comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊̃ ab adu̾sario. ⁊ si ẜuus
int̾ogetur. nlła ent intoga¬
tioñ magis quam si ẜuus
int̾roget. ¶ Alius ꝓ alio ñ
depet respõcdere cogi. an he¬
de se eni debet qs iniudito
int̾ogari hoc ẽ cum ip̃e ꝯue¬
fendĩt bis sic ł quota exp¬

Expanded text:
sed et ab aduersario. Sed si seruus interrogetur, nulla erit interrogatio, non magis quam si seruus interroget. Alius pro alio non debet respondere cogi, an hedebet quis in iudicio interrogari, hoc est cum ipse conuefendit heres uel quota ex
Abbreviated transcription (Latin):
te sit. falso respoderit. ip̃e ꝗdẽ
defensor adu̾sario tenebitũ
ip̃i aũt quẽ defẽdit nsłm fa¬
cit preuiditiũ. ueram itaq
ẽẽ celsi snĩam dubiũ no est.
An ergo nõ uideatur defen

Expanded text:
te sit, falso responderit, ipse quidem defensor aduersario tenebitur, ipsi autem quem defendit nullum facit praeiudicium. ueram itaque esse Celsi sententiam dubium non est. an
Abbreviated transcription (Latin):
mote postea ꝓlate sũt. cur
offitiosũ. uł irtitum testa¬
m̃tum fũt ꝓnutiatum. ñ
eñ inꝓbe respõderit. s scrip¬
ex ꝯtͣctu obligatus ꝓquo
pulsabiturdum ab aduer¬
apretore fuĩt int̾ogatus i¬
chil fac̾ pretoris auctorita.
fi ip̃ius respõ sum siue mẽ¬
¶ Ddatium . qui iusto errore ⁊¬
ductus negam̃t se hrdem.
ueia dignus ẽ. ẜ ⁊ siqs si¬
ꝓxima sit. celsus scrib.lice̾¬

Expanded text:
motae postea prolatae sunt? cur officiosum uel irritum testamentum fuerit pronuntiatum: non enim improbe respondit, sed scripex contractu obligatus pro quo pulsabitur, dum ab aduera praetore fuerit interrogatus, nihil facit praetoris auctoritas, sed ipsius responsum siue mendacium. Qui iusto errore ductus negauerit se heredem, uenia dignus est. Sed et si quis sixima sit. Celsus scribit lice
Abbreviated transcription (Latin):
certa pte fuĩt institutus.⁊
curei resposum noceat. ¶C
tacuit quoq apd pretorem
in ea causa ẽ. ut institutaa
actioẽ in solidum ꝯueiatur
quasi negram̃t se h̾ndem eẽ
nam qui om̃nio nõ respode¬
rit ꝯtumax ẽ ꝯtumatie au¬
tem pena hac ferre debet. ũ
insolidũ ꝯuẽiatur. quẽ ad¬
modũ si negass. quia preto¬

Expanded text:
certa parte fuit institutus? cur ei responsum noceat? Qui tacuit quoque apud praetorem, in ea causa est, ut instituta actione in solidum conueniatur, quasi negauerit se heredem esse. nam qui omnino non respondit, contumax est: contumaciae autem poenam hanc ferre debet, ut in solidum conueniatur, quemadmodum si negasset, quia praeto
Abbreviated transcription (Latin):
Siqs cũhrs nõ eẽt intoga¬
tus respoderit ẽx ꝑte se brdẽ
ẽẽ sic ꝯueniet᷑ atq si ex ea ꝑ¬
te h̾rs eet. fides eni eius cõt
se habebitur. ¶Qui ex q̃¬
drante hrs uł om̃ino cum
heres nõ ẽẽt. respodit se p̾r¬
dem eẽ exasse. masse instu¬
ta actioe ꝯueietur. ¶Siq̃s
cum eet ex semisse hr̃s. di¬
xenit se exquadr̃ate: mẽda¬
ris portioĩs bidem asseue

Expanded text:
 cum heres non esset, interrogatus responderit ex parte heredem esse, sic conuenietur, atque si ex ea parte heres esset: fides enim ei contra se habebitur. Qui ex quadrante heres uel omnino cum heres non esset responderit se heredem ex asse, in assem instituta actione conuenietur. Si, cum esset quis ex semisse heres, dixerit se ex quadrante, mendaris portionis heredem adseue
Abbreviated transcription (Latin):
ri uelimus. int̾rogare iniu¬
re anedes eius uel locussit
ex quodãpnum timeatur.
et ꝓqua ꝑte ut si neget su¬
um prediũ eẽ. nec caueat ⁊¬
damyni infecti. aut cedere
aũ si reͣsistendũ putauĩt. q̃¬
si dolo u̾satus t̃dere ꝯpellat.¬

Expanded text:
ri uelimus, interrogare in iure, an aedes eius uel locus sit, ex quo damnum timeatur, et pro qua parte, ut, si neget suum praedium esse nec caueat damni infecti, aut cedere aut, resistendum putauerit, quasi dolo uersatus tradere compellat
Abbreviated transcription (Latin):
deliberant. ¶Intclum int̾o¬
gatus qs an hrs sit nõ cogi¬
tur respodere. ut puta si con¬
trou̾siam ħnlitatis ab ali¬
opatitur. ⁊ ita diuus adria¬
nus ꝯstituit ne aut nega¬
do se hrde preudicet sibi
aut dicẽdo hrdem illigetũ

Expanded text:
deliberant. Interdum interrogatus quis, an heres sit, non cogitur respondere, ut puta si controuersiam hereditatis ab alio patiatur: et ita diuus Hadrianus constituit, ne aut negando se heredem praeiudicet sibi aut dicendo heredem illigetur
Abbreviated transcription (Latin):
tcẽs litigatorib suffitiũt
ea que ab adu̇sa ꝑte ex̃ p̃s¬
sa fuerũt apud iudices. u̾
in hrditatib uł in alus re¬
tiomib̃ ido pretor ꝓposuut
quia sciebat difficile ẽẽ ei
quib̃rdem. bonoꝵue pos¬
sessorem ꝯuenit ꝓbare ali¬
quẽ ẽẽ hrdem bonoꝵ ue pos

Expanded text:
es litigatoribus sufficiunt ea, quae ab aduersa parte expressa fuerint apud iudices uel in hereditatibus uel in aliis retionibus ideo praetor proposuit, quia sciebat difficile esse ei, qui heredem bonorumue possessorem conuenit, probare aliquem esse heredem bonorumue pos
Abbreviated transcription (Latin):
Heres inuure ĩ¬
terogadus est¬
parte is cũ quo agẽ uelit he¬
res sit. E aut interrogatio ⁊¬
tũc necẽssaria cũ inꝑsonã sit
actio. ⁊ ita si c̾tum petatur.⁊
nedum ignoret actor qua¬

Expanded text:
heres in iure interrogandus estparte is, cum quo agere velit, heres sit. est autem interrogatio tunc necessaria, cum in personam sit actio et ita, si certum petetur, ne, dum ignoret actor, qua
Abbreviated transcription (Latin):
sex parte adusarius defucto
h̾rs extit̾it. int̾dum plus
petendo aliꝗd dampni seti¬
at. Anterrogatoriis aũt
actioĩb holie nõ utimur.
quia nemo eogitur an iu¬

Expanded text:
ex parte aduersarius defuncto heres exstiterit, interdum plus petendo aliquid damni sentiat. Interrogatoriis autem actionibus hodie non utimur, quia nemo cogitur ante iu
Abbreviated transcription (Latin):
lul. Qnod sineꝙ tliti es¬
sent. neq ep̃tor ĩ mora fuiss
quominus traderẽtur. uẽdi¬
toris piculumeĩt.¶Ma¬
tẽnꝰa ep̃ta. si furto piss postq̃
tradita eẽt. emptoris cẽ pe¬
ditoris uideri aũt trabes ẗ

Expanded text:
 Quod si neque traditi essent neque emptor in mora fuisset quo minus traderentur, venditoris periculum erit. Materia empta si furto perisset, postquam tradita esset, emptoris esse peditoris: videri autem trabes t
Abbreviated transcription (Latin):
de bonĩt᷑ate ẽoꝵ affumauit uẽ¬
ditorten ebitur ep̃ton. qd si
nichil affirmauir. ep̃toris e¬
rit piculum. quia siue nõd̾¬
gustauit. siue degustando t¬
male ꝓhãuit. ⁊ desequerideb.
plane si cum intlłigeret uen¬
ditor nõ duraturam boĩtatẽ
eoꝵ usq ad eum diem qͦd tol¬
li debent. nec admonuit emp¬
torem. tenebitur ei quãti eiu
infess. admonitum fuisse.
conductu rogaunit donee pre¬
tium solueret. nich̃ ꝑ eum ẜ̃¬
uum acqrere põt̾it. qm non
indetur tͣclitus is cuius pos¬
sessio ꝑlocatiõem retiñetur a
uenditoe. ꝑiculum aũt eius¬

Expanded text:
de bonitate eorum adfirmauit uenditor, tenebitur emptori: quod si nihil adfirmauit, emptoris erit periculum, quia siue non degustauit siue degustando male probauit, de se queri debet. plane si, cum intellegeret uenditor non duraturam bonitatem eorum usque ad in eum diem quo tolli deberent, non admonuit emptorem, tenebitur ei, quanti eius interesset admonitum fuisse. conductum rogavit, donec pretium solveret, nihil per eum servum adquirere poterit, quoniam non videtur tsessio per locationem retinetur a uenditore. periculum eius
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sa eãt. demñ diuortrum fece¬
rat. lab̾o trebatius int̾ terẽti
tionem. si simulatum. cc. sne
tant. tuc umͣ eẽ diuortiũ. ⁊ ua¬
lere donaticẽm aiuorti causa
fcãm. si alie nuptie secute st̃i
aut tam longo tempore ui-¬
dua fuiss. ut dubium nõ fo¬
ret alt̾m cẽ matrimõium sali¬
uir potens nupsit.donaue

Expanded text:
sa erat, deinde divortium fecerat. Labeo: Trebatius inter Terentitionem, si simulatum, contra. tant, tunc verum esse divortium et valere donationem divortii causa factam, si aliae nuptiae insecutae sunt aut tam longo tempore uidua fuisset, ut dubium non foret alterum esse matrimonium: aliuiripotens nupserit, donaue
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. donatõ facta eẽt. nõua¬
lere. Eugun inortos de¬
ducte añ diem t̃cium q̃ ibi
nuptie fierẽt: cum inseꝑata
dieta ab eõ eẽt. die nuptiarũ
priusq̃ ad eũ transiret. ⁊ p̾¬
usq̃ aqet igne accipetur.i.¬

Expanded text:
gitur, donatio facta esset, non ualere.Virgini in hortos deductae ante diem tertium quam ibi nuptiae fierent, cum in separata diaeta ab eo esset, die nuptiarum, priusquam ad eum transiret et priusquam aqua et igni acciper
Abbreviated transcription (Latin):
dum metiretur. ⁊ de mõ re¬
nũ̃tiart. ⁊ si añ euĩdem diẽ
nõ renũtiass ut uẽlitoris
fides soluta dẽt emptor intͣ
diem m̃fure. in quo minorẽ
motũ eẽ credicdit. renũtiaũ
et peccĩam ꝓ eo accepit. post¬
ea eũ fundũ isetuidit. ⁊ cum
ipẽ emptoĩ suo ad metiretũ.
multo minoe̾ modũ agriq̃
putauãt inueit. E̾uerebat᷑
an id qd̃ minonis eẽt ose
a suo ueditore poss. Rxdi. ĩ¬
tẽsse quẽ admodũ lex dicẽt.
nã si ita cdictũ eẽt. ut ep̃tor

Expanded text:
dum metiretur et de modo renuntiaret, et si ante eam diem non renuntiasset, ut uenditoris fides soluta esset: emptor intra diem mensurae quo minorem modum esse credidit renuntiauit et pecuniam pro eo accepit: postea eum fundum uendidit et cum ipse emptori suo admetiretur, multo minorem modum agri quam putauerat inuenit: quaerebat, an id quod minor is esset consequi a suo uenditore posset. respondit interesse, quemadmodum lex diceretur: nam si ita d
Abbreviated transcription (Latin):
causa inueditionib dicun¬
tur: si pallam eẽ appareant.
ueditor ẽ nõ obligat. uelu¬
ti si dicat ẜuũ spetiosum.
doniu bñ edificatã. at sidi¬
xerit hoĩem littatum uł ar¬
tificẽ pr̃are debet. nã cun¬
hoc ip̃o pluris uẽdit. ¶E
dam eni pollicitatões uen¬
ditoiẽ nõ obligat. nita ĩ

Expanded text:
causa in uenditionibus dicuntur, si palam appareant, uenditorem non obligant, ueluti si dicat seruum speciosum, domum bene aedificatam: at si dixerit homineicunuenditorem non obligant, ueluti si dicat seruum speciosum, domum bene aedificatam: at si dixerit hominem
Abbreviated transcription (Latin):
prõptu res sit. ut cã emptõ
non ignõrauĩt. ueluti sias
hoĩem̃ luminib effossis e¬
mat. ⁊ de sanitate stipletur
nã deceta ꝑte corporis qui¬
potius stipulatus uidetur.
qua de eo inquo ip̃e se deci¬
piehat. ¶Dolum malur
a se abeẽ. prare uẽditor d̃br
qͥd nõ ti ineo ẽ qui falecłi
causa obscure loꝗtur. s eciã
emerit pant̾ uno pret̃o. quo

Expanded text:
promptu res sit, ut eam emptor non ignoraverit, veluti si quis hominem luminibus effossis emat et de sanitate stipuletur: nam de cetera parte corporis potius stipulatus videtur, quam de eo, in quo se ipse decipiebat. Dolum malum a se abesse praestare venditor debet, qui non tantum in eo est, qui fallendi causa obscure loquitur, sed etiam emerit pariter uno pretio, quo
Abbreviated transcription (Latin):
dum metiatur: ⁊ año renuti¬
tiet. quati modus agri minõ
sit: quoᷤ post diem tricesimũ
renuti ass. nicħ ei ꝓfuturũ.
multis post ãnis. posse eum
quominoĩs modus agrifu¬
iss repete. ¶ In lege fundi
aqua accessurã dicͥit. quẽ¬
batur. aneciã iter aque ac¬
cessiss. R̾di. sibi uideri id ⁊¬
actum ec̃. ⁊ id̾o irer quoq uẽ¬
ditorẽ trad̾e oporte. ¶ Qui
agrũ uẽdebat. dix̃ fundiiu
mensum eĩt. ad singła iuge¬
ractum p̃tium stipulatus

Expanded text:
dum metiatur et domino renuntiet, quanto modus agri minor sit, quo post diem trigensimum renuntiasset, nihil ei profuturum: multis post annis posse eum quo minor is modus agri fuisset repetere.In lege fundi aquam accessuram dixit: quaerebatur, an etiam iter aquae accessisset. respondit sibi uideri id actum esse, et ideo iter quoque uenditorem tradere oportere.Qui agrum uendebat, dixit fundi iumensum erit, ad singula iugera certum pretium stipulatus
Abbreviated transcription (Latin):
bium nõ ẽ. uenditoẽm ualẽ.
Hoc intceteros int̾ uirum
uero ⁊ uxorẽ donatiois cau¬
sa uẽditio fc̃a preto inliore
nullius momĩti ẽ
quasi sue rei ep̃por. actõe ex
uendito nõ tenlẽtur. Et om¬
ma mintegrũ sũt eneditori.¬
¶ensimuile ẽ eũ ꝗ fructum
oline pẽdentis uẽdidiss. et
stipłatus ẽ. ꝓ .x. podo olei qđ
natum eẽt. pͥretiũ ꝯstiruisse
exeo qd̃ naͣtum eẽt. usq ad.
x. põdo olei. ido solilis quq¬

Expanded text:
 uenditionem ualere. hoc inter ceteros: inter uirum uero et uxorem donationis causa uenditio facta pretio uiliore nullius momenti estquasi suae rei emptor actione ex uendito non tenetur et omnia in integro sunt creditori.Uerisimile est eum, qui fructum oliuae pendentis uendidisset et stipulatus est decem pondo olei quod natum esset, pretium constituisse ex eo quod natum esset usque ad decem pondo olei: idcirco solis qu
Abbreviated transcription (Latin):
didiffi ent tibiemptus tãti
quãti atestatore ep̃tus ẽ. Mox
inueniatur nõ emptus. set
donatus testatori uidetur.⁊
quasi sine pretõ fea uenditõ
Idoqr similis eiͣt sub sditioẽ
facte uenditoi que nlła est
si ꝯditio de flerit.

Expanded text:
didisset: 'erit tibi emptus tanti, quanti a testatore emptus est', mox inueniatur non emptus, sed donatus testatori, uidetur quasi sine pretio facta uenditio, ideoque similis erit sub condicione factae uenditioni, quae nulla est, si condicio defecerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ome ꝑiculum aduẽditorez
ꝑtinere. nec intest. unũ pere¬
cuium om̃ium eẽtum met¬
tretarum in simuldictũ sit
an insingłas eas. ¶Siꝗs
inuedendo predio ꝯfine ce¬
lauĩt quẽ ep̃tor si audifset
empturus nõ fuiss. tenĩuẽ¬

Expanded text:
ericulum ad uenditorem pertinere: nec interest, unum pretium omnium centum metretarum in semel dictum sit an in singulos eos.Si quis in uendendo praedio confinem celauerit, quem emptor si audisset, empturus non esset, teneri uen
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ꝑfici emptoem existimãt.
cum adnu̾ata. appesa admẽ¬
saue sint. quiꝰ uendito sub
singũlos modios quos. q̃s¬
ne adm̃sus eĩs. aut insigu¬
las libras quas appederis.
aut in singła corꝑa que ad¬
nuaueris. Ergo ⁊ sigrex ueĩ¬
erit. si ꝗdem umniu̾saliter. uno
pretõ. ꝑfecta uidetur. postq̃m
de preto ꝯuenei̾t. Siũo ĩsin¬
gula corpora c̾to prcto. eadẽ
erunt. que ꝓxime tractaui

Expanded text:
tunc perfici emptionem existimant, cum adnumerata admensa adpensaue sint, quia uenditio quasingulos modios quos quasue admensus eris, aut in singulas libras quas adpenderis, aut in singula corpora quae adnumeraueris.Ergo et si grex uenierit, si quidem uniuersaliter uno pretio, perfecta uidetur, postquam de pretio conuenerit: si uero in singula corpora certo pretio, eadem erunt, quae proxime tractaui
Abbreviated transcription (Latin):
nõ eẽ accum qd̾ exstipula ⁊¬
nascẽtur. nõ magis quã si
quid ex sacco saceam cecidiͦ¬
s aut ex eo qd aubꝰ exore
cecidisẜ. nactum eẽt. ¶Cu
fundum ꝗs uẽdiderat. et
om̃em fructũ exceꝑat. ⁊ a¬
rundinẽ ceiuam et siluam
que infundo drũ eẽ: acces i¬
sura dix̃. eciam eaque suyꝰ
qui fundũ coluerat. emifs
peculiaria ep̃ton accessura
aqua trab̾rtur. nich̾ominꝰ
edifitii ẽ. quam situla.¬
Ap̃. Cum ab eo qui fun¬
dum alii obligatũ hẽbat. a¬
dam sic ep̃tum rogass. ut es¬
set is sibi ep̃tus. si eũ lib̾ass.
dum mõ añ Rlcas uilias li¬
bassi. quesitũ est. anutilit̃
age̾ possit exep̃to in hoc ut
uenditor eũ fundũ libaret.
redi. uideamus qd int em̃¬
tem ⁊ uẽdentem actũ sit.
dum lib̾aret. es ex ep̃ro eĩt
actõ ut lib̾et. nec sub ꝯditioẽ
luti si hoc mõ ep̃tor int̾roga¬
uerit. erit michi fũdus ẽp¬
tus itaut eũ intra kłcias
iulias libes. uł itant eum

Expanded text:
n› esse actum, quod ex stipula nasceretur, non magis quam si quid ex sacco saccarii cecidisset aut ex eo quod auibus ex aere cecidisset natum esset.Cum fundum quis uendiderat et omnem fructum receperat, et arundinem caeduam et siluam quae in fundo domini essent, accessura dixit: etiam ea, quae servus qui fundum coluerat emisset peculiaria, emptori cessura aqua traheretur, nihilo minus aedificii est quam situla.m Cum ab eo, qui fundum alii obligatum habebat, quidam sic emptum rogasset, ut esset is sibi emptus, si eum liberasset, dummodo ante kalendas Iulias liberaret, quaesitum est, an utiliter agere possit ex empto in hoc, ut venditor eum liberaret. respondit: videamus, quid inter ementem et vendentem actum sit. dum liberaret, ex empto erit actio, ut liberet, nec sub condicione luti si hoc modo emptor interrogaverit: "erit mihi fundus emptus ita, ut eum intra kalendas Iulias liberes", vel "ita ut eum
Abbreviated transcription (Latin):
. Qin grege hebat ca¬
pitum trec̃ entoꝵ amissi
.c. redemit totidẽ capita
aliena ab eo ꝗ̃ dṅium e¬
oꝵ hebat. uł aliena abeo
quibona fid̾ ea possid̃ba.
et hoc utiq gͥgis inqt uẽ¬
dicatõe ꝯtinebũtur. si et
si ea sola suꝑsit capita q̃
redep̃ta sũt. ad huc eum
posse gregẽ uĩdicare.
¶Armãm̾ta nauis singla
eruit uĩdicanda. ¶Mc¬
phai quoꝙ seꝑatĩ u̾dica¬
bitur ¶põp. scrib. siꝗd qd¬

Expanded text:
 qui gregem habebat capitum trecentorum, amissis centum redemit totidem capita aliena ab eo, qui dominium eorum habebat uel aliena ab eo, qui bona fide ea possidebat: et haec utique gregis, inquit, uindicatione continebuntur. sed et si ea sola supersint capita, quae redempta sunt, adhuc eum posse gregem uindicare. Armamenta nauis singula erunt uindicanda: scapha quoque separatim uindicabitur. Pomponius scribit, si q
Abbreviated transcription (Latin):
numerus duor int̃fm̃t
neuter solidum ogem set
beat ut de tracto alienoi
nichominus grege̾ m̃di¬
caturus sit inr̃estitutoẽm
nõ uẽiunt aliena capita.

Expanded text:
numerus duorum interfuerit, neuter solidum gregem, sbeat, ut detracto alieno nihilo minus gregem uindicaturus sit, in restitutionem non ueniunt aliena capita.
Abbreviated transcription (Latin):
te ex iure rõano. ud̃tur i
ta causa ex lege quiritum
uindicare posse. ¶Per
hãc aũt actoem nõ solũ
singule res uẽdicabũtur.
si põsse eciã gregem uĩcu¬

Expanded text:
te ex iure Romano', uidetur ta causa ex lege Quiritium uindicare posse. Per hanc autem actionem non solum singulae res uindicabuntur, sed posse etiam gregem uindi
Abbreviated transcription (Latin):
sem. Ges idam extima¬
uerũt neq eũ qui .x. peret.
cogendũ. quinq accĩpere.
⁊ reliqua ꝑseq. neq eumq
fundum suum ddicẽt parre̾
dum taxat iudicio pseꝗ
cturus uidetur pretor si ac¬
corem ꝯpulerit ad accipiẽ¬
dim id qd̾ offertur: cũ ad
officium eius ꝑtine it. lite̾
um datum erat ꝑ uidice
petitum est quelitum ẽ. cui¬
iis tp̃ris extim. itio fieret
utrum cũ datum eẽt. euiꝰ¬
tpr̃is. an cũ litem ꝯtestatus
fuissi. ancum res iudicar¬
tur. sabimis. R. si dictum

Expanded text:
m. Quidam existimauerunt neque eum, qui decem peteret, cogendum quinque accipere et reliqua persequi, neque eum, qui fundum suum diceret, partem dumtaxat iudicio persecturus uidetur praetor, si actorem compulerit ad accipiendum id quod offeratur, cum ad officium eius pertineat lites um datum erat, per iudicem petitum est: quaesitum est, cuius temporis aestimatio fieret, utrum cum datum esset an cum litem contestatus fuisset an cum res iudicaretur. Sabinus respondi
Abbreviated transcription (Latin):
tissi cans inquẽ obligatio
Et cum pecc̃iam daictur ũ
aliquid fieret. quam cliu
in pẽdenti eẽt. an id futu¬
rum eẽt cessabit obligatõ.
cũ uero c̾tum ẽẽ cepus. fu¬
turum idnõ ẽẽ. obligabit᷑
qui accepissi ueluti si titio.
si manumissus no finͣt Si
pupillus sñ tutoris auc̃te
creclidit. Eut soluendi c̃ã
deditꝭ ꝯsũpta peccia. ꝯdicto¬
nem h̃t̃. uł lib̾atur non
alia ratione qua qd̃ fc̃õi¬

Expanded text:
tisset casus, in quem obligatio et cum pecunia daretur, ut aliquid fieret, quamdiu in pendenti esset, an id futurum esset, cessabit obligatio: cum vero certum esse coepisset futurum id non esse, obligabitur qui accepisset: veluti si Titio si manumissus non fuerit. Si pupillus sine tutoris auctoritate crediderit aut soluendi causa dederit, consumpta pecunia condictionem habet uel liberatur non alia ratione, quam quod facto
Abbreviated transcription (Latin):
Aii. LEcta e maudito¬
nõ enuluĩ papiniani p̾fec¬
tip̃torio. iuris ꝯsulti. cautio
huiusmodi. Iutius titiusi
scripsi me accepisse apubli
ris stipulatus ẽ menius pr¬
blius. spopondi ego lutiusti¬
tius. si die .s̾. scripta. sũma
publio menio eiq adque
post soluampene noĩe in

Expanded text:
. Lecta est in auditorio Aemilii Papiniani praefecti praetorio iuris consulti cautio huiusmodi: 'Lucius Titius scripsi me accepisse a Publiris stipulatus est Publius Maeuius, spopondi ego Lucius Titius. si die supra scripta summa Publio Maeuio eiue ad quem post soluam, poenae nomine in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sicoẽm numeraũt: ñ alias
nisi cct̾iqͦ ꝯsentiant. qui a
suc ꝑtis tantum alienati
um dedit. cumstucdioꝵ cã.¬
rome ageret. resum est a
sceuola extra ordinario re¬
dicio eẽ illisubuemiendũ.

Expanded text:
em numerauit, non alias nisi ceteri quoque consentiant, quia suae partis tantum alienatioum dederit, cum studiorRomae ageret, responsum est a Scaeuola extraordinario iudicio esse illi subueniendum.
Abbreviated transcription (Latin):
que adstichum pͥueniss̃
famił herciscũde quidem
actionem nõ ꝯpeteir coh̾r¬
debere. ¶Quas uero pec¬
cumas ip̃e credidiss cas
nõ ex mnaioriparte. quam
ex qua ip̃e h̾rs sit allena¬
tas cẽsiam ⁊ sitibi in hoci
dedim ñimos. ut cer sticho
cedas dcinde mortuome.
ignorans dechs accipien¬
sicut illud receptuns ẽ. ut
debitores soluetes erut li¬
bentur: ita hoc quoq re¬
ceptum ẽ. ut eredẽdo nui¬
mos alienarẽt. qr sinulla
stipłatio int̾ueniss. neq ũ
dubio inutiliter eẽt stipy
eum acqisissc sicut eñi no¬
bismet ip̃i ex ix nra ꝑeõ
nafide ẜuiant. acquintur.¬
ita hrcditati quoq ex ir̃ ħ̾r¬
ditana acꝗript post adita
uero aquohrdi hrdica¬
tem. nõ eoue idem dicipo¬
test. utiq si scierint eũ sibi
coh̾ndem datum. qm tũc
nõ ꝗ possunt uideri boẽti. pꝰ
nimum habent. qd si ꝓpo¬
natur cohnles eus idigno

Expanded text:
Stichum peruenissent, familiae herciscundae quidem actionem non competere coherdebere. quas uero pecunias ipse credidisset, eas non ex maiore parte, quam ex qua ipse heres sit, alienatas esse: nam et si tibi in hoc dederim nummos, ut eos Sticho credas, deinde mortuo me ignorans dederis, accipiensicut illud receptum est, ut debitores soluentes ei liberentur, ita hoc quoque receptum, ut credendo nummos alienaret. quare si nulla stipulatio interuenisset, neque dubio inutiliter esset stipueum adquisisse: sicut enim nobismet ipsis ex re nostra per eos, na fide serviant, adquiita hereditati quoque ex re hereditaria adquiri. post aditam uero a coheredibus hereditatem non aeque idem dici potest, utique si scierint eum sibi coheredem datum, quoniam tunc non possunt uideri bonae fideinimum haberent. quod si proponatur coheredes eius id igno
Abbreviated transcription (Latin):
dem. P ⁊ pecciam militiꝰ
ꝓcurator eius nutuam¬
accepit exeplo eo quosi tu¬
tor pupilli. aut curator iu¬
uenis pecrĩam alter utrui
eoꝵ credit.am. stipłatus fuiͣt.¬

Expanded text:
m. Si pecuniam militis procurator eius mutuamaccepit, exemplo eo quo si tutor pupilli aut curator iuuenis pecuniam alterutrius eorum creditam stipulatus fu
Abbreviated transcription (Latin):
sideraueris mutuam peccia.
nec uoluers credici nonine
añt quam cmisses suscipere.
atq ita cieditor quia neccesi¬
bat:deposuerit apud re hane
cãdem peccuniam ut siemis¬
ses. editi noĩe obligatus eẽs.
hoc depõitum pericnlo est cͣmii
qui suscẽpit nam ⁊ quirem
uendendam acceperit. ut p̾cio
utertur. ꝑiculo suo rem ħebu
¶Res pignoridata peccu¬
nia soluta sdici põt ⁊ fructus
ex inusta causa ꝑccpti Slicẽ¬
disũt nam ⁊ si colonus post r¬
lustrum ꝯpletum fructus ꝑce¬
perit: ꝯdicieos ꝯstat ĩta demũ
sinon exuoluntate dñi pcẽp̃ti
sũt. Namsiex uolũtate dñiꝓ¬
culdubio cessat alictio. ¶Ea
que uifluminum inportata
re oporteat sud postea pient.
quam ꝑ te fc̃m cĩt. quominus
id m dares. tum fore idde¬
trim̃tũm. ostat. s⁊ cum quera¬
tur anperte factum sit Mĩa¬
nciti debebit. nõ solum su
inpotestate tuafuent idnoc.
ne. ant dolo malo feceris.i

Expanded text:
esideraueris mutuam pecuniam nec uolueris creditae nomine antequam emisses suscipere atque ita creditor, quia necesbat, deposuerit apud te hanc eandem pecuniam, ut, si emisses, crediti nomine obligatus esses, hoc depositum periculo est eius qui suscepit. nam et qui rem uendendam acceperit, ut pretio uteretur, periculo suo rem habebit. Res pignori data pecunia soluta condici potest. et fructus ex iniusta causa percepti condicendi sunt: nam et si colonus post lustrum completum fructus perceperit, condici eos constat ita demum, si non ex uoluntate domini percepti sunt: nam si ex uoluntate, procul dubio cessat condictio. Ea, quae ui fluminum importatare oporteat si id postea perierit, quam per te factum erit quominus id mihi dares, tuum fore id detrimentum constat. sed cum quaeratur, an per te factum sit, animadverti debebit, non solum in potestate tua fuerit id nec ne aut dolo malo feceris
Abbreviated transcription (Latin):
Utuum dam̃us.
recepturi non candem spẽcier
quam dedimus. alioquin a¬
ut commodatum erit. aut
si aliud genus ueluti. nt si
ꝓtritico uinum recipiamus.
non ent mutuum. Mutiri
datio consistit in his rebꝯ qye
pondere nmero. menẜaues
sistant quoniamearum da¬
tõ possumus in ereditum ire

Expanded text:
utuum damus recepturi non eandem speciem quam dedimus alioquin commodatum erit aut si aliud genus, ueluti ut pro tritico uinum recipiamus, non erit mutuum. Mutui datio consistit in his rebus, quae pondere numero mensura consistunt, quoniam eorum datione possumus
Abbreviated transcription (Latin):
culpa pdidens priusquam
uenderes utrum nuchi an
tibi perienit. questionis est.
michi uider nere clistien¬
tio uerissima.existim̃atis.
multum intereẽ. an uena¬
lem habui hãc lanzcem
ul massam. necne. nt siuc¬
nalem habui. michi peri¬
ent. quem admoclum si
aliis dedissem uendendã
qd̾ si no fuit ꝓpoito hocut
uenderem. s hec causa fuit
uẽdẽdi. ut tu uterens. tibie¬
am ꝑisse. ⁊ maxime sisine
usiis credidi. ¶Sitibi
dedero .x. sic ut nouem de¬
beas ꝓculus ait ⁊ irete nõ
amplius ip̃o inre debere. q̃
debeas. putat ꝓculus am¬

Expanded text:
culpa perdideris prius quam uenderes, utrum mihi an tibi perierit, quaestionis est. mihi uidetur Neruae distinctio uerissima existimantis multum interesse, uenalem habui hanc lancem uel massam nec ne, ut, si uenalem habui, mihi perierit, quemadmodum si alii dedissem uendendam: quod si non fui proposito hoc ut uenderem, sed haec causa fuit uendendi, ut tu utereris, tibi eam perisse, et maxime si sine usuris credidi. Si tibi dedero decem sic, ut nouem debeas, Proculus ait, et recte, non amplius te ipso iure debere quam debeas, putat Proculus am
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑspeciemaiam inceteris rebꝰ
ideo inicreditum i nõ possu¬
mus. qr aliud ꝓ alio imito
creditori solui non põt.
Appellata est autem mutin
datio ab co quod de meo tͥuũ
fuit ⁊ ido sinon fiat tuum. Nõ
nascitur obligatio creditũ
ergo amutuo eo differtut. qͥ
genus aspecie. nam creditur
consistir extraeas res q̃ pon¬
derenumero mensuraue cor¬
tinentur. sicut si eandem rez
recepturi sunnus creditumẽ
Item mutim non põt esse.
nisi proficiscatur peccia. ere¬
ditum autem sit interdum
eciam sinichꝰ ꝓficiscatin. ue¬
lutisi post mipcias. dos ꝓmit¬
tatur. ¶Inmutu datiõe

Expanded text:
specie: nam in ceteris rebus ideo in creditum ire non possumus, quia aliud pro alio inuito creditori solui non potest. Appellata est autem mutui datio ab eo, quod de meo tuum fit: et ideo, si non fiat tuum, non nascitur obligatio. Creditum ergo a mutuo differt qua genus a specie: nam creditum consistit extra eas res, quae pondere numero mensura continentur sic, ut, si eandem rem recepturi sumus, creditum est. item mutuum non potest esse, nisi proficiscatur pecunia, creditum autem interdum etiam si nihil proficiscatur, ueluti si post nuptias dos promittatur. In mutui datione
Abbreviated transcription (Latin):
mmos tibi credide̾rit. an
queritur. ⁊ quidem siyimiᷤ
meus cui xcssa ẽ pecculu
admistratio. ẽdiderit ti¬
bi erit mutua. fugitiuus i¬
lũtatem domini credendo.
no facit accipientis. quid
ergo  uendicari nĩum posst̃.
siextent.aut si dolo maloḋ¬
sinant possideri. ad exbibẽ¬
dum agi. ꝙ siel sine doloma¬
lo ꝯsũpsisti. odicere tibipo
mutuam accepis eaq in
ingnorantib nob̾is acti¬
ones acquinit̾ ex bisdem
eciam furioso acquiri. E tẽ
si his qui ẜuo crediderat: fu¬
iere ceꝑit. deinde ẜuus in

Expanded text:
 an quaeritur. et quidem si seruus meus, cui concessa est peculii administratio, crediderit tibi, erit mutua: fugitiuus auoluntatem domini credendo non facit accipientis. quid ergo? uindicari nummi possunt, si extant, aut, si dolo malo desinant possideri, ad exhibendum agi: quod si sine dolo malo consumpsisti, condicere tibi pomutuam acceperis eaque in ignorantibus nobis actiones adquiruntur, ex isdem etiam furioso adquiri. item si is qui servo crediderat furere coeperit, deinde servus in
Abbreviated transcription (Latin):
Conperit hec actio ⁊ exlega¬
ti cã ⁊ ex lege aq̃inlia. setet
causa fintiua ꝑhanc actio¬
nem ꝯdicitur. ¶Get ⁊ si
conpetit hec actio uelutisi
is cu fiducĩana hiditas
restituta ẽ agere uolet. ¶s¬
ne aũt suo noĩe quis obliga

Expanded text:
petit haec actio etiam ex legati causa et ex lege Aquilia. sed et ex causa furtiua per hanc actionem condicitur. sed et si competit haec actio, ueluti si is cui fiduciaria hereditas restituta est agere uolet. Siue autem suo nomine quis obliga
Abbreviated transcription (Latin):
Aul. ¶Ertum̃ est cuius
spẽs uł quantitas que mob¬
ligatione u̾satinz aut nomi¬
ne suo aut ea demonstratõe
que nominis uice sungitur:
nomine res applłeretim. an
digito ostendatimz an uoca¬
bulis quibusdam de mo¬
stirtur. quatenus mutua
uice res fungãtur. que tĩn¬
dem p̾st̾ent.

Expanded text:
um. Certum est, cuius species uel quantitas, quae in obligatione uersatur, aut nomine suo aut ea demonstratione quae nominis uice fungitur nomine res appelletur an digito ostendatur an uocabulis quibusdam demonstretur: quatenus mutua uice fungantur, quae tantundem praestent.
Abbreviated transcription (Latin):
expsona eius petierint.⁊ ip̃i
anmaĩtus cogat᷑ restituẽ sun¬
dum ꝯtẽtus ĩ retẽtione lucrido
mulierui eius ħrdes ꝯdẽpna¬
disũt. in hoc tp̃s referendam

Expanded text:
ierint et ipsi an maritus cogatur restituere fundum contentus in retentione lucri domulier uel eius heredes condemnandi sunt in hoc tempus referendam
Abbreviated transcription (Latin):
te. ¶Elus noĩe q̃ liba uideba¬
tur .x. indotẽ dedisti. eo cãu ba¬
potuissẽ si mulieris lib̾e noie
dedisses. nec nuptie secute es¬
sente Simanumissa nupẜit.
ita demũ dos erit si ea m̃te d̾cli¬
sti. ut qñq secutis nuptus dos
eẽt. Igit̃ si mulien dõaturus de¬
disti. dñs adicet q̃ admodũ sie¬
um ꝗ sibi dõaturus eẽt muli
ꝓmittẽti. ad ulte mulieri cuã
endus ẽ. quo usq ratõ patit᷑.¬
siue dotis dãde causa ꝯstitutꝰ
sit. ⁊ amplius doti ꝓmissum
est. q̃ facłtates mulieris ua¬
lent. ip̃o iuix ꝓmissio nõ ua¬
tio. an qd amplius ꝓmissũ ẽ.¬

Expanded text:
ine quae libera uidebatur decem in dote dedisti: eo casu hapotuisses, si mulieris liberae nomine dedisses nec nuptiae secutae essent. si manumissa nupserit, ita demum dos erit, si ea mente dedisti, ut quandoque secutis nuptiis dos esset. igitur si mulieri donaturus dedisti, dominus condicet, quemadmodum si eum qui sibi donaturus esset mulimittenti adultae mulieri curatendus est, quousque ratio patitsiue dotis dandae causa constitutus sit et amplius doti promissum est quam facultates mulieris ualent, ipso iure promissio non uatio an quod amplius promissum e
Abbreviated transcription (Latin):
usucapta ẽ/ nec posta quã ap̃
eundẽ uirũlib̾a facta ẽ eiusdẽ
pecc̃ĩe cãm mutare potuit. Ita¬
q nec fr̃o ꝗdem aiuortio. aut
dotis iure. aut ꝑoditioẽm re¬
pet̾e recte põt. s iscinus pecc̃u
est recte uẽdicat eam. Q uod
siuir eam peccĩam ꝓsuo pos¬
sidendo usucep̃. silicet quia e¬
xistimauit mulierẽ lib̾am cẽ
ꝓpius ẽ ut estimẽ eũ lueri fẽci¬
se. utiq si añ quã matrimoĩ¬
uin ee icipet usucep̃. ⁊ iead̾¬

Expanded text:
usucapta est. nec postea quam apud eundem uirum libera facta est, eius pecuniae causam mutare potuit. itaque nec facto quidem diuortio aut dotis iure aut per condictionem repetere recte potest, sed is cuius pecunia est recte uindicat eam. quod si uir eam pecuniam pro suo possidendo usucepit, scilicet quia existimauit mulierem liberam esse, propius est, ut existimem eum lucrifecisse, utique si, antequam matrimonium esse incipe
Abbreviated transcription (Latin):
Abol. P ost diuortiũ mu¬
lierisi dedote maĩtus nichil
cauit. ⁊ eũ alii nupsiss post̾a
ad priorẽ unum rediit tacite
te aliꝗd ruo dotali obuenit
reclendum ẽ muilicri.
ctatẽ mulier nõ hebat dotis po¬
mine michi aciño ꝓprietatis
detur. difficłtas eĩt post diuõ¬
tium curca rectlẽdum ius mu¬
lieri qm̃ dixim̃ usum .f. aftuc
tuaro cedi nõ posse. nisi dño
ꝓprietatis. Et si ex̃neo cedat

Expanded text:
o. Post diuortium mulier si de dote maritus nihil cauit et, cum alii nupsisset, postea ad priorem uirum rediit, tacite te aliquid seruo dotali obuenit,reddendum est mulieri.etatem mulier non habebat, dotis nomine mihi a domino proprietatis detur, difficultas erit post diuortium circa reddendum ius mulieri, quoniam diximus usum fructum a fructuario cedi non posse nisi domino proprietatis et, si extraneo cedat
Abbreviated transcription (Latin):
co recte putauerũt introducẽ¬
dum tit ul locet hũc usum. F.
mulieri mai̾tus. uł uẽdat nũ¬
mo uno ut ip̃mꝗdem ius re¬
mancat penes mai̾tum. ꝑcep¬
tio uõ fructuum ad mulierẽp
psit. dotisq noĩe peccĩam ui¬
ro t̃didit. siue scĩet se ancillã¬

Expanded text:
putaverunt introducendum, ut vel locet hunc usum fructum mulieri maritus vel vendat nummo uno, ut ipsum quidem ius remaneat penes maritum, perceptio vero fructuum ad mulierem ppsit dotisque nomine pecuniam viro tradidit, sive sciat se ancilla
Abbreviated transcription (Latin):
uł inrẽuerso pr̃are oportebit.
estimare debebit. q̃ntum sit eo
tp̃r id qd̃ ꝓmittitur. ut easum¬
ma dotis eẽ uid̾atur. inquam
patrẽ eo tp̃r filiinoĩe ꝯdẽpnari
oꝑtet. qd si nõ euidẽter appa¬
ruit decinus mulier obliga¬
tioe̾ sensĩt.p̃sumptionem. ad
filii debitum spectare uerisum¬
le est. nisi euidẽtissime incon¬
tranum approbetur.
fcĩs titõ dotem seie nõie ꝓmise¬
sis. cum ea nube̾ einollet. tm̃
si posta nupẜit. dotem debebis
nisi alie nuꝑtie medie in t̾̃ue¬
nissent. ¶ Simulier ancil¬
lam pãphilam atitõ stipula¬
ta. demñ einptura. qd̾ is sibid̾¬
bebat. dotihr̃e ꝓmifit. eciã si
nõ erit uiri pãphila. ip̃a tm̃pã¬
phila indotẽ. ⁊ mulieris ꝑicu¬
ueri debeb̾. quia si ĩ sua causa
stipulatõ prior mãsiss nõ red¬
deretur nĩsi forte refert. Hũit
rem quã debebat uir quo tp̃r
dos ꝯstituebat᷑. nã ita potit i¬
deri. res ip̃a ad eũ ꝑueisse. an
nõ huit. nã si nõ hũit mag̃

Expanded text:
l in rem uerso praestare oportebit, aestimare debebit quantum sit eo tempore id quod promittitur, ut ea summa dotis esse uideatur, qua patrem eo tempore filii nomine condemnari oportebit. quod si non euidenter apparuit, de cuius mulier obligatione sensit, praesumptionem ad filii debitum spectare uerisimile est, nisi euidentissime contrarium adprobetur. factis Titio dotem Seiae nomine promiseris, cum ea nubere ei nollet, tamen, si postea nupserit, dotem debebis, nisi aliae nuptiae mediae interuenissent. Si mulier ancillam Pamphilam a Titio stipulata, deinde ei nuptura quod is sibi debebat doti habere permisit, etiamsi non erit uiri Pamphila, an ipsa tamen Pamphila in dote et mulieris pericueri debebit? quia si in sua causa prior stipulatio mansisset, non redderetur. nisi forte refert, habuerit rem quam debebat uir, quo tempore dos constituebatur, nam ita poterit uideri res ipsa ad eum peruenisse: an non habuerit: nam si non habuerit, magis
Abbreviated transcription (Latin):
dotem det. idq ei mag expedi¬
at. ar qn possunt res ĩdotẽ da¬
dotem ꝯũti. f eͣxpediatur q̃stio.
si ꝗdem res indotem maĩtus
accipe malui̾t. nicħ ampliu
querẽdum ẽ. Sinaũt nõ ali¬
ter ec̃here matrimoĩum uirpa¬
titur. nisi pecẽus indotẽ datis.
tũc offitium cuãtoris ẽ apud
ditioẽ celebrata dotẽ ꝯstituẽ.¬

Expanded text:
ei magis expediat? atquin possunt res in dotem dadotem conuerti. sed ut expediatur quaestio, si quidem res in dotem maritus accipere maluerit, nihil amplius quaerendum est: sin autem non aliter contrahere matrimonium uir patitur nisi pecuniis in dotem datis, tunc officium est curatoris apud ditione celebrata dotem constitue
Abbreviated transcription (Latin):
stichus morietur quaq̃ eciã¬
simoram mantꝰ fecerit in exi¬
gendo. sitñ eciã ap̾ud maritũ
monturus stichus fuĩt. acti¬
oe dotis maritus nõ triatur.
bidos ec̃ debet: ubi honera nra¬
trimoii sunt. Bost mortem
patris statim honea matri¬
moii filium secũtur. sicut libe¬
ri. sic̃ uxor. ¶ E uod dicitur
neressarias impesas ip̃o iure
dotem minuere. ñ coꝑtinet. ñ
si forte fundus ĩ dotem sit. de¬
sinat aliqua exꝑte dotalis ee
s nisi impẽsa rediat᷑. aũt par
fundi. aut totus retineatur.
Syꝵ si tm̃ infũdum dotalem
impẽsum sit ꝓpartes qͣnti fũ¬
dus ẽ. desmnẽ eum dotalem eẽ.
Sceuola nr dicebat. nisi mu¬
lier spõte manito int̃ annum
impẽsas obtulit. ¶Si peccy¬
nia ⁊ fuicdus ĩdote sint. ⁊ ne¬
cessarie impẽsse ĩ fũdum fac¬
minui. Quid ergo si mulr
impẽsas marito solũit. utru
crescerit dos. an ex integro da¬
ta uid̃bitur. cuius reimanife
dotalis eẽ potuit aliẽari. Rur¬
sus quẽ ad modum pot̾it fieri

Expanded text:
Stichus morietur: quamquam etiamsi moram maritus fecerit in exigendo, si tamen etiam apud maritum moriturus Stichus fuerit, actione dotis maritus non teneatur. Ibi dos etrimonii sunt. Post mortem patris statim onera matrimonii filium sequuntur, sicut liberi, sicut uxor. Quod dicitur necessarias impensas ipso iure dotem minuere, non eo pertinet, ut, si forte fundus in dote sit, desinat aliqua ex parte dotalis esse, sed, nisi impensa reddatur, aut pars fundi aut totus retineatur. sed si tantum in fundum dotalem impensum sit per partes, quanti fundus est, desinere eum dotalem esse Scaeuola noster dicebat, nisi mulier sponte marito intra annum impensas obtulerit. si pecunia et fundus in dote sint et necessariae impensae in fundum facminui. quid ergo si mulier impensas marito soluerit, utrum crescet dos an ex integro data uidebitur? cuius rei manifesdotalis esse, poterit alienari: rursus quemadmodum poterit fieri
Abbreviated transcription (Latin):
iis qui stichũ muli¬
eri debet in dotem delegatus
sit. ⁊ ante qua soluẽt debitor.
stichus decesẜit. cũ neq ꝑ debi¬
dorem stetiss quominus sol¬
ueret᷑. neq mantus magẽdo

Expanded text:
is qui Stichum mulieri debet in dotem delegatus sit et antequam solueret debitor, Stichus decesserit, cum neque per debitorem stetisset quo minus solueret, neque maritus in agendo
Abbreviated transcription (Latin):
soluẽdo fuit. um ꝑicło eare
est. et siqd debitori ad soluẽ¬
dum facultatis accefẜit. peri¬
culum ad cam sũmam que
accesẜit crescet. p̃manebitq e¬
ciam si nitsus paupior fes e¬
rit. quia ntq tũc cum dos ꝓ¬
mitt̾etur donatõ fc̃a ẽ. nisietꝰ¬
pecc̾ie que a debitore ẜuan nõ
pot̾at. Neqr cũ soluendo eẽ ce¬
pit donatioĩs causa ꝑmane¬
at. cũ eo loco res sit. quo eẽt si
tũc n quoq cũ ꝓmitetur dos
locuplex fuiss. Sute

Expanded text:
soluendo fuit, uiri periculo ea res est: et si quid debitori ad soluendum facultatis accesserit, periculum ad eam summam quae accesserit crescet permanebitque etiam, si rursus pauperior factus erit: quia neque tum, cum dos promitteretur, donatio facta epecuniae quae a debitore seruari non poterat, neque cum soluendo is esse coepit, donationis causa permaneat, cum eo loco res sit, quo esset, si tum quoque, cum promitteretur dos, locuples fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cãu dici põt. uł titõdari p̾se. s
de dote uinũ tñi. Quẽadmoct
si ticio iussiss dari. nec mirũ c̃
gante co alti ꝓmitt̾e ⁊ sidiciso¬
let alii quam maĩto dotis no¬
mine muligrem nõ posse obli¬
gan. bns eni cãibr uiro dos q̃¬
ntur. nõ eĩ existimauimꝰ illam
ita ꝓmisisse cũ uellet de titii i
nuptiis cogitaret. ¶Exasse
h̾rs institutus igatus qr mx¬
lieri dodrãtem hrditatis restirr¬
ere. iussucius qd̃ debet doti pro¬
misit marito. uereor ne nõ sit
obligatus. nam mulien in hoc
tenetur. ut h̾rditatem restitu
bet fid̃i ꝯmissum. no põt. aliꝗs¬

Expanded text:
oc casu dici potest uel Titio dari posse, sed de dote uirum teneri, quemadmodum si Titio iussisset dari. nec mirum, cum gante eo alteri promittere, etsi dici solet alii quam marito dotis nomine mulierem non posse obligari. his enim casibus uiro dos quaeritur. non enim existimabimus illam ita promississe, cum uel de Titii nuptiis cogitaret. Ex asse heres institutus rogatusque mulieri dodrantem hereditatis restituere iussu eius quod debet doti promisit marito. uereor, non sit obligatus: nam mulieri in hoc tenetur, ut hereditatem restituebet fideicommissum, non potest. al
Abbreviated transcription (Latin):
iuis id uxon ꝯfectũ fui̾t. ⁊ u¬
xoris cura. tm̃ uiri eẽ. neq ĩ¬
pedire. qd̾ inea re uxor tanq̃
lanipẽdia fĩt. ⁊ uiri negon¬
um ꝓcuraret. ¶ Giuxor la¬
na sua opis ancillarum uir
uestuñta sui noĩe ꝯfecit mu¬
liebria. ⁊ uestim̾ta mulieris
eẽ. ⁊ ꝑ oꝑis ancillarũ uiro pr̃a¬
re nichil debe. s uiri nõie ue¬
stim̃ta ꝯfecta uirilia uiri ẽẽ. ñ
is lane uxori p̾stet p̃tium. s
sinõ uirilia uestunta suo no
nec unqua oꝑas uiri ancila
xor in ea insulã edi ficauerit
ea insula sine dubio mariti
est. s eam impe̾sam mulierẽ
ẜuaturam placet. Nam sira¬
ritus uẽdicet insulam retẽti¬
Si duo mãcipia fui̾nt sigu¬
la quinis cugna. s utrũq n¬
nis quinis donatõis causa a
uiro mulieri uł cẽ ueĩerint.
melius dicetur coĩa ẽẽ ꝓpõti

Expanded text:
is id uxori confectum fuerit et uxoris cura, tamen viri esse neque impedire, quod in ea re uxor tamquam lanipendia fuerit et viri negotium procurarit. Si uxor lana sua, operis ancillarum viri, vestimenta sui nomine confecit muliebria, et vestimenta mulieris esse et pro operis ancillarum uiro praestare nihil debere: sed uiri nomine uestimenta confecta uirilia uiri esse, ut is lanae uxori praestet pretium: sed si non uirilia uestim‹ent›a suo nomnec umquam operas uiri ancillaxor in ea insulam aedificauerit, ea insula sine dubio mariti est, sed eam impensam mulierem seruaturam placet: nam si maritus uindicet insulam, retentiSi duo mancipia fuerint singula quinis digna, sed utrumque unis quinque donationis causa a uiro mulieri uel contra uenierint, melius dicetur communia ea esse
Abbreviated transcription (Latin):
scontestatus litẽ nõ erat u¬
sum fructum am ifit ꝑtem
dimidiam aũtaxat. quam
admisit quilitem ꝯtestarꝰ
est. adu̾sus eũ q e liti obty¬
enim collegatanꝰ p̃i acqr¬

Expanded text:
contestatus non erat, usum fructum amisit, partem dimidiam dumtaxat, quam amisit qui litem contestatus est adversus eum qui se liti optuenim collegatarii ipsi adcr
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾e intlłiguntur. palamẽ
corrũpe nõ põt. Itaq de dõ¬
te actio qr inbonũ⁊ equns
cepta ẽ nichilomimus du¬
rat eciã post capiti diminu

Expanded text:
habere intelleguntur, palam escorrumpere non potest. itaque de dote actio, quia in bonum et aequum concepta est, nihilo minus durat etiam post capitis deminu
Abbreviated transcription (Latin):
mittit capitis dimimutio
exceptiꝰ bis que in iure alie
dem ratde quia b̾rditates
ex in legittie quiaagna¬
tis deferirur qui desmunt
ee  familia uiuitata ex noͤui
tem sẽatus ꝯsultamatri et
delicto ueniẽtium obligatio¬
nes. cũ capite ambulant.¬
¶Si lib̾tate adẽpt᷑a capitis
diminutio sub secuta sit. ⁊¬
nulli restitutõi adũsus ser¬
uu̾m locus ẽ. qr nec pretoi̾
a ninsdictõe ita ẜuus obli¬
gitur. ut cũ eo acc̃o sit. ¶Se
utił actõ adu̾s dñm dãdiae.¬

Expanded text:
mittit capitis minutio exceptis his, quae in iure aliendem ratione, qua et hereditates exinde legitimae, quia adgnatis deferuntur, qui desinunt esse familia mutati. ex nouis tem senatus consulta matri et delicto uenientium obligationes cum capite ambulant.Si libertate adempta capitis deminutio subsecuta sit, nulli restitutioni aduersus seruum locus est, quia nec praetoria iurisdictione ita seruus obligatur, ut cum eo actio sit: sed utilis actio adu
Abbreviated transcription (Latin):
tĩnus hic ẽ lib̾tatem ⁊ ci¬
uitatẽ ⁊ familiã maxima
cẽ capitis auminutẽe. cum
uõ onuitimus ciuitatem.
lib̾tatem retinemus me¬
diam eẽ. capitis diminu¬
tioẽm cũ lib̾tas ⁊ ciuitas i¬
retinetur. familia tm̃ niu
tatur mminia eẽ capitisi
diminutoẽm eẽ ꝯstat.
b causis maio̾res .xxu. ãns¬

Expanded text:
timus, hoc est libertatem et ciuitatem et familiam, maximam esse capitis deminutionem: cum uero amittimus ciuitatem, libertatem retinemus, mediam esse capitis deminutionem: cum et libertas et ciuitas retinetur, familia tantum mutatur, minimam esse capitis deminutionem constat. EX QUIBUS CAUSIS MAIORES UIGIN
Abbreviated transcription (Latin):
inuitus dicit᷑ qui dissẽsit.
Gi abhostib patronus cap¬
tus eẽ ꝓpõatur. uereor ne pos¬
sit ista comibium hr̃e nubẽ¬
do. quẽad modum hr̃et simor¬
tuus eẽt. et quiiuliam smña
ꝓbant. dicerẽt nõ habifami
conubiũ. putat eniiuł. dura¬
re eius lib̃te matrimoium ⁊̃
incaptintatem ꝑꝑ patroniei

Expanded text:
inuitus dicitur quam qui dissensit. inuitus dicitur quam qui dissensit. Si ab hostibus patronus captus esse proponatur, uereor ne possit ista conubium habere nubendo, quemadmodum haberet, si mortuus esset. et qui Iuliani sententiam probant, dicerent non habituram conubium: putat enim Iulianus durare eius libertae matrimonium etiam in captiuitate propter
Abbreviated transcription (Latin):
tie hoẽste cõtraete sint. ⁊ for¬
tasse iam lib̃i procirati sint.
plane sup̃a artẽ ludieram fa¬
cere ceꝑit utiq dimittenda
erit. Ras quas ingenuice¬
teri ꝓhibẽtur ducere uxore̾.
uito patrono lib̾tam que ci
nupta ẽ. Alii nu b̾e nõ posse.i
ꝑatronum accipimus ut re¬
scripto imꝑatoris nr̃i ⁊ ami
patris eius ꝯtinetur. eciã eũ
qui hac legecmit ut manu¬
iirauit se parronum hoc ide
nõ habebit. nec is ꝗdem ḋb
hab̾i qui no suis numis eom¬
pauit. Plane si filius fami¬
lias miles eẽ ꝓpoãtur. nõ du¬
bitamus sicastrẽsis pecculu
ancillam manumifit ꝯpet̾e
el hoc ius est eñipatronus. ẜ
constitutioẽs nec patrieius
pimet. ⁊ id̾o inuito patrono
nuntiũ sp̃osalib̾ta simiẜit. cr̃
alio conubiũ hr. ¶ Dem̃ ait
lex minto patrono. Inuitum
accipe debemus eũqui nõ ꝯsẽ¬
sit ad aiuortium idenco nec
a furioso diu̾tendo soluit se
huiꝰ legis necesitate nec si ab
ignorãte iu̾tit. rectius enĩ ħ

Expanded text:
ortasse iam liberi procreati sint. Plane si ipsa artem ludicram facere coeperit, utique dimittenda erit. Eas, quas ingenui ceteri prohibentur ducere uxores, uito patrono libertam, quae ei nupta est, alii nubere non posse, patronum accipimus ut rescripto imperatoris nostri et diui patris eius continetur et eum qui hac lege emit, ut manuiuravit se patronum, hoc idem non habebit. Ne is quidem debet habere, qui non suis nummis comparavit. Plane si filius familias miles esse proponatur, non dubitamus, si castrensis peculii ancillam manumiserit, competere ei hoc ius: est enim patronus secundum constitutiones nec patri eiusinet: et ideo inuito patrono nuntium sponsa liberta si miserit, cum alio conubium habet. Deinde ait lex 'inuito patrono': inuitum accipere debemus eum, qui non consentit ad diuortium: idcirco nec a furioso diuertendo soluit se huius legis necessitate nec si ab ignorante diuorterit: rectius enim hic
Abbreviated transcription (Latin):
am que corpore questũ uł ã¬
tem ludicram fecerit. aut iu¬
dicõ publico dãpnata fiñt.
impune libertino nubit. nec
fedus deduxit.

Expanded text:
a, quae corpore quaestum vel artem ludicram fecerit aut iudicio publico damnata fuerit, impune libertino nubit: nec foedus deduxit.
Abbreviated transcription (Latin):
ne. tm̃ iustum patirm intlłigẽ¬
dum octauenus ait̃ matr̃e eciã
si uulgo ꝯceꝑit. Itẽ nichil re¬
fert naturalis sit pater. an ad¬
optius. ⁊ an is noceat. quiãn¬
quam adoptaret artem ludri¬
cam fecerit. atq si nalis pater
ante quam filia nasce̾tur fece¬
rit.⁊ si huuismõi note homo e¬
adoptaũt. deiñ emacipauerit.
an nõ possit duci. ac sitalis pa
rentur. ¶Gipostea in geny¬
e uxoris pat̾ mat̾ue ãtẽ ludiẽ
facere cepit iniquissimum ẽ

Expanded text:
ne: tamen iustam patrem intellegenne: tamen iustam patrem intellegendum Octavenus ait, matrem etiam si volgo conceperit. Item nihil refert, naturalis sit pater an adoptivus. An et is noceat, qui antequam adoptaret artem ludicram fecerit? atque si naturalis pater antequam filia nasceretur fecerit? et si huius notae homo adoptauerit, deinde emancipauerit, an non possit duci? ac si talis patrentur. Si postea ingenuae uxoris pater materue artem ludicram facere coeperit, iniquissimum e