comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terras : incȩlo fulg&. in mari rutilat.
feru& interris. Desole ergo nondu¬
bitas quodubiq resplendeat de dõ¬
dubitas quo dubiq fulgeat splendor
głȩ cius & imago substantiȩ : quid non
penetrat uerbum dĩ splendor aet̃ nus.
qui etiam occulta mentis in luminat:
quȩ non potest soliste penetrare: uer¬
bum enĩdĩ: gladius sp̃italis. ẽ. us quȩ
ad diuisiones animȩ atq: astuum me¬
dullarumq ꝑueniens: dequodicit
iustus admariam. E tuã ipsius animã
ꝑ transibit gladius.: ut reuelentur
multoꝵ cordium cogitationes. Pene¬
trat ergo animã: & quasi candor aet̃nȩ
lucis inlustrat. Sed quamuis diffuse
ꝑom̃s & inom̃s. & supͣ om̃s potestatis sit
quia om̃ib: ortus ex uirgine . ẽ. & bonis
& malis sicut &solemsuum oriri iubet
suꝑbonos & malos: illum tamen fou&
qui ad ꝓpinquat sibi. Sicut enim ase
fulgorem solis ex dudit qui fenestras
dom suȩ clauserit. locũq tenebrosum

Expanded text:
terras ? in caelo fulget, in mari rutilat, terras ? in caelo fulget, in mari rutilat, feruet in terris —, de sole ergo non dubitas quod ubique resplendeat, dedeodubitas quod ubique fulgeat splendor gloriae eius et imago substantiae ? quid non penetret ueroum dei, splendor aeternus, qui etiam occulta mentis inluminat quae non potest sol iste penetrare? uerbum enim dei gladius spiritalis est, usque ad diuisiones animae atque artuum medullarumque perueniens. de quo dicit iustus ad Mariam: et tuam ipsius animam pertransibit gladius, ut reuelentur multorum cordium cogitationes. Penetrat ergo animam et quasi candor aeternae lucis inlustrat. sed quamuis diffusae per omnes et in omnes et supra omnes potestatis sit. quia omnibus ortus ex uirgine est, et bonis et malis, sicut et solem suum oriri iubet super bonos et malos, illum tamen fouet qui adpropinquat sibi. sicut enim a se fulgorem solis excludit, qui fenestras domus suae clauserit locumque tenebrosum
Abbreviated transcription (Latin):
sciens illum ubiq eẽ. & implere cęlũ
& terras & maria ait. Quoibo aspũ
tuo. aut quo fugiam a facittua. Si
ascendero incȩlum : tuibies. Sidescendero
in infernum ades. Si sumpsero pennas
meas antelucem. & habitẽ in nouissimo
maris: & enim ibi manus tua deducet
me. & tenebit me dexteratua. Quam
diuiduȩ copuli trinitatis expressaẽ.
Siquidem haec ꝑos propħae locutus
est dĩfilius. in ꝑsona hominis locutꝰ.
quiꝑ in carnationem descendit inter¬
ras: ꝑ resurrestionem ascendit incelũ.
ꝑcorporis mostem penetrauit infernũ
ut soluer& alligatos. Atsi ad ꝓpħam
referas. aduertis ex pressum. quodubiq
dubitare noqueam quod ꝓcendent᷑e
toto orbe radios diffundat suos. &
om̃ib lum̃ infundat. quem & iã illi
qui uidere non possunt. sentiunt
tam̃ aeris ipsius fotu. eẽ p̃sentem:
ubi enĩ de ẽ. calor illius: quo radu
eius non ꝑueniunt. cũ discussis noc¬
tis aut nubium tenebras. in luminat

Expanded text:
sciens illum ubique esse et implere caelum sciens illum ubique esse et implere caelum et terras et maria, ait: quo i bo a spiritu tuo aut quo fugiam a facietua?si ascendero in caelum tuibi es, si descendero in infernum ades; si s u mps ero pennas meas ante lucem et habitem in nouissimo o maris. etenim ibi manus tua deducet me et tenebit me dextera tua. quam diuiduae copula trinitatis expressa est, siquidem haec per os prophetae locutus est dei filius, in persona hominis locutus qui per incarnationem descendit in terras, per resurrectionem ascendit in caelum, per corporis mortem penetrauit infernum, ut solueret alligatos. aut si ad prophetam referas, aduertis expressum quod ubiquedubitare nequeamus, quod procedens toto orbe radios diffundat suos et omnibus lumen infundat. quem etiam illi qui uidere non possunt sentiunt tamen aeris ipsius fotu esse praesentem — ubi enim deest calor illius ? quo radii eius non perueniunt, cum discussis noctis aut nubium tenebris inluminat
Abbreviated transcription (Latin):
ceat. sed his & alegedĩ separat. & ab¬
ostendens ꝓpħa legemdĩ : ait. Ecce ista
est uita: qm̃ qui facit quelegissunt. ui¬
uit meis. Quodlegi utiq conuenit
axp̃o. Necmͥ ad ꝓpinquat. quietiam si
corporis mei habeat potestatem. animȩ
tamen meae nocere non poterit. Deniq:
ꝑsecutores martirum. quamlonge ab eoꝵ
meritis separati sunt: Sed forte dicas
quomodo scĩ adherent dõ. & ideo sequit᷑.¬
PRECEPTA TuA ueRITAS.
ad est. Nec
fugere
nec fal
sidelinquimꝰ.
nec a¬
mitam si colamus.
S pestat
om̃a ds̃. omnia uidet.
singulis dicens. Os̃ ad¬
quans egosum. Et quo¬
modo
potest deeẽ. alicubi ds̃.
cũ de sp̃u
dĩ legeris. sp̃s dñi reple¬
uit orbĩ
terrarum: quia ubi dnĩ sp̃s.
ibi dñs ds̃. Cęlum et terram
o compleo dicit dñs. Ubi igitur
deficit qui impl& omĩa. aut quomͦ
deplenitu dine eius om̃s accepim nisi
om̃ib ad ꝓpinquat: Deniq dauid

Expanded text:
ceat, sed is se a lege disterminat — quceat, sed is se a lege disterminat — quostendens propheta legem dei ait: ecce ista est uita, quoniam qui facit quae legis sunt uiuet in eis, quod legi utique conuenit o, nec mihi adpropinquat, quia, etiamsi corporis mei habeat potestatem, animae tamen meae nocere non poterit. denique persecutores martyrum quam longe ab eorum potest cor tuum prope esse, qui etiam labiis non \'quomodo sancti adhaerent deo?\' et ideo sequitpraecepta tua ueradest: nec fugere nec fallere, si delinquimus: nec amittimus, si colamus. Spectat us mundi, et tenebrae prohibent noctis, deo singulis, dicens: Deus apquans ego sum ? Et quomodo potest deesse alicubi Deus, cum de Spiritu Dei legeris: Spiritus Domini replevit orbem terrarum ? Quia ubi Domini Spiritus, ibi Dominus Deus. Coelum et terram ego compleo, dicit Dominus . Ubi igitur deficit qui implet omnia? Aut quomodo de plenitudine eius omnes accepimus, nisi omnibus adpropinquet? Denique Dauid,
Abbreviated transcription (Latin):
misericordiam suam. non scđm merita
ut exaudiat eum dñs scđm
multa peccata. & scđm iudicium suum
ut infirmis opem ferat. Et maximȩ hoc
debemus orare: cumaliquib: urgemur
aduersis. Vnde nonotiose a scõ dauid
p̃missa . ẽ. diuinȩ misericordię postu¬
latio. Sequitur enim .UU. ADPRO¬
ꝑiueuauer̃ ꝑ sequentes me inique
alege aut̃ tua e longauerunt
recus sic posuit. Ad ꝓpin¬
quauer̃ ꝑsequentes me mi¬
quitate Hoc . ẽ. cũ iniqͥtate
me ꝑsequebantur : quanto magis mihi
ad ꝓpinquauer̃. tanto amplius alege
tua separauer̃. qm̃ qui fratrem suum
ꝑsequit᷑ alege secernitur. Lex enĩ
dicit. Diliges dnm dm̃. diliges ꝓxi
mum tuum. Nonergo oderim frãm.
nedicaturmͥ. si frm̃ tuũ non diligis
quem uides. quomodo potes dm̃ diligere
quem non uides: Nescis fratrẽ tuũ
mercem. eẽ. sanguinis xp̃i: Mercẽ gͦ
nondiligis xp̃i : si fratrem nondiligis.
Ergo ꝑ secutor mihi ad ꝓpinquat ut no¬

Expanded text:
persecutione praeuenit; ubi tranquillitas est. ut exaudiat eum dominus semulta peccata, et secundum iudicium suum, ut infirmis opem ferat. et maxime hoc debemus orare, cum aliquibus urgemur aduersis. unde non otiose a sancto Dauid praemissa est diuinae misericordiae postulatio. Sequitur enim: adpropinquauerunt persequentes me i nique, a lege autem tua elongauerunt. Graecus sic posuit: adpropinquauerunt persequentes me iniquitate, hoc est qui cum iniquitate me persequebantur. quanto magis mihi adpropinquauerunt, tanto amplius se a lege tua separauerunt, quoniam qui fratrem suum persequitur a lege secernitur; lex enim tuam mentem, iterum dices ad dominum Iesum: liges proximum tuum. non ergo oderim fratrem, ne dicatur mihi: si fratrem tuum non diligis quem uides, quomodo potes deum diligere quem non uides ? nescis fratrem tuum mercem esse sanguinis Christi? mercem ergo non diligis Christi, si fratrem non diligis. Ergo persecutor mihi adpropinquat, ut no
Abbreviated transcription (Latin):
castitatis : quȩ uaporem grãe pectorib
humanis adolere consuer̃. ut multa
aqua extinguere atq: excludere ñq̃at
caritatem. & flumina eam scłarium
tempestatum nulla concludant. Cum ergo
tanta eccłȩ grã tanta nos p̃mia deuotionis
inuitent. p̃ueniam orientem solem. occur¬
ramus ad eius ortũs antequã dicat. ec ce
adsum. Vult se p̃ueniri soliustitiȩ: & ut
p̃ueniat᷑ expestat. Audi quẽ ad modum
expect& &cupiat p̃ueniri. Dicit angło
ꝑgami eccłȩ. Age pęnitentiam : ceterum
uenio tibi. Dic̃ angło laodiciae. Aemu¬
lare ergo & paenitentiã age: ecce sto ad
ianuam & pulso. & siquis audierit uocem
meã & a peruerit ianuam: in trabo ad eum:
cum corpore ulla clausarum ualuarum
repacula retinere potuer̃: subito se apłi¬
cis penetrabilib in ꝓuisus infudit: sed stu

Expanded text:
caritatis, quae uaporem gratiae pectoribus humanis adolere consuerunt, ut multa aqua extinguere atque excludere non queat caritatem et flumina eam saecularium tempestatum nulla concludant. Cum ergo tanta ecclesiae gratia, tanta nos praemia deuotionis inuitent, praeueniamus orientem solem, occurramus ad eius ortus. antequam dicat: ecce adsum. uult se praeueniri sol iustitiae et ut praeueniatur expectat. audi quemadmodum expectet et cupiat praeueniri: dicit angelo Pergami ecclesiae: age paenitentiam, ceterum uenio tibi. dicit a ngelo Laodiciae: aemulare ergo et paenitentiam age. ecce ianuam et pulso; et si quis audierit uocem meam et-aperuerit ianuam, intrabo ad eum cum corpore ulla clausarum valvarum repagula retinere potuerunt, subito se apcis penetralibus inprouisus infudit. sed stud
Abbreviated transcription (Latin):
nitus om̃is creaturę in quo creata sunt
om̃a in carlestibus & in terra. siueuisi¬
bilia. siur in uisibilia siue sedes. siur do¬
minationes. siur principatus. siue po¬
testatrs. om̃a ꝑ ipsum. & in ipso erra¬
ta sunt. Vnũ ẽigit᷑ uerbum. quod
operat᷑ in singulis. &cũ in singulis
operat᷑. operat᷑ om̃a. & in omnibus.
Hoc uerbum unicũ Apud patrẽ se dif¬
fudit in plurima: quia deplenitudi¬
ne rius om̃s accepimꝰ. Itaq siuidras
singula omniũ quȩ creata sunt in ipso.
uidebis insingulis unũ uerbum eẽ om¬
niũ. cuiꝰ ꝓcaptu nr̃o participes sumꝰ. In
me uerbum ẽ humanũ in alio uerbũ ca¬
leste urrbũ angelorũ inplerisq Sunt
qui habent uerbũ. dominationũ. & po¬
testatũ. Uerbũ iustitię uerbum casti¬
tatis. uerbum prudentiȩ uerbum pir¬
tatis. uerbum etiã uirtutis. Sic unũ
uerbum multa sunt. & multa uerba

Expanded text:
nitus omnis creaturae, in quo creata sunt nitus omnis creaturae, in quo creata sunt omnia in caelestibus et in terra, siue uisibilia siue inuisibilia, siue sedes siue dominationes siue principatus siue potestates; omnia per ipsum etin ipso creata sunt. unum est igitur uerbum quod operatur in singulis, et cum in singulis operatur, operatur omnia et in omnibus. hoc uer- bum unicum apud patrem se diffudit in plurima, quia de plenitudine eius omnes accepimus. itaque si uideas singula omnium, quae creata sunt in ipso, uidebis in singulis unum uerbum esse omnium, cuius pro captu nostro participes sumus. in me uerbum est humanum, in alio uerbum caeleste, uerbum angelorum in plerisque, sunt qui habent uerbum dominationum et potestatum. uerbum est iustitiae, uerbum castitatis, uerbum prudentiae, uerbum pietatis, uerbum etiam uirtutis. sic unum uerbum multa sunt et multa uerba
Abbreviated transcription (Latin):
sicut urrbum qualr erat in principio
qualerrat apud dm̃ sed semetipsum
exinauit formam serui accipiens. ur¬
nit innubeleui. & cũ e& uirtus altissi¬
mi. obbum brauit mariȩ. ut transfigu
raret corpus humilitatis nr̃e. conforme
fien corpori gloriȩ suȩ: sicut ille ergofor
mam mutauit cũ ex uirgine nasceretur.
Ita & nobis sermones dĩ trans figuratiui¬
dentur cũ legunt᷑ in euangłocũ spetresro¬
rũ uidet᷑ inscriptis quasiꝑ speculii quia
tota urritas hic non potest conp̃hendi
Cum autẽ uenerit quod ꝑfectũ est. non
iam ꝑ descensionẽ. non ꝑspetiem ut trans¬
figurati. sed intrgra atq expressa urri¬
tate resplendent. Neq temourat quob
ait. multa uerba custodiã. Quiunũ
uerbum cognouerit: multa uerba cog¬
noscit. In uno multa sunt. & in multis.
unũ ẽ. Probandũ ẽigit᷑. quomodo unũ
uerbum multa sint. & multa unũ uerbu
sint. Nec dificile doceni: cũ duaent apłs
quia ipseẽ imago dĩ in uisibilis primoge¬

Expanded text:
it. Quale erat in principio, quale erat apud Deum: sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Venit in nube levi, et cum esset virtus Altissimi, obumbravit Mariae; ut transraret corpus humilitatis nostrae conforme fieri corpori gloriae suae. sicut ille ergo for- Diam mutauit, cum ex uirgine nasceretur, ita et nobis sermones dei transfigurati uidentur, cum leguntur in euangelio, cum species eorum uidetur in scripturis quasi per speculum, quia tota ueritas hic non potest conprehendi. cum autem uenerit quod perfectum est, non iam per descensionem, non per speciem, ut transfigurati, sed integra atque expressa ueritate resplendeant. Neque te moueat, quod ait: \'multa uerba custodiam\', quia, cum unum uerbum cognouerit, multa uerba cognoscit. in uno multa sunt et in multis unum est. probandum est igitur, quomodo unum uerbum multa sint et multa uerba unum uerbum sit. nec difficile doceri, cum dixerit apostolus, quia ipse est imago dei inuisibilis, primoge
Abbreviated transcription (Latin):
spũ istam magis captiuitatẽ p̃uidenᷤᷤ
qua eos intelligibilis baby lonius
in ꝑpetui erroris uincla subiecit.
& do mesticȩ uirtutis extorres.
destatu paterne deuotionis elimi¬
nans longeq ad fec̃ peregrinatio¬
nis exxilio miserabili dolore de¬
plorat. Nulla enĩ patria uerior
quã fides: quȩ eos quilonge erant
ꝓpe. eẽ. fecit. & aduenas atq pere¬
grinos ciuitatis suꝑnę iure conexu¬
it: sic̃ senptum .e. ergo iam ñ estis
aduenȩ atq pregrini. sed estis ciues
scõrũ : & domesticidĩ. Alibi qq̃
hiere mias dic̃ subhac littera. A¬
peruer̃ inte os om̃s inimici tui.
sibilauer̃ & fremuer̃dentib et
dixer̃ . deglutiuimꝰ eam : tamen
haec ẽ. dies quã sperabamus : in¬
uenimus eum uidimus. Qhic
sicut iudȩorũ populus os aperuit

Expanded text:
spiritu istam magis captiuitatem praeuidens, spiritu istam magis captiuitatem praeuidens, qua eos intellegibilis Babylonius in perpetui erroris uincla subiecit et domesticae uirtutis ex- torres de statu paternae deuotionis eliminans longinquae adfecit peregrinationis exilio, miserabili dolore deplorat. nulla enim patria uerior quam fides, quae eos qui longe erant prope esse fecit et aduenas atque peregrinos ciuitatis supernae iure conexuit, sicut scriptum est: ergo iam non estis aduenae atque peregrini. sed estis ciues sanctorum et domestici dei. Alibi quoque Hieremias dicit sub hac littera: aperuerunt in te os omnes inimicitui, sibilauerunt et fremuerunt dentibus, dixerunt: deglutiuimus eam: tamen haec est dies quam sperabamus, inuenimus eam, uidimus. et hic sicut Iudaeorum populus os aperuit
Abbreviated transcription (Latin):
it uiam iniquitatis. Ille enĩ facili¬
us iniqͥtatem declinat: qui uiaseiꝰ
TERITO HEC LACRIMA¬
bilis series psalmi. sub¬
iecta ẽ. huic littere. Respice in
me et miserere mei : et ñ dominet᷑
mihi om̃is iniquitas. faciem tuam
in lumina suꝑseruũ tuũ. ut ei qͥerat
inumbra mortis populo. caelestis mi¬
sericor diȩ lum̃ oriret᷑. adueniret
xp̃c. remissio peccatorũ. captiuoꝵ
redẽptio subsidiũ laborantium.
Sed quia uenire tardius desideran¬
tib uidebat᷑ : exitus inquit aqua¬
rum tracxer̃ oculi mei. In hiere¬
miȩ quoq: threnis lacrimabilior
series subhac littera .ẽ. Ex pansit
sion manussuas : non .ẽ. qui consolet᷑
eam. Dignam remunerationẽ re¬
cipit : ut quȩ expandentẽ manus
audire neglex̃ : et subalas eius
succedere. ipsa postea expanderet
manus. et consolantem inuenire
non posset . Nam et si ante aduen¬
tũ dñi hieremias captiuitatẽ iu¬
nis deflere uideat᷑: tam̃ ꝓphetico

Expanded text:
it \'uiam iniquitatis\'; ille enim faciliit \'uiam iniquitatis\'; ille enim facilius iniquitatem declinat, qui uias eiumerito ergo lacrimbilis series psalmi subiecta est huic litterae: respice in me et miserere mei et non dominetur mihi omnis iniquitas. faciem tuam inlumina super serum tuum, ut ei qui erat in umbra mortis populo caelestis misericordiae lumen oriretur, adueniret ristus remissio peccatorum, captiuorum redemptio, subsidium laborantium. sed quia uenire tardius desiderantibus uidebatur: exitus, inquit, aquarum traxerunt oculi mei. In Hieremiae quoque Threnis lacrimabilior series sub hac littera est: expandit Sion manus suas, non est qui consoletur eam. dignam remunerationem recepit, ut, quae expandentem manus audire neglexit et sub alas eius succedere. ipsa postea expanderet manus et consolantem inuenire non posset. nam etsi ante aduentum domini Hieremias captiuitatem Iuniis deflere uideatur, tamen prophetico
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt quimetuentes aliquifl proprio
minuere decensu: & iam sopisuptũ
negent. & miseri cordiã detrim̃tũ
putent. Sunt quidegenere uitantes
ignobilitatẽ : flabro sȩcularis ambi¬
tionis agitent᷑ . et sic̃ quassatȩ harun¬
dines huc atq illuc ferant᷑ infesti.
St̃ &iam quidum maiorũ suorũ statũ¬
secunt᷑ : uelud indigna conuersatio¬
ne contenti: neerres quidẽ patrios
existiment declinandos: ut fide
mutandã : perfidiam non arbritren¬
tur : cũ in melius mutare propositũ.
non leuitas sed uirtꝰ. neq culpa sed
grã sit. Alius circensib ludis aut
thre atralib sollicitatus uolupta¬
tib aut ceteris uanitatib occupa¬
tus: ecłam non frequentat. Aliũ
ruris qͥeta delectant : eaq causari
ad ȩcłam rarꝰ accessus. ẽ. Itaq di¬
uerso usu in eundem indeuotionis
errorem ut̃q: concurrit: S qͥomnẽ
uiam iniquitatis odit: ad uniuersa
corrigit᷑ &m̃datur. Et bene posu¬

Expanded text:
Sunt qui metuentes 1184 aliquid proprio Sunt qui metuentes 1184 aliquid proprio minuere de censu, etiam inopi sumptum negent et misericordiam detrimentum putent. sunt qui degenerem uitantes ignobilitatem flabro saecularis ambitionis agitentur et sicut quassatae harundines huc atque illuc ferantur incerti. sunt etiam qui. dum maiorum suorum statusecuntur. ueluti digna conuersatione contenti ne errores quidem patrios existiment declinandos, ut fide mutandam perfidiam non arbitrentur, cum in melius mutare propositum non leuitas, sed uirtus, neque culpa, sed gratia sit. alius circensibus ludis aut theatralibus sollicitatus uoluptatibus aut ceteris uanitatibus occupatus ecclesiam non frequentat; alium ruris quieta delectant eaque causa ad ecclesiam rarus accessus est. itaque diuerso usu in eundem indeuotionis errorem uterque concurrit. sed qui omnem uiam iniquitatis odit, ad uniuersa corrigitur et emendatur. et bene posu
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ uiam odit iniquitatis. Nam
nisi omnẽ uiam iniquitatis oderis:
non potes in omnib prȩceptis dĩ
corrigi. Potest enim fieri ut aliquis
temperet acrudelitatis horrore. lu¬
brico tam̃ deceptꝰ amore meretricis.
et semitas in continentiae iuuenilis
ingressus : in pręssum semel ñqueat
reuocare uestigium. Multos enim
uitia blandiora decipiunt. Ec̃tra:
auertit a se plurimos tristis. et ni¬
miũ seuera crudelitas: sed iuuentus
adamorem liberior ad lapsum iN¬
cautior : ad infirmitatem fragilior.
ad correctionẽ duriorẽ. Alius seres¬
stringit aluxu: sed auaritiae cupi¬
ditate raptatur. Plerũq: enĩ pecca¬
ta huius modisunt. ut si alterũ decli¬
nes incurras alterũ. et naturae usus
adiuuat infirmitatem. Odis tu lu¬
xuriã. quasi frugi. sed frugalitatis
studio habendi cupiditas. frequent̃
in repit. Auaritiȩ ipsi : rapina ẽ
subditicia. Et quanto tolerabilius
propͥa ꝓfundere quã aliena diripere:

Expanded text:
omnem uiam odit iniquitatis: nam omnem uiam odit iniquitatis: nam nisi omnem uiam iniquitatis oderis, non potes in omnibus praeceptis dei corrigi. potest enim fieri ut aliquis temperet a crudelitatis horrore. lubrico tamen deceptus amore meretricis et semitas incontinentiae iuuenilis ingressus inpressum semel non queat reuocare uestigium; multos enim uitia blandiora decipiunt et contra auertit a se plurimos tristis et nimium seuera crudelitas. sed iuuentus ad amorem liberior, ad lapsum incautior, ad infiad correctionem durior est. Alius se restringit a luxuria: sed avaritiae cupiditate raptatur. Plerumque enim peccata hujusmodi sunt, ut si alterum declines, incurras alterum: et naturae usus adjuvat infirmitatem. Odisti luxuriam quasi frugi, sed frugalitatis studio habendi cupiditas frequenter irrepit. Avaritiae ipsi rapina est subdita. Et quanto tolerabilius est propria profundere, quam aliena diripere!
Abbreviated transcription (Latin):
ueritati Om̃a suffestꝰ. om̃a credit
om̃a sperat. om̃a sustinet Caritas
numquam excidet: Inferiorib: tria
perfecta posuit. spem. fidem. caritatẽ.
maiorem autem dix̃ caritatẽ. Et recte:
Caritas enĩ om̃a speract: omã credit.
Cum igitur spes et fides incaritate sit:
non .ẽ. dubium qđ maior caritassit
Et bene sibi respondit ꝓpħt. Suproe
enim dix̃: lex dñi in rep̃hensibilis
conuestens animam. Silex animã
conuertit: utiq quidiligit legis
dilector. ẽ. Deinde in hoc ipso
beati in maculati in uia qui ambu¬
lant in lege dnĩ: Sin maculat̾. ẽ.
qui in lege dĩ ambulat: utiq con¬
uertitur qͥdiligit dĩ legem. Ergo
silex inmaculatũ facit: recte
caritas multitudinẽ operit pec¬
catorum: qr plenitudo legis cari¬
tas . ẽ. Omnem inquit uiam inius¬
tam odio habui. Siis qui precepta
iustitie diligit fac̃ illa quȩ diligit:
utiq is quiodit iniquitatẽ. non fac̃
quod exosus . ẽ. Nec inmerito ad
omnia dñi p̃cepta corrigit᷑ . qui

Expanded text:
itati; omnia suffert, omnia credit, omnia sperat. omnia sustinet. caritas numquam excidit. in inferioribus tria perfecta posuit, spem fidem caritatem, maiorem autem dixit caritatem, et recte; caritas enim omnia sperat, omnia credit. cum igitur spes et fides in caritate sint, non est dubium quod maior caritas sit. et bene sibi respondit propheta. supra enim dixit: lex domini inreprehensibilis, conuertens animam; si lex animam conuertit. utique qui diligit legis dilector est. deinde in hoc ipso beati inmaculati in uia, qui ambulant in lege domini. si inmaculatus est qui in lege dei ambulat, utique conuertitur qui diligit dei legem. ergo si lex inmaculatum facit, recte caritas multitudinem operit peccatorum, quia plenitudo legis caritas est. Omnem, inquit, uiam iniustam odio habui. si is, qui praecepta iustitiae diligit, facit illa quae diligit, utique is. qui odit iniquitatem, non facit quod exosus est. nec inmerito ad omnia domini praecepta corrigitur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat auctorẽ. Claudus erat
mundus. & titubante uestigiofiber¬
fluctuabat. Nonerat malag¬
na inponeret neq: oleũ. neq alli¬
gatura. Om̃e patrimoniũ suũ
in medicis erogauerat mulierilla
euangelica. speciem habens con
gregationis humanȩ : quȩ coibat
exgentib: nec fluentẽ sanguinẽ
& inueterate passionis loetaleꝓ
fluuiũ poterant scłi hiuꝰ medici
restringere. Principis populi
posteritas interierat. & om̃s occi¬
derat eiꝰ hereditas. Videns haec
endidñe. Noniubendi in quit
sed faciendi: qr ñ legatꝰ neq nun¬
tus sed dñs saluatur eratpopu¬
lũ suũ. & ille quidẽ tẽpꝰsciebat
ut ñ differat: & nos nesciebamꝰ quo
melius tẽpore subueniret. A ut
fortas seuult a nob ad moneri. uult
rogari Immosirogat fuerit et
ante tẽpꝰuenit. &uenit ad ficul¬
neã ec ante hoiã uenit. ut dicit
admatre. Illa rogabat ꝓ nob. illa
festinabat dicens uinũ n hnt fili
Responditiħe. Quid mihi et tibiẽ

Expanded text:
uidebat auctorem, claudus erat uidebat auctorem, claudus erat mundus et titubante uestigio fidefluctuabat. non erat qui malagma inponeret neque oleum neque alligaturam. omne patrimonium suum in medicos erogauerat mulier illa euagregationis 1181 humanae, quae coibat ex gentibus: nec fluentem sanguinem, et inveteratae passionis lethale profluvium poterant saeculi hujus medici restringere. Principis populi posteritas interierat, et omnis occiderat ejus haereditas. Videns haec endi, Domine: non jubendi, inquit, sed faciendi; quia non legatus neque nuntius, sed dominus saluaturus erat populum suum. et ille quidem tempus sciebat et non differebat, sed nos nesciebamus quo melius tempore subueniret. Aut fortasse uult a nobis admoneri, uult rogari, immo si rogatus fuerit, et ante tempus uenit. uenit ad ficulneam et ante horam uenit, ut dicit ad matrem. illa rogabat pro nobis, illa festinabat dicens: uinum non habent, fili. respondit Iesus: quid mihi et tibi est,
Abbreviated transcription (Latin):
aduenit. Ac ꝑhoc dominiciad¬
qr legis facta ẽ p̃uaricatio ue¬
iuatꝰ finis legis & consũmatio
at ł donet hominib uniuersa
delicta & abolito esrografode¬
bitox. absoluat om̃s. & liberet
peccatores. Temp̾ẽ faciendi. ut
si in grauescente egritudine ali¬
cuꝰ in cõmodi curras ad medicũ¬
ut citius ueniat. nepostea subue¬
nire ñ possit. Medicꝰ enĩ tunc
amplius desiderat: cũ grauis incu¬
buerit egritudo languenti. Ergo
dolos. fraudes. Auaritiã. temu¬
lentiã. quasi ꝓnob int̃ueniat.
currit ad xp̃m. que solũ tan¬
tis sciebat subueniit possepec¬
catis. Vrget ut ueniat. nec pa
cẽ ascendas: morte sub eas Tot
inꝑiculũ ultimũ mundus urgue¬
tͥ. Ueniut tollas peccatũ mun¬
di. Deniat uita morientib ue¬
niat resurrectio iã sepultis. Pac¬
tu tuũ subueniat: qm̃ nec tua.
prȩcepta ꝓdesse potuer̃. In lege
p̃ceptũ ẽ. in euangło mynisteriũ
Cactus om̃is populus ꝓpriũ non

Expanded text:
advenit: ac per hoc Dominici adadvenit: ac per hoc Dominici adquia Legis facta est praevaricatio, veniat finis Legis, et consummatio qui donet hominibus universa delicta: et abolito chirographo debitorum, absolvat omnes et liberet peccatores. Tempus est faciendi, ut si ingravescente aegritudine alicujus incommodi, curras ad medicuut citius ueniat, ne postea subuenire non possit. medicus enim tunc amplius desideratur, cum grauis incubuerit aegritudo languenti. ergo dolos fraudes auaritiam temulentiam, quasi pro nobis interueniat, currit ad Christum, quem solum tantis sciebat subuenire posse peccatis, urget ut ueniat nec paticem ascendas, mortem subeas. totus in periculum ultimum mundus urgetur: ueni ut tollas peccatum mundi. ueniat uita morientibus, ueniat resurrec-tio iam sepultis. factum tuum subueniat, quoniam nec tua praecepta prodesse potuerunt. in lege praeceptum est, in euangelio ministerum. Caecus omnis populus proprium non
Abbreviated transcription (Latin):
traneus. qui seruu se confitrt᷑. Bene
ait seruus tuus sũ. Seruus enĩ:
uoluntatẽ dñi sui fac̃. Seruus quȩ¬
nt seruitutis stipendia: remune¬
rationẽ ñsperat. Serius dnñ. ñ
potest idẽ seruus eẽ peccati. &i
deo intellectũ darisibi poscit: ut
possit cauere peccatũ Habebat¬
quidẽ intellectũ. sed ut redunda¬
re sibi crederet uberioiẽ requirie.
Estaut̃ & intellectꝰ naturę ẽ intel¬
lec tꝰ non bonꝰ. Ideo salomonait.
Intellectꝰ aut̃ bonꝰ dat grãm. Nã
si om̃is intellectꝰ bon̾eẽt: ñ opꝰfu¬
iss& additam̃to Iure ergo gram
dñi suiquerit. Alit̃ enĩscireñ
potest secreta dni. nisi intellec¬
c̾ sp̃utalis munꝰ acceperit. Ha¬
bes hoc inhieremia. Notũmi
notũ fecerit hominib mysteriũ
suũ. scire ñ possumꝰ. Sequit᷑ uer¬
siculus ui. Tẽpus. ẽ. faciendidne
dissi pauer̃ legem tuam iniqui :¬
ene ait tẽpꝰ faciendiẽt Est
enĩ tẽpꝰtacendi. & tẽpꝰlo¬
quendi. Sed loquenditẽ pꝰ

Expanded text:
t qui seruum se confitetur; bene ait: seruus tuus sum. seruus enim uoluntatem domini sui facit, seruus quaerit seruitutis stipendia, remunerationem sperat. seruus domini non potest idem seruus esse peccati et ideo intellectum dari sibi poscit, ut possit cauere peccatum. habebatquidem intellectum, sed non ut redundare sibi crederet; uberiorem requirit. Est autem et intellectus naturae et est intellectus non bonus. ideo Salomon ait: intellectus autem bonus dat gratiam. nam si omnis intellectus bonus esset, non opus fuisset additamento. iure ergo gratiam domini sui quaerit; aliter enim scire non potest secreta domini, nisi intellectus spiritalis munus acceperit. habes hoc in Hieremia: notum minotum fecerit hominibus mysterium suum, scire non possumus. Sequitur uersiculus sextus: t empus est fdissipaverunt legem tuam iniqui. Bene ait tempus faciendi esse; Est enim tempus tacendi, et tempus loquendi . Sed loquendi tempus
Abbreviated transcription (Latin):
ferebat. Om̃a ds̃ tẽpore fet̃. Quid¬
quit fac̾ nonẽ. extratrpꝰ. sed totũ
oportunũ ẽ. quod fecerit. Qmtẽ
pore suo aduenit. Om̃e enĩtẽ pꝰ.
oportunũ salutis. Mihil p̃ꝓperũ
ꝓsalutate periclitantantiũ: sed uo¬
lebat expectare ad huc synagoge
correctionẽ: Ideo ante tẽpꝰ adfi¬
culneã uenit:. hocẽ iudȩis citouel¬
nit. oportune gentib Citouenit
perituris: cõmodo credituris. Seqͥ¬
tur uersus uii. Propt̃ hoc dilexi
mandata tua super auruaa
legis: spe futur& bono defer̃. Man¬
datũ ẽ enĩ dñi. ad tende tibi nede¬
relinquas leuitẽ. ꝑ om̃e tẽpꝰ quouix¬
eris suꝑ terrã. Quis ẽ iste leuites:
intellegis si consideres quisitille
qui uenit ministrarȩ: quisacer¬
dos in aetͬnũ. Aiud mandatu
Ait. Custodi m̃s &̃ nouorũ. ecfa¬
cies pascha dño dõtuo. &infra.
Inloco que elegerit dñstuus inuo¬
cari nom̃ suũ ibi occides paschaues¬
pen ad occasũ solis. intẽpore quoex¬
isti deegrpto. Ergo mandata di ha¬

Expanded text:
omnia deus tempore fecit. quicquid facit, non est extra tempus, sed totum oportunum est quod fecerit. et mihi tempore suo aduenit; omne enim tempus oportunum saluti, nihil praeposterum pro salute periclitantium. sed uolebat expectare adhuc synagogae correctionem. ideo ante tempus ad ficulneam uenit, hoc est Iudaeis cito uenit, oportune gentibus; cito uenit perituris, commode credituris. Sequitur uersus septimus: propter hoc dilexi mandat a t ua super aurum legis spem futurorum bonorum deferunt; mandatum est enim domini: adtende tibi, ne derelinquas leuiten per omne tempus quo uixeris super terram. quis est iste leuites ? intellegis, si consideres, qui sit ille qui uenit ministrare, qui sacerdos est in aeternum. aliud mandatum ait: custodi mensem n ouorum et facies pascha domino deo tuo, et infra: in loco quem elegerit dominus deus tuus inuocari nomen suum i b i, occides pascha uespere ad occasum solis in tempore quo existi Aegypto. ergo mandata dei ha
Abbreviated transcription (Latin):
nullã spemueniȩ prae sumerent.¬
& in eccła quanto artiora prae¬
cepta. tantosine uenia putarent
ẽẽ peccata. Ideoq Ait octauo
uersiculo .viii. Propterea a
om̃a mandatatua corrigebar : omnẽ
uiam in iustã odio habui
erito corrigebat᷑: qm̃dili¬
gebat. Carita senĩ: multi¬
tudinẽ operit peccatox. Clide
quanta operiat: quanta corrigat.
Caritas. patiens ẽ. benigna est. Ca¬
ritas. nonemulatur. nonagit ꝑ perã.
non inflatur. non .ẽ. ambitiosa ñ

Expanded text:
nullam spem ueniae praesumerentnullam spem ueniae praesumerent et ecclesiae quanto sanctiora praecepta, tanto sine uenia putarent esse peccata. Ideoque ait octauo uersiculo: propterea ad omnia mandata tua corrigebar, omnem m uiam iniustam odio habui. merito corrigebatur, quoniam diligebat; caritas enim multitudinem operit peccatorum. uide quanta operiat, quanta corrigat: caritas patiens est, benigna est, caritas non aemulatur, non agit perperam. non inflatur. non est ambiti
Abbreviated transcription (Latin):
tura huiꝰ modi. ut sipolire & le¬
uigare cũ uelis. asperet᷑ Magis
usuminuit᷑. Estaut̃ quoda geni¬
tali opere naturae euglyfus. hocẽ.
studio dignꝰ habet̾. Difficile in¬
uenit᷑. & reꝑtꝰ raro. tam̃ in usu ho¬
minũ ẽ. quasiis que diues regina
miratasit. Sed ia sic̃ trogodytȩ
illi quasi pratiore mansionis in¬
uento repetier̃ dom̃ũ: ita & nos
emulom̃to more huꝰ recepto. rebe¬
am eo unde deuertimꝰ. Nec parẽ.
nos oinam̃tis regiis diutius ser¬
monis nr̃iquȩ dã ad mouere
Sbra cluia: cũ habeamꝰ inmanib
cruce xp̃i. quã ad monet ꝓphe¬
ta suꝑ aurũ & copation p̃feren¬
dã. quȩ ab om̃ierrore culpaq
reuocat et coirigit. Quis enĩ
iustoꝵ ñ ambiataxp̃i in morte
solatiũ in resurrectione consoi¬
tiũ :: Non reflectat gradũ quan¬
doaudiat sibi suꝑoia om̃a pec¬
catadonari : Hoc em̃ pleriq a
conuersionis studio reuoresole¬
bant: quod delictox suox conscri

Expanded text:
tura huiusmodi, ut, si polire et letura huiusmodi, ut, si polire et leuigare eum uelis, asperetur magis, et usu minuitur. est autem quodam genitali opere naturae euglyphus, hoc est studio dignus haberetur, difficile uenitur et repertus raro tamen in usu hominum est, quasi is quem diues regina mirata sit. Sed iam. sicut Trogodytae illi quasi pretio suae remansionis inuento repetierunt domum, ita et nos emolumento morae huius recepto redeamus eo. unde deuertimus. nec par est nos ornamentis regiis diutius sermonis nostri quaedam admouere brachia. cum habeamus in manibus crucem Christi, quam admonet propheta super aurum et topazion praeferendam, quae ab omni errore culpaque reuocat et corrigit. quis enim iustorum non ambiat Christi in morte solacium, in resurrectione consortium? quis non reflectat gradum. quando audiat sibi superiora omnia peccata donari? hoc enim plerique a conuersionis studio reuocari solebant, quod delictorum suorum conscii
Abbreviated transcription (Latin):
tis se domũ ex arabis negotiatori¬
b: aduenientib: uendidisse : Ab
illis emisse filonẽ & matrẽ ptho¬
lomei secundi cui nom̃ erat beron¬
ce ab ipso cẽ p̃latũ : illã aut̃ qu auis
regalib ornam̃tis ab undarer. supͣ
modũ tam̃ colore eiꝰ stupe factã ela¬
borasse. ut duutius species tã p̃tiosi
lapidis ñ lateret. Ideoq studiũ ciꝰ
quesitũ lapidẽ in usus frequentio¬
res inuenisse Diximꝰ quomodo in¬
notuerit topation lapiis: nunc
expressius deciꝰ qualitate dicamꝰ
hoc
hocẽ quȩda tẽperata ꝑmixtio
lis chry sopꝰaso. seđm utrũq ue¬
lut quasdã extendens colorẽ figu¬
ras. Et plenius quidẽ a peritisfer¬
t extendere. Est aut̃ pasycrus. et
satis purꝰ. & chrysochrus et pin¬
guis Resplendenti similis. ma¬
xime cũ solis splendore ꝑcutit᷑
Estetiã pulcherrimꝰ et mirabilis
supͭ om̃s chry sop̃sos magnitudi¬
ne. et ut dixi uisupinguior Na¬

Expanded text:
tisse domum et Arabis negotiatoritisse domum et Arabis negotiatoribus aduenientibus uendidisse. ab illis emisse Philonem et ad matrem Ptolomaei secundi, cui nomen erat Beronice, ab ipso esse perlatum. illam autem, quamuis regalibus ornamentis abundaret, supra modum tamen colore eius stupefactam elaborasse, ut diutius species tam pretiosi lapidis non lateret, ideoque studio eius quaesitum lapidem in usus frequentiores uenisse. Diximus quomodo innotuerit topazion lapis; nunc expressius de eius qualitate dicamus. hoc est quaedam temperata permixlis chrysoprasso, secundum utrumque uelut quasdam extendens colorum figuras, et plenius quidem a peritis fertur extendere. est autem parygrus et satis purus et chrysochrus et pinguis, resplendenti similis, maxime cum solis splendore percutitur. est etiam pulcherrimus et mirabilis super omnes chrysoprassos magnitudine et, ut dixi, uisu pinguior. na
Abbreviated transcription (Latin):
danȩ constitutionis & suꝑ ornam̃¬
ta solis eclunȩ. stellarũq: p̃tiosa
munilia : dilexi audientiã domi¬
nicȩ passionis. Plus enĩ redimen¬
do mihi contulit quã creando.
Iunc enĩ sine sensu natꝰ sũ. nunc cũ
uoluntate seruatꝰ. Sed ñ quicũq
dic̃ dilexi mandatatua suꝑ au¬
rũ &topation. Non dic̃ auarꝰ qͥ
auro incubat. diuitias in hiat . or¬
nam̃ta desiderat sed ille dic̃ qui
continentiã sens. nunc decopatio
la pide ex primamꝰ istoriã. De quo
inuenimꝰ scriptũ inistoria xenocra¬
tis: quiscripsit quasi lithos. nomen.
Mascieũ ł inueniri circa thebaidis
ciuitatẽ alabastrũ ł topationut
aliqui putant. Vnde & nomi¬
natꝰ ẽ. ab eo in quogignereturlo¬
co Sunt aut̃ quiputauer̃ insu¬
lã ñ cupari topazion: ad qua
ad pulsos trogoditas orta subito
cũ motione maritima: quod naui¬
um usũ non haberent regredine¬
quiuisse : de inde plurimo in mo¬
rantes tẽpore in insula inuenisse.
lapidẽ & delectatos colore eiꝰ repe¬

Expanded text:
utionis et super ornamenta solis et lunae stellarumque pretiosa monilia dilexi obaudientiam dominicae passionis. plus enim redimendo mihi contulit quam creando; tunc enim sine sensu natus sum, nunc cum uoluntate seruatus\'. sed non quicumque dicit: dilexi m a ndata tua super aurum et topazion. non dicit auarus qui auro incubat, diuitiis inhiat. ornamenta desiderat, sed ille dicit qui continentiam sensus, nunc de topazio lapide exprimamus historiam. de quo inuenimus scriptum in historia Xenocratis, qui scripsit quasi Lithognomonem, nasci eum uel inueniri circa Thebaidis ciuitatem Alabastrum uel Topazion, ut aliqui putant. unde et nominatus est ab eo loco in quo gigneretur. sunt autem qui putauerunt insulam nuncupari Topazion. ad quam adpulsos Trogodytas orta subito commotione maritima, quod nauium usum non haberent, regredi nequiuisse. deinde plurimo inmorantes tempore in insula inuenisse lapidem et delectatos colore eius repe
Abbreviated transcription (Latin):
meditatione examinata uideantur.
Sed ipsa deliberationis susceptio docta
definitione distinguitur: ut diuersarũ¬
cogitationum concursus auferat dicens.
In quo corrigit iuurnior uiam suam
Hinc enim deliberantis est finis. quouiã
suam corrigat. Et respondit. Incusto
diendo uetbatua. Etbene ad dm̃ con¬
uersus respondit deliberanti. quasi p̃cr.
at que otatione delata. consilium hoc
dñi inspiratione repperit. ut non pre¬
sũptionis humanȩ. sed dignationis
diumae remedium crederetur
Mens enim nr̃a uerborum caelestiũ
conspersa seminibus. quae ante degene¬
rabat instirpibus. melioris cultꝰ aedere
fructusq afferre incipit. Dingamus
igitur semitas nr̃as. nec tortuosi ser

Expanded text:
meditatione examinata uideantur. meditatione examinata uideantur. sed ipsa deliberationis susceptio docta definitione distinguitur, ut diuersarucogitationum concursus auferat, dicens: in quo corrigit iuuenior uiam suam? hic enim deliberantis est finis, quo uiam suam corrigat. Et resdiendo verba tua. Et bene ad Dominum conversus respondit deliberanti, quasi prece atque oratione delata consilium hoc Domini inspiratione repererit; ut non praesumptionis humanae, sed dignationis divinae remedium crederetur. Mens enim nostra verborum coelestium conspersa seminibus, quae ante degenerabat in stirpibus, meliores cultus edere, fructusque afferre incipit. Dirigamus igitur semitas nostras, nec tortuosi ser
Abbreviated transcription (Latin):
SUAM
Iuperiorum octo uersuum. non absur¬
da nobis crcidit disputatio: ideoq &
sequentia ꝑsequi studium fuit Et
primum literȩ secunde. hoc est b&h.
interprȩtatio consiedrram darst: quae
iilatinum conuersa. confusio decla¬
ratur. Sead quiꝰam suam corrigit. non
cunfunditur Urrum. quia is quicor¬
rigit. ante merore fuit. Quo modo
enim corrigitur. nisi quod ante defix:
tiar luxu ac lasciu ar atatis captus in¬
lecebris: ubi adiuuentutis ꝓurctus con¬
finia sobriamente resipiscit tanquã
confusus animo. quo modo rrubescen¬
da deponat. & plena ꝓbitatis assumat:
diusecum uoluit. & diuersis fluctuanis
cogitationibis librat atq examinat si¬
prriora obliuiscens. & ea quae sunt priora
appitens. quem ad modum uiam suam
corrigat. offinsionemq ad olescentioris
artatis seria iuurntutis fronte pretexat
Unde nebiudubit& huius modi & incer¬
tohereat: Dat ꝓphita consilium qua¬
sicd̾mto ipse deliberans. Tunc enim sa¬
lubriora consilia credimus: si ꝓpensiorae

Expanded text:
suam? superiorum octo uersuum non absurda nobis cecidit disputatio, ideoque et sequentia persequi studium fuit. et primum litterae secundae, hoc est \'Beth\', interpretatio consideranda est. quae in Latino conuersa \'confusio\' declaratur. sed qui uiam suam corrigit, non confundetur. uerum quia is, qui corrigit, ante in errore fuit — quomodo enim corrigitur, nisi quod ante deflexutiae luxu ac lasciuae aetatis captus inlecebris, ubi ad iuuentutis prouectus confinia sobria mente resipiscit, tamquam confusus animo, quonam modo erubescen deponat et plena probitatis adsumat, diu secum uoluit et diuersis fluctuans cogitationibus librat atque examinat posteriora obliuiscens et ea quae sunt priora appetens, quemadmodum uiam suam corrigat offensionemque adulescentioris aetatis seria iuuentutis fronte praetexat. unde ne diu dubitet huiusmodi et m incerto haereat, dat propheta consilium quasi cum eo ipse deliberans; tunc enim salubriora consilia credimus, si propensiore
Abbreviated transcription (Latin):
non quȩ siuimꝰ quȩ scłi st̃ non quesiuim par¬
tẽ depossessionib sed te elegimꝰ portionẽ
notui sermonis erigit᷑ Sanitatẽ donas
aliis: quundigebas ipsetuȩ salutis aux¬
lio Reliquisti ergo quȩ habebas. & cę¬
pisti quȩ ñ habebas. Xp̃s tibi portio ap̃s
tibi possessio ẽ Illius nom̃ tibi munificũ
illius nom̃ tibi ẽ fructuosũ. illius nom̃ti¬
bi tributa dependit. & bona tributa ñ
pecuniȩ sed gr̃ę. Portiotua ñ ariditate
siccat̾ ñ im brediluit̾. ñfrigore unt̾. ñ
tẽpestate quassat̾. Perdiem sol ñurette.
neq luna ꝑ noctẽ Serua portionẽ. quã
elegisti. Caẽ eñ portio: quã terrenȩ par¬
tes aequare ñ posit̃. Qid̃ enĩ ẽ qđ confer¬
ripossit his dequib ds̃ dicit. & inhabita¬
bo in his: qiđ magnificentius hospitio&
lesti: qiđ beatius possessione diuina: &
de ambulabo in qiđ in his. Alii quȩ run

Expanded text:
non quaesiuimus quae saeculi sunt, non quaesiuimus parnon quaesiuimus quae saeculi sunt, non quaesiuimus partem de possessionibus, sed te elegimus portionem. no tui sermonis erigitur; sanitatem donas aliis qui indigebas ipse tuae salutis auxilio. reliquisti ergo quae habebas et cepisti quae non habebas. Christus tibi portio, Christus tibi possessio est; illius nomen tibi munificum, illius nomen tibi est fructuosum, illius nomen tibi tributa dependit et bona tributa, non pecuniae, sed gratiae. portio tua non ariditate siccatur, non imbre diluitur, non frigore uritur, non tempestate quassatur; per diem sol non uret te neque luna per noctem. serua portionem quam elegisti; ea est enim portio, quam terrenae partes aequare non possunt. quid enim est quod conferri possit his, de quibus deus dicit: et inhabitabo in his? quid magnificentius hospitio caelesti, quid beatius possessione diuina ? et deambulabo, inquit, in his. alii querun
Abbreviated transcription (Latin):
tio: Ait Uenit enĩ hunis mundi princeps.
& inme inuenit nihil. Meritoq imitato
res sui eẽ uolens ait. Nolite possidere aurũ
neq argentũ. neq pecuniã Vnde petrus
ostendes in dõ portionẽ sibieẽ non in sđo ait
Argentũ & aurũ non habeo. sed quod habeo
dotibi: innomine ihũ nazareni. surge &ã¬
bulã. Hocẽ in portione mea diuessũ: In por
tionemea potenssũ. Menito tales p̃sumo
fructus istius portionis. ut salus & uita done¬
t᷑ qr hocẽ istius patrimoniũ portionis. quã
elegimihi. Diat hoc cdaudo. & surrecit
quierat claudus. ab utero matris suȩ. Quo¬
mado ergo p&rus poterat portionis sur dãp¬
na sentire quiã naturãt parabat ᷑. Quare
non habes argentũ. atq aurũ. petre dic
nobis dic&iã quid sit istud qđ haberete
dicis qui om̃a quȩ habebas te reliquisse
dixisti. Sic enĩ locutus es dño Eccenos
om̃a dereliquimꝰ. & secuti sumꝰte. hoc ẽ¬

Expanded text:
tio, ait: uenit enim huius mundi princeps tio, ait: uenit enim huius mundi princeps et in me inuenit nihil, meritoque imitatores nos sui esse uolens ait: nolite possidere aurum neque argentum neque pecuniam. unde Petrus ostendens in deo portionem sibi esse, non in saeculo, ait: argentum et aurum non habeo, sed quod habeo do tibi: in no-. mine Iesu Nazareni surge et ambula, hoc est: portitione mea potens sum. merito tales praesumo fructus istius portionis, ut salus et uita donetur. quia hoc est istius patrimonium portionis quam elegi mihi. Dixit hoc claudo, et surrexit qui erat claudus ab utero matris suae. Quomodo ergo Petrus poterat portionis suae damna sentire, qui naturae damna reparabat? 7. Quare eas argentum atque aurum, Petre, dic nobis: dic etiam quid sit istud quod habere te dicis, qui omnia quae habebas, te reliquisse dixisti. Sic enim locutus es Domino: Ecce nos omnia reliquimus, et secuti sumus te , hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
secularẽ sibi noniu dicant portionẽ. fiant
cȩlestis possessio: ł hoc solũ nouerint possi¬
dere. hoc ẽ fidei & deuotionis obsequiũ. mul¬
toditiores. quã qui possessionũ suarũ spati¬
aampla diffundunt. Quantũ lib& fines
extendant suos: & terra deficit. & mare
inludit. insanas cupiditates. &pendunt
tributa maiora quã fructus sunt aturro
istenihil sibi possidens nulli nisidõ militat
supra terrã eius ẽportio. non cũ terra deficit.
non manclaudit᷑. Cui portio ds̃ est. totius
possessor ẽnaturȩ ꝓagrisigit᷑ ipse sibisa¬
tisẽ. habens bonũ fructũ quinũquã possit
perire ꝓd omib satisẽ sibi : ut sit: abitatio
dñi & dĩtẽplũ quo nihil potest rẽp̃ciosius.
Quid em̃ p̃tiosius dõ : aut qiđ deẽ eiuiro qui
potest dicere. non contingat mihigloriari.
in hoc princeps mundi huius sibi consortiũ
uendicare. in quo mhilsuũ inuenit. Ideo¬
q dñs quiuenit docere. ut firret nobis ds̃por¬

Expanded text:
ecularem sibi non uindicant portionem, fiant caelestis possessio; uel hoc solum nouerint possidere, hoc est fidei et deuotionis obsequium, multo ditiores quam qui possessionum suarum spatia ampla diffundunt. quantumlibet fines extendant suos, et terra deficit et mare includit insanas cupiditates et pendunt tributa maiora quam fructus sunt. at uero iste nihil sibi possidens nulli nisi deo militat, supra terram eius est portio, non eum terra deficit, non mari clauditur. cui portio deus est, totius possessor est naturae. pro agris igitur ipse sibi satis est, habens bonum fructum qui numquam possit perire; pro domibus satis est sibi, ut sit habitatio domini et dei templum, quo nihil potest esse pretiosius. quid enim pretiosius deo aut quid deest ei uiro, qui potest dicere: non contingat mihi gloriari in hoc princeps mundi huius sibi consortium uindicare, in quo nihil suum inuenit. Ideoque dominus, qui uenit docere, ut fieret nobis deus por
Abbreviated transcription (Latin):
laedia mesiñ sacrificarim. Sigũ
ñtimebas telediame. me ad sa¬
crisiciũ ñ conpellebas. Ego aut ẽ
ñ cetimens contep̃nominas
tua s. & omã idolatua ster¬
cora conputans dm̃ solũ qui
regnat incelis adoro: Audiens

Expanded text:
laedi, si non sacrificavero; si enim non timeres te laedi a me, me ad sacrificium non compelleres. Ego autem te non timens contemno minas tuas, et omnia idola tua, quasi stercora computans, Deum solum qui regnat in coelis, adoro. 17. Audiens
Abbreviated transcription (Latin):
posterior quasi fundato iurtutis ꝓcessu.
retribui sibr secundum fidei operisq
certamina dep̃catꝰ. Si quidẽ &iam
paulus. qui ante dixerat. non sum
dignus uocari a postolus. postea ait.
Rrpositar̃ mihi corona iustitiȩ: quared¬
dit mihi dñs in illa die iustus iudex
Nonsolũ aut̃ mihi: sed ec his qui diligũ
aduentũ rius: & apłs sibi pollicrtur.
hic aut̃ uerecundius adhuc p̃cat᷑ ꝗđ
utiq: non in solentis arrogantiȩ sed in¬
nocentis est conscientiȩ. Ab ipsocuisit¬
uirris pecere mercedẽ. quã desperare

Expanded text:
posterior , quasi fundatus virtutis processu, posterior , quasi fundatus virtutis processu, retribui sibi secundum fidei operisque certamina deprecatur. Siquidem etiam Paulus, qui ante dixerat: Non sum dignus vocari apostolus , postea ait: Reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die, justus judex: non solum autem mihi, sed e t his qui diligunt aduentum eius. et apostolus sibi pollicetur, hic autem uerecundius adhuc precatur, quod utique non insolentis adrogantiae, sed innocentis est conscientiae, ab ipso cui seruieris petere mercedem, quam desperare
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo sup̃ ipse dauid ait: non
secundũ peccatanrã reddas nobis neq
scđm iniquitates nr̃as restituas nobisa
Q hic poscit retributionẽ : illa uidit᷑ uox
peccatoris rẽ: harc bene sibi conscii.
qui p̃mia boni operis exposcat. Unde
possumus &iam hoc intelligere quod
rius ꝑsona psalmꝰ iste formitur: quina¬
tus ex uirgine ꝓtotius mundi redemp
tione. ad dextrrã patris sederep̃su¬
mat. sicut ipse ait. Amodo ui de¬
bitis siliũ hominis seden tr ad
dextrrã uirtutis Non est tamen
alienũ: nec arrogans. Sirñ dauid
remunerationẽ adnõ dõ suo ꝓegre¬
giis laborib postulit. p̃rogatiua
r̃ fidei atq iustitiȩ de dñi fauore
lans humano magis dubita uit affectu.
quam apostolica auctoritate p̃sump¬
sit : in ru angelio quoq docemur ha¬
bere fidem: & non hesitare dihis q̃
supra hominẽ s̃gerendis Merito ergo
đd insuperionb quasi ad huc in ꝑfec¬
tus sicundum prccata sibi redire fugit
atq diclinat: in hͦ autẽ psalmo quiest

Expanded text:
uomodo supra ipse Dauid ait: non secundum peccata nostra reddas nobis neque secundum iniquitates nostras restituas nobis, et hic poscit retributionem ? illa uidetur uox peccatoris esse, haec bene sibi conscii, qui praemia boni operis exposcat. unde possumus etiam hoc intellegere, quod eius persona psalmus iste formetur, qui natus ex uirgine pro totius munditione ad dexteram Patris sedere praesumat, sicut ipse ait: Amodo videbitis Filium hominis sedentem ad dexteram virtutis . 3. Non est tamen alienum, nec arrogans, si etiam David remunerationem a Domino Deo suo pro egregiis laboribus postulet. Praerogativa est fidei atque justitiae, de Domini favore lans, humano magis dubitavit affectu, quam apostolica auctoritate praesumpsit. In Evangelio quoque docemur habere fidem , et non haesitare de iis quae supra hominem sunt, gerendis. Merito ergo David in superioribus, quasi adhuc imperfectus, secundum peccata sibi reddi refugit, atque declinat: in hoc autem psalmo qui est