comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ri ⁊ raa aliqñ ꝑfecta ẽ. qñ adsignificandũ
io qͦd dicit᷑ nichil preter ea q̃ posita ⁊̃t̃ uel addẽ.
uel minuere oportet. Ut omĩs sapĩa ã dño deo
est. Auqñ imminuta. qñ subaudiendũ aliqͥd
onem idem repecit᷑. it aluio ñ necessarium ad¬
cungitur ut paulus infine epłȩ adromano  dic̃.
Ciaũ. &posteamultis int̾positis infert. cu est
um dico .i. ñ necessariũ ad enuntiationẽ facien

Expanded text:
ra aliquando perfecta est, quando ad significandum id quod dicitur, nihil praeter ea quae posita sunt, vel addere, vel minuere oportet. Ut, Omnis sapientia a Domino Deo est . Aliquando imminuta, quando subaudiendum aliquid onem idem repetitur, vel aliud non necessarium adungitur, ut Paulus in fine Epistolae ad Romanos dicit: Ei autem; et postea multis interpositis infert: cui est um dico, id est non necessarium ad enuntiatione
Abbreviated transcription (Latin):
do uidelicet & aconcupiscentia eiꝰ. hocẽ ab
oꝑib conditionis. rursumq quid sit illud ꝑ
quod colligipossint inunum cogitationes m̃t
suꝑ est ut relicꝰtis oꝑib conditionis queranꝰ
ordinem cogitationum nr̃arum ibi ubi finitt
sunt. hoc est inoꝑib restaurationis. Hoc est
suꝑius inuestigare ꝓposiimꝰ quis nam udel¬
cet cogitationum urarũ ordo eẽ. deb̃et qͣtinis
exeis spũalis domus sapientiȩ in nobis edifi¬
caripossit: & quia ex reb cogitationes ueni.¬
unt. oportet ut exordine rerũ sumat᷑ ordo
cogitationũ. Deinceps gͦ trac̾tare incipiemꝰ
de oꝑib restaurationis relic̾tis oꝑib condi¬
tionis. de quib quasi de quodã subter flu¬
ente diluuio egressi sumus. et nunc in oꝑa
restaurationis quasi in archam ingredim̃
gitur. Que sunt oꝑa restaurationis.

Expanded text:
do videlicet et concupiscentia ejus, hoc est ab do videlicet et concupiscentia ejus, hoc est ab operibus conditionis. Rursumque quid sit illud, per quod colligi possunt in unum cogitationes nostsuperest ut relictis operibus conditionis quaeramus ordinem cogitationum nostrarum ibi, ubi finitae sunt, hoc est in operibus restaurationis; hoc est, quod superius investigare proposuimus, quisnam videlicet cogitationum nostrarum ordo esse deberet, quatenus ex eis spiritualis domus sapientiae in nobis aedificari possit. Et quia ex rebus cogitationes veniunt, oportet ut ex ordine rerum sumatur ordo cogitationum. Deinceps ergo tractare incipiemus de operibus restaurationis relictis operibus conditionis, de quibus quasi de quodam subterfluente diluvio egressi sumus, et nunc in opera restaurationis quasi in arcam ingredimur. CAP. IX. Quae sunt opera restaurationis
Abbreviated transcription (Latin):
praues afectus attendimꝰ nulla resẽ. inqua
prare non possimus cogitando. Ram &e le
malobene e debono malt ede inminao
munde. de mundo imiinde postuo
suigunt .s exaffeetu quẽ gignun d iu dici¬
de sunt. Legimus scõs uiros nonsoliesostes¬
se s & locutas eẽ. et scͥpsisse de rebi nminn¬
dis quod utiꝙ non fecissent. si cogitationes
rerum inmundarũ animã inquinarent
Iichil inter est quale sid illid quod cogia.¬
tur. s qualis ex ipsa cogitatione affectus
consequatur. quia cogitatio mentẽ nonpil¬
luit. ubi delectatio conscientiã non corum¬
pit. Expedit tam̃ nob̃ sicut diximus utob.¬
liuiscamur mundũ istum. et deleamꝰ mem.¬
riameius de corde nr̃o. ne forte. dum freqla.¬
ter de eocogitamꝰ. ad eius coneupiscentiã in¬
flectamur. Satis ut reor aꝑte iam demgnita.¬
tum est. unde hȩc infinita quã patim᷑ cogi.¬
tationum nr̃ãrum distrac̾tio oriatur. amam.¬

Expanded text:
pravos affectus attendimus, nulla res est, in qua pravos affectus attendimus, nulla res est, in qua peccare non possimus cogitando. Nam et de malo bene, et de bono male, et de immundo munde, et de mundo immunde possumus surgunt, sed ex affectu quem gignunt, judicandae sunt. Legimus sanctos viros non solum cogitasse, sed et locutos esse et scripsisse de rebus immundis quod utique non fecissent, si cogitationes rerum immundarum animam inquinarent. Nihil interest, quale sit illud quod cogitatur, sed qualis ex ipsa cogitatione affectus consequatur, quia cogitatio mentem non polluit, ubi delectatio conscientiam non corrumpit. Expedit tamen nobis sicut diximus, ut obliviscamur mundum istum, et deleamus memoriam ejus de corde nostro, ne forte dum frequente de eo cogitamus, ad ejus concupiscentiam inflectamur. Satis, ut reor, aperte jam demonstratum est, unde haec infinita, quam patimur, cogitationum nostrarum distractio oriatur, a mun
Abbreviated transcription (Latin):
one fuerint. exardescit ignis caritatis: Sin
autẽ male fuerint cogitationes exardescit
ignis ctpiditatis. Namsicut ocłs pascit᷑ ex
specie.sic animus pascit᷑ excogitatione et tur-¬
pi quodã comertio mpudica mens desiderio
suo fruitur. dum quodã modo intis ꝑcogitati¬
onem rem concupitã amplexatur. fit etiam
non numꝗͣ ut quod frequenter cogitamus oei-¬
ose. aliqͣndo concupiscamꝰ ilicite reusꝙ facti
iudicat᷑ qui ꝑ consensũ incogitatione delesta¬
dur. dicut gͦ infirmi aquibusdlã eibis abstinent.
non quia mali sint ipsi cibi s esqidra ipsis ad
ntendum idonei nonsint: siee nes
terrenarũ rerũ speciẽ acogrationib nr̃is ar¬
cere debemus. nonquia resipse. male: sint. s
ne animus nr̃ qui exsemẽtipso infirinatur.
exearum rerum recordatione amplius corrũ¬
patur. Ceterum qͣntũ ad ipsas res ꝑtinet.
q omĩs creattira dibona ẽ. nulla res est q̃ co-¬
gitari non possit sine peccato. Ruirsumꝙ si

Expanded text:
one fuerint, exardescet ignis charitatis. Sin one fuerint, exardescet ignis charitatis. Sin autem malae fuerint cogitationes, exardescet ignis cupiditatis. Nam sicut oculus pascitur ex specie, sic animus pascitur ex cogitatione, et turpi quodam commercio impudica mens desiderio suo fruitur, dum quodammodo intus per cogitationem rem concupitam amplexatur. Fit etiam nonnunquam, ut quod frequenter cogitamus otiose, aliquando concupiscamus illicite, reusque facti judicatur, qui per consensum in cogitatione delectatur. Sicut ergo infirmi a quibusdam cibis abstinent, non quia mali sint ipsi cibi, sed quia ipsis ad utendum idonei non sint; sic et nos terrenarum rerum speciem a cogitationibus nostris arcere debemus, non quia res ipsae malae sint, sed ne animus noster, qui ex semetipso infirmatur, ex earum rerum recordatione amplius corrumpatur. Caeterum quantum ad ipsas res pertinet, quia omnis creatura Dei bona est, nulla res est, quae cogitari non possit sine peccato. Rursumque si
Abbreviated transcription (Latin):
mancamusꝰ d tuismanet in concupiscen¬
cia mundi: Quidelectationem animisui inea
ponit. qui adeam explendã iugiter inten-¬
dit. Qui de ea assidue cogitat. et ꝓpositũ ani¬
mi sui mea confirmat. Qui eam ex delibera¬
tione sequitur: atꝙ iea ꝑconsensũ delecta¬
tur.Ideo ergo mundus in saera scͥptura male¬
dicit᷑ ideo mimicuscłi appellatar. udelicet nõ
quia stiba mundi mala sit. s quia puleritudo
ntndianimas seducit. substantia enim mun-¬
di fugienda non eẽt. si concupiscentia mundi
non quia mala s quia occasio mali ẽ. Excogitata
enim mundi speciȩ nascitur affectus concupis-¬
centie. Proinde si concupiscentiã mundi decli-¬
nare uolumus. prius necesse ẽ: memoriã intin-¬
di huius acogitatione. nr̃a excludamrif. In me¬
ditatione mea ait ꝓpħa exardescit ignis. Siẽ
ignem ligna nutriunt. sic cogitationes deside¬
ria pascunt. Si bonȩ cogitationes in meditati¬

Expanded text:
maneamus? Quis manet in concupiscenmaneamus? Quis manet in concupiscentia mundi? Qui delectationem animi sui in ea ponit, et ad eam explendam jugiter intendit. Qui de ea assidue cogitat, et propositum animi sui in ea confirmat. Qui eam ex deliberatione sequitur, atque in ea per consensum delectatur. Ideo ergo mundus in sacra Scriptura maledicitur, ideo inimicus Dei appellatur, videlicet non quia substantia mundi mala sit, sed quia pulchritudo mundi animas seducit. Substantia enim mundi fugienda non esset, si concupiscentia mundi quia occasio mali est. Excogitata enim mundi specie nascitur affectus concupiscentiae. Proinde, si concupiscentiam mundi declinare volumus, prius necesse est memoriam mundi hujus a cogitatione nostra excludamus. In meditatione mea ait Propheta, exardescit ignis . Sicut ignem ligna nutriunt, sic cogitationes desideria pascunt. Si bonae cogitationes in meditati
Abbreviated transcription (Latin):
extra custodiam internȩ meditationis mora.¬
ri reformidat. s si forte aliqͣndo ꝑ cogitationẽ
exiuerit. cito quasi columba auolans et elon¬
gans adsolitudinẽ conscientiȩ recdit ibiꝙ a
strepitu ext̾iori quasi inarcha a fluctib requi¬
escĩt. Intelligamus gͦ innobis eẽ quod fugimꝰ
in nobis et̃. quoe fugere debemus. concupis¬
centiam et fidẽ. Concupiscentiã quã fugere
debemus. sidem quam debemꝰ app̃hende.
de concupiscentia ascende. ut illam ꝓficiendo
relinquantis ꝑfidẽ ascendẽ ut ulas deuen
dommelitis seraꝑ ꝓficiamts. Conc upiscen
uaꝑtinet ad oꝑa conclicionis. fides
ꝑdnet adoꝑa restaurationis alia & illa un¬
ordinate amando ꝑ concupiscentiã difliumꝰ
et stapie credendo ꝑfidẽ solidamur: & id¬
cireo diuina monita tociens elamant nobis
eo suatent mudum fugere. nonutiꝙ ut ex¬
tra celum et terrã exeamus. s ut in coneupis¬
centia mundi non maneamus. Q uidest nõ

Expanded text:
extra custodiam internae meditationis moraextra custodiam internae meditationis morari reformidat; sed si forte aliquando per cogitationem exiverit, cito quasi columba avolans, et elongans ad solitudinem conscientiae redit ubique a strepitu exteriori, quasi in arca a fluctibus requiescit. Intelligamus ergo in nobis esse quod fugimus, in nobis esse quo fugere debemus concupiscentiam, et fidem. Concupiscentiam quam fugere debemus; fidem, quam debemus apprehendere. De concupiscentia ascendere, ut illam proficiendo relinquamus; per fidem ascendere, ut illam tenendo in melius semper proficiamus. Concupiscentia pertinet ad opera conditionis, fides pertinet ad opera restaurationis, quia et illa inordinate amando per concupiscentiam difluimus, et ista pie credendo per fidem solidamur. Et idcirco divina monita toties clamant nobis, et suadent mundum fugere, non utique ut extra coelum et terram exeamus, sed ut in concupiscentia mundi non maneamus. Quid est non
Abbreviated transcription (Latin):
redierit homo ad corsuum inuemet ibi tempes¬
tuosum salum seuis inundantium passionũ
et desicdiorum malorum ꝓcellis exagitari quȩ
tociens animum deorsum mergunt quociens
eum ꝑconsensum sibi subiciunt: nomnieium
homine quamdii inhac uita corruptibili uiuio.
ubicaro concupiscit aduersus spm hoc diluinũ
est uł pocus omnis homo in hoc diluuio est.
sed bon ineo sunt sicutbii qui inmari portan.¬
tur anatub maliuero in eosunt sicut naufra¬
gi qui uoluuntur influctib In bonis quidẽ
aquȩ huius diluitii in hac inta minu incipi¬
unt. et sod̾m differentiã grãrum insingl̃is
plus mintisue decrescunt. plene tamen num¬
quam ex siccari potest terra humani cordis
quamdiu inbac uita uiuunt. Et idõ eolum¬
baemissa non inuenit hio ubi requiescat pes
eiꝰ s semꝑ adarcham reuertitur: quia mens
pura dumin hoo mundo nichil reꝑire potest
ubi affectionis sitlȩ pedem secure figat. diu

Expanded text:
redierit homo ad cor suum inveniet, ibi tempesredierit homo ad cor suum inveniet, ibi tempestuosum salum saevis mundantium passionum et desideriorum malorum procellis exagitari, quae toties animum deorsum mergunt, quoties eum per consensum sibi subjiciunt. In omni enim homine, quandiu in hac vita corruptibili vivit, ubi caro concupiscit adversus spiritum, hoc diluvium est; vel potius omnis homo in hoc diluvio est, sed boni in eo sunt sicut ii, qui in mari portantur a navibus, mali vero in eo sunt sicut naufragi, qui volvuntur in fluctibus. In bonis quidem aquae hujus diluvii in hac vita minui incipiunt, et secundum differentiam gratiarum in singulis plus minusve decrescunt, plene tamen nunquam exsiccari potest terra humani cordis, quandiu in hac vita vivunt. Et ideo columba emissa non invenit hic, ubi requiescat pes ejus, sed semper ad arcam revertitur, quia mens pura, dum in hoc mundo nihil reperire potest, ubi affectionis suae pedem secure figat, diu
Abbreviated transcription (Latin):
fectum carnalẽ deorsũ incorde nr̃o fluuint.
Reptilia sunt carnales cogitationes diuer-¬
sorum uitioꝵ feditate de formes. Quas dũ in¬
ordinate adcor nrm̃ admittimꝰ. quasi qui¬
busdam monstruosis reptilib interiora nr̃a
replemus. Nauis ẽ. illa archa spiritalis idest
fides nr̃a quȩ intrinsecus sursũ suspensa cal¬
cat concupiscentiam munch. Naues autem
dixit ꝓpter multas animas. Nam et multe
amimȩ unaanuna ꝓpter unã fidẽ et dilecti-¬
onẽ & una fides multȩ fides ꝓpt̾ multas
animas fideles quomͦ dictum ẽ. Fides tua
te saluam fecit. & fides mea. et fides iliꝰ.
cum tamen una sit fides catholica. Sola gͦ
naius fidi mare transit. sola archa diluuiũ
euadit. et nos si saluari cupimꝰ. non solũ ip-¬
sa innobis sit. s nos in ipsa oportet manea¬
mus. Et nemo fidens consciencie suȩ dicat.
Quid michi cum hac archa: Exiccatum ẽ.
Quifous est nescit quid intus agatur. s si

Expanded text:
fectum carnalem deorsum in corde nostro fluunt. fectum carnalem deorsum in corde nostro fluunt. Reptilia sunt carnales cogitationes diversorum vitiorum feditate deformes. Quas dum inordinate ad cor nostrum admittimus quasi quibusdam monstruosis reptilibus interiora nostra replemus. Navis est illa arca spiritualis, id est fides nostra, quae intrinsecus sursum suspensa calcat concupiscentiam mundi. Naves autem dixit propter multas animas. Nam et multae animae una anima propter unam fidem et dilectionem, et una fides multae fides propter multas animas fideles, quomodo dictum est. Fides tua te salvam fecit, et fides mea, et fides illius cum tamen una sit fides catholica. Sola ergo navis fidei mare transit, sola arca diluvium evadit, et nos si salvari cupimus non solum ipsa in nobis sit, sed nos in ipsa oportet maneamus. Et nemo fidens conscientiae suae dicat. Quid mihi cum hac arca? Exsiccatum est Qui foris est, nescit quid intus agatur; sed si
Abbreviated transcription (Latin):
nus ilorum fuerit. & tales omnesincelige.
Dusiniles enimeẽ nonpossunt quaieritate
initum sunt audi gͦ quidd̃e ilo dicatur. Lex
dienis incorde ipsits. Hoc est archamnitus ba¬
bere. & quia hoc fortassis non sufficit auli ite¬
rũ. Inlege dñ uoluntas eiꝰ. hocest marcha ha¬
bitare. hic ꝑfectus ẽ. quidiligit qd̃ credit. ut
habeat fidem oꝑantẽ ex dilcctione q̃ mundũ
uineit. hȩc est archainqua nos saluari oportet
quȩ ab aquis portati potest submergi autem
omnino non potest. quia hoc mundo utitur
quidẽ ad necessitatẽ sed non succumbit ei ꝑ
cupiditatẽ. hocẽ. quod in psalmo dr̃. hoc mare
magnum et spaciosum manib illic reptiłia
quorũ nonest numerus. animalia pusilla cũ
magnis illic naues ꝑtransibunt. Mare enim
innobis est concupiscentia huius mundi in
qua si q̃ delectationes inueniri possunt. mul¬
tis amaritudinib asꝑse sunt. quȩ scdđ̾m af-¬

Expanded text:
nus illorum fuerit, et tales omnes intellige. nus illorum fuerit, et tales omnes intellige. Dissimiles enim esse non possunt, qui veritate unum sunt. Audi ergo quid de illo: Lex Dei ejus in corde ipsius , hoc est arcam intus habere, et quia hoc fortassis non sufficit. Audi iterum: In lege Domini voluntas ejus ; hoc est in arca habitare. Hic perfectus est, qui diligit quod credit, ut habeat fidem operantem ex dilectione, quae mundum vincit . Haec est arca, in qua nos salvari oportet, quae ab aquis portari potest, submergi autem omnino non potest, quia hoc mundo utitur quidem ad necessitatem, sed non succumbit ei per cupiditatem. Hoc est quod in psalmo dicitur: Hoc mare magnum, et spatiosum manibus, illic reptilia quorum non est numerus. Animalia pusilla cum magnis, illic naves pertransibunt . Matre enim in nobis est concupiscentia hujus mundi, in qua si quae delectationes inveniri possunt multis amaritudinibus aspersae sunt, quae secundum af
Abbreviated transcription (Latin):
& de sacramentis xꝑi participant. Inquorũ
cordib sepius est memoria saturni & ious
herculis aut martis. siue achillis. & hectors.
pollucis & castoris. socratis & platonis. &arl¬
totilis. quam xꝑi & scõrum eius. Nugas poct¬
rum diligunt: & ueritatẽ diuinarũ scͥptuda.¬
rum. aue negligunt aut quod peiuis est .i.¬
rident. & contempnunt uideant nuncquo
eis ꝓsit foris eccłiam ingredi. et intus mnor¬
de afide fornicari. Ego eis pronuntio qula
illis infine sociandi sunt quos nano mos¬
tationib suis ꝑ affec̾tum cordis sibi conun¬
gunt. et quorum bio uitam diligunt eo
ulic suppliciz participes ert̃. Quid illis ꝓcdest
habere fidẽ. et non manere infide: Q udil¬
lis ꝓdest natiem integrãbab̃e. et intlustini
raufragium nonlicã pati s sponte facerr¬
Qua pdest ueritatem cognoscere. eid salsidle¬
deindiigere : Non suno ales quiuerea siole¬
lesnaut  isi cire tales sint: Audi qualis u¬

Expanded text:
et de sacramentis Christi participant, in quorum et de sacramentis Christi participant, in quorum cordibus saepius est memoria Saturni et Jovis, Herculis et Martis, sive Achillis et Hectoris, Pollucis et Castoris, Socratis et Platonis et Aristotelis, quam Christi et sanctorum ejus? Nugas poetarum diligunt; et veritatem divinarum Scripturarum aut negligunt, aut quod pejus est! irrident, et contemnunt. Videant nunc quid eis prosit foris Ecclesiam ingredi, et intus in corde a fide fornicari. Ego eis pronuntio, quod illis in fine sociandi sunt, quos nunc in cogitationibus suis per affectum cordis sibi conjungunt, et quorum hic vitam diligunt, eorum illic supplici participes erunt. Quid illis prodest habere fidem, et non manere in fide? Quid illis prodest navem integram habere, et in fluctibus naufragium, non dicam pati, sed sponte facerQuid prodest veritatem cognoscere, et falsitatem diligere? Non sunt tales qui vere fideles sunt. Vis scire quales sint? Audi qualis u
Abbreviated transcription (Latin):
qui indiluuo et archam habeiti et col o¬
cha mauent. Indiluino sine archa sund in¬
fideles quos carnis desichia inuoliuunt is
preter hanc uitam tnsitoriã aliã es neses¬
unt. Indiluuio archam hnt. sed inea nori
manent. hii qui iam ꝑfidem post buiꝰ ruita¬
bilitatis finem uitã immortabilẽ c̃ȩ uentirã
credẽ didicerunt. s post habita hac tempi.¬
ralium rerũ delectations animũ sutim su-¬
biciunt. Dicit enim scͥptura. Ubi est thefu¬
rus tuus ibi est et cor tuum. Uuiẽ. delectatio
tua. ibiest et cogitacio tua Ubi uero ẽ coģita
tio: ibiest int̾ioris hominis habitatio. Nam
ibi quisꝙ scdm int̾ĩorem hominẽ babitare
dicitr. ubi cogitatione. conuersatus. Itaꝙ
hii quidelectationem cordis sui inuaitate
huius mundi consticuunt. quamuis arcĩam
fidi habeant intus tamen naufragi sunt.
Ut taceam cȩteres mundi amatores quot mͦ
litteratos cernimus qui xꝑiani uocari uo.¬
iunt. et cum cȩt̃is fidelib ecclłam intrant.

Expanded text:
qui in diluvio et arcam habent, et in arca manent. In diluvio sine arca sunt infideles, quos carnis desideria involvunt, qui praeter hanc vitam transitoriam aliam esse nesciunt. In diluvio arcam habent, sed in ea non manent ii, qui jam per fidem post hujus mutabilitatis finem vitam immortalem esse venturam credere didicerunt, sed posthabita hac temporalium rerum delectationi animum suum subjiciunt. Dicit enim Scriptura: Ubi est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum . Ubi est delectatio tua, ibi est et cogitatio tua. Ubi vero est cogitatio tua, ibi est interioris hominis habitatio. Nam ibi quisque secundum interiorem hominem habitare dicitur, ubi cogitatione conversatur. Itaque ii, qui delectationem cordis sui in vanitate hujus mundi constituunt, quamvis arcam fidei habeant, intus tamen naufragi sunt. Ut autem taceam caeteros mundi amatores, quot modo litteratos cernimus, qui vocari Christiani volunt, et cum caeteris fidelibus Ecclesiam intrant,
Abbreviated transcription (Latin):
sentiatis. Igitur omnis hõ quodda intus in
corde suo diluusum concupiscentiȩ. patitur.
aquonullus nisi ꝑ arcbã fidi liberat᷑. Ubima¬
lus homo ꝑsiccũ ambulans mergitur. et bonꝰ
bõ in ꝑfundo mars mersus non nocetur. Pe¬
ricdosum ꝓrsus naufragium quod intus est.
ue ei qui ibipiclitatur. Nullus portus ili ti¬
tus ẽ. nulla statio secura. Nulla serenitas tran¬
quilla. qui intrinsecus concupiscenciȩ suȩ
estib iactatur. et in saciabil libidinũ uora.¬
gine absorbetur. De trib

Expanded text:
sentiatis. Igitur omnis homo quoddam intus in sentiatis. Igitur omnis homo quoddam intus in corde suo diluvium concupiscentiae patitur, a quo nullus nisi per arcam fidei liberatur. Ubi malus homo per siccum ambulans mergitur, et bonus homo in profundo maris mersus non laeditur. Periculosum prorsus naufragium, quod tus est. Vae ei qui ibi periclitatur! Nullus portus illi tutus est, nulla statio secura, nulla serenitas tranquilla, qui intrinsecus concupiscentiae suae aestibus jactatur, et insatiabili libidinum voragine absorbetur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥt qr ñ habitat ĩme. h: ĩcarne meabonũ. Rursũq
pecem ipsũ qͦd ĩcarne habitare dixerat. quid
sit alibi decłarat. Spũ ambulate & desidia
tamen diligenter considandum ẽ. quod apłs
cum dixit spũ ambulate & desidia carnis non
ꝑficietis. & nondixit non sencietis. sed nonꝑ-¬
ficietis. manifeste declarauit omni homin:
quamdiu in bac uita ẽ. concupiscendi necessi-¬
tatem ex corruptione pͥmȩ natiuitatis in eẽ.
aduiuante tamen gr̃a di ut eidẽ concupiscen¬
tiȩ non consentiatur nulli impossibile. Pro¬
pterea alibi dixit. Non regnet peccatũ in ur̃o
mortali corꝑe. Quasi diceret. Nonpotest fie¬
ti ut murõ mortali corꝑe peccatũ. idẽ. fomes
peccati incentuum uitiorũ stimuꝰ concupis¬
centiȩ nonsit. s ad iuuante grã di fieri potest
ut non regnet ut non p̾sit. Imposubile ẽ. ut
illud non senciatis. s non necesse ẽ. ut il con¬

Expanded text:
inquit, quia non habitat in me hoc est in carne mea, bonum . Rursumque inquit, quia non habitat in me hoc est in carne mea, bonum . Rursumque peccatum ipsum, quod in carne habitare dixerat, quid sit alibi declarat. Spiritu ambulate, et desideria tamen diligenter considerandum est quod Apostolus cum dixit: Spiritu ambulate, et desideria carnis non perficietis, et non dixit non sentietis, sed non perficietis; manifeste declaravit omni homini quandiu in hac vita est, concupiscendi necessitatem ex corruptione primae nativitatis inesse, adjuvante tamen gratia Dei, ut eidem concupiscentiae non consentiat, nulli impossibile. Propterea alibi dixit: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Quasi diceret, non potest fieri, ut in vestro mortali corpore peccatum, id est fomes peccati, incentivum vitiorum, stimulus concupiscentiae non sit, sed adjuvante gratia Dei fieri potest, ut non regnet, ut non praesit. Impossibile est ut illud non sentiatis, sed non necesse est ut illi con
Abbreviated transcription (Latin):
uidẽ ꝓot̾it quomͦ semꝑ et concupiscentia
deorsum mea quȩ transitoria sunt defluat¬
& fides inea que sursum sunt bona ꝑ petua
tendat. s cum scͥptura dicat concupiscen¬
tiam incarne habitare. fidem incorde. quo¬
modo nos utraꝙ incorde ẽẽ. affirmamus:
nsi quia tunc carne concupiscere dicimur
qͣndo corde carnaliter concupiscimus.:
Utrumꝙ tamen cordis est & concupiscere
& eredẽ. sedaluid babed ex hoc quod ter¬
rena diligit. aliud babet ex hoc quod cȩles¬
tia querit. ideo concupiscentia deorsumẽ: fi¬
dessursum. Concupiscentia excarne cordi
innascitur. fides non acarne s ado cordi inspi¬
ratur. Proinde dñs cum fidelem petri confessi¬
onem laudaret. earo inquit et sanguis non re¬
uelauit tibi sed pater m̃s qui est incelis. De ꝯcu¬
piscentia. aũ paulꝰ dic̃. Nego oꝑor illd s peccm qͣd
habitat ĩ me. Et qͥd sit ĩme alioloco det̾minat. Scio

Expanded text:
videre poterit quomodo semper et concupiscentia videre poterit quomodo semper et concupiscentia deorsum in ea quae transitoria sunt, defluat; et fides in ea quae sursum sunt, bona perpetua tendat. Sed cum Scriptura dicat concupiscentiam in carne habitare, fidem in corde, quomodo nos utramque in corde esse affirmamus, nisi quia tunc carne concupiscere dicimur, quando corde carnaliter concupiscimus? Utrumque tamen cordis est et concupiscere et credere, sed aliud habet ex hoc quod terrena diligit, aliud habet ex hoc quod coelestia quaerit; ideo concupiscentia deorsum est, fides sursum. Concupiscentia ex carne cordi innascitur, fides non a carne, sed a Deo cordi inspiratur. Proinde Dominus cum fidelem Petri confessionem laudaret: Caro, inquit, et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui est in coelis . De concupiscentia autem Paulus dicit: Non ego operdeterminat. Scio,
Abbreviated transcription (Latin):
idest oꝑa conditionis et oꝑa restaurati.¬
oñis distinximus. ita duos mundos eẽ intelli¬
gamus uisibilẽ et inuisibilem. Uisibilẽ qui¬
demhanc machinã uniuersitatis quam corꝑis
ocłis cernimus. Inuisibilem uero cor hominis
quod uiddẽ nonpossumꝰ. Et sicut indieb noe aq̃
diluuuis uniuersam terrã oꝑuert̃. sola autem ar¬
cha aquis suꝑ ferebatur. & non solum mergi
non poterat: immo etiã qͣnto amplius aquȩ
intumescebant tanto altius in sublime eleua.¬
batur. ita et nunc intelligamꝰ in corde hominis
concupiscentiã huuis mundiȩȩ̃ quasi qͣsdam
aquas diluuii. archamil quȩ desuꝑ ferebat᷑.
fidem xꝑ̃i quȩ transitoriam delestationem cal¬
eat. & ad eaquȩ stirsum sunt ȩternabona an¬
helat. Ideo autem aquis concupiscentia huius
mundi comꝑatur. quia fluxa ẽ. et lubrica.
& ad similitudinẽ aquȩ deorsum currentis
semꝑ ima petit. suosꝙ sequaces instabiles &
dissolutos rededit. Suntrauerit hõ ad cor suũ

Expanded text:
id est opera conditionis, et opera restaurationis distinximus, ita duos mundos esse intelligamus visibilem, et invisibilem. Visibilem quidem hanc machinam universitatis, quam corporeis oculis cernimus, invisibilem vero cor hominis, quod videre non possumus. Et sicut in diebus Noe aquae diluvii universam terram operuerunt, sola autem arca aquis superferebatur, et non solum mergi non poterat, verum etiam quanto amplius aquae intumescebant, tanto altius in sublime elevabatur, ita et nunc intelligamus in corde hominis concupiscentiam hujus mundi esse, quasi quasdam aquas diluvii arcam vero, quae desuper ferebatur, fidem Christi, quae transitoriam delectationem calcat, et ad ea quae sursum sunt, aeterna bona anhelat. Ideo autem aquis concupiscentia hujus mundi comparatur, quia fluxa est et lubrica, et ad similitudinem aquae deorsum currentis semper ima petit, suosque sequaces instabiles, et dissolutos reddit. Si intraverit homo ad cor suum,
Abbreviated transcription (Latin):
uenbum dei pͥmum sc esfundit. deioe de im¬
sundit. E sfundit ut uideatur: intimndit ut.
pcpiatur. Si enim se non effunderet: non
cognosceretur. Si se non infunderet. non gusta¬
retur Primum g̃ se esfudit & ꝑceptibilefect
ꝑcrraturam. Secundo ꝑ carnem assumptam
perio adhuc cotidie Se estimdit ꝑuocem huma¬
nam. Post primam effusionem infusum est
&e conceptum ꝑsidem. Post sccłam infusionẽ
infusum est & conceptum ꝑfidem. Post t̾tram
esfionem infunditur. & concipitur ꝑcogni¬
tionem. ⁊ pascit ubiq ae reficit. Primo adma¬
infestationem. Secundo adsalutem. ⁊ ercio ad
instructionem. Primo ne mali excusent᷑. Scdo

Expanded text:
verbum Dei primo se effundit, deinde se inverbum Dei primo se effundit, deinde se infundit. Effundit ut videatur; infundit ut percipiatur. Si enim se non effunderet, non cognosceretur; si se non infunderet, non gustaretur. Primo ergo se effudit et perceptibile fecit per creaturam; secundo, per carnem assumptam; tertio adhuc quotidie se effundit per vocem humanam. Post primam effusionem infusum est et conceptum per visum. Post secundam infusionem infusum est et conceptum per fidem. Post tertiam effusionem infunditur et concipitur per cognitionem; et pascit ubique et reficit. Primo ad manifestationem, secundo ad salutem, tertio ad instructionem. Primo ne mali excusentur, secundo
Abbreviated transcription (Latin):
tum: quia si ocłos anime illummaret in hoc
lumine positus omnis uerum agnosceret.
Nunc autẽ sine istolumine u̾itas uidetur
ac ꝑhoc istud lumen non illuminat ocłos ꝑ
quos uidetur. Sicut gͦ uisibile lumen oculos
mentis illuminare non potest: sic cib carnĩ
mentis famen saciare non potest. s sunt extͣ
ominia hec. ⁊ foris adherentia quasi palee cib
iumentorum.illa autem quȩ ab intus sunt
bona quasi eradipe frumenti panis. cib homi¬
nuni. ꝓPꝑt̾ea silii hierłm paleã ñ manducant
s ad ipe frum̃ti satiantur. Quia omĩs qui in¬
ternam dulcedinem gustare ceperunt. quieqͥd
auduserus transitorie deletat ⁊ scãm carnem
quo refictur habet ⁊ anima cibum suum quo
sagmiatur. Ipse autem cib amimȩ uerbum dei
est cupsum uerbum idem lumen est quo illu¬
minatur & cib quo reficitur: Limen qͥ darescit
ad coguitionem ueritatis. cib quo pinguescit.
u di larescit ad amorem bonitatis Ipsum eigo

Expanded text:
tum, quia si oculos animae illuminaret, in hoc tum, quia si oculos animae illuminaret, in hoc lumine positus omnis verum agnosceret. Nunc autem sine isto lumine veritas videtur. Ac per hoc istud lumen non illuminat oculos per quos videtur. Sicut ergo visibile lumen oculos mentis illuminare non potest, sic cibus carnis mentis famem saturare non potest. Sed sunt extra omnia haec et foris adhaerentia, quasi paleae cibus jumentorum; illa autem quae extrinsecus sunt bona, quasi ex adipe frumenti panis, cibus hominum. Propterea filii Jerusalem paleas non manducant, sed adipe frumenti satiantur, quia omnes qui internam dulcedinem gustare coeperunt, quidquid extrinsecus transitorie delectat et secundum carnem quo reficitur; habet et anima cibum suum, quo saginatur. Ipse autem cibus animae verbum. Dei est, et ipsum verbum idem lumen est quo illuminatur, et cibus quo reficitur: lumen, quo clarescit ad cognitionem veritatis; cibus, quo pinguescit et hilarescit ad amorem bonitatis. Ipsum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ma crcarne: & utraq bonum suum ht̃.
Bonuim carnis est mundus cum abundantia
iocunditatis fuȩ. Bonũ aĩe est d̃s cũ affluentia
dulcedinis suȩ. Si gͦbona carnis tanta st̾. bona aĩe
qͣnta ẽẽ putanda sc̾ QQnͣto enĩ aĩa carne melior
ẽ tanto bonũ aĩe bono carnis meliꝰ eẽ neceẽ ẽ. Dr̃a
autem quȩ iuisibiliter bona sunt. bona tm̃ ut
dictum ẽ carnis sunt. ⁊ ad bonum anm̾ȩ per¬
tingere nullatenus possunt. Quiequid dulce
est adgustum. quicquid redolens ad olfactum.
quicquid suane adauditum. quicquid lene ad
tactum. quicquid pulchrum aduisum. carni
blanditur & iocundum est ad carnem.:⁊ non ẽ
ammȩ bonum inhis om̃ib. Pͥmum consid̾a¬
ipsum uisibile lumen. quod uisibilib om̃ib
iocundus ẽ sine quo nichil ẽ insibile. Ipsum
gͦ magnum bonum ẽ: ⁊ inter cet̾a bona uisi¬
bilia magis bonum ⁊ iocundius bonum est.
&e tamen bonum animȩ ẽẽ non potest. Illu¬
minat enim lumen istud s ocłos carnis tan¬

Expanded text:
bonum suum habet. Bonum carnis est mundus cum abundantia jucunditatis suae. Bonum animae est Deus cum affluentia dulcedinis suae. Si ergo bona carnis tanta sunt, bona animae quanta esse putanda sunt? Quanto enim anima carne melior est, tanto bonum animae bono carnis melius esse necesse est. Omnia autem quae visibiliter bona sunt, bona tantum, ut dictum est, carnis sunt, et ad bonum animae pertingere nullatenus possunt. Quidquid dulce est ad gustum, quidquid redolens ad olfactum, quidquid plausibile ad auditum, quidquid lene ad tactum, quidquid pulchrum ad visum, carni blanditur et jucundum est ad carnem, et non est animae bonum in his omnibus. Primum considipsum visibile lumen, quod visibilibus omnibus jucundum est, sine quo nihil est visibile. Ipsum ergo magnum bonum est, et inter caetera bona visibilia magis bonum et jucundius bonum est; et tamen bonum animae esse non potest. Illuminat enim lumen istud, sed oculos carnis tan
Abbreviated transcription (Latin):
omo ininiseria & admiseriam natus ẽ.
oͦd non ẽẽt. si homo non peccass. pͥmum
enim inmagna iocunditate fuit. & ab illa adsum¬
mam felicitatem ꝑuenire debuit: s quia obe.¬
dientiam non teniit. nec retinere potuit qͦd
habuit. nec adipisci qͦd habiturus fuit. Ad
miseriam gͥ deiectus: ⁊ admiscd̾iam reseruatus
ceꝓt ineodem cruciari ⁊ exerceri. Cruciari: itt
culpam agnosceret. exerceri: ut ad mniscł̃iam
reparari poss ut indolore sentiret bonum qͥd
ꝑdidit. mexertitatione ꝓficeret ad bonuits qͦd
habiturus fuit. Totum g ad cruciatum uersum
est qͦd cieatum fuerat ad iocunditatem. ut momũb
dolorem ⁊ laborem inueniat. ut insua afflictione
& presentem miseriam: ⁊ amissam felicitatem

Expanded text:
omo in miseria et ad miseriam natus est. Quod non esset, si homo non peccasset. Primum enim in magna jucunditate fuit, et ab illa in summam felicitatem pervenire debuit; sed quia obedientiam non tenuit, nec retinere potuit quod habuit, nec adipisci quod habiturus fuit. Igitur ad miseriam dejectus et ad miseriam reservatus, coepit in eodem cruciari et exerceri. Cruciari, ut culpam agnosceret; exerceri, ut ad misericordiam reparari posset. Ut in dolore sentiret bonum quod perdidit, in exercitatione proficeret ad bonum quod habiturus fuit. Totum ergo ad cruciatum versum est quod creatum fuerat ad jucunditatem, ut in omnibus dolorem et laborem inveniat, ut in sui afflictione et praesentem miseriam, et amissam felicitatem
Abbreviated transcription (Latin):
narrantur. Ut est illito. fõdlerunt manꝰ meas
milia in quib futura tamqͣm si iam facta ꝯit
ita dicuntur. Sed cur quȩ adhuc facienda erãt
iam facta narrant᷑: Quia ea quȩ nobẽ futura
sunt. aputd dei ȩternitatem ram facta st̃. Qua¬
propt̃. quando aliquid faciendum eẽ ꝓnuntiat᷑.
scd̃m nos dicit᷑ quando uͦ quȩ futura sunt iã

Expanded text:
narrantur, ut est illud: Foderunt manus meas narrantur, ut est illud: Foderunt manus meas milia, in quibus futura, ac si jam facta sint, ita dicuntur. Sed cur quae adhuc facienda erant, jam facta narrantur? Quia ea quae nobis futura sunt, apud Dei aeternitatem jam facta sunt. Quapropter quando aliquid faciendum esse pronuntiatur, secundum nos
Abbreviated transcription (Latin):
titur dicens. quȩ eidem ciuitati sp̃alit̾ contige¬
runt. Ecce ego suscitabo suꝑ eos medos. Nam
regnante balthasar. amedis obtenta ẽ babylonia.
Sic ex ꝑsona uniꝰ egypti totum uult intelligere
mundum. dicendo Et concurrere faciam egrp¬
tios aduerso egyptios. regnum aduers regnum.
rib ꝑquam aut pars marima temporis per-
partem minorem inducitur. aut pars mini¬
ma temporis ꝑpartem maiorem intelligit᷑
Sice detriduo dominicȩ sepulture. dum nec
trib plenis dieb ac noctib iacuertt insepulchro:
sed tam̃ aparte totum triduum accipitur. Uel
sicut illud quod quadringentis annis p̃dix̾ãt
egressuros. Qui tam̃ dominante ioseph egyoto
donunati sunt necstatim post quadringentõ
annos egressi sunt. ut fuerat repromissum
sed quadringentis triguita pactis abeg pto
recesserunt. Est oealia de temporib figura ꝓ
quam quȩdam quȩ sutura sunt quasi iam gesta

Expanded text:
titur, dicens quae eidem civitati specialiter contigetitur, dicens quae eidem civitati specialiter contigerunt. Ecce ego suscitabo super eos Medos . Nam regnante Balthassar, a Medis obtenta est Babylonia. Sic ex persona unius Aegypti totum vult intelligere mundum dicendo: Et concurrere faciam Aegyptios adversus Aegyptios, regnum adversus regnum . ribus, per quam aut pars maxima temporis per partem minorem inducitur, aut pars minima temporis per partem majorem intelligitur. Sic est de triduo Dominicae sepulturae, dum nec tribus plenis diebus ac noctibus jacuerit in sepulcro, sed tamen a parte totum triduum accipitur. Vel sicut illud quod quadringentis annis praedixeraegressuros. Qui tamen dominante Joseph Aegypto, damnati sunt; nec statim post quadringentos annos egressi sunt, ut fuerat repromissum, sed annis quadringentis triginta peractis, ab Aegypto recesserunt. Est et alia de temporibus figura, per quam quaedam quae futura sunt, quasi jam gesta
Abbreviated transcription (Latin):
ii storice. sel eciam s p̃auter sentienda sit. Nãꝙ
ceh rstorice oportet fidem tenere. & s p̃aliter legẽ
intelligere Quarta regula ẽ de sp̃e ae gen̾ẽ. per
quam pars ꝓtoto. & totum ꝓparte accipitur
uesuti si uni populo uel crattati loquatur ds̃.
&e tamen intelligatur omẽm contingere mun¬
dum. Nam licet aduersꝰ unam cuutatem ba.¬
byloniam ꝑizasam propħam dominꝰ comini¬
net᷑. tamen dum contra eam loquitur. transit
ad genꝰ de specie. & contra c̃onuerit totũ mun¬
dum sermonem. Certe si ñ diceret aduersus
umuersum orbem: ñ adderet infra gn̾aliter. &
dusꝑdam omẽm terram. e uisitabo suporbis
mala. & cetera quȩ sequunt᷑ ad int̾netionem
iniuidi ꝑtinentia. Uñ ceadiecit. Hoc ẽ consiliũ
quod cogitaui suꝑ omẽm terram. & hec manus
extensa suꝑ omnes gentes. Item postq̃m subꝑso¬
na babs loniȩ arguit uuuersum mundum.
tursus adeandem quasi de gene̾ ads pẽm reuer-¬

Expanded text:
historice, sed etiam spiritualiter sentienda sit. Namque historice, sed etiam spiritualiter sentienda sit. Namque et historice oportet fidem tenere, et spiritualiter legem intelligere. Quarta regula est de specie et genere, per quam pars pro toto, et totum pro parte accipitur, veluti si uni populo vel civitati loquatur Deus, et tamen intelligatur omnem contingere mundum. Nam licet adversus unam civitatem Babyloniam per Isaiam prophetam Dominus comminetur; tamen dum contra eam loquitur, transit ad genus de specie, et convertit contra totum mundum sermonem. Certe si non diceret adversus universum orbem, non adderet infra generaliter, ut disperdat omnem, terram et visitabo super orbis mala , et caetera quae sequuntur ad intentionem mundi pertinentia, unde et adjecit: Hoc est consilium quod cogitavi super omnem terram, et haec manus extensa super omnes gentes . Item postquam sub persona Babyloniae arguit universum mundum, rursus ad eamdem quasi de genere ad speciem rever
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ intercet̾as regłas locutionum sc̃arum scͥp.¬
turarum quidam sapientes dixerunt. Pma
regula ẽ de comino. &eus corpore. quȩ deuno
adunum loquitur: atq inuna ꝑsona modo ca.¬
put. modo corpꝰ ostendit. Sicut iaras ait. In¬
duit me dñs uestimento salutari. quasi spon¬
sum decoratum corona. & quasi sponsam orna¬
tam monilib suis. Inuna enim ꝑsona dupli¬
tandum ẽ inscͥpfis quando sp̃aliter caput scri.¬
bitur. quando &e caput & corpus aut quando
exitioq transeat adutrumq aut ab astero ad.
ess deleui ut nubem imquitates tuas & sic̃
nebulam peccata tua. Conuertere adme. aere¬
daram te. Noc adunum ñ congruit Ilam alta
uait e tiu peccata deleuit. & cui dicit. mns e tu
se aliera cui dicit. conueitere aome e iedimam
de diui si conuertant᷑ pecata eors delent. Per
hane euim reg̃am sic ao om̃s loguit ĩtipturi
ut & boni redarguantur cum malis &e malilaul.¬
operemur uiuamur. Uel quoo lex ñ tantum

Expanded text:
esse, inter caeteras, regulas locutionum sanctarum Scripturarum quidam sapientes dixerunt. 167 2. Prima regula est de Domino et ejus corpore, quae de uno aut ad unum loquitur, atque in una persona, modo caput, modo corpus ostendit, sicut Isaias ait: Induit me vestimento salutari, quasi sponsum decoratum corona, et quasi sponsam ornatam monilibus suis. In una enim persona duplitandum in Scripturis quando specialiter caput describitur, quando et caput, et corpus; aut quando ex utroque transeat ad utrumque, aut ab altero ad ecce delevi, ut nubem, iniquitates tuas, et sicut nebulam peccata tua; convertere 168 ad me, et redimam te. Hoc ad unum non congruit. 5. Nam altera pars est cui peccata delevit, et cui ddimam te; qui si convertantur, peccata eorum delentur. Per hanc enim regulam sic ad omnes loquitur Scriptura, ut et boni redarguantur cum malis, et mali lauoperemur adjuvamur. Vel quod lex non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
tur corpus. sic̃ in euangłio dicit᷑. Duodecim
uos elegi. & unꝰ exuob̾ diabolus ẽ. uidam utiq
indicans. quia diaboli corpus fuit. Apostata
quippe angłs. omĩum caput ẽ iniquorum.
& huiꝰ capitis corpus sunt omnes miqui. sicq
cum membris suis unus ẽ. ut sepe qͦd corpori
eius duitur aocum potuis refiauir tur sum
quod illi: admembia ipsius itͥmn dirurtur
Sicut in xaya ubi dum contrar abs untanr
oraculi sententiam deriuat dicens Cuomooo
cecidisti de celo lucifer quimane oriebarł iet
Quid studium impediat.

Expanded text:
tur corpus sicut in Evangelio dicitur: Duodecim tur corpus sicut in Evangelio dicitur: Duodecim vos elegi, et unus ex vobis diabolus est . Judam utique indicans, quia diaboli corpus fuit. Apostata quippe angelus omnium caput est iniquorum, et hujus capitis corpus sunt omnes iniqui; sicque cum membris suis unus est, ut saepe quod corpori ejus dicitur, ad eum potius referatur. Rursum quod illi ad membra ipsius iterum deriventur, sicut in Isaia, ubi dum contra Babyloniam, oraculi sententiam derivat, dicens: Quomodo cecidisti de coelo, Lucifer, qui mane oriebaris? CAP. V. Quid studium impediat.
Abbreviated transcription (Latin):
apud quẽ iam omĩa facta sunt q̃ futura sunt.
Serta regila ẽ de recapitulatione. Rerapttusa.¬
tio enim ẽ dum scͥptura redit adillid. cuius
uarratio iam transierat. Sicut cum filios filio¬
rum noc scͥptura cominemorasset. dixit illos
fuisse in linguis & gentib suis. & tamen postea
quasi hoc eciam in hoc ordine tempors requirit᷑¬
una omnib erat. Quom gͦ scd̾m suas gentes.
& scd̃m suas linguas erant. si una lingua erat
om̃ib nisi quia ad illud quod iam transierat
recapitulando ẽ reuerza narratio. Septima re¬
gula ẽ de diabolo & eius corpore. qͣ sepe dũr
ipsius capitis. quȩ suo magis conueniunt
corpori. Sepe uͦ uident᷑ enis dicta membrors.
ce non nisi capiti congruunt. Ex nomine qͥ ppe
corporis. intelligitur caput. Ut ẽ illub in euan¬
gelio. de ⁊izaniis tritico admixtis dicente dño.
inunicus homo hoc fecit. hominem ipsum di¬
abolum uocans. & exnomine corporis caput
designans. Item exnomine capitis significa¬

Expanded text:
omnia facta sunt quae futura sunt. 16. Sexta regula est de recapitulatione. Recapitulatio enim est, dum Scriptura redit ad illud cujus narratio jam transierat, sicut cum filios filiorum Noe Scriptura commemorasset, dixit illos fuisse in linguis et gentibus suis, et tamen postea, quasi hoc euna omnibus erat . Quomodo ergo secundum suas gentes, et secundum suas linguas erant, si una lingua erat omnibus, nisi quia ad illud quod jam transierat recapitulando est reversa narratio? Septima regula est de diabolo et ejus corpore, quod saepe dicuntur ipsius capitis, quae suo magis conveniunt corpori. Saepe vero videntur esse dicta membrorum, et non nisi capiti congruunt. Ex nomine quippe corporis intelligitur caput, ut est in Evangelio de zizaniis tritico admistis, dicente Domino: Inimicus homo hoc fecit ; hominem ipsum diabolum vocans, et ex nomine corporis caput designans; item ex nomine capitis significa
Abbreviated transcription (Latin):
Perisologia Est suꝑuacua uͥboꝵ adiectio sine ulla ui rerum.
Ut ibant qua poterant. ⁊ qua non poterant ñ ibant.

Expanded text:
perissologia est superuacua uerborum adiectio sine ulla ui rerum, ut «ibant qua poterant, qua non poterant non ibant
Abbreviated transcription (Latin):
parti debetur: iecte dico. hoc aut illid amat. sł
aurum amas argentum amas. pecumam amiã
Quare hoc de deo similit̾ non dico: Piopt᷑ te.
Ego quidem hoc recte dicere possem. Si tu hoc
sane intelligere posses. Iu hoc dictum detem
telligere consuesti ꝓꝑterea de deo hoc ñ dico
ꝓpterte. netu hoc audiens dipsum de illo dici
putes qͦd dictum ẽ dete. ꝓpterea tͥ parco & d̃is¬
cerno locutionem. ne rem cõmunem existimes.
Alius: amor tuus: alius suus. Idcireo cum dixo
tu hoc amas. caueo dicere ille amat hoc: ne sic¬
amare putes ipium. sicut amas tu. Ego autem
dicere possem recte: si tu intelligere non possos
praue. Sic dico ubiq est ⁊ tamen dicere parro
de quib dam locis. illic est ne sic eum illic ẽẽ putẽ.
quemadmodum ẽ qd scd̃m te ẽ. ⁊ ñ decente dm̃
modo ẽ. Sic dico. omne bonum uilt: ⁊ tamen
de quodam de quo dico bonu : hoc dicẽ parco

Expanded text:
parti debetur, recte dico: Hoc aut illud amas, scilicet parti debetur, recte dico: Hoc aut illud amas, scilicet aurum amas, argentum amas, pecuniam amas. Quare hoc de Deo similiter non dico? Propter te. Ego quidem hoc recte dicere possem: Si tu hoc sane intelligere posses. Tu hoc dictum de te intelligere consuevisti. Propterea de Deo hoc non dico propter te, ne tu hoc audiens idipsum de illo dici putes, quod dictum est de te. Propterea tibi parco et discerno locutionem, ne rem communem existimes Aliud est amor tuus, aliud amor illius. Idcirco cum dixero: Tu hoc amas, caveo dicere: Ille amat hoc, ne sic putes ipsum amare, sicut amas tu. Ego autem dicere possem recte, si tu intelligere non posses prave. Sic dico: Ubique est; et tamen dicere parco de quibusdam locis: Illic est, ne sic eum illic esse putes, quemadmodum est quod secundum te est, et non decente Deum modo est. Sic dico. Omne bonum vult; et tamen de quodam de quo dico: Bonum est hoc, dicere parco:
Abbreviated transcription (Latin):
sit quid dicat: Iterum aluid. Uult deus omne
bonum. Ducere autem uxorem bonum ẽ Uo¬
calis infert. Gͦ uult deus uxorem ducere. Tales
sunt meptic stultorum. qui ad sonos uocum
pendent. Iterum aluid. Amat. deus omnem
serri possint non decentia Sic indetur his qui
sonos uocum sinc sensu diuidicant Cbriosi mqͥ¬
unt amant fortia uina: &e cecera huimioi. Malta
tunt talia quȩ dici possent adhuncinodum Qd
eapo ⁊ lut totum negamus. aut totum considem:
Aliud contra u̾tatem altuo contra puritatem
eẽ uidetur. Si totum negatur aliquid deo de¬
trahitur qͦ suum cst Si totum asseritur. aliqͥs
imponit᷑ quod suum non ẽ. S indete discreti¬
onem. Gentralis possessio ad deun ꝑtinet: ꝓp¬
terea generalis p̃dicatio ipsum decet. homi¬
nib autem quib partes datȩ sunt. particłares
locuuones conuenunt Propterħ de cireatore
omnium recte.dico. amat totum Dete autem
cuus dilectio ad partem trahitur. eiiꝰ possestio

Expanded text:
sit quis dicat. Iterum aliud: Vult Deus omne sit quis dicat. Iterum aliud: Vult Deus omne bonum; ducere autem uxorem bonum est, localis infert: Ergo vult Deus uxorem ducere. Tales sunt ineptiae stultorum qui ad sonos vocum pendent. Iterum aliud: Amat Deus omnem ferri possint non decentia. Sic videtur his qui sonos vocum sine sensu dijudicant. Ebriosi, inquiunt, amant fortia vina, et caetera hujusmodi. Multa sunt talia quae dici possent ad hunc modum. Quid ergo? An totum negamus, an totum confitemur? Alterum contra veritatem; alterum contra puritatem esse videtur. Si totum negatur, aliquid Deo subtrahitur quod suum est. Si totum asseritur, aliquid Deo imponitur quod suum non est. Sed videte discretionem. Generalis possessio ad Deum pertinet; propterea generalis praedicatio ipsum decet: Hominibus autem quibus partes datae sunt, particulares locutiones conveniunt. Propter hoc de Creatore omnium recte dico: Amat totum. De te autem cujus dilectio ad partem trahitur, cujus possessio
Abbreviated transcription (Latin):
radbona se lt̃: Predestinatio ad bona tantum.
Onmia quipꝑe futura prescruit: lectos autem
tantum predestinanit. Similiter ⁊ p̃destinatio
quando ꝓ dispositione accipitur. in respectu tam̃
prescientiȩ parificari non potest. qiia prescientia
missurus. predestinatio autem ad ea quȩ factus
est tm̃. A ꝯbaosius enim dicit. Predestinauit
deus impiorum. geheunam: s ñ predestiauit
impiorum culꝑam. Quod enim facturus fuit
predestinauit. qͦd autem facturus non fuit s
ꝑmissurus si predestinauit. s presciuit.
ocalis dicit. Sequere
cursum sermonis. Quod ubiq est hic est. Deus
est ubiq Si ubiq est quid dicame Inferam quod
non decet: Ecce locus sordidum quiddam hñis. &
dixit michi cogitatio mea. Si ubiq est. illic est.
Item. Si ubiq non ẽ deus. ⁊ alicubi est: est ubi ẽ.
&e est ubi non ẽ. Si autem locus ẽ ubi ẽ deus.⁊i locꝰ
nbi non ẽ: localis est deus. Quod enim nusqͣm

Expanded text:
et ad bona se habet. Praedestinatio ad bona tantum. et ad bona se habet. Praedestinatio ad bona tantum. Omnia quippe futura praescivit, electos autem tantum praedestinavit. Similiter et praedestinatio, quando pro dispositione accipitur, in respectu tamen praescientiae parificari non potest, quia praescientiamissurus. Praedestinatio autem ad ea quae facturus est tantum. Ambrosius enim dicit: « Praedestinavit Deus impiorum gehennam, sed non praedestinavit impiorum culpam. » Quod enim facturus fuit praedestinavit, quod autem facturus non fuit, sed permissurus, non praedestinavit, sed praescivit.ocalis dicit: Sequere cursum sermonis: Quod ubique est hic est. Deus est ubique. Si ubique est, quid dicam? Inferam quod non decet? Ecce locus sordidum quiddam habens, et dixit mihi cogitatio mea: Si Deus ubique est, illic est. Item si ubique non est Deus, et alicubi est; est ubi est, et est ubi non est. Si autem locus est ubi est Deus, et locus ubi non est, localis est Deus. Quod enim nusquam