comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q dñs eum ad sullimiorẽ
gradus honorem prouche
uellet: decedente bituricas
appollinare epõ. scũs austre¬
gatur. In quo gradu dig̃¬
tatis. duodecim ãnos rexit

Expanded text:
um ad sublimiorem gradus honorem provehere voluit, decidente Byturicas Apollonare episcopo, sanctus Austrigatur. In quo gradu dignitatis duodecim annis rexit
Abbreviated transcription (Latin):
pori sese dedisset. ammoni¬
tus est angelica reuelacio¬
ne. ut in iam dicti sũmita¬
te loci sancti construeret ĩ
honore archangeli edem. ut
cuius celebratur ueneran¬
da cõmemoracio in garga
no monte: non minori
tripudio celebraretur in¬
pelago At sacerdos duni
reuoluit illud apostoli ꝓ¬
bate sp̃us si ex deo sunt: ad
one. quo ꝑficeret. quod iu¬
quia sp̃us pro¬
phetarum non sꝑ
est prophis subiectus: di¬
stulit ad huc presul constͣ¬
cionem. sed adhibuit int̾
cessionem: quatinus dñi
agnosceret deliberacionẽ
Contigit ꝑidem tempus:
ut taurum cuiusdam quẽ
furtim quidam instinctu
prauitatis subtraxerat.
meusdem deponeret saxi
cacumen dum is qui ami¬
serat iuuencum repiendi
anuiteret spem: latrun¬
culus turpe lucrum effice¬
euerat bis ãmonitus. ad¬
locum adiret celerus. a
quotamen sesciret egredi¬
endum nullatenus priꝙͣ
ꝑficeret qd̃ fuerat iussus

Expanded text:
pori sese dedisset, admonipori sese dedisset, admonitus est angelica revelatione, ut in jam dicti summitate loci sancti construeret in honore archangeli aedem: ut cujus celebrabatur veneranda commemoratio in monte Gargano, non minori tripudio celebraretur inpelago. At sacerdos dum revolvit illud apostoli, Probate spiritus si ex Deo sunt , one, quo perficeret quod juquia spiritus prophetarum non semper est prophetis subjectus, distulit adhuc praesul constructionem, sed adhibuit intercessionem, quatenus istiuagnoscere valeret deliberationem. Contigit per idem tempus ut taurum cujusdam, quem furtim quidam instinctu pravitatis subtraxerat, in ejusdem deponeret saxi cacumen, ut dum is qui amiserat juvencum, reperiendi amitteret spem, turpe latrunculus lucrum efficeeverat bis admonitus, locum adiret celerius, a quo tamen se sciret egrediendum nullatenus, priusquam perficeret quod fuerat jussus
Abbreviated transcription (Latin):
eatus archange¬
erseptem inconspectu dm̃
semper assistentibus qui
etiam et ꝑadisi prepositus
saluatoꝵ aĩas in patis re¬
gione collocaturus legit᷑
post eam manifestacionẽ
qua se in monte garga¬
ĩc igitur locꝰ ł iiͣ¬
tumba nocitatur
ab incolis qui in morem
tumuli quasi ab arenis
emergens maltum spacio
ducentoꝵ cubitoꝵ porrigi¬
ciosa quedam: unmo spa¬
ciosa turris iudetur Sed
et mare recessu suo: deuo¬
tis populis bis indie desi¬
deratum iter prebet. besiti
petentib limina archã¬
opacissima claudebatur
geli ueneratiomi. mare qd̃
longe distat paulatun as-¬
surgens. omnem silue ma¬
gnitudinem iurtute sua cõ¬
planaiit et marene sue for¬
mam cuncta redegit. prebẽs
iter populo terre ut enar¬
rant mirabilia dei iam uͦ
ad illud ueniendum est: q̃¬
liter idem beaitus princeps
spũum angłica reuelacio¬
ne dedicauenit predictum
uodamtempore cũ
religiosissimus et
deo amabilis abrĩcatensis
antistes aubertus noĩe. so¬

Expanded text:
eatus archangeex septem in conspectu Domini semper assistentibus, qui etiam et paradisi praepositus salvatorum animas in pacis regione collocaturus legitur, post eam manifestationem qua se in monte Gargaic igitur locus Tumba vocitatur ab incolis, ideo quod in morem tumuli quasi ab arenis emergens in altum, in spatio ducentorum cubitorum porrigispatiosa quaedam, imo speciosa turris videtur. Sed et mare recessu suo devotis populis bis inde desideratum iter praebet beati petentibus limina archanopacissima silva claudebatur geli venerationi, mare quod longe distabat paulatim assurgens, omnem silvae magnitudinem sua virtute complanavit, et in arenae suae formam cuncta redegit, praebens iter populo terrae ut enarrentur mirabilia Dei. Jam vero ad illud veniendum est, qualiter idem beatorum princeps spirituum angelica revelatione dedicaverit praedictum uodam tempore cum religiosissimus et Deo amabilis praefatae urbis antistes Autbertus nomine so
Abbreviated transcription (Latin):
actus pro ut iudit lucido
disertoq sermone prose¬
cutus mnbreni libello ad
sibi carissimũ scripfit theo¬
philum deniq paulum
secutus egregium doctorẽ
gencium: usq adtriũphũ
uem cum coaposto¬
lo suo petro rome
comes peregrinacionis et¬
precipue peregrinacionis
et sacre doctrine eorumdem
annectens apostolor libel¬
lo ad laudem nominis xͣ¬
et memoriam sanctorũ
et uniuersalis ecclesie sta¬
bilimentum contexiit in

Expanded text:
actus prout vidit, lucido disertoque sermone prosecutus, in brevi libello ad charissimum scripsit Theophilum. Deinde Paulum secutus egregium doctorem gentium usque ad triumphum uem cum apostolo Petro Romae comes peregrinationis epraecipue peregrinationis et sacrae doctrinae gesta, eorumdem annectens apostolorum libello, ad laudem nominis et memoriam ipsorum, et universalis Ecclesiae stabilimentum texuit.
Abbreviated transcription (Latin):
cionem apłos nittit Quia
enuim duosunt precepta ca¬
ritatis: dei udelicet a mor
et proximi et minus ꝙ̃¬
inter duos haberi caritas
esse caritas possit Lt̾ unz¬
dicandum discipu¬

Expanded text:
tione discipulos mittit. Quia enim duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor et proximi, et minus inter duos haberi charitasesse charitas possit bdicandum discipu
Abbreviated transcription (Latin):
iunq iam dictus
ep̾us demagnitu¬
dine cõstruende ad huc fa
brice dubius cogitaret:
nocte media sicuti qͦndã
gedeoni insignũ uictorie
ros iacuit suꝑ uerticem
montis ubi autem fũda¬
menta locanda erant sic¬
citas fuit Dictumqz est e¬
piscopo. uade et sicut signa¬
tum uideris. fundamenta
iace Qui statim oĩpotẽti
deo grãs agens sanctiq
ĩplorans angeli michae
celsam: sed in modum crip
ĩmonte gargani uolens
exequare formam Mulier
git planiciem arenamq
maris diuinitus amissũ

Expanded text:
ue jam dictus opus de magnitudine construendae fabricae adhuc dubius cogitaret, nocte media, sicuti quondam Gedeoni in signum victoriae, ros jacuit super verticem montis; ubi autem fundamenta locanda erant, siccitas fuit, dictumque est episcopo: Vade, et sicut signatum videris, fundamenta jace. Qui statim omnipotenti Deo gratias agens, sanctique implorans archangeli Michaelcelsam, sed in modum cryptin monte Gargani volens exaequare formam, in git planitiem arenae maris divinitus factum
Abbreviated transcription (Latin):
Hiic psalnista ait Iter fa¬
cite ei: qui ascendit super
uper occasum nãq¬
dominus ascendit
quia unde inpassione dñs
occubuit. inde maiorem su¬
am gloriam resurgendo
manifestauit Super occa¬
sum iudelicet ascendit: quia
mortem quam pertulit re-¬
autem p̾dicacorib quid
dicat audiamus Messis qͥ¬
dem multa: oparii pauci
Rogate autem dominum
messis: ut mttat operari¬
os in messem suam Adme¬
sem multam oparii pauci
sunt. quod sine graui me¬
rore loqui non possumus:
quia si sunt qui bona audi¬
ant desunt qui dicant ¶

Expanded text:
llis Psalmista ait: Iter facite ei qui ascendit super per occasum namquDominus ascendit, qoccubuit, inde majorem suam gloriam resurgendo manifestavit. Super occasum videlicet ascendit, quia mortem, quam pertulit, reautem praedicatoribus, quid dicat audiamus: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Ad messem multam operarii pauci sunt, quod sine gravi moerore loqui non possumus, quia etsi sunt qui bona audiant, desunt qui dicant.
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ multitudine:
cuius medio due maxi¬
me preminebant rupes:
nec oĩo quid facerent ĩ¬
uenirent: nocte in sequu¬
ta iuisio apparuit cuidam
homini nomine bamo
monitus ut cum laborã¬
tib et ip̃e labori insisteret
auxilio sancti michaelis
archangeli qd̃ humana¬
dĩs molem tam facile re

Expanded text:
 multitudine lcujus medio duae praeeminebant rupes, nec omnino quid facerent invenirent, nocte insecuta visio apparuit cuidam homini nomine Bainoum monitus ut cum laborantibus et ipse labori insisteret,auxilio sancti Michaelis archangeli, quod humanain modum tam facile
Abbreviated transcription (Latin):
ylarion ortus uico¬
thabata qui cirtit̾
quiq milia agaza urbe
palestine ad austrum sit̾
est: cum parentes haberet
ydolis deditos: rosant d̃r
despiis floruit. Aquibus
alexãdriam missus gra¬
matico traditus ibiq moꝵ
iii. carus om̃ibus et loq̃n¬
di arte narus Quodq
his maus est om̃ibz cre¬
dens in dñm ih̃m. non cir¬
ci furoribz. non arene sã¬
guĩe. non theatri luxuria
delectabatur: sed tota illi

Expanded text:
larion ortus vicoTabatha, qui circiter quinque millia a Gaza urbe Palaestinae ad Austrum situs est, cum haberet parentes idolis deditos, rosa, ut dicitur, de spinis floruit. A quibus missus Alexandriam, grammatico traditus est: ibiquvi charus omnibus et loquendi arte gnarus. Quodque his majus est omnibus, credens in Dominum Jesum, non circi furoribus, non arenae sanguine, non theatri luxuria delectabatur; sed tota illi
Abbreviated transcription (Latin):
edificationi congruus
posset iideri locus ange¬
lica inhunc modum ẽ
responsione ditatus ut
loco illo edificaretur edes
quo merat taurus abscõ¬

Expanded text:
edificationi congruus posset videri locus, angelica in hunc modum est responsione dictatum, ut loco eo aedificaretur aedes, quo inerat taurus abscon
Abbreviated transcription (Latin):
in manib acutos acceper̃t
fixis plantis: quousq diis
debitum reddatis officium.
Tunc ambo in uno ligno
confixr. psallebãt dicentes.
Ecce ꝙͣ bonum et ꝙͣ iocun¬
dum: habitare fratres in
epulati sumus. Modo enĩ¬
cepimus esse fixi: ĩ amore
xpisti. Titinam nos sic per
et una nox. et illi in hym
latera transuerberari. Se¬

Expanded text:
in pedibus acutos acceperunttabitis plantis, quousque diis debitum redhibeatis officium. Tunc ambo fratres in uno ligno confixi psallebant dicentes: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in epulati sumus: modo coepimus esse fixi in amore Christi. Utinam nos sic esseet una nox, et illi in psallatera verberari: e
Abbreviated transcription (Latin):
sancto inuocente ep̃o demõ¬
sterio sancte marie qd̃ est
in urbe suessionis ad ceno¬
mãnicam urbem uenit:
et ibi insuburbio ĩ mõsterio

Expanded text:
sancto Innocente, de monasterio sanctae Mariae quod situm est in urbe Suessionis ad Cenomanicam urbem venit, et ibi in suburbio Cenomanico
Abbreviated transcription (Latin):
riori lectioni quã
de abiectione sy-
competenter archisĩago¬
gi filia moriens subiun¬
dum suscitare properat
te pociatur Ethiopia eĩ
preueniet manus eus

Expanded text:
riori lectioni, qua de abjectione Synaconsequenter archisynagogi filia moriens subjundum suscitare properat te potiatur. Aethiopia enim praeveniet manus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius ist mart: et ip̃e frit il¬
lud: et siccam manus eus
fonmauerut  ¶Nite adore
et procidamus et ploremus
ante dinũ qui fent nos : quia
ipẽ est deus noster. Et nos
populus pascus eĩus: it oues
manus tuis. ¶ Die si uocẽ
eius audieritis uolite obdu¬
ra corda urã. Situt in ir

Expanded text:
ipsius est mare et ipse fecit illud, et siccam manus ejus formaverunt. Venite, adoremus et procidamus, et ploremus ante Dominum qui fecit nos, quia ipse est Dominus Deus noster. Et nos populus pascuae ejus, et oves manus ejus. Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra.
Abbreviated transcription (Latin):
õminus ninee
tertio uenit ad
ficulneam: et fructum
minime inuenit et mu-¬
lier que erecta est decemit
octo annis fuerat curua
Hoc autem decem et octo-
annoꝵ numero signa¬
tur: qd̃ t̾tio dñs iunee ãd
am uenisse phibet mͣ
tendo sũmatimi
tota perstriximus iam
per lectionis ordinem
singula disseramus Ar
borem fici habebat quidã
planitatam in uineti
sua et uenit querens
fructum in illa et non
muenit Quid arborem
fici nisihumanam na¬
turani designat quid mu¬
lier inclinãta nisi cam¬
dem naturam signifi¬
cando denunciat. que ⁊
bene plantata est sicut
ficus et bene crecita est li¬
cut mulier. sed inculpã
propriam sponte lap̾sa
neq fructum seruet o¬
peracionis neq statũ
rectitudinis ¶Laudes¬

Expanded text:
Dominus vineae tertio venit ad ficulneam, et fructum minime invenit, et mulier quae erecta est decem et octo annis fuerat curva. Hoc autem decem et octo annorum numero signatur, quod tertio dominus vineae ad sam venisse perhibetur. tendo summatim tota perstrinximus, jam per lectionis ordinem singula disseramus. 2. Arborem fici habebat quidam plantatam in vinea sua; et venit quaerens fructum in illa, et non invenit. Quid arbor fici, nisi humanam naturam designat? Quid mulier inclinata nisi eamdem naturam significando denuntiat? Quae et bene plantata est sicut ficus, et bene ta sicut mulier; sed in culpam propria sponte lapsa, neque fructum servat operationis, neque statum rectitudinis. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
et habitauit in nobis unͦ
emmanuel. quod est no¬
biscum deus Hanc quippe
unicionem diuinitatis
atq humanitatis in con¬
fusam indiuisamq fides
catholica seruat: quam
sane intelligendo cogno
utram duaꝵ substãciaꝵ
partem recipiatur neq
it namqz credere
honorare est ma¬
trem domini: que et deũ
nobis genuit et hommẽ
Qeqz hominem sine deo.
neqz sine hoĩe deum: sed
deum et hominẽ unum
quin dei genitrix dici non
posset quod multi hereti¬
coꝵ negare conati sunt.
nisi deum uere genuisset
incarnatum

Expanded text:
et habitavit in nobis : unus et habitavit in nobis : unus Emmanuel, quod est nobiscum Deus. Hanc quippe unionem divinitatis atque humanitatis, inconfusam indivisamque catholica fides servat. Quam sane intelligendo cogutram duarum substantiarum partem recipiatur, nec ic namque credere, honorare est matrem Domini quae Deum nobis genuit et hominem: neque hominem sine Deo, neque sine homine Deum, sed Deum et hominem unum qui Dei genitrix dici non posset, quod multi haereticorum negare conati sunt, nisi Deum vere genuisset incarnatum
Abbreviated transcription (Latin):
ailli dubium om¬
nem illam celestẽ
ihrlm tunc exultasse in¬
efftibili leticia tuuc iocun¬
datam esse mestimabili
caritate: tuncq cum om̃i
gratulacione iubilasse
Quoniam festuitas hec
que hodie nobis reuoluit᷑
annua: illis omnibus
facta est continua Nec in¬
merito Creditur enim ꝙ
saluator õium ipse qͣntũ
datur intelligi per se totꝰ
festuius occurrent: et cum
gandio eam secum intheo¬
no collocauit¬
lias auten quomͦ
impleuisse creditur
quod in lege ipse precepit
honora inquit patrem tu¬
um et matrem tuam:
Porro ꝙ pr̃em honoraue¬
rit: ipse testis est sibi cum
ad uideos ait Ego głiam
meam non quero: est qui
querat et iudicet Si ego
honorifico patrem meũ:
et uos inhonorastis me
De matre uero enͣngłista
cum redirent: uẽĩens ait
nazareth: et erat sb̃ditꝰ ill̾
ed alia est na Luͣ¬
tura qua deus p̃r
lcd̃m se honoratur: alia q̃
idem parentib subditur
In utraq tamen unus idẽ
q xp̃s recte creditur: eoqd̃
uerbum caro factum est

Expanded text:
lli dubium omnem illam jam coelestem Jerusalem tunc exsultasse ineffabili laetitia, tunc jucundatam inaestimabili charitate, tuncque cum omni gratulatione jubilasse, quoniam festivitas haec, quae nobis hodie revolvitur annua, illis omnibus facta est continua, nec immerito. Creditur enim quod salvator omnium ipse, quantum datur intelligi, per se totus festivus occurrit, et cum gaudio eam secum in throno collocavilias autem quomodo implevisse creditur, quod in lege ipse praecepit? Honora, inquit, patrem tuum et matrem tuam ? Porro quod patrem honoraverit, ipse testis est, cum ad Judaeos ait: Ego gloriam meam non quaero: est qui quaerat et judicet: sed ego honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me . De matre vero Evangelista: Cum rediret veniens, ait, Nazareth, erat subditus illis Sed alia est natutura qua Deus Pater secundum se honoratur, alia qua idem parentibus subditur: in utraque tamen unus idemque Christus recte creditur, eo quod Verbum caro factum est,
Abbreviated transcription (Latin):
gitur martinus
sabarie pannoni¬
arum opido oriundus
fuit: sed intra ytaliam
ticini alitus est. cum pa¬
tre suo tribuno militũ
sub constancio et uilia¬
no cesare militauit. ñ
tamen sponte quia ab
infancia diui nitus in¬
noꝵ decem muitis parẽ¬
ic est martinus elect̾
dei pontifex cui dñs post a¬
postolos tantai graciam
conferre dignatus est ut
inuirtute trinitatis deifice
mereretur fieri trium mor¬
tuoꝵ suscitatoꝵ magnifitꝰ
u̾sꝰ Sct̃e trinitatis fidem
martuus confessus est ut

Expanded text:
gitur Martinus Sabaria Pannoniarum oppido oriundus fuit, sed intra Italiam Ticini alius est, tre suo tribuno militum sub Constantio et Iuliano cesare militauit, non tamen sponte, quia ab infantia diuinitus innorum decem inuitis parenHic est Martinus electus Dei pontifex, cui Dominus post apostolos tantam gratiam conferre dignatus est, ut in virtute Trinitatis Deificae mereretur fieri trium mortuorum suscitator magnificus. Vers. Sanctae Trinitatis fidem Martinus confessus est. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
obliuioui detur dextera mã.¬
Dherrat lingua mea fau¬
tibus meis: si non mẽiero
tui. Ei non proposuero ⁊¬
tiũ hierusalem: in prĩcipio
leticit mce. emor esto
domine filiorum eon ũ dĩe
hierusalem. Qui dicunt
ad funda mentũ in ca
lia babilonis misera bea nus
qui retribuet tibi retributi

Expanded text:
r dextera mea adhereat lingua mea faucibus meis si non meminero tui si non praeposuero Hierusalem in principio laetitiae meae memor esto Domine filiorum Edom diem Hierusalem qui dicunt ad fundamentum in ea filia Babylonis misera beatus qui retribuet ti
Abbreviated transcription (Latin):
mis aplis marie inquit nõ
iud ergo mi¬
mariam uenientem an
dñm suscipientem: Su¬
scipientemdicam an tra¬
hentem: Melius est: traben¬
tem et suscipientem Quia
nimirum ip̃e eam per mi¬
sericordiam traxit intus:
qui per mansuetudinem
suscepit foris. liquet frẽs¬
ꝙ illicitis actib prius mu¬
lier intenta: unguentum
sibi pro odore suecaris
ad hibuit Quod ergo tur¬
piter exhibuerat: hoc iam
domino laudabiliter offe¬
rebat Oculis terrena con¬
cupierat: sedhoc iam per
penitenciam conterens

Expanded text:
od id ergo mMariam venientem, an Dominum suscipientem? Suscipientem dicam, an trahentem? dicam melius, trahentem et suscipientem, quia nimirum ipse eam per misericordiam traxit intus, qui per mansuetudinem suscepit foris. Sed quod illicitis actibus prius mulier intenta unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens
Abbreviated transcription (Latin):
dalo castello nuncupatur
quam non solum sui ge¬
neris dignitas uerũetiam
patruõnii uira parẽtum
successus splendidam reddi¬
derant. adeo ut duplicatus
honor noĩs extellenciam
circũq̃z diffunderet Solẽt
cĩ apud hoĩes plus diuitũ
qͣm pauꝑum noĩa sciri
S quia rerum affluẽciã
interdum uoluptas co¬
mes sequitur: adolescẽtio¬
ris uute tp̃a lubricis regẽ¬
da supposuit discursibus
soluto pudicicie freno R¬

Expanded text:
 nuncupata est. Quam non solum germinis dignitas, verum etiam patrimonii jura parentum excessu splendidam reddiderunt: adeo ut duplicatus honor nominis excellentiam circumquaque diffunderet. Solent enim apud homines, plus divitum quam pauperum nomina sciri. Sed quia rerum affluentiam, interdum voluptas comes sequitur, adolescentioris vitae tempora, lubricis supposuit discursibus, solutis pudicitiae fren
Abbreviated transcription (Latin):
scłor ei Naria uirgo semper
letare que meriuisti xp̃m por¬
tare celi et terre conditorem
qui de tuo sancto ntero protu¬
listi mũdi saluatorem ã s¬

Expanded text:
ona. Maria Virgo, semper laetare, quae meruisti Christum portare coeli et terrae conditorem, quia de tuo utero protulisti mundi Salvatorem.
Abbreviated transcription (Latin):
lium prestisse. quam oli
edificauit domũ subuxã
rum domo parantur nup¬
cie ecclesiarum dei. et fede¬
rantur terrenis celestia
In eo naniq utero uirgi¬
nis sponso mi mortali
uirginitas consecratur.
ut sit totum celeste com¬
te solemuter uir¬
guns festum que celestẽ
uobis uitam interris o¬
stendit: quoniam qui ñ
nubent neqz nubentur
erunt sicut angli in celo
Nec mirum si anglis com¬
paratur uirginitas: que
angłoꝵ dño federe copula¬
tur nupciaꝵ Et si quelibet
uirguntas tantum erigi¬
tur ut angelis comparet᷑.
multomagis beata et glo
mendatur pruulegio: et
ĩmenso ditatur mercimo¬
mo Icarco dilectissime a¬
mate quam collitis et col¬
lite quam amatis R

Expanded text:
lium praestitisse, quam sibi olim aedificavit domum, subnixam nimirum parantur nuptiae Ecclesiarum Dei, et foederantur terrenis coelestia. In eo namque utero Virginis, sponso immortali virginitas consecratur, ut sit totum coeleste comte solemniter Virginis festum, quae coelestem vobis vitam in terris ostendit: quoniam qui non nubent, neque nubentur, erunt sicut angeli in coelo. Nec mirum si angelis comparatur virginitas, quae angelorum Domino, foedere copulatur nuptiarum. Et si quaelibet virginitas tantum erigitur, ut angelis comparetur, multo magis beata et glormendatur privilegio, et immenso dicatur mercimonio. Idcirco, dilectissimae, amate quam colitis, et colite quam amatis:
Abbreviated transcription (Latin):
gitur sanctus uenã¬
cius bituria territo¬
ri se puellari prestaret af¬
fabilem et cum poculis fre¬
quentibus etiam calcia¬
menta deferret contigit ut
inspirante ueniret Lc̃o ñ¬
rat enuim tunc tp̃is
monasterium sc̃¬
martim propinqͥũ inqͥ
siluinus abbas gregem d̃õ
nancius accedens uirtutes¬
qz cernens beati martini

Expanded text:
gitur sanctus Venantius Biturigi territori se puellari praestaret affabilem, et cum poculis frequentibus etiam calciamenta deferret, contigit ut inspirante, veniret. rat enim tunc temporis monasterium Martini propinquum, in quo Silvinus abbas gregem Deo ddevotus accedens, virtutesque cernens beati Martini,
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie splendide. nisi ui¬
daicum populum sigͥt
qui cultumite exterius
habuit qui accepte legis
deliciis adintorem usus ẽ.
non ad utilitatem: Quẽ
uero laz arus ulceribus
tium figuraliter expri¬
nitur: Quidum con¬
uersus ad deun peccata
sua confiteri non erubu
it: huic nulnus incute
fuit Incutis quippe nul¬
nere uirus ausceribus
trahitur. et foras erũpit
ꝑctoꝵ confessio
cio: Qua peccati iurus
salubriter aꝑitur incõ¬
fessione: quõd pestifera
latebat in mente uuln̾a
et enuncutis insuꝑficiem
trahunt humorem putre¬
duns Et confitendo pecca¬
ta quid aliud agunus
isi malum quod in no¬
bis latebat aꝑunus Laza¬
rus uero nulneratus cu¬
piebat saturari de micis
que cadebant demensa di¬
iitis: et nemo illi dabat
Quia gentilem quemq
ad cognicionem legis ad¬
nuttere suꝑbus ille popu¬
lus despiciebat: qui dum
doctrinam legis non ad
cautatem habun sed ad
elacionem quaside at¬
ceptis opibus tumuit

Expanded text:
plendide, nisi Judaicum populum significat, qui cultum vitae exterius habuit, qui acceptae legis deliciis ad nitorem usus est, non ad utilitatem? Quem vero Lazarus ulceribus ulum figuraliter exprimit? Qui dum conversus ad Deum peccata sit, huic vulnus in cute fuit. In cutis quippe vulnere virus a visceribus trahitur, et foras erumpit. catorum confessio, tio? Quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Vulnera etenim cutis in superficiem trahunt humorem putredinis. Et confitendo peccata quid aliud agimus, nisi malum quod in nobis latebat aperimus? Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad cognitionem legis admittere superbus ille populus despiciebat. Qui dum doctrinam legis non ad charitatem habuit, sed ad elationem, quasi de acceptis opibus tumuit
Abbreviated transcription (Latin):
listinoꝵ ad isrł Quod cum
audissent filii isił: tinuer̃t
afacie philistinoꝵ Dixerũt¬
qz ad samuel. Ne cesses pro
nobis clamare ad dñm de¬
um nostrum: ut saluet
nos de manu philistinoꝵ
lactantem unum: et ob¬
tulit holocaustum inte¬
grum dommo et clama¬
uit saiuel ad donunin
dominus

Expanded text:
listinorum ad Israel. Quod cum audissent filii Israel, timuerunt a facie Philistinorum. Dixerunt ad Samuelem: ne cesses pro nobis clamare ad Dominum Deum nostrum, ut salvet nos de manu Philistinorulactentem unum, et obtulit illum holocaustum integrum Domino, et clamavit Samuel ad Dominum Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Ndiebus illis ł mi¬
exierunt exisrł fi¬
lii iniqui: et suaserunt
multis dicentes Eamus
et disponanius testamẽ¬
tum cum gentibus que
circa nos sunt: quia ex
quo recessimus ab eis in¬
uentrunt nos mala
multa Et bonus insus
est sermo in ocłis eorum
et destinauerunt aliqui
de ppło: et abierunt ad re¬
gem. et dedit illis potesta¬
tem ut facerent iusticiaᷤ
gencium Responsoriũ

Expanded text:
n diebus illis exierunt ex Israel filii iniqui, et suaserunt multis dicentes: Eamus et disponamus testamentum cum gentibus quae circa nos sunt, quia ex quo recessimus ab eis, invenerunt nos mala multa. Et bonus visus est sermo in oculis eorum. Et destinaverunt aliquos de populo, et abierunt ad regem, et dedit illis potestatem ut facerent justitiam ge
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sꝰ Creatorom̃ium deus ter¬
ribilis et fortis iustus et mise¬
ricors Da paceri¬
t regnauit alexã¬
der anis duode¬
cun et mortuuis est Et ob¬
miuerunt pueri euis re-¬
gnum unusquisq mlo¬
cosuo et iniposuerunt sͥ
ommes dyademata post
mortem eius: et filii eoꝵ
post eos annus multis
Et multiplicata sunt
mala interra Et exiit ex
eis radix peccati antio¬
chus illustris filius an¬
tiochi regis qui fuerat ro¬
me obses: et regnauit ĩ

Expanded text:
s. Creator omnium Deus, terribilis et fortis, justus et misericors. Da pacemt regnavit Alexander annis duodecim et mortuus est et obtinuerunt pueri eius regnum unusquisque in loco suo et inposuerunt sibi omnes diademata post mortem eius et filii eorum post eos annis multis et multiplicata sunt mala in terra et exiit ex eis radix peccatrix Antiochus Inlustris filius Antiochi regis qui fuerat Romae obses et regna
Abbreviated transcription (Latin):
ultis ergo signis
glorificante dño¬
fideliter reluctãte: iussit
quadracianus os eius la¬
pidibus contũdi Hylari¬
nũ uͦ monachũ incon¬
spectu eius tamdui fusti¬
bus cedi donec spiritum
enutteret deinde beatũ
donatũ incustodia reclu
gladio eum ꝑcussit uiiͦ
idus augusti euius corpͦ

Expanded text:
ultis ergo signis Dominus glorificans are. Cui fideliter reluctanti, jussit Quadratianus ejus os lapidibus contundi, Hilarinum vero monachum in conspectu ipsius tandiu fustibus caedi donec spiritum emitteret; deinde beatum Donatum in custodia recludgladio percussit septimo Idus Augusti. Cujus corpus
Abbreviated transcription (Latin):
Scio et benescio Lc̃o scd̾a
ecius dixit. Ergo
siscis fac ut uuu̾¬
sisciant: ut et tu uiuas
et derus tuus augeatur
ci et facio: ut et derus m̃s
augeatur decius dixit¬

Expanded text:
Scio et bene scio. » ecius dixit: « Ergo si scis, fac ut universi sciant, et tu vivas et clerus tuus augeatur.ci et facio, ut clerus meus augeatur. » Cui Deci
Abbreviated transcription (Latin):
tus uero lector fugam pe
dum et habitauit cum
hylarino gloriosissimo
monacho seruiens dño
cõtinuis oracionibus et
ppło. et de corꝑe xp̃i ac san¬
giũe ip̃ius ppłs uentra¬
biliter recrearetur dici¬
chonus quidam nomũe
autinus tradebat sactũ
sanguinem xp̃i: et subi¬
to paganoꝵ in pulsu ce¬
cidit et sanctũ calitem cõ¬
muut. unde ualde tri
collecta sunt fragmẽta
dñici calicis et becito iuro
allata. que flens suscipi¬
ens or̃one facta: uas in
primam formam restau¬
rauit. Quo signo ꝑcussi

Expanded text:
tus vero lector fuga petiit  et habitavit cum Hilarino gloriosissimo monacho, serviens Deo continuis orationibus et populo, et de corpore Christi ac sanguine ipsius populus venerabiliter recrearetur, diaconus quidam nomine Antimus tradebat sacrum sanguinem Christi, et subito paganorum impulsu cecidit, et sanctum calicem comminuit. Unde valde triscollecta sunt fragmenta Dominici calicis, et beato viro allata. Quae flens ille suscipiens, oratione facta, vas in pristinam formam restauravit. Quo signo perculsi
Abbreviated transcription (Latin):
Runc autem dicit dr̃s. Ab¬
sit hoc ame. sed quicũqz ho¬
norificauit me: glorifica¬
bo eum. Qui autem cõtem¬
p̾cidam brachium domus
patris tui: nt non sit senex
indomo tua Et uidebis e¬
mulum trum in templo
muniu̾sis prospis isrł. et
non erit senex in domo tua
om̃ibus diebus Terĩtam̃
non aufferam urum peĩ¬
tus exte ab altari meo. sed
ut deficiant ocłi tui et ta¬
bescat aĩa tua Et pars ma¬
gna domus tue morietur.
sum ad unilem etatem
uenerit Noc autem erit
rum est:duobus filiis tius.
ofin ⁊ finees indie una mo¬
rientur ambo et suscitabo
sacerdotem michi fi delem:
qui iuxta cor meum et aĩtiz
meam faciat Et edificabo ci
domũ fidelem: et ambula¬
bit cum xp̃o meo cunctis di¬
ebus Futurum est autem
ut quicunqz remanserit in
domo tua. nrĩat ut oret ꝓeo:
et offerat nũmũ argenteũ
et tortam panis. dicetq di¬
mitte me obsecro ad unã
partem sacerdotalem: ut co¬
medam bucellam panis

Expanded text:
Nunc autem dicit Dominus: AbNunc autem dicit Dominus: Absit hoc a me: sed quicumque honorificaverit me, glorificabo eum: qui autem contem brachium domus patris tui ut non sit senex in domo tua et videbis aemulum tuum in templo in universis prosperis Israhel et non erit senex in domo tua omnibus diebus verumtamen non auferam penitus virum ex te ab altari meo sed ut deficiant oculi tui et tabescat anima tua et pars magna domus tuae morietur cum ad virilem aetatem venerit hoc autem erit rum est duobus filiis tuis Ofni et Finees in die uno morientur ambo et suscitabo mihi sacerdotem fidelem qui iuxta cor meum et animam meam faciat et aedificabo ei domum fidelem et ambulabit coram christo meo cunctis diebus futurum est aut quicumque remanserit in domo tua, veniet ut oretur pro eo, et offerat nummum argenteum, et tortam panis, dicatque: Dimitte me obsecro ad unam partem sacerdotalem, ut comedam bucellam panis
Abbreviated transcription (Latin):
bat fuscinulam tridentem
in manu sua. ⁊ mittebat
cam in lebetem. nel in calda¬
nam aut in ollam suie m¬
cacabun et omne quod le¬
nabat fuscinula tollebat
sacerdos sibi. Sic faciebant
nuel proficiebat atqz cre¬
scebat: et placebat tamdeo
quam hommibus Tenit
autem uir dei ad heli: et eut
ad eum Hec dicit dñs ꝯũ¬
quid non aꝑte reuelatus
sum domui patris tui cum
essent megypto indomo
pharaonis. et elegi eum ex
om̃ibus tribubus ilrł mͥ ĩ
sacerdotem ut ascenderet
ad altare meum et adolet
michi ĩcensũ. et portaret e¬
phod coram me. et dedi do¬
nui patus tui omĩa desa¬
crificiis filioꝵ isrł. Quare
calce abicitis uictimam me¬
am et munera mea que p̾¬
cepi ut offerrentur in tem¬
plo et magis honorasti fili¬
os tuos quã me. ut come¬
deretis primicias om̃s sa¬
crificii isrł ppłi mei: Propt̾¬
ea ait dominus deus iscl
Loquens locutus sum ut
domus tua et domus prĩs
tiu ministraret in conspectu
meo: usqz in sempiternũ

Expanded text:
bat fuscinulam tridentem bat fuscinulam tridentem in manu sua, et mittebat eam in lebetem, vel in caldariam, aut in ollam, sive cacabum: et omne quod levabat fuscinula, tollebat sacerdos sibi: sic quoque faciebat muhel proficiebat atque crescebat et placequam hominibus venit autem vir Dei ad Heli et ait ad eum haec dicit Dominus numquid non aperte revelatus sum domui patresset in Aegypto in domo Pharaonis? Et elegi eum ex omnibus tribubus Israel mihi in sacerdotem, ut ascenderet ad altare meum, et adoleret mihi incensum, et portaret ephod coram me: et dedi domui patris tui omnia de sacrificiis filiorum Israel. Quare calce abjecistis victimam meam, et munera mea quae praecepi ut offerrentur in templo: et magis honorasti filios tuos quam me, ut comederetis primitias omnis sacrificii populi mei? Propterea ait Dominus Deus Israel: Loquens locutus sum, ut domus tua, et domus patris tui, ministraret in conspectu meo, usque in sempiternum.
Abbreviated transcription (Latin):
bostiam sollennẽ et uotũ
suum et anna non ascẽdit
dixit autem anna iuiro suo
Non uadam donec ablacte¬
tur infaris: et ducam eum
et appareat ante conspectũ
et mane donec ablactes eũ
precorq: ut inpleat dñs
uerbum suũ Mansit
ergo nulier. et lactauit fi¬
liu̾m suũ: donec amoueret
modis farine et anfora ui¬
ni: et adduxit eum in do¬
mum dei in sylo puer aut
crat ad huc in fantulus.
en
t mmolauerunt initu¬
lun: et obtulerunt puerũ
mi donune. uiuit anma
tua. ego sum illa mulier
que steti coram te hic orãs
deum pro puero isto ora¬
iii. et dedit michi peticionẽ
meam quam postulcuũ
in eum. domino: cunctis di¬
ebus quibus fuerit accom¬
modatus dño Et adoraue¬
runt ibi dominum Et
abit elchana in ramaitha
in domũ suam puer autẽ
erat minister inconspectu
dñi ante faciem heli sacer¬
dotis porro filu heli filu be¬
li al: nescientes dominum
neq officium sacerdotum
q inimolasset uictimam
uenebal puer sacerdotis dũ
coquerentur carnes Et habe¬

Expanded text:
nem, et votum suum, et Anna non ascendit: dixit enim viro suo: Non vadam, donec ablactetur infans, et ducam eum, et appareat ante conspectum et mane donec ablactes eum: precorque, ut impleat Dominus verbum suum. Mansit ergo mulier, et lactavit filium suum, donec amoveret modiis farinae, et amphora vini, et adduxit eum in domum Domini in Silo. Puer autem erat adhuc infantulus: et immolaverunt vitulum, et obmi Domine, vivat anima tua: ego sum illa mulier, quae steti coram te hic orans Dominum. Pro puero isto oravi, et dedit mihi Dominus petitionem meam, quam postulavi vi eum Domino, cunctis diebus quibus fuerit accomodatus Domino. Et adoravit ibi Dominum. Et abiit Helcana Ramatha in domum suam puer autem erat minister in conspectu Domini ante faciem Heli sacerdotis porro filii Heli filii Belial nescientes Dominum neque officium sacerdotum que immolasset victimam, veniebat puer sacerdotis, dum coquerentur carnes, et habe
Abbreviated transcription (Latin):
eti gͦ mane et de ange¬
sica certi uictoria:
obiuant xp̃iam paganis
Atq in primo belli apꝑatu:
garganus ĩmenso tremo¬
re concutitur ffulgura cre¬
ba uolant et caligo tenebro¬
sa totum montis cacumẽ
partim ferro hostium. ꝑ¬
tumn igniferis impulsi sa¬
gittis Et neapolim usq ꝑ
sequentib atq extrema
queq cedentib adu̾sariiˢ.
menia tandem sue urbis
moribundi sub intranti¬

Expanded text:
eti ergo mane, et de angelica certi victoria, obviant Christiani paganis, atque in primo belli apparatu Garganus mons immenso tremore concutitur, fulgura crebra volant, et caligo tenebrosa totum montis cacumen partim ferro hostium, partim igniferis impulsi sagittis, ad Neapolim usque sequentibus, atque extrema quaeque caedentibus adversariis, moenia tandem suae urbis moribundi subintrant
Abbreviated transcription (Latin):
t erat pax interra
isrł et amorreum
iudisabat quoq samuel
isrł cunctis diebus iute
sue Et ibat per singulos ã¬
nos airtuiens bethel et gal¬
gathi et maffath. et indi¬
cabat isrłm in sup̃dictis
locis reuertebaturq in ra¬
matha ibi eĩ erat domus

Expanded text:
 eratque pax inter Israhel et Amorreum iudicabat quoque Samuhel Israhel cunctis diebus vitae suae et ibat per singulos annos circumiens Bethel et Galgal et Masphat et iudicabat Israhelem in supradictis locis revertebaturque in Ramatha ibi enim erat d
Abbreviated transcription (Latin):
autem cuin senuisset samu¬
el posuit filios suos iu¬
men filii eius primogẽi¬
ti iohel et nomen scd̃i a¬
bia iudicum inbersabee
Et non ambulauerunt
filii illius ĩuiis eius sed¬
declinauerũt post auari¬
ciani. t acceperunt
minieri ⁊ peruerterunt
iudicium Congregati gͦ
uiu̾si maiorẽs n̾atu
ad samuel in ramatha:
dixeruntq ei Ecce tu senu¬
isti: et filii tui non ambu¬
lant in uiis tuis ¶on¬
stitue nobis regem̃ ut in¬
dicet nos: sicut ⁊ uniu̾se
habent naciones displicu¬
it sermo in oculis samuel
co ꝙ dixissent da nobis re¬
gem ut iudicet nõ. Et

Expanded text:
autem, cum senuisset Samuel, posuit filios suos jumen filii ejus primogeniti Joel, et nomen secundi Abia, judicum in Bersabee. Et non ambulaverunt filii illius ideclinaverunt post avaritiam acceperuntque munera et perverterunt iudicium congregati ergo universi maiores natu ad Samuhel in Ramatha dixeruntque ei ecce tu senuisti et filii tui non ambulant in viis tuis constitue nobis regem ut iudicet nos sicut universae habent nationes displicuitque sermo in oculis Samuhelis eo quod dixissent da nobis regem ut iu
Abbreviated transcription (Latin):
um iulianus
imperator per¬
sequeretur xp̃i¬
anos: gordianus uicariꝰ
ianuarium uolebat com¬
pellere ad sacrificandum.
S tandem per predicatio¬
nem ip̃ius ianuarii conu̾¬
sus. parrexit flens ad uxorẽ
suam marinam: ⁊ simul
coram ianuario prostrati.¬
bant. Ad hec ianuarius re-¬
spondit. Uidete si bene cre¬
dicis: et ne quid in abscon¬
ditis teneatis. Marina ren¬
dit. Tinam ymaginem
pro qua dei martires torq̃¬
bantur.

Expanded text:
um Iulianus imperator persequeretur christianos, Gordianus uicarius Ianuarium uolebat compellere ad sacrificium, sed tandem per predicationem ipsius Ianuarii conuersus perrexit flens ad uxorem suam nomine Marinam. Et simul coram sancto Ianuario prostratbant. Ad hoc sanctus Ianuarius respondit: «Videte si bene creditis et ne quid in absconditis teneatis». Marina respondit: «Vnam ymaginem repositam, qua dei martyres torquebantur».
Abbreviated transcription (Latin):
penitus ministrari. post
iussit beatum primũ addu¬
ci: et dixit ei. Ecce frater tu
latio ip̃oꝵ. Dinde si tu sic
feceris: socius eius eris. Ne¬
spondit scũs primus. Et
si tu es filius diaboli. ta¬
men nesciens. uerũ in par¬
te dixisti: quia frat meus
Noui enim docente me ã-¬
gelo. quid de feliciano feci¬
sti: et utinam merear ei
iungi.¬

Expanded text:
penitus ministrari. Post iussit beatum Primum adduci et dixit ei: «Ecce, frater tuulatio eorum. Vnde si tu sic feceris, socius eius eris». Respondit sanctus Primus: «Et si filius es dyaboli, tamen nesciens uerum in parte dixisti, quia frater meuNoui enim docente me angelo quid de Feliciano fecisti, et utinam merear ei iungi
Abbreviated transcription (Latin):
ilico sententia ꝯdempnat᷑.
fides: per fidelem martirẽ
conseruatur. Nullus ibi¬
dem diuina temperante
gr̃ã: in fallacib iuramẽ¬
tis nomen ip̃ius marti¬
ris inuocare aut meno¬
rare presumit. O preferen¬
dum beatitudĩe martirẽ.
qui tantũ obtinuit apd̃
deum. ut ostende possit pꝰ
obitum: ꝙ odit iniquita¬
tem. diligit ueritatem.
Obtestatur periuriũ: con¬
dempnat mendaciũ . Dete
statur malignos perfidiã
emulantes: dat perditiois
exemplum specialius ut

Expanded text:
illico sententia condemnatur; illico sententia condemnatur; fides per fidelem martyrem conservatur. Nullus ibidem, divina obtemperante gratia, in fallacibus juramentis nomen ipsius martyris invocare, aut memorare praesumit. O praeferendum beatitudine martyrem, qui tantum obtinuit apud Deum, ut ostendere possit post obitum, quod odit iniquitatem, et diligit veritatem, detestatur perjurium, condemnastatur malignos, perfidiam aemulatur, dat perditionis exemplum specialibus ut
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus pontifex:
est in eadem etiam urbe:
pro saluationũ beneficiis
cum ceteris martiribz cũ
ueneratione debita est tu¬
mulatus. preterito tẽpore
ꝙͣtum fuit a ciuibus suis
honoratus atq dilectus.
sepulture sue locus mani¬
festis declarat indiciis: in
tantum ut infra muros
amor populi diffusus cor-¬
dum recipet sacerdotis: quẽ
olim pro bonitate. mãsue¬
tudine. et sanctitatis con¬
stantia. satis diligebat su¬
perstitem. Nam si quis ad
eius limina egrotus ad¬
uen̾it: in de deo opitulãte
reuertitur confortatus. Si
cus. claudus. surdus. mu¬
tus. et ab aduersa parte
uexatus aduen̾it: suam
remedia pristina sine mo-¬
ra paripit oportuna. Ien
nter cetera uututũ
suarum insignia
multiplicia: martir prefe¬
rendus in suo noĩe non
patitur impunitã ferre ꝑ¬
fidiam. Nam si quis ĩtr̃a
septa ecclie ip̃ius. inuoca¬
to nomine xp̃i super eius
scmn altare sub falsitatis
ingenio mendax perpetra¬
re temptau̾it sacrantentũ:
ultione diuina ꝑditionis

Expanded text:
sanctus pontifex dpletatus est, in eadem etiam urbe pro salvationum beneficiis cum caeteris martyribus veneratione est debita tumulatus. Praeterito tempore, quantum fuit a suis civibus honoratus atque dilectus, sepulturae suae locus manifestis declarare videtur indiciis, in tantum ut infra muros amor populi diffusus cordum reciperet sacerdotis, quem eum pro bonitatis mansuetudine et sanctitatis constantia satis diligebat superstitem. Nam si quis ad ejus limina aegrotus advenerit, inde Deo opitulante revertitur confortatus; si cus, claudus, surdus, mutus, ab adversa parte vexatus advenerit, suam remedia pristina sine mora percipit opportuna. 7. Inter caetera virtutum suarum insignia multiplicia, martyr in suo nomine non patitur impunitam ferre perfidiam. Nam si quis intra septa ecclesiae ipsius, invocato nomine Christi super ejus sanctum altare, sub falsitatis ingenio mendax perpetrare tentaverit sacramentum, ultione divina perditionis
Abbreviated transcription (Latin):
do nata est uirgo beatissima
tunc illuminatus est mundus
stirps becita radix sancta et be¬
nedictus fuictus tuus p̃ dm̃

Expanded text:
do nata es, Virgo sanctissima, tunc illuminatus est mundus. Stirps beata, radix sancta, et benedictus fructus tuus,
Abbreviated transcription (Latin):
ihĩn xp̃m non esse deũ
aut non esse uerum de¬
ui aut non cum patre
unum et solum deum ãt
sima diumorum testĩo¬
rum. et cõsona noce cõ¬
uicti st̃ diñ st̃ illa inprĩcipio
erat uerbum. et uerbũ
erat apud deum: et deus.
crat uerbum Mamfestũ
est enĩ ꝙ uerbum dei fi¬
lium dei unicũ accipimꝰ
de quo post dicit Et uerbñ
caro factum est. Propter
natiitatem incarnaci¬
ois eius que facta est ĩ
tempore ex uirginel nͣ
Neo cuitem decla¬
rat non tãtum de¬
ui esse sed etiam eiusdẽ
sum pr̃e substrncie. quia
cum dixisset: et deus erat
uerbum: Hoc erat in qͥt
inprincipio apꝰ dm̃i sĩa
per ip̃m facta sunt: et si¬
ne ip̃o factum est nichil
Req eiũ dicit omĩa. ni¬
sique facta sunt: id est om¬
nem creaturam Tnde
liqui de apparet. ip̃m fct̾m
non esse per quem facta
sunt omĩa et sifactus
non est creatura non ẽ
Si autem creatura nõz.
eusdem cum patre sub¬
stancie est

Expanded text:
Christum non esse Deum, aut non esse verum Deum, aut non cum Patre unum et solum Deum, autsima divinorum testimoniorum et consona voce convicti sunt, unde sunt illa: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Manifestum est enim quod Verbum Dei, Filium Dei unicum accipimus: de quo post dicit: Et Verbum caro factum est: propter nativitatem incarnationis ejus, quae facta est in tempore ex Virgine. In eo autem declarat non tantum Deum esse, sed etiam ejusdem cum Patre substantiae, quia cum dixisset, Et Deus erat Verbum: hoc erat, inquit, in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. neque enim dicit omnia, nisi quae facta sunt, id est omnem creaturam. unde liquido apparet ipsum factum non esse per quem facta sunt omnia; et si factus non est, creatura non est; si autem creatura non est, eiusdem cum patre substantiae est
Abbreviated transcription (Latin):
tem dño xp̃o propheta te¬
statur. magnus dominꝰ
et laudabilis nimis: et
magnitudinis eius non
est finis. Iste peccatoꝵ con¬
sortia declinans. ab om̃i
immunus ꝑmansit. Hic
adhuc ex itero matus
spiritu sancto repletus est.
in illo habitat om̃is ple
sedem sibi uteri uirgina¬
lis in quo carnem susciꝑet
consecrauit . iste multõs
filiorum ifrael ad dominũ
suo tempore predicando cõ¬
uertit: ille multos cotidie
de uniuersis per orbem na¬
tionibus ad suam fidem
et caritatem interius illu¬
strando conuertẽ non desi-¬
stit. recte igitur natiuitas¬
celebratur illius: qui talis
potentia magnitudinis.
dominicis proꝑinquabat
operibus. R nter natos

Expanded text:
 de illo Propheta testatur: Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non erit finis . Iste, peccatorum consortia declinans, ab omni immunis permansit. Hic adhuc ex utero matris Spiritu sancto repletus est, in illo habitat omnis plensedem sibi uteri virginalis in quo carnem susciperet, ipse consecravit. Iste multos filiorum Israel ad Dominum suo tempore praedicando convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non desistit. celebratur illius qui talis potentia magnitudinis Dominicis propinquabat operibus. Recte ortus
Abbreviated transcription (Latin):
as eorum sp̃ales qz uirtu¬
tes pront anditas lingne
nostre ingenuq tenuitaᷤ
patitur. mimo ut misi¬
cors deus annuit prolo-¬
quanuir Hic itaq ille ẽ
ualidissima ĩuictaq no¬
bis credendi funda mẽta
constituit Nam percũctã¬
te domino quis ab hoĩb¬
esse diceretur: respondit
Tues xp̃s filius dei uini
Id est. tu domine de carne
uirgnus factus es xp̃us
qui dei mui es filius sem¬
piternus

Expanded text:
as eorumque speciales virtutes, prout ariditas linguae nostrae ingeniique tenuitas patitur, imo ut misericors Deus annuit, proloquamur. 2. Hic itaque ille est validissima invictaque nobis credendi fundamenta constituit. Nam percunctanti Domino quis esse ab hominibus diceretur, respondit: Tu es Christus Filius Dei vivi ; id est, tu, Domine, de carne Virginis factus es Christus, qui vivi Dei Filius es sempiternus
Abbreviated transcription (Latin):
cd dum quorũdam
dericoꝵ et monacho¬
rum lascunam increparet:
illi mmirum indignati ĩ
eis turpiter est derisus Qd̃¬

Expanded text:
ed dum quorumdam Clericorum et Monachorum lasciviam increparet, illi nimium indignati ei eis turpiter est derisus
Abbreviated transcription (Latin):
te. uirgo ꝑmansit Tanta
denq lassitudine fatiga¬
tus est. instratu suo ut ia¬
cens funiculo adtrabem
suspenso supinis manibz
monasterii pro ut poterat

Expanded text:
te composuit. Tanta denique lassitudine fatigatus est ut etiam in stratu suo jacens, funiculo trabe suspenso supinus apprehefficium monasterii prout poterat,
Abbreviated transcription (Latin):
bus bonis et flore prime¬
ne iuuẽtutis florentibus
erhortacio crudelitas est
Et conu̾sa ad filios: dixit
Tidete filii celum: et sursũ
aspicite. ubi uos expectat .xͨ.
cum sanctis sins pugnate

Expanded text:
bus bonis, et flore primae juventutis florentibus.exhortatio tua crudelitas est. Et conversa ad filios suos dixit: Videte, filii, coelum, et sursum aspicite ubi vos exspectat Christus cum sanctis suis. Pugnate
Abbreviated transcription (Latin):
sunũ est: cum siquidꝰ uirtu¬
tum cius grã non sermo¬
nilz cxponenda sit. szoꝑib
comprobanda. Cun tr̃¬
dicat scriptura: glona prĩs
est filius sapins qnͣte huiꝰ
sũt glĩe qui tantoꝵ filiorũ
sapientia et deuotione leta¬
tur. In pisto enim ihũ per

Expanded text:
se est. Cum siquidē virtutum eius gratia non sermonibus exponenda sit, sed operibus comprobanda. Cum enidicat scriptura, Gloria Patris est Filius sapiens: quantæ huius sunt gloriæ, qui tantorū siliorum sapientia & deuotione lætat
Abbreviated transcription (Latin):
hac sancta plebe pt̾
isse mtutis et git: de hoc qͣi
quodam fontẽ lucidissimo
oim ruurloꝵ puritas ema¬
nauit. E teni quia castita¬
tis polebat ingore quia ab¬
stinentie gliabatur angu¬
stiis quia blandimentis t¬
rat predictus leuitatis om̃i¬
bat affertum. Bent et con¬
grue in hac die qua nobis
paradisum transitus exul¬
tabilem reddidit: pñtis pĩ¬

Expanded text:
hac sancta plebe potest esse virtutis et gratiae, de hoc quasi quodam fonte lucidissimo, omnium rivulorum puritas emanavit. Etenim, quia castitatis pollebat vigore, quia abstinentiae gloriabatur angustiis, quia blandimentis erat praeditus lenitatis, omvit affectum. Bene et congrue in hac die quam nobis paradisum transitus exsultabilem reddit, praes
Abbreviated transcription (Latin):
sermo diuurꝰ Ne laudes hoĩez
in uita sua. Tanꝙͣ si dicit
Lauda post mortent. magni¬
fica post cõsummatione. Du¬
extollas. quãdo net laudantẽ
adulatio nocet nec laudatũ
trmptat elatio. Tu aut̃ .R̾.¬

Expanded text:
des hominem in vita sua ; tanquam si diceret: lauda post vitam, magnifica post consummationem. Duitatis extollas, quando nec laudantem adulatio movet, nec laudatum tentat elatio. Lauda er
Abbreviated transcription (Latin):
oncessa pͥmum po¬
testate signorum
misit p̃dicare regnum der.ut
promissor magnitudinẽ
attestaretur etiam magni¬
tudo factorum fideinq daret
uerbis uirtus ostensa. ⁊ no¬
ua facerent qui nona p̾di¬
sarent Tande nunc quoqz
cum fideliũ numerositas
excreuit extra sanctam eccle¬
siam: multi sunt qui uitã
mirtutum tenent. et signa
uirtutũ non habent. Quia
frustra miraculum foris o¬
stenditur: si de est qd̃ intus
operetur Nam iuxta magi-¬
stri gencium uocem: lingue
in signum sunt non fidelib
sed infidelibus

Expanded text:
oncessa primum potestate signorum, misit praedicare regnum Dei ut promissorum magnitudini attestaretur etiam magnitudo factorum, fidemque verbis daret virtus ostensa, et nova facerent, qui nova praedicarent. Unde cum fidelium numerositas excrevit intra sanctam Ecclesiam, multi sunt qui vitam virtutum tenent, et signa virtutum non habent. Quia frustra miraculum foras ostenditur, si deest quod intus operetur. Nam juxta Magistri gentium vocem: « Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus