comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiIi. metamor pħ. Dextraꝙ apo̾plite leitum. pressa genu digitis ꝓnt̃
se pectine uincus. Ecce it. hic acc̃s ẽ sine dubio &eꝰ producitur. Apõ
uirg̃. qq̃ in .i. Huda grnu. nudoꝓsinus collecta fluentis. Q uomado
u smus collecta. accusatumã uinxit noto: sicut etiã nudage¬
eNitiuꝰ igitur mus.¬
desinentium. fit producta us. ut huiꝰ senatus. huiꝰ mamis.
etustissimi tam̃ inueniuntur eaꝵ nominum etiam inuis. diuisaᷤᷤ
lam studiosae. ipsan offendimus. mediocrit̃ uestitã. ueste lugũ¬
bri eius anuis. causa opinor que erat mortua.
atiuus enis declinationis sit agntõ ab iecta s. & addita i¬
s &e comipitur penultima. ut huic senatui manui: Est ⁊n
ando poete metri causa pro eo datiuo: ablatiuo utunt᷑. uirã
in iͦ. eneidos. Parce metu chiterea manent inmota tuoꝵ. fatat᷑.
In eodem. Concubitu indulgent. pro concubitui.
hunc sanatum. hanc manum.
ab hac manu.¬

Expanded text:
eon: Dextroque a poplite laevum Pressa genu digitis inter eon: Dextroque a poplite laevum Pressa genu digitis inter se pectine junctis. Ecce enim hic accusativus est sine dubio et producitur. Apud Virgilium quoque in I: Nuda genu, nodoque sinus collecta fluentes. Quomodo enim sinus collecta accusativum junxit nominativo, sic etiam nuda genetiuus igitur desinentium fit producta us, ut huius senatūs, huius manūs. uetustissimi tamen inueniuntur eorum nominum etiam in uis diuisas lam studiose ipsam offendimus, Mediocriter vestitam veste lugubri, Eius anuis causa, opinor, quae erat mortua; atiuus eius declinationis fit a genetiuo abiecta s et addita i, sed corripitur paenultima, ut huic senatŭi, manŭi. est tamen quando poetae metri causa pro eo ablatiuo utuntur. Virgilius in I Aeneidos : «parce metu, Cytherea, manent inmota tuorum / fata in eodem: «concubitu indulgent», pro concubitui. hanc maab hac manu
Abbreviated transcription (Latin):
ficũ noĩa. Vug̃. in i. eneidos. Artificũꝙ manꝰ int̾seoꝑ̃m ꝙ laborẽ. ⁊ nacĩ¬
plerq ꝑ es esfer̃. Lucanꝰ mi. Est qui tauriferis ubi semauania capis. Ex¬
plicat audaces ruere mcertamina turmas. Raro ꝑis. uirg̃ in aui. geoig̃.¬
Dem̃ tenacis suspendit ceras. Nuriũ qͥ solũ mus. t̃minans talẽ habuit gnt̃in
tepidꝰ plures admouerit auras. Cicero pro cornelio. ĩ. quȩ int̾inissa cõplu¬
ris antios. haꝵ litiuĩ. has lites. & htis. Cicero infrum̃taria. Sedasti etiam
litis eor.¬
a mai. In us. masdmit̃ꝵ & femĩnoꝵ tantũ modo latmoꝵ. ut hic
senatꝰ. hꝰ senatꝰ. hec manꝰ huiꝰ. In .ii. nentroꝵ que &e ĩdeclinabilia
qͣbꝰtam artium scriptorib uideatur. tempoꝵ eẽ differentia. Dicunt it.
parte tamano mu. desinens. ꝓducit᷑. Fluctu. plantũ . dui. Oiuidiꝰ. in¬

Expanded text:
ificum nomina». Virgilius in I Aeneidos : «artificumque manus inter se operumque laboreificum nomina». Virgilius in I Aeneidos : «artificumque manus inter se operumque laboreper es efferunt Lucanus in I: «est qui, tauriferis ubi se Meuania campis / explicat, audaces ruere in certamina turmas», raro per is. Virgilius in IIII georgtenacis / suspendunt ceras». plurium, quod solum in us terminans talem habuit genetiuum tepidus pluris admouerit aures». Cicero pro Cornelio I: «quae intermissa compluris annos». harum litium has lites et litis. Cicero in frumentaria : «sedasti etiam litis illor tantummodo Latinorum, ut hic senatŭs huius senatus, haec manŭs huius manus. in u neutrorum, quae et indeclinabilia uibus quamuis quibusdam artium scriptoribus uideatur temporum esse differentia dicunt enimparte terminatio in u desinens producitur: fluctū, Panthū, tū, diū. Ouidi
Abbreviated transcription (Latin):
hic fons hos fontes. ł fontis. hic & hec ae ħ mers. hos & has iertes uł
mertis. Pars. has partes ł partis. uirg̃ in .ii. georg̃. Ad gredior scõs ausꝰ
ldẽ ii ui. mactant lectas demore bidentis. Alia aut̃ q̃uis gntm̃ pluralẽ
in iũ desmen᷑tla: rãto inuenias. & in paucisĩ isfinuentia accm̃. ut in as
ex eimtia nominatiuo: ciurtas ciuitatium. has ciuitates. ciuitatis. fere
ubiq legimꝰ. In .x. tm̃inantia triũgnrm̃ cõmunia. quãuis in paucissi¬
mis gnt̃m płrlẽ absq i. penultima ꝓferant. difficile enĩ inuenies audacũ
paudatiũ. ł felicũ ꝓfeliciũ. Supplicum autẽ magis diafr̃e cansa ut sup̾dictũs
ꝑfert᷑. ne sisuppliciũ dicas. aliud significare uidearis. qͣm artficũ paruficiũ.
o uidicũ ꝓiudiciũ. Cicero de signis. didici etiã dũ nimistrũ inquiro ara¬

Expanded text:
hic fons hos fontes uel fontis, hic et haec et hoc iners hos et has inertes uel hic fons hos fontes uel fontis, hic et haec et hoc iners hos et has inertes uel inertis, pars has partes uel partis. Virgilius in II georgicon : «adgredior sanctos ausus idem in IIII: «mactant lectas de more bidentis». alia autem, quamuis genetiuum pluralem in ium desinentia, raro inuenias et in paucis is finientia accusatiuum, ut in as exeuntia nominatiuo: ciuitas ciuitatium, has ciuitates fere ubique legimus. in x terminantia trium generum communia, quamuis in paucissimis genetiuum pluralem absque i paenultima proferant difficile enim inuenies audacum pro audacium uel felicum pro felicium, supplicum autem magis differentiae causa, ut supra dictum est, profertur, ne, si supplicium dicas, aliud significare uidearis, quomodo artificum pro artificium et iudicum pro iudicium. Cicero de signis : «didici etiam dum ministrum inquiro, art
Abbreviated transcription (Latin):
in andria. Omĩs nos gaudere. Uirgł in .iii. georg̃. & pingius unguine ceras.
fessa nõ uncula nauis ulla tenent. Itẽ in u. quoq magis fessas opẽ dimit̾e
naudͥs. Idẽ in eodẽ. M unera que in nauis t̾nos optare uiuencos.Similit̾ ficiũt
pelago. In er. q̃ꝙ desmentia que in i. tm̃ina. nt abłm. similit̃ faciunt ac¬
cusatiuũ plr̾lẽ. plerũq ꝑis. raro ꝑ es. Acer ab acri. hos acris. uiig̃. nixi.
metuensꝙ moneret. acris eẽ uiros. Sinlit̃ saluber salubris. salubri.¬
hoᷤ salubres: salubris. Imber abimbri. hos imbres ł imbris. Uirg̃ in xiiii.
Cũ fremit ad caulas uentos ꝑpessus & imbris. Id inxii. Spargitq sasubris ambro
ił decembris. Oratiꝰ in i. epłar̃. Mequat̃ undeniͦs sciat impleuisse de
semesã predã & uestigia feai relinqunt. ld̾̃ in u. Agmine remoꝵ scełiuen¬
defer mea dicta ꝑ aunras. Similit̃ faciunt accm̃. in ns. ł rs. t̃mnantia. ut

Expanded text:
in Andria : «omnis nos gaudere». Virgilius in III georgicon : «et pinguis unguine ceras».fessas non uincula nauis / ulla tenent». idem in V: «quoque magis fessas optem dimittere nauis». idem in eodem: «muneraque in nauis ternos optare iuuencos». similiter faciunt pelago». in er quoque desinentia, quae i terminant ablatiuum, similiter faciunt accusatiuum pluralem plerumque per is, raro per es: acer ab acri hos acris Virgilius in XI: «metuensque moneret, / acris esse uiros». similiter saluber salubris a salubri salubres uel salubris, imber ab imbri hos imbres uel imbris Virgilius in VIIII: «cum fremit ad caulas, uentos perpessus et imbris». idem in XII: «spargitque salubris / ambruel Decembris. Horatius in I epistularum : «me quater undenos sciat impleuisse Decembris». Semesam praedam et uestigia foeda relinquunt». idem in V: «agmine remorum celeri uendefer mea dicta per auras». similiter faciunt accusatiuum in ns uel rs terminantia, ut
Abbreviated transcription (Latin):
numi faciunt. inum. plerũꝙ ꝑ es longã ꝓfert᷑.
hi latrones. hos
latrones. olatrones. hi consules. hos consules. õ
consules. hi tbici¬
nes. hos tibicines. otibicines. he matres. has
matres. omatres.
insupradictis casibꝰ eis diptongum hñt finalẽ. Oratiꝰ in i. epłarũ. Smir¬
turnꝰ adoro. Quoꝵ autẽ in uiꝰ t̾minantiũ gnt̾m frequentiꝰ inis: & qͦrũ
rariꝰ exeat acc̃sͥ ͤ ut potero breuit̃ colligã. Onuũ que tã notm̃ quã gnt̾m si

Expanded text:
um finiunt, plerumque per es longam profertur: hi latrones hos latronēs o latronēs, hi consules hos consulēs o consulēs, hi tubicines hos tubicinēs o tubicinēs, hae matres has matrēs o matrēs, pra dictis casibus εις diphthongum habent finalem. Horatius in I epistularum : «SmyrTurnus adoro». quorum autem in ium terminantium genetiuum frequentius in is et quorum rarius exeat accusatiu
Abbreviated transcription (Latin):
quã seruant incetĩs casibꝰ supradictoꝵ noiũm. U tcicero frequent in u̾rinis. to¬
reumatis dic̃. & ꝑiporasmatiᷤᷤ. et emblematis in libro designis. Nc̃ de ꝑipetas¬
matis quẽadmodũ te expedias nõ habes. In eodẽ. Saphi a cũ emblenatis. N
herẽnĩ. iiii. ł.deorationib. aut peematis ꝗͣuis neutro gnr̃e. ħ ubiꝙ
euphomȩ causa ꝓbouib. E st at. gñtuiꝰ singłris bouis. Orat᷑ in carmine

Expanded text:
quam seruant in ceteris casibus supra dictorum nominum. ut Cicero frequenter in Verrinis toreumatīs dicit et peripetasmatīs et emblematīs. in libro de signis : «nunc de peripetasmatis quemadmodum te expedias non habes». in eodem: «scaphia cum emblematis». idem ad Herennium IIII: «de orationibus aut poematis», quamuis neutro genere hoc ubieuphoniae causa pro bouibus; est enim genetiuus singularis bouis. Horatius in carmine
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hecꝰ pecua płrale diçebant. Ostiliꝰ in i. anali. Sepe greges pecuũ ex hibmis
pastib pulsi. Plautꝰ in mercatore. Nec pecua ruri pascłre neo pueros
care. It in truculento. Pecua aohanc collo neruna egd obligata deserosui
mrudente. Nonuid es refere ͤ uuidũ rete sinesquamoso pecu. de folmũ.
in memoralibꝰ. debritanua dicit. Ita pabulosa. ut petua nisi intduna
pastib arceantur adperidłm agat sacietas. Pretẽa inuenitur apat e

Expanded text:
 haec pecua plurale, dicebant. Hostius in I annali : «saepe greges pecuum ex hibernis pastibus pulsae». Plautus in mercatore : «nec pecua ruri pascere nec pueros nutricare». item in Truculento : «pecua ad hanc collo in crumina ego obligata defero». idem in rudente : «non uides referre me uuidum rete sine squamoso pecu?». et Solinus in memorabilibus de Britannia dicit: «ita pabulosa, ut pecua, nisi interdum a pastibus arceantur, ad periculum agat satias». praeterea inuenitur apud
Abbreviated transcription (Latin):
diffen̾tia. cũ sono ph. Rh. aũ iõ ñ ẽ tñs latũ abilł inaliã figa̾m. qd nec sic cobente
muc. qͦmͦ mutis. nec si tollat᷑ minuit significationẽ. Quis .it. subtracta aspiratioẽ¬
aspiratio. Uñ ostñdr : ħͥ q̃q̃ aliqua eẽ cognatio R. litt̾e cũ uocalibꝰ. ex qͦ qͥdã dubi¬
tauer̃ utrũ p̃p̃oni debeat hu̾c aspiratio an subiungi. Uñ eoles q̃q loco ut diximꝰ
aspirationis digama ponentes. indictionibꝰ ab r. incipientib. solent loco digãma
b. scbe: Iudicantes deb̃e p̃p̃oni digãma. xͭ. qͣs uocali. S rursꝰ qͣsi cõsonanti digãma

Expanded text:
tia cum sono ph. ρ autem ideo non est translatum ab illis in aliam figuram, quod nec sic cohaeret huic quomodo mutis nec, si tollatur, minuit significationem. quamuis enim subtracta aspirationditur ex hoc quoque aliqua esse cognatio r literae cum uocalibus. ex quo quidam dubitauerunt, utrum praeponi debeat huic aspiratio an subiungi. unde Aeolis loco, ut diximus, aspirationis digamma ponentes in dictionibus ab ρ incipientibus, solent loco digamma β scribere, iudicantes debere praeponi digamma quasi uocali: sed rursus quasi consonanti digamma
Abbreviated transcription (Latin):
custos custodi. custodela. mandatũ mandati mandate la. eliens cli¬
enti. clientela. Et nota qd omĩa extremã uocalẽ gn̾ti. si scđe sunit:

Expanded text:
custos, custodi, custodela; mandatum, mandati, mandatela; cliens, clienti, clientela. Et nota quod omnia extremam vocalem genitivi, si secun
Abbreviated transcription (Latin):
comine sitione mutant coneugationes. ut dodas. reddo dis. ꝓdo ꝓdis. facio ficis:
itẽ a pello compositis : significatio cũ coniugatione uariatur. Et fortasis qͣmi
mineo nuandis. i mandas. dico dics ⁊ dicas. sic oc tam pello .lis & pello. las. dic
num ẽ & ͥ luausu suupler nõ ẽ. quo mͦ nec fendo. nec spicio. nec perio. nec fiugor. Exq̃bꝰ
cõposita st multa. ut ofenao. defendo. aspicio. respicio. suspicio ocspicio. apio. rp¬
pio. compio. & coꝑio. suffiagor. & io fragor Inueniunt᷑ quedã que sepe no solũ õuiga

Expanded text:
compositione mutant coniugationes, ut do das, reddo reddis, prodo prodis; facio facis, as. sed in his id est a pello compositis significatio cum coniugatione uariatur, et fortassis, quomodo mando mandis et mandas, dico dicis et dicas, sic etiam pello pellis et pellas dicnunc in usu simplex non est, quomodo nec fendo nec spicio nec perio nec fragor, ex quibus composita sunt multa, ut offendo, defendo, aspicio, respicio, suspicio, dispicio, aperio, reperio, comperio, cooperio, suffragor, refragor. inueniuntur quaedam, quae saepe non solum coniuga
Abbreviated transcription (Latin):
getya. cherea. sosia. Lucanꝰ mai. Quȩͥ celer & rectis descendens marsia ri.¬
quãins sit ap̃grecos ꝓductus. ut lididia. sẏria. pbrigia. italia. hispania. Unde

Expanded text:
Geta, Chaerea, Sosia. Lucanus in III: «qua celer et rectis descendens Marsya riquamuis sit apud Graecos productus, ut Lydiă, Syriă, Phrygiă, Italiă, Hispaniă. unde
Abbreviated transcription (Latin):
similit̃. Reliqua uͦ omiã iner. coir̃. siue ꝓductã tercie declinationis st̃.¬
greca siue latina cuiꝰcũꝙ sint gnr̃̾is. ⁊ t. añcedente er. mris. nutancia
faciunt gntm. ut pat̾ patris. mater matris. equester equestris. E xcipr̃
inc lat̾ lateris. Pretẽa iupit̃. cuiꝰ gnĩs ad aliud nom̃ transit. Dicimꝰ it.
ħitiner itineris. dixer̃. Piautꝰ in meratore. Qum tu itiner ex seqͥ meũ me.
sinis. Neuiꝰ in ligurgo. Ignoti iteris sumꝰ tute scis que st̃ nc̃ecꝰ croeltta.
Inuentunt᷑ Ap̃ uetustissimos. hec anciprus gntĩ. hic accipit̃ ħꝰacxipitera. accipitͥs.

Expanded text:
i. reliqua uero omnia in er correptam siue productam tertiae sunt declinationis Graeca siue Latina cuiuscumque sint generis. et t antecedente er in ris mutantia faciunt genetiuum, ut pater patris, mater matris, equester equestris. excipitur hic later lateris, praeterea Iuppiter, cuius genetiuus ad aliud nomen transit, dicimus enic iter iteris et hoc itiner itineris dixerunt. Plautus in mercatore : «quin tu ergo itiner exsequi meum me sinis». Naeuius in Lycurgo : «ignoti iteris sumus, tute scis», quae sunt nunc heteroclita. inueniuntur tamen apud uetustissimos haec ancipitis genetiui: hic accipiter huius accipit
Abbreviated transcription (Latin):
partes funt. Nom̃. appellacie. u̾bũ. ꝓnom sue articulus. coniunctio. Nã
participiũ cõnimerantes . participale uerbũ uocabãt. uł casuale. Necñ

Expanded text:
partes: nomen, appellatio, uerbum, pronomen siue articulus, coniunctio. nam participium connumerantes uerbis participiale uerbum uocabant uel casuale, nec
Abbreviated transcription (Latin):
gontisiruus. d quasi seꝑ adherens tõ nõ in ipso noĩe significat᷑ & iam illud. Neꝙ
enĩ ex illo nominationẽ accipit. ut dies. nax. dextra. sinstra. Nã quã uis tnte

Expanded text:
ontrarium et quasi semper adhaerens, tamen non ipso nomine significat etiam illud: neque enim ex illo nominationem accipit, ut dies, nox, dextra, sinistra: nam quamuis inte
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾bia pro prepositionibꝰ inueniri. cum etiã loco nõis ea soleant accipi. Ut
uͥgłs in iii. geor̃. mane uo uum sponte sua. Statiꝰ in .xi. At tu pudet hostia rog¬
ni.hostia nate ia ces ceu mutus & egrege sanguis e mͥpͥmicias ararũ & ri
ꝓ conuunctionib iueniunt᷑ ut ostendimꝰ. Nõ tam̃ bene stoici pp̃ositionẽ inĩ

Expanded text:
aduerbia pro praepositionibus inueniri, cum etiam loco nominis ea soleant accipi, ut Virgilius: «mane nouum»; «sponte sua». Statius in XI: «at tu, pudet, hostia regni, / hostia nate iaces, ceu mutus et e grege sanguis. / ei mihi primitiis ararpro coniunctionibus inueniuntur, ut ostendimus. non
Abbreviated transcription (Latin):
Nã incolumbari. collũ aut multũ pꝰ erit. Iner. si suit scde decłis: mascłiua
decłis. in er. desinentia.b. ł u. loco consonantis quidẽ añcedente: neut᷑¬
sunt. nͥ suit adiectiua. Ut tuber. cadauer. uer. suber. uber. qd sig̃cat.
to.or. e ap. uirgł. in uii. nõ uob rege latino diuitis uber. agritoieue

Expanded text:
nam in columbari collus haud multum post erit». in er, si sint secundae declinationis, declinationis in er desinentia, b uel u loco consonantis quidem antecedente, neusint adiectiua, ut tuber, cadauer, suber, uer, uber, quod significat τὸ οὖθαρ. Virgilius in VII: «non uobis rege Latino / diuitis uber agri
Abbreviated transcription (Latin):
i quando te hec cura remordet. quando ꝓ quomͦ hic accipitur. lli
cilia heo quoq ut diseretas uł cõmunrs hñt locoꝵ siguificationes. Dis¬
croras adlocim. ut hic illuc. Quo .Iuloco ut hic illic. ubi quod utro¬
tuũ. penultim acuitur. ut sidicam ubi ẽ panphilus.: Relatu
ingens sarpedon ubi tot simors eirepta subundis. quomade et
unde. Ut oratiꝰ in i. sermoñ. Unde & quocatiꝰ lnterrogatuũ
acurã penistimã habee. Relatuum grauttur. uirali ii. qamu ura nłat

Expanded text:
r. alia localia. haec quoque uel discretas uel communes habent locorum significationes. discretas ad locum, ut huc, illuc, quo; in loco, ut hic, illic, ubi quod interrogatiuum paenultimam acuit, ut si dicam úbi est Pamphilus?, relatiuingens / Sarpedon, ùbì tot Simois correpta sub undis»; quomodo et unde, ut Horatius in II sermonum : «únde et quo Catius?», interrogatiuum acutam paenultimam habet, relat
Abbreviated transcription (Latin):
urgił mhecoł. Qnondã eua dicere fata temipꝰ erit. Idẽ in i. eñ. Quondã & uĩ
dieus redit inpreurdia sangius instantis temporis protulit. Similit̃ iliqũ
cicen uri inuectiuaꝵ. Ibis tantundẽ aliquando.Id. in ii. te asbe aliquando
quirites uł catilina: Quando qq̃ simplex & ex eo composita alaando. san ĩ¬
abnide composita dexlnde ꝑiade. sub inde. deinde. ꝓuide. Quãdo aut̃ & in¬
ir gatuũ & relatant ẽ x infinitum. Int̾ragatiuum. ut quando uenisti: Rela¬
uni tt quando erã iuuenis peccaui. Infmnitã: quando tentã faciã. aeces
tim̃ discernitur. quomͦꝰ & noniina. int̾rogatiua uł relatiua lnueniti ettã¬

Expanded text:
ico : «quondam tua dicere facta / tempus erit»; idem in II Aeneidos : «quondam etiam uictis redit in praecordia uirtus». instantis temporis protulit similiter aliquando Cicero in I inuectiuarum : «ibis tandem aliquando»; idem in II: «tandem aliquando, Quirites, Lucium Catilinam». quando quoque simplex et ex eo composita omnia, abinde, déinde, próinde. quando autem et interrogatiuum et relatiuum est et infinitum. interrogatiuum, ut quándo uenisti? relatiuum, ut quandò eram iuuenis, peccaui; infinitum, quàndò ueniam, faciam. accentu tamen discernitur, quomodo et nomina interrogatiua et relatiua
Abbreviated transcription (Latin):
suium ut cras. postridie. ꝑendie.Alta donuinia diuersoꝵ tempoꝵ. ut
lun dodũ. quondã. uiigłs. in iiii. geor gicõ. Depñsis olim stano tutis
uuitis. infinite dix. olini ꝓro preũto e Oratiꝰ in .i. serm̃. Olim truncꝰ eiam
te cũ uinia frondes. frigidꝰ oe siluis aquilo decussit honorẽ. iam tũ acer
cinas ueneiaẽ extendit manũ rusticus. lo in u. quod tumidis siminer¬

Expanded text:
futurum, ut cras, postridie, perendie; alia communia diuersorum temporum, ut olim, dudum, quondam. Virgilius in IIII georgicon : «deprensis olim statio tutissima nautis», infinite dixit olim, praeterito Horatius in I sermonum : «olim truncus eram it cum uinea frondes, / frigidus et siluis aquilo decussit honorem, / iam tum acer curas uenientem extendit in annum / rusticus», idem in V: «quod tumidis submer
Abbreviated transcription (Latin):
diennꝰ supridictarũ t̾minationũ confundisse gnr̃a. nulla significationis dis¬
fereutia anicti. s sola auctoritate. ut hic & hec asperg̾o. aliuis. arrus. adeps
ł adipes. carta. cardo: cineri ł onis. ceruix. collis. crux cabo. cupressuꝰ. pla

Expanded text:
inueniuntur confudisse genera, nulla significationis differentia coacti, sed sola auctoritate, ut hic et haec aspergo, aluus, arcus, adeps uel adipes, charta, cardo, cinis uel ciner, ceruix, collis, crux, calx, cupressus, pla
Abbreviated transcription (Latin):
unt a. penultimã in obliquis. ut hic fornic fornicis. hic ealex calicis. hic uar
utricis. barbara qq̃ in x. magis comipiunt penultimã. uolipo uolucis. P harnax
pharnacis. Lucanꝰ in .iiii. Tigrãnẽq meũ nec pharnacis arma relinquas. Alia uͦ¬
omĩa inx. desinentia ꝑ obliqͦs casꝰ longã hñt penultinã natura ut positione.
xceptis grex.gis. crix .cis. fax. facis. nux nucis prx picis. dux ducis. tr
trucis. coniiptꝰ. conuigis. salix salicis. Ca qͥq que nec g. nec c. hñt ante is.
ingnt̃o. Nyc. nuus antiqui tam̃ &ẽ ninguis dicebant. Uñ appuleiꝰ in iͦ. ermago¬
re. asꝑa hienis ȩrat ommiã ningue canebant. su pellex su pellectilis excipitur.

Expanded text:
nĭcis, calix calĭcis, uarix uarĭcis. barbara quoque in x magis corripiunt paenultimam: Volux Volŭcis, Pharnax Pharnăcis. Lucanus in II: «Tigranemque meum; nec Pharnacis arma relinquas». alia uero in x desinentia omnia per obliquos casus longam habent paenultimam natura uel positione, exceptis grex grĕgis, crux crŭcis, fax făcis, nux nŭcis, pix pĭcis, dux dŭcis, trux trŭcis, coniunx coniŭgis, salix salĭcis. excipiuntur ea quoque, quae nec g nec c habent ante is in genetiuo: nix niuis antiqui tamen etiam ninguis dicebant, unde Apuleius in I Hermagorae : «aspera hiems erat, omnia ningue canebant», supellex supellectilis uetu
Abbreviated transcription (Latin):
in uoce sola. Sunt alia quasi mobilia. cũ ase ñ masculinis feruuna nas¬
cunt᷑. ut helenꝰ helena. danaus daͣnaa. liber libra. fiber fibra. unũ qd̃ꝙ it.

Expanded text:
in uoce sola; sunt alia quasi mobilia, cum a se, non a masculinis feminina nascuntur, ut Helenus Helena, Danaus Danaa, liber libra, fiber fibra. unumquodque en
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ inueniri. Nec idẽ eͤ singłris noĩts neutri gñis in a. desinens. & not̃s płralis
s antiqͥssumi. hic alienigenꝰ & ħ alienigena. & ħ alienigenũ dicebãt. ex qͦ pot̃ eẽ ħ
plurale. Necñ cetã suilit̾ agurẽ cõposita ꝓferebant capͥgenꝰ. t̾rigenꝰ. taurigenꝰ.
dꝙ usꝰ cõfirmat. Pacuuiꝰ in paulo. qa ua oapͥgeno gñri gradibiliꝰ gcesto e. En
cero ĩgnosticis. Capͥgeni pecoris custos degigite uasto. Uirgł in uir. Capgenũq
Iptue grauigenũ cuime fortima p̃cari. ꝓgͣiugenarũ. Actiꝰ in ioe. Ex taurige¬
no semme ortã fuisse. anhumano eã. Illud &̃ ob seruandũ. qd uiii. st̃ nõta ma.
desinentia femĩa. quoꝵ mascłia in ius. plerĩꝙ tm̃inant gntm̃. &x in .i. datm̃.

Expanded text:
t inueniri, nec idem esse singularis nominatiuus neutri generis in a desinens et nominatiuus pluralis. sed antiquissimi hic alienigenus et haec alienigena et hoc alienigenum dicebant, ex quo potest hoc esse plurale. nec non cetera similiter a genere composita proferebant, caprigenus, terrigenus, taurigenus, idque usus confirmat. Pacuuius in Paulo : «qua uix caprigeno generi gradilis gressio est». Cicero in prognosticis : «caprigeni pecoris custos de gurgite uasto». Virgilius in III: «caprigenumque «optime Graiugenum, cui me Fortuna precari», pro Graiugenarum. Accius in Ioe : «ex taurigeno semine ortam fuisse an humano». illud etiam obseruandum, quod octo sunt nomina in a desinentia feminina, quorum masculina in ius plerumque terminant genetiuum et in i dat
Abbreviated transcription (Latin):
plerũꝙ latin gaudentes breuitate facuint cõcisiones. ut inuoc̃is in ie. desinentibꝰ
tã grecoꝵ quã latmoꝵ nominũ. palladi ꝓpalladie. & terenti ꝓ terentiȩ. Simi¬

Expanded text:
plerumque Latini gaudentes breuitate faciunt concisiones, ut in uocatiuis in ie desinentibus tam Graecorum quam Latinorum nominum: Palladi pro Palladie et Terenti pro Terentie, simi
Abbreviated transcription (Latin):
In eod̾. Ad sint leticie bachꝰ dator & bona uino. In eddẽ. Opassi grauiora dabit ds̃ hisqq̃
finẽ. ld̾incad. Sidat᷑ italiã socus ⁊ rege recepto. l in ui. Cuidatus herebũ custos cursꝙ
erebã. Idẽ in i. Et pat̾ anchises dare satis uela iubelat. Persiꝰ. & uimanns¬
magna qd̃ dare lance. nõ possit mnagui nuͤssale lippa ꝓpago. A sto qq̃ cm̃posita seruant

Expanded text:
In eodem: Adsit laetitiae Bacchus dator et bona Juno. In eodem: O passi graviora, dabit Deus his quoque finem. Idem in eodem: Si datur Italiam sociis et rege recepto. Idem in VI: Cui datus haerebam custos, cursusque regebam. Idem in III: Et pater Anchises dare mus id superis, de magna quod dare lance / non possit magni Messalae lippa propago?». a sto quoque composita seruant
Abbreviated transcription (Latin):
utin eis. qr auctoritas deficit cui si cõplacuisset qͦmͦ ᷤ dicereᷤᷤ sangumes: ut
qͦmͦ cineres. sic pulu̾es nuchil impȩdiret. Sciendũ t̾ñ ꝗd metalloꝵ. ł seminũ. ł

Expanded text:
ur eis, quia auctoritas deficit, cui si collibuisset, quomodo cruores, dicere sanguines, uel quomodo cineres, sic pulueres, nihil impediret. sciendum tamen, quod metallorum uel seminum
Abbreviated transcription (Latin):
gnt̃s assũpta o. ⁊ correpta .i. fac̃ huiꝰ cemodi noiã. Oratꝰ orati. oratio. dc¬
satꝰ accusati. accusatio. statꝰ stan. statio. Datꝰ dati datio. nexꝰ. nexi
xio. abolitꝰ aboliti abolitio. acutꝰ acun acuno. Lectꝰ lecti. lecto. ꝑfectꝰ

Expanded text:
s assumpta a et correpta i facit huiuscemodi nomina: oratus orati oratio, accusatus accusati accusatio, status stati statio, datus dati datio, nexus nexi nexio, abolitus aboliti abolitio, auctus aucti auctio, lectus lecti lectio, perfect
Abbreviated transcription (Latin):
or. quat̃. Aqͥnq qq̃ usq adnulle. in es ꝓductã desinunt ad uerbia. ut qnͥquies. sexies. septi¬

Expanded text:
or quater. a quinque uero usque ad mille in es productam desinunt aduerbia, ut quinquies, sexies, septi
Abbreviated transcription (Latin):
ili aut̃ ꝓnoia cõnierantes. finitos ea articłos appelsabant. Ipsosa
articulos qͥb nosce̾remꝰ. infinitos articłos appellabant. Uł ut alii dicũt
articłos cõnumerabant ꝓnõib ce arieulari a eos pisoia nocabant. Inq
cũ ꝓnoĩe scd̃m quosdã infinito. siue magis noiẽ. ut appolloniꝰ ostendit
nissima rõne. Prepositionẽ ꝙͦ. stoici cõiunctioni copulantes. p̃p¬
nuã coniunctionẽ uocabant. Quidã aut̃ nouẽ dicebunt eẽ partes orõ¬
nis. Appellationẽ addentes. seꝑatam a nominib. Alii decẽ. oe infmitã
u̾ba secesũ partẽ. ponentes. Alii undecĩ. qui ꝓnonuna que nõ possunt ad¬
iiingi articłis. ꝑ se rumerabant: his alii addebant de uocabulu. & nttte¬

Expanded text:
is autem pronomina connumerantes finitos ea articulos appellabant, ipsos autem articulos, quibus nos caremus, infinitos articulos dicebant uel, ut alii dicunt, articulos connumerabant pronominibus et articularia eos pronomina uocabant, in cum pronomine, secundum quosdam infinito, siue magis nomine, ut Apollonius ostendit firmissima ratione. praepositionem quoque stoici coniunctioni copulantes praepositiuam coniunctionem uocabant. quidam autem nouem dicebant esse partes orationis, appellationem addentes separatam a nominibus, alii etiam decem, infinita uerba seorsum partem ponentes, alii undecim, qui pronomina, quae non possunt adiungi articulis, per se numerabant. his alii addebant etiam uocabulum et interie
Abbreviated transcription (Latin):
& scrutor. ꝓgredio & ꝓgredior. ꝑcuncto ⁊ ꝑcunctor. p̃lio & prelior. iurgo & iur
p̃cor Promanĩ assimulo. quirito & quiritor. quadruplo & quaduplor. quieto. &
quietor. nequito & nequito srino  rimor: recordo ⁊ recordor. reminisco & re
reuereo & reuereor. stabulo. nstabulor. Secto & sector. sequo ⁊ seqͦr.

Expanded text:
 scrutor, progredio et progredior, perconto et percontor, proelio et proelior, iurgo et iurgrecor, quirito et quiritor, quadruplo et quadruplor, quieto et quietor, nequit et nequitur, rimo et rimor, recordo et recordor, reminisco et reminiscor, reuereo et reuereor, stabulo et stabulor, secto et sector, sequo et seq
Abbreviated transcription (Latin):
ris andromache prirm conubia seruas. Dẽ in x. tanton me erimi ne dignum¬
dixisti. hec eadẽ inuenit᷑ & ꝓconfirmatua. Ut orat̃ in ii. sermoñ. Clarus erit
fortis iustus sapiens ne etiã rex. ldẽ in eod̃. Oseri studiqꝵ quine putetis difficile
&e mirũ rodio quod pltoleonti contigit. Tex̃ in andria. Nuno eme demũ istuo
uerbũ incidit. Hic i ne. conuictio neo int̾ro gatiua ẽ nec dubitatiua sed
confirmanua. Uirgłs inxxi. Tami ne me tenuit uiuendi nate uoluptas. uit
ꝓme hostili paterer succũbere dextra. Est enĩ ꝓetiã. Sola hec apostrophum
apud latinos accipit. Nec ne ꝗq̃ pro annon accipit᷑. ut sit seusus inmorte necne ꝓ¬
uitegra manet. Si autẽ pius eneas quidẽ ⁊ fortis fuit. ulixes uͦ astutus. ho

Expanded text:
ris Andromache Pyrrhin conubia seruas?». idem in X: «tanton me crimine dignum?». haec eadem inuenitur et pro confirmatiua, ut Horatius in II sermonum : «clarus erit, fortis, iustus, sapiens, ne etiam et rex». idem in I: «o seri studiorum, qui ne putetis / difficile et mirum, Rhodio quod Pitholeonti / contigit». Terentius in Andria : «nuncine demum istud uerbum in te incidit». hic enim ne coniunctio nec interrogatiua nec dubitatiua, sed confirmatiua est. Virgilius in X: «tantane me tenuit uiuendi, nate, uoluptas, / ut pro me hostili paterer succumbere dextra?» est enim pro etiam. sola haec apostrophum accipit apud Latinos. necne quoque pro an non accipitur, ut sit sensus in morte necne, pintegra manet; sin autem dicam Aeneas quidem pius fuit
Abbreviated transcription (Latin):
Collecciue ł rationales sunt. ergo gͥ. itaq quando ante penultana acu¬
itur. Qum aliaqum. t̃mo. utiq atqui. Hee it ꝑillationẽ colligunt supͣ
ri maxime optandũ confirentẽ reũ. Lucmnꝰ in uim. Ergo pari uoto
gefisti bella uiuent᷑. Inuenit᷑ etiã expleruia ut teiẽ i andria. mͥne¬
cam̃ edem illatiue quo p̃positis aliis inferunt᷑. ut & eiĩ catiliã cicero
lus sapientia domuit. Solus gͥ cicero seruauit patriã.  dubitatue sunt¬
que dubitationẽ signisicant. ut an. ne coirepta. necne. Ut uirgł in iiii.¬

Expanded text:
collectiuae uel rationales sunt ergo, igitur, itaque, quando antepaenultima acuitur, quin, alioquin, immo, utique, atqui. hae enim per illationem colligunt supra  est accusatori maxime optandum, confitentem reum». Lucanus in VIIII: «ergo pari uoto gessisti bella, iuuentus». inuenitur tamen etiadicuntur tamen eaedem illatiuae, quod praepositis aliis inferuntur, ut etenim Catilinam Cicero solus sapientia domuit, solus igitur seruauit Cicero patriam. dubitatque dubitationem significant, ut "an", "ne" correpta, "necne", ut "eloquar, an si
Abbreviated transcription (French):
citas. tenax tenaci. tenatas. rapax rapaci rapacitas. ꝓcae ꝓcaci. ꝓcacitas.
felix felici. felicitas. Assinis affini assinitas. infidelitas. celer. celeri. ce

Expanded text:
citas, tenax tenaci tenacitas, rapax rapaci rapacitas, procax procaci procacitas, felix felici felicitas, affini affinitas, infideli infidelitas, celeri celeri
Abbreviated transcription (Latin):
georg̃. Malos gessere ualente castanee fagꝰ ulmꝰꝙ in canuit albo flore piri. Mano. ꝑmano.
tlairo enano. aro. exaro. Frequentiꝰ tã ea seruanta. que pͥme ł scd̃e cõiuganoĩs st̃. ut
cano recino. eiꝰ freqntatiuũ cũ fit pͥme seruat a. canto decanto. Lucanꝰ in u. decantãtꝙ
trib & uana uersat murna. Labor ꝑlabor. uado inuado. candeo excandeo. palles
ex palleo. ardeo ex ardeo. areo. exareo. Inueniunt᷑ pauca insupra dictis cõiugatioĩbꝰ
mutantia a. dano dãnas condẽno deñas. arceo arces exerceo. erces. coerces. Amico. caᷤ.

Expanded text:
on : «malos gessere ualentes; / castaneae fagus, ornusque incanuit albo / flore piri», mano permano, narro enarro, aro exaro: frequentius tamen ea seruant a, quae primae uel secundae coniugationis sunt, ut cano recino, eius frequentatiuum cum sit primae, seruat a, canto decanto Lucanus in V: «decantatque tribus et uana uersat in urna», labor perlabor uado inuado, candeo excandeo, palleo expalleo, ardeo exardeo, areo exareo. inueniuntur pauca in supra dictis coniugationibus mutantia a: damno damnas, condemno condemnas; arceo arces, coerceo coerces; amico a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cordi. & huim. ⁊ illius modi. & similib. In o. masculi quidẽ &
cõmunia pauca. in ueniunt᷑ diriuatiua. Ut acioere &ecero. ab eo
qd ẽ catꝰ. cato. ⁊ acapite capito. alabe. Aabeo. Alatendo latro. ale

Expanded text:
 cordi et huiusmodi et illiusmodi et similia. in o masculina quidem et communia pauca inueniuntur deriuatiua, ut a cicere Cicero, ab eo quod est catus Cato et a capite Capito, a labe Labeo, a latendo latro, a le
Abbreviated transcription (Latin):
cero epłaꝵ ad caluũ. luli moleste q̃d littere delite mͥ ate reddite: funt. Uẽ
in uii. uermar̃. Iabule st̃ in medio que se cor uptas atq int̃ letaᷤ eẽ clamant.
i ui. siłłam pͥretm̃ t̾minantiũ faciunt. ut completũ defletũ. obsoletũ. abso¬
lenĩ abolem aboletũ. abolui abolitũ. Deletũ adeleo. um̃ & letũ ipsa res que
delet. qͣsi aleor simplici qd̾ in usu nõ ẽ ꝓfert᷑. alia uͦomiã uerba mileo destni
na e in ui diusa tranꝰ ferentia. faciunt pretm̃. ut doleo delu. ea eo cal¬
urto areui. tuneo tnun. iaceo iacui. teneo tenui. caneo caruu candẽ flo¬
du stapeo stupiue. tepeo topiu. pareo parui. carco cari. honreo horrin. flo¬
dus forii. censeo cenfiu. pateo ꝑatui. liqueo licui. ex quo liquesco mches¬

Expanded text:
 a te redditae sunt». idem in IIII Verrinarum : «tabulae sunt in medio, quae se corruptas atque interlitas esse clamant».in ui syllabam praeteritum terminantium faciunt, ut completum, defletum, obsoletum, aboleui aboletum, abolui abolitum, deletum a deleo. unde et letum ipsa res, quae delet, quasi a leo simplici, quod in usu non est, profertur. alia eo in ui diuisas transferentia faciunt praeteritum, ut doleo dolui, calleo calarceo arcui, timeo timui, iaceo iacui, teneo tenui, caneo canui, candeo candui, stupeo stupui, tepeo tepui, pareo parui, careo carui, horreo horrui, floreo florui, censeo censui, pateo patui, liqueo licui, ex quo liquesco inch
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓscipionides e ut sup̃diximꝰ en Ndes ꝓeneades. Excipumt tũ hec que
contra reglam pepultimas uocales ꝓducunt: ut eoloseoloꝵ. Colides. ꝓ eolia

Expanded text:
pro Scipionides et, ut supra diximus, Aenides pro Aeneades. excipiuntur tamen haec, quae contra regulam paenultimas uocales producunt: Aeclīdes, Demādes per
Abbreviated transcription (Latin):
Freqiñiꝰ tñ hac utt᷑ & cicero. o cetĩ sincopa. meis nõib que nũos. ł mensu̾ras figni¬
ficant. Recusaut aut̃ ħ in masculinis habentib neutra. uł inneutris. ne siuił sit
uenit̾ tñ usꝰ hꝰ demoĩ concisionis. Uirgł̃ . in .uiiii. Altaꝙ certat. p̃ndere tecta nra¬
nu. sociũꝙ attingere dextras. ꝓsocioꝵ. In x. idẽ. at rutulũ abscessu unienis
euautontimt᷑. Quare os uos oratos uolo ne plus iniquũ possit. quãequũ orõ.
bino latĩ duo corpora paruũ dep̃ndit. paruũ ꝓparuoꝵ. uirgł in ui. ma¬

Expanded text:
frequentius tamen hac utitur et Cicero et ceteri syncopa in eis nominibus, quae numeros uel mensuras significant. recusant autem hoc in masculinis habentibus neutra uel in neutris, ne similis siuenitur tamen usus huiuscemodi concisionis. Virgilius in VIIII: «altaque certat / prendere tecta manu sociumque adtingere dextras», pro sociorum, idem in X: «at Rutulum abscessu iuuenis eno : «quare omnes uos oratos uolo, / ne plus iniquum possit quam aequum oratibiuio; lateri duo corpora paruum / dependent», paruum pro paruorum.
Abbreviated transcription (Latin):
denũ ꝓdenoꝵ. senũ ꝓsenoꝵ. septenũ ꝓseptenoꝵ dix̃. ls infrumentaria. S tritia
septies medunnũ ex nĩphonis arõnib tollit. medĩnũ pro medmñoꝵ. In eadẽ. Omꝰ
te iugerũ ꝓfessum cẽ dico pro iugeroꝵ. Nã qd̃ singłre h ħ iugerũ ẽ. ipse aftĩ¬
uit mͣ eadcm. In uigerũ leontini agri medimnũ fere tritici serit᷑. Dr tña hoc
iugus iugeris. Uñ unianał . uiiiii. Iugeribꝰ paucis lumbos donare clientis. Ciceto

Expanded text:
senorum, septenum pro septenorum dixit. idem in frumentaria : «sed tritici septies medimnum ex Nymphonis arationibus tollit», medimnum pro medimnorum. in eadem: «minus te iugerum professum esse dico», pro iugerorum. nam quod singulare huius hoc iugerum est, ipse ostendit in eadem: «in iugerum Leontini agri medimnum fere tritici seritur». dicitur tamen et hoc iugus iugeris, unde Iuuenalis in IIII: «iugeribus paucis lumbos donare clientis». Cicero
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ significantia : responde bimꝰ. qd ħ int̃ ẽ int̾ participia & nomina
temporalia qd nomina illa nichil aluid significant nisi ipsiũ ꝑse. ut annuus.
m̃sis. dies. meridies. hodiernꝰ. hesternꝰ crastinꝰ. Nec suppis sutatieri lgluis ti᷑a

Expanded text:
tempus significantia, respondebimus, quod hoc interest inter participia et nomina temporalia, quod nomina illa nihil aliud significant nisi ipsum tempus per se, ut annus, mensis, dies, meridies, hodiernus, hesternus, crastinus, nec in propriis sunt tra
Abbreviated transcription (Latin):
nesti neuit. neuimꝰ. neuistis. ł nestis. neuer̃. ł ner̃. Iõ aut̃ addimiꝰ adrectã. qm̃
siipositione sit u. consonans sincopã pati nõ pot̾. ut lauo laui. lauisti. nõ
possimiꝰ dicere lasti. nec ꝓlauistis. lastis. nec ꝓlauer̾. lar̃. Similit̾ faueo fa¬
iii. faiusti. nemo dicit fasti. nec ꝓfouisti fosti. neo ꝓsoluisti solsti. S in uenio
oratiũ auctoritate fecisfe in qͥb dã concisionẽ. ꝗͣuis positio uerbi habeat u. S̃¬
sonantẽ. moueo moui. mouisti. ex quo sumosse s posuit oratiꝰ ꝓsumouisses.
in .I. sermoñ. hc̃ hominẽ uelles si trade disperea ni: sũmosses. om̃s nõ isto
inuimꝰ illic quo tu rere mͦ. ltẽ cõmorit ꝓcõ̾mouerit. Idẽ oratius ponit ui
.ii. ẜmoñ. Atille qui coͣmorit meliꝰ nõ tangere clamo. fleb̾it. Unũ inueni

Expanded text:
nesti neuit neuimus neuistis uel nestis neuerunt uel nerunt. ideo autem addidimus adiectam, quoniam, si in positione sit u consonans, syncopam pati non potest, ut lauo laui lauisti, non possumus dicere lasti nec pro lauistis lastis nec pro lauerunt larunt. similiter faueo faui fauisti, nemo dicit fasti, nec pro fouisti fosti, nec pro soluisti solsti. sed inuenio, Horatium auctoritate fecisse in quibusdam concisionem, quamuis positio uerbi habeat u consonantem: moueo moui mouisti, ex quo summosses posuit Horatius pro summouisses in I sermonum : «hunc hominem uelles si tradere, dispeream, ni / summosses omnes:: non isto uiuimus illic, / quo tu rere modo». item commorit pro commouerit idem Horatius ponit in II sermonum : «at ille, / qui me commorit melius non tangere, clamo / flebit». unum inueni
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis. dict̃ ñ posse adnultos sui gnr̃is. fieri cõparationẽ. A luautẽ¬
t hanc eẽ rõem. ꝓpt̃ quã nõutunt̾ tali coparatione. qd cũ adplures
gnr̃is fit cõparatio. suꝑlatiuo possumꝰ uti. ut fortissĩntꝰ graioꝵ achilles.
Sͦ suꝑlatuꝰ multo alios excellere signific̾. Coparatiuꝰ uero pot̾ & in par¬
uo suꝑantẽ demonstrare. Uñ etiã apud nos diminucionẽ iure accipit. Ut

Expanded text:
ueritatis dicunt, non posse ad multos sui generis fieri comparationem. alii auteueritatis dicunt, non posse ad multos sui generis fieri comparationem. alii autetionem, propter quam non utuntur tali comparatione, quod, cum ad plures sui generis fit comparatio, superlatiuo possumus uti, ut fortissimus Graiorum Achilles. sed superlatiuus multo alios excellere significat, comparatiuus uero potest et paruo superantem demonstrare, unde etiam diminutionem a
Abbreviated transcription (Latin):
m nominũ significationẽ. Abaduerbus. siue pposttionibꝰ ut extra
exterior. intra int̾ior. ultra ultior. Et sciendũ qd localia st hes
adu̾bia. siue p̃osiciones: exquibꝰ cõparatiua nascunt᷑ noĩa. Et penẽ
hec st̃ extra ext̾ĩor. intra mnt̾ior. ultra ult̾ĩor. citra citerior. Uetu¬
stissimi &̃ citer ꝓtulisse inueniunt᷑. Cato deagna pascenda. Ci ter
agnꝰ. allegat adsacra erit. Citimꝰ qq̃ suꝑlatiuum dicebat teste capro.
querere regna. Supra suꝑior. infra inferior. post posterior. proape
ꝓpior. añ.anterior. penitꝰ penitior. Apuleus dix̃. in i. ermagore. Ui¬
sus ẽ ei adolescens honesta forma qͣsi adnptias exornatꝰ trãhere se
ipenitior ẽ partẽ domꝰ. IE it autẽ cõparatio uł ad unũ. ł ad plures.
tã sui gnr̃is quã alieni. Quis grecihonoris causa sue gñtis magis quã roẽ

Expanded text:
in nominum significationem. ab aduerbiis siue praepositionibus, ut ein nominum significationem. ab aduerbiis siue praepositionibus, ut e extra exterior. et sciendum, quod localia sunt haec aduerbia siue praepositiones, ex quibus comparatiua nascuntur nomina et paene haec: extra exterior, intra interior, ultra ulterior, citra citerior uetustissimi tamen citer protulisse inueniuntur. Cato de agna pascenda : «citer ager alligatus ad sacra erit». citimus quoque dicebant teste Capro. quaerere regna», supra superior, infra inferior, post posterior, prope propior, ante anterior, penitus penitior. Apuleius in I Hermagorae : «uisus est et adulescens honesta forma quasi ad nuptias exornatus trahere se in penitiorem partem domus». fit autem comparatio uel ad unum uel ad plures tam sui generis quam alieni, quamuis Graeci honoris causa suae gentis quam ratione
Abbreviated transcription (Latin):
Ca uͦñ prior illa substantia intelligat᷑. eẽ nõpossunt. Si enĩ dicã hõo. ⁊
lapis. sub̃am demonstraui. Cuiꝰ significatio nec augeri pot̾ nec miniu.
Sin aliqd̃ accidens homini ł lapidi ꝓferã. Tẽ ht̃ locũ cõparatio. Ut hõ
rudens. & prudentior. lapis niger. & nigrior. Quãuis ⁊. nõ sit
dens: pot̾ homo intelligi. Et lap̾is quis ñ sit niger: intelligit᷑ lapis. Itaꝙ
adiectiua iure st̃ appellata. Que illis nominib que substantiã demon-¬
nt adiciunt᷑. Ꝙ uis antiqui &̃ inqͥbꝰ dã gentilibꝰ.conparatiuis usi
unc ab oculis. ẜ Fiunt aut̃ comparatiua. a nõib. auerbis. apartici¬
ab adu̾biis. siue p̃positionibꝰ ẜanõibꝰ ut clarꝰ clarior. felix felicior.Aũb̾
detero det̾is. det̾ior. potior potiris. hic ⁊ħ potior. & ħ potiꝰ. potioris po
dubites quod sumas potissimũ ꝓoptimũ. Iparticipus. indulgens.
indulgentior. amans amantior. s qñ coparant᷑ prticipi transeunt.

Expanded text:
 nisi prior illa intellegatur, esse non possunt. si enim dicam homo uel lapis, substantiam demonstraui, cuius significatio nec augeri potest nec minui, sin aliquid accidens homini uel lapidi proferam, tunc habet locum comparatio, ut homo prudens et prudentior, lapis niger et nigrior. quamuis enim non sit prudens, potest homo intellegi, et lapis quamuis non sit niger, intellegitur lapis. itaque adiectiua iure sunt appellata, quae illis nominibus, quae substantiam demonstrant, adiciuntur, quamuis antiqui etiam in quibusdam gentilibus comparatiuis usi abhinc ab oculis?». fiunt autem comparatiua a nominibus, uerbis, participiis, aduerbiis siue praepositionibus. a nominibus, ut clarus clarior, felix felicior. a uerbis: detero deteris deterior, potior potiris, hic et haec potior et hoc potius potioris podubites, quid sumas potissimum», pro optimum. a participiis: indulgens indulgentior, amans amantior. sed quando comparantur participia, transeunt
Abbreviated transcription (Latin):
tant ra. in er. & accepta ior. faciunt cõparatiuũ. ut extra ext̾ior. intra
int̾ior. ultra ult̾ior. citra cit̾ior. infra. inferior. supͣ suꝑior. Dimilit᷑
merior faciunt pꝰ. & ante. ut pꝰerior. ⁊ añrior. Prope uͭ ꝓpior. & detõ¬
det̾ior. PA sepe adu̾bio positiuũ. ł cõpatiñ nom̃ ñ legi.Sũꝑlatiuũ tñ¬
posuit cato nepos deaccio n ib adppłm. nelex sua arrogetur. F acite
uob̃ in m̃tẽ ueniꝰt᷑ qͥrites. ex ere alieno inhac ciuitate. & in alis om̃ĩb

Expanded text:
extra exterior, intra interior, ultra ulterior, citra citerior, infra inferior, supra superior. similiter in erior faciunt post et ante posterior et anterior, prope uero proerior. a saepe aduerbio positiuum uel comparatiuum nomen non legi, superlatiuum posuit Cato nepos de actionibus ad populum, ne lex sua abrogetur : «facite uobis in mentem ueniat, Quirites, ex aere alieno in hac ciuitate et in aliis omnib
Abbreviated transcription (Latin):
pedester. paluster. Quoꝵ quia diu̾se & uarie st̃ forme. & significati¬
ones .P ͤ eas cũ reliquis spẽb denomitiuoꝵ. pordinẽ tractab̾imꝰ Hẽ
OPARATIUUO est qd eũ posttii intellectu. uel
cͥũ aliquo participe sensuᷤ positiui. magis ad uerbiũ sig¬
nificat. Ut forcior magis fortis. sapientior magis sapiens¬
n ulterior mag ultra: ꝗͣ ile qui ultͣ ẽ. Interior magis intra. quã ille qui
intus ẽ: he aute cõꝑationes que ad ꝑsonas uł res particiꝑes sumt. nas¬

Expanded text:
formae et significationes, postea eas cum reliquis speciebus denominatiuorum per ordinem tractabimus. nunc comparatiuum est, quod cum positiui intellectu uel cum aliquo participe sensu positiui magis aduerbium significat: ut fortior, magis fortis, sapientior, magis sapiens, ulterior, magis ultra quam ille qui ultra est, interior, magis intra quam ille qui intus est. hae autem comparationes, quae ad personas uel res participes pos
Abbreviated transcription (Latin):
nõ seruantia supͣ dictas regulas. ut ligus lig̾is. ligurͥnus. ñ ligurianꝰ.
Censor censoris. censorinꝰ. nõ censorianꝰ. Quãuis igͥ sic̃ ostendimꝰ. diuer¬
sas habeant significationes. supradicte forme noĩã. tñ qua maxima¬

Expanded text:
non seruantia supra dictas regulas, ut Ligus Liguris Ligurinus, non Ligurianus, non seruantia supra dictas regulas, ut Ligus Liguris Ligurinus, non Ligurianus, censor censoris Censorinus, non Censorianus. quamuis igitur, sicut ostendimus, diuersas habent significationes supra dictae form
Abbreviated transcription (Latin):
terat s diu̾sas hĩt significationes. QuereꝰEtia quernꝰ factte¬
ertor colurnꝰtautus taciturnꝰ. mensis mensuonꝰ tnodẽ
cicero posuit ꝓmenstruu inpͥmo rchodicsrꝵi pares quesã et̃nitati
Inia. disinentia.N. ante cedente. nutant ia. in us. & hiuꝰcemõi
sorme faciunt diriuatiua. Apͥmitiuis tñ habentia ti. ante ia. ut
hispania. hispanꝰ. launta. lauur.hirchania. hithanꝰ. mauritana maura¬
alexandria. alexandrinꝰ. numantia numantinꝰ. aricia. aricinꝰ Quer¬
Qͣ ap̃ greoᷤ anominibꝰ urbiũ diriuata. in tes desinunt. ea ap̃ latinos in
polites tripolitanꝰ. Similit a caralib caralitanꝰ. a sapͥia salapitanꝰ. aga¬
dib gaditanꝰ atauromino tauromitanꝰ. acephaloedia cephaloedumꝰ.
Adrepano drepanbͥttinus In Gmus. quoꝙ ł gna. łgnũ t̾minantia :¬
longã hñt uocalẽ penultimã. ut aregno regnum. asto stagnũ. abene.
tñ auctoritate ueterũ. ł euphonie causa. ⁊ maxime in propriis q̃dã

Expanded text:
teranus, sed diuersas habent significationes. quercus etiam quernus, corylus colurnus, tacitus taciturnus, mensis mensurnus: sic enim Cicero posuit pro menstruus in primo rhetoricorum : «pars quaedam aeternitatis in ia desinentia n antecedente mutant ia in us, et huiuscemodi formae faciunt deriuatiua, a primitiuis tamen habentia n, ut Hispania Hispanus, Lauinia Lauinus, Hyrcania Hyrcanus, Mauretania MaureAlexandria, Alexandrinuero apud Graecos a nominibus urbium deriuata in της desinunt, ea apud Latinos in πολίτης Tripolitanus. similiter a Caralibus Caralitanus, a Salapia Salapitanus, a Gadibus Gaditanus, a Taurominio Taurominitanus, a Cephaloedio Cephaloeditanus, a Drepano Drepanitanus. gnus quoque uel gna uel gnum terminantia longam habent uocalem paenultimam, tamen auctoritate ueterum uel euphoniae causa et maxime in propriis quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
uis regłam. Ꝙuis plautꝰ exeo comꝑatuiũ ꝓtulit strenuor mepidico.
to hane eẽ roẽm qd oportet cõparatiuũ una siłła uincere gnt̃m positiui.
nfi suit anomala. Ut teneri tenerior. docti doctior. Si gͦͣ hec que añ
us. uocalẽ hñt assumant ͥgnt̾o or: neccẽ ẽ int̾̃ duos uocales positai tasire
iium consonantis. qd mlatinis dictionib semꝑ fere̾ patitur. cũ i
sepe añ .i. ħnõ facit. qͥpe amittens uĩ suã ut nequior. pinguior. Qđnfiat:
contigit simconsonantẽ transeat: pares eẽ siłłas gnt̾o positiui. cũ noiãto cõꝑa¬
trui. uł hiatũ intolerabilẽ fieri. tribꝰ uocalib ꝑtres silłas continue positiᷤ.
nulla cõsonante media. Si dicamꝰ puor. arduior qd nesiat. nõ st̃ usi eoꝵ
cõparatiuis pleriꝙ. Assumutigͥ magis aduerbiũ. & usũ cõparatiui cõplen.
to dixit qd it̃ longius ardupisꝙ erat acuria. Idẽ ad ppłm detriũpho asꝑreno

Expanded text:
us, quamuis Plautus ex eo comparatiuum protulit strenuior in Epidico : to, hanc esse rationem, quod oportet comparatiuum una syllaba uincere genetiuum positiui, nisi sint anomala, ut teneri tenerior, docti doctior. si ergo haec, quae ante us uocalem habent, assumant genetiuo or, necesse est inter duas uocales positam i transire in uim consonantis, quod in Latinis dictionibus semsaepe ante i hoc non facit, quippe amittens uim suam, ut nequior, pinguior, quod nisi fiat, contingit, si in consonantem transeat i, pares esse syllabas genetiuo positiui cum nominatiuo comparatiui uel hiatum intolerabilem fieri tribus uocalibus per tres syllabas continue positis nulla consonante media, si dicamus piior, arduior. quod ne fiat, non sunt usi eorum comparatiuis. plerique assumunt igitur magis aduerbium et usum comparatiui complent, to dixit: «quod iter longius arduiusque erat a curia». idem ad populum de triumpho : «asperrimo