum. Quia etsi aliqui eorum correcti sunt, eo tamen tempore quo persequebantur, excaecabat illos malitia eorum. Sic et temerarium judicium pierumque nihil nocet ei de quo etiam illud dictum arbitror: Omnis qui percusserit gladio, gladio morietur . Quam multi enim gladi
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ deĩde ista q̃rite qͣmus sunt nec̃a. s ait.
hec oĩa adicient᷑ uobis .i. cõsequent̾ si illa
q̃ratis sũ ullo ur̃o ĩpedimento. ne cũ ista
q̃ritis illi ne adu̾tamini. aut ne duos fines
cõstituatis. ut ⁊ regnũ d̾i p̃p̃ se appetatis. ⁊¬

Expanded text:
s sint necessaria: sed ait, haec omnia apponentur vobis, id est consequentur, si illa quaeratis, sine ullo vestro impedimento: ne cum ista quaeritis, illinc avertamini; aut ne duos fines constituatis, ut et regnum Dei propter se appetatis,
Abbreviated transcription (Latin):
S ista documẽta nõ sic̃ allegorice dis¬
cutienda st̃ ut q̃ramꝰ qͥd sig̃cent aues
celi aut lilia agri. Posita st̃ enĩ ut de
reb nunorib maiora persuadentur.
sic̃ est illd̾ de idice qui nec dm̃ tunebat
nec hoĩen reuerebat᷑ ⁊ tñ sepe ĩtpelłã¬
te in dua accessit ut eiꝰ cãm cõsid̾aret
nõ pp̃ pietatẽ aut hũaitatẽ. se nese¬
dĩ pateret᷑. Aõ eĩ ullo mͦ ille inuistus
uidex personã d̾i allegorice sustinet.
dep̃cautes se. Hinc conici dñs uoluit qͥ nec
innistꝰ hõ eos qui illũ assidius p̃cib cũdt̃¬

Expanded text:
 ista documenta non sicut allegoriae discutienda sunt, ut quaeramus quid significent aves coeli, aut lilia agri; posita sunt enim, ut de rebus minoribus majora persuaderentur: sicuti illud est de judice qui nec Deum timebat, nec hominem reverebatur, et tamen saepe interpellanti viduae cessit, ut ejus causam consideraretpietatem aut humanitatem, sed ne taedium pateretur . Non enim ullo modo ille injustus judex personam Dei allegorice sustinet, deprecantes se, hinc conjici Deus voluit, quod nec injustus homo eos qui illum assiduis precibus t
Abbreviated transcription (Latin):
tria .i. petitõ inqͥsitõ płsatio in ãifesta
fiant sb alicͦ ponamꝰ exẽplo. aliqueni
ĩfirmis pedib ambłare ñ pꝰse. pri ergo
sanandus. ⁊ infirmandus est ad ãbu¬
landũ. ⁊ ad hoc pertin ad̾ dix̃ petite.
rere pot̾ si per deuia itinera errauit:

Expanded text:
, id est, petitio, inquisitio, pulsatio, manifesta fiant, sub aliquo exemplo ponamus aliquem infirmis pedibus ambulare non posse: prius ergo sanandus et firmandus est ad ambulandum; et ad hoc pertinet, quod dixit, Petite. currere potest, si per devia itinera erraverit?
Abbreviated transcription (Latin):
dispẽsatõ ut tã qͣm alieñ eroget nicħ ip̃e
ĩde capiat p̃ter cibaria q̃ nõ de partipati¬
one regni s ad sustentacłin misere serui¬
tutis dant᷑ extrĩsecꝰ qͣmqͣm ⁊ alio loco dis¬
pensatorẽ se dicat. Pot̃ eiñ ⁊ seruꝰ in filioꝵ
nun̾ium adoptatꝰ eã rẽ in qͣ coheredis sor¬
tem m̾uit fidełr dispẽsare partitib siuis.
S nc̃ ubi ait. si aũ muitꝰ dispensatõ michi
credita ẽ: talẽ dispẽsatorẽ in telligi uolũ
qui alieñ dispẽset unde nicħ accipiat. gͦ¬

Expanded text:
est, ut tanquam alienum eroget, nihil inde ipse capiat praeter cibaria, quae non de participatione regni, sed ad sustentaculum miserae servitutis dantur extrinsecus. Quanquam et alio loco dispensatorem se dicat . Potest enim et servus in filiorum numerum adoptatus, eam rem in qua cohaeredis sortem meruit, fideliter dispensare participibus suis. Sed nunc ubi ait, Si autem invitus, dispensatio mihi credita est, talem dispensatorem intelligi voluit, qui alienum dispensat
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ꝓuideri pot̃. Nõ aũ ur̃a cura fc̃m
ẽ ut ad hãc scaturã uenir corpꝰ ur̃m. Ex
testis .s. Illi ⁊̃ gͦ de gendi corporis curam
relin quitis cuiꝰ ui detis cura fc̃m ẽe ut tã¬
te stature corpꝰ hẽatis. Dandũ asi erat ⁊̃¬
documẽtũ p̃p uestimentũ sic̃ datũ ẽ p̃p
alimentũ. Itaq seqͦ ⁊ dic̃. Consid̾ate li¬

Expanded text:
iri potest. Non autem vestra cura factum esse, ut ad hanc staturam veniret corpus vestrum, ex testis. Illi ergo etiam tegendi corporis curam relinquite, cujus videtis cura factum esse, ut tantae staturae corpus habeatis. Dandum etiam erat documentum propter vestimentum, sicut datum est propter alimentum. Itaque sequitur et dicit: Consid
Abbreviated transcription (Latin):
cõmisimꝰ. ⁊ a quo hẽmͦ ꝓuisionẽ uite
p̃sentis: ⁊ fut᷑e qũ apponat. qñ detͣhat.
sic̃ uob̾ iudicat expedire. quos ⁊ cõsola¬
dos ⁊ ex̾cendos in hac uita. ⁊ pꝰ hãc uita
in perpetua reqͥre stabiliendos atq fir¬
mandos gub̾nat ⁊ dirig̃. Nõ eĩ ⁊ homo
cũ płmq iuniẽto suo cibaria detrahit:
deserit illd̾ cura sua. ac nõ poꝰ curãdoħ¬
fac̃. Et am̃ cũ ista uł ꝓcurant᷑ in fut᷑m
uł si cã nõ est qr̃ illa impenda reseruã¬
tur inc̾tũ ẽ quo aĩo fiat cũ pꝰsit simpli¬
ci corde fieri ⁊ duplici: oportuno hoc lo¬
co sb̾iecit. Nolite uidicare ne iudicet᷑ de
uobis. In quo eĩ iudicio udi cau̾itis uidi¬
cabit᷑ de nob̾. Et̃ in qua mẽsura mẽsi fu¬
eritis remetiet᷑ uob̃. Hoc loco nicħ aliud

Expanded text:
commisimus, et a quo habemus promissionem vitae praesentis et futurae, quando apponat, quando detrahat, sicut nobis judicat expedire; quos et consolandos et exercendos in hac vita, et post hanc vitam in perpetua requie stabiliendos atque firmandos gubernat, ac dirigit. Non enim et homo, cum plerumque jumento suo cibaria detrahit, deserit illud cura sua, ac non potius curandoam cum ista vel procurantur in futurum, vel si causa non est quare illa impendas, reservantur, incertum est quo animo fiat, cum possit simplici corde fieri, possit et duplici, opportune hoc loco subjecit: Nolite judicare, ne judicetur de vobis: in quo enim judicio judicaveritis, judicabitur de vobis; et in qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
abusũ ab hac potestate. Erat enĩ młti qui
occ̃onẽ hr̃e cupiebant acqͥrendi ⁊ uẽdẽdi
eungłiũ. quib ea uolens amputare apꝰ
manib suis uictũ suũ tolerauit. De hus
⁊̃ alio loco dic̃. Ut amputẽ occ̃onẽ hus qui
quer̃t occ̃onẽ qͣm qit̾ sẽ⁊ reropiss engłio

Expanded text:
abusum hac potestate. Erant enim multi, qui occasionem habere cupiebant acquirendi, et vendendi Evangelium, quibus eam volens amputare Apostolus, manibus suis victum suum toleravit. De his enim alio loco dicit: Ut amputem occasionem, qui quaerunt o
Abbreviated transcription (Latin):
bet perpetratio at perseu̾antia pcc̃oꝵ
si huiꝰ que ab illo docebat᷑ fid̾i ꝑticeps ẽẽt
pollinaristas appolli¬
apollin ariste .l.

Expanded text:
bet perpetratio ac perseverantia peccatorum, si hujus quae ab illo docebatur fidei particeps esset. LV. APOLLINARISTAS Apollinaris
Abbreviated transcription (Latin):
Droclianiste sequti st̃ eos. ⁊ ad dide¬
atriciam a patricio ñ cupati .lxi.¬
sb̾am carus hũae nõ a d̾o s a dẏa¬
bolo cõditã dicũt eã q sic fugiendã ⁊ de¬
testãdã putãt ut qͥdã eoꝵ perhibeantur
⁊̃ morte sibi illata carere carne uoluisse
bentur inflatũ ⁊ opertũ circũire bacã¬
tes tã qͣm ip̃i sĩt eiuͣngłici utres noui.
nouo uio repleti

Expanded text:
ROCLIANITAE secuti sunt istos, et addideATRICIANI a Patricio nuncupati, substantiam carnis humanae non a Deo, sed a diabolo conditam dicunt: eamque sic fugiendam et detestandam putant, ut quidam eorum perhibeantur etiam morte sibi illata carere carne voluisse. bentur inflatum et opertum circuire bacchantes, tanquam ipsi sint evangelici utres novi novo vino repleti.
Abbreviated transcription (Latin):
go discipło eiꝰ qui mũdũ asserebat
nõ a d̾o s ab angłis fc̃m. Satniani .iii¬
aturniniant: a quodã saturm no
qui turpitudinẽ sẏmoniacã ĩ sy¬
riã cõfirmasse perhibetur qui ⁊̃ mũdũ
solos angłos septẽ p̃ter cõscĩam d̾i pr̃is
fecisse dicebat.
a silidian: a basilide qui hoc dista

Expanded text:
o ejus, qui mundum asserebat non a Deo, sed ab Angelis factum. III. SATURNINIANI a quodam Saturnino, qui turpitudinem Simonianam in Syria confirmasse perhibetur: qui etiam mundum solos angelos septem praeter conscientiam Dei Patris fecisse dicebat. ASILIDIANI a Basilide, qui hoc distab
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. Hic magicis fallacus deceperat
miłtos. Docebat aũ detestãdã turpitu¬
dinẽ in differenter utẽdis seminis. nͨ
dm̃ nũdũ fecisse dicebat. Negabat p̃
caruis resurrectõnẽ. ⁊ asserebat se xͫ.¬

Expanded text:
tus. Hic magicis fallaciis deceperat multos. Docebat autem detestandam turpitudinem indifferenter utendi feminis, nec Deum mundum fecisse dicebat; negabat etiam carnis resurrectionem, et asseverabat se
Abbreviated transcription (Latin):
hertullianiste a tertulliano cꝰ mł
ta legũtur opꝰ cła eloq̃ntissĩe scͥp¬
ta usq ad nr̃m tp̃c paulatĩ deficiẽtes
in extremis reliqͥis durare potuerũt
ni urbe carthaginẽse. Ne aũ ibi posi¬
do añ aliqͦt ãnos qd̵ ⁊̃ te menuinisse
arbitror onũ ex partẽ cõsũpti st̃. pau¬
cissimi eĩ qui remã serãt in catholicã
trãsierũt suã q basilicã q̃ uc̃ ⁊̃ notis¬

Expanded text:
tulliano, cujus multa leguntur opuscula eloquentissime scripta, usque ad nostrum tempus paulatim deficientes, in extremis reliquiis durare potuerunt in urbe Carthaginensi: me autem ibi posito ante aliquot annos, quod etiam te meminisse arbitror, omni ex parte consumpti sunt. Paucissimi enim qui remanserant, in Catholicam transierunt, sua
Abbreviated transcription (Latin):
bellianos nõ uniꝰ heresis duo noĩa. s
poneret: li qͥdo ĩuenire ũ potui qr si qͥd int̾
se differ̃t tã obscͤe dix̃ studio forsitan
breuitatis ut intelligã loco qͥppe isto
quo ⁊ nos tã lõge a noctianis sabellia¬
Sabelliani inqͥt siłia noete dogniati¬
⁊ autes p̃ter hoc qd̃ dicũt pr̾em nõ ẽẽ

Expanded text:
bellianos, non unius haeresis duo nomina, sed bellianos, non unius haeresis duo nomina, sed poneret, liquido invenire non potui: quia si quid inter se differunt, tam obscure dixit, studio forsitan brevitatis, ut non intelligam; loco quippe isto, quo et nos, tam longe a Noetianis SabelliaSabelliani, inquit, similia Noeto dogmatizantes, praeter hoc quod dicunt Patrem non esse
Abbreviated transcription (Latin):
putant eos hr̃e qͥutunt᷑ hus rebus qͥb
ip̃i carẽt. En erathicis isti siłes sunt.¬
nã ⁊ apotactite appłłant᷑. s ⁊ alia nes¬
cio que ꝓpria hechica doc̾e perhibent᷑¬
ab illo noete quẽ supͣ memorauimꝰ
defluxisse dñr. nã ⁊ discipłm eiꝰ qͥdam
perhibẽt fuisse sabelliũ. S qͣ cã duas
hereses eas epħaniꝰ cõpudet nescio cũ
fieri potuisse uideamꝰ ut fu̾it sabelliꝰ
iste famosioꝵ. ⁊ id̾o ex illo celebriꝰ hec
heresis nom̃ acceperit. Noecian enĩ
difficile ab aliquo scũtur. sabelliani
aũ st̃ in ore młtoꝵ. nã ⁊ praxeanos
eos a praxco quidã uocãt. ⁊ hermoge¬
niani uocari ab ħmogene potuerũt
qͥ pͣceꝰ ⁊ hmogenes eadẽ sẽtientes ⁊̃ af¬
frica fuisse dñr. nec tñ iste płes sectest̃
s uiuͦ secte pła noĩa. ex hus hoĩb qͥ
in ea maxi̾e ĩ notuer̃t sic̃ donatiste. idẽ
par men ianiste. si c̃ pelagiani: idẽ cele¬
stiani. Uñ gͦ fit fc̃m ut noeciauos ⁊ sa¬

Expanded text:
 his rebus, quibus ipsi carent. Encratitis isti similes suntnam et Apotactitae appellantur. Sed et alia nescio quae propria haeretica docere perhibentab illo Noeto quem supra memoravimus, defluxisse dicuntur; nam et discipulum ejus quidam perhibent fuisse Sabellium. Sed qua causa duas haereses eas Epiphanius computet, nescio: cum fieri potuisse videamus, ut fuerit Sabellius iste famosior, et ideo ex illo celebrius haec haeresis nomen acceperit. Noetiani enim difficile ab aliquo sciuntur: Sabelliani autem sunt in ore multorum. Nam et Praxeanos eos a Praxea quidam vocant; et Hermogeniani vocari ab Hermogene potuerunt: qui Praxeas et Hermogenes eadem sentientes, in Africa fuisse dicuntur. Nec tamen istae plures sectae sunt; sed unius sectae plura nomina, ex his hominibus qui in ea maxime innotuerunt: sicut Donatistae, iidem Parmenianistae; sicut Pelagiani, iidem Coelestiani. Unde ergo sit factum ut Noetianos et Sa
Abbreviated transcription (Latin):
brix aꝰ ep̃c in pꝰ libro quẽ de hesib didit.
et .c .xxuii. hereses arbitratꝰ est cõpu¬
tandas. sabellianos cõtinuo post noe¬
ciauos ponẽs. cꝰ abelliꝰ inqͥt discipłs eiꝰ
qui siłitudinẽ sui doctoris itidẽ sequtꝰ
est unde ⁊ sabelliam postea st̃ applłati
geniani a praxeo ⁊ hermogene qͥ fu̾nt
in affrica. qui ⁊ ista sentientes ab iecti
st̃ ab ecc̃a catholica. Et certe iste eosdẽ
postea sabellianos dix̃ applłatos qͥ ea
que noctus sentiebat. ⁊ alia noĩa ciꝰdẽ
secte cõmeniorauit. ⁊ tñ noetianos ⁊
sabellianos sb̃ duob num̾is tãqͣm du¬
as here ses posurt qͣ cã ip̃e uiderit. Oige
rigeniam a qͦdã¬

Expanded text:
ixissimo libro quem de Haeresibus condidit, et CXXVIII haereses arbitratus est computandas, Sabellianos cotianos ponens: Sabellius, inquit, discipulus ejus, qui similitudinem sui doctoris itidem secutus est, unde et Sabelliani postea sunt appellati, geniani ab Hermogene, qui fuerunt in Africa, qui et ita sentientes abjecti sunt ab Ecclesia catholica. Certe iste eosdem postea Sabellianos dixit appellatos, qui ea quae Noetus sentiebant; et alia nomina ejusdem sectae commemoravit: et tamen Noetianos et Sabellianos sub duobus numeris tanquam duas haereses posuit; qua causa, ipse viderit. XLII. ORIGENIANI a quoda
Abbreviated transcription (Latin):
õuimanistas quoq ap̃ istũ repperi qͦs
iã nouerã. a iouiniano qͦdã mõacho
ista heresis orta est etade nr̃a cũ adhuc
iuenes eẽmꝰ. Hic om̃ia pcc̃a sic̃ stoici
płophiparia ẽẽ dicebat nec pͦse pcc̃are
hoĩem lauachͣro regn̾atõis accepto. uͦ
aliqͥd ꝓdesse ieiiuia uł a cib̾ aliqͥbus
abstinentiã. Hirginitatẽ ⁊̃ scĩmonialiũ
libẽ uitã cõiugioꝵ castoꝵ atq fideliũ
n̾utis adeqͣbat ita ut q̃dã u̾gines sacre
ꝓuecte iã etatis in urbe roma uͥ ħ doce¬
bat eo audito nupsisse dicant᷑. Nõ sane
uõ p̃p̃ aliqd̾ ap̃ dñi maiꝰ m̾itũ in regno
uite perpetue ꝓfuturũ. s pp̃ p̃sentem

Expanded text:
OVINIANISTAS quoque apud istum reperi, quos jam noveram. A Joviniano quodam monacho ista haeresis orta est aetate nostra, cum adhuc juvenes essemus. Hic omnia peccata, sicut stoici philosophi, paria esse dicebat, nec posse peccare hominem lavacro regenerationis accepto, nec aliquid prodesse jejunia, vel a cibis aliquibus abstlibem vitam, conjugiorum castorum atque fidelium meritis adaequabat: ita ut quaedam virgines sacrae provectae jam aetatis in urbe Roma, ubi haec docebat, eo audito nupsisse dicantur. Non sane non propter aliquod apud Deum majus meritum in regno vitae perpetuae profuturum, sed propter praesentem
Abbreviated transcription (Latin):
seruari. iħm hoĩem tñimͦ fuisse uͨ resur¬
rexisse s resurrectur̃ asseu̾antes. Mille
quoq ãnos post resurrectõnẽ in t̾reno
regno xp̃i scd̾m caruales uentris ⁊ libi¬
dinis uoluptates futuros fabłantur.
atarei cũ d̾i filiũ cõfideant᷑ ẽẽ xp̃m¬

Expanded text:
servari. Jesum hominem tantummodo fuisse, nec resurrexisse, sed resurrecturum asseverantes. Mille quoque annos post resurrectionem in terreno regno Christi, secundum carnales ventris et libidinis voluptates, futuros fabulantur: ARAEI, cum Dei Filium confiteantur esse
Abbreviated transcription (Latin):
ascha .i. dñice resurrectõis sollẽp¬
⁊ sexte decime lue iuiciũ uõ põt cele¬
brari eodẽ tñ mẽse nate xlix¬
Ropter nouellos legis latores qui
id̾o aĩam tm̃ ad ymaginẽ d̾i crea¬
tã dicũt ut qr d̾s ĩ corporeus recte cre¬
ditur ⁊̃ aĩa incorporea ẽẽ credat᷑ lib̾e
cõfitem᷑ ymaginẽ in et̾nitate siłitu¬
diuẽ in niorib inuenire.

Expanded text:
icae Resurrectionis solemet sextae decimae lunae initium non potest celebrari: eodem tamen mense natae. Propter novellos legislatores, qui ideo animam tantum ad imaginem Dei creatam dicunt: ut quia Deus incorporeus recte creditur, etiam anima incorporea esse credatur: libere confitemur, imaginem in aeternitate: similitudinem in mor
Abbreviated transcription (Latin):
auliani a paulo samosatheno cheui¬
xp̃m nõ sẽper fuisse dñt. s eiꝰ ini¬
thino cõfirmata. ut phochiniani qͣm
pauliam celebriꝰ ñcupentur. Istos sa¬
ne paulianos bapͤͣndos ẽẽ in ecc̃a catho¬
lica niceno cõcilio cõstitutũ est. uñ cre¬
dendũ ẽ eos regł am bapͣtis nõ tenere.
qͣm sec̃ młti fechici cũ de catholica disce

Expanded text:
AULIANI a Paulo Samosateno, Christum non semper fuisse dicunt; sed ejus initino confirmata, ut Photiniani quam Pauliani celebrius nuncupentur. Istos sane Paulianos baptizandos esse in Ecclesia catholica Nicaeno concilio constitutum est. Unde credendum est eos regulam Baptismatis non tenere, quam secum multi h
Abbreviated transcription (Latin):
s doceant᷑ añ ⁊ instruant᷑ quo sensu sc̃e
triuitatis mysteriũ in ecc̃a tenet᷑.⁊ si¬
cõsentiũt credere uł acqͥescñt cõfiteri
purgati iã fid̾i integritate cõfirmen¬
tur manꝰ ĩpõne. Si u̾o parułi st̃ uł he¬
betes qui doctrinam nõ capiant respõ¬
cõmuniti: euche mysteriis admittat᷑.
Illos aũ qui ñ in sc̃e trinitatis ĩuocati¬
one ap̃ herethicos bapͣti st̃ ⁊ ueniũt
ad nos: bapͣri debere ꝓñciamꝰ ñ rebap

Expanded text:
uantur: quo sensu sanctae Trinitatis mysterium in ecclesia teneatur. Et sicut sentiunt credere, vel acquiescunt confiteri: purgati jam fidei integritate confirmentur manus impositione. Si vero parvuli sunt vel hebetes, qui doctrinam non capiant: responcommuniti, Eucharistiae mysteriis admittantur. Illos autem qui non in sanctae Trinitatis invocatione apud haereticos baptizati sunt, et veniunt ad nos, b
Abbreviated transcription (Latin):
aduentũ dñi iunos ac mortuos
idicandos ñ iustos ⁊ pccores iudica¬
re. sic̃ dẏodorꝰ sig̃care putat s uiuos¬
S ees qui in carne ĩueniendi st̃ dĩc qui
ad huc morit᷑i credũt᷑ uł ĩ mutãdi sic̃
alii uolũt ⁊ suscitati cõtinuo ł refor
delirat. ut demones uł ĩpii hõies pꝰ
tormenta .q. suppliciis expurgati
uł illi qui in augłicã redeant qͣ cre¬
ati st̃ dignitatẽ uł isti iustoꝵ socie¬
tate douentur eo qd̾ hoc dĩe cõuẽi

Expanded text:
os ac mortuos judicandos, non justos et peccatores judicare, sicut Diodorus significare putat; vivos eos, qui in carne inveniendi sunt, dicit, qui adhuc morituri creduntur, vel immutandi, sicut alii volunt, ut suscitati continuo vel reformdelirat, ut daemones vel impii homines post tormenta, quasi suppliciis expurgati, vel illi in angelicam redeant, qua creati sunt, dignitatem; vel isti justorum societate donentur, eo
Abbreviated transcription (Latin):
ut ułt et hius. nicħ auteriꝰ posteriꝰ¬
ue. aut minꝰͦ. ut arriꝰ. Nicħ̾ extra¬
neũ aut officiale alteri ut macedo¬
miꝰ. Nicħ persuasione aut surrepti¬
one insertũ ut i aĩcheꝰ. Nicħ corpo¬
reũ ut melito ⁊ thertullianꝰ. nicħ
corpor ałr effigiatũ ut antroponior¬
ut origenes. Dicħ creatis uisibłe
ut fortunatus. Nich morib uł uo¬
lũtate du̾sũ ut marcyon. Nrcħ
triuitatis eẽntia a creaturarũ na¬
tura deductũ ut plato ⁊ thertullianꝰ.
slicħ officio singłare nec alt̾i cõica¬
bile ut origenes. Nicħ cõfusũ ut sa¬
⁊ unũ. nõ tñ solitariũ ut p̃sumũt

Expanded text:
ut vult Ethius; nihil anterius posteriusque aut minus, ut ait Arius; nihil extraneum aut officiale alterius, ut Macedonius; nihil persuasione aut subreptione insertum, ut Manichaeus; nihil corporeum, ut Melito et Tertullianus; nihil corporaliter effigiatum ut Antropomorut Origenes; nihil creaturis visibile, ut Fortunatus; nihil moribus vel voluntate diversum, ut Marcion; nihil Trinitatis essentia aut creaturarum natura deductum, ut Plato et Tertullianus; nihil officio singulare aut alteri communicabile, ut Origenes; nihil confusum, ut Sao unum, non tamen solitarium, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
bonosiani mõtani ⁊ manichei. Uariata
ĩpietatis g̃gmina uł cet̾e istoꝵ orig̾ies
sibi ordinis pestis q duo prĩcipia sibi
d̾o. ut cherinthus ⁊ hebyon. ⁊ artheuiõ
⁊ photinꝰ. Ex istis inqͣm si qui ad nos
uenerint nõ reqͥrendũ ab hiis utrũ
bap̃ati sint an nõ s hoc tm̃ si credãt
in ecc̃e fidẽ ⁊ baptirẽtur ecc̃astico bũ¬
ficio baptismate

Expanded text:
Bonosiani, Montani, et Manichaei, variata impietatis germina: vel caeteri istorum originis sive ordinis pestisque, qui duo principia sibi Deo, ut Cerinthus et Hebion et Harithemon et Fotmus. Ex istis inquam siqui ad nos venerint, non requirendum ab iis, utrum baptizati sint, an non: sed hoc tantum, si credant in ecclesiae fidem, et baptizentur ecclesiastico baptismate
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ ⁊ si ad id resurg̃e d̾ qd̾ cadit.
Caro gͦ nr̃a in u̾itate resurg̃ sic̃ ĩ ue¬
ritate cadit ⁊ nõ scd̾m origenẽ ĩ nui¬
erit pro carne. s eadẽ caro corruptibił¬
qͣni inustoꝵ caro ĩ corruptibił resurẽ.

Expanded text:
omnium. Et si id resurgere dicitur quod cadit, caro ergo nostra in veritate resurget, sicut in veritate cadit. Et non secundum Origenem immucorpus pro carne; sed eadem caro corruptibiquam injustorum, incorruptibi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aqͣm ex icho. st cũ ad huc tenebͦ¬
ip̃am aqͣm occłtarẽt. ⁊ aqua terrã
abscõderet. ⁊ fc̃i st augłi ⁊ om̃s cele¬
stes uirtutes ut nõ ẽẽt ociosa d̾i be¬
nitas s hret in quib permłta añ sꝑa¬
cia bonitatẽ suã ostẽderet. ⁊ ita uisibłis

Expanded text:
 adhuc tenebrae occultarent, et aquam terra absconderet, facti sunt angeli, et omnes coelestes virtutes, ut non esset ociosa Dei bonitas, sed haberet in quibus per multa ante spacia bonitatem suam ostenderet: et ita hic vis
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ uerũ. nõ tñ carnẽ ex carne sic
marcianꝰ. s u̾us d̾s ex diuinitate.
⁊ u̾us hõ ex carne. unꝰ filiꝰ ĩ diuini¬
tate u̾bũ pr̾is ⁊ d̾s in hoĩe aĩa ⁊ ca¬
ro. aĩa ñ absq sẽsu ⁊ rõe ut apol

Expanded text:
en non sit caro ex carne, sicut Marcianus, sed verus Deus ex divinitate, et verus homo ex carne unus Filius: In divinitate Verbum Patris et Deus, in homine anima et caro. Anima non absque sensu et ratione, ut A
Abbreviated transcription (Latin):
arcion quoq a quo marcionche¬
ta dẽ duob principus qͣnuis ephẏpha¬
niꝰ eũ tria dicat asseruisse prĩcipia.
bonũ iustũ p᷑uũ. s eusebius sinerũ
quẽdã nõ martionẽ triũ pr̃icipioꝵ
atq naturar̃ scͥbit auctorẽ¬

Expanded text:
ARCION quoque, a quo Marcionita de duobus principiis: quamvis Epiphanius eum tria dicat asseruisse principia, bonum, justum, pravum: sed Eusebius Sinerum quemdam, non Marcionem, trium principiorum atque naturarum scribit auctore
Abbreviated transcription (Latin):
te arriani. Tunicã hõis iã iudicati in cͧ ce
pendentis carnifices pilati nõ st̃ ausi cõ¬
scidere. uos conaunui caritatẽ d̾ĩ in celo
sedentis. ĩ mo ip̃am caritatẽ dm̾ diuidere:
S conanun qͣntũ potestis couamini.
Nos in infernũ riustis iã nõ eã rũpetis

Expanded text:
te, Ariani. Tunicam hominis jam judicati in cruce pendentis carnifices Pilati non sunt ausi conscindere, et vos conamini charitatem Dei in coelo sedentis, imo ipsam charitatem Deum dividere. Sed conamini, quantum potestis, conamini: vos in infernum ruistis, jam no
Abbreviated transcription (Latin):
tuos liber: sic istiꝰ ex qͣ natꝰ est mr̃is pu¬
dor solus ẽ integer. Eua per ĩ obd̾iam
m̃uit penã. maria per obdiam cõsequ¬
ta est gr̃am. Illa gustãdo ꝓhibitũ ma¬
defendis. Taceat ĩ iũda uanitas ꝙr mũda

Expanded text:
tuos liber, sic istius ex qua natus est matris putuos liber, sic istius ex qua natus est matris pudor solus permansit integer. Eva inobediens meruit poenam, Maria obediens consecuta est gratiam. Illa gustans prohibitum madefendis. Taceat immunda. . . . . . quia
Abbreviated transcription (Latin):
Nũqͥd ego qui alios parere facio: ip̃e
nõ pariã dic̃ dñs: Si ego qui gn̾atõnẽ ce¬
teris tribuo sterilis ero dic̃ dñs d̾s tuus:
Cui dc̃m est filiꝰ meus es tu ego hodie ge¬
Irrides cũ audis hodie. apud dñi ñ qͣm¬
est crastinꝰ. ñ qͣm ẽ hestern dies. s sẽ ꝑ¬

Expanded text:
d ego, qui alios parere facio, ipse non pariam? dicit Dominus. Si ego qui generationem caeteris aliis tribuo, sterilis ero? dicit Dominus . Cui dictum est: Filius meus es tu; ego hodie geIrrides, cum audis hodie; apud Deum nunquam crastinum, nunquam hesternus dies est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit inqͥt moysi angłs dñi ĩ flama
ignis de rubo. ⁊ uidit qñi rubus ardebat
igni. rubus aũ nõ creniabat᷑. Ee dix̃ mo¬
yses. T̃rãsiens uidebo grãdẽ uisũ cͤitaq
nõ cremat᷑ rubus. Cũ uidiss aũ dñs qm̃
de pedib tuis. Locꝰ enĩ in quo stas t̾ra sc̃a

Expanded text:
adparuit ei angelus Domini in flamma ignis de rubo: et uidit, quoniam rubus ardebat igni, rubus autem non cremabatur. et dixit Moyses: transiens uidebo hoc grande uisum, cur utique non crematur rubus. ut uidit autem, quoniam de pedibus tuis. locus enim, in quo stas, terra sancta
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ hẽo diuidere: audi p̃r maior me est.
iã nõ ẽ pax. s aiũo ap̃ te pax illibata:
ap̃ quẽ fides integra nõ est: Unde qi me¬
cũ nõ uis possidere ⁊ pacẽ uis diuidere:
hereditatẽ nõ potes optinere. Postremo

Expanded text:
habeo dividere? Audi: Pater major me est, jam non est pax. Sed quomodo apud te pax illibata est, apud quem fides integra non est? Unde quia mecum vis possidere, et pacem vis dividere, haereditate
Abbreviated transcription (Latin):
colit expertꝰ supplex oro. expertꝰ in me mi¬
sericordiã tuã ne hoĩes cũ qͥb mͥ a pu̾icia
in hõinũ uictu fuit sũma cõsensio ĩ tuo
cłtu a me dissentire permittas. Uideo ma¬
time expectari hoc leco qũo ⁊̃ catholicas
scͥpturas a manicheis accusatꝰ. uł tc̃ de fẽ¬
derẽ si ut dico cautꝰ cẽm uł ñc defendi pꝰse
demõstrẽ. S̾ in alus uoluminib d̾s ad¬
ninabit ꝓpositũ meũ. nã huiꝰ iã qͣntum
arbitror moderata parcit sibi postulat

Expanded text:
colit, supplex oro, expertus in me misericordiam tuam, ne homines cum quibus mihi a pueritia in omni convictu fuit summa consensio, in tuo cultu a me dissentire permittas . Video maxime exspectari hoc loco, quomodo etiam catholicas Scripturas a Manichaeis accusatas vel tunc defenderem, si, ut dico, cautus essem; vel nunc defendi posse demonstrem. Sed in aliis voluminibus Deus adjuvabit propositum meum; nam hujus jam, quantum arbitror, moderata parci sibi postulat
Abbreviated transcription (Latin):
de fũctũ uitã et̾nã hẽre credamꝰ exceꝑ¬
to mͣrtyrio ubi tota baptismi sacͤ¬
menta cõplentur. B aptirãdus fidẽ¬
suã cõfitetur corã sac̾dote. ⁊ ĩt̾roga¬
tꝰ respõdet. Hoc ⁊ martyr corã ꝑse¬
qutore fac̃ qui ⁊ cõfitetur fidẽ ⁊ in
terrogatꝰ respõdet. Ille post cõfessi¬
onẽ uł aspergit᷑ aqua uł dĩgit᷑. ⁊ hic
uł aspergit᷑ sãguine uł tingit᷑ igne
Ille manꝰ ĩ põne põtificis accep̃ sp̃m¬

Expanded text:
defunctum, vitam aeternam habere credimus, excepto martyrio, ubi tota baptismi sacramenta complentur. Baptizandus confitetur fidem suam coram sacerdote, et interrogatus respondet; hoc et martyr coram persecutore facit qui et confitetur fidem suam, et interrogatus respondet. Ille post confessionem vel aspergitur aqua, vel intingitur; et hic vel aspergitur sanguine, vel contingitur igne. Ille manus impositione pontificis accipit Sp
Abbreviated transcription (Latin):
natione aliqͣ. uł iusto inuisto ue timo¬
re sr̾atꝰ trũcau̾it. neq illũ qͥ usuras
accepisse cõiuĩcitur. aut in scena lu¬
sisse uoscit᷑. ueqi illũ qui publica
penitentia mortalia crimina de flet.
nec illũ qui aliqñ in furiã u̾sus ĩ sa¬
niuit. uł afflatõe dyaboli uexatꝰ est.
nec eũ qui per ambirõnẽ ad uuitatio¬
uẽ symonis magi pecuniã offert.
cõꝵ corpora ⁊ p̃cipue beatoꝵ xxiii
mͣrtyrũ reliqͥas ac si xp̃i mẽbra
sincerissime honoranda. ⁊ basili cas
coꝵ noĩb applłatas uelut loca diui¬
no cłtui mãcipata affectu pussimo
⁊ deuotõe fidelissĩa ad cundas. S̾i quis
ꝯtra hãc sentẽtiã uenit: ñ xp̃ianꝰ s¬

Expanded text:
aliqua, vel justo injustove timore superatus truncaverit; neque illum qui usuras accepisse convincitur aut in scena lusisse noscitur; neque eum qui publica poenitentia mortalia deflet; nec illum qui aliquando in furiam versus insanivit, vel afflatione diaboli vexatus est; neque eum qui per ambitionem ad imitationem Simonis magi pecuniam offert. Sanctorum corpora, et praecipue beatorum martyrum reliquias ac si Christi membra, sincerissime honoranda, et basilicas eorum nominibus appellatas, velut loca divino cultui mancipata, affectu piissimo et devotione fidelissima adeundas. Si quis contra hanc sententiam venit, non
Abbreviated transcription (Latin):
beratos regno d̾i luciq restitui. ⁊ rurtꝰ
pꝰ iõgissĩa tpr̃a om̃s qͥ liberati st̃ ad ħ ma¬
la denuo delabi ⁊ reu̾ti ⁊ has uices al¬
dernantes b̾itudinũ ⁊ miseriar̃ rõał
creature sẽper fuisse sẽper fore: De qͣ
ista didicit origenes in libris de ciuitate
d̾i dili gentissi̾e disputaui

Expanded text:
ucique restitui, et rursus post longissima tempora omnes, qui liberati sunt, ad haec mala denuo relabi et reuerti, et has uices alternantes beatitudinum et miseriarum rationabilis creaturae semper fuisse, semper fore? de quas, a quibus ista didicit Origenes, in libris de ciuitate dei diligenstissime disputaui
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ. qͣmus ⁊ in istis eũ cõuĩc̾e studeãt qͥeiꝰ
pła leger̃t. S st ħ origenis alia doginata
q̃ catholica ecc̃a oĩo nõ recip̃. in qͥb nec
ip̃m falso arguit nec pot̃ ab eiꝰ defẽsorib
falli maxĩe de p᷑gatõne ⁊ libatõne ac
rursus post lõgñ tp̃c ad eadẽ inala reuo¬
lutõne rõał uniu̾se creature. Quis enĩ
catholicꝰ xp̃ianꝰ uł doctꝰ uł indoctꝰ nõ uehe¬

Expanded text:
uis eum et in istis conuincere studeant qui eius plura legerunt. sed sunt huius Origenis alia dogmata, quae catholica ecclesia omnino non recipit, in quibus nec ipsum falso arguit nec potest ab eius defensoribus falli: maxime de purgatione et liberatione ac rursus post longum tempus ad eadem mala reuolutione rationalis uniuersae creaturae. quis enim catholicus christianus doctus uel indoctus non uehe