comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pectora singulorũ. Sed ecistis lucenis
dedit. ut lux mundieẽnt. dicens ad
apłos. uos estis lux mundi. Ergo sigła
sc̃ox nunc sicut lu cerna: nunc sicut
lux mundi fulget in hoc scło quid
dicimus deuerbodĩ quod et lucerna
ẽ pedib icis : & fortasse ubinons
tenebrȩ : ñ ẽ iucerna uerbũ dĩ. sed
supra lucernã. quia luxẽ. Tenebre
his ñ s̃. quiuident lucẽ. Deniq tunc
iusti fulgebunt. sic̃ sol in regno patu¬
tris sui. Et fortasse scđm legẽ lucer¬
naẽ uerbũ di: scđm euangeliũ lux
magnaẽ. Iudgis: lucernaẽ. Et lucer¬
na submodio lucet lex: sed ñ uidetur.
quia oꝑta eox̃ doctrinaẽ. ec cogitati¬
one uitiox̃. excecitate ꝑfidig. Popu¬
lo aut̃ exnationib: luxẽ. Deniq po¬
pulo qui sedebat in regione umbrae
mortis. lux horta ẽ Aperi igit̾ fenes¬
tras tuas: ut splendor tibi magnȩ lu¬
cis introeat. Paratũ fac candelabrũ
tuũ ut lux tua ñ operiat᷑ integim̃to

Expanded text:
pectora singulorum. sed et istis lucernis pectora singulorum. sed et istis lucernis dedit ut lux mundi essent, dicens ad apostolos: uos estis 1 u x m u n d i. ergo si gloria sanctorum nunc sicut lucerna, nunc sicut lux mundi fulgebat in hoc saeculo, quid dicimus de uerbo dei quod et lucerna est pedibus meis? Et fortasse, ubi non sunt tenebrae, non est lucerna uerbum dei, sed supra lucernam, quia lux est. tenebrae his non sunt qui uident lucem; denique tunc iusti fulgebunt sicut sol i n reg no patris sui. et fortasse secundum legem lucerna est uerbum dei, secundum euangelium lux magna est. Iudaeis lucerna est et lucerna s doctrina est et contagione uitiorum et caecitate perfidiae; populo autem ex nationibus lux est. denique populo qui sedebat in regione umbrae mortis lux orta est. aperi igitur fenestras tuas, ut splendor tibi magnae lucis introeat. paratum fac candelabrum tutum, ut lux tua non operiatur integimento
Abbreviated transcription (Latin):
gram. quia prudentes acceperunt
oleũ inuasis suis cũ lampadib Vn¬
gite ohomines lãpades ur̃as. Cum
ieiunatis : ungite capud ur̃m Infun¬
damꝰ mentib nr̃is olcũ. ut corp̾nr̃m
lucidũ sit. Luceat tibi sẽ ꝑ lucerna
uerbũ dĩ luceat & lucerna corporis
tui. oculus tuus. Conscientia tua lu¬
cens bene in hoc corpore: lucernȩ lux
est. Ipsa ẽ oculus tuus. Sit purus ocu¬
lus tuus Si conscientia tua mundasit.
mundaẽ caro tua. Siaut̃ inte tenebro¬
sa ẽ. conscientia tua: etiã corpus tuũ con¬
scientiȩ tua nocte tenobrosũ est. Lu¬
cernȩ ergo et nossumus. toto oꝑticor¬
pore: uix aliquid exiguũ habentes
unde lucere possimꝰ. Deniq ex iohan¬
nes lucerna erat: sicut dixit deco dñs.
Ille erat lucerna ardens: & in luminans.
Bona lucerna. quȩ lum̃ accipiebat a xp̃o
ut lucere possit in hoc scło. Merito ar¬
dens. merito in luminans: quierat nun¬
tius xp̃i. in luminans p̃dicatione fidei

Expanded text:
gratiam, quia prudentes acceperunt gratiam, quia prudentes acceperunt oleum in uasis suis cum lampadibus suis. ungite, o homines, lampades uestras; cum ieiunatis, ungite caput uestrum. infundamus mentibus nostris oleum, ut corpus nostrum lucidum sit. luceat tibi semper lucerna uerbum dei, luceat et lucerna corporis tui oculus tuus. conscientia tua lucens bene in hoc corpore lucernae lux est, ipsa est oculus tuus. sit purus oculus tuus. si conscientia tua munda sit, munda est caro tua; si autem in te tenebrosa est conscientia tua, etiam corpus tuum conscientiae tuae nocte tenebrosum est. lucernae ergo et nos sumus toto operti corpore, uix aliquid exiguum habentes unde lucere possimus. Denique et Iohannes lucerna erat, sicut dixit de eo dominus. ille erat lucerna ardens et inluminans. bona lucerna quae lumen accipiebat a Christo, ut lucere posset in hoc saeculo, merito ardens, merito inluminans, quia erat nuntius Christi, inluminans praedicatione fidei
Abbreviated transcription (Latin):
eũ inscđa motus ẽ. & alligauit uulne¬
ra cius in fundens oleũ & uinũ. Hoc o¬
leũ : curat aegrotos. Misericordiaenĩ.
apeccatoliberat. Hoc oleũ lucet in
tenebris: sioꝑa nr̃a luceant corã homi¬
nib: Hoc oleũ lucet in ecđe sollemp¬
nitatib Deniq quib oltum ñ defuit.
nec lum̃ fidei defecit: sed cũ lãpadib
in locũ nuptiarũ introire meruerunt.
Quȩ aut̃ inuasis suis oleũ ñ tuler̃. hoc
mscđam: animae in hoc constitae cor¬
pore. merito infidelitatis exclusesunt
Ideo et tu habeto semꝑ lucernã arden¬
tẽ. uellucentẽ facẽ. Si enĩ neq lucer¬
na neq lãpastua luceat: stulta uirgo
diceris. nec intro ibis inthalamũ spon
si suꝑioris. sed remanebis intenebris
cȩcitatis. quasi quioderis lucẽ neo ꝑa
tua flagitiosa ꝓlant᷑. Om̃is enĩ qui
male agit: odit lucẽ Habeto fidẽ
habeto prudentiã : ut semꝑ habeas
inuasis tuis oleũ inscđȩ̃. deuotionis

Expanded text:
eum misericordia motus est et alligauit uulneeum misericordia motus est et alligauit uulnera eius, infundens oleum et uinum. hoc oleum sanat aegrotos — misericordia enim a peccato liberat —; hoc oleum lucet in tenebris, si opera nostra luceant coram hominibus; hoc oleum lucet in ecclesiae sollemnitatibus. denique quibus oleum non defuit, nec lumen fidei defecit, sed cum lampadibus in locum nuptiarum introire meruerunt; quae autem in uasis suis oleum non tulerunt, hoc am animae in hoc constitutae corpore, merito infidelitatis exclusae sunt. ideo et tu habeto semper lucernam ardentem uel lucentem facem. si enim neque lucerna neque lampas tua luceat, stulta uirgo diceris nec introibis in thalamum sponsi tui superioris, sed remanebis in tenebris caecitatis, quasi qui oderis lucem, ne opera tua flagitiosa prodantur; omnis enim qui male agit odit lucem. habeto fidem, habeto prudentiam, . ut semper habeas in uasis tuis oleum misericordiae, deuotionis
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ dĩ aliis magna lux sit. Aliis lu¬
cerna. Mihilucerna: angłis lux ẽ. Petro
lux erat: quando adstiait ei angłs in
cartere & lumen refulx̾it eum. Paulo
lux erat : qnđo eundẽ ad ꝑsequendũ
populũ xp̃i anũ circũ fulx̾it eũ lumen
decelo & audiuit dicentẽ sibi saule.
saule quid me ꝑsequeris : Et magna
quidẽ lux. Deniq lucernae paulilum̃
euanuit: ubi diuinę̧ splendor lucis emi¬
is nr̃o ore recensetur. Lucet inlimo.
fulgit inuase fictili thes aurus ille. quẽ
ẽ oleũ : nedeficiat tibi. Lum̃ lucernae
c̃. oleũ : ñ olegterrestris. sed illud oleũ
misercoidię̧ caelestis et grãe. quo unge¬
bant ꝓphetȩ. Oleũ tuũ humilitasẽ
quo ceruicis nr̃e: dura mollescunt
Oleũ tuũ misericor diatuaẽ: quo etiã
conlisa scopdlis peccatoꝵ fouent᷑ cor¬
pora. Hoc oleũ uulnerato illi a latro¬
nib descentdenti ex hierus alẽ euange¬
licꝰ illesamaritanꝰ infudit: qui uidens

Expanded text:
uerbum dei aliis magna lux sit, aliis luuerbum dei aliis magna lux sit, aliis lucerna. mihi lucerna, angelis lux est. Petro lux erat, quando adstitit ei angelus in carcere et lumen refulsit ei. Paulo lux erat, quando euntem ad persequendum populum christianum circumfulsit eum lumen de caelo et audiuit dicentem sibi: Saue Saule, quid me persequeris? et magna quidem lux; denique lucernae Pauli lumen euanuit, ubi diuinae splendor lucis emiquando isto nostro ore recensetur. lucet in limo, fulget in uase fictili thesaurus ille, quem e oleum, ne deficiat tibi, quia lumen lucernae est oleum, non oleum terrestre, sed illud oleum misericordiae caelestis et gratiae quo ungebantur prophetae. oleum tuum humilitas est, quo ceruicis nostrae dura mollescunt. oleum tuum misericordia tua est, quo etiam conlisa scopulis peccatorum fouentur corpora. hoc oleum uulnerato illi a latronibus descendenti ex Hierusalem euangelicus ille Samaritanus infudit, qui uidens
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortẽ. Oues patris mei diuina
p̃dicatione pascebat: cũ scđm scrip¬
turas suũ ꝓbaret aduentũ cũ
quinq: panib: & duob: piscib: hoa¬
minũ milia saciaret. Haec ergopas
Haec eox pascua. qui dicunt lucerna
pedib meis uerbumtuũ dñe. Pasci¬
t enĩ os nr̃m uebo cũ loquim man¬
data dĩ uerbi. Pascit᷑ t oculus nr̃
interior lu. cernȩ sp̃italis lumine:
quȩ nõbis in hac mundi nocte p̃lu¬
tet: nesicut intenebris ambulan¬
tes. in cercis titubemus uestigiis: &
uiã uerã inuenire nequeamꝰ. Intel¬
ligibilis igit᷑ pedũ gressus. intelligi¬
bilis & lucerna: quia uerbũ dĩ lucer¬
naẽ. Nonne hoç in printipio crat
uerbũ apud dm̃ : Quo modo ergo lu¬
cernaẽ : Nonne hocerat uerũ lum̃.
quod inluminat omnẽ hominẽ ue¬
nientẽ in hunc mundũ: Quomodo
ergo lucerna dicit᷑ : Esaias clamat
Populus qui sed ebat intebris. lucem
uidit magnã. Quo modo hic dicit
lucerna: Sed uideamus nefoite ibẽ

Expanded text:
ad mortem, oues patris sui diuina ad mortem, oues patris sui diuina praedicatione pascebat, cum secundum scripturas suum probaret aduentum, cum quinque panibus et duobus piscibus hominum milia multa satiaret. Haec ergo noshaec eorum pascua, qui dicunt: lucerna pedibus meis uerbum tuum, domine. pascitur enim os nostrum uerbo, cum loquimur mandata dei uerbi. pascitur et oculus noster interior lucernae spiritalis lumine, quae nobis in hac mundi nocte praelucet, ne sicut in tenebris ambulantes incertis titubemus uestigiis et uiam ueram inuenire nequeamus. intellegibilis igitur pedum gressus, intellegibilis et lucerna, quia uerbum dei lucerna est. nonne hoc in principio erat uerbum apud deum? quomodo ergo lucerna est? nonne hoc erat uerum lumen quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum? quomodo ergo lucerna dicitur? Esaias clamat: populus, qui sedebat in tenebris, lucem uiderunt magnam: quomodo hic dicit \'lucerna\'? Sed uideamus, ne forte idem
Abbreviated transcription (Latin):
tas degustamꝰ: uel sũ mo ore libata
frequentius ruminam His pascuis¬
grex dñi saginat᷑. Bona etiã xp̃ipas¬
cua. qui pascit in liliis insplendore
scox. Bona pascua etiã montes con¬
di. sedula humilitate fulgentes.
qui uirtutũ diuersarũ prestant
cacumen. ex supra mundũ meritis
suieminent. Istis de quib: dicitur.
De hoc mundo nons. sicut ego ñ
sũ dehoc mundo. Quia supra mun
fletus sint lacrimeq: łe ꝓuidens dñs
dis posuit in hoc mundo testamentũ
suũ. ut magis hic fleamꝰ peccata nr̃a:
quã flenda seruemus. Pascua nr̃a
etiã istiuersiculis dequib hodie trac¬
taturisumꝰ: in quib dauid dicit. pas¬
cebam oues patris mei Ostendens
uerã lucernã: discens humilitatẽ in
talib pascuis. Uerꝰ dauid. uer̃ hu¬
milis & manu fortis : quinon rapinã
arbitratꝰ ẽ eẽ se aequalẽ dõ. sed se¬
metipsũ exinaniuit: & homonatus
ꝑ uirginis partũ. humiliauit se usq

Expanded text:
ta sunt degustamus, vel summo ore libata ta sunt degustamus, vel summo ore libata frequentius ruminamgrex domini saginatur. Bona etiam Christi pascua, qui pascit in liliis, in splendore sanctorum; bona pascua etiam montes condi sedula humilitate fulgentes, qui uirtutum diuersarum praestant cacumine et supra mundum meritis suiDe hoc mundo non sunt, sicut et ego non sum de hoc mundo ; quia supra mundfletus sint lacrimaeque. et prouidens dominus disposuit in hoc mundo testamentum suum, ut magis hic fleamus peccata nostra quam flenda seruemus. Pascua nostra etiam isti uersiculi sunt, de quibus hodie tractaturi sumus, in quibus Dauid dicit: pascebam oues patris m e i, ostendens ueram lucernam, discens humilitatem. in talibus pascuis uerus Dauid, uerus humilis et manu fortis, qui non rapinam arbitratus est esse se aequalem deo, sed semetper uirginis partum humiliauit se usque
Abbreviated transcription (Latin):
Littere aut̃ singulę ulut tituliscox̃
uersuũ qui subisdem litteris ad scri¬
buntur: seriem & continentiã deda¬
rantes. sicut hic unicũ significat lit¬
tera. et de unigenito dĩ filio atq eiꝰ
aecẽm luminis claritate palmiciꝰ
portio ꝓphetat᷑. Nec sane ab ista ab¬
horret etiã illa in alio reꝑta codice.
lit tere: huius int̃pretatio. Qua
sunt enĩ pascua nra hoc ẽ fideliũ.
nisixp̃e in cuius pasciis se locatũ¬
ꝓpheta latatus ẽ dicens. in locopas¬
cuȩ ibime collocauit: Ipse enĩnos
pascit & reficit. Bona pascua: sa¬
cramenta diuinas. Carpis illic no¬
uũ florẽ: quibonũ odorẽ dedit
resurrctionis. Carpis liliũ : in quo
sit splendor aet̾nitatis. Carpis
rosã. hoc ẽ domini corporis sangui¬
nẽ. Bona etiã pascua. librisunt
scripturarũ caclestiũ : in quibus
cotidiana lectione pascim. in qui¬
b recream᷑ acreficimͥ. cũ ea quę scrip¬

Expanded text:
litterae autem singulae uelut tituli sunt eorum litterae autem singulae uelut tituli sunt eorum uersuum, qui sub isdem litteris adscribuntur, seriem et continentiam declarantes, sicut hic \'unicum\' significat littera et de unigenito dei filio atque eius aeterni luminis claritate psalmi huius portio prophetat. Nec sane ab ista abhorret etiam illa in alio reperta codice litterae huius interpretatio. quae sunt enim pascua nostra, hoc est fidelium, nisi Christus? in cuius pascPropheta laetatus est, dicens: In loco pascuae, ibi me collocavit ; ibi enim nos pascit et reficit. Bona pascua, sacramenta divina sunt. Carpis illic novum florem, qui bonum odorem dedit resurrectionis: carpis lilium, in quo sit splendor aeternitatis: carpis rosam, hoc est, Dominici corporis sanguinem. Bona etiam pascua, libri sunt Scripturarum coelestium, in quibus quotidiana lectione pascimur, in quibus recreamur ac reficimur; cum ea quae scrip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑib magis quã sermonib di agnosce &¬
ret᷑ : & tu nobilem te dicis qui es factꝰ
terra: Dauid rea dicit. memento
dñe quia puluis sumꝰ. & tum hoc ca¬
duco atq limoso genere gloriaris.
& diuitẽ te putas quicras potes. &e
inendicus cũ uitatua non in habum¬
datia tua sed indĩ sit miscđa: Cui
honor gła laus. perpetuitas. asdis.
et nunc. et semꝑ. & inom̃a scła scłorũ.
Ameri. Nun. littera hebreaẽ.
unicus. uel inalia interpretatione:
pascua eoruĩ.
Icccipse hebreorũ littere: testifican¬
tur dñm iłim eẽ unicũ patri filium
uerbum dĩ. Deniq primostatim
uersu đđ deunico filio dĩ dicit .i.
Hucerna pedib meis uerbum tuũ
dñe: & lumen semitis meis:
Vnde intellegimus ideo ꝑ litteras he¬
breorũ psalmum hunc ẽẽ digestũ.
ut homo nr̃ tã quã paruulus. & ab
ĩfantia ꝑ litterarũ elementa forma¬
ł. quib: actas puerilis ad sueuit: us¬
q ad maturitatẽ uirtutis excrescat

Expanded text:
peribus magis quam sermonibus deus agnosceretuperibus magis quam sermonibus deus agnosceretur; et tu nobilem te dicis, qui es factus eterra? Dauid rex dicit: memento, domine, quia puluis sumus; et tu in hoc caduco atque limoso genere gloriaris et diuitem te putas, qui cras potes esse mendicus, cum uita tua non in abundantia tua, sed in dei sit misericordia ? cui honor, gloria, laus, perpetuitas a saeculis et nunc et semper et in omnia saecula saeculorum. amen. \'unicus\' uel in alia interpretatione \'pascua eorum\'. ecce ipsae Hebraeorum litterae testificantur dominum Iesum esse unicum patris filium, uerbum dei. denique primo statim uersu Dauid de unico filio dei dicit: lucerna pedibus meis uerbum t tuu m, domine, et lumen semitis meis. unde intel- legimus ideo per litteras Hebraeorum psalmum hunc esse digestum, ut homo noster tamquam paruulus et ab infantia per litterarum elementa formatus, quibus aetas puerilis adsueuit, usque ad maturitatem uirtutis excrescat.
Abbreviated transcription (Latin):
scło ẽ. concupiscentiaẽ carnis. et
concupiscentia oculox. et iactan¬
tia uite Est ergo in nobis ut etbe¬
ne aliquid oderimus: & bene ali¬
quid diligamus. Sicut bene enim
amare possumꝰ seruos dĩ. ex benedi
bũ dñi: ita bene odisse possum inimi¬
cos dĩ. odisse iniquitatẽ. odisse ꝑfi¬
diã. odisse tur pitudines. odissemun¬
di istius uanitates. O dio igit᷑ debent
esse quę̧ sđi sunt: ne securis affec¬
tib et otiosis. blanda concilia tricu¬
la uoluptatis in repat in lecebra. fa¬
cile tapit oculos petulantis forma
meretricis: nisi eos odia p̃mant iusta
& in puritatẽ in dignatus auertat
affectus. Inflat plerũq homines
& tumido ore supinat fastigiũ no¬
bilitatis: iactantia. ecrerũ affluen¬
tia sȩ̨culariũ: nisipudeat intt alie¬
na magis quã ꝓpria laudari. Ap̃c
cũ diues eẽt: pauꝑ factꝰ ẽ. In paupere
non in diuite te redemit. Confiten¬
tib dĩ filiũ imperabat tacere. uto¬

Expanded text:
saeculo est concupiscentia est carnis et saeculo est concupiscentia est carnis et concupiscentia oculorum et iactantia uitae. Est ergo in nobis, ut et bene aliquid oderimus et bene aliquid diligamus. sicut enim bene amare possumus seruos dei et bene didum uerbum domini, ita bene odisse possumus inimicos dei, odisse iniquitatem, odisse perfidiam, odisse turpitudines, odisse mundi istius uanitates. odio igitur debent esse quae saeculi sunt, ne securis affectibus et otiosis blanda conciliatricula uoluptatis inrepat incile capit oculos petulantis forma meretricis, nisi eos odia premant justa, et impuritatem indignatus avertat affectus. Inflat plerumque homines, et tumido resupinat fastidio nobilitatis iactantia et rerum affluentia saecularium, nisi pudeat in te aliena magis quam propria laudari. Christus cum diues esset, pauper factus est; in paupere, non in diuite te redemit. confitentibus dei filium imperabat tacere, ut o
Abbreviated transcription (Latin):
fratrẽ tuũ detrahebas. Nonẽ hoc
custodire mandata: sed p̃uaricari.
Statutis facere contraria. ñ ẽ in telle¬
gere sedignorare. Quomodo pos¬
s uerbadĩ dultiacẽ in faucib tuis in
quib: ẽ. amantudo nequitiȩ̃ : Quo¬
modo mel & lac sublinguatua cũ
dolũ in lingua tua cõponat. ut ali¬
ud pectore concipias. aliud forensi
sermone p̃tendas. ut decipias in cau¬
tũ. cũ tibi petrus apłs dicat. ut de¬
ponas omnẽ malitiã. & fucũ simu¬
lationis abicias dicens. sicut dudũ
geniti in fantes. rationabiles & sine
dolo lacconcupiscite: Ostendens
enĩ nobis quid sit mel & lac habe¬
re sub lingua: ut ñ maledicere ma¬
ledicentib: sed benedictionẽ refer¬
re nouerimus: nesciam odisse nisi
uiã iniquitatis. et facere qđ exce¬
cramur reluctanti caueamus af¬
fectu. Ideo paulus cauebat in car¬
ne sua malũ : quia oderat. Ideo
io hannes monet in epistola sua ne
diligamꝰ scłm : quia om̃e quodin

Expanded text:
fratrem tuum detrahebas. non est hoc fratrem tuum detrahebas. non est hoc custodire mandata, sed praeuaricari; statutis facere contraria non est intellegere, sed ignorare. quomodo possunt uerba dei dulcia esse in faucibus tuis, III quibus est amaritudo nequitiae? quomodo mei et lac sub lingua tua, cum dolum in lingua tua conponas, ut aliud pectore concipias, aliud forensi sermone praetendas, ut decipias incautum, cum tibi Petrus apostolus dicat, ut deponas omnem malitiam et fucum simulationis abicias, dicens: sicut dudum geniti infantes rationabile sine dolo lac concupiscite ? ostendit enim nobis quid sit mel et lac habere sub lingua, ut non maledicere maledicentibus, sed benedictionem referre nouerimus, nesciamus odisse nisi uiam iniquitatis, ut facere quod execramur reluctanti caueamus affectu. ideo Paulus cauebat in carne sua malum, quia oderat; ideo Iohannes monet in epistula sua, ne diligamus saeculum, quia omne quod in
Abbreviated transcription (Latin):
tu. Nec terrã illã dixerim custodire
fruct᷑ suos. quod selicẽ in uisã pascit.
agricolis edere frumenta non soleat
Nec pastor custodire uidetͥ pecus. qui
eligere pabula ꝓfutura ñ nouenit: lu¬
pos cauere: canib uallare ouilia sua.
nescrat potũ cũ opussit ministrare
Nã ꝓducere tantũ modo sine ulla cura
mutũ pecus: tantundẽ est. quantũ
scripturas legere populũ iudeox̃ : ubi
sint sp̃italis pabula sacramenti: ubilit
tera occidat. ubi intelligibiles incurrant
lupi. ubi sit requies refectionis. ubiresur¬
rectionis spes. Qui sint canes qui ꝓgre¬
gis possint latrare custodia: populus
et ipso gregr magis mut̾ ignorat. Itaq
sidicat mandata custodio: respondet᷑
ei Tuuero odisti disciplinã: & ꝓiecisti
sermones meos poste: Si uidebas furẽ
simul currebas cũ eo: & cũ ad ulteris
poitionẽ tuã ponebas. Os tuũ abun¬
dauit nequitia: & lingua tua con¬
cinnabat dolos. Sed ens : ad uersus

Expanded text:
tu: nec terram illam dixerim custodire tu: nec terram illam dixerim custodire fructus suos, quae filicem invisam parit 1139 agricolis, edere frumenta non soleat: nec pastor custodire videtur pecus, qui eligere pabula profutura non noverit, lupos cavere, canibus vallare ovilia sua, nesciat potum, cum opus sit, ministrare. Nam producere tantummodo sine ulla cura mutum pecus, tantumdem est quantum Scripturas legere tantum populum Judaeorum. Ubi sint spitera occidat, ubi intellegibiles incursent lupi, ubi sit requies refectionis, ubi resurrectionis spes, qui sint canes qui pro gregis possint latrare custodia, populus et ipso grege magis mutus ignorat. Itaque si dicat: \'mandata custodio\', respondetur ei: tu uero odisti disciplinam et proiecisti sermones meos post te. si uidebas furem, simul currebas cum eo et cum adulteris portionem tuam ponebas. os tuum abundauit nequitia et lingua tua concinnabat dolos; sedens aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
pientis. delectat᷑ alloquii suauit̾a¬
te: morał disputationis iocundita¬
te mulcet᷑ dicens: quã dulcia fauci¬
b meis uerba tua. suꝑ mel & fauũ ori
meo. Quia mel apum ad orã delec¬
tat. sed cito sapor eiꝰ uanesct: & ple¬
nũq uitios uiscera lȩdunt᷑ uerborũ
aut̃ moraliũ asi pungunt mellanon
ledunt. Cognosce tamen. cui illa cre¬
dant᷑ Scriptũ ẽ cñi. In aurẽ insipien¬
tis nihil dicas: ne quando mdeat pru¬
dentes sermones tuos. Euomet enĩ
& reiciet sermonẽ tuũ stultus: qui eiꝰ
dio omne uiã iniquitatis:
or Seouens uitic ueRsi cuio est:
⁊Concupiscens sapientiã. serua
mandata. Sed nemo potest seruare :
nisi qui intellexerit. Deniq reddunt᷑
cotidie om̃a uerbalegis a quib dã se¬
niorib iudeox: & nemo eorũ potest cus¬
todire mandatũ. Neq enĩ arborem
dixerim custodire fecunditatẽ naturȩ
quaeluxdriat in folus uanescit infruc¬

Expanded text:
pientis, delectatur alloquii suauitapientis, delectatur alloquii suauitate, moralis disputationis iucunditate mulcetur dicens: quam dulcia faucibus meis uerba tua, super mel et fauum ori m e o, quia mel apum ad horam delectat, sed cito sapor eius uanescit et plerumque uitiosa uiscera laeduntur, uerborum autem moralium etsi pungunt mella, non laedunt. cognosce tamen cui illa credantur, spriptum est enim: in aurem insipientis nihil dicas, ne quando dentes sermones tuos . Evomet enim, et rejiciet sermonem tuum stultus, qui ejusdio habui omnem viam iniquitatis. Consequens huic versiculo est: Concupiscens sapientiam, serva mandata . Sed nemo potest servare, nisi qui intelligit. Denique redduntur quotidie omnia verba Legis a quibusdam senioribus Judaeorum, et nemo eorum potest custodire mandatum. Neque enim arborem dixerim custodire fecunditatem naturae, quae luxuriat in foliis, vanescit in fruc
Abbreviated transcription (Latin):
Sed et alibi habes nuos cĩ in aebriamul¬
tiplica generationes eiꝰ: eo quod aebn¬
etas terre cũ infusa fuerit imbrę̧ cę¬
lesti. suscitare femina: fructus mul¬
tiplicare consueuerat. Itaq uerbũ
dĩ quod sicut pluuia descendit. ecę¬
lo: ubi uenas t̃rę nr̃e uelanime ac
mentis inaebriauit p̃dicationediui¬
na. excitauit uirtutũ studia diuer¬
sarũ. fructusq fidei etcaste deuotio¬
nis ad oleuit. Meritoq dicit̾ ei Ili¬
si tasti terrã. & in ebriasticã. Susap¬
tione & enĩ coiporis uisitauit. ut sa¬
naret infirmos. in ebriauit gr̃a spĩta¬
li. ut anxios iocunditate mulceret
Recte ergo sponse dicit᷑. fauũ distil¬
lant labiatua sponsa. mel & lac sub
linguatua. Os enĩ iusti: distillat sa¬
pientiã. Deore iusti: suauitatis etmi¬
scricor diȩ mella ꝓcedunt. In ore ius¬
ti: nullus dolus nulla fallatia. nul¬
laẽ amaritudo peccati. Aud it ecđa
uerba iusti. audit plebs dĩ p̃ceptasa¬

Expanded text:
sed et alibi habes: riuos eius inebria, mulsed et alibi habes: riuos eius inebria, multiplica generationes eius, eo qoud ebrietas terrae, cum infusa fuerit imbre caelesti, suscitare semina, fructus multiplicare consueuerit. itaque uerbum dei, quod sicut pluuia descendit e caelo, ubi uenas terrae nostrae uel animae ac mentis inebriauit praedicatione diuina, excitauit uirtutum studia diuersarum fructusque fidei et castae deuotionis adoleuit. meritoque dicitur ei: uisitasti terram et inebriasti eam. susceptione etenim corporis uisitauit, ut sanaret infirmos, inebriauit gratia spiritali, ut anxios iucunditate mulceret. Recte ergo sponsae dicitur: fauum distillant labia tua, sponsa; mel et lac sub lingua tua. os enim iusti distillat sapientiam, de ore iusti suauitatis et misericordiae mella procedunt, in ore iusti nullus dolus, nulla fallacia, nulla est amaritudo peccati. audit ecclesia uerba iusti, audit plebs dei praecepta sa
Abbreviated transcription (Latin):
li ubertate congesta mella redolen¬
te. Hocẽ mel dequo ait. manduca¬
ui panẽ meũ cũ melle meo. bibiumũ
meũ cũ lactemeo. Misticus sermo.
caclestium scripturarũ sicut panis ẽ:
qui confirmat cor hominis uelut
fortior cib uerbi. Suasornis aut̃ aethi¬
cus dulcis & mollior: eo quod ethic
ap̃dicatione mentis int̃na mulcent᷑.
amara febrib iđ pęnitentia delictox̃.
miti corda sermone dulcescunt. Stil¬
lant mel labia p̃dicantis: quando con¬
lisa duris casib: ł ruinis. lapse: animȩ
membra refouent᷑. Estctiã uisfer¬
uentior uerbi. sicut uim. Est etiãmn
lactis spetie: sermo lucidioi. Edite
in quit ꝓximimei. & bibite et ine¬
briamini. Bona aebrictas : quȩ ad
meliora atq iocunda facit quendã
mentis excessũ. ut iñ memor sollicitu¬
dinũ animꝰ nr̃. uino iocunditatis hi¬
laret᷑. Bonamense sp̃italis aebrictas:
Deniq poculũ in aebrians quã p̃clarũ.

Expanded text:
li ubertate congesta mella redolenli ubertate congesta mella redolentem. hoc est mel de quo ait: manducaui panem meum cum melle meo, bibi uinum meum cum lacte meo. mysticus sermo c-aelestium scripturarum sicut panis est, qui confirmat cor hominis uelut fortior cibus uerbi; suasorius autem ethicus dulcis et mollior, eo quod ethica praedicatione mentis interna mulcentur, amara febribus, id est paenitentia delictorum, miti corda sermone dulcescunt. stillant mel labia praedicantis, quando conlisa duris casibus uel ruinis lapsae animae membra refouentur. Est etiam uis feruentior uerbi sicut uini, est etiam in lactis specie sermo lucidior. edite, inquit, proximi mei, et bibite et inebriamini. bona ebrietas, quae ad meliora atque iucunda facit quendam mentis excessum, ut inmemor solicitudinum animus noster uino iucunditatis hilaretur. bona mensae spiritalis ebrietas; denique poculum inebrians quam praeclarum!
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ Merito ergo ñ declinauit aiu¬
diciis dĩ populus nationũ: qui potest
ihũ legem posuistimihi. hoc ẽ cuan¬
geliũ. Ideo non declinaui: quiate
aspexi & cognoui. Tua itinera & te
secut᷑ : uerã cognoui uiã. Itaq pre¬
dicationẽ audiens euangelii. quam
ꝓpheticus sp̃s p̃cinebat: Ait
QuM OUICIA FAuCiSUS MEISUEA¬
BATOA SUPERMEL ETFAUUMORI
p̃ dicat᷑ remissio peccatox. uitȩ ꝑen¬
nitas resurrectio etiã de functox.
quae ꝑpetuemortis & a cerbe amari¬
tudinẽ tẽperarunt. Perhact: mor¬
tẽ coepimꝰ ñ timere. qui coepimꝰ dice¬
re. ubi ẽ mors uictoratua : Et bene
faucib dulcia: eo quod intimis infu¬
sauiscerib gr̃ã spĩtalis sit. Suꝑ mel¬
& fauũ inquit orimeo dulcia. Qide¬
o quia nobis dulcia uerbatua eẽtoe¬
perunt : dicis ad eccłam. Fauũ diftil¬
lant. labiatua sponsa. Qui sit fauus.
docenos sa lomon. Tuenĩ dixisti:
fauimellis sermonis boni &uere

Expanded text:
batur. Merito ergo non declinauit a iubatur. Merito ergo non declinauit a iudiciis dei populus nationum, qui potest Iesu, legem 10 posuisti mihi, hoc est euangelium. ideo non declinaui, quia aspexi et cognoui; tua itinera et te secutus ueram cognoui uiam. Itaque praedicationem audiens euangelii, quam propheticus spiritus praecinebat, ait: quam dulcia faucibus meis uerba tua, super mel et fauum ori praedicatur remissio peccatorum, uitae perennitas, resurrectio etiam defunctorum, quae perpetuae mortis et acerbae amaritudinem temperarunt. per haec mortem coepimus non timere, qui coepimus dicere: ubi est, mors, uictoria tua? et bene \'faucibus dulcia\', eo quod intimis infusa uisceribus gratia spiritalis sit. Super melet fauum, inquit, ori meo dulcia. et ideo, quia nobis dulcia uerba tua esse coeperunt, dicis ad ecclesiam: fauum distillant labia tua, sponsa. qui sit fauus, doce nos, Salomon; tu enim dixisti: faui mellis sermones boni. et uere
Abbreviated transcription (Latin):
gentes: qm̃ tunc cognoscit̾ dñs. cũti¬
mentiũ conuertit affectus gra uister¬
rore iuditii. & discant gentes. qm̃ ho¬
mines s̃ luti corruptione. solubiles. ex
limo durescentefoimati: qđ ante qui
legem ñ acceperant nesciebant. Un¬
de ꝓpł quasi & ipse turbatus terrene
fragilitatis contẽplatione: Ait. Vt
quit dñe discessisti longe: Benetimet:
qui hominẽ seee cognoscit. Sed quia
plus timet nobis qui exgentib pecca¬
tores : p̃cat nelongefiat asuis gentib.
ut qui longe eramꝰ. incipiamꝰ cẽꝓpi¬
ores : & sciamꝰ qr homines sumꝰ. ad ima¬
ginẽ scilicet e similitudinẽ dĩ facti.
quib: ꝑuirginis uterũ exiam xp̃snri
conformis ẽ factus. Recte ergo ex
ad infirmitatẽ accipit̾ & grãm sci¬
ant gentes qm̃ homines s̃: altero ꝑ
cõmune qđdã atq carnale consor¬
tiũ bestiarũ : altero ꝑ imaginẽ dĩ &
carnis dominice sacramentũ. digni¬
tas coepit c̾e̾. qua ignobilitas uide¬

Expanded text:
gentes, quoniam tunc cognoscitur dominus, cum tigentes, quoniam tunc cognoscitur dominus, cum timentium conuertitur affectus grauis terrore iudicii, et discant gentes quoniam homines sunt, luit corruptione solubiles et limo durescente formati, quod ante qui legem non acceperant nesciebant. unde propheta, quasi et ipse turbatus terrenae fragilitatis contemplatione, ait: u t quia, domine, discessisti longe? bene timet qui hominem se esse cognoscit; sed quia plus timet nobis qui ex gentibus peccatores, precatur, ne longe fiat a suis gentibus, ut qui longe eramus incipiamus esse propiores et sciamus quia homines sumus, ad imaginem scilicet et similitudinem dei facti, quibus per uirginis uterum etiam Christus conformis est factus. recte ergo et ad infirmitatem accipitur et gratiam: sciant gentes quoniam homines sunt, alterum per commune quoddam atque carnale consortium bestiarum, alterum per imaginem dei et carnis dominicae sacramentum. dignitas coepit esse quae ignobilitas uide
Abbreviated transcription (Latin):
decurriculo auertere disciplinę sed
semitis ñ solũ ueteris insyna. sed etiã
nouelegis insistere. scđm euangeluda¬
ntatẽ. Est ctiã euangelu lex: dequa
dic̃ insuperiorib hicꝓpheta. Constitu
edñc legis latorẽ suꝑ eos. sciant gen¬
tes qm̃ homines s̃. Aduentũ utiq dm̃
in tellegimꝰ ꝓphetari uocatione gentiũ.
qui ante in lutũ qđdã corporis hũus
uidebant᷑ infixi uoluptati corruptio¬
nis suae. tã quã feci exlibidinis in heren¬
tes: quia dñm nescier̃. & ideo iratus.
Auertant᷑ inqit peccatores in inferno.
ut ñ uiderent descendentẽ & ascenden¬
tẽ animã dñi iħũ: & conuerterentur
addnm. qui conuerti cũ uiuerent. no¬
luer̃. Sed deillis dic̃gentib: qui obli¬
uiscunt᷑ dñm. Scier̃ ergo et oblitisunt.
tam̃ ꝓphetica benignitate orat ut exur¬
gat dñs. ñ p̃ualeat homo: ut cogitationes
teriene. & motꝰ om̃s feruentes huuis
corporis conquiescant ludicentur

Expanded text:
de curriculo auertere disciplinae, sed de curriculo auertere disciplinae, sed semitis non solum ueteris in Sina, sed etiam nouae legis insistere secundum euangelii claritatem. Est etiam euangelii lex, de qua dicit in superioribus hic propheta: constitue, domine, legislatorem super eos, sciant gentes quoniam homines sunt. aduentum utique domini intellegimus prophetari, uocationem gentium, quae ante in lutum quoddam corporis huius uidebantur infixae, uoluptati corruptionis suae tamquam faeci et libidini inhaerentes, quia dominum nescierunt. et ideo iratus: anertantur, inquit, peccatores in infernum, ut non uiderent descendentem et ascendentem animam domini Iesu et conuerterentur ad dominum, qui conuerti, cum uiuerent, noluerunt. sed de illis dicit gentibus quae obliuiscuntur dominum- Scierunt ergo et obliti sunt. tamen prophetica benignitate orat ut exsurgat dominus, non praeualeat homo, ut cogitationes terrenae et motus omnes feruentes huius corporis conquiescant. iud icentur
Abbreviated transcription (Latin):
& tu quistas: uide necadas. Diligen¬
ter attende uiã tuã: ut audias. tu
aut̃ hicsta mecũ. Stans enĩ cũdõ.
laps timere ñ poteris. Stans cũdõ.
poteris dicere. eruit pedes meos alap¬
su. Sed ita eruit dñs pedes tuos ab
om̃i lapsu: si cognouerit quod tuꝓ
hibeas pedes tuos alapsu. Ideo hoc
meruit dauid. ut ds̃ alapsu pedes
eiꝰ eruert: qm̃ pedessuos ipse ꝓhibe¬
bat: nep̃cipiti atq in cauto peccatox̃
laberent᷑ uestigio. Onde et potuit
uerba custodire diuina. Nonetũ
custo dire quis poterit: nisi potue¬
rit priusstare. Cũ aut̃ custodierit:
ipsuncipit dĩ uerbũ ferre custodiã¬
Pro libitos pedessuos auia maligna be¬
nedicit: quixp̃m eẽ uiam nouit
Andicus tuis non peclinaui. Qui
Atulesen eosuisti Mini:
Ixposuit quid eẽt AUIA MALIGNA.
Aꝓhiberepedem Aiudicus utiq non
declinare diuinis: & firmũ atq im¬
mobile ꝑseuerantis in nocentiae tene¬
re uestigiũ : ñ deflatere gradũ. noc

Expanded text:
et tu qui stas uide ne cadas. diligenet tu qui stas uide ne cadas. diligenter attende uiam tuam, ut audias: tu autem hic sta mecum. stans enim cum deo lapsum timere non poteris, stans cum deo poteris dicere: eruit pedes meos a lapsu. sed ita eruit dominus pedes tuos ab omni lapsu, si cognouerit quod tu prohibeas pedes tuos a lapsu. ideo hoc meruit Dauid, ut deus a lapsu pedes eius erueret, quoniam pedes suos ipse prohibebat, ne praecipiti atque incauto peccatorum laberentur uestigio, unde et potuit uerba custodire diuina. non enim custodire quis poterit, nisi potuerit prius stare. cum autem custodierit, ipse incipit ei dei uerbum ferre custodiaprohibitos pedes suos a uia maligna bene dicit qui Christum esse uiam nouit. A. iudiciis tuis non declinaui, quon i a tu tu legem posuisti mihi. exposuit quid esset a uia maligna prohibere pedem, a iudiciis utique non declinare diuinis et firmum atque inmobile perseuerantis innocentiae tenere uestigium, non deflectere gradum nec
Abbreviated transcription (Latin):
incessũ. &hibe in quã. resiste cupi¬
ditatib obsiste motib quiuident᷑
in ruere sicut bestiȩ atq iumenta.
ut teneros fructꝰ. et nouaruris hiiꝰ
nr̃i culta depascant ꝓhibui inqĩt
pedesmeos. Non utiq corporispe¬
des ꝓhibuit: quimentis piȩ plerũ¬
q obsecunt᷑ arbitrio. Neq enĩ ꝓhi¬
bendis. cũ ꝓdeunt ad dĩ templum:
uidus opem ferre festinant : impiũ
p̃uenire. supplantare aliqur̃ frau¬
dulentũ. Alius igit᷑ ẽ pes quiiure
ꝓhibet᷑. Quiillesit: ipse ꝓpħ nosdo¬
ceat. N onueniat inquit mͥ pessu¬
ꝑbia. Est ctiã pes iniquitatis. quici¬
to labit᷑. stare ñ potest sicut pes ꝑsi¬
doxẽ dequib scriptuẽ. Ibi cetider̃
operantes ini quitatẽ: expulsis nec
potuer̃ stare ꝓ hibe ergo pedestu¬
os necadas. Sunt enĩ ñ solũ crimi¬
nũ. sed etiã infirmitatis pedes. & ui¬
dendũ necadas. Et uideris tibi foisi¬
tan benestare: sed dicat tibi paulus.

Expanded text:
incessum. prohibe, inquam, resiste cupiincessum. prohibe, inquam, resiste cupiditatibus, obsiste motibus qui uidentur inruere sicut bestiae atque iumenta, ut teneros fructus et noua ruris huius nostri culta depascant. Prohibui, inquit, pedes meos. non utique cor- Puris pedes prohibuit, qui mentis piae plerumque obsecuntur arbitrio. neque enim prohibendi sunt, cum prodeunt ad dei templum, uiduae opem ferre festinant, impium praeuenire, subplantare aliquem fraudulentum. alius igitur est pes qui iure prohibetur. qui ille sit, ipse propheta nos doceat: non ueniat, inquit, mihi pes superbiae. est etiam pes iniquitatis, qui cito labitur, stare non potest, sicut pes de quibus scriptum est: ibi ceciderunt operantes iniquitatem, expulsi sunt nec potuerunt stare. prohibe ergo pedes tuos, ne cadas; sunt enim non solum criminum, sed etiam infirmitatis pedes, et uidendum ne cadas. et uideris tibi forsitan bene stare, sed dicit tibi Paulus:
Abbreviated transcription (Latin):
nit quod accipiat. Mat̾ occurrit.
ecpionos informat hortatu. Resid&
penes maestola illa: bonis intexta
mandatis. ABOMNIUIA MALA
PROHIBUI PEDESMEOS. UT
CUSTODIÃUERBATUA.
IEAE DISNIS QUISUPER
seniores intellegͣerit. Quando qui¬
dem diuino ẽ honorat᷑ sp̃u ut semo¬
res doceret. ñ solũ intellectꝰ uenta¬
tẽ. uerũ etiã peccatifugã. culpę̧ que
cautelã. Itaq eũ fragilitas huma¬
na ꝓnasit ut ad unũ affectib excur¬
rentẽ uestigio ferat᷑ inuitiũ. do¬
cet que ad modũ uiae istius lubri¬
cã iti neris huius anfractꝰ uiantẽ
implicare non possit. Pro hibȩ in¬
quit pedes tuos amaligna uia.
hocẽ. ab istius scłi uanitate . quia
scłm in maligno positũ ẽ. Dubiũ
quic quidẽ & ancipitis affectus:
hoc malignũe. Ut lux dubia ma¬
ligna dicit᷑ : ita malignũ ẽ. quicqiđ
ad miscet malitię tenebras uerita¬
ti Reuoca ergo abistius mundilu¬
brico pedes animitui: ex mentis

Expanded text:
nit quod accipiat; mater occurrit nit quod accipiat; mater occurrit et pio nos informat hortatu. residet penes me stola illa bonis intexta mandatis. Ab omni uia maligna prohibui pedes meos, ut custodiam uerba tua. uere dignus qui super seniores intellexerit, quandoquidem diuino est honoratus spiritu, ut seniores doceret non solum intellectus ueritatem, uerum etiam peccati fugam culpaeque cautelam. itaque cum fragilitas humana prona sit, ut ad imum affectibus et currente uestigio feratur in uitium, docet quemadmodum uiae istius lubricum, itineris huius anfractus uiantem implicare non possit. prohibui, inquit, pedes meos a maligna uia, hoc est ab istius saeculi uanitate, quia saeculum in maligno positum est. dubium quicquid est et ancipitis effectus, hoc malignum est; ut lux dubia maligna dicitur, ita malignum est quicquid admiscet malitiae tenebras ueritati. reuoca ergo ab istius mundi lubrico pedes animi tui et mentis
Abbreviated transcription (Latin):
ergo mandata dĩ: ut suꝑ senores intel¬
legamꝰ. Eugiamꝰ uiã lubricũ peccato.¬
rũ: ut possimꝰ p̃cepta custo dire cę¬
lestia Hoc enĩ declarant sequen¬
tia. Suꝑ seniorẽ intellexit iacob
iunior frater: quia cũ senior esau
p̃rogatiuã sibibene dictionis priui¬
legio actatis exposcit reliquit apu¬
las mitiores : dũ querit agrestes
Profecto illo inuenationẽ: iunior
frat̃ uestimenta eiꝰ accepit. & mihi
tradidit populonationũ mat̾ no
usus consilio. Illã ergo sapientiae
stolã qũa habuit ante populus iudȩ¬
orũ. induit merebecca Stolaciꝰ
bona: lex &x ꝓphetę. Hac stola il¬
lepopulus ẽ nudat̾ꝰ: nos induti sumꝰ.
Induit nos mat̃ illa hierus alẽ. quȩ
in calo sursũ ẽ. Accedimus ergo ad
patrẽ: offerimꝰ illi aepulas mitiores.
patientiȩ cibos. misericordiȩ lenita¬
tẽ. sũ auitatẽ intellectꝰ. Accipio be¬
nedictionẽ: p̃ripio frĩ seniorigrãm
sp̃italẽ. Oenit ille: irascit᷑. ñ inue¬

Expanded text:
i; ut super seniores intelligamus. Fugiamus viam lubricam peccatorum; ut possimus praecepta custodire coelestia. Hoc enim declarant sequentia. Super seniores intellexit Jacob junior frater; quia cum senior frater Esau praerogativam sibi benedictionis privilegio aetatis exposcit, reliquit epulas mitiores, dum quaerit agrestes . Profecto illo in venationem, junior frater vestimenta ejus accepit, et mihi tradidit populo nationum, materno usus consilio. illam ergo sapientiae stolam, quam habuit ante populus Iudaeorum, induit me Rebecca; stola eius bona, lex et prophetae. hac stola ille populus est nudatus, nos induti sumus; induit nos mater illa Hierusalem quae in caelo sursum est. accedimus ergo ad patrem. offerimus illi epulas mitiores, patientiae cibos, misericordiae lenitatem, suauitatem intellectus. accipio benedictionem, praeripio fratri seniori gratiam spiritalem. uenit ille, irascitur, non inue
Abbreviated transcription (Latin):
dotes. et scribe. & seniores. ut ait
marcus: exiterũ fecer̃ sacerdotes con¬
siliũ cũ seniorib ut eũtraderent
Et aduersũ apłos inactib corũ quod
seniores isrł conuenerint. petrussc̃s
exlucas euangelista testant᷑ Non.
ergo senili derogauit aetati: sed uo¬
ce populi iunioris. indo cibilẽdi ue¬
tustũ illũ dierũ udeoꝵ fore populũ
ꝓstreruit: qui quod iniuuentute sua
ñ ad quisierit. in senectute inueni¬
re ñ potuit. Nãq a principio. fre¬
quentib dñm exasperauit offensis.
Cunus igit̾ grãm cũ c̾e̾t iuuenis ñ potu¬
erat emereri. hunis aduentũ senex
ñ meruit agnoscere. donũ tenere ñ¬
r potuit. Sponsũ aut̾ in cane iuditiũ
senectutis incensusẽ: ut ueteram con¬
silu scientia. intellectꝰ maturitate.

Expanded text:
dotes et scribae et seniores, ut ait dotes et scribae et seniores, ut ait Marcus, et iterum: fecerunt sacerdotes consilium cum senioribus, ut eum traderent. et aduersum apostolos in Actibus eorum quod seniores Israel conuenerint Petrus sanctus et Lucas euangelista testantur. non ergo senili derogauit aetati, sed uoce populi iunioris indocilem dei uetustum illum dierum Iudaeoriun fore populum prophetauit, qui, quod in iuuentute sua non adquisierat, in senectute inuenire non potuit. nam qui to principio frequentibus dominum exasperauit offensis, cuius gratiam, cum esset iuuenis, non poterat emereri, huius aduentum senex non meruit agnoscere, donum tenere non potuit. speciosum autem incanae iudicium senectutis in sensu est et ueterani consilii sci
Abbreviated transcription (Latin):
ficile: ut is quẽ dñs docuerit. suꝑ
seniores intellegat. Si quidẽ dĩ gr̃a.
ad doctrinã maturitatẽ actatis ꝓgre¬
diat᷑ senilis. Cũ enĩ actas senectutis
uita in maculatasit: utiq doctrina
uite in maculatę senilem prestat ae¬
tatẽ. Deniq excusanti hieremie qđ
iuuenis cẽt responsũ ẽ: noli dicere iu¬
uenissũ. eo qđ non aestimaret᷑ iuue¬
nis diffinitione diuina. qui canã ha¬
beret prudentiã. quę scĩficationis cae¬
lestis grã reluceret. Uerũ tamen dico¬
tamen : ñ mihi uidet̾ seipsũ ꝓpħa lau¬
dare exp̃ferre semorib cũ legerit: ñ
te p̃ereat narratio seniox̃. Et ipsi enĩ
didicer̃ a patrib Nam et alibi sirach
dixit sapientia. Ubi sunt senes: non
multũ loquaris Sed nouit quib se
p̃ferat seniorib inueteratis scilicet
inpeccato. ut uet̃no impictatis atq
senio ꝑfidie delirantib. Istis senio¬
res plebis: qui dñm iħmpilato p̃sidi
tradiderunt. Conuener̃ enĩ sacer¬

Expanded text:
ficile, ut is quem dominus docuerit super seniores intellegat, siquidem dei gratia ad doctrinam maturitatemque aetatis progrediatur senilis. cum enim aetas senectutis uita inmaculata sit, utique doctrina uitae inmaculatae senilem praestat aetatem. denique excusanti Hieremiae, quod iuuenis esset, responsum est: noli dicere: iuuenis sum, eo quod non aestimaretur iuuenis definitione diuina qui incanam haberet prudentiam, quae sanctificationis caelestis gratia reluceret. Uerumtamen non mihi uidetur se ipsum propheta laudare et praeferre senioribus, cum legeris: non te praetereat narratio seniorum; et ipsi enim didicerunt a patribus. nam et alibi Sirach dixit Sapientia: ubi sunt senes, non multum loquaris. sed nouit quibus se praeferat senioribus, inueteratis scilicet in peccato et ueterno impietatis atque senio perfidiae delirantibus. isti sunt seniores plebis qui dominum Iesum Pilato praesidi tradiderunt. conuenerunt enim sacer
Abbreviated transcription (Latin):
illi libros. sed sensum librorum
non habent. Habent ꝓph&as.
Quomodo enim habent. quem
non receper̃ : Ideo cum moyse
& helia mͥ apparuit. quia ab
illis recessit. Multa ht̃ spo¬
lia quiht̃ dĩ uerbum: hab&
resurrestionẽ. ht̃ iustitiam.
uirtutem atq sapientiam.
ht̃ om̃a qui omã in ipso con¬
stant. Nebrei spolia uerunt
aegyptios & uasa eorũ abstu¬
ler̃. Iudeorũ spolia hab&
populus xp̃ianus & totum
habenx qđ illi hab̾e senescie¬
bant. Illi aurũ & argentum
materiale abstuler̃ nos aur̃u
m̃tis accepimꝰ nos ad qͥ siuimꝰ cȩ¬
lestis sermonis argentũ Sequit᷑
ab ominatussum. legem autem
Terito odit in iustitiã qui ht̃
arma iustitiae. Hebreus cum ha¬
ber& haec arma hoc÷ legem et

Expanded text:
illi libros, sed sensum librorum non habent; habent prophetahetauerunt. quomodo enim habent quem non receperunt? ideo cum Moyse et Helia mihi apparuit, quia ab illis recessit. multa habet spolia qui habet dei uerbum; habet resurrectionem, habet iustitiam, uirtutem atque sapientiam, habet omnia, quia omnia in ipso constant. Hebraei spoliauerunt Aegyptios et uasa eorum abstulerunt; Iudaeorum spolia habet populus christianus et totum habemus, quod illi habere se nesciebant. illi aurum et argentum materiale abstulerunt, nos aurum mentis accepimus. nos adquisiuimus caelestis sermonis argentum. Sequituet abominatus sum, le gem aut em erito odit iniustitiam qui habet arma iustitiae. Hebraeus cum haberet haec arma. hoc est legem et
Abbreviated transcription (Latin):
aut ceite si ꝓmȩ se ipsũ sibi ab negit.
Nolo habere seruulũ plurib dominis
seriuentẽ. Nã quomodo meus est si
mihidicat uerbotuus sũ et opcrib
neget. ⁊ factis sediabolo adiudicet
i obstringat: non ẽ meus que libi do
succendit: quia mea castitas ẽ Non
ẽ meus quẽ cura spoliandiminorssera¬

Expanded text:
aut certe si pro me se ipsum sibi abneget. aut certe si pro me se ipsum sibi abneget. nolo habere seruulum pluribus dominis seruientem. nam quomodo meus est, si mihi dicat uerbo \'tuus sum\' et operibus neget et factis se diabolo adiudicet et obstringat i non est meus quem libido succendit, quia mea castitas est; non est meus quem cura spoliandi minoris exa
Abbreviated transcription (Latin):
gatio tuiẽ summa contractus. et qđ
priusẽ carne emptus es. Dilioi cibo
estuo. p̃tiosiorẽ unius dicimensatua.
quã totius tẽporis uita. Intet calices
te redemi. intaepulas ad quisiui Ve¬
nit ambitio. et dicit tibi. Planem̃s
es. Nescis quod ideo imperare tra¬
lus feci ut mibi ipse seruires : Nes¬
cis quodideo potestatẽ inte contuli.
ut meę te subicerẽ potestati. Anig¬
noras ipsi dño salutari dictũ et̃ ab
huus mundi principe. cũ ei ostendis¬
set om̃a regna mundi. haec om̃ati¬
bi dabo siꝓcidens ad oraueris me.
Ante ergo ipse subicit᷑: quialiosuult
habere subiectos. Ueniunt om̃aui¬
tia: & singula dicunt meuses. Qũẽ
tanti cõpetunt. quã uile mancipiũ
est: Quomodo ergo tu qui huius mo¬
dies. potes dicere xp̃o tuus sum: respon¬
debit tibi ille. Non quicũq dicit mi
es. Meus plane es. siuo cẽ non redar¬
guat conscientia: si sermonẽ tuũ ani¬
mus aut opera non refutent. Ego non
nego incũ ce eũ qui ipse se nonnegatꝰ

Expanded text:
atio, tui est summa contractus et, quod peius est, caro emptus es, uilior cibo es tuo; pretiosior est unius diei mensa tua quam totius temporis uita. inter calices te redemi, inter epulas adquisiui\'. uenit ambitio et dicit tibi: \'plane meus es. nescis, quod ideo imperare te aliis feci, ut mihi ipse seruires ? nescis, quod ideo potestatem m m contuli, ut meae te subicerem potestati? an ignoras ipsi domino salutari dictum esse ab huius mundi principe, cum ei ostendisset omnia regna mundi: haec omnia tibi dabo, si procidens ad oraueris me? ante ergo ipse subicitur qui alios uult habere subiectos\'. ueniunt omnia uitia et singula dicunt: \'meus es\'. quem tanti conpetunt, quam uile mancipium est! Quomodo ergo tu, qui huiusmodi es, potes Christo dicere: tuus sum\'? respondebit tibi ille: non quicumque dicit miest. meus plane es, si uocem non redarguat conscientia, si sermonem tuum animus aut opera non refutent. ego non nego meum esse eum qui ipse se non neget
Abbreviated transcription (Latin):
Castigat᷑ enĩ quirecipit᷑: qui autẽ non
recipiunt᷑ ñ flagellant᷑ In laborib: eni hominũ ñst
& cũ hominib: inquit ñ flagellabunt᷑. ĩ deoq su¬
pradit quã bonꝰ isił ds̃. rectiscorde. Ergo bonꝰ
omnib quia om̃s recto uult er̃ corde. Qui aut̃
cor dedinauent ipse a se grãm diuinȩ bonita¬
tis auercit Sequitur Iu conditatẽ et di¬
sciplinã et scientiam doce me

Expanded text:
castigatur enim qui recipitur, qui autem non castigatur enim qui recipitur, qui autem non recipiuntur non flagellantur; in laboribus enim hominum non sunt et cum hominibus non f 1 age 11 abuntur. ideoque supra ait: quam bonus Israel deus rectis corde! ergo bonus omnibus, quia omnes recto uult esse corde. qui autem cor declinauerit, ipse a se gratiam diuinae bonitatis auertit. Sequitur: iucunditatem et disciplinam et scientiam doce me