comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suo exemplo.xp̃ianos fieri mieliores iubet
dicendo imitatores mei estote sicut ce ego
xp̃i: aliquando quidẽ de se resipiscens ad
ipsius nos imitationẽ ostendit dicens. es¬
tote unitatores dĩ sicut fitũ hem̃i. Iã uero
demonstrans quia nchi ita hanc inita¬
tionẽ pariat quã si ita uiuat aliquis ut bo.¬
nũ eius in cõmune proficiat atq uniũsis
utiliora ꝓuideat adiunxit: ambulate in
caritate. Ideo cũ dixisset imitatores mei
estote: continuo de caritate disseruit. quia
hȩc p̃cipue uirtus. homines dõ ꝑrimos¬

Expanded text:
suo exemplo Christi nos fieri imitatores iubet dicendo: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi. Aliquando quidem de se resipiscens ad Deum, ad ipsius nos imitationem hortatur dicens: Estote imitatores Dei, sicut filii carissimi. Iam vero demonstrans, quia nihil hanc imitata pariat, quam si ita vivat aliquis, ut bonum eius in commune proficiat atque universis utiliora praevideat, adiunxit: Ambulate in caritate. Ideo cum dixisset, Imitatores mei estote, continuo de caritate disseruit, quia haec praecipue virtus homines Deo proximos
Abbreviated transcription (Latin):
tanto sint fructuosiores quanto fuerĩt mũ¬
diores. Iam uos mundi estis: propt̃ uerbũ
quod locutris sum uobis. Quare non ait
mundi estis propt̃ baptismũ quo loti es¬
tis. sed ait propt̾ uerbũ quod locutus sũ
uobis. nisi quia &r in aqua uerbũ mũ¬
dat: Detrahe uerbũ: et quid est aqua
nͥ aqua: Accedit uerbũ ad elem̃tũ. ꝙ fit
sacramentũ. etiã ipsũ tanquã uisibile sĩ¬
bũ. Nam ce hoc utiq dixerat quando la
ñ indiget ut lauet: sed est mundus totus.
Unde ista uirtus tanta aquȩ ut corpus
tangat ce cor abluat: nisi faciente uerbo.
non quia dicit᷑ sedquia creditur: Nag
in tpso uerbo aliud est sonus transiens.
aliud uirtus manens. Hoc est uerbũ siq
quod p̃dicanus ait apłs: quia si confes¬
sus fueris in ore tuo quia dñs est ihe
ce credidis in corde tuo quia d̾s illũ su¬
scitauit amortius. saluus eris. Corde eñ

Expanded text:
tanto sint fructuosiores, quanto fuerint muntanto sint fructuosiores, quanto fuerint mundiores. 3. Jam vos mundi estis propter verbum quod locutus sum vobis. Quare non ait, mundi estis propter Baptismum quo loti estis, sed ait, propter verbum quod locutus sum vobis; nisi quia et in aqua verbum mundat? Detrahe verbum, et quid est aqua nisi aqua? Accedit verbum ad elementum, et fit Sacramentum, etiam ipsum tanquam visibile verbum. Nam non indiget ut lavet, sed est mundus totus. Unde ista tanta virtus aquae, ut corpus tangat, et cor abluat, nisi faciente verbo? Non quia dicitur, sed quia creditur. Nam et in ipso verbo alius est sonus transiens, aliud virtus manens, hoc est verbum fidei, quod praedicamus. Ait Apostolus: Quia si confessus fueris in ore tuo quia Dominus est Jesus, et credideris in corde tuo quia Deus illum suscitavit a mor
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dñs dedit. E go plantaui: apollo riga
uit. Et hoc gͦ sicut unicuiq dñs dedit. Nõ
itaq de suo.lam uero quod sequit᷑ sed dds
incrementũ dedit: non ꝑ illos sed ꝑse ipsũ
facit. Excedit hoc humanã humilitatem.
excedit hoc angłicã sublimitatẽ: nec omĩ¬
no ꝑtinet nisĩ ad agricolã trinitatẽ: Iam
uos mundi estis. Mundi scilicet atq iũ¬
dandi. Neq enĩ nisi mundi ẽẽnt. fructũ
ferre potuissent: & tam̃ omnẽ qui fert
fruetũ purgat agricola. ut fructũ plus af¬
ferat. F ert fructũ quia mundus est: atq
ut plus afferat purgat᷑ adhuc. Quis enĩ
est in hac uita sic mundus. ut ñ sit magis
magisq mundandus: ubi si dixerimus
quia peccatũ non habemus. nos ipsos se¬
ducimus & ueritas in nobis non este Si
autem confessi fuerimꝰ peccata nr̃a: fideł
est & iustus qui dimittat nobis peccata.
& mundet nos ab om̃i iniquitate. Mun-¬
det utiq mundos hoc est fructuosos: ut

Expanded text:
sicut Dominus dedit. Ego plantavi, Apollo rigasicut Dominus dedit. Ego plantavi, Apollo rigadedit: non itaque de suo. Jam vero quod sequitur, sed Deus incrementum dedit ; non per illos, sed per seipsum facit: excedit hoc humanam humilitatem, excedit angelicam sublimitatem, nec omnino pertinet nisi ad agricolam Trinitatem. Jam vos mundi estis, mundi scilicet atque mundandi. Neque enim nisi mundi essent, fructum ferre potuissent: et tamen omnem qui fert fructum, purgat agricola, ut fructum plus afferat. Fert fructum, quia mundus est; atque ut plus afferat, purgatur adhuc. Quis enim est in hac vita sic mundus, ut non sit magis magisque mundandus? Ubi « si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est: si autem confessi fuerimus peccata nostra, fidelis est et justus, qui dimittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniquitate » : mundet utique mundos, hoc est fructuosos, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ait. pat̾ maior me est. Scd̾m autẽ qđ di
cit ego & pater unũ sumus: & ipse agri¬
cola est. Nec talis qualss sunt qui extrĩ¬
secus oꝑando exhibent ministeriũ: sed
talis ut det etiã intrinsecus increm̃tũ.
Nam neq qui plantat est aliquid neq
qui rigat: sed qui increm̃tũ dat ds. Et
utiq ds est xp̃c: quia ds uerbũ: unde
ipse & pater unũ sunt. Et si uerbũ caro
factũ est quod ñerat: manet tam̃ quod
erat. Deniq cũ de patre tanquã de agri¬
cola dixisset : quod infructuosos pal-¬
mites tollat. fructuosos autẽ purget. ut
plus afferant fructũ: continuo etiã se¬
ipsũ mundatorẽ palmitũ ostendens. iã
uos inquit inundi estis propt̃ sermonẽ
quẽ locutus sũ uobis. Ecce & ipse mun¬
dator est palmitũ. quod est agricole nõ
uitis officiũ : qui etiam palmites oꝑarios
suos fecit. Nam & si ñ dant in crem̃ti
impendunt tam̃ aliquod ad ium̃tũ. Sed¬
Ministri ꝑ quos credidistis. Et unicuiq

Expanded text:
ait, Pater major me est: secundum id vero, quod ait, ego et Pater unum sumus, et ipse agricola est; nec talis quales sunt qui extrinsecus operando exhibent ministerium; sed talis ut det etiam intrinsecus incrementum. Nam neque qui plantat, est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum datus est, quia Deus erat Verbum: unde ipse et Pater unum sunt: et si Verbum caro factum est quod non erat, manet autem quod erat. Denique cum de Patre tanquam de agricola dixisset, quod infructuosos palmites tollat, fructuosos autem purget ut plus afferant fructum, continuo etiam seipsum mundatorem palmitum ostendit. Jam vos, inquit, mundi estis, propter sermonem quem locutus sum vobis . Ecce et ipse mundator est palmitum, quod est agricolae, non vitis officium: qui etiam palmites operarios suos fecit. Nam etsi non dant incrementum, impendunt tamen aliquod adjumentum; sedMinistri per quos credidistis, et unicuique
Abbreviated transcription (Latin):
sua beatus petrus: sic & uos inquitbi¬
tisma saluos facit. ñ carnis depositio so¬
diũ. sed conscientiȩ bonȩ int̾rogatio. hoc
est uerbũ fidi quod p̃dicamꝰ: quo sine
dubio ut mundare possit consecratur e
baptismus. Xp̃c quippe nobis cũ uitis. cũ
patre agricola. dilexit eccłam: et se ipsũ
tradidit pro ea. Lege apłm: & uide qͥd
adiungat. Ut eam sanctificaret inquit. &¬
mundans eam lauacro aquȩ in uerbo.
Mundatio gͥ nequaquã fluxo et labili
tribueret᷑ elem̃to: nisi adderet᷑ in uer¬
benedicentẽ. etiam tantillũ mundet in¬
fanten. quãiuis ñdũ ualentẽ corde cre¬
dere ad iusticiã & ore confiteri ad salu¬
tem. Totũ hoc fit ꝑ uerbũ de quo dñs
ait: iam uos mundi estis ꝓpt̃ uerbum
qđ locutus sũ uobis.

Expanded text:
rus, Sic et vos, inquit, baptisma salvos facit, non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio. Hoc est verbum fidei, quod praedicamus : quo sine dubio, ut mundare possit, consecratur et baptismus. Christus quippe nobiscum vitis, cum Patre agricola, dilexit Ecclesiam, et semetipsum tradidit pro ea. Lege Apostolum, et vide quid adjungat: Ut eam sanctificaret, inquit, mundans eam lavacro aquae in verbo . Mundatio igitur nequaquam fluxo et labili tribueretur elemento, nisi adderetur in vertingentem, etiam tantillum mundet infantem; quamvis nondum valentem corde credere ad justitiam, et ore confiteri ad salutem. Totum hoc fit per verbum, de quo Dominus ait, Jam vos mundi estis propter verbum quod locutus sum vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
uitis &e palmites. Propt̃ quod cũ ẽẽt. ds
cuius naturȩ ñ sumus. factus ẽ. homo:
ut in illo eẽt. uitis humana natura. cuiꝰ¬
& nos homines palmides eẽ. possemus.
Quid gͦ est ego sũ uitis uera: Nũ quto
ut adderet uera hoc ad eam uitẽ retulit
unde ista similitudo trans lata est: Sic enĩ
dicit᷑ uitis ꝑ similitudinẽ non ꝑ proprie.¬
tatẽ. quẽ ad modũ dicitur ouis. agnus.
leo . Tapis angularis. & cetera huiꝰ modi. q̃
magis ipsa sunt uera: ex quib ducunt᷑
istȩ similitudines ñ proprietates. Sedcũ
dicit egosũ uitis uera. ab illa utiq sedis¬
cernit cui dicit᷑. quomꝰ conuersa es in
amaritudinẽ uitis alienȩ: Nam qͦ pac

Expanded text:
vitis et palmites: propter quod cum esset Deus, cujus naturae non sumus, factus est homo ut in illo esset vitis humana natura, undet nos homines palmites esse possemus. Quid ergo est, Ego sum vitis vera? Numquid ut adderet vera, hoc ad eam vitem retulit, unde ista similitudo translata est? Sic enim dicitur vitis, per similitudinem, non per proprietatem; quemadmodum dicitur ovis, agnus, leo, petra, lapis angularis, et caetera hujusmodi, quae magis ipsa sunt vera, ex quibus ducuntur istae similitudines, non proprietates. Sed cum dicit, Ego sum vitis vera, ab illa se utique discernit cui dicitur, Quomodo conversa es in amaritudine
Abbreviated transcription (Latin):
qui eiun suꝑbientes ꝓ mundi amore de¬
serebant. Sepe namq ñ nulli ad temꝑa¬
lem głam ꝓficere uolentes. aut longa
egritudiune tabeseunt: aut afflicti in¬
iuriis concidunt. aut ꝑcussi graiub
dampnis asfugunt᷑. & in mundi doro
uident qi nichil conficlere de eius uo¬
luptare debucrunt: seq ipsos in sius
desideriis rep̃henclentes. ad dm̃ corda

Expanded text:
qui eum superbientes pro mundi amore dequi eum superbientes pro mundi amore deserebant. Saepe namque nonnulli ad temporalem gloriam proficere volentes, aut longa aegritudine tabescunt, aut afflicti injuriis concidunt, aut percussi gravibus damnis affliguntur, et in mundi dolore vident quia nihil confidere de ejus voluptate debuerunt, seque ipsos in suis desideriis re
Abbreviated transcription (Latin):
alii uocant᷑ & ueniunt. alii autẽ nequa¬
quã dicitur qr uocant᷑: s compelluntur
ut intrent. Uocant᷑ & uenire contemp.¬
nunt: qui donũ quidẽ intellectus acci-¬
punt. s eunidẽ intellectum oꝑib nõ se¬
quuntur. Uocant᷑ & ueniunt: qui eius
dem intellectus grãm oꝑando ꝑficiunt.
Quidã uͦ sic uocantur: ut etiam compel¬
lantur. Nam sunt ñnulli qui bona fa¬
cienda intelligunt: s hȩc facere desistũt.
Uident quȩ agere debeant: s hec ex de¬
siderio ñ sequunt᷑. His ut suꝑnis dixi¬
mus plerumq contingit: ut eos in car¬
nalib suis desiderus mundi huius
adu̾sitas feriat. Apphendere temꝑalem
glam conant᷑: & nequeunt. Et dum ꝑ
alta pelagi quasi ad grandiores curas
huius scłi nauigare ꝓponunt: semꝑ ad¬
uersis flatib ad deiectionis suę littora
repellunt᷑. Cumq se fraugi in de sidus
suis adu̾sante mundo conspiciunt: q̃d
de se auctori suo debeant cominemoran

Expanded text:
alii vocantur et veniunt; alii autem nequaalii vocantur et veniunt; alii autem nequaquam dicitur quia vocantur, sed compelluntur ut intrent. Vocantur et venire contemnunt qui donum quidem intellectus accipiunt, sed eumdem intellectum operibus non sequuntur; vocantur et veniunt ptam intellectus gratiam operando perficiunt; quidam vero sic vocantur, ut etiam compellantur. Nam sunt nonnulli qui bona facienda intelligunt, sed haec facere desistunt; vident quae agere debeant, sed haec ex desiderio non sequuntur. His, ut superius diximus, plerumque contingit ut eos in carnalibus desideriis suis mundi hujus adversitas feriat: apprehendere temporalem gloriam conentur et nequeant; et dum per alta pelagi quasi ad grandiores curas hujus saeculi navigare proponunt, semper adversis flatibus ad dejectionis suae littora repellantur. Cumque se frangi in desideriis suis, adversante mundo, conspiciunt, quid de se auctori suo debeant commemorantu
Abbreviated transcription (Latin):
Multi tales ad cenam cdiuicam ex iudea col¬
lecti sunt: s multitudo quȩ ex isrłitico po¬
pulo credidit. locum suꝑni conuiiũ nõ im¬
pleuit. Intrauit iam frequentia iudeorũ:
s alhuc locus uacat in regno ubi suscipi
debeat numerositas gentium. Unde ꝙ ei¬
dem seruo dicit᷑. Eri in uias & sepes: & cõ¬
pelle intrare. ut impleatur domus mea.
Cum de uicis & plateis ad cenam qͦs dam
dñs inuitat: illuni uidelicet popłia de¬
signat. qui tenere legem sub urbana cõ-¬
uersatione nouerat. Cum uͦ conuiuas
suos colligi ex uis & sepib p̃cipit: ni¬
quȩrit. De cuius significatione ꝑ psal¬
nuistam dicitur. Cunc exultabunt om¬
nia ligna siluarum ante faciem dñi: qͦ-¬
niam uenit. Ligna enim siluȩ gentes uo¬
catȩ sunt: qr in infidelitate sua torte &
infructuosȩ semꝑ fuerunt. Qui gͦ ex illo
agresti usu conu̾si sunt: ad cenam dnĩ¬
enĩ uocantur & uenire contempnunt:

Expanded text:
Multi tales ad coenam dominicam ex Judaea colMulti tales ad coenam dominicam ex Judaea collecti sunt, sed multitudo quae ex Israelitico populo credidit locum superni convivii non implevit. Intravit jam frequentia Judaeorum, sed adhuc locus vacat in regno, ubi suscipi debeat numerositas gentium. Unde et eidem servo dicitur: Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. Cum de vicis et plateis ad coenam quosdam Dominus invitat, illum videlicet populum designat qui tenere legem sub urbana conversatione noverat; cum vero convivas suos colligi ex viis et sepibus praecipit, niquaerit, de cujus significatione per Psalmistam dicitur: Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum ante faciem Domini, quoniam venit . Ligna enim silvae gentes vocatae sunt, quia in infidelitate sua tortae et infructuosae semper fuerunt. Qui ergo ex illo agresti usu conversi sunt, ad coenam dominienim vocantur, et venire contemnunt;
Abbreviated transcription (Latin):
egyptius eger in uia relinquitur: qi pec¬
cator quisq dum infirmari ab huius
eiq cibum potumq p̃bet: qr manufortis
dñs abiecta mundi ñ despicit. & plerũq
eos qui sequi mundũ minime ualentes
quasi in uia remanent: ad amoris sui grã
conu̾tit. eisq uerbi sui cibum potumq tri¬
buit. & quasi duces sibi in uia eligit. dũ
suos etiam p̃dicatores facit. Dum enim xpi¬
stum peccatorũ cordib inferunt: quasi
dauid suꝑ hostes ducunt. Qui conuiuan¬
tes amalechitas uelud dauid gladio fe¬
riunt: qr suꝑbos quosq qui se in mun¬
do despexerant. dnĩ uirtute ꝓsternũt.
Puer gͦ egyptius qui in uia remanserat
amalechitas int̾fecit: qr plerumq ipsi m̃¬
tes scłarium p̃dicando suꝑant. qui prus
cum scłarib in hunc munclum currere
ñ ualebant. S deductis ad cenam pauꝑi¬
bus: quid puer subiungat audiamus.
Dñe. factum .e. qd̾ imꝑasti: & adhuc locꝰẽ.

Expanded text:
Aegyptius aeger in via relinquitur, quia pecAegyptius aeger in via relinquitur, quia peccator quisque dum infirmari ab hujus eique cibum et potum praebet, quia manu fortis Dominus abjecta mundi non despicit; et plerumque eos qui, sequi mundum minime valentes, quasi in via remanent, ad amoris sui gratiam convertit, eisque verbi sui cibum potumque porrigit, et quasi duces sibi in via eligit, dum suos etiam praedicatores facit. Dum enim Christum peccatorum cordibus inferunt, quasi David super hostes ducunt. Qui convivantes Amalechitas velut David gladio feriunt, quia superbos quosque qui se in mundo despexerant, Domini virtute prosternunt. Puer ergo Aegyptius, qui in via remanserat, Amalechitas interfecit, quia plerumque ipsi mentes saecularium praedicando superant, qui prius cum saecularibus in hoc mundo currere non valebant. 8. Sed, deductis ad coenam pauperibus, quid puer subjungat audiamus: Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est.
Abbreviated transcription (Latin):
a se discesserat: qͣndo peccabat. Et si ñ esu¬
risset: in semet ipsum minime redisset.
Quia postquã terrenis reb indiguit: tuc̃
cogitare cȩpit quid de spũalib amisit. Pau¬
ꝑes gͦ & debiles. ceci & claudi uocantur &
uenunt. qr infirmi quiq atq in hoc mũ
rum puer ille egyptius designat: qͥ ama¬
lechitis p̾dantib atq currentib eger re¬
mansit in uia. fame sitiq aruit. Quẽ ta¬
men dauid inuenit: & ei cibũ potumq
p̃buit. Qui ilico conualescens: dux da-¬
uid factus est. Coniuuantes a malechitas
repperit: & cos qui se debilem reliquerant.
cum magna fortitudine ꝓstrauit. Ama.¬
lechita quippe: popłs lambens uocatur.
Et qͥd ꝑ lambentem popłm. nͥ mentes scła¬
rium designantur: Que t̾rena cunctaam¬
biendo quasi lambunt: dum solis temꝑa¬
lib delectant᷑. Quasi enĩ popłs lambens
p̃dam facit: dum t̾rena diligentes luca
de alienis dampnis exaggerant. S puer

Expanded text:
a se discesserat quando peccabat. Et si non esua se discesserat quando peccabat. Et si non esurisset, in semetipsum minime rediisset, quia postquam terrenis rebus indiguit, tunc cogitare coepit quid de spiritalibus amisit. Pauperes ergo et debiles, caeci et claudi vocantur, et veniuntrum puer ille Aegyptius designat, qui Amalechitis praedantibus atque currentibus aeger remansit in via, et fame sitique aruit; quem cum David invenit, ei cibum potumque praebuit; qui illico convalescens dux David factus est; convivantes Amalechitas reperit, et eos qui se debilem reliquerant cum magna fortitudine prostravit. Amalechita quippe populus lambens vocatur. Et quid per lambentem populum nisi mentes carnalium designantur? Quae terrena cuncta ambiendo quasi lambunt, dum solis temporalibus delectantur. Quasi enim populus lambens praedam facit, dum terrena diligentes lucra de alienis damnis exaggerant. Sed puer
Abbreviated transcription (Latin):
modo describantur qui ad cenã uocantur
& ueniunt: pauꝑes ac debiles. Pauꝑes ac
debiles dicuntur: qr iudicio sito apud
semet ipsos infirmi sunt. Nam pauꝑes
&e quasi fortes sunt: qui & positi in pau-¬
ꝑtate suꝑbiunt. Ceci uͦ sunt: qui nullũ
ingenii lumen habent. Claudi quoq: qui
rectos gressus in oꝑatione ñ habent. S dũ
morum uicia in membroꝵ debilitate siꝙ¬
nantur: ꝓfecto liquet qr sicut illi pecca¬
tores fuerunt qui uocati uenire noluert̃
ita hi quoq peccatores sunt qui inuitant᷑
& ueniunt.S peccatores suꝑbi respuunt᷑:
ut peccatores humiles eligant᷑. Hos itaq
elegit ds quos despicit mundus: qi ple¬
rumq ipsã despectio hominẽ reuocat ad
semecipsum. Is enĩ qui patrem reliquit &¬
partem substantiȩ quã ꝑceꝑat ꝓdige ex¬
pendit: postquã esurire cepit᷑ in se reu̾¬
sus dixit. Quanti mercennarii in domopa¬
tris mei abundant panib: Longe qͥppe

Expanded text:
modo describantur qui ad coenam vocantur, modo describantur qui ad coenam vocantur, et veniunt, pauperes ac debiles. Pauperes et debiles dicuntur, qui judicio suo apud semetipsos infirmi sunt. Nam pauperes et quasi fortes sunt, qui et positi in paupertate superbiunt. Caeci vero sunt, qui nullum ingenii lumen habent. Claudi quoque sunt, qui rectos gressus in operatione non habent. Sed dum morum vitia in membrorum debilitate signantur, profecto liquet quia sicut illi peccatores fuerunt qui vocati venire noluerunt, ita hi quoque peccatores sunt qui invitantur et veniunt. Sed peccatores superbi respuuntur, ut peccatores humiles eligantur. 7. Hos itaque elegit Deus quos despicit mundus, quia plerumque ipsa despectio hominem revocat ad semetipsum. Is enim qui patrem reliquit, et partem substantiae quam perceperat prodige expendit, postquam esurire coepit, in se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus? Longe quippe
Abbreviated transcription (Latin):
ȩterni conuiuĩ summus pat̾familias in¬
uitat. S cum alius auariciȩ. Alius curi¬
ositati. alius uoluptati carnis . ẽ. deditꝰ:
nimirum reꝓbi simul om̃s excusant. Dũ
hunc terrena cura occupat. illũ alieni
actus sagax cogitatio deuastat. alterius
etiã mentem uoluptas carnis inquinat:
fastidiosus quisq ad ęternȩ uitȩ epulas
ñ festinat. Sequitur. Reu̾sus seruus:
nunciauit hȩc dño suo. Tunc iratus pa-
terfamilias: dixit seruo suo. Eoi cito
in plateas & uicos ciuitatis: & pauꝑes
ac debiles. cecos & claudos introdue huc.
Eoce qui terrenȩ substantiȩ plus iusto in¬
cubat: uenire ad dñicani cenam recusat.
Qui labori curiositatis insudat: pꝑata ui¬
tȩ alim̃ta fastidit. Qui carnalib desidus
inseruit: spiialis conuiuii epulas respu¬
it. Quia gͦ uenire suꝑbi renuunt. pau¬
ꝑes eliguntur. Cur hoc: Quia uxta pau.¬
li uocem infirma mundi elegit d̾s: ut for¬

Expanded text:
aeterni convivii summus paterfamilias inaeterni convivii summus paterfamilias invitat; sed dum alius avaritiae, alius curiositati, alius voluptati carnis est deditus, nimirum reprobi simul omnes excusant. Dum hunc terrena cura occupat, illum alieni actus sagax cogitatio devastat, alterius etiam mentem voluptas carnalis inquinat, fastidiosus quisque ad aeternae vitae epulas non festinat. 6. Sequitur: Reversus servus nuntiavit haec domino suo. Tunc o suo: Exi cito in plateas et vicos civitatis, et pauperes ac debiles, et caecos et claudos introduc huc. Ecce qui terrenae substantiae 1622 plus justo incubat, venire ad dominicam coenam recusat; qui labori curiositatis insudat, praeparata vitae alimenta fastidit; qui carnalibus desideriis inservit, spiritalis convivii epulas respuit. Quia ergo venire superbi renuunt, pauperes eliguntur. Cur hoc? Quia, juxta Pauli vocem, Infirma mundi eligit Deus, ut con
Abbreviated transcription (Latin):
prauus quisq cum audit: nec tamen ea
quȩ diiudicat agere desistit. Nam dum
cuilibet ꝑuerse agenti dicimus. conu̾tere.
d̾m seq̃uere. mundũ relinque: ubi hẽ nͥ ad
dñicam cenam uocamus: S cum respon-¬
det. ora ꝓ me qr peccator sum. hoc facere ñ
possum: qͥd aliud agit. nͥ & rogat & excu¬
sat: Dicens namq peccator sum. humtlita¬
tem insinuat: subiungens autẽ. conu̾ti ñ
possum: suꝑbiam demonstrat. Rogando
gͥ excusat: qui & humilitatem suꝑducit
in uoce. suꝑbiam exercet in actione. Alius
autem dixit. Urorem duxi: & id̾o nõ pos¬
sum uenire. Quid ꝑ lixorem. nͥ uoluptaᷤᷤ
carnis accipitur. Nam quãius bonum
sit conuigitm.atq ad ꝓpagandam sõbo¬
lem diuina ꝓuidentia constitutum: nõ¬
nulli tam̃ nͨ ꝑ hoc fecunditatem prolis.
s desideria expetunt uoluptatis. Et id¬
circo ꝑ rem iustam significari potest ñ
incongrue res iniusta. Ad cenam nos gͦ

Expanded text:
pravus quisque cum audit, nec tamen ea pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat agere desistit. Nam dum cuilibet perverse agenti dicimus Convertere, Deum sequere, mundum relinque, ubi hunc nisi ad Dominicam coenam vocamus? Sed cum respondet: Ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud agit, nisi et rogat et excusat? Dicens namque: Peccator sum, humilitatem insinuat; subjungens autem: Converti non possum, superbiam demonstrat. Rogando ergo excusat, qui et humilitatem superinducit in voce, et superbiam exercet in actione. 5. Alius autem dixit: Uxorem duxi, et ideo non possum venire. Quid per uxorem nisi voluptas carnis accipitur? Nam quamvis bonum sit conjugium, atque ad propagandam sobolem providentia divina constitutum, nonnulli tamen non per hoc fecunditatem prolis, sed desideria expetunt voluptatis, et idcirco per rem justam significari potest non incongrue res injusta. Ad coenam ergo vos
Abbreviated transcription (Latin):
in utroq sex i geminantur. Qui tudelicet cor¬
ꝑales sensus qr int̾na comp̃hencde nesciunt:
s sola exteriora cognoscunt. & deserentes in¬
tima. ea quȩ extra sunt tangunt: recte ꝑ
eos curiositas designatur. Quȩ dum alienã
quęrit uitam discutere: semꝑ sua intima
nesciens. studet exteriora cogitare. Graue nã¬
q curiositatis est uicium: quȩ dum cuili¬
bet mentẽ ad iuestigandã uitam pximi
exterius ducit. semꝑ ei sua intima ab scon¬
dit: ut aliena sciens se nesciat. & curiosi ani¬
nus quanto ꝑitus fuerit alieni meriti: tan¬
to fiat ignarus sui. ꝓpter hoc namq q de
eisdem quinq uigis boum dicit᷑. eo pba¬
re illa: rogo te habe me excusatum. Ipsa
enim excusantis uerba a uicii sui significa
uerba ꝑmiscet dicens. Rogo te habe me ex¬
cusatum. Dum enĩ dicit rogo. & tamen
uenire contempnit: humilitas sonat in uo¬
ce. suꝑbia in atione. & ecce hoc diiudicat

Expanded text:
in utroque sexu geminantur: qui videlicet corin utroque sexu geminantur: qui videlicet corporales sensus, quia interna comprehendere nesciunt, sed sola exteriora cognoscunt, et deserentes intima, ea quae extra sunt, tangunt, recte per eos curiositas designatur, quae dum alienam quaerit vitam discutere, semper sua intima nesciens, studet exteriora cogitare. Grave namque curiositatis est vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam vitam proximi exterius ducit, semper ei sua intima abscondit, ut aliena sciens, se nesciat. Et curiosi animus quanto peritus fuerit alieni meriti, tanto fit ignarus sui. Propter hoc namque de eisdem quinque jugis boum dicitur; eo probare illa, rogo te habe me excusatum. Ipsa enim excusantis verba a vitii sui significatverba permiscet, dicens: Rogo te, habe me excusatum. Dum enim dicit Rogo te, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione. Et ecce haec dijudicat
Abbreviated transcription (Latin):
inuitam᷑ conuiuiũ & excusamus. S ecce in¬
ter hȩc estimare possumus: qͥd sibi corda
urã respondeant. Occultis enĩ fortasse sibi co¬
gitationib dicunt. Cacusare nolumus: ad
illud enĩ suꝑnȩ refectionis comuinum & uo¬
cari & ꝑuenire gratulamur. Loquentes uo¬
bis talia mentes ur̃ȩ uerum dicunt: si nõ
plus terrena quã cȩlestia diligunt. si ñ am¬
plius reb corꝑalib quã spũalib occupan.¬
tur. Unde hic quoq ipsa excusantiũ causa
subiungit᷑. cum ꝓtinus subinfert᷑. P rinus
dixit. Uillam emi: & necesse habeo exire
& uidere illam. Rogo te. habe me ercusa¬
tum. Quid ꝑ uillam nͥ terrena substantia
designatur: Exit gͥ iudere uillam: qui
sola terrena cogitat ꝓpt̾ sub stantiam. Alter
ditit. luga boum emi qͥnq: &e eo ꝓbare illa
Rogo te habe me excusatum. Quid in qͥnq
iugis boum. nͥ quinq corꝑis sensus accipimꝰe
Qui recte quoq uiga bouim uocati sunt: qi

Expanded text:
invitamur convivium, et excusamus. Sed ecce ininvitamur convivium, et excusamus. Sed ecce inter haec aestimare possum quid sibi corda vestra respondeant. Occultis enim fortasse sibimet cogitationibus dicunt: Excusare nolumus, ad illud enim supernae refectionis convivium et vocari et pervenire gratulamur. 4. Loquentes vobis talia mentes vestrae verum dicunt, si non plus terrena quam coelestia diligunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritalibus occupantur. Unde hic quoque ipsa excusantium 1621 causa subjungitur, cum protinus subinfertur: Primus dixit: Villam emi, et necesse habeo exire, et videre illam; rogo te, habe me excusatum. Quid per villam nisi terrena substantia designatur? Exiit ergo videre villam qui sola exteriora cogitat propter substantiam. Alter dixit: Juga boum emi quinque, et eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Quid in quinque jugis boum nisi quinque corporis sensus accipimus? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis mortale fastidium repellite. Ad repel-¬
lendum namq fastidium ur̃m: iam parata
sunt omĩa. S si adhuc carnales estis: fortas¬
sunt. Ad abstergendum namq m̃tis ur̃ȩ fa¬
stidium: in cena d̾i ille uob̾ singłaris agnus
occisus. ẽ. S qͥd agimus. qui hoc qđ subium¬
gitur adhuc fieri a multis uidemus : Et
ceꝑunt simul om̃s excusare. Offert d̾s qd̾
rogari debuit: ñ rogatus dare uult qd̃ uix
sꝑari poterat. qr dignaretur largiri postu¬
uunciat: & tam̃ simul om̃s excusant. Pona¬
mus ante oclos mentis minima: ut possi¬
mus digne pensare maiora. Si qͥspiam po¬
tens ad inuitandũ quelibet pauꝑem mit¬
teret. qͥd fis rogo quid pauꝑ ille fecisset. nͥ
de eadem sua inuitatione gauderet. respon¬
sum humile redderet. uestem mutaret.
ire qͣntotius festinaret. ne pͥor se ad poten¬
tis conuiuiũ alt̃ occurreret: Homo gͦ diue̾
inuitat. & pauꝑ occurrere festinat: ad d̃i

Expanded text:
ex eis mortale fastidium pellite. Ad repelex eis mortale fastidium pellite. Ad repellendum namque fastidium vestrum jam parata sunt omnia. Sed si adhuc carnales estis, fortassunt. Ad abstergendum namque mentis vestrae fastidium in coena Domini ille vobis singularis agnus est occisus. 3. Sed quid agimus, qui hoc quod subjungitur adhuc fieri a multis videmus? Et coeperunt omnes simul excusare. Offert Deus quod rogari debuit; non rogatus dare vult quod vix sperari poterat quia dignaretur largiri postulanuntiat, et tamen simul omnes excusant. Ponamus ante oculos mentis minima, ut possimus digne pensare majora. Si quispiam potens ad invitandum quemlibet pauperem mitteret, quid, fratres, rogo, quid pauper ille faceret, nisi de eadem sua invitatione gauderet, responsum humile redderet, vestem mutaret, ire quantocius festinaret, ne prior se ad potentis convivium alter occurreret? Homo ergo dives invitat, et pauper occurrere festinat; ad Dei
Abbreviated transcription (Latin):
rum nr̃orum pondĩb grauemur: & nos
tam̃ in istis dieb sumus. Ꝙ cum de edi¬
ficatione ur̃a uob aliqͥd loquor: hoc. ẽ. qd̾
ago. Seruus enĩ sum sũmi patͥsfamilias.
Cum uos ammoneo ad concemptũ scli:
inuitare uos uenio ad cenã d̾i. Nemo me
ꝓpt̃ me hoc in loco despiciat: & si ad mui¬
tandum nequaꝗͣ dignus appareo. s tam̃
magnȩ sunt deliciȩ quas ꝓmitto. Sepe fis̃
mei solet euenire qđ dico: ut ꝑsona potenꝰ
famulum habeat despectum. Cumq ꝑ
eum sius forte uł extraneis aliqd̃ respon¬
sum mandat: ñ despicitur ꝑsona loq̃ntis
serui. qr seruatur in corcle reuerentia mit¬
tentis dñi. Nec pensant qͥ audiunt per
quem. s qͥd uł a quo aucliunt. Ita gͦ fr̃s ita
uos agite: & si nos forsitan digne clespicti.
in mente tam̃ ur̃a uocantis añi reuerntiã
seruate. Conuiuȩ fieri sũmi patͥsfamiliã
libenter obȩdite: corla ur̃a discutite. atq

Expanded text:
rum nostrorum pondere gravamur, et nos rum nostrorum pondere gravamur, et nos tamen in istis diebus sumus, et cum de aedificago, servus enim sum summi patrisfamilias. Cum vos admoneo ad contemptum saeculi, invitare vos venio ad coenam Dei. Nemo me propter me hoc in loco despiciat. Et si ad invitandum nequaquam dignus appareo, sed tamen magnae sunt deliciae quas promitto. Saepe, fratres mei, solet evenire quod dico, ut persona potens famulum habeat despectum; cumque per eum suis forte vel extraneis aliquod responsum mandat, non despicitur persona loquentis servi, quia servatur in corde reverentia mittentis domini. Nec pensant qui audiunt per quem, sed quid vel a quo audiant. Ita ergo, fratres, ita vos agite, et si nos forsitan digne despicitis, in mente tamen vestra vocantis Domini reverentiam servate. Convivae fieri summi patrisfamilias libenter obedite. Corda vestra discutite, atque
Abbreviated transcription (Latin):
et̃no eius coniuiuo male uiuendo cotͣcdi¬
cunt.
Nisit autem seruum suum hora cenȩ dice¬
re inuitatis ut uenirent. Quid hora cene n̾
finis. ẽ. mundi: In qͦ nimirũ nos sumus: sc̃
iamdudũ paulus testat᷑ dicens. Nos sumus
in qͦs fines scłorum deuenerunt. Si gͦ iam
hora cenȩ. ẽ. cũ uocamur. tanto muinus de¬
bemus excusare a conuiiuo d̾i: qͣnto iam¬
ꝓpinquasse cernimus finẽ mundi. Quo
enĩ pensamus qr nichil. ẽ. qd̾ restat: eo de¬
bemus ꝑtimescere ne tempus gr̃ȩ qd̾ p̃sto
est ꝑeat. Idcͥcͥo autẽ hoc conuiuiũ d̾i ñ pran¬
dium s cena nominat᷑: qr post prandiũ
cena restat. post cenã uͦ nullum coniuui¬
um restat. Et qr ȩt̃num d̾i conuiiuum in
extremo nob p̃ꝑabitur : rectum fuit ut
hoc ñ prandium s cena uocaretur. S qͥs
ꝑ hunc seruum qui ã patrefamilias ad in¬
uitandũ mittitur. nͥ p̃dicatorum ordo
signatur : De quo uidelicet ordine quãuis
adhuc indigni existimus. quãuis peccato¬

Expanded text:
convivio male vivendo contradicunt. Misit autem servum suum hora coenae dicere invitatis ut venirent. Quid hora coenae, nisi finis est mundi? In quo nimirum nos sumus, sicut jam dudum Paulus testatur, dicens: Nos sumus in quos fines saeculorum devenerunt . Si ergo jam hora coenae est cum vocamur, tanto minus nos debemus excusare convivio Dei, 1620 quanto propinquasse jam cernimus finem saeculi. Quo enim pensamus quia nihil est quod restat, eo debemus pertimescere ne tempus gratiae quod praesto est pereat. Idcirco autem hoc convivium Dei non prandium, sed coena vocatur, quia post prandium coena restat, post coenam vero convivium nullum restat. Et quia aeternum Dei convivium nobis in extremo praeparabitur, rectum fuit ut hoc non prandium, sed coena vocaretur. Sed quis per hunc servum, qui a patrefamilias ad invitandum mittitur, nisi praedicatorum ordo designatur? De quo videlicet ordine quamvis adhuc indigni existimus, quamvis peccato
Abbreviated transcription (Latin):
te: & cum relinquere cuncta quȩ mundi
sunt ñ potestis. exteriora bene ext̃ius agi:¬
te: s ardent̃ int̃ius ad eterna festinate.
Nichil sit qđ desicłium ur̃e mentis retar¬
det: nullius uos rei in hoc munclo dele¬
ctatio implicet. Si bonum diligit᷑. mens
in bonis meliorib. id.ẽ. in cęlestib dele¬
ctetur. Si malum meciutur: mala ani-¬
mo eterna ꝓponant᷑. ut dum illic. eẽ. cõ¬
spicit & amplius qđ diligat & ampliꝰ
qđ ꝑtimeseat: hic omĩno non hereat. Ad
hec agenda habemus mediatorem d̾i&.
hominũ adiutorem nr̃m: ꝑ quẽ citius
cuncta obtinebimus. si ad illum uero amo.¬
re flagramus: & iuiuit & regnat cũ patre

Expanded text:
te, et cum relinquere cuncta quae mundi te, et cum relinquere cuncta quae mundi sunt non potestis, exteriora bene exterius agite, sed ardenter interius ad aeterna festinate. Nihil sit quod desiderium vestrae mentis retardet, nullius vos rei in hoc mundo delectatio implicet. Si bonum diligitur, mens in bonis melioribus, id est in coelestibus delectetur. Si malum metuitur, mala animo aeterna proponantur, ut dum illic esse conspicit et amplius quod diligat, et amplius quod pertimescat, hic omnino non haereat. Ad haec agenda habemus mediatorem Dei et hominum adjutorem nostrum, per quem citius cuncta obtinebimus, si ad illum vero amore flagramus, qui vivit, et regnat cum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
pecles pocdagrȩ humore tumescentes. & u̾¬
si in uulnerib fuerant: & ꝓfluente sanie
patebant. S cum corpus illiuis ex more ad
lauandum fuisset detectum: ita manus
pedesq illius sani reꝑti sunt. ac si umquã
uulncris nichil habuissent. Ductus itaq
ac sepultus est: eiusq coniugi uisum. ẽ.
ut quarto die in sepulchro illius marmor
qd suꝑpositum fuerat. mutari debuisset.
Qđd uidelicet marmor corꝑi eius suꝑposi.¬
tum. dum fuisset ablatum: tanta ex eiũ
corꝑe fraglantia odoris emanauit. acsiex
putrescente carne illuis ꝓ u̾inib aromã¬
ta ferbuissent. Hec gͥ dixi: ut e uicino ex¬
emplo demonstrarem posse ñuullos et
scłarem habitum gerere. & scłarem habi¬
tum ñ hab̾e. Quos enĩ talis ᷤᷤ in mundo
necessitas ligat ut ex omĩ parte erui
a mundo ñ possint: sic debent ea q̃mun¬
di sunt tenere. ut tam̃ eis nesciant ex
mentis fractione succumbe. Hȩc gͦ cogita¬

Expanded text:
pedes podagrae humore tumescentes, et vepedes podagrae humore tumescentes, et versi in vulneribus fuerant, et profluente sanie patebant. Sed cum corpus illius ex more ad lavandum fuisset detectum, ita manus pedesque illius sani reperti sunt, ac si unquam vulneris nihil habuissent. 1627 Ductus itaque ac sepultus est, ejusque conjugi visum est ut quarto die in sepulcro illius marmor quod superpositum fuerat mutari debuisset. Quod videlicet marmor corpori ejus superpositum dum fuisset ablatum, tanta ex ejus corpore fragrantia odoris emanavit, ac si ex putrescenti carne illius pro vermibus aromata ferbuissent. Haec igitur dixi ut e vicino exemplo ostendere possem nonnullos et saecularem habitum gerere, et saecularem animum non habere. Quos enim tales in mundo necessitas ligat, ut ex omni parte exui a mundo non possint, sic debent ea quae mundi sunt tenere, ut tamen eis nesciant ex mentis fractione succumbere. Hoc ergo cogita
Abbreviated transcription (Latin):
s nichil habe cum peccato cupiunt. De ip¬
sis quoq reb habitis cotidie mercedes ad qͥ¬
runt: & plus gaudent bono oꝑe quã hona
possessione. Ac ne aliquib ista difficilia. ẽẽ.
iudeant᷑ : rem de ꝑsona refero. quã multi ue¬
strum nouerunt. Quã udelicet rem ipsẽ an¬
te trienniũ in centumcellensi urbe aꝑsoniꝰ
fidelib didici. sluꝑ namq in hac ciuitate
theophanius comes fuit: uir miscdiȩ acti¬
b deditus. bonis oꝑib intentus. hospitalica¬
ti p̃cipue studens. Exercendi comitatus ac¬
tib occupatus. agebat t̾rena & temꝑalia:
s ut post in fine eius claruit. magis ex de¬
bito quã ex intentione. Nlam cũ ꝓpinqͣnce
mortis eiis temꝑe grauissima aeris dempe¬
stas obsisteret ne ad sepeliendũ duci potu¬
Nisset.
eumq coniunx sua cum flecu uehem̃tissi
rediet. Cuius ꝓtinus & uocem mors: ꝙ mor¬
tem serenitas.ẽ. sequuta. Cuius manusꝙ ła

Expanded text:
sed nihil habere cum peccato cupiunt. 1626 De ipsed nihil habere cum peccato cupiunt. 1626 De ipsis quoque rebus habitis quotidie mercedes acquirunt, et plus gaudent bono opere quam bona possessione. 13. Ac ne aliquibus ista difficilia esse videantur, rem de persona refero quam multi vestrum noverunt, quam videlicet rem ipse ante triennium in Centumcellensi urbe a personis fidelibus didici. Nuper namque in eadem civitate Theophanius comes fuit , vir misericordiae actibus deditus, bonis operibus intentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendi comitatus actibus occupatus, agebat terrena et temporalia; sed ut plus ex fine ejus claruit, magis ex debito quam ex intentione. Nam cum, appropinquante mortis ejus tempore, gravissima aeris tempestas obsisteret ne ad sepeliendum duci potuisset, eumque conjux sua cum fletu vehementissimredibit. Cujus protinus et vocem mors, et mortem serenitas est secuta. Cujus manus ac
Abbreviated transcription (Latin):
iuigi. ut tam̃ ũ displiceat conditori. flet qͦq
s tamquam ñ fleat: qui sic tempalibus
dampnis affligit᷑. ut tam̃ de ȩcernis lucrĩ
semꝑ animũ consoletur. Gaudet uͦ sed
tamꝗͣ ñ gaudeat: qui sic de temꝑalib bo¬
nis hilarescit. ut tam̃ semꝑ ꝑpetua torm̃¬
ta consideret. & in hoc qđ gaudio mentem
subleuat: hanc continuo pondere ꝓuidi
timoris p̃mit. Emit autẽ s quasi ñ possi¬
det: qui & ad usum t̾rena p̃at. & tam̃ cau¬
ta cogitatione p̃uidet qt̾ hȩc citius reliuqͣt.
Mundo quoq utit᷑ s. quasi ñ utat᷑: qui &
necessaria cuncta exterius ad uitȩ suȩ mi¬
nisterium recligit. & tam̃ hȩc eadem ñ si¬
nit suȩ menti dñari. ut subiecta foris ser¬
uiant: & numꝗͣ intentionẽ ad alia tencden¬
tis frangant. Quicũq gͥ tales sunt: eis ꝑfe¬
cto terrena omĩa ñ ad desiłium s ad usũ
assunt. qr reb quidẽ necessaruis utunt᷑:

Expanded text:
jugi, ut tamen non displiceat Conditori. Flet quoque, jugi, ut tamen non displiceat Conditori. Flet quoque, sed tanquam non fleat, qui sic temporalibus damnis affligitur, ut tamen de aeternis lucris semper animum consoletur. Gaudet vero, sed tanquam non gaudeat, qui sic de temporalibus bonis hilarescit, ut tamen semper perpetua tormenta consideret; et in hoc quod mentem gaudio sublevat, hanc continuo pondere providi timoris premat. Emit autem, sed quasi non possidens, qui et ad usum terrena praeparat, et tamen cauta cogitatione praevidet quod ea citius relinquat. Mundo quoque utitur, sed quasi non utatur, qui et necessaria cuncta exterius ad vitae suae ministerium redigit, et tamen haec eadem non sinet suae menti dominari, ut subjecta foris serviant, et nunquam intentionem animi ad alta tendentis frangant. Quicunque igitur tales sunt, eis profecto terrena omnia non ad desiderium, sed ad usum adsunt, quia rebus quidem necessariis utuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mundo agimus. quasi ex quodam
mentis latere tangamus. ut terrena q̃li
bet sic nr̃o corꝑi seruiant: quatinus cordi
minime obsistant. Non gͦ fis audemus uo¬
bis dicere: ut omĩa relinquatis.S tamen si
uultis omĩa etiam relinquitis retinendo.
si sic temꝑalia geritis. ut tam̃ tota maite
ad ęterna tendatis. Hinc & enĩ paulus
apłs dicit. Tempus breue est. Reliquũ
est ut qui babent uxores tamquã ñ haben¬
tes sint: & qui flent tamquã ñ flentes. &
qui gaudent tamꝗͣ ñ gaudentes. & qui
emunt tamꝗͣ ñ possidentes. & qui utunt̃
hoc mundo tamquã ñ utantur. Preterit
babet s quasi ñ habens: qui sic scit debi¬
ta carnis ex soluere. ut tam̃ ꝑ eam mundo
tota mente ñ cogatur in hererr. i lam cus
rursum isclem egregius p̃dicator dicat. qui
habet uxorem cogitet quȩ sunt hiuuiꝰ mun¬
di. quomꝰ placeat uxori: ille uxorem habẽs
quasi ñ habet. qui sic studet placere coñ

Expanded text:
 mundo agimus quasi ex quodam  mundo agimus quasi ex quodam mentis latere tangamus, ut terrena quae libent sic nostro corpori serviant, quatenus cordi minime obsistant. Non ergo, fratres, audemus vobis dicere ut omnia relinquatis; sed tamen, si vultis, omnia etiam retinendo relinquitis, si sic temporalia geritis, ut tamen tota mente ad aeterna tendatis. 12. Hinc etenim Paulus apostolus dicit: Tempus breve est: reliquum est, ut qui habent uxores, tamquam non habentes sint; et qui flent, tamquam non flentes; et qui gaudent, tamquam non gaudentes; et qui emunt, tamquam non possidentes; et qui utuntur hoc mundo, tamquam non utentes. Quod habet, sed quasi non habens, qui sic scit debita carnis exsolvere, ut tamen per eam mundo tota mente non cogatur inhaerere. Nam cum idem rursum egregius praedicator dicat: Qui habet uxorem, cogitat quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori , ille uxorem habens quasi non habet, qui
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s knũ nͥ relinquere omiã debemus.
curas mundi postpõnere. solis desiđus
eternis in hiare: S bec paucis data sunt.
Amonere uos uolo ut relinquatis omĩa:
oͣ s ñ presumo. Sigͦ cuncta mundi relinque¬
re ñ potestis: sic tenete quȩ huius mundi
sunt. ut tam̃ ꝑ ea ñ teneamini in mundo.
ut t̾rena res possicdeatur ñ possideat. ut
mens ur̃a t̾renarum rerum amore iuinci¬
tur. a reb sius magis ipsa possideatur. Sit
gͦ res temꝑalis in usu. eterua in desiderto:
sit res temꝑalis in itinere: desideret᷑ ȩterna
in ꝑuentione. Quasi ex latere respiciatur
quicqͥd in hoc mundo agitur: ante nos au¬
tem tendant mencis oculi dum tota inten¬
tione illa conspiciunt. ad quȩ ꝑueniemꝰ.
Exstyrpent᷑ funditus uicia: ñ solum ab
actu oꝑis s etiã a cogitatione cordis euul¬
sa. Non nos uoluptas carnis. ñ sollicitudo
curiositatis. ñ estus ambitionis ã diĩca ce¬
na p̃pediat: s ipsa quoq quȩ honesta in¬

Expanded text:
 nisi relinquere omnia debemus, curas mundi postponere, solis desideriis aeternis inhiare? Sed haec paucis data sunt. 11. Admonere vos volo ut relinquatis omnia, sed non praesumo. Si ergo cuncta mundi relinquere non potestis, sic tenete quae hujus mundi sunt, ut tamen per ea non teneamini in mundo; ut terrena res possideatur, non possideat; ut mens vestra terrenarum rerum amore vincitur, a rebus suis ipsa magis possideatur. Sit ergo res temporalis in usu, aeterna in desiderio; sit res temporalis in itinere, desideretur aeterna in perventione. Quasi ex latere respiciatur quidquid in hoc mundo agitur. Ante nos autem tendant mentis oculi, dum tota intentione illa conspiciunt ad quae pervenimus. Exstirpentur funditus vitia, non solum ab actu operis, sed etiam a cogitatione cordis evulsa. Non nos voluptas carnis, non sollicitudo curiositatis, non aestus ambitionis a dominica coena praepediat, sed ipsa quoque quae honesta in
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ ex palato corclis tangite: ut ꝓban¬
tes eius dulcedinem amare ualeatis. hã
autẽ homo delicias tẽ amisit: cũ in para¬
dẏso peccauit. Catra exiit: cum os a
cibo int̾nȩ dulcedinis clausit. Unde nos
quoq nati in huius ꝑegrinationis erũ¬
pna. huc fastidiosi iam uenimus: nescĩ¬
mus quid desiderare debeamus. Tantoq
se ampluis fastidũ nr̃i morb exaggerat.
quantomagis ab esu illius dulcedinis
animus elongat. Et eo iam int̾nas delici¬
as ñ appetit : quo eas comedere du lon¬
geq desueuit. Fastidio gͦ nr̃o tabescimꝰ:
& longa inecdiȩ peste laboramus. Et qr
gustare intus nolumus paratã dulcedi-¬
nem: amamus foris miseri famem nr̃a.
S suꝑna nos pietas nec deserentes se de¬
serit. Contemptas enĩ illas delicias ad
memoriȩ nr̃e ocłos reuocat. easq nob̾
ꝓponit in ꝑmissione. Torpõrem excutit:
atq ut fastidium nrm repellere debe¬
amus inuitat. Ait namq. Homo quidã

Expanded text:
vitae ex palato cordis tangite, ut probanvitae ex palato cordis tangite, ut probantes ejus dulcedinem amare valeatis. Has autem homo delicias tunc amisit, cum in paradiso peccavit ; extra exiit, cum os a cibo aeternae dulcedinis clausit. Unde nos quoque nati in hujus peregrinationis aerumna, huc fastidiosi jam venimus, 1619 nec scimus quid desiderare debeamus; tantoque se amplius fastidii nostri morbus exaggerat, quanto magis ab esu illius dulcedinis animus elongat; et eo jam internas delicias non appetit, quo eas comedere diu longeque desuevit. Fastidio ergo nostro tabescimus, et longa inediae peste fatigamur. Et quia gustare intus nolumus paratam dulcedinem, amamus foris miseri famem nostram. Sed superna nos pietas nec deserentes se deserit. 2. Contemptas enim illas delicias ad memoriae nostrae oculos revocat, easque nobis proponit; in promissione torporem excutit, atque ut fastidium nostrum repellere debeamus invitat. Ait namque: Homo quidum
Abbreviated transcription (Latin):
delicias corꝑis &e cordis so¬
let: qd̾ corꝑales deliciȩ cũ
non habentur graue in se
desidium accendunt. Cũ
contra spĩales deliciȩ cum ñ habentur
in fastidio sunt: cum uͦ habentur. in
desiderio. Tantoq ã comedente ampli¬
us esuriuntur: qͣnto & ab esuriente
amplius comedunt᷑. In illis appetitus pla¬
cet. exꝑientia displicet: in istis appetitus
iulis. ẽ. exꝑientia magis placet. In illis
appetitus saturitatẽ. saturitas fastidiũ
generat: in istis autem appetitus satu¬
ritatem. saturitas appetitũ parit. Auigẽt
eni spũales deliciȩ desidium in mente
dum saciant: qr quantomagis earum sa-¬
por ꝑcipitur: eo amplius cognoscit᷑ qd̾
auidius ametur. Et idcirco ñ habitȩ a¬
mari ñ possunt: qr earum sapor ignora¬
tur. Quis enĩ amare ualeat qđ ignorat:
Pinde psalmista nos ammonet dicens.
Gustate & uidete qm̃ stauis est dñs. Ac
si aꝑte dicat. Suauitatem eius ñ cogno¬
scitis: si hanc minime gustatis.s: cibũ

Expanded text:
delicias corporis et cordis solet, quod corporales deliciae cum non habentur grave in se desiderium accendunt, cum contra spiritales deliciae cum non habentur in fastidio sunt, cum vero habentur in desiderio; tantoque a comedente amplius esuriuntur, quanto et ab esuriente amplius comeduntur. In illis appetitus placet, experientia displicet: in istis appetitus vilis est, et experientia magis placet. In illis appetitus saturitatem, saturitas fastidium generat; in istis autem appetitus saturitatem, saturitas appetitum parit. Augent enim spiritales deliciae desiderium in mente, dum satiant, quia quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod avidius ametur. Et idcirco non habitae amari non possunt, quia earum sapor ignoratur. Quis enim amare valeat quod ignorat? Proinde Psalmista nos admonet, dicens: Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus . Ac si aperte dicat: Suavitatem ejus non cognoscitis, si hanc minime gustatis. Sed cibum
Abbreviated transcription (Latin):
uocat etiam ꝑnos. Uocat plerumq ꝑ mira¬
cula. uocat plerumq ꝑ flagella: uocat a¬
liquando ꝑ hiuus mundi ꝓsꝑa. uocat ali¬
quando ꝑ adu̾sa. Nemo contempnat: nedũ
uocatis exciisat. cum uoluerit introire ñ
ualeat. Audite qͥd sapientia ꝑ salomonẽ
dicat. Cunc inuocabunt me & ñ exaudi¬
am: mane consurgent & ñ inuenient
me. Hinc. ẽ. qđ fatuȩ uirgines tarde ue¬
nientes: clamant dicentes. One. dñe: api

Expanded text:
 miracula, vocat plerumque per flagella, vocat aliquando per hujus mundi prospera, vocat aliquando per adversa. Nemo contemnat, ne, dum vocatus excusat, cum voluerit intrare non valeat. Audite quid Sapientia per Salomonem dicat: Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Hinc est quod fatuae virgines tarde venientes clamant, dicentes: Domine, Domine, aperi