comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in india: unũ ex domitis agente recto.¬
re. qͥ dep̃hensũ solitariũ ab actumue
a grege uerberet ferũ. Quo fatigato tͣnscendit
in eũ. nec secꝰ ae pͥorẽ regit. Africa foueis capit:
in qͦs deerrante aliqͦ protinꝰ cȩt̃i conger̃t ramoˢ.
moles deuoluunt. aggeres construunt. om̃iq
ui conant᷑ extrahere. Aute domitandi gr̃a re¬
gis eqͥtatu cogebant inconuallẽ manufactã
& longo tͣctu fallacẽ: cuiꝰ inclusos ripis fossis.¬
q fame domabant. Argum̃tũ erat: ramꝰ hõie
porrigente clem̃t̾ acceptꝰ. Nc̃ dentiũ causa
pedeseorũ iaculant᷑ alioqͥn mollissimos.
Trogoditi contermini echiopiȩ qͥ hoc soloue¬
natu alunt᷑ ꝑpinqͣs itineri eorũ conscendt̃
arbores: inde totiꝰ agmninis nouissimũ specu¬
latiextremas in elunes desiliunt. Leua dep̾-¬
hendit᷑ cauda. pedes stipant᷑ in sinistro femi¬
ne. Ita pendens alterũ poplitẽ dextra cedit. ac
p̃acuta bipenni hoc erure tardato ꝓfugienᷤᷤ.

Expanded text:
in India unum ex domitis agente rectore, qui deprehensum solitarium abactumve a grege verberet ferum: quo fatigato transcendit in eum nec secus ac priorem regit. Africa foveis capit, in quas deerrante aliquo protinus ceteri congerunt ramos, moles devolvunt, aggeres construunt omnique vi conantur extrahere. ante domitandi gratia reges equitatu cogebant in vallem manu factam et longo tractu fallacem, cuius inclusos ripis fossisque fame domabant. argumentum erat ramus homine porrigente clementer acceptus. nunc dentium causa pedes eorum iaculantur alioqui mollissimos. Trogodytae contermini Aethiopiae, qui hoc solo venatu aluntur , propinquas itineri eorum conscendunt arbores; inde totius agminis novissimum speculati extremas in dunes desiliunt . laeva adprehenditur cauda , pedes stipantur in sinistro femine: ita pendens alterum poplitem dextra caedit ac praeacuta bipenni hoc crure tardato profugiens
Abbreviated transcription (Latin):
rimo portu. sol dext̾ oritur. umbre ĩmeridiẽ cadt̃.
Septentͥonem ibi alexandro morante annotatum
pͥma tantũ parte noctis aspici: onesicritꝰ dux eiꝰ scͥp¬
sit. Qͥb in locis indie umbre non sint septentrionem
non conspici. & ea loca appellari ascia: nec horas dinu¬

Expanded text:
rimo portu sol dexter oritur, umbrae in meridiem cadunt, rimo portu sol dexter oritur, umbrae in meridiem cadunt, Septentrionem ibi Alexandro morante adnotatum, prima tantum parte noctis aspici. Onesicritus dux ejus scripsit, quibus in locis Indiae umbrae non sint, Septentrionem non conspici; ex eo loca appellari Ascia, nec horas dinu
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ alexandriam qͥnq milib stadiorũ: solsti-¬
cũ dic medio nullã umbrã iaci puttumq eiꝰ exꝑi¬
menti gr̃a factum totũ illuminari: exqͦ apparere
solẽ illi loco supͣ ũticem. eẽ. Qd & in india supͣ flum̃
hippasim ficri tempore eodem honesicritꝰ scͥpsit.
Constatq inberonice urbe tͣgoditarũ & inde stadiiᷤ¬
oppido. qͦd in margine rubri maris adpͥmos ele¬
phantoꝵ uenatꝰ cditum. ẽ. hoc idem añ solsticium
qͣdragenis qͥnis dieb totidẽq pꝰea fieri: & pͦ eos nona
ginta dies inmeridiem umbras iaci. Rursus in me¬
roe insula quȩ. ẽ. caput gentis ethiopĩ & qͥnq mi¬
lib stadiorũ asyene in amne nilo habitat᷑. bis anno
absumi umbras. sole duo de uicesimã tauri partẽ
& qͣrtã decima leonis optinẽte. In indie gente oretũ
mons. ẽ maleꝰ noĩe: uxta quẽ umbre estate inau¬
strum. hieme aseptentͥonẽ iaciunt᷑. Qndecim tãtũ
noctib ibi apparet septentͥo. In india patalis celeber¬

Expanded text:
supra Alexandriam V millibus stadiorum, solstitii die medio nullam umbram jaci, puteumque ejus experimenti gratia factum, totum illuminari, ex quo apparet tum solem illi loco supra verticem esse; quod et in India supra flumen Hypasim fieri tempore eodem Onesicritus scripsit; constatque in Berenice urbe Troglodytarum, unde stadiioppido, quod in margine Rubri maris ad primos elephantorum venatus conditum est, hoc idem ante solstitium quadragenis quinis diebus totidemque postea fieri, et post eos XC dies in meridiem umbras jaci. Rursus in Meroe insula, quae caput gentis Aethiopum, V millibus stadiorum a Syene, in amne Nilo habitatur, bis anno absumi umbras, sole devicesimam Tauri partem, et quartam decimam Leonis obtinente. In Indiae gente Oretum mons est, Malaeus nomine, juxta quem umbrae aestate in Austrum, hyeme ad Septentrionem jaciuntur: XV tantum noctibus ibi apparet Septentrio. In India Patalis celeber
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes indorũ uiuant. Foliũ alas ainũ
imitat᷑ longitudine triũ cubitorũ. lati¬
dine duorui. Fructu & corticemittit. admi¬
rabilẽ succidulcedinẽ. ut uno qͣt̾noᷤ saciet.
Arbori nom̃ pale. pomoariene. Plurima:
in sidracis. expeditionũ alexandri t̾mino.
Est & alia similis huic dulcior pomo s int̃¬
raneorũ ualitudimi infesta. Dixerat alexan¬
maiore sine nõib Est & extherebinto simił
cęt̾a. pomo amigdalis. minore tantũ magni¬
tudine. p̃cipuc suauitatis in bactris utiq
hanc aliqui terebintũ ẽẽ ꝓpriigenis potꝰ ꝗͣ
similẽ ei putauert. S unde uestes lineas fã¬
ciunt. folus mollis simile calice pomicinorbo.¬

Expanded text:
rum vivunt. folium alas avium imitatur, longitudine trium cubitorum, latitudine duum. fructum cortice emittit admirabilem suci dulcedine, ut uno quaternos satiet. arbori nomen palae, pmo arierae. plurima est in Sydracis, expeditionum Alexandri termino. est et alia similis huic, dulcior pomo, sed interaneorum valetudini infesta. edixerat Alexanex parte sine nominibus. est et terebintho similis cetera, pomo amygdalis, minore tantum magnitudine, praecipuae suavitatis, in Bactris utique. hanc aliqui terebinthon esse proprii generis potius quam similem ei putaverunt. sed unde vestes lineas faciunt, foliis moro similis, calyce pomi cynor
Abbreviated transcription (Latin):
biit nouissimo tibii cesaris pͥncipatu: s te
studine autuminiosũ uenisse. Añ se aũ pau-¬
lo lignea. rotunda. solida. nec multo ma¬
iora qͣm m̃sas fuisse. Se qͥdẽ puero q̃drata
tũ argentũ in angłos lineasq ꝑ cõmissuraᷤ.
Timpana uͦ se iuuene appellata stateras
& lances qͣs antiqͥ magides appellauerũt.
Nec copia argenti tanta fuerat. uitasset ua¬
sidius pene metu p̃tiũ. Idq iam pͥdẽ: ut
agnoscamꝰ nob delphinos qͦs qͥnq milib
orator duos scifos mentoris artificis manu
qͣm se his uti ꝓpt̾ uerecundiã ausũ. sic̃ eũ¬
talia habuisse. Asia primũ deuicta lu-¬
xuriam misit in italiam. si qͥdẽ. l. scipio

Expanded text:
biit novissimo Tiberii Caesaris principatu, ait et testudinea tum in usum venisse, ante se autem paulo lignea, rotunda, solida nec multo maiora quam mensas fuisse, se quidem puero quadrata asque per commissuras, tympana vero se iuvene appellata, tum a stateris et lances, quas antiqui magides vocaverant. Nec copia argenti tantum furit vita, sed valdius paene manipretiis, idque iam pridem, ut ignoscamus nobis. delphinos quinis milibus . vero Crassus orator duos scyphos Mentoris artificis manu numquam iis uti propter verecundiam ausum. scimus eunta habuisse. Asia primum devicta luxuriam misit in Italiam, siquidem L. Scipio
Abbreviated transcription (Latin):
naria ex argento caluus orat᷑or qͣritur.
at nos carrucas ex argento celare inuenimꝰ
nr̃aq etate pompeia coniunx neronis pͥn¬
cipis. delicatiorib ium̃tis suis soleas exau¬
seq̃ns heredi reliqͥt: idemq cũ de penis tri¬
tͣnstulit. Hoc argentũ tota cartago habu¬
it illa t̾rarum emula qd nc̃ inm̃sarũ. ẽ. ap¬
paratu. Postea uicta numantia & deleta
idem affricanus in tͥumpho militib .xuii.
pondo dedit. Ouiro ᷤ illo imꝑatore dignos:
quib hoc satis fuit. Fr̃ eiꝰ allobrogicꝰ pͥmꝰ oiũ¬

Expanded text:
naria ex argento Calvus orator fieri queritur, at nos carrucas ex argento celare invenimus. Nostraque etate Poppea coniux Neronis principis solebat delicatioribus iumentis suis soleas ex ausequens heredi reliquit idemque, cum de Poenis tritranstulit. hoc argenti tota Carthago ha buit illa terrarum aemula, quot mensarum postea apparatu victa! Numantia quidem deleta idem Africanus in triumpho militibus $X$ VII dedit. o viros illo imperatore dignos, quibus hoc satis fuit! frater eius Allobrogicus pri
Abbreviated transcription (Latin):
donata multo & gͣuiꝰ afflix̃ mores inutili-¬
orq uictoria illa hereditas attalo rege mor¬
tuo fuit. Cũ enĩ em̃di rome in auctionib
regis uerecundia exempta ẽ. urb̃ anno. pcͦ.¬
ta ciuitate amare &. & ñ solum ammira¬
ri opulentiã ext̾nam. inmñso & aucto uic¬
toriȩ mom̃to ad inpellendoᷤ morẽ. Quȩ &
ipsa in hoc int̾uallo anno urb̃. dcͦ.uiii. par¬
thica signa & tabulas pictas inuexit: ne
quid de eẽt. Parit̃q luxuria nata ẽ: & car-¬
tago sullata congruentib fatis ut & li¬
b̾et amplecti uitia. & liceret pet̾e dignati¬
one. hinc aliqͥ ueterũ ut .G̃. mariꝰ pͦ uicto¬
riam cimbricã cantharis potasse lib̃i patͥs
exemplo tͣdit᷑: ille arator arpinas. & ma¬
ipularis imꝑator¬

Expanded text:
donata multo etiam gravius adflixit mores, inutiliorque victoria illa hereditas Attalo rege mortuo fuit. tum enim haec emendi Romae in auctionibus regiis verecundia exempta est urbis anno DCta civitate amare etiam, non solum admirari, opulentiam externam, inmenso et Achaicae victoriae momento ad inpellendos mores, quae et ipsa in hoc intervallo anno urbis DCVIII parta signa et tabulas pictas invexit. ne quid deesset, pariter quoque luxuria nata est et Carhago sublata, ita congruentibus fatis, ut et liberet amplecti vitia et liceret. petiere et dignationem hine aliqui veterum. C. Marius post victoriam Cimbricam cantharis potasse Liberi patris exemplo traditur, ille arator Arpinas et manipularis imperator
Abbreviated transcription (Latin):
Haulo enĩ añ hec facte st̃ lances ẽ centenis li¬
bris argenti: qͣs tc suꝑ qͥngentas numero
romȩ fuisse constat. multosq ob eas ꝓscͥptoᷤ
dolo concupiscentium. Frubescant annales.
ioris qͥnqͣgenariã lancẽ habuit: cui fabri-¬
candi officina pꝰ exedificata fuerat. & co-¬

Expanded text:
aulo enim ante haec factae sunt lances e centenis libris argenti, quas tunc super CL numero fuisse Romae constat multosque ob eas proscriptos dolo concupiscentium. erubescant annales, erioris, quingenariam lancem habuit, cui fabricandae officina prius exaedificata fuerat, et co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑantes. Si cͣssior pituita sit scillites aut uino ab¬
sentites. Si & tussis sentiat᷑: hy sopite ad mixtu
Dant᷑ celiacis cũ intubo erratico. & ad duritiam
p̃cordioꝵ. Dant̾ & melancholicis candidȩ copi-¬
osiores & ad uesicȩ uitia. Praxagaras & dissinte-¬
ricis dedit. Ambustis qͦ ꝓsunt recentib pꝰqͣm
pustulȩ fiant. cũ sale inlite ulcera etiã qͥ serpũt
coberendi uitio. cũ asso nitro mox inuino tͥtȩ
igni sacro inliniunt᷑. Conuulsa & luxata cau¬
lib tͥtis cũ polenta ex aqͣ frigida leniunt. frup

Expanded text:
mperantes, si crassior pituita sit, scillite aut vino abmperantes, si crassior pituita sit, scillite aut vino absinthite, si et tussis sentiatur, hysopite admixto . dantur coeliacis cum intubo erratico et ad duritiam praecordiorum. dantur et melancholicis candidae copiosiores et ad vesicae vitia. Praxagoras et dysintericis dedit. ambustis quoque prosunt recentibus, priusquam pusulae fiant, cum sale inlitae. ulcera etiam, quae serpunt, coercent, initio cum aphronitro, mox in vino. tritae igni sacro inlinuntur. convulsa et luxata caulibus tritis cum polenta ex aqua frigida leni
Abbreviated transcription (Latin):
accto bibunt᷑. uulneri inlinunt᷑ maxime ctͣ scor¬
pionũ ictus. Uerũ contͣ loͣngiã: cõmixto uino &
aceto. Aliis qͦ uenenis resistunt exceptis q̃ strans¬
gulando necant. aut his q̃ uesicȩ nocent. Itẽ psi-
mitheo excepto. Imponunt᷑ & uentri ex melle at¬
q aceto addethenda uitia alui. Urinȩ difficulta¬
tes succ̾ em̃dat. Crateuaᷤ eũ & hydropiciᷤ. obolis
duob in aceto ciato uni dari iubet. Qdã & ẽ sa¬
tiuis colligunt᷑ succo minꝰ efficaci. Reculiares ea
sanguinẽ augendi. nc ñ paucȩ restant. qm & in¬
la res maiore incibis auiditatẽ incitat inhibetts
eadẽ in causa alterutrimq modus ẽ. Sic & alii
copiosiores soluunt. modice sistunt. Lenticiam
pituitȩ: digerunt. atq ut aliqͥ tdiderunt sen¬
sum purgant. stomachos dissoluto ᷤᷤ utilissime
adiuuant in eoᷤ usus. & exypor obolis asꝑitate
addito dulci. ad incidendũ urineo isu aceti t̃¬

Expanded text:
aceto bibuntur, vulneri inlinuntur, maxime contra scoraceto bibuntur, vulneri inlinuntur, maxime contra scorpionum ictus, contra vero phalangia commixto vino et aceto. aliis quoque venenis resistunt, exceptis quae strangulando necant aut his quae vesicmithio excepto. inponuntur et ventri ex melle atque aceto ad detrahenda vitia alvi. urinae difficultates sucus emendat. Crateuas eum et hydropicis obolis duobus in aceto et cyatho vini dari iubet. 64 quidam et e sativis colligunt sucum minus efficacem. peculiares earsanguinem augendi — non pauci restant, quoniam et inla res in cibis magis aviditatem incitat inhibetque eadem. in causa alterutraque modus est: sic et alvum copiosiores solvunt, modicae sistunt. lentitiam pituitae digerunt atque, ut aliqui tradiderunt, sensus purgant , stomachis dissolutis utilissimae. adiuvantur in eos usus et oxypori obolis, asperitateaddito dulci ad intinctum aceti te
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsunt. Similis ẽ lapatho lactuca siluris foliis.
nisi qd̃ pluriora h̃t & nigͥora. Sangͥnẽ sistit pa¬
gedenas & putrescentia ulcera q̃ serpunt sa-¬
nat. Itẽ tumores ante suppurationẽ. Contͣ ig¬
nẽ sacrũ radice ł foliĩs ꝓdest. ł ad lienes pota.
hȩc ꝓͥa singłis. Cõmunia aũ sponte nascentib
candore cauli ᷤs int̃dũ cubitali longitudine tyr¬
so & foliis scabritia. Ex his rotunda folia & bre¬
uia habentẽ st̃ qͥ heradiam uocent. qm̃ ancipi¬
tres scalpendo eam. succoq ocłos tinguendo ob.¬
scuritatẽ cũ sensuere discutiant. Succꝰ om̃ib
inciso caule c̃dit fictili nouo ad multa p̃cla&e.¬
Sanat omia ocłoꝵ uitia cũ lacte mulierũ arcet
nubiculas. cicatͥces. adustionesq om̃s p̃cipue cali-¬
gines. Imponit᷑ etiã ocłis in lana ct̃ epiphoras. Ie
succꝰ aluũ p̾gat inposca potꝰ ad uoᷤ obolos. serpenti¬
ũ ictib medet᷑ in uino potꝰ & folia thyrẜq trici ex

Expanded text:
ri foliis, nisi plura haberet et nigriora. sanguinem sistit, phagedaenas et putrescentia ulcera aut quae serpunt sanat, item tumores ante suppurationem, ignem sacrum radice vel foliis. prodest vel ad lienes potu.autem sponte nascentibus candor, caulis interdum cubitali longitudine, in thyrso et foliis scabritia. ex iis rotunda folia et brevia habentem sunt qui hieracion vocent, quoniam accipitres scalpendo eam sucoque oculos tinguendo obscuritatem, cum sensere, discutiant . sucus omnibuinciso caule, conditur fictili novo, ad multa praecsanat omnia oculorum vitia cum lacte mulierum, argema, nubiculas, cicatrices adustionesque omnes, praecipue caligines. inponitur etiam oculis in lana contra epiphoras. idem sucus alvum purgat in posca potus ad duos obolos. serpentium ictibus medetur in vino potus. et folia thyrsique triti ex
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ eiꝰ qua capͥnã uocant. q̃ pisces in mare deiec¬
ła ꝓtinꝰ necant᷑.: qͥ st̃ in ꝓximo. huiꝰ lac expissatũ
mox maceto pondere oboloꝵ duũ adiecto aquȩ
uno ciato hydropicis dat̃. Caulȩ & foliis c̃tusis
asꝑso sale nerui incisi sanant᷑. Fadẽ tͥta ex aceto

Expanded text:
est eius, quam caprinam vocant, qua pisces in mare deiecta protinus necantur, qui sunt in proximo. huius lac spissatum mox in aceto pondere obolorum duum adiecto aquae uno cyatho hydropicis datur. caule et foliis contusis, asperso sale, nervi incisi sanantur. eadem trita e
Abbreviated transcription (Latin):
uctas deder. Ad qđ utilissime qͣm maxime cau¬
le: s amare. Qdã lacti infundunt. Deferuefacti
hii caules & stomocho utilissimi tͣdunt̃. sic̃ sõno
ẽ estiua maxime. lactuca & amara lactiensq q̃
metonidẽ uocauimꝰ hoc lac & ocłoꝵ claritati cũ
facta sũt. Miras & alias inuenio laudes. Thora¬
cis & his ꝓdẽe ñ secꝰ qm adrotanũ cũ melle atti¬
co pͣgari & feminas hoc cibo. Sem̃ satiuarũ ct̃
scorpiones clari semine tͥco ex uino potũ: & li¬
bidinũ imaginationes in sõpno copescit temp.¬
tantes. atq his ñ noceri lactucã edentib. Qdam

Expanded text:
s dederunt, ad quod utilissimae quam maximi caulis et amarae. quidam et lacte infundunt. defervefacti hi caules et stomacho utilissimi traduntur, sicut somno aestiva maxime lactuca et amara lactensque, quam meconidem vocavimus. hoc lacte et oculorum claritati cum facta sint. 68 miras et alias invenio laudes: thoracis vitiis prodesse non secus quam habrotonum cum melle Attico; purgari et feminas hoc cibo; semen sativarum contra scorpiones dari; semine trito ex vino poto et libidinum imaginationes in somno conpesci; temptantes aquas non nocere
Abbreviated transcription (Latin):
luxatis menbris carm̃ auxiliari. m̃. uarro: po¬
dagͥs. Cesarẽ dictatorẽ pͦ unũ ancipit̾e uehicłi
casui. fer̃t semꝑ ut pͥmũ c̃sedisset id qd̾ pleroᷤq
nc̃ fac̃e scimꝰ carmine t̃ repetito. securitatem
itinerũ aucupari solitũ. Licet hãc in partẽ
singłoꝵ qͦq conscientiã coarguere. Cur enim
pͥmũ anni incipientis diẽ letis p̃cationib in¬
uicẽ faustũ ominam᷑ Cur publicis lustris
etiã noĩa uictimas ducentiũ ꝓsꝑe legimꝰ: Cur
& fascinationib. ad orationes peculiareᷤ occur¬
rimꝰ: alii g̃cã remesim inuocanteᷤᷤ cuiꝰ ob id ro

Expanded text:
luxatis membris carmen auxiliare, M. Varro poluxatis membris carmen auxiliare, M. Varro podagris. Caesarem dictatorem post unum ancipitem vehiculi casum ferunt semper, ut primum consedisset, id quod plerosque nunc facere scimus, carmine ter repetito securitatem itinerum aucupari solitum. v 22 Libet hanc partem singulorum quoque conscientia coarguere. cur enim primum anni incipientis diem laetis precationibus invicem faustum ominamur? cur publicis lustris etiam nomina victimas ducentium prospera legimus? cur effascinationibus adoratione peculiari occurrimus, alii Graecam Nemesin invocan
Abbreviated transcription (Latin):
cultũue. Purat in pontificũ disciplina id sacrũ
c̃statq ido occultatũ in cuiꝰ di tutela roma ẽet.
ouoꝵ ex sorbuerit qͥsq calices coclearũq ꝓti¬
nꝰ frangi aut eisdẽ coclearib ꝑforari. hinc the¬
ocrithi ap̃g̃cos catulli ap̃ nos ꝓximeq uirgilii
incantamentoꝵ amatoria imitatio. fligena¬
rũ oꝑa multi rumpi credũt talimͦ ñ pauci
etiã serpentes ipsos retañe. & hẽ unũ ilł eẽ. in¬
tellectũ: contͣbiq marsoꝵ cantu etiã in noc-¬
turna qͥete. Etiã pariete ᷤᷤ incendioꝵ dep̃catio¬
nib c̃scͥbunt᷑. Neq ẽ facile dictu: ext̾na uba atq
in effabilia rogant fidẽ. ualidiꝰ in latine mopina¬
ta. & q̃ ridicula uidi cogit animꝰ. semꝑ aliqͥd ĩ¬
m̃sũ expectans ac dignũ do monendo: immo
sanguinis uuln̾ato. feminȩ ulxxen mbibuisse
carmine. Ihephrastꝰ sciaticoᷤ sanari. Cato ꝓdidit

Expanded text:
cultum. et durat in pontificum disciplina id sacrum, cultum. et durat in pontificum disciplina id sacrum, constatque ideo occultatum, in cuius dei tutela Roma esset,quis exorbuerit quisque, calices coclearumque protinus frangi aut isdem coclearibus perforari. hinc Theocriti apud Graecos, Catulli apud nos proximeque Vergilii incantamentorum amatoria imitatio. multi figlinarum opera rumpi credunt tali modo, non pauci etiam serpentes, ipsas recanere et hunc unum illis esse intellectum, contrahique Marsorum cantu etiam in nocturna quiete. 20 iam parietes incendiorum deprecationibus conscribuntur. neque est facile dictu, externa verba atque ineffabilia abrogent fidem validius an Latina et inopinata, quae inridicula videri cogit animus semper aliquid inmensum exspectans ac dignum deo movendo, immo sanguinis vulnerato femine Ulixen inhibuisse carmine, Theophrastus ischiadicos sanari, Cato prodidit
Abbreviated transcription (Latin):
am: ni p̃moniti a filio uatiᷤ legati romani re-¬
spondissent. Non plane hic: s romȩ inuentũ
cap̃ dicimꝰ. Iterũ id accidisse tͣdurit: cũ in fasi¬
guim eiꝰdẽ delubri p̃paratȩ qdrige fictiles i
fornace creuissent. & iterii simili modo reten¬
tum augurium. Hȩc satis sint exempliᷤ: ut
appareat᷑ osfentoꝵ uireᷤ. & in nr̃a potestate
ee ac ꝓut qq accepta sint ita ualere. In augu¬
rioꝵ certe disciplina constat. neq diraᷤᷤ neq
ulla auspicia ꝑtiñe ad eo ͤ qͥ qͣmq ⁊ t̃ ingͣlia¬
tis obseruare se ea negauerint. Qđͣ monere.
quine indulgentiȩ maiꝰ donũ nullũ ẽ. Qne¬
ercantasset. alibi. malũ carm̃ incantasset. Uer¬
niꝰ flaciꝰ auctores ponit. qͥb credat in oppugna¬
tionib ãn omĩa solitũ a romanis sac̃d otib e¬
uocari dđ̃m. cuiꝰ in tutela id oppidũ ẽẽt. ꝓmit¬
tiq illi eundẽ aut ampliorẽ locũ ap̃ romanoᷤ

Expanded text:
am, ni praemoniti a filio vatis legati ream, ni praemoniti a filio vatis legati respondissent: 16 Non plane hic, sed Romae inventum caput dicimus. iterum id accidisse tradunt, cum in fastigium eiusdem delubri praeparatae quadrigae fictiles in fornace crevissent, iterum simili modo retentum augurium. Haec satis sint, exemplis ut appareat, ostentorum vires et in nostra potestate esse ac, prout quaeque accepta sint, ita valere. in augurum certe disciplina constat neque diras neque ulla auspicia pertinere ad eos, qui quamque rem ingredientes observare se ea negaverint, quo munere divinae indulgentiexcantassit, et alibi: qui malum carmen incantassit? Verrius Flaccus auctores ponit, quibus credat in obpugnationibus ante omnia solitum a Romanis sacerdotibus evocari deum, cuius in tutela id oppidum esset, promittique illi eundem aut ampliorem apud Romanos
Abbreviated transcription (Latin):
uestales nr̃os hodie credimꝰ ñdũ eq̃ssa urbe
mancipia fugitiua retin̾e in loco p̃cationis.¬
Qd̾ cũ si semel recipiat᷑ ea ratio. & d̾os p̃ces alies
exaudire. aut ullis mou̾i u̾bi ᷤ c̃fitendũ sit de
tota c̾iectatione. Psci qͥdẽ nr̃i ꝑpetuo talia ꝓdi¬
de. difficillimũq ex his & fulmina elici: ut
qͦ illũ sacͥficio iouẽ celo deuocare conatũ: qm̃
parũ rite quȩdã fecisset. fulmine ictũ. Multi
uͦ magnarũ rerũ fata & ostenta u̾ibis ꝑmuta¬
ri. Cũ intarpeio fodienteᷤᷤ delubro fundam̃ta.
caput humanũ inuenissent: missiꝰ obid a se li¬
gatis etruriȩ. celeberrimꝰ uatesolenꝰ. calenꝰ. p̃tla¬
rũ id fortu natũq cernens: int̾rogationẽ in su¬
am gentẽ tnsferre temptauit. scipione pꝰ detm¬
nata templi imagine in solo ante se ħ gͦ dicitis
romani. ħ templũ ioruis optimi maximi fu¬
turu. ẽ. hic cap̃t inuenimꝰ: c̃stantissima annali¬
ũ affirmatione t̃nsiturũ fuisse fatũ in etruri¬

Expanded text:
estales nostras hodie credimus nondum egressa urbe mancipia fugitiva retinere in loco precatione, cum, si semel recipiatur ea ratio, et deos preces aliquas exaudire aut ullis moveri verbis, confitendum sit de tota coniectatione. Prisci quidem nostri perpetuo talia credidere, difficillimumque ex his, etiam fulmina elici, ut quo illum, sacrificio Iovem caelo devocare conatum, quoniam parum rite quaedam fecisset, fulmine ictum, multi vero magnarum rerum fata et ostenta verbis permutari. 15 cum in Tarpeio fodientes delubro fundamenta caput humanum invenissent, missis ob id ad se legatis Etruriae celeberrimus vates Olenus Calenus, praeclarum id fortunatumque cernens, interrogatione in suam gentem transferre temptavit, scipione determinata prius templi imagine in solo ante se: Hoc ergo dicitis, Romani? hic templum Iovis optimi maximi futurum est, hic caput invenimus? constantissima annalium adfirmatione, transiturum fuisse fatum in Etruri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑforatis cornib inserenteᷤ ossa humana. Ubi
hõ occisus ẽẽt aut crematꝰ. siliginẽq ꝑnoctaᷤ¬
set. suũ morb̃ dando. Etul a nob̃ nr̃isq litt̃ is
absint ista. Noᷤ auxilia dicemꝰ ñ piacula: sic¬
ubi lacti puerꝑarũ usus medi pot̾it. sicubi sali¬
ua tactu ue corꝑiᷤ cet̾aq similia. Uitã qͥdẽ ñ ad̾o ex¬

Expanded text:
perforatis cornibus inserentes ossa humana, ubi perforatis cornibus inserentes ossa humana, ubi homo occisus esset aut crematus, siliginem, quae pernoctasset, suum morbis dando. procul a nobis nostrisque litteris absint ista. nos auxilia dicemus, non piacula, sicubi lactis puerperarum usus mederi poterit, sicubi saliva tactusve corporis, ceteraque similia. 9 vitam quidem non adeo ex
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ enĩ restricte eũsor uris humani. monstroꝵq
artifex qͥ pͥmꝰ ea c̃didisti: Credo ne uita obliuisce¬
ret᷑ quis inuenit singła menbra mandere: Qua
ciectura inductꝰ. Qm potest medicina ista origi-¬
nẽ habuisse: Qs b̃nfitia innocentiora effecit ꝙͣ
remedia: Esto. Barbari ext̾niq rit̾ inuenert.:
ftiã ne g̃ci suas fecere haᷤ: Attice extant cõm̃¬
dationes democti: ad aliud noxii hõĩs & ex
capite ossa pl ꝓdẽe. ad alia amici & hospitis.
Iã uͦ ui int̾empti. dente genguias in dolo¬
re siccari farina polimiꝰ effieacissimũ scripsit.
miletoᷤᷤ ocłoꝵ suffusiones felle hõis sanari:
artemon caluaria int̾fecti igneq cremati ꝓpi¬
nauit aqͣm e fonte noctu comitialib morbis
ex eadẽ. Suspendio int̾empti cataporiã fecit:
contͣ canis rabidi morsuᷤ antheꝰ Atq etiã q̃dru¬
pedes hoĩes sanauere: contͣ inflationes boũ

Expanded text:
tecum enim res erit, eversor iuris humani monstrorumque tecum enim res erit, eversor iuris humani monstrorumque artifex, qui primus ea condidisti, credo, ne tui vita oblivisceretur. quis invenit singula membra humana mandere? qua coniectura inductus? quam potest medicina ista originem habuisse? quia veneficia innocentiora fecit quam remedia? esto, barbari externique ritus invenerant: etiamne Graeci suas fecere has artes? 7 extant commentationes Democriti ad aliud noxii homines ex capite ossa plus prodesse, ad alia amici et hospitis. iam vero vi interempti dente gingivas in dolore scariphari Apollonius efficacissimum scripsit, Meletos oculorum suffusiones felle hominis sanari, Artemon calvaria interfecti neque cremati propinavit aquam e fonte noctu comitialibus morbis. ex eadem suspendio interempti catapotia fecit contra canis rabiosi morsus Antaeus. 8 atque etiam quadrupedes homine sanavere, contra inflationes boum
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ẽẽ. q̃dã alia illi ᷤ tam̃ conexa. Incipiemꝰ aũ ab
hoĩe ipsum sibi exquirentes: inm̃sa statĩ diffi-¬
cultate obuia. Sanguinẽ nãq gladiatoꝵ bibt
ut bibentib ꝓcul sint comitiales morbi: qđ spec
tare facientes in eadẽ harena feras qͦ horror ẽ.
At hercule illi ex hoĩe ipso sorberi efficacissimũ
putant calidũ. spirantẽq & una ipsam aĩam
ex osculo uulnerũ cũ plagi᷑ ħ om̃e ferarũ qͥdẽ
admoueri ori fas sit. humanas alii medullas cru¬
rum querunt & cerebrũ infantiũ. Nec pauci a¬
pud g̃co ᷤ singłoꝵ uiscerũ m̃broꝵq etiã sapores
dixere. om̃ia ꝑsecuti usq ad resegmina unguiũ.
Quasi uͦ sanitas uidi possit. ferã ex hõie fieri: qͥn¬
morbo dignũ ñ ipsa medicina. egregia hercule fru¬
stratione si ñ ꝓsit. Aspici humana exta nefaᷤ habe¬
tur. qͣntomagis mandi: Qs ista inuenit ostenta.

Expanded text:
haec esse quidem alia, illis tamen conexa. Incipiemus autem ab haec esse quidem alia, illis tamen conexa. Incipiemus autem ab homine ipsum sibi exquirente, inmensa statim difficultate obvia. sanguinem quoque gladiatorum bibunt, ut viventibus poculis, tare facientes in eadem harena feras quoque horror est. at, Hercule, illi ex homine ipso sorbere efficacissimum putant calidum spirantemque et vivam ipsam animam ex osculo vulu, cum plagis omnino ne ferarum quidem admoveri ora mos sit humanus. alii medullas crurum quaerunt et cerebrum infantium. 5 nec pauci apud Graecos singulorum viscerum membrorumque etiam sapores dixere, omnia persecuti ad resigmina unguium, quasi vero sanitas videri possit feram ex homine fieri morboque dignum in ipsa medicina, egregia, Hercules, frustratione, si non prosit. aspici humana exta nefas habetur: quid mandi? quis ista invenit, Osthane? 6
Abbreviated transcription (Latin):
NETE ERANT NATURS
tellure fodiunt᷑: si ñ herbarũ ac
fruticũ tractata remedia aufer¬
rent traũsoͥ: ex ipsis aĩalib q̃ sanant᷑. reꝑta
gines ac pleraq inuentu rara ac difficilia:
dioꝵ int̾no ᷤᷤ uiuentia. cũ p̃sertĩ nͥ carenti dolorib
morb̃q uita ipsa pena fiat: Minime uͦ qͥn omnẽ
insumemꝰ oꝑam. licet fastidii ꝑidm urgeat. qͣ ita
decretũ. ẽ. minore gr̃ȩ qͣm utilitatũ uitȩ respectum
habe. Qnimmo externa qͦ & barbaros etiã ritꝰ in
dicabimꝰ. Fides tantũ auctores appellet: qͣm qͣm &
ipsi consensu ꝓpe iudicii ita elig̃e laborauimꝰ. potiꝰ¬
q curȩ rerũ qͣm copiȩ institimꝰ. Illud ammonuis¬
se ꝑ qͣm necessariũ. ẽ: dictas ia a nobiᷤᷤ nat᷑as aialiũ¬
& qͥ cuiꝰq essent inuenta. Nleq enĩ minꝰ ꝓfic̃e me¬
dicinas repꝑiendo. ꝙͣ ꝓsunt p̾bendo Nc̃ q̃ in ipsis
auxilient᷑ indicari. neq illic in totũ omissa. Itaq

Expanded text:
e erant naturaetellure fodiuntur, si non herbarum ac fruticum tactata remedia auferrent traversos ex ipsis animalibus, quae sanantur, reperta gines ac pleraque inventu rara ac difficilia, diorum inter nos viventia, cum praesertim nisi carenti doloribus morbisque vita ipsa poena fiat? minime vero, omnemque insumemus operam, licet fastidii periculum urgeat, quando ita decretum est, minorem gratiae quam utilitatium vitae respectum habere. qdagabimus. fides tantum auctores appellet, quamquam et ipsi consensu prope iudicii ista eligere laboravimus potiusque curae rerum quam copiae institimus. 3 illud admonuisse et quae cuiusque essent inventa—neque enim minus profuere medicinas reperiendo quam prosunt praebendo—, nune quae in ipsis auxilientur indicari, neque illic in totum omissa ; itaque
Abbreviated transcription (Latin):
di inm̃sa. utiq reponi adoleriq Ad lar̾ẽ pia¬
tio ẽ. Medicam̃ta pꝰ qͣm adhibearit᷑ in m̃sa for¬
te deposita: negant ꝓdeẽ. Ungues resecari
nundinus romanis tacenti. atq a digito in
dice multoꝵ pecuniȩ: religiosũ ẽ. Capillũ uͦ
contͣ defluiuia ac dolores capitiᷤ. xuii. luna
atq xxix. Pagana lege inplerisq italie p̃¬
diis cauet᷑: ne mulieres ꝑ itinera ambulan¬
tes torqueant fusoᷤ. aut oĩno detectoᷤ ferant
qm̃ adũset᷑ id om̃ium spei p̾cipue frugũ. o
seruiliꝰ nonianꝰ pͥnceps ciuitatis numqd eni
metũ lippitudinis pꝰqm eã ipse noĩaret. aliuᷤ¬
ue ei p̃diceret. duab litt̃is g̃ris. pͥ.a. cartam
scͥptã circũligataᷤᷤ lino subnectebat collo.
mutianꝰ t̃ consul eadẽ obseruatione uiuentẽ
muscã in lintheolo albo. hiis remediiᷤ care¬
re ipsoᷤ lippitudine p̾dicanteᷤ. Carmina
qͣdã extarit contͣ gͣndines contͣq morboꝵ

Expanded text:
ti. in mensa utique id reponi adolerique ad Larem piati. in mensa utique id reponi adolerique ad Larem piatio est. medicamenta, priusquam adhibeantur, in mensa forte deposita negant prodesse. ungues resecari nundinis dice multorum persuasione religiosum est, capillum vero contra defluvia ac dolores capitis XVII luna atque XXVIIII. pagana lege in plerisque Italiae praediis cavetur, ne mulieres per itinera ambulantes torqueant fusos aut omnino detectos ferant, quoniam adversetur id omnium spei, praecipue frugum. 29 M. Servilius Nonianus princeps civitatis non pridem in metu lippitudinis, priusquam ipse eam nominaret aliusve ei praediceret, duabus litteris Graecis ΡΑ chartam inscriptam circumligatam lino subnectebat collo, Mucianus ter consul eadem observatione viventem muscam in linteolo albo, his remediis carere ipsos lippitudine praedicantes. carmina quidem extant contra grandines contraque morborum
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ ẽ. Incendio int̾ epulas noĩato: aqͣm sub m̃¬
sa ꝓfundi. Abhominam̃ recedente aliqͦ ab e¬
pulis. simul uerri solũ. aut bibente conuiua
m̃sã uł repositoriũ tolli: inauspicatissimũ iu¬
dicat᷑. Seruñ sulpicii pͥncipał uiri com̃tatio
e qͣmobrẽ m̃sa linq̃nda ñ sit. Nondũ enĩ plu¬
res qͣm conuiuȩ numerabant᷑. Nã sternuta m̃¬
to reuocari ferculũ m̃sãue. si ñ pꝰea gustet᷑ ali¬
illi qͥ õĩb negotiis horisq int̾eẽ. credebant dos
& ido placato ᷤ etiã uitii nr̃is reliq̃runt. On
& repente contiscesc̃e conuiuiũ. Ad notatũq
ẽ ñ nisi in pari p̾sentiũ num̃o. Qua fame labor
.x̃ adqu̾ecũq eoꝵ ꝑtinens eib etiã ẽ manu ꝓlap¬
sus reddebat᷑. atq ꝑm̃sas uetabant᷑ munditio¬
rũ causa defluere. & st condita auguria. qͥd
loq̃nti cogitantiue id accidit. int̃ execratissi¬
ma. Si pontifici accidat. dicis causa epulan¬

Expanded text:
tium est. incendia inter epulas nominata aquis sub metium est. incendia inter epulas nominata aquis sub mensam profusis abominamur. recedente aliquo ab epulis simul verri solum aut bibente conviva mensam vel repositorium tolli inauspicatissimum iudicatur. Servi Sulpicii principis viri commentatio est quamobrem mensa linquenda non sit, nondum enim plures quam convivae numerabantur. nam sternumento revocari ferculum mensamve, si non postea gustetur aliilli, qui omnibus negotiis horisque interesse credebant deos et ideo placatos etiam vitiis nostris reliquerunt. quin et repente conticescere convivium adnotatum , set non nisi in pari praesentium numero, isque famae labor est ad quemcumque eorum pertinens. cibus etiam e manu prolapsus reddebatur utique per mensas, vetabantque munditiarum causa deflare, et sunt condita auguria, quid loquenti cogitantive id acciderit, inter execratissima , si pontifici accidat dicis causa epulan
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ sit. Cur ad m̃tionẽ defunctoꝵ testamur
memoriam eoꝵ a nob̃ ñ sollicitari: Cur im¬
pares numeros ad om̃ia uehem̃tiores credimꝰ
idq in febrib dierũ obseruatione intelligit᷑:
noua optamꝰ: Cur sternutamentis salutamꝰ:
Qq etiã tybiũ cesarẽ tͥstissimũ ut constat hõiũ
in uehicło exegisse tͣdunt. & aliqͥ noĩe qͦ c̃salu¬
tare religiosus putant. An & absente ᷤ tintu
auriũ p̃sentire sermones de se receptũ ẽ. Attaluᷤˢ
affirmat scorpione uiso si qͥs dicat. duo: cohibe¬
ri. nec uibrare ictus. & qm scorpio admonuit:
in affrica nemo destinat aliqͥd nͥ p̃fatꝰ affricam.
In cet̾is uͦ gentib dos ante obtestat᷑ ut uelint.
animi ꝓpitiat. Pollices cũ faueamꝰ p̃me. etiam
ꝓũbio iubem̃. Inadorando dextrã ad osculũ¬
referimus. totumq corpus circum agimꝰ.
qđ in leuum fecisse galliȩ religiosiꝰ credunt.
fulgetras popp̃imys adorare: consensus gen¬

Expanded text:
 23 cur ad mentionem defunctorum testamur, memoriam eorum a nobis non sollicitari? cur inpares numeros ad omnia vehementiores credimus, idque in febribus dierum observatione intellegitur? nova optamus? cur sternuentes salutamus ? quod etiam Tiberium Caesarem, tristissimum, ut constat, hominum, in vehiculo exegisse tradunt, et aliqui nominec quoque consalutare religiosius putant? quin et absentes tinnitu aurium praesentire sermones de se receptum est. Attalus adfirmat, scorpione viso si quis dicat duo, cohiberi nec vibrare ictus. et quoniam scorpio admonuit , in Africa nemo destinat aliquid nisi praefatus Africam, in ceteris vero gentibus deos ante obtestatus, ut velintanimi propitiat. pollices, cum faveamus, premere etiam proverbio iubemur. in adorando dextram ad osculreferimus totumque corpus circumagimus, quod in laevum fecisse Galliae religiosius credunt. fulgetras poppysmis adorare consensus gen
Abbreviated transcription (Latin):
u̾boꝵ p̃t̾eat᷑. aut p̃̾posterũ dicat᷑. descripto p¬
ire aliquẽ rursusq aliũ custodẽ dare qͥ at¬
tendat: aliũ uͦ p̃poni qͥ faueri linguiᷤ iubeat:
tibicen can̾e. ne qͥd aliud exaudiat᷑. Ut̃q me¬
moria insigni: qͦtiens ipse dire obstrepentis
adimi capita. uł corda. aut g̃minari uictimaᷤ.¬
lanti durat inm̃so exempło decioꝵ patͥs filiq
qͦ se deuouere carmen. Extat tusciȩ uestalis

Expanded text:
um praetereatur aut praeposterum dicatur, de scripto praeire aliquem rursusque alium custodem dari qui adtendat, alium vero praeponi qui favere linguis iubeat, tibicinem canere, ne quid aliud exaudiatur , utraque memoria insigni, quotiens ipsae dirae obstrepentes adimi capita vel corda aut geminari victima stante. durat inmenso exemplo Deciorum patris filiique, quo se devovere, ca
Abbreviated transcription (Latin):
x homine remedioꝵ pͥmum maxine
qͣstionis & semꝑ incerte. ẽ ualeant nealio
sapientissimũ cuiꝰq respuit fides. In uniuisum
uͦ om̃ib hõis credit uita nec sentit. Appe isti¬
mas cedi sine p̾catione ñ uidet᷑ referri. ad̃o¬

Expanded text:
x homine remediorum primum maximae quaestionis et semper incerta est, polleantne aliquid sapientissimi cuiusque respuit fides, in universum vero omnibus horis credit vita nec sentit. quippe victimas caedi sine precatione non videtur referr
Abbreviated transcription (Latin):
li cognomine culici foro iulienses. cognomine
transpadani foretani. medinates. quarqueni
taurisani. cogienses. uaruani. In hoc situ int̾ie
re ꝑoram iramine. pellaon. palsitium. ex uene
tis atina. & celina. carnes. segesta. & otra. tauris¬
cis. noreia: & abaquileia. ad .xii. lapidem deletũ
oppidũ. etiã inuito senatu. a .m. claudio .l. piso
auctor ẽ. In hac regione &xi. lacus inditi sunt
amnesq eorũ partus aut alumpni simili mͦ ac¬
ceptos reddunt. ut ad uamlariꝰ ticinũ: uerbannꝰ
minciũ benacꝰ. olliũ: sebinnꝰ. labrũ eupilis. Om̃s
incolas padi alpes inlongitudinẽ.x̃ passus patẽ
a suꝑomari adinferũ mare coeliꝰ tradit timagi¬
nes xxu passus deductiftꝰ. inlatitudine autẽ cor¬
nelius nepos c̃ .ł. liuius. in. stadiorũ: ut̃q diũ
sis in locis. Namq & cͣ mͥ. excedunt aliqͣndo. ubi
g̾maniam abitalia submouent: nec lx.ł. ĩplẽt.
reliqua sui parte gͣciles: ueluti nature ꝓuidẽtia

Expanded text:
os cognomine Culicos, Foroiulienses cognomine os cognomine Culicos, Foroiulienses cognomine Transpadanos, Foretanos, Nedinates, Quarquenos, Taurisanos, Cogienses, Varvanos. 5 In eo situ interiisse per oram Iramitis Atina et Caelina, Carnis Segesta et Ocra, Tauriscis Noreia. et ab Aquileia ad XII lapidem deletum oppidum etiam invito senatu a M. Claudio Marcello L. Piso auctor est. In hac regione et undecuma lacus incluti sunt amnesque eorum partus aut alumni, si modo acceptos reddunt, ut Adduam Larius, Ticinum Verbannus, Mincium Benacus, Ollium Sebinnus, Lambrum Eupilis, omnes incolas Padi. Alpis in longitudinem X??? p. patere a Supero mari ad Inferum Caelius tradit, TimagenesXXV p. deductis, in latitudinem autem Cornelius Nepos C???, T. Lirsis in locis. namque et centum milia excedunt aliquando, ubi Germaniam ab Italia summovent, nec LXX inplent reliqua sui parte graciles, veluti naturae providentia.
Abbreviated transcription (Latin):
netes. irucinates. licates. catenates. ambisontes.
rugusci suanenetes. calucones. brixenetes. lepõti.
uberi. nantuates. seduni. uaragri. salassi: acita¬
uones. medulli. ucenni. caturiges. brigiani sogi¬
anti. brodianti. nemaloni. edenates. esubiani. ue¬
amini. gallite. tͥullati. ecdini. uergunni. eguitu
ri. nematuri. oratelli. nerusi. uelauni. suecri. Nõ
sunt adiecte cottiane ciuitates .xͦii. q̃ ñ fuerant
hostiles s itẽ adtͥbute municipiis lege pompeia.
Hȩc. ẽ italia diis sacra. heẽ gentes eius. hec oppi¬
da popłorũ. Suꝑ hec italia. q̃ .l. emilio paulo gaio
atilio consulib nuntiato gallico cumultu sola
sine ext̾nis ullis auxiliis atq etiam tunc sine trãs¬
pad̾nis. equitũ. lxxx.peditũ . łxx̃.armauit: me¬
tallorum om̃ium fertilitate nullis cedit t̾ris. s
int̾dictum id uet̾e c̃sulto patrũ: italiȩ parci iubẽ¬

Expanded text:
NETES · RVCINATES · LICATES · CATENATES · AMBISONTES · RVGVSCI · SVANETES · CALVCONES · BRIXENETES · LEPONTI · VBERI · NANTVATES · SEDVNI · VARAGRI · SALASSI · ACITAVONES · MEDVLLI · VCENNI · CATVRIGES · BRIGIANI · SOGIONTI · BRODIONTI · NEMALONI · EDENATES · VESVBIANI · VEAMINI · GALLITAE · TRIVLLATI · ECDINI · VERGVNNI · EGVI · TVRI · NEMATVRI · ORATELLI · NERVSI · VELAVNI · SVETRI. 138 Non sunt adiectae Cottianae civitates XV, quae non fuerant hostiles, item adtributae municipiis lege Pompeia. Haec est Italia diis sacra, hae gentes eius, haec oppida populorum. super haec Italia, quae L. Aemilio Paulo C. Atilio Regulo cos. nuntiato Gallico tumultu sola sine externis ullis auxiliis atque etiam tunc sine Transpadanis equitum LXXX, peditum DCC armavit, metallorum omnium fertilitate nullis cedit terris; sed interdictum id vetere consulto patrum Italiae parci iube
Abbreviated transcription (Latin):
cea appellata a nr̃is g̃cis origanũ hera¬
dẽoticũ. ꝓdest ocłis tͥta addito sale. Tussim qͦ
mmendat. & iocinerũ uitia. Laterũ dolores cũ
farina oleo & aceto in sorbitionẽ temꝑata. p̃-¬
cipue uͦ serpentium morsꝰ. Terciũ genꝰ est eiꝰ qͣ
a grecis mascula a nr̃is cunilago uocat᷑. odoriᷤ
fedi. radicis limosȩ. folio asꝑo. Uire ᷤᷤ eiꝰ uehemen¬
tissimaᷤᷤ in õĩb his generib earũ tͣdunt. ma-¬
nipło qͦ eiꝰ aͣbiecto õs etiã a domo blataᷤᷤ c̃ue-
nire eam pͥuatĩ adũsus scorpiones ex posca tol¬
lere. Rib foliis ex oleo ꝑuncto hoĩe fugari ser-¬
pentes. E contio q̃ mollis uocat᷑. pilosiorib ra-¬
mis & aculeatis. Rita mellis odorẽ habet. digi-¬
tis tactu eiꝰ coherentib. Altͣnat᷑ his qͣm libano¬
tidam appellauimꝰ. Medet itt̃q c̃tra serpentes
ex uino ł aceto. Pulices etiã. c̃ttȩ cũ aqua spar¬
se necarit. Satiua qͦ suo ᷤ usus ht̃. Succꝰ eiꝰ cum

Expanded text:
cea appellata nostris, Graecis origanum Heracleoticum. prodest oculis trita addito sale; tussim quoque emendat et iocinerum vitia, laterum dolores cum farina, oleo et aceto sorbitione temperata, praecipue vero serpentium morsus. Tertium genus est eius, quae a Graecis mascula, a nostris cunilago vocatur, odoris foedi, radicis lignosae, folio aspero. vires eius vehementissimas in omnibus generibus earum tradunt; manipulo qnire ad earn, privatim adversus scorpiones ex posca pollere, foliis tribus ex oleo peruncto homine fugari serpentes. E contrario quae mollis vocatur, pilosioribus ramis et aculeatis, trita mellis odorem habet, digitis tactu eius cohaerescentibus, altera turis, quam libanotida appellavimus. medetur utraque contra serpentes ex vino vel aceto, pulices etiam contritae cum aqua sparsae necant. Sativa quoque suos usus habet. sucus eius cum
Abbreviated transcription (Latin):
pundiis: ꝓdigio qͦ totũ id concidit regnum.
Qui celerius fari ceꝑe: tardiꝰ ingredi incipiud.
Uox roborat᷑ atredẽcĩ annis. Eãdẽ in senecta
exilior: neq in alio animaliũ sepiꝰ mutatur.
Mira p̃t̾ea st̃ de uoce digna dictu. Eatropũ¬
minor chestris scobe aut harena suꝑ iacta de¬
no circũspectũ doliis etiã in anib currit. Ca¬
dem recto uł concauo parietũ spatio ꝗͣuis
leui sono dieta ũba ad alterũ caput ꝑferens:
sinulla ineqͣlitas impediat. Uox in hoĩe mag¬
ñ alit̃ ꝗͣ ocłis. Totidẽq st̃ he qͦt in rerũ natura
mortales & sua cuiq sic̃ facies. Hinc illa gen¬
tiũ totq linguarũ toto orbe diu̾sitas. Hinc
tot cantib & modulis flexiones. S ante oĩa
explanatio animi q̃ nos distinxit a feris int̾
ipsosqͦq homineᷤᷤ discrim̃ alterũ eque gͣnde¬
ꝗͥ abeluis fecit.

Expanded text:
pundiis prodigio, quo totum id concidit regnum. pundiis prodigio, quo totum id concidit regnum. qui celerius fari coepere, tardius ingredi incipiunt. vox roboratur a XIIII annis; eadem in senecta exilior, neque in alio animalium saepius mutatur. Mira praeterea sunt de voce digna dictu: theatrorum in orchestris scobe aut harena superiacta dem circumiectu, doliis etiam inanibus. currit eadem recto vel conchato parietum spatio, quamvis levi sono dicta verba ad alterum caput perferens, si nulla inaequalitas impediat . vox in homine magnon aliter quam oculis, totidemque sunt hae, quot in rerum natura mortales, et sua cuique sicut facies. hinc illa gentium totque linguarum toto orbe diversitas, hinc tot cantus et moduli flexionesque, sed ante omnia explanatio animi, quae nos distinxit a feris et inter ipsos quoque homines discrimen alterum, aeque quam a beluis, fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃. & dealiis de qͥb diximꝰ. Oua parientib si
bilus. serpentib longꝰ. testudini abruptꝰ raniᷤ
sui gen̾is ut dictũ ẽ. ñ si & in his ferẽda dubi¬
tatio. ẽ qͥ moxin ore concipit᷑. ñ in pectore.
Multũ tam̃ in his refert & locorũ nat᷑a. Mutȩ
in macedonia tͣdunt᷑. muti & apri. Auiũ lo¬
qͣtiores q̃ minores: & circa coitꝰ maxiie. Alũ
in pugna uox: ut cotͣnicib. Aliis ante pug-¬
nã ut ꝑdicib. aliis cũ uicereut gallinacũ.
hisdem suamarib Aliis eadẽ ut feminis ut
luscianarũ gen̾. Quedã toto anno canunt.
q̃dã certis temporib. ut in singulis dictũ ẽ
Elephas cit᷑ nares ore ipso stermitam̃to si-¬
milẽ elidit sonũ. ꝑ nares aut̃ tubarũ rau-¬
citati. Bub tantũ feminis uox gͣuior. in
alio õi genẽ exilior qͣm marib. In hoĩe etiã
castratis. Infanti nasceudo nulla auditur
anteꝗͣ totus emergat ut̃o. Primꝰ sermoanni¬
culo &e semenstri. L occit᷑ ẽ croesi fili & incre.¬

Expanded text:
habet et alii, de quibus diximus. ova parientibus si- bilus, serpentibus longus, testudini abruptus. ranis sui generis, ut dictum est, nisi si et in his ferenda dubitatio est, quia vox in ore concipitur, non in pectore. multum tamen in his refert et locorum natura: mutae in Macedonia traduntur, muti et apri. avium loquaciores quae minores, et circa coitus maxime: aliis in pugna vox, ut coturnicibus, aliis ante pugnam, ut perdicibus, aliis cum vicere, ut gallinaceis . isdem sua maribus, aliis eadem et feminis, ut lusciniarum generi. quaedam toto anno canunt, quaedam certis temporibus, ut in singulis dictum est. elephans citra nares ore ipso sternumento similem elidit sonum, per nares autem turbarum raucitati. bubus tantum feminis vox gravior, in alio omni genere exilior quam maribus, in homine etiam castratis. infantis in nascendo nulla auditur ante quam totus emergat utero. primus sermo anniculo; set semenstris locutus est Croesi filius et in cre
Abbreviated transcription (Latin):
putat: ⁊ccirco & in sectis sonũ ẽc ñ uocẽ
int̾ meante sp̃u &x incluso sonante. Alia murmͣ
eddere ut apes: alia tͣctu stridorẽ. ut eicadas. Re¬
cepto enĩut qͥuob sub pectore cannis sp̃u mo¬
bili occusante mẽbrana intꝰ attritii eiꝰ sonare
muscã sat.ẽ. Cȩt̾a similia: cũ uolatu. & inciꝑe
audiri & desmere. Sonũ es̃i atcͥtu & int̾iore
aurañ aĩa reddi. Locꝰtas pennarũ ẽẽ minimũ.
atiͥtu sonare credit᷑ sane. Itẽ aqͣtiliũ pectines
stridere cũ uolant. Mollia & crusta intecta
uocẽ nec sonũ ullũ hab̾e. S & cet̾i pisces qͣuis
pulmone & art̾ia carcant. ñ in totũ sine ullo

Expanded text:
putat. idcirco et insectis sonum esse, non vocem, intus inmeante spiritu et incluso sonante; alia murmur edere, ut apes, alia contractum stridorem, ut cicadas, receptum enim duobus sub pectore cavis spiritum, mobili occursante membrana intus, attritu eius sonare. muscas, apes, cetera similia cum volatu et incipere audiri et desinere, sonum enim attritu et interiore aura, non anima, reddi; locustas pinnarum et feminum attritu sonare. credatur sane item aquatilium pectines stridere, cum volant, mollia et crusta intecta nec vocem nec sonum ullum habere: sed ceteri pisces, quamvis pulmone et arteria careant, non in totum sine ul
Abbreviated transcription (Latin):
caudis int̾ se distingunt᷑: mira sollercia
uisa singula quęq calcari imitatiõe ue¬
nantiũ tͣdunt. Mutianꝰ & latrunculis lusis¬
se fictas. Cera conesius diftinguit luna caua
tristes ẽẽ quib in eo gen̾e cauda sit: noua
exultationẽ ad oriri. Nã defectũ siderũ &
cȩt̾e pauent qͣdrupedes. Simiarũ geñ p̃ci¬
pua erga fetũ affectatio Gestant catulos qͦs
mansuefactȩ intͣ domosparere õĩb demon-¬
strant. tͣctariq gaudent. qͣtulationẽ intel¬
ligentib simus. Itaq magna ex parde con¬
flectendo necant efferatiores. Cinocefalis
nat᷑a. sic̃ satiris. Callitrices totopene aspec¬
tu diffeit̃. Barba est in facie: cauda late
diffusa pͥmori parte. Hoc aĩal negat᷑ eẽ. nͥ in

Expanded text:
caudis inter se distinguntur. mira sollertia visco inungui laqueisque calciari imitatione venantium tradunt, Mucianus et latrunculis lusisse, fictas cera nuces visu distinguere ; lunam cavam triste esse quibus in eo genere cauda sit, novam exultatione adorari. nam defectum siderum et ceterae pavent quadripedes. simiarum generi praecipua erga fetum adfectio. gestant catulos quae mansuefactae intra domos peperere, omnibus demonstrant tractarique gaudent , gratulationem intellegentibus similes , itaque 5 magna ex parte conplectendo necant . efferatior cynocephalis natura sicut satyris . callitriches toto paene aspectu differunt; barba est in facie, cauda late fusa primori parte. hoc animal negatur vivere in
Abbreviated transcription (Latin):
bullantiũ aqͣrũ sufflatio. luneq effectu
concharũ qͦq corpora augescentia. Suꝑ oĩa
ẽ. qd̃ ẽẽ auditũ & odoratũ piscib ñ erit
dubiũ ex aeris utrũq mat̾ia. Odorẽ quidẽ
ñ aliud qͣm infectũ aera intelligi possit.
Qmobrẽ de hisopinet᷑: ut cuiq libitũ erit.
Branchiȩ ñ st̾ ballen is. nec delfinis: Hec duo
gen̾a fistulȩ spirant. q̃ ad pulmonẽ ꝑtiuent
ballenis a fronte. delphinis adorso. & uttali
marini qͦs uocant focas. spirant acdormi¬
unt int̾ia. Itẽ testudines: de qͥb moxplura.¬
mũ om̃iũ animaliũ ñ solũ marmo

Expanded text:
bullantium aquarum sufflatio lunaeque effectu bullantium aquarum sufflatio lunaeque effectu concharum quoque corpora augescentia. super omnia est quod esse auditum et odoratum piscibus non erit dubium, ex aēris utrumque materia. odorem quidem non aliud quam infectum aëra intellegi possit. quam ob rem de his opinetur ut cuique libitum erit. branchiae non sunt ballaenis nec delphinis . haec duo genera fistula spirant, quae ad pulmonem pertinet , ballaenis a fronte, delphinis a dorso . et vituli marini, quos vocant phocas, spirant ac dormiunt in terra; item testudines, de quibus mox plurmum omnium animalium, non solum mar