comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& rursũ: Uabia dolosa in corde et corde locuti
sunt mala & rursũ: Etenĩ in corde iqui¬
tates oꝑamini in t̾ra humana aut̃ anima
semel ȩt̾nitatis statũ desereus. ad fluxũ cem¬
ꝑalitatis dilapsa: hanc mutabilitatẽ alt̾nan¬
tiũ motionũ. ꝗͣ dũ cadet uolens appetut: dũ co¬
nat᷑ surgere. cogit᷑ inuita tolerare: Inde qͥppe
punita ẽ. uñ delectata: quia inde conũsa
habet laborẽ certaminis. uñ ꝑu̾sa appetiit
reatus attendunt:. E cũ de his om̃ib semꝑ¬
ditiois debitũ uenientes districto iudici
ꝓpinq̃re se cernunt: Ꝙ fit tanto tunor acͥor.
qͣnto et retributio et̾na uicinior Ante oculoᷤ
aut̃ cordis nichil in ane tc̃ tn̾uolat de fantã¬
mate cogitationis: quia subductis e medio
om̃ib se et illũ tantũm consid̾ant cui appro¬
pinquant: Crescit pauor. uicina retributione¬
iusticiȩ: et urgente solutione carnis q̃ntoma¬
gis districtũ udiciũ iam iãq quasi tangit᷑:

Expanded text:
Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala . Et rursum: Etenim in corde iniquitates operamini in terra . Humana autem anima semel aeternitatis statum deserens, ad fluxum temporalitatis delapsa, hanc mutabilitatem alternantium motionum, quam dum caderet volens appetiit, dum conatur surgere, cogitur invita tolerare. Inde quippe punita est unde delectata, quia inde conversa habet laborem certaminis, unde perversa appetiit reatus attendunt; et cum de his omnibus semditionis debitum venientes, districto judici appropinquare se cernunt. Et fit tanto timor acrior, quanto et retributio aeterna vicinior. Ante oculos autem cordis nihil inane tunc transvolat de phantasmate cogitationis, quia subductis e medio omnibus, se et illum tantummodo considerant, cui appropinquant. Crescit pavor justitiae, et urgente solutione carnis, quanto magis districtum judicium jamjamque cernitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ElIU ium suꝑnȩ dispensationis in¬
sinuans: de elec̾ti uniꝰcuiꝰq ꝑcussi¬
one intulit dicens. Appropinq̃uit
corruptioni anima eiꝰ: et uita illiꝰ mortiferis: E
dũ tẽptatũ hominẽ demonstrat unũ: in qua tẽ¬
ptatione sit positũ humanũ genꝰ ostendit uniũ¬
sũ Dũq narrat quid specialit̾ agat᷑ in singłis:
liquido intunat quid gen̾alit̃ agat᷑ in cunctis:
Sic enĩ tẽptationẽ exp̃ssit quoꝵdã ꝓpͥe singłoꝵ: ut
possit intelligi et uniu̾salit̾ om̃iũ. Cunctũ qͥp¬
pe electoꝵ genꝰ in hac uita huiꝰ tedio laboris affi¬
cit᷑. Uñ et mox huic geñali pestilentiȩ: gen̾ale¬
I subintulit remediũ medicinȩ dicens: Sĩ fuerit

Expanded text:
Eliu vim supernae dispensationis insinuans, de electi uniuscujusque percussione intulit, dicens: Appropinquabit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis. Et dum tentatum hominem demonstrat unum, in qua tentatione sit positum humanum genus ostendit universum; dumque narrat quid specialiter agatur in singulis, liquido intimat quid generaliter agatur in cunctis. Sic enim tentationem expressit quorumdam, proprie singulorum, ut possit intelligi et universaliter omnium. Cunctum quippe electorum genus in hac vita hujus taedio laboris afficitur. Unde et mox huic generali pestilentiae generale subintulit remedium medicinae, dicens: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tiant ad quȩ adipiscenda festinant: suꝑ¬
na aut̃ laboriose querere tantomagis dis¬
simulant: qͣnto ea retribui tardius putans:
hi itaq quasi aliarũ arboꝵ more deorsũ ua¬
sti sunt. sursũ angusti: quia fortes in infe¬
riora subsistunt: s ad suꝑiora deficiunt:
At contͤ ex qualitate palmarũ designat᷑ ui
ta ꝓficiens iustoꝵ: qui neqͣꝙͣ. sunt in t̾renis
studiis fortes. et in cȩlestib debiles: s longiꝰ
atq distantius studiosos se dõ exhibent. ꝙͣ.
scło fuisse meminert̃: Nam cũ quib dam ꝑ

Expanded text:
ciant ad quas adipiscendas festinant; supciant ad quas adipiscendas festinant; superna autem laboriose quaerere tanto magis dissimulant, quanto ea retribui tardius putant. Hi itaque quasi aliarum arborum more deorsum vasti sunt, sursum angusti, quia fortes in inferiora subsistunt, sed ad superiora deficiunt. At contra ex qualitate palmarum designatur proficiens vita justorum, qui nequaquam sunt in terrenis studiis fortes, et in coelestibus debiles; sed longius atque distantius studiosos se Deo exhibent quam saeculo fuisse meminerunt. Nam cum quibusdam per
Abbreviated transcription (Latin):
sublintor: tanto in altũ subtilior reddit̃
Palma uͦ minoris amplitudinis ab imis ui
choat: et iuxta ramos ac fructus amplicrs
robore exurgit: & quȩ tenuiꝰ ab imis ꝓfici.
uastior ad sũma succrescit: Quib itaq alla
arbusta nͥ t̾renis m̃tib inueniunt᷑ eẽ si¬
milia: inferius uasta. suꝑiꝰ angusta: Quia
nimirũ om̃s huiꝰ scłi dilectores in t̾renis
reb fortes sunt: in cȩlestib debiles: Nam ꝓ
tẽꝑali gła usq ad mortẽ desudare appetus:
et ꝓspe ꝑpetua ne parũ quidẽ in labore
subsistunt: ꝓt̾renis iucris quaslibet in iu¬
rias tolerant: et ꝓ celesti mercede. uł tenuis¬
simi u̾bi ferre contumelias recusant: Ter¬
reno iudici toto etiã die assistere fortes suis:
in oratione uͦ coram dño uł uniꝰ horȩ mo¬
m̃to lassant᷑ Sepe nuditatẽ. deiectionẽ.
famẽ ꝓ ad quirendis diuitus atq honorib
tolerant: et earũ rerũ se abstinentia cru¬

Expanded text:
superior, tanto in altum subtilior redditur. superior, tanto in altum subtilior redditur. Palma vero minoris amplitchoat, et juxta ramos ac fructus ampliori robore exsurgit; et quae tenuis ab imis proficit, vastior ad summa succrescit. Quibus itaque alia arbusta nisi terrenis mentibus inveniuntur esse similia, inferius vasta, superius angusta? quia nimirum omnes hujus saeculi dilectores in terrenis rebus fortes sunt , in coelestibus debiles. Nam pro temporali gloria usque ad mortem desudare appetunt, et pro spe perpetua ne parum quidem in labore subsistunt. Pro terrenis lucris quaslibet injurias tolerant, et pro coelesti mercede vel tenuissimi verbi ferre contumelias recusant; terreno judici toto etiam die assistere fortes sunt, in oratione vero coram Domino vel unius horae momento lassantur. Saepe nuditatem, dejectionem, famem, pro acquirendis divitiis atque honoribus tolerant, et earum rerum se abstinentia cru
Abbreviated transcription (Latin):
gła diutiꝰ stare concupiscit: Sicut palma g̾
multiplicare se dies credidit: quȩ emergenti
subito tẽptationis articulo pacis sue gr̃ãm
et tarde a fidelib adeptam. et citiꝰ ab infidi¬
lib int̾ceptã dolet. Nec ĩmerito iustoꝵ ui¬
ta palmȩ cõparat᷑: quia scilicet palma ui¬
ferus tactu asꝑa ẽ. et quasi aridis corticib
obuoluta: suꝑus uͦ et uisu et frtictib pul¬
chra: Inferuis corticũ suarũ inuolutioni¬
b angustat᷑: s suꝑiꝰ amplitudine puldie
uiriditatis expandit᷑. Sic quippe ẽ electoꝵ
uit̾a: despecta inferuis suꝑiꝰ pulcbra: In
una ista quasi in multis corticib obuoluit.
dũ ĩnumeris tribulationib angustat᷑ in
sũma uͦ illa quasi pulchre uiriditatis fo¬
lus amplitudine retributionis expandũ:
Habet quidẽ aliud palma: quo a cunctis
arboꝵ gen̾ib differt Om̃is nãq arbor in
suo robore iuxta t̾ram uasta subsistit: sed¬
crescendo suꝑiꝰ angustat᷑: et q̃nto paulisp

Expanded text:
tare concupiscit. Sicut palma ergo multiplicare se dies credidit, quae, emergente subitae tentationis articulo, pacis suae gratiam et tarde fidelibus adeptam, et citius ab infidelibus interceptam dolet. Nec immerito justorum vita palmae comparatur, quia scilicet palma inferius tactu aspera est, et quasi aridis corticibus obvoluta, superius vero et visu fructibus pulchra. Inferius corticum suarum involutionibus angustatur, sed superius amplitudine pulchrae viriditatis expanditur. Sic quippe est electorum vita, despecta inferius, superius pulchra; in imo ista quasi multis corticibus obvolvitur, dum innumeris tribulationibus angustatur, in summo vero illa quasi pulchrae viriditatis foliis amplitudine retributionis expanditur. Habet quidem aliud palma quo a cunctis arborum generibus differt. Omnis namque arbor in suo robore juxta terram crescendo superius angustatur; et quanto paulisper
Abbreviated transcription (Latin):
lunt oꝑari qđ intelligunt: aut hoc ipsũ qͦꝙ
sacrũ eloquiũ intelligere ac nosse concẽpnutł
ponunt᷑ oculis: s hȩc cognoscere homines
dedignant᷑. Pene nullus querit scire qđ cre¬
didit Multitudo gͦ bonoꝵ p̾cedentiũ arcũ
suũ destrui doleat: quȩ sacrũ eloquiũ re¬
staurari semꝑ ꝑstudiũ subsequentiũ cre.

Expanded text:
lunt operari quod intelligunt, aut hoc ipsum quoque lunt operari quod intelligunt, aut hoc ipsum quoque sacrum eloquium intelligere ac nosse contemnunt. ponuntur oculis, sed haec cognoscere homines dedignantur. Pene nullus quaerit scire quod credidit. Multitudo ergo bonorum praecedentium arcum suum destrui doleat, quae sacrum eloquium restaurari semper per studium subsequentium cre
Abbreviated transcription (Latin):
diũ tenere gladiũ male uiuendo ppꝰonit:
Scã itaq ęccła quȩ sub sequenti ꝑsecutione de¬
pͥmit᷑. maloꝵ habundantiã. et bonoꝵ ino¬
piã pensans: beati iob uocib dãpna sua p̃¬
nuntiet dicens Dicebamq In nidulo meo
moriar: et sicut palma multiplicabo dies:
Radix mea aꝑta ẽ secus aquas: et ros morabit᷑
in messione mea Gła mea semꝑ innouabit᷑:
et arcus m̃s in manu mea instaurabit᷑: Quȩ
uidelicet cuncta consid̾ans: nequaꝗͤ spe caᷤᷤ¬
sa fallebat᷑ Nam ꝑfecti quiq multos nunc
eiꝰ conspicunt auditores: s pensant ꝓcul
dubio. qđ emergente ꝑsecutionis arcicło ex
quib maiorẽ fidĩ fidutiã habuerunt. ipsi
eiusdẽ fidĩ hostes atrociores fiant: ut eos tc̃
uideant contͤ sacra eloquia agere: ex quoꝵ
se oꝑatione crediderant hec eadẽ sacra eloqͥa
ad p̾dicationis grãm restaurare: Quȩ tam̃
tẽꝑa iam nunc inchoasse ingemiscimꝰ. cum
multos int᷑ eccła positos cernimꝰ: qui aut no¬

Expanded text:
it. Sancta itaque Ecclesia, quae subsequenti persecutione deprimitur, malorum abundantiam et bonorum inopiam pensans, beati Job vocibus damna sua praenuntiet, dicens: Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Radix mea aperta est secus aquas, ein messione mea. Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur. Quae videlicet cuncta considerans, nequaquam spe cassa fallebatur. Nam perfecti quique multos nunc ejus conspiciunt adjutores, sed pensant procul dubio quod emergente persecutionis articulo, ex quibus majorem fidei fiduciam habuerant, ipsi ejusdem fidei hostes atrociores fiant, ut eos tunc videant contra sacra eloquia agere, ex quorum se operatione crediderant haec eadem sacra eloquia ad praedicationis gratiam restaurare. Quae tamen tempora jam nunc inchoasse ingemiscimus, cum multos intra Ecclesiam positos cernimus, qui aut no
Abbreviated transcription (Latin):
Betͥusgͥ iob sic sua narrat. ut nostra ⁊¬
gnificet: quia sca ȩccła cũ fideles suos
conspicit ad uitȩ uet̾is culpas redire. eos
quos nouitatẽ m̃tis intuet᷑ ꝑdere. cogit᷑
plorare: Predicator quippe egregius disci
płis dicit Quȩ ẽ enĩ nr̃a spes aut gaudi¬
ũ aut corona głȩ ÷ ñne uos ante dñme Sc̃a gͦ¬
eccła quasi amissam głam deplorat: cũ fi¬
deles suos ad uitã uet̾em redire considat:
Ait enĩ: Dicebam gła mea semꝑ in nouabit᷑:
quia cos quos in se nouę uitę militare cre¬
didit: uetustis desidiis seruire cognoscit:¬

Expanded text:
tur Job sic sua narrat, ut nostra sgnificet, quia sancta Ecclesia cum fideles suos conspicit ad vitae veteris 633 culpas redire, eos quos novitatem mentis intuetur perdere, cogitur plorare. Praedicator quippe egregius discipulis suis dicit: Quae est enim nostra spes, aut gaudium, aut corona gloriae? nonne vos ante Domesia quasi amissam gloriam deplorat, cum fideles suos ad vitam veterem redire considerat. Ait enim: Dicebam: Gloria mea semper innovabitur, quia eos quos in se novae vitae militare credidit, vetustis desideriis servire cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
homo se ꝓpt̾ hominẽ attrabit: dũ creator
hominũ et angłoꝵ formã hominis ꝓpt̾ ho¬
minẽ suscepit: Nec tam̃ minorat᷑ sensuscũ
sic attrahit᷑: quia tanto subtilius suꝑiora
penetrat: qͣnto humilius ꝓ amore condito¬
ris nec inferiora contẽpnit Quid indignũ
nob̾ uł difficile ẽ. si supra infraq animũ
ducimꝰ : qui eadẽ manu corꝑis lauamꝰ faci¬
em. qua etiã caltiamꝰ pedẽ : Beatus gͥ iob quia
cũ magna ageret. minima ñ despexit: dicat¬
stigabã: Qua in re notandũ uideo. ne ad ꝓfe¬
rendã sententiã unqͤ p̃cipites eẽ debeamus:
ne temere indisctissa uidicemꝰ: ne quȩlibet
mala audita nos moueant: ne passim dic¬
ta sine ꝓbatione credamꝰ. Qđ ꝓfecto ꝑpetra¬
re ꝑtimescimꝰ: si auctoris nr̃i subtiluis fac¬
ta pensemꝰ Ipse quippe ut nos ap̃cipitata
sententie ꝓlatione cõpesceret: cũ om̃ia nu¬
da et aꝑta sint oculis eius: mala tam̃ sodo¬

Expanded text:
homo se propter hominem attrahit, dum creator homo se propter hominem attrahit, dum creator hominum et angelorum formam hominis propter hominem suscepit? Nec tamen minoratur sensus cum sic attrahitur, quia tanto subtilius superiora penetrat, quanto humilius pro amore conditoris nec inferiora contemnit. Quid indignum nobis vel difficile est, si supra infraque animum ducimus, qui eadem manu corporis lavamus faciem, qua etiam calceamus pedem? Beatus igitur Job 628 quia cum magna ageret minima non despexit, dicatnda.---Qua in re notandum video ne ad proferendam sententiam unquam praecipites esse debeamus, ne temere indiscussa judicemus, ne quaelibet mala audita nos moveant, ne passim dicta sine probatione credamus. Quod profecto perpetrare pertimescimus, si auctoris nostri subtilius facta pensamus. Ipse quippe ut nos a praecipitata sententiae prolatione compesceret, cum omnia nuda et aperta sint oculis ejus, mala tamen Sodo
Abbreviated transcription (Latin):
ut pes cuiꝰ uia ꝓspicit᷑. ñ sibi tantũmͦ s etiã
oculis gradiat᷑: Dũ itaq sibi inuicc̾ alt̾na
ãministratione conueniunt: miro mͦ agit̃
ut quia electi quiq uicissi sibimet impen¬
dendo qđ ualent faciunt: eoꝵ fiant oꝑa.e
tiã quȩ facere ipsi ñ possint: S int̾ hȩc scien¬
dũ ẽ. quia cũ ꝓximoꝵ causis ext̾iorib qui
apte deseruiant desunt: debent hii quoꝙ
qui sp̃ualib bonis pleni sunt. eoꝵ infirmit¬
ti condescende: t̾renisq illoꝵ necessitatib
inqͣntũ decent̃ ualent. caritatis condescen¬
sione seruire: Nec tedere animũ debet. si
sensus eius contẽplationi sp̃ualiũ semꝑ ini¬
tentus. aliqͣndo ꝓ dispensandis reb minimi
quasi minoratꝰ inflectit᷑: qnado alud uetbi
ꝑ qđ constant om̃ia creata ut ꝓdeẽc homi¬
nib assũpta humanitate uoluit paulo¬
minꝰ ab angłis minorari: Quid gͦ mirũ si

Expanded text:
ut pes cujus via prospicitur, non sibi tantummodo, sed etiam ut pes cujus via prospicitur, non sibi tantummodo, sed etiam oculis gradiatur. Dum itaque sibi invicem alterna administratione conveniunt, miro modo agitur, ut quia electi quique vicissim sibimet impendendo quod valent faciunt, eorum fiant opera etiam quae facere ipsi non possunt. 45. Necessidum est quia cum proximorum causis exterioribus qui apte deserviant desunt, debent hi quoque qui spiritalibus donis pleni sunt eorum infirmitati condescendere terrenisque illorum necessitatibus, in quantum decenter valeant, charitatis condescensione servire. Nec taedere animum debet, si sensus ejus contemplationi spiritalium semper intentus aliquando dispensandis rebus minimis quasi minoratus inflectitur, quando illud Verbum quod constant omnia creata, ut prodesset hominibus, assumpta humanitate, voluit paulominus ab angelis minorari. Quid ergo mirum si
Abbreviated transcription (Latin):
eccła ultimi sine bono oꝑe ñ uiuant: dũ
in reb ext̾iorib inueniunt recta quȩ agasł:
Scã quippe ęccł̃a sic consistit unitate fideli¬
ũ: sicut corpus nr̃m unitũ ẽ cõpage m̃broꝵ
Alia nãq sunt m̃bra in corpore quȩ intuen¬
de luci deseruiunt: alia quȩ a tre tactu
minime disiungunt᷑: Oculus quippe lu¬
ci intendit᷑: et ne cecari ualeat a puluere
custodit᷑. Pes uͦ tunc suũ officiũ recte ꝑa¬
git: cũ suscipiendũ t̾rȩ puluerẽ ñ refugit
Quȩ tam̃ corꝑis m̃bra uicissim sibi sua offi¬
cia imꝑtiendo copulant᷑ ut pes oculiscur¬
rat. et oculus pedi ꝓspiciat: Sic itaq sic sc̃e
eccłȩ m̃bra debent et officio eẽ distincta. et
caritate coniuncta: ut sũmi uiri eoꝵ iuã
ꝓuideant qui in t̾renis negotus uacant:
quatinꝰ uelut ad lum̃ oculoꝵ pes ambulet:
et rursũ quicqͥd t̾renis negotiis implicati
agunt. hoc ad maioꝵ utilitatẽ referant:

Expanded text:
Ecclesia ultimi sine bono opere non vivant, dum Ecclesia ultimi sine bono opere non vivant, dum in rebus exterioribus inveniunt recta quae agant. Sancta quippe Ecclesia sic consistit unitate fidelium, sicut corpus nostrum unitum est compage membrorum. Alia namque sunt membra in corpore quae intuendae luci deserviunt, alia quae a terrae tactu minime disjunguntur. Oculus quippe luci intenditur, et ne caecari valeat, a pulvere custoditur. Pes vero tunc suum officium recte peragit, cum suscipiendum terrae pulverem non refugit. Quae tamen corporis membra vicissim sibi sua officia impartiendo copulantur, ut pes oculis currat, et oculus pedi prospiciat. 44. Membra Ecclemembra debent et officio esse distincta, et charitate conjuncta, ut summi viri eorum viam provideant, qui in terrenis negotiis vacant, quatenus velut ad lumen oculorum pes ambulet, et rursum quidquid terrenis negotiis implicati agunt, hoc ad majorum utilitatem referant,
Abbreviated transcription (Latin):
iudicandũ: Ac si aꝑte dicat: Qui minoris me¬
riti sunt in ęccła. et nullis magnoꝵ donoꝵ
uirtutib pollent: ipsi de t̾renis negotus ui¬
dicent: quatinꝰ ꝑ quos magna nequeunt bo¬
nominat: ettam̃ sapientes uocat. cũ dic̃: Sic
ñ ẽ sapiens quisꝗͣ. uit̾ uos: qui possit uidica¬
rerũ sapientia ꝑceꝑunt: Qui aut̃ sp̃ualibu¬
gotiis implicari: ut dũ ñ cogunt᷑ inferiora
bona disponere: exerti. ualeant bonis suꝑio¬
rib deserture S curandũ magnoꝑe ẽ: ut
hu qui donis sp̃ualib emicant. nequaqͣ. ꝓri¬
moꝵ infirmantiũ negotia funditꝰ deserant:s
bec ⁊ aliis quib dignũ ẽ tractanda cõmittã:
U ñ moy ses quoq ad ppłm iuros ꝓ se septuagin¬
ta constituit: ut qͣnto se ab ext̾iorib cau¬
sis absconderet: tanto ardentiꝰ int̾na pe¬
netraret Sicq fit. ut et sũmi uiri magis
ad sp̃ualia dona ꝓficiant. dũ eoꝵ iñtem
res infimȩ ñ conculcant: et rursũ. uiri in

Expanded text:
ant. Ac si apertius dicat: Qui minoris meriti sunt in Ecclesia, et nullis magnorum donorum virtutibus pollent, ipsi de terrenis negotiis judicent, quatenus per quos magna nequeunt, bonominat, et tamen sapientes vocat, cum dicit: Sic non est sapiens quisquam inter vos, qui possit judicarerum sapientiam accipiunt? Qui autem spiritualibugotiis ibona disponere, valeant bonis superioribus deservire. Sed curandum magnopere est ut hi qui donis spiritualibmorum infirmantium negotia funditus deserant, sed haec aliis quibus dignum est tractanda committant. Unde Moyses quoque ac populum viros pro se septuaginta constituit, ut quanto se ab exterioribus causis absconderet, tanto ardentius interna penetraret. Sicque fit ut summi viri magis ad spiritalia dona proficiant, dum eorum mentes res infimae non conculcant; et rursum viri in
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ : subuenite opp̾sso: Q tam̃ paulus¬
apłs dicit Contẽptibiles qui sunt in ęccła:
illos constituite ad iudicandũ: Auditores et¬
enĩ suos ad iurtutẽ sapientiȩ. ad linguarũ
genera. ad ꝓphetiȩ quoq indaganda myste¬
ria succendebat dicens Emulamini sp̃uali¬
a: magis aut̃ ut ꝓphetetis. S quia sp̃ualia
dona ñ caꝑent. si t̾rena eos negotia depssis

Expanded text:
judicium, subvenite oppresso judicium, subvenite oppresso apostolus dicit: Contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum . Auditores etenim suos ad virtutem sapientiae, ad linguarum genera, ad prophetiae quoque indaganda mysteria succendebat, dicens: Aemulamini spiritalia, magis autem ut prophetetis . Sed quia spiritalia dona non caperent, si te
Abbreviated transcription (Latin):
quã distinc̾te narrant᷑: qđ nulla ab eo mer¬
crs p̃termittit᷑. Iustus quippe ẽ in actionibꝰ
sus: pius in infirmitatib ꝓrimoꝵ: strenu¬
us in negotiis pauꝑũ Qui enĩ et̾nȩ retri¬
butionis bona cogitat: necesse ÷ ut ad omnẽ
se causã secuture mercedis extendat: Hinc
enĩ ꝑ salomonẽ dr̃ Qui dm̃ tunet: nicbil
negligit: hinc enĩ paulus ait. Ad om̃e opꝰ
Ibonũ parati S int̾ hec sciendũ ẽ. qͥa aliqͣn¬
in actionib nr̃is minora bona p̃termitten¬
da sunt. ꝓ utilitate maioꝵ: Nam quis igno¬
ret cẽ boni oꝑis meritũ mortuũ sepelire:
Ettam̃ cuidã qui ad sepeliendũ patrẽ se di¬
mitti poposcerat: dictũ ẽ. Sine ut mortui
sepeliant mortuos suos: tu aut̃ uade et an¬
nuntia regnũ dĩ Postponendũ nãq erat
obsequiũ huiꝰ ministerui officio p̃dicationis:
quia illo carne mortuos in t̾ram conderet:
isto aut̃ anima mortuos ad uitã resuscitaret:

Expanded text:
quam distincte narrantur, quod nulla ab eo merquam distincte narrantur, quod nulla ab eo merces praetermittitur. Justus quippe est in actionibus suis, pius in infirmitatibus prous in negotiis pauperum. Qui enim aeternae retributionis bona cogitat, necesse est ut ad omnem se causam secuturae mercedis extendat. Hinc enim per Salomonem dicitur: Qui Deum timet, nihil negligit . Hinc etiam Paulus ait: Ad omne opus bonum parati . Sed inter haec sciendum est quia aliquin actionibus nostris minora bona praetermittenda sunt pro utilitate majorum. Nam quis ignoret esse boni operis meritum, mortuum sepelire? et tamen cuidam qui ad sepeliendum patrem se dimitti poposcerat dictum est: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos, tu autem vade et annuntia regnum Dei . Postponendum namque erat obsequium hujus ministerii officio praedicationis, quia illo carne mortuos in terram conderet, isto autem anima mortuos ad vitam resuscitaret.
Abbreviated transcription (Latin):
ta pauꝑib larguint᷑: ñ quia eosdẽ pauꝑeᷤᷤ
diligunt: s quia si minime tribuunt. irã
suꝑni udicii formidant: Qui si dm̃ ñ me¬
tuerent: quȩ habent dare nolussent: &qui¬
dem in bono oꝑe pͥmus incipientiũ gradũ
ẽ: ut qui adhuc nescit ꝓximũ sicut se dili¬
gere: iam tam̃ incipiat udicia suꝑna for¬
midare: Quia gͥ aliud ẽ bonũ opus ex p̃cep¬
to. aliud uͦ etiam ex affectu facere: sc̃s uir ut
m̃tẽ nob̾ suȩ oꝑationis insinuet dicat: Pater
eram pauꝑũ. Non gͦ se patronũ. uł ꝓximũ.
uł adiutorẽ pauꝑũ. s patrẽ fuisse testat᷑: qͥa
nimirũ magno caritatis officio studiũ mi¬
scdiȩ u̾tit in affectũ nature: ut eos quasi fi¬
lios cerneret ꝑ amorẽ: quib quasi pat̾ p̃erat
turã fuerat imitata: patrẽ se pauꝑũ fuisse
cõmemorat. Ubi etiã subdit E causã quã
nesciebam: diligentissime inuestigabã: In
quib uidelicet u̾bis pensanda sunt om̃ia

Expanded text:
pauperibus largiuntur, non quia eosdem pauperes diligunt, sed quia si minime tribuant, iram judicis superni formidant; qui si Deum non metuerent, quae habent dare noluissent. Et quidem in bono opere primus incipientium gradus est ut qui adhuc proximum sicut se nescit diligere, jam tamen incipiat judicia superna formidare. Quia igitur aliud est bonum opus ex praecepto, aliud vero etiam ex affectu facere, sanctus vir ut mentem nobis suae operationis insinuel, dicat: Pater eram pauperum. Non enim pavel adjutorem pauperum, sed patrem fuisse testatur, quia nimirum magno charitatis officio studium misericordiae vertit in affectum naturae, ut eos quasi filios cerneret per amorem, quibus quasi pater praeerat turam fuerat imitata, patrem se pauperum fuisse commemorat; ubi etiam subdidit: Et causam quam nesciebam diligentissime investigabam . In quibus videlicet verbis pensanda sunt omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
tib s tam̃ in estuabili uirtute crescentib qͦ¬
dã contẽplationis acumine et̾na dĩ claritas
uideri: hoc quoq a beati iob sententia ñ ab¬
horret: qui ait. abscondita ẽ ab oculis om̃iũ
det. huic uitȩ funditus morit᷑. ne iã cus amo
re tencat᷑. Nullus quippe cã uidit. qui adhuc
carnalit̾ uiuit: quia nemo potest amplecti
dm̃ simul et scłm Qui enĩ dm̃ uidet: eo ipso
morit᷑. quo uł intentione cordis uł affectu
oꝑis. ab huiꝰ uitȩ delectationib tota mente
separat᷑. Uñ ad cundẽ quoq moy sen dr̃ Non¬

Expanded text:
tibus, sed tamen inaestimabili virtute crescentibus, quodam contemplationis acumine aeterna Dei claritas videri; hoc quoque a beati Job sententia non abhorret, qui ait: Abscondita est ab oculis omnium det, huic vitae fure teneatur. Nullus quippe eam vidit, qui adhuc carnaliter vivit, quia nemo potest amplecti Deum simul et saeculum. Qui enim Deum vidit eo ipso moritur, quo vel intentione cordis, vel affectu operis, ab hujus vitae dilectionibus tota mente separatur. N
Abbreviated transcription (Latin):
m̃titi sunt mͥ: filii alien inueterauert̃:
et claudicauert̃ a semitis sus: Qui nimi¬
rũ ppłs claudus idcuro nominatus ẽ: qͥa
sanum gressũ in oꝑatione ñ habuit: Quip¬
pe qui utroq pede uti noluit: dũ unũ te¬
stam̃tũ recipit. aliud sꝑnit: Quẽ cũ ad se
uenientẽ scã ȩccła suscipit: quia ei iam
uetus tenenti. etiã nouũ testam̃tũ inse¬
rit: ad dirigendos gressus illius quasi al¬
quia uidelicet humiles qui pauꝑes sp̃u
dicti sunt. ex eiꝰ p̃dicatione generantur.
S oportet ut in his om̃ib ipsa hystorie u̾ba
subtilit̾ pensemus: Ait enĩ Pat̾ eram pau

Expanded text:
mentiti sunt mihi, filii alieni inveterati sunt, mentiti sunt mihi, filii alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis . Qui nimirum populus claudus idcirco nominatur, qui sanum gressum in operatione non habuit, quippe qui utroque pede uti noluit, dum unum Testamentum recepit, aliud sprevit. Quem cum ad se venientem sancta Ecclesia suscipit, quia ei jam Vetus tenenti, etiam Novum Testamentum inserit, ad dirigendos gressus illius, quasi alquia videlicet humiles, qui pauperes spiritu dicti sunt, ex ejus praedicatione generantur. Sed oportet ut in his omnibus ipsa historiae subtiliter verba pensemus. Ait enim: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
tenebre et lubricũ: ut scilicet ꝑ tenebras qͦ
ire debeant. ñ uideant. Qui et si recta ui¬
derint: in eis tam̃ stare ꝑ lubricũ ñ posint.
Iste itaq ꝑ lubricũ int̾ bona claudicat: ille
ꝑ tenebras quȩ bona sequat᷑ ignorat. Sc̃a
itaq eccła extremis tribulationib dep̾hen¬
sa antiquoꝵ reminiscit᷑ tẽpoꝵ. q̃ndo et do¬
cendo illuminare consueuerat et adiuuã¬
do firmare: et p̃cedentis m̃bri sui ore loqͥt᷑
dicens: Oculus fui ceco: et pes claudo. Quȩ¬
quia duos ppłos in se colligit. uidaicũ sci¬
licet atq gentile: recte etiã potest ceco gen¬
tilis claudo aut̃ iudaicus ppłs designari:
Gentilis quippe quasi oculos ñ habuit: quia
ũ accepta lege. ñ uidit quo ire debuisset:
At contͤ ppłs uidaicus habens oculos clau¬
dus fuit: quia legem quidẽ sciendo tenu¬
it: s in ea gressum recti oꝑis ñ tetendit:
Si enĩ gentilis ppłs cecus minime fuisset:
uoce dñi psalmista dixisset: Filii alieni

Expanded text:
tenebrae, et lubricum , ut scilicet per tenebras quo ire debent non videant, qui etsi recta viderent, in eis tamen per lubricum stare non possent. Isti itaque per lubricum inter bona claudicant, illi per tenebras quae bona sequantur ignorant. Sancta itaque Ecclesia extremis tribulationibus deprehensa, antiquorum reminiscitur temporum, quando et docendo illuminare consueverat, et adjuvando firmare, et praecedentis membri sui ore loquitur, dicens: Oculus fui caeco, et pes claudo. Vequia duos in se populos collegit, Judaicum scilicet atque gentilem, recte etiam potest caeco gentilis, claudo autem Judaicus populus designari. Gentilis quippe quasi oculos non habuit, quia non accepta lege non vidit quo ire debuisset. At contra Judaicus habens oculos, claudus fuit, quia legem quidem sciendo tenuit, sed in ea gressum recti operis non tetendit. Si enim gentilis populus caecus minime fuisset, voce Domini Psalmista dixisset: Filii alieni
Abbreviated transcription (Latin):
ita eẽnt fieri uł ñ fieri iuste uoluissent: Sil¬
q districto iure atq iudicio: causã suã et
ꝓxuni. uixta tabulas diuinȩ legis. in fero
cordis quasi quȩdã libra ẽ uidiciariȩ
potestatis: Quib ꝑactis quia retributio¬
nẽ inferius ñ requirt᷑: recte eoꝵ uidici¬
a diademati cõparatur: Diadema quip¬
pe: in suꝑiore parte corpis ponit᷑. Iustoꝵ
gͦ udiciũ diadema dr̃: quia ꝑ hoc ñ in t̾re¬
nis et infimis. s sursũ remunerari concu¬

Expanded text:
ita essent fieri vel non fieri juste voluissent, sicita essent fieri vel non fieri juste voluissent, sicque districto jure atque judicio causam suam et proximi juxta tabulas divinae legis in foro cordis, quasi quaedam libra est judiciariae potestatis. Quibus peractis, quia retributionem inferius non requirunt, recte eorum judicia diademati comparantur. Diadema quippe in superiori parte corporis ponitur. Justorum ergo judicium diadema dicitur, quia per hoc non in terrenis et infimis, sed sursum remunerari concu
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ꝓhibet᷑. Beatus gͥ iob quia ex om̃i par¬
te bono se oꝑe texerat: dicat: Iusticia uidu¬
tus su.et uestiuit me sicut uestuñtũ.
Ubi et ꝓtinus subdit E sicut diademate¬
uidicio meo: Iustoꝵ iudicia recte diade¬
mati cõparant᷑: quia ꝑ magni oꝑis głam
ad retributionis ducunt coronã: Quȩ ni¬
mirũ uidicia secũ cotidie introrsus aguis
qułid dõ quid ꝓrimo debeant sollert̃ aspi¬
ciunt: atq ad agenda bona se uehem̃ter
accendunt: et de ꝑpetratis malis districti
redarguunt: Uñ bñ quoq ꝑ salomonẽ dẽ
Cogitationes iustoꝵ iudicia. Iusti quippe ab
om̃i strepitu scłari ad corda sua redeunt:
ibiq ascendunt tribunal m̃tis: atq ante
oculos se et ꝓximũ statuunt: deducus
ad mediũ regłam testam̃ti qua dr̃: Que
uultis ut faciant uob̃ homines: et uos ea¬
dẽ facite illis Transferunt in se ꝑsonã
ꝓximi: et sollicite attendunt. quid sibi si

Expanded text:
quod prohibetur. Beatus igitur Job, quia ex omni parquod prohibetur. Beatus igitur Job, quia ex omni parte bono se opere texerat, dicat: Justitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento. Ubi protinus subditjudicio meo. - Justorum judicia recte diademati comparantur, quia per magni operis gloriam ad retributionis ducunt coronam. Quae nimirum judicia secum quotidie introrsus agunt, quid Deo, quid proximo debeant solerter aspiciunt, atque ad agenda bona se vehementer accendunt, et de perpetratis malis districte redarguunt. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cogitationes justorum judicia . Intus quippe ab omni strepitu saeculari ad corda sua redeunt, ibique ascendunt tribunal mentis, atque ante oculos se et proximum statuunt, deducunt ad medium regulam testamenti, qua dicitur: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Transferunt in se personam proximi, et sollicite attendunt quid sibi si
Abbreviated transcription (Latin):
ne si m̃tẽ eleuant bona ñ sint: quȩ ñ aucto¬
ri militant. s elationi: De qua re ñ in ordina¬
te agunꝰ: si ex libris licet ñ canonicis. s tam̃
ad edificationẽ eccłe editis testimoniũ ꝓfe¬
ramꝰ Fleatar nãq in plio elefance feriens
strauit: s sub ipso quẽ extuxtt. occubi¬
it: Quos gͦ iste significat. quẽ sua uicto¬
ria opp̾ssit. nͥ eos qui uitia suꝑant: s. sub
ipsa que subigunt. suꝑbiendo succũbuꝵ¬
Quasi enĩ sub hoste que ꝓsternit morit᷑ q
de culpa quã suꝑat eleuat᷑. Pensandũ gͥ
magnoꝑe ẽ quia bona ꝓdeẽ nequeunt:
si mala quȩ subripiunt. ñ caueant᷑. Pit
om̃e qđ agit᷑: si ñ sollicite in humilitate
custodit᷑. Uñ bñ quoq de ipso pͥmo paren¬
te dr̃ Posuit eum dñs in paradiso uolu¬
ptatis: ut oꝑaret᷑ et custodiret: Oꝑat᷑ qͥr¬
pe qui agit bonũ qđ p̃cipit᷑. s quod oꝑa¬
tus fuerit ñ custodit. cui hoc subripit

Expanded text:
ne si mentem elevant bona non sint, quae non auctone si mentem elevant bona non sint, quae non auctori militant, sed elationi. De qua re non inordinate agimus, si ex libris licet non canonicis, sed tamen ad aedificationem Ecclesiae editis, testimonium proferamus. Eleazar namque in praelio elephantem feriens stravit, sed sub ipso quem exstinxit occubuit . Quos ergo iste significat quem sua victoria oppressit, nisi eos qui vitia superant, sed sub ipsa quae subigunt suQuasi enim sub hoste quem prosternit moritur, qui de culpa quam superat elevatur. Pensandum ergo magnopere est quia bona prodesse nequeunt, si mala quae subrepunt non caventur. Perit omne quod agitur, si non sollicite in humilitate custoditur. Unde bene quoque de ipso primo parente dicitur: Posuit eum Dominus in paradiso voluptatis, ut operaretur et custodiret . Operatur quippe qui agit bonum quod praecipitur, sed quod operatus fuerit non custodit, cui hoc subrepit
Abbreviated transcription (Latin):
lauerat: audiamꝰ: Ieuino uiquit bis in sab¬
bato: decimas do om̃iũ que possideo: Qui
p̃misit. gras tͥ ago: Magna certe munimi¬
na adhibuit: s uideamꝰ ubi insidianti ho¬
sti ĩmunitũ foram̃ reliquit. Quia ñ sum
sicut publicanꝰ iste Eoce ciuitatẽ cordiᷤ sui
insidiantib hostib ꝑ clationẽ aꝑuit: quã
frustra ꝑ ieiuniũ et elemosinas clausit. In¬
cassũ munita sunt oct̾a: cũ locus unꝰ de quo
hosti pateret aditus munitꝰ ñ ẽ. Grãs recte
egit: s ꝑu̾se se suꝑ publicanũ extulit Ciui¬
tatẽ cordis sui extollendo ꝓdidit: quã absti¬
nendo et largiendo seruauit: Uicta ẽ ꝑ ab
Quib hoc laborib actum credimꝰ: S o quot
labores uno uitio ꝑcussi cecidert̃: qͣnta bona
uniꝰ culpe gladio sunt ꝑempta: Uñ magno¬
ꝑe oportet. et semꝑ bona agere. et ab ipsis noᷤ
bonis oꝑib caute in cogitatione custodire:

Expanded text:
laverit, audiamus: Jejuno, inquit, bis in sablaverit, audiamus: Jejuno, inquit, bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo . Qui praemisit: Gratias ago tibi, magna certe munimina adhibuit. Sed videamus ubi insidianti hosti immunitum foramen reliquit: Quia non sum sicut publicanus iste . Ecce civitatem cordis sui insidiantibus hostibus per elationem aperuit, quam frustra per jejunium et eleemosynas clausit. Incassum munita sunt caetera, cum locus unus, de quo hosti patet aditus, munitus non est. Gregit, sed se perverse super publicanum extulit. Civitatem sui cordis extollendo prodidit, quam abstinendo et largiendo servavit; victa est per Quibus hoc laboribus actum credimus? Sed o quot labores uno vitio percussi ceciderunt! quanta bona unius culpae gladio perempta sunt! Unde magnopere oportet bona semper agere, et ab ipsis nos bonis operibus in cogitatione caute custodire;
Abbreviated transcription (Latin):
suit: cũ subiunxit Qui enĩ dixit ñ mecha¬
beris: dixit et ñ occides Qđ̃ si ñ mechaberiᷤ.
occidas aut̃: factus es tͣnsgressor legis Cordiᷤᷤ
gͦ oculis circũ quaq porrectis: undiq nob̾
nẽ dr̃ Om̃i custodia serua cor tuũ: quia ex
ipso tuta ꝓcedit: Dicturus enĩ custodiam
p̃misit omnẽ: ut uidelicet unꝰquisq hinc
inde se diligent̃ inspiciat: et q̃diu in hac
uita ẽ. contra sp̃uales inimicos in acie po
sitũ se sciat: ne mercedẽ quã ꝑ has actio¬
nes colligit. ꝑ alias amutat: ne hinc ho¬
sti fores obstruat: et aliunde aditũ pandat:
Si qua etenĩ ciuitas contra insidiantes ini¬
micos magno uallet᷑ aggere. fortib ciuga
in ea foram̃ tantũmͦ ĩmunitũ ꝑ negligen¬
tiã relinquat᷑: inde ꝓculdubio hostis ingre¬
dit᷑. qui undiq exclusus eẽ uidebat᷑. Phari¬
seus nãq ille qui in templo oraturus ascen¬
dit ciuitatẽ m̃tis suę q̃nta munitione ual¬

Expanded text:
nim dixit, Non moechaberis, dixit, Non occides. Quod si non moechaberis, occidas autem, factus es transgressor legis . Cordis ergo oculis circumquaque porrectis, undique nobis nem dicitur: Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit . Dicturus enim custodia, praemisit omni, ut videlicet unusquisque hinc inde se diligenter inspiciat, et quandiu in hac vita est, contra spiritales inimicos in acie se positum sciat, ne mercedem quam per has actiones colligit, per alias amittat, ne hinc hosti fores obstruat, et aliunde aditum pandat. Si qua etenim civitas contra insidiantes inimicos magno valletur aggere, fortibus cingain ea foramen tantummodo immunitum per negligentiam relinquatur; inde procul dubio hostis ingreditur, qui undique exclusus videbatur. Pharisaeus namque ille, qui in templum oraturus ascendit, civitatem mentis suae quanta munitione val
Abbreviated transcription (Latin):
Nam pauꝑẽ uociferantẽ liberat: cũ pec¬
catori ueniã dep̃canti. eas quas cõmise¬
rat culpas relaxat: De talib quippe pau¬
soꝵ ẽ regnũ cȩloꝵ: E taliũ pauꝑũ clamor
e᷑ psalmistȩ uoce dicentiũ Cito nos an¬
tcipet miscđia tua: quia pauꝑes facti su¬
mus nimis Pupillũ uͦ cui ñ ẽ adiuitor li¬
berat: dũ unꝰquisq mortuo antiquo pa¬
tre diabolo. ad scẽ eccłȩ sinũ currens. in
ea exhortationis adiutoriũ inuenit. qui
iam desidia mundi ꝑsequentis fugit:
Potest pupilli nomine: fidelis quisq etiã
ꝓpt̃ mortẽ boni patris intelligi: cuiꝰ ad
tempꝰ uisione desticutꝰ ẽ: qͣmius solatio de¬
stitutꝰ ñ ẽ Bñdictio etiã ꝑituri suꝑ eã ue¬
nit: cũ peccatoris int̾itũ p̃uenit. et eũ scĩs
exhortationib a culpe fouea reducit. Uñ

Expanded text:
Nam pauperem vociferantem liberat, cum pecNam pauperem vociferantem liberat, cum peccatori veniam deprecanti eas quas commiserat culpas relaxat. De talibus quippe paust regnum coelorum . Et talium pauperum clamor est Psalmistae voce dicentium: Cito nos anticipet misericordia tua, quia pauperes facti sumus nimis . Pupillum vero cui non est adjutor liberat, dum unusquisque, mortuo antiquo patre diabolo, ad sanctae Ecclesiae sinum currens, in ea exhortationis adjutorium invenit, qui jam desideria mundi persequentis fugit. Potest pupilli nomine fidelis quisque etiam propter mortem boni patris intelligi, cujus ad tempus visione destitutus est, quamvis solatio destitutus non est. Benedictio etiam perituri super eam venit, cum peccatoris interitum praevenit, et cum sanctis exhortationibus a culpae fovea
Abbreviated transcription (Latin):
et abscondebant᷑. nunc astruit. cor ui¬
duȩ consolatus sum: Quanta discipli¬
na reguninis. ut aute eum iuuenes
abscondant᷑: quanta mansuetudo pie¬
tatis. ut ꝑ eum uiduarũ corda conso¬
sent᷑ Sunt nãq ñnulli ita districti: ut
omnẽ etiam mansuetudinẽ benignitatiᷤ
amittant Et sunt ñnulli ita mansueti:
ut ꝑdant districꝰti iura regiminis Uñ
cunctis rectorib utraq sũmoꝑe sunt te¬
nenda ut nec ĩ discipline uigore. benigni¬
catẽ mansuetudinis. nec rursũ in man¬
suetudine districꝰtionẽ deserant discipli¬
ne: quatinꝰ nec a cõpensatione pietatis
obdurescant. cũ contumacẽ corrigunt:
nec disciplinȩ uigorẽ molliant.cũ infir¬
moꝵ animos consolant᷑: Regat gͦ discipli¬
ne uigor mansuetudinẽ. et mansuetu
do ornet uigorẽ: et sic alt̾um cõm̃det᷑ ex
ast̾o: ut nec uigor sit rigidus. nec man¬
diximꝰ pietatis oꝑa. sca eccla et corꝑalit̃
exhibet: et sp̃italit̾ exhibere ñ cessat:

Expanded text:
astruit: Cor viduae consolatus sum. Quanta disciplina regminis, ut ante eum juvenes abscondantur; quanta mansuetudo pietatis, ut per eum viduarum corda consolentur! Sunt namque nonnulli ita districti, ut omnem etiam mansuetudinem benignitatis amittant, et sunt nonnulli ita mansueti, ut perdant districti jura regiminis. Unde cunctis rectoribus utraque summopere sunt tenenda, ut nec in disciplinae vigore benignitatem mansuetudinis, nec rursum in mansuetudine districtionem deserant disciplinae, quatenus nec a compassione pietatis obdurescant, cum contumaces corrigunt; nec disciplinae vigorem molliant, cum infirmorum animos consolantur. Regat ergo disciplinae vigor mansuetudinem, et mando ornet vigorem, et sic alterum commendetur ex altero, ut nec vigor sit rigidus, nec mandiximus pietatis opera sancta Ecclesia et corporaliter exhibet, et spiritaliter exhibere non cessat.
Abbreviated transcription (Latin):
donec ueniat dñs. qui et illuminabit ab¬
scondita tenebrarũ. et manifestabit consili¬
a cordiũ. Illa ttaq ciuitas que sua uicisim
singłis corda manifestat. ex auro dr simili
uitro mundo: ut designet᷑ auro clara uits

Expanded text:
abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium . Illa itaque civitas quae sua vicissim singulis corda manifestat, ex auro dicitur similis vitro mundo, ut designetur auro clara, vitro
Abbreviated transcription (Latin):
quippe uidet ex se ꝑsecutione cogente
infirmoꝵ multos cadere: quos nunc ut
mat̾ intra pacis sinũ paruulos fouet. etĩ
tranqͥllas fidĩ cunas continet: quia admir¬
ti fortib ipsa fidĩ tnquillitate nutͥunt᷑:
Tunc uͦ tales multi casttri sunt: et ꝑ uisce¬
ra caritatis quicqͥd in dãpno paruuloꝵ su¬
stinet. se ꝑpeti animꝰ ꝑfectoꝵ dolet: Infir.¬
moꝵ etenĩ dãpna: ad corda fortiũ ꝑ cõpas¬
sionẽ transeunt: Uñ ꝑ paulũ dr̃. Quis in¬
firmat᷑. et ego ñ infirmor: Qiuis scandali¬
tat᷑. et ego ñ uror: d̾anto enĩ quisq ꝑfectꝰ
ẽ.: qͣnto ꝑfecte sentit dolores alienos Uñ
scã ęccła infirmis tunc cadentib angusta¬
ta. cũ hoꝵ reminiscit᷑ tempoꝵ. uire dictura
ẽ. scđ̾m dies quib ds̃ custodiebat me: quia
se cunc in illis estunat cadere. quȩ se nans
i istis respicit custodiri Sn aut̃ dr̃ qͣn¬
do splendebat lucerna eius suꝑ capit me¬
a : et adlum̃ eius ambulabã in tenebris:

Expanded text:
quippe videt ex se, persecutione cogente, infirmorum multos cadere, quos nunc ut mater intra pacis sinum parvulos fovet, et intra tranquillas fidei cunas continet, quia admisti fortibus, ipsa fidei tranquillitate nutriuntur. Tunc vero tales multi casuri sunt, et per viscera charitatis, quidquid in damno parvulorum sustinet, se perpeti animus perfectorum dolet. Infirmorum etenim damna ad corda fortium per compassionem transeunt. Unde per Paulum dicitur: Quis infirmatur et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Tanto enim quisque perfectus est, quanto perfecte sentit dolores alienos. Unde sancta Ecclesia infirmis tunc cadentibus angustiata, cum horum reminiscitur temporum, jure dictura est: Secundum dies quibus Deus custodiebat me, quia se tunc in illis aestimat cadere, quae se nunc n istis respicit custodiri. Bene autem dicitur: Quando splendebat lucerna ejus super caput meum, et ad lumen ejus ambulabam in teneb
Abbreviated transcription (Latin):
loco alii duces intelligi. uel principes
possunt nͥ heretice p̾uitatis auctores: de
quib ꝑ psalmistã dr̃ effusa ẽ contentio su¬
ꝑ pͥncipes eoꝵ et seduxerunt eos in inuio
et ñ in uias Ipsi etenĩ dũ dispensationẽ
dñi ꝑu̾se int̾pretari ñ metuunt: ꝓfecto ple¬
bes subditas. ñ in ea uia quȩ xp̃c ẽ. s in in
uiũ trahunt Suꝑ quos recte quoq effusa
contentio dr̃: quia suis sibi uicissim alle¬
gationib contradicunt: Arrius quippe treᷤᷤ
ꝑsonas in diuinitate suscipiens. tres etiam
dõs credidit: quẽ cont᷑ sabellius unũ din
suscipiens. unã credidit eẽ ꝑsonã: Int̾ quo ᷤᷤ¬
scã eccła rectũ p̃dicationis suę tramitẽ in
declinabilit̾ tenens et unũ dm̃ p̃dicans.
tres ꝑsonas contͤ sabelliũ asserit: et tres ꝑso¬
nas asserens. unũ dm̃ cont᷑ arriũ confitet᷑.¬

Expanded text:
loco alii duces intelligi vel principes possunt, nisi haereticae pravitatis auctores? De quibus per psalmum dicitur: Effusa est contentio super principes eorum, et seduxeret non in via . Ipsi etenim dum dispensationem Dei perverse interpretari non metuunt, profecto plebes subditas non in eam viam quae Christus est, sed in invium trahunt. Super quos recte quoque effusa contentio dicitur, quia suis sibi vicissim allegationibus contradicunt. Arius quippe tres personas in divinitate suscipiens, tres etiam deos credidit. Quem contra Sabellius unum Deum suscipiens, unam credidit esse personam. Inter quos sancta Ecclesia rectum praedicationis suae tramitedeclinabiliter tenens, et unum Deum praedicans, tres personas contra Sabellium asserit. Et tres personas asserens, unum Deum contra Arium confitet
Abbreviated transcription (Latin):
facitis attendentes quasi luccernȩ lucen¬
t in caliginoso loco donec dies illucescat.
et lucifer oriat᷑ in cordib ur̃is: E psalmi.¬
sta ait Lucerna pedib meis u̾bũ tuũ dñe:
Quia aut̃ pͥncipale nr̃m mens ẽ: appellati¬
one capitis mens uocat᷑ Uñ ꝑ psalmistã
dr̃ Inpinguasti in oleo caput meũ: Ac si
aꝑte dicat. Caritatis pinguedine replesti
mentẽ Nunc gͦ lucerna suꝑ caput eccle¬
esplendet: quia sacra eloquia tenebras niȩ
m̃cis irradiãt: ut in hoc caliginoso uitȩ
psentis loco dũ uboꝵ dĩ lucẽ ꝑcipimꝰ. quȩ
et si aliene occulta cogitationis ñ penet᷑t.
quia quasi faciẽ ñ cognoscit in nocꝰte: po¬
nit tam̃ gressus boni oꝑis directa lumine

Expanded text:
cernae lucenti in caliginoso loco, donec dies illucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris . Et Psalmista ait: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine . Quia autem principale nostrum mens est, appellatione capitis mens vocatur. Unde per Psalmistam dicitur: Impinguasti in oleo caput meum . Ac 613 si aperte dicat: Charitatis pinguedinmentem meam. Nunc ergo lucerna super caput Ecclesiae splendet, quia sacra eloquia tenebras mentis nostrae irradiant, ut in hoc caliginoso vitae praesentis loco dum verborum Dei lucem percipimus, quae setsi alienas occultas cogitationes non penetrat, quia quasi faciem non cognoscit in nocte, ponit tamen gressus boni operis, directa lumine
Abbreviated transcription (Latin):
fugi manus eus Cui licent̃ dicam: O paule
in cęlo iam iħm conspicis: et in t̾ra adhuc
hominẽ fugis: In paradisũ duceris se¬
creta dĩ uba cognoscis: et adhuc
a sathane angło tẽptaris. Uñ sic fortis ut
ad celestia rapiaris: uñ sic infirmꝰ ut in t̾ra
hominẽ fugias et adhuc a sathane angło ad¬
ũsa coleres: nͥ quia ipse qui te subleuat rur¬
sũ te subtilissima m̃sura modat᷑ ut ⁊ ĩ mi¬
racłis tius nob̾ p̃dices uirtutẽ dĩ et rursũ¬
in timore tuo reminisci nos facias infirmi.¬
tatis nr̃e: Quȩ tam̃ infirmitas ne in despe¬
rationẽ nos ꝑtrahat cũ pulsat: dũ de infir¬
mitate tua dñm rogares. quia auditꝰ ñ es:
nob̾ quoꝙ locutus es quid audisti: Suffic̃
tͥ grã mea: nã uirtꝰ in infirmitate ꝑficit᷑.
uirtutis infirmitas Tunc quuppe bñ int̾iꝰ
custodim: cũ ꝑ dispensationẽ dĩ tolerabili¬
t̃ tẽptam̃ ext̾ius. aliqͣndo uitus aliq̃ndo p̃s¬

Expanded text:
fugi manus ejus . Cui licenter dicam: O Paule, fugi manus ejus . Cui licenter dicam: O Paule, in coelo jam Jesum conspicis, et in terra adhuc hominem fugis? In paradisum duceris, secreta Dei verba cognoscis, et adhuc a Satanae angelo tentaris? Unde sic fortis, ut ad coelestia rapiaris? Unde sic infirmus, ut in terra hominem fugias, et adhuc a Satanae angelo adversa toleres, nisi quia ipse qui te sublevat rursum subtilissima te mensura moderatur, ut et in miraculis tuis nobis praedices virtutem Din timore tuo reminisci nos facias infirmitatis nostrae. Quae tamen infirmitas ne in desperationem nos pertrahat cum pulsat, dum in infirmitate tua Dominum rogares, quia auditus non es, nobis quoque locutus es quod audisti: Sufficit tibi gratia mea: nam virtus in infirmitate perficitur virtutis infirmitas. Tunc quippe bene interius custodimur, cum per dispensationem Dei tolerabiliter tentamur exterius aliquando vit
Abbreviated transcription (Latin):
uigiliis corpus: sustinentẽ frigoris et nu¬
aitatis erũpnã: ad ȩccłarũ custodiã ugi¬
lant̾ se ac pastoralit̾ erercentẽ: ad t̾riũ cȩ¬
lũ raptũ: rursũq eũ in paradisũ raptũ.
et audisse archana u̾ba quȩ ñ licit homi¬
ni loqui: ettam̃ sathanȩ angło ad tẽptan¬
dũ concedit᷑: orat ut eximi debeat. et ñ ex¬
audit᷑ Cuiꝰ cũ ipsa initia conu̾sionis as¬
picio ꝑpendo qđ ei suꝑna pietas celos apit.
seseq ali iħc de sublunib ostendit: Qui lu¬
m̃ corꝑis ad tempꝰ ꝑdidit: lum̃ cordis in ꝓpe¬
tuũ accepit Ad ananiã mittit᷑: uas electi¬
onis uocat᷑: ettam̃ de ciuitate eadẽ. quã post
tuisionẽ iħu ingressus fuerat. fugiens rece¬
dit: sicut ipse testat᷑ dicens Damasci p̃po¬
situs gentis aretȩ regis. custodiebat ciuita¬
tẽ damascenoꝵ: ut me cõphenderet: & per
fenestrã in sporta dimĩs sũ ꝑ murũ: et sic ef¬

Expanded text:
vigiliis corpus, sustinentem frigoris et nuvigiliis corpus, sustinentem frigoris et nuditatis aerumnam, ad ecclesiarum custodiam vigilanter se ac pastoraliter exercentem, ad tertium coelum raptum, rursumque eum in paradisum raptum , et audisse arcana verba quae non licet homini loqui; et tamen Satanae angelo ad tentandum conceditur , orat ut eximi debeat, et non exauditur. Cujus cum ipsa initia conversionis aspicio, perpendo quod ei superna pietas coelos aperit, seseque illi Jesus de sublimibus ostendit. Qui lumen corporis ad tempus perdidit, lumen cordis in perpetuum accepit. Ad Ananiam mittitur , vas electionis vocatur; et tamen de civitate eadem quam post visionem Jesu ingressus fuerat fugiens recedit, sicut ipse testatur dicens: Damasci praepositus gentis Arethae regis custodiebat civitatem Damascenorum, ut me comprehenderet; et per fenestram in sporta dimissus sum per murum, et sic ef