comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bitẽ. Y saias qͥ cõpunctꝰ ẽ. & se miscrũ con¬
cestat᷑. purgatione dignꝰ efficit᷑. popłt
uͦ ñ solũ ñ agens pęnitentiã. sed nesci¬
ens qͥdẽ qͥa labia habebat ĩmunda.
purgationis remedui ñ meret᷑. Euiden¬
dũ gͥ sub hoc exẽplo ñ solũ ut ipsi simꝰ
iusti. sed nec cũ peccatorib moremꝰ᷑.
qͥa & hoc in peccati ac miserię parce
rib suis iccirco int̾emptũ. qͥa cĩ moy¬
ses posteriora dei uidit. hic dñm saba¬
oth ocłis carnalib uidisse se scribat. suꝑ
hoc deo dicente. Nemo faciẽ meã iudebit¬
lege aliis ꝓpħis in uisione & somnio se¬
dicat ostendi. moysi uͦ facie ad faciem
colloqͥ. & qͦmͦ stet illa sententia. nemo
faciẽ meã uidebit & uiuec. cũ facie ad
faciẽ se ad moẏ sen forurũ e̾ẽ. fateat᷑.
Respondebunt utiq uirta possibilitatẽ
humanã dm̃ uisũ. ñ ut ẽ. sed ut uoluit
aut uidit aut ñ uidit. Si uidit: udit gͦ
& ysaias. qui iudisse se dicens: impie est

Expanded text:
et se miserum contestatur, purgatione dignus efficitur; populus uero non solum non agens paenitentiam, sed ne sciens quidem, quia labia habeat inmunda, purgationis remedium non meretur. prouidendum igitur sub hoc exemplo non solum, ut ipsi simus iusti, sed, ne cum peccatoribus moremur, quia et hoc in peccati ac miseriae parte ribus suis idcirco interemptum, quia, cum Moyses posteriora dei uiderit, hic dominum sabaoth oculis carnalibus uidisse se scribat, super hoc deo dicente: nemo faciem meam uidebit etlege aliis prophetis in uisione et somnio dicat ostendi, Moysi uero facie ad faciem conloqui, et quomodo stet illa sententia: nemo faciem meam uidebit et u i uet, cum facie ad faciem se ad Moysen locutum esse fateatur. respondebunt utique secundum possibilitatem humanam deum uisum, non ut est, sed ut uoluit aut viderit, aut non viderit. Si vidit, vidit ergo et Isaias, qui vidisse se dicens, impie est
Abbreviated transcription (Latin):
tia ine ipsa qͥdẽ seraphim aubi lecctari.
Dehinc consũmationis ⁊ captiuitatis ie¬
dolia que constituerat rex babilonis suꝑ
terrã. que int̾fecit ismahel filiꝰ natha¬
nael. int̾ medias epulas reliqͥarũ. patri¬

Expanded text:
tia, et ne ipsa quidem Seraphim alibi lectitari. tia, et ne ipsa quidem Seraphim alibi lectitari. Dehinc consummationis et captivitatis Jedoliam, quem constituerat rex Babylonis super terram, quem interfecit Ismael filius Nathaniae inter medias epulas, reliquiarum patri
Abbreviated transcription (Latin):
tes quasdã in ceł ee̾. exposuit. quȩ ante
tribunal dei assistentes. laudent eũ.
& in diuersa mẏnisteria mutant᷑. ma¬
rimeq ad eos qͥ purgatione indigent. &¬
ob pristina peccata aliqͣ ex parte sup¬
pliciis purgari merent᷑. Qd aut̃ stib¬
latũ ẽ. inqͥt suꝑ liminare domꝰ impleca
ẽ. fumo. signũ ẽ. tẽpli iudaici destruen¬
li uͦ in suꝑiorib consentientes. in extre¬
ma parte dissentiunt. Nam suꝑlmanare
sublatũ illo tẽpore p̾dicant. quando ue¬
iũ tẽpli scissũ ẽ. & uniuersa domꝰ isrł: er¬
roris nube confusa qͥndo iosephus re¬
fert sacerdores ex abditis tẽpli uircutu
celestiũ audisse uocẽ. transeamꝰ ex his
sedib Est uir qͥdam a quo ogo plura
didicisse me gaudeo. & qͥ hebreũ sermo¬
nẽ ita elimanauerit ut inter scribas
coꝵ chaldeus estimet᷑. Is longe alia uia
ingresius ẽ. dit enim nullũ ꝓpłiarũ ertͣ¬
y saiam uidisse seraphim cirea dñm stan¬

Expanded text:
tes quasdam in caelis esse exposuit, quae ante tes quasdam in caelis esse exposuit, quae ante tret in diversa ministeria mittantur, maximeque ad eos qui purgatione indigent, et ob pristina peccata, aliqua ex parte suppliciis purgari merentur. Quod autem sublatum est, inquit, superliminare, et domus impleta est fumo, signum est Templi Judaici destruenli vero in superioribus consentientes, in extrema parte dissentiunt. Nam superliminare sublatum illo tempore praedicant, quando velum templi scissum est, et universa domus Israel erroris nube confusa : quando Josephus refert sacerdotes ex adytis templi, virtutum coelestium audisse vocem, Transeamus ex his sedibus. 10. Est vir quidam a quo ego plura didicisse me gaudeo, et qui Hebraeorum sermonem ita elimarit, ut inter Scribas eorum Chaldaeus existimetur. Is longe alia via ingressus est; ait enim nullum Prophetarum extra Isaiam vidisse Seraphim circa Deum stan
Abbreviated transcription (Latin):
minare. a uoce qͣ clamabant. Logimꝰ in
ueteri testam̃to qđ semꝑ diis moysi &
a aron ad hostiũ tabernacłi sit locutꝰ.
qͣsi ante euangłiĩ nocdũ cos in scã scõa
indurerit. sic̃ dei eccłia postea introduc¬
ta ẽ dicens. Introdur me rer in cubicłm
ras supliminare illud idẽ qͥsi quoddã
obstacłm intrare cupientib sublatũ
t̃p̃tari pot̾. nr̃i eleuatũ interp̾tati st̃
ꝑ ablato. Et domꝰ impleta est fumo.
Ds̃ ut supͣdiximꝰ ignis ẽ. & hic cũ in
sina monte descendissec ad moy seu.
ad aduentui eiꝰ uidebant᷑ lampades clis¬
currentes. & plenꝰ omis mons fumo.
Unde in psaimis dr̃. qͥ tangit montes
tia caꝑe ñ possumꝰ : leuior quedã in uni¬
uersũ mundũ. & ut ita dicã rarior fumi
nat᷑a disꝑgit᷑. quã nos capientes dicamꝰ.¬
Ex parco cognoscimꝰ. & ex parte ꝓpħamꝰ.
Seraphim stabant in circũitu eiꝰ. sex ale
uni. & sex als̨ alteri. Quidã grocoꝵ in
scriptis a pͥme eruditꝰ. Serapħim uircu¬

Expanded text:
amabant. legimus in ueteri testamento, quod semper dominus Moysi et Aaron ad ostium tabernaculi sit locutus, quasi ante euangelium necdum eos in sancta sanctorum induxerit, sicuti ecclesia postea introducta est dicens: introduxit me rex in cubiculum rras, superliminare illud, id est, quasi quoddam obstaculum intrare cupientibus sublatum terpretari potest, nostri elevatum interpretati sunt pro ablato. « Et domus impleta est fumo. » Deus, ut supra diximus, ignis est: hic cum in Sina monte descendisset ad Moysen, ad 53 adventum ejus videbantur lampades discurrentes, et plenus omnis mons fumo. Unde in Psalmis dicitur: « Qui tangit montes, tiam capere non possumus, leuior quaedam in uniuersum mundum et, ut ita dicam, rarior fumi natura dispergitur, quam nos capientes dicamus:ex parte cognoscimus etexparteprophetamus seraphim stabant in circuitu eius: sex alae uni et sex alae alteri. quidam Graecorum, uir in scripturis adprime eruditus, seraphim uirtu
Abbreviated transcription (Latin):
at. Et licet in actib aploꝵ actuersus
uideos int̾ se dissidentes paulus dicat.
istu & dic. aure audietis  ñ intel¬
ligetis. & uidentes uidebitis & n ꝑspi¬
ciecis incrassatũ ẽ. cor popłi huiꝰ &
aurib siuis grauiter audiert. & ocłos

Expanded text:
at. et licet in Actibus apostolorum aduersus at. et licet in Actibus apostolorum aduersus Iudaeos inter se dissidentes Paulus dicat: istum F et dic: aure audietis et non intellegetis, et uidentes uidebitis et non perspicietis. incrassatum est enim cor populi huius et au
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã ante me tam grẽci quã latini
he locu exponentes. dñm suꝑ thronũ
sedentẽ dñm patrẽ. & duo seraphim
que ex utraq parte stantia pdicatit.
p̾tati st̃. Quor. ego auctoritati qͦnius¬
T sint eruditissimi. ñ assentio. Multo si
qͥdẽ meli ẽ. uera rustice quã diserce
falsa ꝓferre. maxime cũ ioħes euan¬
hłista in hac eadẽ iuisione ñ dm̃ pa¬
trẽ. sed xp̃m scribat e̾e̾. conspectui. Na
cũ de incredulteate diceret tudeo.
statĩ causas incredulitatis exposuit
Et ideo non poterant credẽ in eũ. qͥa
dix̃ ysaias. Aure audietis. & ñ intes¬
ligetis. & cernentes aspicietis & ñ ui¬
debitis. hec autẽ dix qͥndo uidit głan¬
utugeniti. & testificatꝰ e. de eo. In pir¬
senti uolumine ysaie. ab eo qͣ sedes
in tbrono iubet᷑. ut dicat. Aure mi¬
dietis e n intelligetis. Qui autẽ hoc
iubet. ut euangłista intelligit xp̃s
ẽ. Unde nc̃ colligit᷑ n posse seraphyn
xp̃m intelligi. cũ xp̃s sit ipse qͥ sede¬

Expanded text:
Quidam ante me tam Graeci quam Latini hunc locum exponentes, Dominum super thronum sedentem, Deum Patrem; et duo Seraphim, quae ex utraque parte stantia praedicantur, tati sunt. quorum ego auctoritati, quamuis sint eruditissimi, non adsentio, multo si quidem melius est uera rustice quam diserte falsa proferre, maxime cum Iohannes euangelista in hac eadem uisione non deum patrem, sed Christum scribat esse conspectum. nam cum de incredulitate diceret Iudstatim causas incredulitatis exposuit, dicens: Et ideo non poterant credere in eum, quia dixit Isaias: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Haec autem dixit, quando vidit gunigeniti et testificatus est de eo. in praesenti uolumine Esaiae ab ea, qui sedet in throno, iubetur, ut dicat: aure audietis et non intellegetis. qui autem hoc iubet, ut euangelista intellegit, Christus est; unde nunc colligitur non posse seraphim Christum intellegi, cum Christus sit ipse, qui sede
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ in testimoniũ laboris. qđ eousq
ꝓ om̃iũ salute contender int facti ui¬
deis ut uidei. gentib ut gentiles. ut
etiã ꝓpͥa uestigia aliqͣ ex parce pollu¬
erint. Igͥ ut ad ꝓpositũ reuertam᷑. si¬
cuti apłi purgatione indigebant. pe¬
dũ : sic qͥa ysaias tantũ in sermone
peccauerat labia habebat ĩniunda.
Et quantũ ego arbitror qͥa oriam in
tẽplũ irruentẽ ñ corri ͤ ͣ. nec uxta
heliȩ exẽplũ lib̃a uoce impuĩ designa

Expanded text:
uitatem in testimonium laboris, quod eo usque uitatem in testimonium laboris, quod eo usque pro omnium salute contenderint facti Iudaeis ut Iudaei, gentibus ut gentiles, ut etiam propria uestigia aliqua ex parte polluerint. igitur, ut ad propositum reuertamur, sicuti apostoli purgatione indigebant pedum, sic, quia Esaias tantum in sermone peccauerat, labia habebat inmunda et, quantum ego arbitror, quia Oziam in templum inruentem non corripuerat nec iuxta Heliae exemplum libera uoce i
Abbreviated transcription (Latin):
beo onnia ũnunda. It qͥa semel sp̃ii bapitxatus
tunicã pollui scdi baptinatis purga¬
tione idẽ. ignis indigoo. Non ft̃ ut qͥdã
putant in script᷑is uerba simplicia. Plu¬
rimũ in his absconditũ ẽ. Aliud littera.
aliud mysticꝰ sermo significat. Ecce dt̃is
ineuangłio cingit᷑ linteo. peluẽ ad
lauandos podes discipłoꝵ p̃parat. serui
fungit᷑ ministerio. Esto ut doceat hu
militatẽ. ut nob̾ inuicẽ nunistremꝰ.
Non abnuo. ñ recuso. Qͥd ẽ. qđ petro
recusanti dicit. nͥ lauero pedes tuos ñ
habeb̾ parcẽ mecũ. & ille respondit dñe.
ñ solũ pedes sed & manꝰ & caput  Ascen
catoꝵ sordib pedes pollutos. uult eos
a delictis penitꝰ lib̾are. ut eis possit
ꝓpħał sermo congruere. ꝗͣ speciosi
pedes ȩuangłizantiũ pacẽ. & imitari
ualeant eccłie uerba dicentis. Laui pe¬
des neos qͦmͦ inqͥnabo illos. It etiã si
qͥs post resurrectionẽ postea his adbe¬
serit puluis. in impiã eũ excutiant ci¬

Expanded text:
beo omnia et, quia semel spiritu baptizatus tunicam pollui, secundi baptismatis purgatione, id est ignis, indigeo. Non sunt, ut quidam putant, in scripturis uerba simplicia; plurimum in his absconditum est. aliud littera, aliud mysticus sermo significat. ecce dominus in euangelio cingitur linteo, peluem ad lauandos pedes discipulorum praeparat, serui fungitur mimilitatem, ut nobis invicem ministremus: non abnuo, non recuso. Quid est quod Petro recusanti dicit: Nisi lavero pedes tuos, non habebis partem mecum? Et ille respondit: Domine, non solum pedes, sed et manus et caput . Ascencatorum serdibus pedes pollutoa delictis penitus liberare, ut eis possit prophetalis sermo congruere: quam speciosi pedes euangelizantium pacem! et imitari ualeant ecclesiae uerba dicentis: laui pedes meos, quomodo inquinabo illos?, ut, etiam si quis post resurrectionem postea his adhaeserit puluis, in inpiam eum excutiant ci
Abbreviated transcription (Latin):
git os meũ & dix̃. Ecce hoc recigi labia
telligere uolueris. suie aliqͥs appari¬
trices in celestib uirtutes. siue in sig¬
ueritatis future. p̾figutatã nc̃ accipe
seraphim. Nos qͥa pͥmã sententiã seqͥmͦ
euangłicũ testam̃tũ missũ asserimꝰ ad
ꝓpħam. qđ habens in se utraq manda¬
ta. id ẽ. & sua & ueceris testam̃ti. igni¬
tũ sermonẽ dei duplici p̾ceptoꝵ acre
cõprehendit. & tactis labiis qͥcqͥd fue¬
rit ignorantiȩ. hoc siqͥdẽ nos labia u¬
terp̃tam᷑ ĩmunda. purgationis suę pe¬
pulit ueritate. hanc forcipẽ iacob in
in seala compicit. Hic ẽ. gladius bis a¬
cutꝰ. hȩc duo minuta que mulier mit¬
tit in dona doi. heͥc stater duos denari¬
os habens. qͥ in ore piscis reꝑtꝰ ꝓ dño &
tinet᷑ urtute. Carbo cõprehensus mittit᷑

Expanded text:
a tellegere uolueris siue aliquas apparitrices in caelestibus uirtutes siue in sigueritatis praefiguratam, nunc accipe seraphim. nos, quia primam sententiam sequimur, euangelicum testamentum missum adserimus ad prophetam, quod habens in se utraque mandata, id est et sua et ueteris testamenti, ignitum sermonem dei duplici praeceptorum acie conprehendit et tactis labiis, quidquid fuerat ignorantiae, hoc, siquidem nos labia interpretamur inmunda, purgationis suae pepulit uin scala conspicit : hic est gladius bis acutus: haec duo minuta, quae mulier vidua mittit in dona Dei : hic stater duos denarios habens, qui in ore piscis repertus, pro Dtinetur virtute, carbo comprehensus mittitur
Abbreviated transcription (Latin):
contegant. Exhis qͥppe .xiͦi. regib quat¬
tuor tantu iustos fuisse. oriam. loathã.
erechiaᷤ iosiam. qͥ sublimes ꝑ singłas ca¬
ptiuitates głificare audeant dmñ. ses.
cata uelare facie. & alios qͥa in captuuta¬
ce ducci ft̃ pedi uelare uestigia. Suꝑ li¬
minare uͦ sublatũ & domĩ impletã fu¬
mo. sic̃ supdiximꝰ euersione ierłm & in¬
cendrii tẽpli exposuit. Et qͥa semel eiꝰ ce¬
pi referre sententiã. etiã ea quę necdu
a me sunt tacta continga. forcipẽ de qͥ
altaris carbo cõphensus ẽ. & labia purga¬
ta: ꝓpͥã psaie asseruit passionẽ. qua sub
manasse int̾fectꝰ ẽ. rege. & tc̃ uere pur¬
gatꝰ labus dix ad dnm. ecce ego mitte me.
&dix. Omiser ego qm̃ cõpunctꝰ sũ. Dona
orias uiuit. ñ intelligas o ysaia. ẽe. te
miserũ. n cõpungeris. ñ morieris. Sed
qͥndo ille morcuus ẽ. ec̃ animaduertis
inmunda hab̾e ce labia. tẽ idignũ te
ẽẽ. cognoscis uisione dei. Utinã auc & ego

Expanded text:
contegant. ex his quippe duodecim regibus quattuor tantum iustos fuisse reges: Oziam, Ioatham, Ezechiam et Iosiam, qui sublimes per singulas captiuitates glorificare audeantdeum: sanctucata uelare faciem et alios, quia in captiuitatem ducti sunt, pedum celare uestigia. superliminare nero sublatum et domum inpletam fumo, sicut supra diximus, euersionem Hierusalem et incendium templi exposuit. Et ut, quia semel eius coepi referre sententiam, etiam ea, quae necdum a me sunt tacta, contingam, forcipem, de qua altaris carbo conprehensus est, et labia purgata propriam Esaiae adseruit passionem, qua sub Manasse interfectus est rege. et tunc uere purgatis labiis dixit ad dominum: ecce ego, mitte me, et dixit: o miser ego, quoniam conpunctus sum! donec Ozias uiuit, non intellegis, Esaia, esse te miserum, non conpungeris, non moueris; sed quando ille mortuus est, tunc animaduertfs inmunda habere te labia, tunc indignum te esse cognoscis uisione dei. utinam autem et ego
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd postquã gen humanũ fuerit iudi¬
catũ Quȩ seqͥt᷑ uita. an rursũ alia fu¬
tura sit t̾ra. & post transitionẽ alia rui¬
sũ clemita. ł aliꝰ mundꝰ. solq condendus
sit Priora annunciate mͥ e nouissima.
ue futa st̃. & dicã qͥa dii estis ate ysa¬
ias. signiticans neminẽ posse qͥd ante
mundũ fuerit. & qͥd poli mundũ futu¬
rũ sit enarrare. Et duab. uolabant.
Media tantũ cognoscimꝰ que ex scrip¬
turaru nob lectione pandunt᷑. qͥnda
mundꝰ factꝰ si quando plasmatꝰ homo.
rii o leta sint. & in extremo tẽpore dĩ
filius ꝑ nra salute suꝑserit carnem.
Cetera uͦ que diximꝰ. ista duo seraphĩ
in facie pecdib q cexert̃. Et clamabant
alt᷑ atl alterũ. Pulchre positũ e. alter
ad alcerũ. Quicqͥd enĩ in ueteri legi¬
niꝰ testam̃to: hoc idẽ & in nouo reꝑi

Expanded text:
quid, postquam genus hominum fuerit iudiquid, postquam genus hominum fuerit iudicatum, quae sequatur uita, an rursum alia futura sit terra et post transitionem alia rursum elementa uel alius mundus solque condendus sit. priora adnuntiate mihi et, in nouissimo quae futura sunt, et dicam, quia dii estis, ait Esaias significans neminem posse, quid ante mundum fuerit et quid post mundum futurum sit, enarrare. et duabus uolabant : media tantum cognoscimus, quae ex scripturarum nobis lectione panduntur: quando mundus factus sit, quando plasmatus hia conpleta sint et in extremo tempore dei filius pro nostra salute sumpserit carnem. cetera uero, quae diximus, ista duo seraphim in facie pedibusque texerunt. Et clamabant alter ad alterum: pulchre positum alter ad alterum. quidquid enim in ueteri legimus testamento, hoc. idem et in euangeli
Abbreviated transcription (Latin):
qđ loqͥm. hebrea lingua qua uetꝰ testa¬
ñĩtu scriptũ ẽ. unuiersa antiqͥtas tra¬
didit Postqͣm uͦ in fabricatione turris.
ꝑ offensa dei linguarũ diuersitas at¬
maduertit᷑ testam̃tis. Que cica dm̃
t᷑. Sex alȩ uni. & sex alȩ alteri. Nicco¬
sumꝰ & xii. lapides altaris quos ferrũ
ñ tetigit. & rii. gẽmas ex qͥb sacerdotis
insigne diadema constructũ ẽ. acciꝑe
qͦs & etechiel meniorat. & apocalipsis
ñ tacet. Quorum qͥd uerũ sit deus u¬
derit: qͥd ueri simile in sequentib expo¬
nemꝰ. Seqͥt᷑. It duab. quidẽ uelabant
faciem. & duab uelabant podes. & duab.
uolabant. Uelabant faciẽ. ñ sua s dei.
ꝗͣ istũ condec mundũ in rerũ fuerit et¬
nuate᷑. Quando thronos. dnationes. po¬
testates. angłos. totuꝗ mysteriũ celeste con¬
didit. Seqͥt. Et duab uelabant pedes.
ñ suos sed dei. Ertrema qͦq eiꝰ. scire qͥs
pot̾. qͥd post consũmationẽ scłi sit fut᷑ũ.

Expanded text:
Testamentum scriptum est, universa antiquitas tradidit. Postquam vero in fabricatione turris per offensam Dei linguarum diversitas atmadvertitur Testamentis: quae circa Deum tur. Sex alsumus et duodecim lapides altaris, quos ferrum non tetigit, et duodecim gemmas, ex quibus sacerdotis insigne constructum est, accipere, quas et Ezechiel memorat et Apocalypsis non tacet. quorum quid uerum sit, deus uiderit; quid uerisimile, in sequentibus exponemus. Et duabus quidem uelabant faciem et duabus uelabant pedes et duabus uolabant. uelabant faciem non suam, sed dei. quam istum conderet mundum, in rerum fuerit aeternitate: quando Thronos, Dominationes, Potestates, Angelos, totumque ministerium coeleste condiderit? Sequitur: Et duabus velabant pedes, n suos, sed dei. extrema quippe eius scire quis potest? quid post consummationem saeculi sit futurum,
Abbreviated transcription (Latin):
mo. Uirtutes quȩ diio nunistrabant.
ad celestes alias fortitudines ꝓcla¬
mabant. ut pandant dno ianuã re¬
uertenti. Tollice portas pͥncipes ur̃as.
siue ut aqͥla interp̾tat᷑. attollite porcę
capita ur̃a. & introibit rex głȩ. Rursũ

Expanded text:
mo: uirtutes, quae domino ministrabant, ad caelestes alias fortitudines proclamabant, ut pandant ianuam domino reuertenti: tollite portas, principes, uestras — sine, ut Aquila interpretatur, adtollite, portae, capita uestra — et introibit rex
Abbreviated transcription (Latin):
le quddam & in grodo scriptu ẽ dũ
pharao iux. popłs isrł ex iuuto lateris
palearũq oꝑe pͥssus. ñ suspirauit ad
dnin. Dii ille regnauit nemo que suut
dm̃ patrii abriam isaac & lacob Quan¬
do uͦ ille morctius ẽ suspirauer̾t filu
isrł ut scripta dicit. & ascendit clamor
eori ad dñm. cu utiq uxca l ystoria
tẽ magis gatidere debuerint. & ante
te. faltias fili banaie occubuit. e pꝰ
pessimi ducis interitũ. cecidi in qͥt
suꝑ faciẽ mea. & clamaui uoce mag¬
na & diri. Heu mͥ leu mͥ adonap̃. in¬
consũmatione tu facis reliqͥas isrł
Si gͦ intelligas in otia & pharaone &
faltia e &xeris istꝰmodi contrarias
penitentia corruat. Non regnet ait
apłs poccatũ in uro mortali corpore.
Regnante peccato egyptus extriumꝰ ei¬
uitates in cinere uersam & sordib.
ꝓ frunto paicas. ꝓ solida perra luti
oꝑa seccam᷑. Seqͥt᷑. Uidi dñm sedente
suꝑ thronum ercelsum x eleuatũ. Uli¬

Expanded text:
le quiddam et in Exodo scriptum est: dum le quiddam et in Exodo scriptum est: dum Pharao uixit, populus Israhel ex luti et lateris palearumque opere non suspirauit ad dominum; dum ille regnauit, nemo quaesiuit deum patrum Abraham, Isaac et Iacob. quando uero ille mortuus est, suspirauerunt filii Israhel, ut scriptura dicit: et ascendit clamor eorum ad dominum, cum utique iuxta historiam tunc magis gaudere debuerint et ante ophetante Phaltias filius Banaiae occubuit et post pessimi ducis interitum: cecidi, inquit, super faciem meam et clamaui uoce magna et dixi : heu mihi, heu mihi, adonaiacis reliquias Israhel. si ergo intellegas in Ozia et Pharaone et Phaltia et ceteris istiusmodi contrarias paenitentiam corruat. non regnet, ait apostolus, peccatum in mortali uestro corpore. regnante peccato Aegyptiis extruimus ciuitates, in cinere uersamur et sordibus, pro frumento paleas, pro solida petra luti opera sectamur. Sequitur: uidi dominum sedentem super thronu
Abbreviated transcription (Latin):
innis i .ii. qͦ tempore apud latinos
amuliꝰ. apud athenienses agamestor.
undecimꝰ implebat. Post cuiꝰ morcẽ ysa¬
ias ꝓphahanc uisionẽ quã explanare nc̃
nitim᷑ uidit. ide. eo anno qͦ romulus
romani imꝑi conditor natꝰ ẽ. sicut
manifestũ &̾. poterit bis qͥ uoluerint
legere tempoꝵ ubrũ. quẽ nos in latina
linguã ex greco sermone transtulimꝰ.¬
Seqͥt᷑. Et faccum est in anno qͦ mortuus
ẽ. rex orias. uidi dñm sedentẽ suꝑ chro¬
num excelsũ & eleuatũ. Premissa hẏsto¬
ria spuat seqͥt᷑ intellectꝰ. cinꝰ causa hys¬
toria replicata ẽ. Uiuente sepso roge
& quantu in re ẽ. sacerdotiũ disipan¬
te psaias uisionẽ uide ñ potuit. Quam
diu ille regnũ tenuit in uidea: ꝓpħa
ocłos ñ leriatut ad elũ. n ei st̃ reserata
celestia. non apparuit dñs sabaoth.
nec in ministerio fidei ter scĩ nom̃ au¬
ditum ẽ. Quando uͦ ille mortuus est.
uniuersa quę subsequens sermo mon¬
strauit. aꝑto sese lumine ꝓdidert̃. Cã¬

Expanded text:
inta duobus, quo tempore apud Latinos Amulius, apud Athenienses Agamestor undecimus imperabant. post cuius mortem Esaias propheta hanc uisionem, quam explanare nunc nitimur, uidit, id est eo anno, quo Romulus, Romani imperii conditor, natus est, sicut manifestum esse poterit his, qui uoluerint legere Temporum librum, quem nos in Latinam linguam ex Graeco sermone transtulimus. Et factum est in annoquo mortuus est rexOzias\': uidi dominum sedentem super thronum excelsum et eleuatum. praemissa historia spiritalis sequitur intellectus, cuius causa historia ipsa replicata est. uiuente leproso rege et, quantum in se est, sacerdotium dissipante Esaias uisionem uidere non potuit. quam diu ille regnum tenuit in ludaea, propheta oculos non leuauit ad caelum, non ei sunt reserata caelestia, non apparuit dominus sabaoth nec in mysterio fidei ter sancti nomen auditum est. quando uero ille mortuus est, uniuersa, quae subsequens sermo monstrabit, aperto sese lumine prodiderunt. ta
Abbreviated transcription (Latin):
militiarũ. Dñs qͦq ipse hic quattuor
luterarũ ẽ. qđ ꝓpͥe in deo ponit᷑. Iodh. he.
iod be. idẽ. duab ia que duplicata
ineffabile illud & głosum nom̃ dei effi¬
ciunt. Plena ẽ. unuiersa terra gła eiꝰ. hoc
adhuc ad seraphim dr̃ de aduentu dñi¬

Expanded text:
militiarum\'. dominus quoque ipse hic quattuor litterarum est, quod proprie in deo ponitur: iod he iod he, id est duobus IA, quae duplicata ineffabile illud et gloriosum dei nomen efficiunt. Plena est uniuersa terra gloria eius. hoc adhuc a seraphim d
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ libłis legimꝰ. suit iur iuist̾ ⁊ tecte
rectũ in conspectu dñi editicans tẽplũ¬
aquę ductii fabricans offerens uasa
e ꝓ hoc merito aduersarios suꝑans. qđ
maxinii pietatis indiciũ ẽ habens mul¬
tos in suo imꝑio ppħas. Hic quam diu
uix̃ zacharias sacerdos. cognom̃to in¬
telligens. placuit deo & cũ omi uene¬
uͦ cacharias obiit. uolens ꝑ se offeri
donaria sacerdotale ordine n tã pie
quã audact inuasit. & reclamantib
leuitis e etis sacerdorib non ne tues¬
orias rer & n sacerdos audire noluit.
statimq lepra ꝑfusus in fronte ẽ. ui
faues eoꝵ ignominia. Quã corporis
tat dicens. signatũ c̃. suꝑ nos lum uusc¬

Expanded text:
 libris legimus, fuit uir iustus et fecit rectum in conspectu domini aedificans templumaquaeductum fabricans, offerens uasa et pro hoc merito aduersarios superans, quodque maximum pietatis indicium est, habens multos in suo imperio prophetas. hic, quamdiu uixit Zacharias sacerdos cognomento Intellegens, placuit deo et cum omni uenestquam uero Zacharias obiit, uolens per se offerre donaria sacerdotalem ordinem non tam pie quam audacter inuasit et reclamantibus leuitis et ceteris sacerdotibOzias rex, et non sacerdos? audire noluit, statimque lepra perfusus in fronte est, sefacies eorum ignominia . Quam corporis tabat dicens: Signatum est super nos lumen vul
Abbreviated transcription (Latin):
U olumꝰ scire quȩ sint seraphim stantia
in circiutu dei. quę sex alȩ̨ uniꝰ. & simul
duab pedes. & duab uolent. cũ suꝑiꝰ
in circuitu dei stare dicant᷑. Arte qͦmͦ
stent in circuitu cũ duo sint. & alibi¬
uolent. qͥd sit illud qđ alter ad alterũ
clamitent. & sci nom̃ ingeminent. qͦm
suꝑiꝰ domꝰ plena gła & nc̃ terra ẽe. dica¬
t᷑. Quȩ cũ ñ innumũ puluere moue¬
ant. & pͥma statimi fronte diffisultatẽ
int̾ptationis obiciant. in comune dñm
dep̃ceni. ut mͥ qͦq de altari carbo
mittat᷑. & om̃i peccator sorde detersa
pͥmo possam ciei sacranita couipicere.
dehinc enarrare quȩ uidero Seraphĩ
sic̃ in interptatione nomui hebreor
intienimꝰ aut. incendui aut pͥncipiũ
oris oo interp̾tant᷑. Querim qđ sit¬
tere in t̾ram. a quẽ uolo ut ardeat
Duo discipłi qͥb in itiuere scripturas
dñs aꝑuerat. a moyse e omib ꝓpħis
incipiens. postquã reserati st̃ ocłi oor
cognoscentes eũ dixer̾e ad alterutrii.

Expanded text:
uolumus scire, quae sint seraphim stantia in circuitu dei; quae sex alae unius et simul duabus pedes et duabus uolent, cum superius in circuitu dei stare dicantur, aut quomodo stent in circuitu, cum duo sint; quid sit illud, quod alter ad alterum clamitent et ter sancti nomen ingeminent; quomodo superius domus plena gloria et nunc terra esse dicatur. quae cum non minimum puluerem moueant et prima statim fronte difficultatem interpretationis obiciant, in commune dominum deprecemur, ut mihi quoque de altari carbo mittatur et omni peccatorum sorde detersa primum possim dei sacramenta conspicere, dehinc enarrare, quae uidero. seraphim, sicut in interpretatione nominum Hebraeorum inuenimus, aut \'incendium\' aut \'principium oris eorum\' interpretantet quam al. quem volo, ut ardeat . Duo discipuli, quibus in itinere Dominus Scripturas aperuerat, a Moyse et omnibus Prophetis incipiens, postquam reserati sunt oculi eorum, cognoscentes eum, dixerunt ad alterutrum:
Abbreviated transcription (Latin):
aliud filiũ uissise quã sp̃m sc̃mn Seqͥtꝰ.
It plena domꝰ a maiestate eiꝰ. Dom dei
que surfũ ẽ. gła plena conspicitꝰ. hoc
uͥ quȩ deorsum ẽ. nescio an plena fit
gła nisi force sođm psalmiste sensũ
dicentis. dñi ẽ. terra & plenitudo eiꝰ
nos qͦq dicamꝰ eos plenos in terra gła¬

Expanded text:
liud filium iussisse quam spiritum. Sequitur: et plena domus a gloria eius. domus dei, quae sursum est, gloria plena conspicitur; haec uero, quae deorsum est, nescio an plena sit gloria, nisi forte secundum psalmistae sensum dicentis: domini est terra et plenitudo eius nos quoque dicam
Abbreviated transcription (Latin):
uoluero replicare ꝑ longu ẽ. Prgo
querimꝰ ubi sit hoc incendui salutare.
Nulli dubui in sacris uoluminib ex
qͦrũ lectione uniucisa hoĩum uitia
reor ne si caicere cepiniꝰ n tã inẽptari
quã ium scripturis inferre uideam̃¬

Expanded text:
 voluero replicare, perlongum est. Ergo quaerimus ubi sit hoc incendium salutare? Nulli dubium quin in sacris voluminibus, ex quorum lectione universa hominum vitia reor ne si dicere coeperimus, non tam interpretari, quam vim Scripturis inferre videam
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ dni in sumis montib et eleuabit᷑
suꝑ colles. hęc est domꝰ. de qua &e alibi
supdictꝰ paulus sacrata uoce testat᷑. Et
moyses qͥdẽ fideł in tota domͦ eiꝰ qͥsi fa¬
mulus in restimoniũ eor quę dicenda
dom sumꝰ nos. si tani pͥncipui substan

Expanded text:
domus dei in summis montibus et eleuabitur super colles. haec est domus, de qua et alibi supra dictus Paulus sacrata uoce testatur: et Moyses quidem fidelis in tota domo eius quasi famulus in testimonium eorum, quae dicenda domus sumus nos, sitamen p
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ & ẏsaie simił uidet illu sedente su¬
ꝑ thronii excelsũ & eleuatũ. Ut aut &
alud inferã. quando eu m̃te ꝑtracto
regnare thronis. dnãtionib. angłis.
cęcerisq uirtutib uideo exceliũ thro
sepe descende dicat᷑ ad terrais. uidoo

Expanded text:
est, uidet illum sedentem super thronum excelsum et eleuatum. ut autem et aliud inferam: quando eum mente pertracto regnare thronis, dominationibus, angelis ceterisque uirtutibus, uideo excelsum thronsaepe descendere dicatur ad terras, uideo
Abbreviated transcription (Latin):
Preterea isł ad me relatum e. epłis. qđ
contra auttoritate apłi pauli. ĩmo petͥ.
ioħis & iacobi qui dextras dedert paulo
&ͥ barnabe cõmunicationis & p̃cepu eis
ut pauꝑuni memores e̾e̾nt. tu ꝓlbeas
ierosolimã in usis scoͥar aliqua sumptuũ
solatia dirigi. Ulidelicet si adbec respon¬
dero: statim latrabis mea me causa agere.
qͥ tanta cunetos largitate donasti. ut nͥ
uenisses ierosoluna. & tria ł patronoꝵ tu¬
or pecunias effudisses: oms ꝑiclitarem᷑
fame. Ego hoc loquor qͤ heatꝰ paulus apłs
in cunctis pene epłis suis loqͥt᷑. & p̾cipit¬
in eccłtis genrtui ꝑ una sabbati hoc est chie
lice presidẽ. post annos ait plures elemo¬
sinas factui in gentẽ meã ueni & oblati

Expanded text:
Praeterea iisdem ad me relatum est Epistolis, quod Praeterea iisdem ad me relatum est Epistolis, quod contra auctoritatem apostoli Pauli, immo Petri, Joannis et Jacobi, qui dextras dederunt Paulo et Barnabae communicationis, et praeceperunt eis, ut pauperum memores essent, tu prohibeas Hierosolymam in usus sanctorum aliqua sumptuum solatia dirigi. Videlicet si ad haec respondero, statim latrabis, meam me causam agere, qui tanta cunctos largitate donasti, ut nisi venisses Hierosolymam, et tuas vel patronorum tuorum pecunias effudisses, omnes periclitaremur fame. Ego hoc loquor, quod beatus apostolus Paulus in cunctis pene Epistolis suis loquitur, et praecipit Ecclesiis Gentium per unam sabbati, hoc est, die licem praesidem: Post annos, ait, plures, eleemosynas facturus in gentem meam, veni Hi
Abbreviated transcription (Latin):
tereit arboꝵ foltis: tu & tunica & fide nu¬
dus. subitoq timore ꝑterritꝰ. & aliqͥd
habens nocturne erapule. scõr ocłis cbsci¬
nam partẽ corporis ingerebas. ut tua in¬
dicares prudentia. Iales habet aduersa¬
rios eclla. Hi duces contra martyrũ lan
ne descendat. Quondo iratꝰ fuero. is ar dd
mali in meo animo cogitauero & me noctnu
phantasia deluserit. basilicas martyrii in¬
acuirinta subsannes. Non erubesco earii
fide. que pͥmȩ uidert̾ dnm resurgentẽ.
quȩ mittunt᷑ ad apłos. que in matre dni
saiuatoris scis apłis comendat᷑. Iu ructato¬
xiĩ scłi hominib. ego ieiuinabo cũ feminiꝰ.
imo eri religiosis uiris. qui pudicitia
itultu preferunt. &̾ pallida iugi continen¬
tia ora portantes. xpi ostendunt uere¬
oleuerit apud gallos continentia & sobri¬
etas atq ieiunirm. tabernę tuę lucra nͥ
habeant. & uigilias diaboli ac temulen¬
ta coniuuia tota nocce erercere ñ possis.

Expanded text:
texerunt arborum foliis: tu et tunica et fide nutexerunt arborum foliis: tu et tunica et fide nudus, subitoque timore perterritus, et aliquid habens nocturnae crapulae, sanctorum oculis obscenam partem corporis ingerebas, ut tuam indicares prudentiam. Tales habet adversarios Ecclesia: hi duces contra martyrum sangne descendat. Quando iratus fuero, et aliquid mali in meo animo cogitavero: et me nocturnum phantasma deluserit, basilicas martyrum indeliramenta subsaunes. Non erubesco earum fidem, quae primae viderunt Dominum resurgentem, quae mittuntur ad apostolos, quae in matre Domini Salvatoris, scum saeculi hominibus, ego jejunabo cum feminis, immo cum religiosis viris, qui pudicitiam 398 vultu praeferunt, et pallida jugi continentia ora portantes, Christi ostendunt vereoleverit apud Gallos continentia et sobrietas atque jejunium, tabernae tuae lucra non habeant, et vigilias diaboli ac temulenta convivia, tota nocte exercere non possis.
Abbreviated transcription (Latin):
demonũ ẽẽ. confinges. & ñ uere clamare de¬
mones. s sua simulare torm̃ta. Do consilui
Ingrede basilicas mnr. & aliqͣndo ptirgaberiᷤᷤ.
Inuenies ibi multos socios tuos. & neqͣꝗͣ ce¬
reis martyrii qͥ tͥ displicent. s flãmis inui¬
sibilib cõbureris. & tc̃ fateberis qđ nunc
negas. & tiui nom̃ qui in uigilantio loqri
lib̾e ꝓclamabis .&e. aut morcurni ꝓpter
nuimoꝵ cupiditatẽ. aut nocturnũ uireta
plauti amphitrionẽ. qͦ dormiente in alce¬
nȩ adult̾io duas noctes iuppit̾ copulauit.
ut magne fortitudinis hercules nasceriᷤ.
aut certe lib̾um patrẽ ꝓ ebriecate & cam¬
tharo ex humeris dependente. & semꝑ
rubente facie & spumantib labis effre
ertitasset. tu prudentissim & sapientissin
mortaliũ nudꝰ orabas & referebas. nob̾ ada iꝰ
euã de parachyso. Et illi qͥdẽ aꝑtis ocłis erii¬
buerunt nudos se ẽẽ. cernentes. & uereni a

Expanded text:
daemonum esse confingas, 397 et non vere clamare daedaemonum esse confingas, 397 et non vere clamare daemones; sed sua simulare tormenta. Do consilium, ingredere basilicas martyrum, et aliquando purgaberis: invenies ibi multos socios tuos, et nequaquam cereis martyrum, qui tibi displicent, sed flammis invisibilibus combureris, et tunc fateberis, quod nunc negas, et tuum nomen, qui in Vigilantio loqueris, libere proclamabis, te esse aut Mercurium propter nummorum cupiditatem, aut Nocturnum , juxta Plauti Amphitryonem, quo dormiente, in Alemenae adulterio, duas noctes Jupiter copulavit, ut magnae fortitudinis Hercules nasceretur; aut certe Liberum patrem pro ebrietate et cantharo ex humeris dependente, et semper rubente facie, et spumantibus labiis, effrenexcitasset; tu prudentissimus, et sapientissimus mortalium nudus orabas, et referebas nobis Adam et Evam de paradiso: et illi quidem apertis oculis erubuerunt, nudos se esse cernentes, et verenda
Abbreviated transcription (Latin):
De libellis illiꝰ auqͥd ꝓferam. Arguintat᷑
contra signa atq uirtutes. quȩ in basi¬
licis marcyrũ fiunt. & dic̃ eas incrduł
pdesse ñ credentib. Quasi nc̃ hoc qͦͣrat᷑.
qͥb. fiant. & ñ qua urtute fiant. Esto.
ad fidẽ. Et dnis incralulis signa faciebat
& tam ñ iccireo dni sugguianda st̾ signa
⁊ uii infideles erant . s̃. maiori admiratioi
ert̾ qr tante fuere potentię. ut etia m̃tes
durissimas edomarent. & ad fide̾ cogerent.
Itaq nolo mͥ dicas. signa infidelium ft̃.
s. responde qmͦ in uilissimo puluere & fa¬
iulla nescio qͣ tanta sit signoꝵ uirtutũq
p̾sentia. Sentio. sentio infelicissime mor¬
taliũ. quio doleas. qͥd timeas. Sp̃s iste ini¬
munaꝰ qui hec te cogit scrib̾e. sepe hoc ui¬
lissimo tortꝰ c̃ puluere. immo hodieq tor¬
quet᷑. & qͥ in te plagas dissimulat. in ceceriᷤ
conficet᷑. Nisi forte in morẽ gentiliũ impi¬
orq porphyrii & eunomii. has p̾stigias

Expanded text:
de libellis illius aliqua proferam. Argumentatur contra signa atque virtutes, quae in basilicis martyrum fiunt, et dicit eas incredulis prodesse, non credentibus, quasi nunc hoc quaeratur, quibus fiant, et non, qua virtute fiant. Esto sad fidem, et Dominus incredulis signa faciebat, et tamen non idcirco Domini suggillanda sunt signa, quia illi infideles erant, sed majori admirationi erant , quia tantae fuere potentiae, ut etiam mentes durissimas edomarent, et ad fidem cogerent. Itaque nolo mihi dicas, signa infidelium sunt; sed responde quomodo in vilissimo pulvere, et favilla, nescio qua, tanta signorum virtutumque praesentia. Sentio, sentio, infelicissime mortalium, quid doleas, quid timeas. Spiritus iste immundus qui haec te cogit scribere, saepe hoc vilissimo tortus est pulvere, immo hodieque torquetur, et qui in te plagas dissimulat, in caeteris confitetur. Nisi forte in morem gentilium impiorumque, Porphyrii et Eunomii, has praestigias
Abbreviated transcription (Latin):
potest fieri.  ut aliqͥndo me
mordeat. Matres uocam sorores & filias.
& ñ erubescimꝰ uitis nr̃is nomina pieca¬
tis obtende. Quid fac monachus in cel¬
lulis feminarũ: Quid sibi uolunt sola
& pͥuata colloqͥa  Et arbitror fugiente̾
habet. Qđ de libidine diximꝰ. refera
dolinamꝰ: ne facere cõpellam᷑. quȩ nõ
ni tam natura cogit facere quã uolun
refrigeria egyptum ire ꝓꝑante. Ali¬
oqͥn & ipsa materia aꝑtã habuit blas¬
phemiã. quę indignatione̾ magis siri¬
bentis ꝗͣ testimonioꝵ multitudine fla¬
gitaret. Q si dormitantiꝰ in mea rur¬
sus maledicta uigilarit. & ood ore blai¬
phemo qͦ apłos & martyres lacerat.
de me qͦ: putauerit detrahentii. neqͣ¬
ꝗ̃ illi brem lucubratumcła s tota no¬
tte uigilabo. & socui illiꝰ ĩmo discipłis¬

Expanded text:
potest fieri ut aliquando me potest fieri ut aliquando me mordeat. 401 Matres vocamus sorores et filias, et non erubescimus vitiis nostris nomina pietatis obtendere. Quid facit monachus in cellulis feminarum? quid sibi volunt sola et privata colloquia, et arbitros fugientes habet. Quod de libidine diximus, referadeclinamus, ne facere compellamur, quae nos non tam natura cogit facere, quam volunrefrigeria ad Aegyptum ire properante: alioquin et ipsa materia apertam habuit blasphemiam, quae indignationem magis scribentis, quam testimoniorum multitudinem flagitaret. Quod si Dormitantius in mea rursus maledicta vigilaverit, et eodem ore blasphemo, quo apostolos et martyres lacerat, de me quoque putaverit detrahendum, nequaquam illi brevi lucubratiuncula, sed tota nocte vigilabo, et sociis illi
Abbreviated transcription (Latin):
& inulierũ maximeq adolescentular u
uitat aspectũ. & in tantũ castigator sui
ẽ. ut eciam que tuta st ptimescat. Cur
inqͥt ꝑgis ad heremñ: Ihdelicet ut te
ñ audiã. ñ uideã. ut tuo furore ñ mo¬
uear. ut tua bella non patiar. ne me
capiat ocłs merecricis. ne force pul¬
cherrima ad illicitos ducat amplerus.
Responaebis. Hoc ñ est pugnare .s. fu¬
gere. Sta in acie. aduersariis armatꝰ¬
obsiste. ut postꝗͣ uiccris coroneris. fa¬
teor inbecillitate meã. Nolo spe pugna¬
re uictorie. ne ꝑdam anqͥndo uictori¬
am. Si fugero gladiũ deuitai. Si ste¬
tero: aut iuncendii mͥ ẽ. ant cadendũ.
Quio aut neccẽ est certa dimitterr. &
incerta sectari :. Aut scuto. aut pedib morꝰ
iutanda est. Iu qui pugnas & suꝑari
potes & uincere. ago cũ fugero nͦ uincor
in eo ꝗd fugio. sed ideo fugio ne iuncar.
Nulla securitas est icmo serpente dor¬
mire. P otest fieri ut ie ñ mordeat. tam̃

Expanded text:
et mulierum maximeque adolescentularum et mulierum maximeque adolescentularum vitat aspectum; et intantum castigator sui est, ut etiam quae tuta sunt pertimescat. Cur, inquis, pergis ad eremum? Videlicet ut te non audiam, non videam, ut tuo furore non movear, ut tua bella non patiar, ne me capiat oculus meretricis, ne forma pulcherrima ad illicitos ducat amplexus. Respondebat: Hoc non est pugnare, sed fugere; sta in acie, adversariis armatobsiste: ut postquam viceris, coroneris. Fateor imbecillitatem meam. Nolo spe pugnare victoriae, ne perdam aliquando victoriam. Si fugero, gladium devitavi : si stetero, aut vincendum mihi est, aut cadendum. Quid autem necesse est certa dimittere, et incerta sectari? Aut scuto, aut pedibus mors vitanda est. Tu qui pugnas, et superari potes, et vincere. Ego cum fugero, non vinco in eo quod fugio: sed ideo fugio, ne vincar. Nulla securitas est vicino serpente dormire. Potest fieri, ut me non mordeat, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
monachi decerrendi st̃ a te linguis uiꝑe¬
is & morsib seuissimis qͥb argum̃tari
& dicis. Si om̃s se reduserint & fuerint
in solitudine. qͥs celebrabit ecłias: Qiti
scłares homines lucrifaciet:ͦ Quis pec¬
cantes. ad uirtutes poterit cohortari:
Hoc enim mͦ. si om̃s tecũ fatui sint. sa¬
piens ẽẽ qͥs poterit:ͦ Et uirginitas ñ ent
appbanda. Si enim oms uirgines fuerũs
nuiptiȩ ñ erunt. Interibit enimni huina¬
miĩ genꝰ. infantes in cunis ñ uagient . ob¬
stetrices absq mercetib mendicabunt.
Rara ẽ. uirtꝰ. nec a plurib appetit᷑
Atq itinã hoc om̃s eent. qd̾ panci
st̃ de qͥb dr̃. multi uocati pauci ele¬
cti. & uacui eent. carceres. Monachus
autẽ ñ doctoris habet s plangentis
officrur̃ qͥ uel se uel mundũ lugeat.
& añĩ paiuidꝰ p̾stolet᷑ aduentũ. qui sci¬
ens inbecillitatẽ suã & uas fragile
đ portat timet offende. ne inpin¬
guat & corruat. atq frangat᷑. UInde

Expanded text:
monachi deterrendi sunt a te linguis vipereis et morsibus saevissimis, quibus argumentaris et dicis: Si omnes se recluserint et fuerint in solitudine, quis celebrabit ecclesias, quis saeculares homines lucrifaciet? Et pcantes ad virtutes poterit cohortari? Hoc enim modo si omnes tecum fatui sint, sapiens quis esse poterit? Et virginitas non erit approbanda. Si enim omnes virgines fuerint, nuptiae non erunt: interibit humanum genus: infantes in cunis non vagient; obstetrices absque mercedibus mendicabunt: Rara est virtus nec a pluribus appetitur. Atque utinam hoc omnes essent, quod pauci sunt, de quibus dicitur: Multi vocati, pauci ele vacui essent carceres. Monachus autem non doctoris habet, sed plangentis officium: qui vel se, vel mundum lugeat, et Domini pavidus praestoletur adventum: qui sciens imbecillitatem quod portat, timet offendere ne impingat et corruat atque frangatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
recipiant in eccrna tabernacła. qͥ nec
p̃sentia possident nec futura. Non eni
opꝰ ẽ. In scĩs pauꝑib beatitudo est intelli¬
gentie. ut ei tribuas qui erubescit accipe.
& cum acceꝑit dolet. metens carnalia .s̃
seminans sp̃ualia. Qđ aute asserit me¬
lius eos facere qui utant᷑ reb suis & pau
omia largiant᷑: ñ ame ei s. a dno respon¬
que habes. &da paupib..  ueni soqre n.e.¬

Expanded text:
re aeterna tabernacula, qui nec re aeterna tabernacula, qui nec praesentia possident, nec futura? Non enim opus est. In sanctis pauperibus beatitudo est intelligentiae, ut ei tribuat, qui erubescit accipere: et cum acceperit, dolet: metens carnalia, et seminans spiritalia. Quod autem asserit eos melius facere, qui utuntur rebus suis, et paulomnia largiuntur, non a me ei , sed a Domino responquae habes,
Abbreviated transcription (Latin):
reluiquentes. ad dui seruitute tota inte
conuersi st. longum et n si de cinetis
eplis eĩ om̃ia testimonia reuoluere uo¬
luero. in quib hoc agit & tota mente fes¬
tinat. ut ierosolimã & ad sca loca creden¬
tib peccuniȩ dirigant᷑. ñ in auariciã s
in refrigerui. ñ ad diuitias congregan¬
das s ad inbecillitate corpuscłi sustentan¬
dã. & frigus atq inediã declinandã. hac
in uidea usq hodie ꝑseuerante consuetu
dine ñ soliĩ apud nos s. &ͥ apud hebreos. ut
qͥ in lege dni meditant᷑ die & nocte. & par¬
&̃ aliis tͥbulatio. s ut aloꝵ abundantia
alior sustentet inopiã. Respondeb̾ hoc¬
unĩ quẽq in patͥa sua posse facere. nec
pauꝑes defuturos qui ȩccłie opib sus¬
tentandi ft̃. Nec nos negamꝰ cunctis pau¬
ꝑib etiam uideis & samaritanis. si tan¬
ta sit largitas: stipes porrigendas. S a
& saluator in euangłio loquebat᷑. faci¬
te uobis amicos de. Inamona iuqͦ qͥ uos¬

Expanded text:
i servitutem tota mente conversi sunt. Longum est nunc si de cunctis epistolis ejus omnia testimonia revolvere voluero, in quibus hoc agit, et tota mente festinat, ut Hierosolymam et ad sancta loca credentibus pecuniae dirigantur: non in avaritiam, sed in refrigerium, non ad divitias congregandas, sed ad imbecillitatem corpusculi sustentandam, et frigus atque inediam 399 declinandam. Hac in Judaea usque h et apud Hebraeos, ut qui in lege Domini meditantur die ac nocte, et patet aliis sit tribulatio: sed ut aliorum abundantia, aliorum sustentet inopiam II Counumquemque posse in patria sua facere: nec pauperes defuturos, qui Ecclesiae opibus sustentandi sint. Nec nos negamus cunctis pauperibus etiam Judaeis et Samaritanis, si tanta sit largitas, stipes porrigendas. Sed Aet Salvator in Evangelio loquebatur: Facite vobis amicos de mammona iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
claudunt᷑. Ais enim uł in sinu abrahe
posse de suis tumulis ubi uoluerint
adeẽ. presentes. Senatoriȩ iudelicet
dignitatis fni : ut non inter homi¬
cidas teterrnno carere s in libera ho¬
nestaq custoctia. in fortunatoꝵ insu¬
lis. & in campis elisũ recludant᷑. Iu.
deo leges pones. tu apłis uinola inici¬
es ut usq ad diem uidicii teneant᷑
custodia. nec sint cũ dño suo. de qͥb
no sunt. ubiq eẽ. credendi st̃. Et cũ
diabolus & demones coto uagent᷑ in orbe. &
celerttate ninua ubiq p̾sences fuit mar¬
trres post effusionẽ sangninis sui ara o¬
ꝑ iuuit᷑ inclufi. & inde exire ñ poterunt.
sertim cũ martyres ultionẽ sui sanguinᷤ
possunt orare ꝓ ceceris. qͣndo de se adhuc
debent et̃. solliciti. qͣnto magis pꝰ coronas.
uictorias & tͥumphos: Uñ homo moy ses
sescentis milib armatoꝵ impetrat a deo

Expanded text:
um. --Ais enim vel in sinu Abrahae, posse de suis tumulis, et ubi voluerint adesse praesentes. Senatoriae videlicet dignitatis sunt; et non inter homicidas teterrimo carcere, sed in libera honestaque custodia in fortunatorum insulis et in campis Elysiis recluduntur. Tu Deo leges pones? Tu apostolis vincula injicies; ut usque ad diem judicii teneantur custodia, nec sint cum Domino suo, de quibus no sunt, ubique esse credendi sunt. Et cum diabolus et daemones toto vagentur in orbe, et celeritate nimia ubique praesentes sint, martyres post effusionem sanguinis sui arca operientur inclusi, et inde exire non poterunt? aesertim cum martyres ultionem sui sanguinis possunt orare pro caeteris, quando pro se adhuc debent esse solliciti: quanto magis post coronas, victorias et triumphos? Unus homo Moyses, sexcentis millibus armatorum impetrat a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
sic aliȩ hereses paraclytũ in montanũ
uenisse contendunt. & manicheũ ipsu
dicunt paraclytũ. Scribit aduersu
heresun tua que olim erupit contra
eccłiam. ne & in hoc qͥsi reꝑtor noui
rectissimo nomine. qr arcuato uulnere
in eccłiȩ corpꝰ uenena diffundit. Que
olim appellabat᷑ caina heresis. & multo
tempore dormniens ẜ sepulta: ne a dor¬
mitantio suscitata est. Miror qđ ñ di

Expanded text:
 in Montanum  in Montanum venisse contendunt, et Manichaeum ipsum dicunt esse paracletum. Scribit adversum haeresim tuam, quae olim erupit adversum Ecclesiam ne et in hoc quasi repertor novi rectissimo nomine: quia arcuato vulnere in Ecclesiae corpus venena diffundit, quae olim appellabatur Caina haeresis: et multo tempore dormiens vel sepulta, nunc a Dormitantio suscitata est. Miror, quod non di
Abbreviated transcription (Latin):
tuor hominũ petͥ & pauti scłm nos ossa
ueneranda. scđm te uile puluiscłm of¬
fert dno sacrificia. & tumulos eoꝵ xp̃i
arbitra. t᷑ altaria . Et n solum uniꝰ urb̾
s: totiꝰ orbis errant ep̃i. qͥ caupone ingi¬
lantiũ contẽnentes ingrediunt᷑ basilicas
mortuor. in quib puluis iulissimꝰ &
fauillas nescio quo iacet linte amine
colligata. ut polluta om̃ia polluat. &
qͣsi sepulchra pharisiaca foris dealbata
Et pꝰ hec de baratro peotoris sui ceno¬
sã spurcitiã euomens. audet dicere.
Ergo cineres suos amant animȩ nir. &
circunuolant cos semꝑq p̾sentes ft̾.
ne si forte aliqͥs peccator aduenerit ab¬
sentes audire ñ possint : O portentũ.
interras ultimas deporcandũ. Rides
nec tali sociecate terreris ut ead contͥ
nos loqͣris. quȩ ille contra eccłia loqͥt᷑
Oñs enim seccatoreᷤͥ tiꝰ basilicas apłori
um adorent eunomiti cuiꝰ libros ma¬
ioris auccoritatis arbitrant᷑ q̃ euan¬
gelia. & in ipso cẽ. credunt lum̃ ueritatiᷤ.

Expanded text:
m nos ossa veneranda, secundum te vilem pulvisculum, offert Domino sacrificia, et tumulos eorum Christi arbitratur altaria? Et non solum unius urbis, sed totius orbis errant episcopi, qui cauponem Vigilantium contemnentes, ingrediuntur basilicas mortuorum, in quibus pulvis vilissimus et favilla, nescio quae, jacet linteamine convoluta: ut polluta omnia polluat: et quasi sepulcra pharisaica foris dealbata Et post haec de barathro pectoris sui coenosam spurcitiam evomens, aut dicere: « Ergo cineres suos amant animae martyrum, et circumvolant eos, semperque praesentes sunt; ne forte si aliquis precator advenerit, absentes audire non possint? » O portentum in terras ultimas deportandum! Rides nec tali societate terreris, ut eadem contra nos loquaris, quae ille contra Ecclesiam loquitur? Omnes enim sectatores ejus basilicas apostolum adorent Eunomium, cujus libros majoris auctoritatis arbitrantur, quam Evangelia; et in ipso credunt esse lumen veritati