comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crucis salus sic om̃ib qͥinfrontib notant᷑ apd
Qechiel dñs dicit. Transi ꝑmediã i hrłm. & no¬
tabis signa tausuꝑ frontes uiroꝵ qͥ ingemuui
&̾ merent obiniqͥtates qͣ fuit᷑ in medio ipsoꝵ
Item illic. Uadite & cedite & nolite paree ocłis
ur̃is. nolitemisereri: Seniores ac iuuenes &
uirgines. & paruulos & mulieres intͣsicite.
ut ꝑdant᷑. Oiẽm aut̃ suꝑ q̃m signũ scͥptũ:.
ne titigerits. Itẽ inexodods admoysen. &
erit sanguis in signo uob̾ suꝑ domos inqͥb
ibi eritis. Et uidebo sanguinẽ. & ꝓtegã uos
& ñ erit in uobis plaga diminutionis. cũ

Expanded text:
crucis salus sit omnibus, qui in frontibus notantur, apud Ezechielem Dominus dicit: « Transi mediam Hierusalem, et notabis signo thau super frontes virorum, qui ingemunt et moerent ob iniquitates quae fiunt in medio ipsorum . » Item illic: « Vadite et caedite, et nolite parcere oculis vestris, nolite misereri seniores, ac juvenes, et virgines, et parvulos, et mulieres interficite, ut perdantur. Omnem autem super quem signuncipite. Item in Exodo Deus ad Moysen: Et erit sanguis in signo uobis super domos, in quibus ibi eritis: et uidebo sanguinem et protegam uos, et non erit in uobis plaga diminutionis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
obtenebrabit᷑ dies lucis. Et ꝯũtam dies
festos inluctũ. & omĩa cantiea ura inla¬
pariit & teduit anima eiꝰ. subiit sol &
cum adhuc medius dies eẽt. c̃fusa ⁊ & ma¬
ledicta Reliqͦs eoꝵ ingladio dabo inc̃spec
hora tenebrȩ factȩ st̃ ꝑ totã t̾ram. usq
in nonã horam.YQđ amorte ñ uinceret
nec ap̃ inferos remansurꝰ eet̃. inpsało.x iuii.¬

Expanded text:
s festos in luctum, et omnia cantica vestra in laparit, et taeduit anima ejus: subiit sol, et cum adhuc medius dies esset, confusa est et maledicta. Reliquos eorum in gladio dabo in conspehora tenebrae factae sunt per totam terram, usque in horam nonam . » Quod a morte non vinceretur, nec apud inf
Abbreviated transcription (Latin):
mittunt᷑ ęt̾na. Tp̾raliũ aut̃ bonoꝵ atq carna¬
lium & sp̃ualiũ atq et̃noꝵ q clarior certiorq
felicitatẽ adno do ꝓmagno munere sꝑandam
pectariq oportere. aꝑtissima distinetione
ad iungens. dicens. Loꝗ̃re filiis ifrł. Potest &
ita distingui. & locutꝰ ÷ d̾ns ad moys en
& aaron dicens. Ista distinctio legis ꝗ̃cũq

Expanded text:
omittuntur et aeterna. temporalium autem honorum atque carnalium et spiritalium atque aeternorum quae clarior certiorquefelicitatem a domino deo pro magno munere sperandapectarique oportere apertissima distinctione adiungens dicens: loquere filiis Israhel. potest etiam ita distingui: et locutus est dominus ad Moysen et Aaron dicens: ista distin
Abbreviated transcription (Latin):
dubio magna ÷ ista distinctio. & recte intel¬
ligrẽ duo testam̃ta distinguere. Ladẽ qͥppe
st̃ inuetere & nouo. ibi obu̾brata. Hic re¬
uelata. Ibi p̃figata. hic manifestata. Nam
ñ solũ sacram̃ta diu̾sa st̃ uerũ & ꝓmissa

Expanded text:
magna est ista distinctio; et recte intellegitur duo testamenta distinguere. eadem quippe sunt in uetere et nouo: ibi obumbrata, hic reuelata, ibi praefigurata, hic manifestata. nam non solum sacramenta diuersa sunt uerum etia
Abbreviated transcription (Latin):
gurabant: ubi similit̃ sine uicio ꝑ ecora
imolari iubent᷑. Erat qͥppe illa caro pect
tionẽ ds uoluit cõm̃dare.parũ fuit dr̾e
si repetendi causa dictum ÷. fortasse ñ fru¬
stra ÷. q eam rem ipsa repeticio firmiꝰ cõri¬
dauit. quaꝗͣ & illud ñ abhorr& auero. ut
udo additum in telligatur. q̃ ñ ht̃ inseu
cium.cũ iam dictũ gẽt uiuencã sine ui¬

Expanded text:
gurabant, ubi similiter sine uitio pecora immolari iubentur. erat quippe illa caro in sitionem deus uoluit commendare, parum fuit dicere: si repetendi causa dictum est, fortasse non frustra est, quod eam rem ipsa repetitio firmius commendavit. Quanquam et illud non abhorret a vero, ut ideo additum intelligatur, quae non habet in se vitium, cum jam dictum esset, juvencam sine vi
Abbreviated transcription (Latin):
baptismatis ad uincta chrismatis oleo ꝑune¬
ta sc̃ĩ spẽ igne solidata ꝑ humilitatis spm
monstrantes
de iuuenca rufa.¬
ciner̾ẽ ad aꝗͣ asꝑsionis eoꝵq mundationis quĩ
mortuũ tetigerint. ꝓficere Lexmandaũ nec
tacere ꝑmittim Cuidentissimũ enĩ signũ in
ea noui testam̃ti p̾sigͣat᷑. nec satis digne festi¬
nantes dr̾edetanto sacͣm̃to ualemꝰ. Primo
enĩ qͣ rta cepit de hac re loqui scͥpt᷑a qͤm non
moueat. & intentissimu faciat in altitudi¬

Expanded text:
baptismatis adjuncta, chrismatis oleo peruncta, sancti Spiritus igne solidata, per humilitatis spiritum monstrantesDe iuuenca rufa,cinerem ad aquam aspersionis eorumque mundationem qui mortuum tetigerint proficere lex mandauit, nec tacere permittimur — euidentissimum enim signum in ea noui testamenti praefiguratur — nec satis digne festinantes dicere de tanto sacramento ualemus. primo enim quod ita coepit de hac re loqui scriptura, quem non moueat et intentissimum faciat in altitudi
Abbreviated transcription (Latin):
pꝑ similitudinẽ carnis peccati. ut de peccato
dãpnar & peccatũ. In tͥture & colũba. ꝑ ꝑ dm̃
& hoĩem. qr mediator di & hõuũ induarum
subarũ c̃iunctione ostendebat᷑. Porro insimi.¬
Laginẽ. c̃sꝑsionis credentiũ ꝑ aquã baptisma-
strabat. Nos aut̃ moralit᷑ munꝰ ło uitulũ of-¬
ferimꝰ cũ carnus suꝑbiã iuncimꝰ. Agnũ.cũ irra.¬
tionabiles motꝰ. & insipientes corrigimus.¬

Expanded text:
i, ut de peccato damnaret peccatum ; in turture, et columba, propter Deum hominem, quia Mediator Dei et hominis in duarum substantiarum conjunctione ostendebatur. Porro in similaginis conspersione credentium, per aquam baptismatistrabat. Nos autem moraliter munus Deo vitulum offerimus, cum carnis superbiam vincimus; agnum, cum irrationabiles mot
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlos ascendentẽ. & ꝑasꝑsionẽ sui sanguinis
in aqua baptismi połos noui testam̃tiscif¬
cantẽ: Qđ ut manifestius iudeat᷑ nc̃ ipsa pͥn¬
cipalia sacͥficia q̃ in altari ext̾ioris tabnacłi
cremabant᷑. cũ suis expositionib ad mediũ
deducamꝰ. suo p̾tea loco ea q̃ fiebant in

Expanded text:
coelos ascendentem, et aspersione sui sanguinis in aqua baptismi populos Novi Testamenti sanctificantem? Quod ut manifestius videatur, nunc ipsa principalia sacrificia, quae in altari exterioris tabernaculi cremabantur, cum suis expositionibus ad medium deducamus: suo postea loco ea, quae fieban
Abbreviated transcription (Latin):
entẽ. In illo enim nec p̾t̾ita nec futura
reꝑiri queunt. s cuncta mutabilia im¬
mutabilit̃ durant. Et quȩ in sem& tp¬
sis simul existere ñ posst̃: illi simul
om̃ia assistunt. Nichilq in illum pterde
qđ transit: quia in ȩt̃nitate uusn qͥ dã
incophensibili. cuncta uolumena se¬
cus oꝵ tnseuntia manent currertia
tem sine ira irascente̾: ita ascõ uiro iob.¬
etiã sine crudelitate dici poturt. teite¬
cielis crudelis qꝓpe dr. qui districtete¬
riendo ñ parcit: ut uidł hoc loco eru¬
deus districte feriens possit intellig
& ulciscende culpȩ ñ pareen siende de¬
saias quoq cũ uideret ultum udieondi¬

Expanded text:
entem. In illo enim nec praeterita, nec futura entem. In illo enim nec praeterita, nec futura reperiri queunt, sed cuncta mutabilia immutabiliter durant, et quae in scipsis simul existere non possunt, illi simul omnia assistunt, nihilque in illo praeterit quod transit, quia in aeternitate ejus modo quodam incomprehensibili, cuncta volumina saeculorum transeuntia manent, currentia tem, sine ira irascentem, ita a sancto viro etiam sine crudelitate dici potuit crudelis. Crudelis quippe dicitur qui districte feriendo non parcit, ut videlicet hoc loco crudelis districte feriens possit intelligi, et ulciscendae culpae non parcens. Unde Isaias quoque cum videret ultimi judicii di
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sciantur. Et scimus quia do
tura ñ ueniunt: quippe quia om̃e qđ¬
nobis fuit & erit. in euis ꝓspectu p̃sto
est: & om̃e qđ psens ÷ scire potest.
potius qũa p̃scire Et tam̃ đr zelans.
dicit᷑ iratus. dicit᷑ penitens. dicit᷑
misericors: dicit᷑ p̃scius. Ut qr casti¬
tatẽ aĩs uiius cuiꝰq custodit. hu¬
mano modo ⁊ elans uocet᷑. quauis
m̃tis cruciatu ñ tangit᷑. Et quia culpas ꝑ¬
cutit dr irasci: qͣmuis nulla animi ꝑ tͣbati¬
one moueat᷑. Et quia ipse ũnutabilis id
qđ uoluerit mutat: peniteređr. qͣmius
rem mutet. c̃siliũ ñ mutet. Et cũ miseriȩ
subuenit. misericors uocatur: qͣmius mi-¬
seris subuenit. & cor miserũ nũꝗͣ habet.
Et quia ea quȩ fut᷑a st̃ nob̾ uidet. quȩ tñ
futum p̃uideat: qđ p̃sens uidet. Nam &
st̃ : s iđo st̃ quia uident᷑. Dum gͦ adũba
mut abilitatis nr̃ȩ descendit᷑. ex eis qͥb¬
corde misericordẽ. sine ꝓuisionibꝰ p̃sci¬

Expanded text:
praesciantur? Et scimus quia Deotura non veniunt. Quippe quia quod nobis fuit, et erit, in ejus prospectu praesto est: et omne quod praesens est sciri potest, potius quam praesciri. Et tamen dicitur zelans, dicitur iratus, dicitur poenitens, dicitur misericors, dicitur praescius: ut quia castitatem animae uniuscujusque custodit, humano modo zelans vocetur, quamvis mentis cruciatu non tangitur; et quia culpas percutit, dicitur irasci, quamvis nulla animi turbatione moveatur; et quia ipse immutabilis, id quod voluerit mutat, poenitere dicitur, quamvis rem mutet, consilium non mutet. Et cum miseriae nostrae subvenit, misericors vocatur, quamvis miseris subvenit, et cor miserum nunquam facit. Et quia ea quae nobis futura sunt videt, quae tantum et. Nam et sunt, sed ideo sunt, quia videntur. Dum ergo ad verba mutabilitatis nostrae descenditur, ex eis quibucorde misericordem, sine praevisionibus praesci
Abbreviated transcription (Latin):
Ses gͥuir ut hanc eandem erud s qatẽ
sibi potius assereret c̃gruere ꝑosse qũa
co Ast Mutatus ẽ mͥ. ineruoelẽ. de si a¬
ptedicat. Qui inte ipso erude litates
nichi habes. mͥ quẽ respirare aꝑsecun¬
one non sinis: crudelis uideris. lta enĩ ds¬
esse crudelis non potest. sict̾ mutari ulla¬
tenus potest. S qm̃ indo nũqͣm nec cru.¬
nec mutabilem sentiat: ostendit. Nã
dum cirea nos quedam ꝓsꝑa ce adũsa
uariant᷑. in eo qđ nos mutam. quasi ei
circa nos mutatũ animũ suspicamur:¬
llam succensam GREG.
iudeo. & faciem eius a facie aqͥlonis. Olla
namq succensa ÷. corhumanũ scłariũ
curarũ ardoribus desidioꝵ anxietatibꝰ
feruens. Quȩ a facie aquilonis succen-¬
dit᷑. id ÷ diaboli suggestionib in flãma¬

Expanded text:
vir ut hanc eamdem crudelitatem sibi potius assereret congruere posse, quam Deo, ait: Mutatus es mihi in crudelem. Ac si aperte dicat: Qui in teipso crudelitatis nihil habes, mihi quem respirare a percussione non sinis, crudelis videris. Ita enim Deus crudelis esse non potest, sicut nec mutari ullatenus potest. Sed quoniam in Deo nec crunec mutabilem sentiat ostendit. Nam dum circa nos quaedam prospera et adversa variantur, in eo quod nos mutamur quasi ejus circa nos mutatum animum suspicamurllam succensam ego video, et faciem ejus a facie Aquilonis . Olla namque succensa est cor humanum, saecularium curarum ardoribus, desideriorumque anxietatibus fervens. Quae a facie Aquilonis succenditur, id est diaboli suggestionibus inflamma
Abbreviated transcription (Latin):
tente dño dr. Pro saliunca ascendet abies.
& purtica crescit mirtus. Pro saliunca
namq in ea ascendit᷑ abies. dũ insc̃oꝵ cor¬
de ꝑ abiectione t̾renȩ cogitationis. al¬
titudo suꝑnȩ ẽtẽplationis ex oritur.
Urtica uͦ ĩgneȩ om̃ino nat᷑ȩ ÷. Mircum
namq teꝑatiuȩ fertur eẽ uirtutis. Pro ur¬
tica gͥ crescit mirtus. eum iustoꝵ m̃tes a
prurigine & ardore uitioꝵ ad cogita¬
tionũ temꝑiem. tͣnqͥllitatẽq ꝑ ueniũt.
dum iam t̾rena ñ appetunt. dũ flã¬
mas carnis. desidiis cȩlestib ex ting̃t:¬

Expanded text:
tente Domino dicitur: Pro saliunca ascendet abies, et pro urtica crescet myrtus . Pro saliunca namque in ea ascendit abies, dum in sanctorum corde pro abjectione terrenae cogitationis altitudo supernae contemplationis exoritur. Urtica vero igneae omnino naturae est. Myrtus autem temperativae fertur esse virtutis. Pro urtica igitur crescit myrtus, cum justorum mentes a prurigine et ardore vitiorum ad cogitationum temperiem tranquilitatemque perveniunt, dum jam terrena non appetunt, dum flammas carnis desideriis coelestibus exsting
Abbreviated transcription (Latin):
ait apłs. Quos p̃sciuit & p̃destinauit c̃formes
fieri i maginis filii sui. dum nec zelus. nec ira
ab humanis in illũ qͣlitatib tracta sunt:
dũ ad nr̃ȩ infirmitatis u̾ba descenditur.
ut quasi qͥbusda nob gradibꝰ factis. & iux¬
ta nos positis. ꝑ ea quȩ nobis uicina ẽ¬
spicimus. ad sũma eius ascendere qñq
ualeamus. Zelari enim dicit᷑. qͥ cum
cruciatu m̃tis castitat̾e custodit uro¬
ris. Irasci đr. qui feruore inaĩa contra
puniendũ uiciũ accendit᷑. Penitere
dr̃. cum id qđ fecit displicet. & econt᷑
mutando aliqͥd aliud facit. misericors
quisq intueat᷑ qũ epiã miserũ. atq ei
copatiens dũ dolore animi tangitur.
ipse cor miserũ facit ut eum ami¬
seria lib̾et. cui intendit. Prescire đr.
qui unãqũaq rem anteqͣm ueniat iu¬
det. & id qđ fut᷑um ẽ. prius qͣm p̃sens fi-
cus todienda castitate nr̃a nullo m̃tis
cruciatu tangit᷑ Quomͦ irascit᷑. qͥ in
ulciscendis uiciis nr̃is. nulla ꝑtͣbatio¬

Expanded text:
tolus: Quos praescivit, et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui , dum nec zelus, nec ira,ec namque omnia ab humanis in illum qualitatibus tracta sunt, dum ad nostrae infirmitatis verba descenditur, ut, quasi quibusdam nobis gradibus factis, et juxta nos positis, per ea quae nobis vicina conspicimus ad summa ejus ascendere quandoque valeamus. Zelari enim dicitur qui cum cruciatu mentis castitatem custodit uxoris. Irasci dicitur qui fervore animi contra puniendum vitium accenditur. Poenitere dicitur cui id quod fecit displicet, et e contra mutando aliquid aliud facit. Misericors squisque intueatur quempiam miserum, atque ei compatiens, dum dolore animi tangitur, ipse cor miserum facit, ut eum a miseria liberet cui intendit. Praescire dicitur qui unamquamque rem antequam veniat videt, et id quod futurum est priusquam praesens ficustodienda castitate nostra nullo mentis cruciatu tangitur? Quomodo irascitur, qui in ulciscendis vitiis nostris nulla perturbatio
Abbreviated transcription (Latin):
legentis animꝰ. uelut si aliqñ de do aliqͥdꝰ
dignum dicatur. Pene quippe om̃e q đo
ci Nam cuiꝰ laudi ñ sufficit obstupescetᷤ
conscientia qñ sufficiet loquens lingua
tibus insinuans. quã sint ineffabilia sũ
ma diuina his & ũbis ñ ñũqͣm de d̃o u¬
titur. quȩ apud hõies habent᷑ inuicio:
ut exhis q̃uȩ indigna uident᷑ hõibus.

Expanded text:
legentis animus, velut si aliquando de Deo aliquid dignum dicatur. Pene omne quippe quod ci. Nam cujus laudi non sufficit obstupescens conscientia, quando sufficiet loquens lingua?tibus insinuans, quam sint ineffabilia summa et divina, his etiam verbis nonnunquam de Deo utitur quae apud homines habentur in vitio, ut ex his quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑutantur do. Dicit᷑ enim ds zelans:
sict̃ scriptum:. Dñs ⁊ elotes nom̃ ei
dicitur iratus. unde scriptũ : Irat᷑ꝰ
est dns contra isrł. dicit᷑ dns peni¬
tens. siet̾ scriptũ:. Penitet me fecisse
hoiẽm suꝑ t̾ram. Et rursum. Penit&¬

Expanded text:
dentur.---Dicitur enim Deus zelans, sicut scriptum est: Dominus zelotes nomen ejus . Dicitur iratus, unde scriptum est: Iratus est Dominus contra Israel . Dicitur Deus poenitens, sicut scriptum est: Poenitet me fecisse ho
Abbreviated transcription (Latin):
uides qͦmͦ potes diligere: S sciendũ ÷ qđ di¬
Lectio cłi duobus modis c̃sidatur: scił incipi¬
ens & nutrita. Incipit enim homo dilige̾
đ̃m antequã ꝓximũ s quia illa dilectio
ñ potest ꝑfici nͥ nutriat᷑ & crescat ꝑ dilec¬
tionẽ ꝓximi.oportet ut ꝓximus diligat᷑.
Sic ergo dilectio di p̃cedit ut incipiens.
& p̃cedit᷑ adilectione ꝓximi ut illa nutͥ¬

Expanded text:
idet, quomodo potest diligere ? sed sciendum est quod dilectio Dei duobus modis consideratur, incipiens et nutrita. Incipit enim homo diligere Deum, antequam proximum; sed quia illa dilectio non potest perfici, nisi nutriatur, et crescat per dilectionem proximi, oportet ut proximus diligatur. Sic ergo dilectio Dei praecedit ut incipiens, et praeceditur a dilectione proximi, ut illa nut
Abbreviated transcription (Latin):
effabilis misccłia di & bonitas. odiuine
miserationes eius. & in mimerabilis
bonitas. Currens aut̃ & ascendens suꝑ al-¬
tum gͣdum. magna uoce dicebat. Uenite
uidete oꝑa dni. quã t̃ribilia st̃ & om̃i
stupore digna. Uenite uidete eum qui
uult om̃s hoĩes saluare & adagnitionẽ
ueritatis uenire. Uenite ad oremꝰ & ꝓci-¬
damus ante eũ & dicamus. quia tu
solus potens especcata dimittere. Ad hãc
uoce eius cucurrert̃ om̃s. cupientes au-¬
dire quȩ dicebat. Et c̃uenientibꝰ om̃ibꝰ.
referebat paulus quȩ uidiss & anteqͣm
in ȩccłam intͣrent. & que pꝰtea iterũ.
Et int̾rogabat illum uirũ. ut diceros

Expanded text:
effabilis misericordia Dei et bonitas! o divinae effabilis misericordia Dei et bonitas! o divinae miserationes ejus et innumerabilis bonitas! Currens autem et ascendens super altum gradum magna voce dicebat: Venite, videte opera Domini quam terribilia sunt, et omni stupore digna. Venite, videte eum qui vult omnes homines salvare, et ad agnitionem veritatis venire . Venite, adoremus et procidamus ante eum, et dicamus: Quia tu solus potens es peccata dimittere. Ad hanc vocem ejus omnes cucurrerunt, cupientes audire quae dicebat. Et convenientibus omnibus referebat Paulus quae vidisset antequam in ecclesiam intrarent, quae postea iterum. Et interrogavit illum virum, ut dic
Abbreviated transcription (Latin):
ad ipsos. & capistrum in naribus eius. mit.¬
tentes. scm̃ uͦ angłm eius delonge lugu-¬
br̃e tristemq seq̃ntem. Paulus uͦ lacri-¬
mans. & manu freq̃nt̃ pectus tundens.
sedebat ante ȩccłam plorans ualde eum qui
ei talis apparuerat. Qui aut̃ uidebant qđ̃
faciebat. & tam celerem eius mutatio¬
nem ad lacrimas & luctum. in t̾rogabat
rogantes eum ut dicere tquid eẽt qd̃ ui¬
der&. timentes ne quid rep̃hensione
om̃iũ uid̾et. ꝓ qͦ hȩc facero. Postulabãt
etiã ut admissas intrar& cum eis. Paul̃
aut̃ repellens & negans se ing̃ssurum
sedebat foris. iacens & plorans nimis il¬
lum qui ei talis apparuerat. Post paulu.¬
Lum aut̃ dimisso
iterũ paulus attendebat singłos ereun¬
tes. ut quoꝵ introitũ agnouerat: sur&
quales exiroe. Et ut uidit illum iuirũ
ingrỹ & obscurũ toto corꝑe prius exe¬
unte ab eccła clarũ quidẽ uultu. candi.¬
ante tenebant. pt̾ea delonge sequentes.
clamabat benedicens dm & dicens. O in¬

Expanded text:
ipsos, et capistrum in naribus ejus mittentes: sanctum vero angelum ejus de longe lugubrem tristemque sequentem. Paulus 640 vero lacrymans et manu frequenter pectus tundens sedebat ante ecclesiam, plorans valde eum qui ei talis apparuerat. Qui autem videbant quod faciebat, et tam celerem ejus mutationem, et lacrymas et luctum, interrogabant rogantes eum ut diceret quid esset quod videret, timentes ne quid in reprehensione omnium vidisset, pro quo haec faceret. Postulabant etiam ut ad missas intraret cum eis. Paulus autem eos repellens, et negans se ingressurum, sedebat foras jacens et plorans nimis illum qui ei taliter apparuerat. Post paululum autem dimisso iterum Paulus attendebat singulos exeuntes, ut quorum introitum agnoverat, sciret quales exirent, et vidit illum virum nigrum et obscurum toto corpore prius, exeuntem ab ecclesia claro quidem vultu candiante tenebant eum, postea de longe sequentes; clamabat, benedicens Deum et dicens: O in
Abbreviated transcription (Latin):
deuote c̃fugiunt. & ꝑ periitentiã em̃¬
dant pͥora delicta. Non solum ñ cogun-¬
tur penas soluere ꝓpeccatis ante cõ-¬
missis. uerũ & consequunt᷑ bona ꝓmis-
sa. Non gͦ desꝑemus denr̃a salute. qr
sict᷑ ꝑ ẏsaiam ꝓpheta ꝓmisit eos qui
lanam & niuem dealbare. & bonoꝵ
⁊ echi elem ꝓpħtam cũ iureurando ꝓmi.¬

Expanded text:
devote confugiunt, et per poenitentiam emudevote confugiunt, et per poenitentiam emundant priora delicta, non solum non coguntur poenas solvere pro peccatis ante commissis, verum etiam consequuntur promissa bona. Non ergo desperemus de nostra salute: quia sicut per Isaiam prophetam promisit eos qui lanam et nivem dealbare, et bonorEzechielem prophetam cum jurejurando promi
Abbreviated transcription (Latin):
d. audiui uocẽ ysaię ppħtȩ cũ legeretur.
magis aut̃ d̃i uocem loquentis in eo ubi
discite benefacere. Et si fuerint ꝑ eccata
ur̃a tanquã fenicuũ. uelut nix dealba.
uihoc sermone conpunctus sum nimis.
& ingemiscens intro inc̃scientia mea.
dixi ad dm. Tu ds qui uenisti in hc̃ mun¬
dum peccatores saluos facere. & qui
hȩc quȩmͦ lecta sunt ꝓmisisti ꝑ ꝓphe¬
ꝓnuto tͥ & spondeo sermone. & corde
consiteor. quia ñ iam a gam ultra
munda.Hodie ego dne & in hora hac
suscipe me penitentẽ. & int̃p ellantẽ
te. & renuentẽ om̃e peccatum. In his
gͥ ꝙ missionibꝰ ait egressus sum de excła.
ftatuens in anima meanichil ultra
agere mali coram oculis dni. Iđ cũ audis-¬
sent om̃s. clamauer̃t addnmuna uoce
dicentes. Quã magnificata st̃ oꝑa tua
dne. om̃ia insapientia fecisti. Qua ꝑꝑ
agnoscentes hoc xp̃iani descĩs scriptis
& diuinis reuelationibꝰ qͣntã ds habe¬
at bonitatem circa eos qui ad eum

Expanded text:
Dei, audivi vocem Isaiae prophetae cum legeretur, magis autem Dei vocem loquentis in eo, ubi discite benefacere, et si fuerint peccata vestra tanquam phoenicium, velut nix dealbabuin hoc sermone compunctus sum nimis, et ingemiscens intra conscientiam meam, dixi ad Deum: Tu Deus, qui venisti in mundum peccatores salvos facere, et qui haec quae modo lecta sunt promisisti per propheomitto tibi et spondeo sermone, et corde confiteor, quia jam non agam ultra munda Hodie ergo, Domine, et in hac hora suscipe me poenitentem et interpellantem te, et renuntiantem omne peccatum. In his igitur promissionibus, ait, egressus sum de ecclesia, statuens in anima mea, nihil ultra agere mali coram oculis Domini. Quod cum audissent, omnes clamaverunt ad Dominum vocedicentes: Quam magnificata sunt opera tua, Domine! omnia in sapientia fecisti . Quapropter agnoscentes hoc Christiani de sanctis Scripturis ac divinis revelationibus, quantam Deus habeat bonitatem circa eos qui ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
implora. Postremo quis ẽ qui ñ pos¬
sit supplicit᷑ dicere ꝑ eccatũ meum
cognitũ tibi feci. & in ursticiã meã
ñ oꝑui: ut ꝑ hãc confessi onẽ etiã illud
confident̾ subiungere mereatur: &
tu renusisti impietatem cordis mei.
Qđ si uerecundia retͣhente reuelare
coram hõibus erubescis. illi quẽ la¬
tere ñposst̃ confiteri ea iugi suppli-¬
catione ñ desinas ac dicere: iniqͥtatẽ
meam ego agnosco. & peccatũ meu
contra me ẽ semꝑ. tibi soli peccaui.
& malũ coram te feci : qui & absq
illius uerecundiȩ manifestatione
curare. & sine ĩpperio peccata di¬
mittere c̃ sueuit. Post istud quoq
tam promptũ cercũq subdium.
aliud quoq facilius adhuc largita
est nob̾ diuina dignatio. ipsamq reme.¬
dii opem nr̃o cõmisit arbitrio. ut indul
ta nr̃a sic t̃ & nos dimittimꝰ debitorib¬

Expanded text:
s subnixus implora. Postremo quis est qui non poss subnixus implora. Postremo quis est qui non possit suppliciter dicere: Peccatum meum cognitum tibi feci, et injustitiam meam non operui ? ut per hanc confessionem etiam illud confidenter subjungere mereatur, Et tu remisisti impietatem cordis mei . Quod si verecundia retrahente revelare coram hominibus erubescis, illi quem latere non possunt confiteri ea jugi supplicatione non desinas, ac dicere, Iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum contra me est semper; tibi soli peccavi, et malum coram te feci ; qui et absque illius verecundiae publicatione curare, et sine improperio peccata donare consuevit. Post istud quoque tam promptum certumque subsidium, aliud quoque adhuc facilius largita est nobis divina dignatio, ipsamqdii opem nostro commisit arbitrio, ut indulgta nostra, sicut et nos dimittimus debitorib
Abbreviated transcription (Latin):
lestis dimitt& uob̾ peccata ur̃a. Uid etis ergo
qͣntos mi scdiȩ aditus patefecerit clem̃tia
saluatoris. ut nemo salutẽ cupiens desꝑati¬
one frangatur. cum uid eat setantis re
mitate carnis. afflictione ieiumoꝵ obo¬
lerete peccata ñ posse causaris nec potes
dicere. genua mea infirmata st̃ aieiu¬
nio. caro mea ĩmutata ẽ ꝓpt̾ oleum. qr
cinere sicut pane m anducabam. & po
culum eũ cum fletu miscebam: elemo¬
ti si non habes qđ imꝑtias. Lic& nullũ
ab hoc oꝑe necessitas inopię ac pauꝑta.
illis. poteris emundatione moꝵ purga¬
ri. Qd̾ si ꝑfectionẽ uircutũ extinctione
uicioꝵ om̃iũ non potes adipisci: sollici-¬
tudinẽ piam erga humilitatẽ alienae
salutis impende. Si aut̃ id oneum te¬
hiuic ministerio ñ eẽ conquereris: oꝑire
peccata poteris caritatis affectu. In
hoc quoq si te fragilem fecerit que¬
lib& m̃tis ignauia. oratione saltem.
atq in t̾cessione sc̃oꝵ remedia uulne¬
nbus tuis humilitatis affectu subnixꝰ

Expanded text:
lestis delicta uestra. uidetis ergo quantos misericordiae aditus patefecerit clementia saluatoris, ut nemo salutem cupiens desperatione frangatur, cum uideat se tantis ad mitate carnis adflictione ieiuniorum abolere te tua peccata non posse causaris nec potes dicere: genua mea infirmata sunt a ieiunio: et caro mea inmutata est propter oleum. quia cinerem tamquam panem manducabam, et poculum meum cum fletu miscebam : eleemoti si non habes quod impartias licet nullum ab hoc opere necessitas inopiae ac paupertaillis morum poteris emendatione purgari. Quod si perfectionem virtutum exstinctione vitiorum omnium non potes adipisci, sollicitudinem piam erga utilitatem alienae salutis impende. Si autem te idoneum huic ministerio non esse conquereris, operire peccata poteris charitatis affectu. In hoc quoque si te fragilem fecerit quaelibet mentis ignavia, oratione saltem atque intercessione sanctorum remedia vulneribus tuis humilitatis affectu submissu
Abbreviated transcription (Latin):
e uera mauis miraculũ ÷ deppria car¬
Une fomit̾ẽ eradicare luxuriȩ. quam
nis. Et magnificentius sigriũ ÷ uirtute
pacientiȩ truculentos motus iracundiȩ
cohibere. quã acris pͥncipatibus imꝑare.
Blusq est exclusisse edacissimos de corde
propro tristiciȩ morbos. quã ualitudines
alterius. febresq corporeas expulisse.
Postremo multis modis p̃clarior uircuᷤ.
sublimiorq ꝓfectus : aĩȩ propͥos curare
languores: quã corꝑis alieni. Quanto
eñĩ hȩc sublimior carne ÷. tanto p̾stan¬
tior eius salus est. Quantoq p̃ciosoris
excellentiorisq ẽ substantie. tanto gͣ¬
uioris ac ꝑ niciosoris ẽ & ruine. Et de
illis quidem curationibꝰ ita beatissimis
apłis d̾r. Nolite gaudere quia demoni¬
a uobis subieiunt᷑. hoc enĩ faci ebat
non eoꝵ potestas. s uirtus dni noĩs
inuocati. & idcirco monent᷑. ut ex hac par.¬
te nichil sibi beatitudinis aut głȩ audeant
uendi care. quȩ tantũ đi potentia ac uir¬

Expanded text:
e uera maius miraculum est de propria carne fomitem eradicare luxuriae quam enis, et magnificentius signum est uirtute patientiae truculentos motus iracundiae cohercere quam aeriis principibus imperare, plusque est exclusisse edacissimos de corde proprio tristitiae morsus quam ualitudines alterius febresque corporeas expulisse: postremo multis modis praeclarior uirtus sublimiorque profectus est animae propriae curare languores quam corporis alieni. quanto enim haec sublimior carne est, tanto praestantior eius est salus, quantoque pretiosioris excellentiorisque substantiae, tanto grauioris ac perniciosioris est et ruinae. Et de illis quidem curationibus ita beatissimis apostolis dicitur: nolite gaudere quia daemonia uobis subiciuntur. hoc enim faciebat non eorum potestas, sed uirtus nominis inuocati: et idcirco monentur ut ex hac parte aihil sibi beatitudinis aut gloriae audeant uindicare, quae dei tantum potentia ac uir
Abbreviated transcription (Latin):
salubrit̃ fundens quicꝗ repperit inm̃¬
bris nr̃is carnale t̾renũ ue c̃cretum¬
resecat & abscidit. ac mortificatos ui-¬
ciis: uiuere đo & sp̃ualibꝰ facit iugere
uirtutibus. & ita iam ñrecordatione
uetis admissi: sed spe futuroꝵ gaudioꝵ
quã de futis cogitans boras. ñ ex pec¬
catoꝵ merore lacrimas. s exȩt̃nȩ illiꝰ
Leticiȩ a lacritate ꝓfund&. Atq obli¬
uisc ens quȩ p̾teriõra st̃. id: carnalia¬

Expanded text:
salubriter fundens, quidquid repererit in mesalubriter fundens, quidquid repererit in membris nresecat et abscidet, ac mortificatos vitiis uiuere deo et spiritalibus facit uigere uirtutibus. et ita iam non recordatione ueteris admissi, sed spe futurorum quam de uenturis cogitans bonis non ex peccatorum maerore lacrimas, sed ex aeternae illius laetitiae alacritate profundet, atque obliuiscens ea quae posteriora sunt, id
Abbreviated transcription (Latin):
aptare studeat instrum̃tis. nec obdu¬
rati cordis ꝑ uicatia arem edio saluta
ri fontẽ tantę pietatis aũtat. qr etiã¬
si hec omĩa fecerimꝰ: ñ ert̃ id on ea
ad expiationẽ scelerũ nr̃oꝵ. nͥ ea bo¬
nitas d̃ĩ clem̃tiaq deleuerit. Qui cũ
religiosi conatus obsequia supplici
m̃te a nob̾ oblata ꝑspererit. ex iguos
paruosq conatus i nm̃sa lib̾tate ꝓ¬
sequit᷑ dicens. Ego sum ego sum qui
deleo iniquitates tuas ꝓpt̾ me. &
peccatoꝵ tuoꝵ iam ñ recordabor.
Ad hc̃ gͦ quẽ p̃diximus statũ quisq
conscendit. satis factionis grãm coti¬
dianis i eiuniis & mortificatione
cordis & corꝑis assequet᷑. qr scriptũ ÷ .si e¬
Nec ĩmerito. Caro enim & sanguis reg¬
nũ łĩ posside non posst̃. Et id̾o quisqͥs
ab huiꝰ sanguinis effusione gladiũ spẽ
dubio illa iheremiȩ ꝓpħtȩ maledictio¬
ne plectetur. Nam maledictus in qͥt
hic namq ẽ gladius. qui illũ noriũ
sanguinẽ qͦ animat᷑ materia peccatoꝵ

Expanded text:
aptare studeat instrumentis. neminem obdurati cordis peruicacia a remedio salutari et fonte tantae pietatis auertat, quiaetiamsi haec omnia fecerimus, non erant idonea ad expiationem scelerum nostrorum, nisi ea bonitas domini clementiaque deleuerit. qui cum religiosi conatus obsequia supplici mente a nobis oblata perspexerit, exiguos paruosque conatus inmensa liberalitate prosequitur dicens: ego sum, ego sum qui deleo iniquitates tuas propter ine, et peccatorum tuorum iam non recordabor. ad hunc igitur quem praediximus statum quisque contenderit, satisfactionis gratiam cotidianis ieiuniis et mortificatione cordis et corNec immerito. Caro enim et sanguis regnum Dei possidere non possunt . Et ideo quisquis ab hujus sanguinis effusione gladium spiridubio illa Jeremiae prophetae maledictione plectetur. Nam maledictus, inquitHic namque est gladius qui illum noxium, sanguinem, quo animatur materia peccatorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Lac̾m arũ grã. St̃ namq ñ nulli. qui
iam indono ꝑcepert̃ libere ꝓ iusticia
Loqui. oppressos tueri. in digentib
possessa tribuere. ardorem ficłi habere . s ad¬
huc grãm lacrimarũ non habos. loi nimirõ
t̾ram australem &e a rentem habent. sed
adhuc irrigua indigent. quia inbonis
oꝑibus positi. in quibus magni atq fer
re supplicii. aut amore regni cȩlestis
mala eniã quȩ antea ꝑ petrauert̃. deplo¬
rent. S quia ut dixi. duo st̃ cͣpunctiois
genera dedit ei pat̾ suus irriguum
suꝑius. & irrigitum inferius. Irriguũ
qͥppe suꝑius accipit aĩa cum sese in la¬
crimis cȩlestis regni desidio affligit. lr¬
riguũ uͦ inferius accipit. cum inferni
supplicia flendo ꝑti mescit. Et quidẽ
prius suꝑius. Ac ptꝰ uriguũ inferius
datur. Ded quia c̃punctio amoris dig¬
nitate p̃min&. nedesse fuit ut pri-¬
us irriguũ suꝑius. & pt̾ irriguũ in

Expanded text:
lacrymarum gratia. Sunt namque nonnulli qui lacrymarum gratia. Sunt namque nonnulli qui jam in dono perceperunt libere pro justitia loqui, oppressos tueri, indigentibus possessa tribuere, ardorem fidei habere; sed adhuc gratiam lacrymarum non habent. Hi nimirum terram Australem et arentem habent, sed adhuc irrigua indigent, quia in bonis operibus positi, in quibus magni atque ferre supplicii, aut amore regni coelestis mala etiam quae antea perpetraverunt deplorent. Sed quia, ut dixi, duo sunt compunctionis genera, dedit ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius. Irriguum quippe superius accipit anima, cum sese in lacrymis coelestis regni desiderio affligit. Irriguum vero inferius accipit, cum inferni supplicia flendo pertimescit. 356 Et quidem prius inferius, ac post irriguum superius datur. Sed quia compunctio amoris dignitate praeeminet, necesse fuit ut prius irriguum superius, et post irriguum in
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Et qͥ prius flebat ne ducẽt᷑ ad suppli¬
cium: p̃t modũ flere amarissime incipit.
quia differt᷑ a regno. Contẽplat᷑ & enim
mens qͥsint illi angłoꝵ chori. quȩ ipsa
societas beatoꝵ sp̃uũ. que maiestas in t̾nȩ
uisionis di. Et amplius plangit quia abo-¬
nis ꝑhennibꝰ de ẽ.quã flebat prius. oũ
mala gt̃na metuebat. Sicq fit. ut ꝑfec¬
ta conpunctio formidinis: tradat animũ
conpunctiõi dilectionis. Iđ bene insacra
ueraciq historia figata narratione de¬
scribit᷑ quȩ ait. qđ aua filia calebh sedens
suꝑ asinam suspirauit. Ci dix̃ pat̃ suus.
Quid habes: Adquȩ illa respondit. Da
in benedretionẽ. Terram australem.
& arentẽ dedistim̾.⁊ unge & irriguã.
Dedit ei pat̾ suus irriguã suꝑiꝰ. & irri¬
guam inferius. Axa qͥppe suꝑ asinam
sed& cum irronabilibus cartis suae
motibus aiã p̃sid&. Quȩ suspirans a
patre t̾ram irriguã peciit. quia acre¬
atore nr̃o cũ magno gemitu qͣtenda ÷

Expanded text:
tur; et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum amarissime flere incipit, quia differtur a regno. Contemplatur etenim mens qui sint illi angelorum chori, quae ipsa societas beatorum spirituum, quae majestas aeternae visionis Dei; et amplius plangit quia a bonis perennibus deest, quam flevit prius cum mala aeterna metuebat. Sicque fit ut perfecta compunctio formidinis, trahat animum compunctioni dilectionis. Quod bene in sacra veracique historia figurata narratione describitur, quae ait quod Axa filia Caleb sedens super asinum suspiravit. Cui dixit pater suus: Quid habes? At illa respondit: Da mihi benedictionem; terram Australem et arentem dedisti mihi, junge et irriguam. Deditque ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius . Axa quippe super asinum sedet, cum irrationabilibus carnis suae motibus anima praesidet. Quae suspirans a patre terram irriguam petit, quia a Creatore nostro cum magno gemitu quaerenda est
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ qͥ ad fidẽ ueniut̃ intrat̾. Aꝑto uͦ ostio intrat
pontirercũ clero & poło dicens.t̃. par hiue do.¬
nr̃e parietẽ inimiciciaꝵ peccatis nr̃is erectũ
destrur᷑. & pacẽ int᷑dm & hoĩem in tͣ trestria
& cȩlestia sui aduentꝰ mediatione reformauit.
Pontifex gͦ ȩccłã ing̾diens par huic domiu cla¬
mat. qr scĩdoctores hoc intendt̃. ut połsꝰ qͥa do
discordauãt ꝑpeccata ei rec̃ciliet᷑ ꝑ bonoꝵ oꝑũ exerci¬
cia. Qđ il intrante pontifice ȩccłam clerus sau̾do
& leuitȩ ꝓstrati in t̾ram ad d̾m clamant ꝓ scĩfi.¬

Expanded text:
eorum qui ad fidem veniunt, intrat. Aperto vero ostio, intrat pontifex cum clero et populo, dicens: « Pax huic doe parietem inimicitiarum peccatis nostris erectum, destruxit, et pacem inter Deum et hominem, inter terrestria et coelestia sui adventus mediatione reformavit. Pontifex ergo ecclesiam ingrediens, pax huic domui, clamat, quia sancti doctores hoc intendunt, ut populus qui a Deo discordaverat per peccata, ei reconciliaretur per bonorum operum exercitia. Quod vero, intrante pontifice ecclesiam, clerus, sacerdos et levitae prostrati in terram, ad Dominum clamant, pro sanctifi
Abbreviated transcription (Latin):
plici fig̾ȩ aggaud&. Quaꝵ p̾ma ÷. qr intali sce¬
mate crur figͥatur. ut doctrine eu̾głicȩ qͣsim¬
plices ĩbuendi st̃. mors xͥ pͥncipalit᷑ inseratur
Uñ Paulus corinthiis adhue rudibꝰ ita dixit.
pͥmꝰ u̾sus incip̃. połs intelligit᷑ iudaicꝰ: ex quo

Expanded text:
plici figurae adgaudet. Quarum prima est, quia in tali scheplici figurae adgaudet. Quarum prima est, quia in tali schemate crux figuratur, ut doctrinae evangelicae, qua simplices imbuendi sunt, mors Christi principaliter inferatur. Unde Paulus Corinthiis adhuc rudibus ita dixit: primus versus incipit populus intelligitur Judaicus, ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tam̃ salutandi st̃: qr ñ ÷ eis ⁊ sentiendũ. łaꝑ
plaudendũ. Uñ ipsis p̃dicatoribꝰ dns dic̾. ut ne¬
minẽ salutent inuia. id÷ neminẽ tͣnsitoria
aꝑpetentẽ uana spedemulceant. Quid signfic&¬
is cõpletis incip̃ pontifexdesi des criptio¬
nistro angulo ab oriente scribe Alphabeti.¬
ꝑ pauim̃tũ alꝑhabetũ usq indertrũ angulum
occidentis: atq itum ad extro angulo orientis
usq insinistrũ angulũ occidentalẽ basilicȩ.
Iuid aut̃ palphabetũ n̾ initia & ruduñta doe.¬
trinȩ sacre intelligi c̃uenit: Nñ łaulus ad he¬
breos eũ deb̾etis eẽ magistri ꝑꝑ t̾epꝰ. rursũin¬
digetis ut instruamini q̃ sint elem̃ta sermo.¬
nũ diꝰ eribit eñi pontifexqͣsi alphabeti ordi.¬
ñe. eũ doc & fidĩ simplicitate. Nã sic̃ paruu¬
cognoscẽ. demñ ad syłłas. acptꝰ ũba paulatĩ
ad sententiaꝵ cognitioñe ꝑuenire: sic s t̃
cidentalem dextrõ pͥor u̾sus desinit. & itũm

Expanded text:
lutandi sunt, qui non est eis consentiendum, vel applaudendum. Unde ipsis praedicatoribus Dominus dicit, « ut neminem salutent in via ; » id est, neminem transitoria appetentem vana spe demulceant. His completis, incipit pontifex de sinistro angulo ab oriente scribere per pavimentum alphabetum, usque in dextrum angulum occidentis; atque iterum a dextro angulo orientis usque in sinistrum angulum occidentalem basilicae. Quid autem per alphabetum, nisi initia et rudimenta dotrinae sacrae intelligi convenit? Unde Paulus ad Hebraeos: « Cum deberetis esse magistri propter tempus, rursum indigetis ut instruamini quae sint elementa sermonum Dei . » Scribit etiam pontifex quasi alphabeti ordinem, cum docet fidei simplicitatem. Nam sicut parvudeinde ad syllabas, ac per verba paulatim ad sententiarum cognitionem pervenire, sic sunt dentalem dextrum prior versus desinit, et rursu
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita laborantrũ. & ẽtra hostes usibi.¬
les & inusibiles colluctantiũ. & ido dm in
certat. aduitoriũ qͥdẽ di postulat. alł ñdũ
cũ eis plenit᷑ cantat. de quoꝵ salute ñdum
plenit᷑ sꝑat. Ptꝰ ħ uꝰ bndicit᷑ aqua: comirto
Sale & cinere. &aqͣ ł połm signi ficare testat᷑

Expanded text:
in hac vita laborantium, et contra hostes visibiles et invisibiles colluctantium, et ideo Deumcertat, adjutorium quidem Dei postulat, Alleluia nondum cum eis pleniter cantat, de quorum salute nondum pleniter sperat. Postea vero benedicitur aqua commisto sale et cinere. Et aqua quidem signific
Abbreviated transcription (Latin):
epoth. Hȩc uestis Sacͥdotał simul & pontifi at
eos cisdẽ÷ uariata colorib. quibꝰ & zona pon
hum̃ał. humeri qͥppe fortes st̃ ad agenda oꝑa
& portanda oña qui excireũdictione hum̃ał
suis ligat᷑is c̃stringunt᷑. qr pontificẽ & innocen
tia. & oꝑibꝰ iusticie oport& ẽẽ ꝯsteictũ. ut in eo
nicħ inueniat᷑ dissolutũ. nicħ renissũ. Id uero
sigc̾ant uarii colores in rona. ⁊dem sigẽant
Largitione siuein restrictione tp̃raliũ. totũ

Expanded text:
estis sacerdotalis simul et pontificalis eos eisdem est variata coloribus, quibus et zona ponthumeralis. » Humeri quippe fortes sunt ad agenda opera, et portanda onera, quae ex circumductione humeralis, suis ligaturis constringuntur, quia pontificem et innocustitiae oportet esse constrictum, ut in eo nihil inveniatur dissolutum, nihil remissum. Quod vero significant varii colores in zona idem significant largitione, sive in restrictione temporalium, totum
Abbreviated transcription (Latin):
Qaͣ eẽt in b&e hleẽnascitu̾s.apd̃ micheã. Et tu
b& hleẽ effrata. nũꝗͥ exigua es in milibꝰ iuda.
ex te mͥ ꝓced & qͥs sit pͥnceps apud isrł. & eg̃ssus eiꝰ
apͥncipio adieb scłi. In hc̃ modũ multa de ue¬
t̾ib scͥpturis colligiposst̃. q̃ tꝑralẽ xp̃i natiui.¬

Expanded text:
et in Bethlehem nasciturus, apud Michaeam: « Et tu, Bethlehem Effrata, nunquid exigua es in millibus Juda? Ex te mihi procedet qui sit princeps apud Israel; et egressus ejus a principio, a diebus saeculi . » In hunc modum multa de veteribus scripturis colligi possunt, quae temporalem Christi
Abbreviated transcription (Latin):
matꝰ: ꝑꝑ peccata nr̃a doctrina paciꝰ nix
suꝑ illũ: Liuore eiꝰ sanati sumꝰ om̃s sict̃
oues errauimꝰ. Homo auia sua errauit.
& dns tradiditillum ꝓpeccatis nr̃is. co
eundẽ. dicit ñ sum c̃tumax. neq cͣtradico. dorsũ
meũ posui ad flagella. & maxillas ad palmas.
faciẽ autẽ incã ñ au̾ti afeditate sputoꝵ. &. fuit
ds auriliator m̃s. ¶ Qđ ipse sit iustus uidex qͦm
uidi occisuri eeñt. insapia s alomonis dr̃. Circũ¬
ueniamꝰ uistum. qm̃ insuauis ÷ nob̾. & c̃trariꝰ:¬

Expanded text:
ter peccata nostra. doctrina pacis nostrae super illum, liuore eius nos sanati sumus. omnes sicut oues errauimus, homo uia sua errauit. et Deus tradidit illum pro peccatis nostris, et eumdem dicit: Non sum contumax, neque contradico, dorsum meum posui ad flagella, et maxillas ad palmas: Faciem autem meam non averti a foeditate sputorum, et fuit Deus auxiliator meus. Quod ipse sit justus judex, quem Judaei occisuri essent, in sapientia Salomonis dicitur: « Circumveniamus justum quoniam insuavis nobis, et contrari
Abbreviated transcription (Latin):
iudaicoꝵpeccatoꝵ suspensꝰ: Nuẽ Samson¬
daus & diligenti eustodia cireũ septꝰ media
nocte portas tulit. & ñsolũ libetut. s &tã
montis u̾ticẽ ascendit. ħ facto sigeat ñ ap̃m.¬

Expanded text:
Judaicorum peccatorum suspensus est. Quem SamsonJudaicorum peccatorum suspensus est. Quem Samsonclausus, et diligenti custodia circumseptus, media nocte portas tulit, et non solum liber exiit, sed etiam montis verticem ascendit? Hoc facto quem
Abbreviated transcription (Latin):
s.o.m. Item in libro regum diẽ d̾s ad heli
sac̾dotem. Suscitabo mͥ sac̾dotem fidelem.
serit in dõmo.uenies adorare in obolo pe¬
ꝓpħticis de xp̃inatiuitate. & p̾dicatione. & apłoꝵ¬
missione. & sac̾dotii mutatione p̾missis. addamꝰ
aliqͣ de eisdem auctorib plata xp̃i passionẽ &
resurr̾onẽ p̾loquentia. Inseramꝰ &ẽ pͥncipalia
uet̾um sacrificia ꝗ̃ inertiori tab̾naculo offere¬
bant᷑. in ipsũ ꝯsonantia. ut deinceps cõmodiꝰ
aptare possimꝰ sac̾dotio uet̾i & eugłicȩ u̾itati
nr̃a sacͣm̃ta. Primo itaq q ingenesi in morte
loco. Itẽ in genesi. qͥs ꝑ ĩmolationẽ filii signi.¬
ficabat᷑ in abrahã. nisi pat̾ excelsus.: quisinisa
ac ligna sibi portauit in quibꝰ erat imponendꝰ.
ita xp̃e portauit lignũ crucis suȩ inhumeris.
inqua erat crucifigendus. Asinꝰ autẽ qͥ haec
portabat in sensata stulticia iudeoꝵ. quȩ
portabat omĩa nr̃a sacram̃ta & nesciebat.
diuinitate eruci affigit᷑. Int̃ spinas enĩ

Expanded text:
. » Item in libro Regum dicit Dominus Deus ad Heli sacerdotem: « Suscitabo mihi sacerdotem fidelem, serit in domo veniet adorare in obolo pepropheticis de Christi nativitate et praedicatione, et apomissione, et sacerdotii mutatione praemissis, addamus aliqua de eisdem auctoribus prolata, Christi passionem et resurrectionem praeloquentia. Inseramus etiam principalia veterum sacrificia, quae in exteriori tabernaculo offerebantur, in idipsum consonantia, ut deinceps commodius aptare possimus sacerdotio veteri et evangelicae veritati nostra sacramenta. Primo itaque Genesi morte loco. Item in Genesi, quis per immolationem filii significabatur in Abraham, nisi Pater excelsus? Quis in Isac ligna sibi portavit, in quibus erat imponendus, ita Christus portavit lignum crucis suae in humeris, in qua erat crucifigendus . Asinus autem, qui in haec portabat, insensata est stultitia Judaeorum, quae portabat omnia nostra sacramenta, et nesciebat. divinitate, cruci affigitur? inter spinas enim
Abbreviated transcription (Latin):
nał cuacuanda eẽt. & sp̾uał succ essura: moys
dic̃. In nouissimis dieb circũcid& łs cor tirõ.¬
& cor seminis tui. ad dnm d̾m tuũ amandũ
tellos petrinos nimis acutos. & circu̾cide
scdo filios isrł. Itẽ a pd̾̃ iheremiã. ħdic̃ dñs.¬
UIri iuda & qͥ habitant iherłm renouate int̃
uos nouitat̾e. & ne seminauitis inspinis. cir¬
cũ cidite uos dour̃o. & ci reu̾cidite p̃putia
cordis ur̃i. ne exeat sic̃ ignis ira mẽa. && ñsit¬
qui extinguat. Id lexprior q̃ ꝑmoysenda¬
ta ÷ cessatura eẽt. apd̃ y saiã. Tc̃ manifesti
cẽt. apd̃ micheã. Lex de syon ꝓficisset᷑. & sec¬

Expanded text:
nalis evacuanda esset, et spiritalis successura, Moyses dicit: « In novissimis diebus circumcidet Deus cor tuum et cor seminis tui, ad Dominum Deum tuum amatellos petrinos nimis acutos, et circumcide secundo filios Israel . » Item apud Jeremiam: « uiris Iuda et qui inhabitant Hierusalem: renouate inter uos nouitatem et ne seminaueritis in spinis: circumcidite uos Deo uestro et circumcidite praeputium cordis uestri, ne\' exeat sicqui exstinguat . » Quod lex prior, quae per Moysen data est, cessatura esset, apud Isaiam: « Tunc manifesti esset, apud Michaeam: « Lex de Sion proficiscetur, e
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra sicienti.Non ÷ fig᷑a eiꝰ neq elaritas. &
figͥa eius sine honore. & deficiens p̃t̃ cȩto
hoĩes. homomplaga positus. & sciens ferre
inbecillitatẽ. qr au̾sa ÷ facies eiꝰ. inhonora¬
tus ẽ. & ñ ÷ cõputatꝰ. Hic peccata nr̃a por¬

Expanded text:
ra sitienti. non est figura eius neque claritas: et figura eius sine honore et deficiens praeter ceteros homines. homo in plaga positus et sciens ferre inbecillitatem: quia auersa est facies eius, inhonoratus est et non est conputatus. hic peccata nostra por
Abbreviated transcription (Latin):
uirgineis uisceribꝰ secęlitus in fudisse. si ne dolore.¬
sine strepitu: sine carnis corruptione. qͥppe qͥ mat̾s
uiscera ñ uulnerauit. s mundando sac̾uit. ħ
demultiplicib fut᷑ȩ xp̃i natiuitatis ueluti
oracuł ꝑauea huic opusculo inseruimꝰ: nẽ ad
ipsa ꝓpħtarõ p̃conia ueniamꝰ. p̃t̾itis signis.

Expanded text:
irgineis visceribus se coelitus infudisse sine strepitu, sine carnis corruptione; quippe qui matris viscera non vulneravit, sed mundando sacravit. Haec de multiplicis futurae Christi nativitatis velut oraculis, pauca huic opusculo inseruimus. Nunc ad ipsa prophetarum praeconia veniamus, praeteritis signis,
Abbreviated transcription (Latin):
Lũpnas. uui: mactauit hostiã suã miscuit
incratera uinũ suũ. & ꝑauit m̃ sain¬
suam. & misit seruos suos c̃uocat
cũ excelsa p̾dicatione ad crateram
dicens. Qui ÷ insipiens.d eclin &
ad me. Et egentib sensu. dicit.
ysaiam. Consola mini pusillanimes nolite tim̃e
Asiudiciũ retribu&: ipse ueni& & saluabit nos.
tc̃ aꝑient᷑ oculi cȩcoꝵ. & aures surdoꝵ ꝑatebt̃¬

Expanded text:
lumnas septem. mactauit suas hostias, miscuit in cratera uinum suum et parauit suam mensam. et misit suos seruos, conuocans cum excelsa praedicatione ad craterem dicens: qui est insipiens declinet ad me; et egentibus sensu dicit: Isaiam: « Consolamini, pusillanimes, nolite timere: Deus judicium retribuet, ipse veniet, et salvabit nos. Tunc aperientur oculi caecorum, et aures surdo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtulit xp̃e ÷: qͥ nullo ex tͥnsecꝰ in fuso humore
de carne uirginis genitꝰ. a maritudinẽ passi.¬
onis in carne tanꝗͣ incortice ꝓtulit: & sc̃oꝵ
m̃tes int̾nę dulcedinis suę gustu. tanꝗͣ
nuclei dulcedine pascit. Dehinc in
libro iudicũ.qͥd inuelleregedeoms
cõpluto intelligit᷑. nͥ q psalmꝰ de

Expanded text:
tus est, qui nullo extrinsecus infuso humore, de carne virginis genitus, amaritudinem passionis in carne tanquam in cortice pertulit, et sanctorum mentes internae dulcedinis suae gustu, tanquam nuclei dulcedine pascit. Dehinc in libro Judicum, quid in vellere Gedeonis compluto intelligitur , nisi quod psalmus de
Abbreviated transcription (Latin):
imitent᷑. Quȩ ꝙͦ diximꝰ appositis t estimonits
ostendamꝰ. ut pͥmo ũbram cũ u̾itate c̃sonare
uideamꝰ. Ac pͥmo ueniat moy ses inmediũ in
rubo succenso & ñ cõbusto cã dõ loquenis. Q
facto figͣatur. qr de poło uidaico peccatore
spinis obsito. ille erat exitͣus. qͥ inigne ditatis
carnis m̾e peccata qͣsi rubi spiña acciꝑ&. &

Expanded text:
imitentur. Quae ergo diximus, appositis testimoniis, ostendamus, ut primo umbram cum veritate consonare videamus. « Ac primo veniat Moyses in medium, in rubo succenso, et non combusto, cum Deo loquens . » Quo facto figuratur, quia de populo Judaico peccatorum spinis obsito, ille erat exiturus, qui in igne Deitatis, carnis nostrae peccata, quasi rubi spinam acciperet, et
Abbreviated transcription (Latin):
lousq ad talos extendit᷑. & tta ÷ arta & m̃briscor¬
poris c̃tẽꝑata. ut sua forma testificet᷑ sacerdotẽ
ncħ hr̃e dissolutũ. nicħ reinissũ. s ad om̃e opꝰ bonu.
eẽ expeditũ. Hȩc eadem uestis circa renes rona for¬
tius astringit᷑: ut castitas sac̾dotis nullo incenti¬
iacincto: & cocco: quib colorib .iiii. elem̃ta sig¬
nant᷑. quoꝵ conplexionenat᷑a constat humana :¬
& quoꝵ distemꝑantia fluxꝰ carnis generat. nͥ me-¬
dicinali cohibeat᷑ continentia. Taliũ etũ c̾iecti-¬

Expanded text:
lo usque ad talos extenditur: et ita est arcta, et membris corporis contemperata, ut sua forma testificetur sacerdotem nihil habere dissolutum, nihil remissum, sed ad omne opus bonum esse expeditum. Haec eadem vestis circa renes zona fortius astringitur, ut castitas sacerdotis nullo incentihyacintho et cocco. Quibus coloribus quatuor elementa significantur, quorum complexione natura constat humana, quorum distemperantia fluxus carnis generat, nisi medicinali cohibeatur continentia. Talium enim conject