comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
en¬
faciebant illos p̃timore. Omĩs enĩ orbis t̾rarum limpido lu¬
ininabatur lumine. et ñ impeditis operib continebatur: so¬
lis aut̃ illis suꝑposita erat grauis nox. ymago tenebrarũ que
super uentura illis erat. Ipsi ergo sibi erant grauiores tenebris.
Scĩs aut̃ tuis inarima erat lux. Et horum quidem uocẽ ai¬
ebant. s figuram ñ uidebant. Et quia ũ et ipsi ꝑ eadem passi erant:
magnificabant. Et qui. ante lesi erant: qm̃ ñ ledebantur gr̃as age¬
bant. et ut eẽt differentia donũ petebant. Propt̃ quod igni ar¬
dentem colũpnam ducem habuert̃ ignote uie. et solem si ind ue
lesura boni hospitii p̃stitisti. Digni quidẽ illi carere luce. et pati
carcerem tenebrarum: qui inclusos custodiebant filios tuos. per
quos incipiebat incorruptũ legis lumen scło dari. cũ cogitarẽt
ustorũ occidere infantes. Et uno exposito filio et liberato in
traductionẽ illoꝵ multitudinẽ filioꝵ abstulisti: et parit illos ꝑdi¬

Expanded text:
enfaciebat illos prae timore omnis enim orbis terrarum limpido luminabatur lumine et non inpeditis operibus continebatur solis autem illis superposita erat gravis nox imago tenebrarum quae superventura illis erat ipsi ergo sibi erant graviores tenebris sanctis autem tuis maxima erat lux et horum quidem vocem audiebant sed figuram non videbant et quia non et ipsi per eadem passi erant magnificabant et qui ante laesi erant quoniam non laedebantur gratias agebant et ut esset differentia donum petebant propter quod igni ardentem columnam ducem habuerunt ignotae viae et solem sine laesura boni hospitii praestitisti digni quidem illi carere luce et pati carcerem tenebrarum qui inclusos custodiebant filios tuos per quos incipiebat incorruptum legis lumen saeculo dari cum cogitarent iustorum occidere infantes et uno exposito filio et liberato in traductionem illorum multitudinem filiorum abstulisti et pariter illos perdi
Abbreviated transcription (Latin):
ab intro minor. est expectatio: maiorẽ comppiita ͭ conscientiam
eius cause de qua tormentũ p̃stat. Illi autem qutum potentẽ uere
noc tem abinfimis. et abaltissimis inferis. suꝑuenientẽ eumd
sõnũ dormientef. aliquanda monstroꝵ gxagita bant̾ur timore.
aliquando anime deficiebant traductione. Subitaneus enim
illis et inspiratus tinior superisenerat: Deinde siquisquã ex il¬
lis decidisset. custodiebat᷑ incarceris sine. ferro. Reelisus Srenĩ

Expanded text:
ab intro minor est expectatio maiorem putat scientiam ab intro minor est expectatio maiorem putat scientiam eius causae de qua tormentum praestat illi autem qui inpotentem vere noctem et ab infimis et ab altissisomnum dormientes, aliquando monstrorum exagitabantur timore, aliquando animae deficiebant traductione: subitaneus enim illis et insperatus timor supervenerat. Deinde si quisquam ex illis decidisset, custodiebatur in carcere, sine ferro reclusus. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
la uis poterat illis lumen p̃bere: nec siderum limpide flam¬
me inluminare poterant illam noctem horrendam. Appare¬
bat aut̃ illis subitaneus ignis timote plemus: et timore ꝑcus¬
si illuis que ñ uidebatur faciei. Estimabant deteriora eẽ que¬
non uidebant᷑. Et magice artis appositi erant derisus: eti
pientia. et gła. correptio concontumelia. Illi enĩ qui ꝓuit¬
tebant tumores et turbationes expellere se ab anima languen¬
te hi cum derisu pleni timote languebant. Nam et siniebil
illos ex monstris perturbabat. transitu animaliũ et serpentiũ
sibilatione commoti: tremebundi periębant. et arrem quẽ
illa ratione quis effugere posset negantes seuidere. Cumsit enĩ
timida nequitia. dat testimonium in condẽpnation ẽ. Semꝑ enĩ
p̃sumit seua: conturbata conscientia. Nichil enĩ est tuor nisi
p̃sumptionis adiatoriũ: ꝓditio cogitationis auxiliorũ. Et dum

Expanded text:
la vis poterat illis lumen praebere nec siderum limpidae flamla vis poterat illis lumen praebere nec siderum limpidae flammae inluminare poterant illam noctem horrendam apparebat autem illis subitaneus ignis timore plenus et timore percussi illius quae non videbatur faciei aestimabant deteriora esse quae videbantur et magicae artis adpositi erant derisus et sapientiae gloriae correptio cum contumelia illi enim qui promittebant timores turbationes expellere se ab anima languente hi cum derisu pleni timore languebant nam et si nihil illos ex monstris perturbabat transitu animalium et serpentium sibilatione commoti tremebundi peribant et aerem quem nulla ratione quis effugere posset negantes se videre cum sit enim timida nequitia dat testimonium condemnata semper enim praesumit saeva conturbata conscientia nihil enim est timor nisi praesumptionis adiutorium proditio cogitationis auxiliorum et dum
Abbreviated transcription (Latin):
iext̃minari.statim abexiguo radio solis calefactum tabescebat.
ut notum omĩb eẽt qm̃ oportet p̃uenire solem adbenedic¬
intionem tuam: et ꝯdorientem lucis. tib adorare. Ingrati enĩ¬
In fides tamquã hẏbernalis glacies tabescẽt. et disperiet tamquã
naqua suꝑ ue̾tua. Magna enĩ sunt iuditia tua dnẽ ⁊ in enar¬
m rabibia uerba tua. Propt̃ hoc iudisciplinate. anime ẽrequer̃t.
IDumi enĩ ꝑsuasũ habent iniqui posse dñari nationi scẽ: uin-¬
culis tenebrarum. et longe noctis compediti. In clusi subtec¬
tis sugitiui. perpetue ꝓuidentie placuerunt. Et dũ putant
se latere in obscuris peccatis. tenebroso obliuionis uelamento
disꝑsi sunt: pauente hhorrende. et cum ammiratione numia
ꝑturbati. Neq enĩ que continebat illos spelunca sine timore
custodiebat: qm̃ sonitus descendens ꝑturbabat illos. ⁊ ꝑsone
tristes appareutes. pauorẽ illis p̃stabant. Et ignis quidem nul¬

Expanded text:
exterminari statim ab exiguo radio solis calefactum tabescebat exterminari statim ab exiguo radio solis calefactum tabescebat ut notum omnibus esset quoniam oportet praevenire solem ad benedictionem tuam et ad orientem lucis tibi adorare ingrati enim fides tamquam hibernalis glacies tabescit et disperiet tamquam aqua supervacua magna enim sunt iudicia tua et inenarrabilia verba tua propter hoc indisciplinatae animae erraverunt dum enim persuasum habent iniqui posse dominari nationi sanctae vinculis tenebrarum et longae noctis conpediti inclusi sub tectis fugitivi perpetuae providentiae iacuerunt et dum putant se latere in obscuris peccatis tenebroso oblivionis velamento dispersi sunt paventes horrende et cum admiratione nimia perturbati neque enim quae continebat illos spelunca sine timore custodiebat quoniam sonitus descendens perturbabat illos et personae tristes apparentes pavorem illis praestabant et ignis quidem nul
Abbreviated transcription (Latin):
tum inse habentem. ⁊ omis saporis suauitatẽ. Substantiã
enĩ tuam et dulcedinẽ tuam quã infilios habes ostendebas.
et deseruiens unius cuiꝰq uoluntati. ad quos quis uolebat
conuertebatur. Nix aut̃ et glaties sustinebant uim ignis: et
non tabescebant ut scirent qm̃ fructus inimicoꝵ ex t̾mina¬
bat ignis atdens in grandine ⁊ pluuia coruscans. hoc aut̃
iterũ ut nutrirentur iusti. etiam sue uͥtutis oblitus ẽ. Creatu¬
ra. enim tibi factõri deseruiens ex scandescit intormentũ ad¬
uersus in iustos. et lenior fit ad ibeneficiendũ. ꝓhis qui in te
confidunt Propt hoc et tunc in omĩa transfigurata omĩum
nutrici gre tue deseruiebant. Aduoluntatem horũ qui ate
desiderati sunt: ut scirent filii trii quos dilexisti dñe. qm̃
non natiuitatis fructis pascunt homines. s sermo tuus hos
iqui uite crediderint conseruat. Quod enĩ ab igne ñ poterat

Expanded text:
entum in se habentem et omnis saporis suavitatem substantia entum in se habentem et omnis saporis suavitatem substantia enim tua dulcedinem tuam quam in filios habes ostendebat et serviens uniuscuiusque voluntati ad quod quis volebat convertebatur nix autem et glacies sustinebant vim ignis et non tabescebant ut scirent quoniam fructus inimicorum exterminabat ignis ardens in grandine et pluvia coruscans hoc autem iterum ut nutrirentur iusti etiam suae virtutis oblitus est creatura enim tibi factori deserviens excandescit in tormentum adversus iniustos et lenior fit ad benefaciendum pro his qui in te confidunt propter hoc et tunc in omnia transfigurata omnium nutrici gratiae tuae deserviebant ad voluntatem horum qui a te desiderati sunt ut scirent filii tui quos dilexisti Domine quoniam non nativitatis fructus pascunt homines sed sermo tuus hote crediderint conservat quod enim ab igni non poterat
Abbreviated transcription (Latin):
tis habes potestatẽ: et deducis ad portnͣs mortis et reducis. ho¬
mo aut̃ occidit quidem ꝑmalitiam aniniã suam. et cũ exierit
sp̃s non reuertet᷑. nec reuocibit aminam que receptata est
s tuam manũ effugere ipossibile ẽ. Negintes enĩ nosse te
impii: ꝑfortitudinem brachii tui. flagellati sunt Nouis aquis
t grandinib et pluuiis ꝑsecuoͥnem passi sunt. et per igneni.
consũpti. Quod enĩ mirabile erat: in aqua que omĩa extinguit
plus ignis ualebat. Uindex est enĩ orbis iustoꝵ. Quodam enĩ
tempore mansuetabatur ignis ne conburerentur que adimpi¬
os miserant animalia. s ut ipsi uidentes scirent qm̃ dei iudi¬
tio patiunt᷑ ꝑsecutionem. Et quodam tempore inaqua suꝑ uir¬
tutem ignis exardebat undiq: ut inique t̾re nationem exter¬
arent. Proquib angłoꝵ esca nutristi popłm tuum. Et para¬
tum panem de celo p̃stitisti illis sine labore: omne delectam¬

Expanded text:
tis habes potestatem et deducis ad portas mortis et reducis hotis habes potestatem et deducis ad portas mortis et reducis homo autem occidit quidem per malitiam animam suam et cum exibit ritus non revertetur nec revocabit animam quae recepta est sed tuam maimpii per fortitudinem brachii tui, flagellati sunt novis aquis, et grandinibus, et pluviis persecutionem passi sunt, et per ignem consummati quod enim mirabile erat in aqua quae omnia extinguit plus ignis valebat vindex est enim orbis iustorum quodam enim tempore mansuetabatur ignis ne conburerentur quae ad impios missa erant animalia sed ut ipsi videntes scirent quoniam Dei iudicio patiuntur persecutionem et quodam tempore in aqua super virtutem ignis ardebat ut iniquae terrae nationem exterminaret pro quibus angelorum esca nutristi populum tuum et paratum panem e caelo praestitisti illis sine labore omne delectam
Abbreviated transcription (Latin):
Oportebati enĩ illis quidem sine excusatione super ueniren.
interitum: exercentib tyranidem. hisaut̃ tantum ostender
quem admodum inimici illoꝵ ext̃minabantur. Et enĩ cũ suꝑuenit
turbati. sũnt: signũ. Habentes salutiss iad cõmmembrationem
mandati legis tue. O. uienĩ ieonuersus ẽ: ñ pet hoc quoduidebat
anabatur. Et in boxaut̃ offendistĩ mimitis nr̃is: quia tues qͥ
liberas abomĩ malo. Illos emi: locustatũ et muscarũ occide¬
runt morsus. ⁊ ñ t̾ inuenta sanitas anime illoꝵ quia digni
erant ab huiuis modi extimnari. Fĩtios saut̃ tuos: nec drachonũ
ueuenatorũ uicerunt dentes. Miscđia enĩ tũa adueniens: sa¬
nabat eͥos. Im memoria enim setmonũ tuoꝵ ex õminabant᷑ et
saluabantur. ne in altam incidentesi obli uionem. non possent
tuo ruti: aduitorio. Et enĩ neq herbameq malagiia sanauit illos.
sed tuus. ane serino qui sanat omĩan Tues dnẽ qui uite ⁊ mot¬

Expanded text:
Oportebat enim illis quidem sine excusatione: supervenire: in Oportebat enim illis quidem sine excusatione: supervenire: in interitum exercentibus tirannidem. His autem tantum ostendere: quemadmodum inimici illorum exterminarentur. Etenim dum pervenit turbati sunt. Signum habentes salutis ad commemorationem mandati legis tue. Qui enim conversus est: non per hoc quod videbat alvatorem et in hoc autem ostendisti inimicis nostris quia tu es qui liberas ab omni malo illos enim lucustarum et muscarum occiderunt morsus et non est inventa sanitas animae illorum quia digni erant ab huiusmodi exterminari filios autem tuos nec draconum venenatorum vicerunt dentes misericordia enim tua adveniens sanabat illos in memoria enim sermonum tuorum examinabantur et salvabantur ne in altam incidentes oblivionem non possent tuo uti adiutorio etenim neque herba neque malagma sanavit illos sed tuus Domine sermo qui sanat omnia tu enim vitae et mor
Abbreviated transcription (Latin):
mo enĩ fecit illos: & qui sp̃m mutatus est finxit illos. Nemo
tuĩ sibi similẽ homo poterit am̃ fingere. Cum sit enĩ mortalis.
mortuũ fingit manib iniquis. Melior est enĩ ipse his qͦs colit¬
ipse: quia ipse quidem uixit cũ ẽẽt mortalis. illi aut̃ nuniquã.
Sed et animalia miserriia colunt. Insensate enĩ compatata his
alii sunt deteriora. S nec aspectu aliquis ex his animalibus.
bona potest conspicere. Effugert̃ aut̃ dei laudem: et benedictionẽ
eius. Propt̾ hoc ꝑ hec similia passi sunt digne tormenta: et per
multitudinẽ bestiarũ. exterminati st̃. Pto quib tormentis be¬
ire dispqisti popłm tuum: quib dedisti concupiscentiã delec
tamenti sui nouũ saporẽ. escam parans eis ortygometram. ut
illi quidem concupiscentes escam propt̃ ea que illis ostensa et
missa sunt. et iam anecessaria concupiscentia auerterentur.
hi aut̃ in breui in opes facti: nouam gustauert escam

Expanded text:
mo enim fecit illos et qui spiritum mutuatus est is finxit illos nemo mo enim fecit illos et qui spiritum mutuatus est is finxit illos nemo enim sibi similem homo poterit deum fingere cum sit enim mortalis mortuum fingit manibus iniquis melior est enim ipse his quos colit quia ipse quidem vixit cum esset mortalis illi autem numquam sed et animalia miserrima colunt insensate enim conparata his aliis sunt deteriora sed nec aspectu aliquis ex his animalibus bona potest conspicere effugit autem Dei laudem et benedictionem eius propter hoc per his similia passi sunt digne tormenta et per multitudinem bestiarum exterminati sunt pro quibus tormentis bene disposuisti populum tuum quibus dedisti tamenti sui. Novum saporem escam parans eis ortigometram. Ut illi quidam concupiscentes escam: propterea que illis ostensa: et missa sunt: etiam a necessaria concupiscentia averterentur. Hi autem in brevi inopes facti: novam gustaverunt escam.
Abbreviated transcription (Latin):
uis illi. uita ẽ s concertat᷑ autificib et atgentariis. Sed et
est cor etus ⁊ terra suꝑ uacua spes illius. ⁊ luto uiliot uita
illius. qm̃ ignorauit. qui se fiait: et qui inspirauit illi ani
mam que oꝑatur. et. qui insufflauit spm̃ uitalem. Sed estima¬
uerunt lusũ eẽ uitam nr̃am. ⁊ conuersationẽ uite composi¬
tam ad luctũ: et oportere undecimq etiam ex malo ad qui¬
rere. hic enim suꝑ onis scit. se delinquere. qui ex t̾re materia
fragilia uasa ⁊ sculptilia fingit. Om̃s enĩ insipientes ⁊ in¬
frlices supra mõdũ animẽ suꝑbi st̃: inmici popli tui et
imperantes illi. Qm̃ om̃ia y dola nationũ estimauent dõs
quib neq occuloꝵ. uisus ẽ aduidendũ. neq nares ad ꝑci¬
piendum. spm̃. neq aures ad audiendũ. nec digiti manuum
ad tractandum. s et pedes eoꝵ pigri ad ambulamdum. ho¬

Expanded text:
vis illi vita est sed concertatur aurificibus et argentariis sed et vis illi vita est sed concertatur aurificibus et argentariis sed et est cor eius et terra supervacua spes illius et luto vilior vita illius quoniam ignoravit qui se mam quae operatur, et qui insufflavit ei spiritum vitalem. Sed et aestimaverunt lusum esse vitam nostram, et conversationem vitae compositam ad lucrum, et oportere undecunque etiam ex malo acquirere hic enim super omnes scit se delinquere qui ex terrae materia fragilia vasa et sculptilia fingit omnes enim insipientes et infelices supra modum animae superbi sunt inimici populi tui et imperantes illi quoniam omnia idola nationum aestimaverunt deos quibus neque oculorum visus est ad videndum neque nares ad perpiendum spiritum neque aures ad audiendum nec digiti manuum ad tractandum sed et pedes eorum pigri ad ambulandum ho
Abbreviated transcription (Latin):
tuam. et si non peccauerimꝰ: scimus qm̃ apd̾ te sumus cõmpu¬
tem tuam: radix ẽ im mortalitatis. Non enĩ in eriorẽ indurit
uor sine fructu: esfigies sculpta ꝑ uarios colores. Cuius asp¬
tus in sensato dat concupiscentiam⁊ et diligit mortue ymaginis
effigiem sine anima. Maloꝵ amatores digni.: qui spem uitalib
habent. et qui faciunt illos. ⁊ qui diligunt ⁊ qui colunt. Sed et
figulus mollẽ t̾ram p̃mens laboriose fingit adusus ur̃os imiũ¬
quodq uas. et de eodẽm luto fingit que munda funt in usũ
uasa similit̾. et quehis sunt contraria. Horum aut̃ uaso
qui sit usus: uidex estifigulus. Et cũ labore uano dm̃ fingit de
eodem luto. Ille qui paulo ante de t̾ra factus fuerat. et post
pusillũ se dacit. unde. acceptus ẽ. repetitus debitũ anime
quam habebatt.s esti illi eura. ñ quia laboraturus ẽ. nec qm̃ bre¬

Expanded text:
tuam. Et si non peccauerimus, scimus qtuam. Et si non peccauerimus, scimus qm tuam, radix est immortalitatis. Negantes autem te impii, bor sine fructu effigies sculpta per varios colores cuius aspectus insensato dat concupiscentiam et diligit mortuae imaginis effigiem sine anima malorum amatores digni qui spem in talibus habent et qui faciunt illos et qui diligunt et qui colunt sed et figulus mollem terram premens laboriose fingit ad usus nostros unumquodque vas et de eodem luto fingit quae munda sunt in usum vasa similiter et quae his sunt contraria horum autem vasorum qui sit usus iudex est figulus et cum labore vanum deum de eodem fingit luto ille qui paulo ante de terra factus fuerat et post pusillum se ducit unde acceptus est repetitus debitum animae quem habebat sed est illi cura non quia laboraturus est nec quoniam bre
Abbreviated transcription (Latin):
lium. furtũ.⁊ fictio. corruptio. in fidelitas: turbatio. et ꝑ uiru
tumultus bonoꝵ. dnĩ un memoratio. animarũ inqͥnatio. nati¬
uitatis immutatio. nuptiarũ in constantia. iordinatio: mechie
et inpudititie. In fandoꝵ enĩ cultura ydoloꝵ: omĩs mali cau
sa ẽ: et initiũ ⁊ finis. Aut enĩ dum letantur insaniunt. aut¬
certe uaticiuant᷑ falsa. aut uiuunt in iuste aut petierant cito.
Dum enim confidunt in ydolis que sunt sie anima male:
uirantes. noceri se ñ sperant. Ettaq ergo illis euenient digne:
qm male senserunt dedeo attendentes ydolis. ⁊ iniuste uira¬
uert in dolo contem nentes iustitiam. Non enĩ uitantur ẽ tiur¬
tus. s peccantium pena ꝑambulat semꝑ in ustoꝵ p̃uaricationẽ.¬
Tu aut᷑ as nt suauis ⁊ uerus es et patiens. ⁊ inmiscdia oisponens
omĩa. Et enĩ sipeccauerimus tui sumꝰ: scientes magnitudinẽ

Expanded text:
dium, furtum et fictio, corruptio et infidelitas, turbatio et perjurium, dium, furtum et fictio, corruptio et infidelitas, turbatio et perjurium, tumultus bonorum, Dei immemoratio, animarum inquinatio, nativitatis immutatio, nuptiarum inconstantia, inordinatio moechiae et impudicitisa est et initium et finis aut enim dum laetantur insaniunt aut vaticinantur falsa aut vivunt iniuste aut periurant cito dum enim confidunt in idolis quae sunt sine anima male iurantes renoceri se non sperant utraque ergo illis evenient digne quoniam male senserunt de Deo adtendentes idolis et iniuste iuraverunt in dolo contemnentes iustitiam non enim iurantium est virtus sed peccantium poena perambulat semper in iniustorum prae noster suauis & verus es & sapiens, patiens & in misericordia disponens omnia. Etenim si peccauerimus, tui sumus, scientes magnitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
horũ culturam. et hos qui ignorabant: artificis eximia diligentia.
le enĩ uolens plus placere illi qui se assumpsit: ⁊ laborauit ar¬
te sua. ut similitudinẽ in meliꝰ figuraret. Multido aut̃ homi¬
nũ adduc t̾a ꝑspetiem operis: eum qui ante tempus tamquam
homo honoratus fuerat. nunc ut dm̃ existimauer̃t. Et hec fuit
uite humane deceptio: qm̃ aut effectui aut regib deseruientes
homines. in commnunicabile nom̃ lapidib et lignis imposuert̃
Et ñ suffecerat errasse eos circa dei scientiã: s et ĩ mago uiuen¬
tes inscientie bello. tot ⁊ tam magna mala pacẽ appellant. Aut
enun filios suos sacrificantes. aut obseura sacrificia facientes.
aut in sanie plenas uigilias habentes. neq uitam neq nuptias
mundas iam custodiunt: s alius aliũ ꝑ inuidiam occidit aut
adulterans contristat. et omĩa com mista sunt: sanguis. homici

Expanded text:
horum chorum cIlle enim volens placere illi qui se assumpsit elaboravit arte sua ut similitudinem in melius figuraret, multitudo autem hominum abducta per speciem operis eum, qui ante tempus tanquam homo honoratus fuerat, nunc ut deum adoraverunt; et hec fuit vitae humanae deceptio quoniam aut adfectui aut regibus deservientes homines incommunicabile nomen lapidibus et lignis inposuerunt et non sufficerat errasse eos circa Dei scientiam sed et in magno viventes inscientiae bello tot et tam magna mala pacem appellant aut enim filios suos sacrificantes aut obscura sacrificia facientes aut insaniae plenas vigilias habentes neque vitam neque nuptias mundas iam custodiunt sed alius alium per invidiam occidit aut adulterans contristat et om
Abbreviated transcription (Latin):
pientiũ. Initiũ enĩ fornicationis ẽ exqͥsitio ydoloꝵ. et ad inuen¬
tio illoꝵ corruptio uite est. Non enĩ erant abinitio: neq enim
erunt inꝑpetuũ. Suꝑuacuitas enĩ homninũ hoc adinuenu
in orbem t̾rarũ. ⁊ ideo beuis illoꝵ finis inuentus ẽ. Aceruo enĩ
luctu dolens pat̾. cito sibi rapti filii fecit ymaginẽ. Et illum
qui tunc quasi homo mortuus fuerat. nunc tamqͣm dm̃ cole¬
re cepit: et constituit int̾ seruos suos sacra ⁊ sacrifit᷑ia. Deinde
intueniente tempore conualescente iniqua consuetudine hic
errot tamquã lex custoditus ẽ: et tyrannoꝵ imperio colebant᷑
gmenta. Et hos quos inpalam honorare ñ poterant homines
propt̃ quod longe eẽnt. elonginquo figura illoꝵ allata euiden¬
tẽ ymaginẽ regis quẽ honorare uolebant fecert̃: ut illũ qui ab e¬
rat. tamquã p̃sentẽ colerent sua sollicitudine. Prouexit aut̃ ad

Expanded text:
pientium initium enim fornicationis est exquisitio idolorum et adinvenpientium initium enim fornicationis est exquisitio idolorum et adinventio illorum corruptio vitae est neque erant ab initio neque erunt in perpetuum supervacuitas enim hominum venit in orbem terrarum et ideo brevis illorum finis inventus est acerbo enim luctu dolens pater cito sibi filii rapti faciens imaginem illum qui tunc homo mortuus fuerat nunc tamquam deum colere coepit et constituit inter servos suos sacra et sacrificia deinde interveniente tempore convalescente iniqua consuetudine hic error tamquam lex custodita est et tyrannorum imperio colebantur figmenta hos quos in palam honorare non poterant homines propter quod longe essent e longinquo figura illorum adlata evidentem imaginem regis quem honorare volebant fecerunt ut illum qui aberat tamquam praesentem colerent sua sollicitudine provexit autem ad
Abbreviated transcription (Latin):
tendens qm̃ potens es exomĩb sanare etiam si sine rate quis
ad eat. s ut ñ eẽnt uacua sapientie tue opera. Propt̾ hoc etiam
exiguo ligno credunt homines animas suas. et transeuntes.
mare ꝑratẽ liberati st̃. Abinitio enĩ cum ꝑirent suꝑbi gigan¬
tes spes orbis t̾rarũ adratẽ confugiens remisit scło senen nati¬
uitatis: que manu tua erat gubernata. Benedictũ ẽ enĩ lig¬
ũ: ꝑ quod fit uistitia. Per manus aut̃ quod fit ydolũ mali¬
dictum ẽ: et ipsũ ⁊ qui fecit illud. quia ille qͥdem oꝑatus ẽ.
illuo aut̃ cũ eẽt fragile. ds̃ cognominatus ẽ. Similit aut̃:
hodio sunt deo impius ⁊ impietas eius. Et enĩ quod factum ẽ
cũ illo qui fecit toͬmenta patietur. Propt̾ hoc et ydolisnatio¬
ẜ num
non erit respectus: qm̃ creature dei uihodium fact̾e sunt.
et intemptationes animis hominũ.⁊ in muscipulas pedib insi¬

Expanded text:
tendens quoniam potes ex omnibus sanare etiam si sine rate aliquis tendens quoniam potes ex omnibus sanare etiam si sine rate aliquis adeat sed ut non esset vacua sapientiae tuae opera propter hoc etiam exiguo ligno credunt homines animas suas et transeuntes mare per ratem liberati sunt sed ab initio cum perirent superbi gigantes spes orbis terrarum ad ratem confugiens remisit saeculo semen nativitatis quae manu tua erat gubernata benedictum est enim lignum per quod fit iustitia per manus autem quod fit maledictum et ipsum et qui fecit illud quia ille quidem operatus est illud autem cum esset fragile Deus cognominatus est similiter autem odio sunt Deo impius et impietas eius etenim quod factum est cum illo qui fecit tormenta patietur propter hoc et idolis nationum non erit respectus quoniam creaturae Dei in odium factae sunt et in temptationem animis hominum et in muscipulum pedibus insi
Abbreviated transcription (Latin):
onem. in pariete ponens illud: et confirmans ferro ne forte ca¬
dat ꝓspiciens illi: sciens qm̃ ñ potest se adiuuare. Imago enĩ
st: et opus ẽ illi adiutoriũ. Et desubstantia sua. ⁊ de filiis suis
et denuptiis: uotum faciens inquirit. Non erubescit loqui cũ
illo: qui sine anima ẽ. et prosanitate quidẽ in infirmũ dep̃ca¬
tur. et ꝓuita mortuum rogat. et in adiutoriũ in utilem iunuo¬
cat. ⁊ ꝑ itinere petit abeo qui ambulare ñ potest. Et de ad qui¬
rendo et de operando et de omĩum rerũ ađuentu. ꝑetit ab eo:
ui in om̃ibus ẽ inutilis. Iterũ alius natugare cogitans. ⁊ ꝑ fẽ¬
ros fluctus incipiens it̃ facere: ligno portante se. fragilius lig¬
nũ in uocat. Iilud enĩ cupiditas adqͥrendi excogitauit: et arti¬
fex sapientia fabricauit sua. Tua aut̃ pat̾ gubernat prudentia.
qmĩ dedisti inmari uam. ⁊ int̾ fluctus semitam firmissimã: os¬

Expanded text:
onem in pariete ponens illud confirmans ferro ne forte caonem in pariete ponens illud confirmans ferro ne forte cadat prospiciens illi sciens quoniam non potest se adiuvare imago enim est et opus est illi adiutorio et de substantia sua et filiiet de nuptiis votum faciens, inquirit. Non erubescit loqui cum illo qui sine anima est et pro sanitate quidem infirmum deprecatur et pro vita mortuum rogat et in adiutorium inutilem invocat et pro itinere petit ab hoc qui ambulare non potest et de adquirendo et de operando et de omnium rerum eventu petit ab eo qui in omnibus est inutilis iterum alius navigare cogitans et per feros fluctus incipiens iter facere ligno portante se fragilius lignum invocat illud enim cupiditas adquirendi excogitavit et artifex sapientia fabricavit sua tua autem pater gubernat providentia quoniam dedisti et in mari viam et inter fluctus semitam firmissimam os
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ cũ in operib illius conuersentur: inquirunt. ⁊ ꝑsuasum
habent: qm̃ bona sunt que uidentur. Iterũ aut̃ nec his debe
manuũ hominũ. aurũ.⁊ argentũ. artis inuentio
militudines animaliũ. ant lapidem in utilem. opus manus an¬
tique: aut siquis artifex faber desilua lignũ rectum secauerit.
et huiꝰ docte eradat omnẽ corticem et arte sua usus diligent̾ fabri¬
cet uas inutile inconuersatione uite: teliquias aut̃ huiꝰ operis.
adp̃parationẽ esce abutatur. et reliquũ horũ quod adnullũ u¬
sum facit. lignũ curuũ et uerticib plenũ sculpat diligent̃ ꝑua
cuitatẽ suam.⁊ ꝑscientiã artis sue. figuret illud: et adsimilet
illud imagini hominis. aut alicui animalib illud comparet.ꝑ¬
liniens lubrica. ⁊ rubicundum faciens fuco colorem illius: et
oninẽ maculam que in illo ẽ. ꝑlimens. ⁊ faciat ei dignã habitati¬

Expanded text:
enim cum in operibus illius conversentur inquirunt et persuasum enim cum in operibus illius conversentur inquirunt et persuasum habent quoniam bona sunt quae videntur iterum autem nec his debetmanuum hominum aurum et argentum artis inventionem similitudines animalium aut lapidem inutilem opus manus antiquae aut si quis artifex faber de silva lignum rectum secaverit et huius docte eradat omnem corticem et arte sua usus diligenter fabricet vas utile in conversatione vitae reliquias autem eius operis ad praeparationem escae abutatur et reliquum horum quod ad nullos usus facit lignum curvum et verticibus plenum sculpat diligenter per vacuitatem suam et per scientiam artis suae figuret illud et adsimilet illud imagini hominis aut alicui ex animalibus illud conparet perliniens lubrica et rubicundum faciens fuco colorem illius et omnem maculam quae in illo est perliniens et faciat ei dignam habitati
Abbreviated transcription (Latin):
deos in ipsis cũ ext̾minarent᷑. uidentes illum quẽ olim ne¬
gabant se nosse dm̃ agnouerunt. Propt̃ quod. ⁊ finis condemp¬
nationis illoꝵ suꝑ illos. Wani sunt aut̃ om̃s homines in quib
non sub est scientia dĩ.⁊ dehis que uident᷑ bona ñ potuerunt ĩtellig̾e
eum qui est. Neq operib attendentes agnouert quis eẽt artis
s aut ignẽ. aut spm. aut citatũ aerem. aut gyrum stellarũ aut
nimiam aquam. aut solem. aut lunã: rectores orbis terrarũ
deos putauerunt. Quorũ si spetie delectati deos putauert̃. sci
ant quanto his dnãtor eoꝵ spetiosior est. Spetiei enĩ genera¬
tor: hec omĩa constituit. Aut siiurtutẽ eos opera eoꝵ mirati st̃.
in telligant abipsis qm̃ qui hec constituit forcior est illis.
magnitudine enĩ spetiei et creature: cognoscibilit̾ poterit. hoꝵ
creator uideri. Sed tam̃ adhuc inhis minor est querela. Et
hi enĩ fortassis errant. dm̃ querentes: ⁊ uolentes inuenire. Et¬

Expanded text:
ipsis cum exterminarentur videntes illum quem olim negabant se nosse Deum verum agnoverunt propter quod et finis condemnationis illis veniet vani sunt autem omnes homines quibus non subest scientia Dei et de his quae videntur bona non potuerunt intellegere eum qui est neque operibus adtendentes agnoverunt quis esset artifex sed aut ignem aut spiritum aut citatum aerem aut gyrum stellarum aut nimiam aquam aut solem et lunam rectores orbis terrarum deos putaverunt quorum si specie delectati deos pant quanto his dominator eorum speciosior est; speciei enim generator haec omnia constituit. Aut si virtutem et opera eorum mirati sunt, intelligant ab ipsis, quoniam qui haec constituit fortior est illis, a magnitudine enim speciei et creaturae cognoscibiliter poterit horum creator videri sed tamen adhuc in his minor est querella et hii enim fortassis errant Deum quaerentes et volentes invenire et
Abbreviated transcription (Latin):
boni tatẽ tuam cogitemꝰ iudicantes: et cũ de nobis udicatur
speremꝰ miscđiam tuam. Unde et illis qui inuita sua insen¬
sate ⁊ ͥiuste uixeit: ꝑ hec que coluert dedisti summa torien¬
ta. Et enĩ in errons uia duituis errauert: deos estimantes hec
que in animalib sunt super uacua. in fantũ insensatoꝵ more

Expanded text:
bonitatem tuam cogitemus iudicantes et cum de nobis iudicatur bonitatem tuam cogitemus iudicantes et cum de nobis iudicatur speremus misericordiam unde et illis qui in vita sua insensate et iniuste vixerunt per haec quae coluerunt dedisti summa tormenta etenim in erroris via diutius erraverunt deos aestimantes haec quae in animalibus sunt supe
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu tuo in quirent dehis quos ꝑdidisti. Cum sis ergo iustꝰ.:
ste omĩa disponis. Ipsum quoq qui ñ debet puniri condei¬
nas: et exterũ estimas a tua uirtute. Sirtus enĩ tua iustitie
initiũ ẽ. et ob hoc quod omĩũ dñs esomĩb te parcere facis.
et hos qui te nesciunt audaciam traducis. Tu aut̃ dominator
uirtutis cũ tranquillitate iudicas.⁊ cum magna reuerenti
disponis nos. Sub est enĩ tibi cũ uolueris posse. Nocusti aut̃
populũ tuũ per talia opera: qm̃ oportet iustũ ẽẽ et
spei fecisti filios tuos. Quoniam iu
seruorũ tuoꝵ et debitos morti cum tanta cruciasti attentio¬
ne. et liberasti dans temꝑus ⁊ locũ ꝑ que possint mutari ama¬
litia. cũ qͣnta diligentia iudicasti filios tuos: quoꝵ parentib
iuramenta et contentiones dedisti bonatũ ꝓmissionũ: Cũ er
nobis disciplinã das inimicos nr̃os multiplicit̾ flagellas. Ut

Expanded text:
in conspectu tuo inquirent de his quos perdidisti cum sis ergo iustus in conspectu tuo inquirent de his quos perdidisti cum sis ergo iustus iuste omnia disponis ipsum quoque qui non debet puniri condemnas exterum aestimas a tua virtute virtus enim tua iustitiae initium est et ob hoc quod omnium Dominus es omnibus te parcere facis et hos qui sciunt audaciam traducis tu autem dominator virtutis cum tranquillitate iudicas et cum magna reverentia disponis nos subest enipopulum tuum per talia opera, quoniam oportet justum esse bona spe fecisti filios tuos: quoniam das inimicos servorum tuorum, et debitos morti, cum tanta cruciasti attentione, et liberasti dans tempus, et locum, per quem possunt mundari a malitia; cum quanta diligentia judicasti filios tuos, quorum parentibus juramenta et conventionem suarunobis disciplinam das inimicos nostros multipliciter flagellas ut
Abbreviated transcription (Latin):
nam ꝑciperent ꝑegrinationẽ pueroꝵ dei. que tibi omĩum
carior ẽ terra. Sed et his tamquã bominib peꝑcisti. et misisti
antecessores tiui exercitus uespas: ut illos paulatim extermi¬
narent.Non quia impotens eras inbello subicere impios u¬
tis. aut bestiis seius. aut uerbo duro simul ext̃ninare: sed
partibus iudicans dabas locũ penitentie. Non ignoraus
qm̃ iniqua rest natio eoꝵ. ⁊ naturalis malitia ipsorũ: et qm̃
ñ poterat mutari cogitatio illoꝵ imꝑpetuũ. Semen enĩ e¬
rat maledict̾ũ abinitio. Nec timens aliquem ueniã dabas pec¬
catis illorũ. Quis enĩ dicet quid fecisti. aut quis stabit contra
uiditiũ tuũ : Aut quis inconspectu tuo ueniet uindex iniquoꝵ
hominũ: Aut quistibi inputabit si nationes perierunt quas.
tu fecisti:: Nec enĩ ẽ alius ds̃ quam tu. cui cura ẽ de om̃ib: ut
ostendas qm̃ ũ in iuste iudicas iuditiũ. Neq rex neq tiran nus

Expanded text:
nam perciperent peregrinationem puerorum Dei quae tibi omnium nam perciperent peregrinationem puerorum Dei quae tibi omnium carior est terra sed et his tamquam hominibus pepercisti et misisti antecessores exercitus tui vespas ut illos paulatim exterminarent non quia inpotens eras in bello subicere impios iustis aut bestiis saevis aut verbo duro simul exterminare sed partibus iudicans dabas locum paenitentiae non ignorans quoniam nequa est natio illorum et naturalis malitia ipsorum et quoniam non poterat mutari cogitatio illorum in perpetuum semen enim erat maledictum ab initio nec timens aliquem veniam dabas peccatis illorum quis enim dicet tibi quid fecisti aut quis stabit contra iudicium tuum aut quis in conspectum tuum veniet vindex iniquorum hominum aut quis tibi inputabit si nationes perierint quas tu fecisti nec enim est alius Deus quam tu cuius cura est de omnibus ut ostendas quoniam non iniuste iudicasti neque rex neque tyrannus
Abbreviated transcription (Latin):
ris omĩun qm̃ omĩa potes: et dissimulas peccata hominũ
propt̃ penitentiã. Diligis enĩ omia que sunt: et nichil hodis¬
ti horum que fecisti. Nec enim hodiens aliquid constituisti¬
aut fecisti. Quomͦ posset aliquid ꝑmanere nisi tu uoluisses:
Aut quod atr uocatũ non eẽt conseruaretut: Parcis aut̃
om̃ib qũ tua sunt dnẽ qui amas animas. Oquam bonus et su
auis ẽ dñe sp̃c tuus in nobis. Ideoq hos qui exerrant partib
corripis. ⁊ dequib peccant ammones. et alloqueris ut relicta
malitia credant inte dnẽ Illos enĩ antiquos in habitatotes
scẽ tur t̾re quos exorruisti. qm̃ hodibilia tibi opeta faciebant.
ꝑmedicamina ⁊ sacrificia iusta filiorũ suoꝵ necatores sine
miscđia.⁊ comestores uiscerum hominũ et deuoratores sangui¬
nis amedio sacramento tuo.⁊ auctores parentes animarum
inauxiliatarũ. uoliusti perdere ꝑ manus parentũ nĩoꝵ ut dig¬

Expanded text:
ris omnium, quoniam omnia potes et dissimulas peccata hominum ris omnium, quoniam omnia potes et dissimulas peccata hominum propter paenitentiam. diligis enim omnia, quae sunt, et nihil odisti horum, quae fecisti; nec enim odio habens aliquid constituisses. quomodo ergo posset aliquid permanere, nisi tu uoluisses, aut quod a te uocatum non esset, conseruaretur? parcis autem omnibus, quoniam tua sunt, domine, qui animas amas. boopter quod hos qui exerrant partibus corripis et de quibus peccant admonens adloqueris ut relicta malitia credant in te Domine et illos enim antiquos inhabitatores sanctae tuae terrae odiens quoniam odibilia tibi opera faciebant per medicamina et sacrificia iniusta et filiorum necatores sine misericordia et comestores nis a medio sacramento tuo, et auctores parentes animarum inauxiliatarum perdere voluisti per manus parentum nostrorum, ut dig
Abbreviated transcription (Latin):
rati sunt ñ similit ustis faciens. ꝓ cogitationib aut̃ insen¬
satis: iniquitates illoꝵ. Quod quidã errantes colebant mu¬
tos serpentes. et bestias suꝑuacuas. In misisti illis multituoi¬
nem mutoꝵ animaliũ in uindictam ut scirent quia ꝑ ẽque
peccat quis. ꝑ hec etorquetur. Non enĩ impossibilis erat
omp̃c manus tua que creauit orbem terrarũ ex materia un¬
uisa  mittere illis multitudinẽ ursorũ aut audaces leones aut
noui geueris ita plenas. aut ignotas bestias aut uaporẽ ig¬
neũ spirantes. aut odorem fumi ꝓferentes: aut horrendas
ab oculis scintillas emittentes quarũ non solũ lesura pote¬
rat illos ext̃minare: sed et aspectus ꝑtimorẽ occidere. Sed et
sine his uno spũ occidi poterant ꝑsecutionẽ passi ab ipsis fac
ra ⁊ numero. ⁊ pondere disposuisti. Multum enĩ ualere tibi
guita roris ante lucanũ que descendit in t̾ram. Sed misere¬

Expanded text:
imiliter iustis faciens pro cogitationibus autem insenimiliter iustis faciens pro cogitationibus autem insensatis iniquitates illorum quod quidam errantes colebant mutos serpentes et bestias supervacuas inmisisti illis multitudinem mutorum animalium in vindictam ut scirent quia per quae peccat quis per haec et torquetur non enim inpossibilis erat omnipotens manus tua quae creavit orbem terrarum ex materia invisa inmittere illis multitudinem ursorum aut audaces leones aut novi generis ira plenas et ignotas bestias aut vaporem igneum spirantes aut odorem fumi proferentes aut horrendas ab oculis scintillas emittentes quarum non solum laesura poterat illos exterminare sed et aspectus per timorem occidere sed et sine his uno spiritu occidi poterant persecutionem passi ab ipsis facta et numero et pondere disposuisti multum enim gutta roris antelucani. quae descendit in terram; sed misere
Abbreviated transcription (Latin):
si sunt inimici illoꝵ. adefectione potus sui. Et in eis cũ ha¬
bundarent filii istł letati sunt: ꝑ hec cum illis deessent. bene
cum illis actum ẽ. Nam ꝑfonte quidem sempit̃ni fluminis:
humanũ sanguinẽ dedisti in iustis. Ouicum minuerentur
intraductione infantiũ occisorũ: dedisti illis habundantẽ
aquam insperate: ostendens ꝑsitim que tunc fuit. quem¬
ammodũ tuos exaltares. et exaduersarios illoꝵ necares. Cũ
eiĩ tẽptati sunt: et quidem cũ miscđia disciplinam accepert̃.
scierunt quẽ ammodũ cũ ira iudicati impii tormenta pateren¬
tur. hosquidem tamquã pat̾ monens probasti: illos autem
tamquã du¬
rus rex in terrogans condẽp̃nasti. Ab sen¬
tes enim
et p̃sentes. similit torquebant᷑. Duplex
enĩ illos
ac ceperat tediũ.: et gemitus cd̃m memoria
p̃ceritoꝵ. Cum enĩ audirent ꝑsua tormenta bene secũ agi.
in expositione praua proiectũ deriser̃t. infinẽ euentus mi

Expanded text:
si sunt inimici illorum, a defectione potus sui, et in eis cum abundarent filii Israel, laetati sunt. Per haec cum illis deessent bene cum illis actum est. Nam pro fonte quidem sempiterni fluminis, humanum sanguinem dedisti injustis. Qui cum minuerentur in traductione infantium occisorum, dedisti illis abundantem aquam insperate, ostendens per sitim quae tunc fuit, quemadmodum tuos eenim tentati sunt, et quidem cum misericordia disciplinam acceperunt, scierunt quemadmodum cum ira iudicati impii tormenta paterentur hos quidem tamquam pater monens probasti illos autem tamquam durus rex interrogans condemnasti absentes enim et praesentes similiter torquebantur duplex enim illos acceperat taedium et gemitus cum memoria praeteritorum cum enim audirent per sua tormenta bene secum agi xpositione prava proiectum deriserunt in fin
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcatena tenob̃aꝵ nam̃s rerant colligatuasi ue spsẽasibilans .aut int̾
spissos ⁊ amos aurũ sonisi suauis: autuis iqu decurrentis
suinitũ. aut sonus ualidus p̃cipitatarũ petiarũm. aut luden¬
trũ animaliũ cursus inuisubaut mugientiũ ualida bestiarũ
uox aut resanans. aealtessimis mancib ecbo ede frci ntes fa

Expanded text:
aut inter spissos arborum ramos avium sonus suavis, aut vis aquae decurrentis nimium, aut sonus validus praecipitatarum petrarum, aut ludentium animalium cursus invisus, aut mugientium valida bestiarum vox, aut resonans de altissimis montibus echo: deficientes fa
Abbreviated transcription (Latin):
dedit illi scientiam scõꝵ. honestauit illum in laborib: et com¬
pleuit labores illius. In fraude circumuent¬
entiũ illum
ad fuit ⁊ honestusn illũ fecit. Custodiuit il¬
lum abini¬
micis: ⁊ a seductorib tutauit illum. Et cer¬
tamen for¬
te dedit illi ut uinceret. ut sciret qm̃ omĩum potentior ẽ sa¬
pientia. hec uenditũ iustũ ñ dereliquit s apeccatorib libe¬
rauit eum. Descenditq cũ illo infoueam.⁊ in uinculis non de

Expanded text:
tiam sanctorum honestavit illum in laboribus et conplevit labores illius in fraude circumvenientium illum adfuit et honestum illum fecit custodivit illum ab inimicis et a seductoribus tutavit eum et certamen forte dedit illi ut vinceret ut sciret quoniam omnium potentior est sapientia haec venditum iustum non dereliquit sed a peccatoribus liberavi
Abbreviated transcription (Latin):
quam fiant: et euentus tempoꝵ ⁊ scłoꝵ. Proposui ergo hanc ad¬
ducere mͥ ad conuiuendũ: sciens qm̃ cõmunicab it mecũ debo¬
nis. et erit allocutio cogitationis ⁊ tedii mei. habebo propt̃
hanc claritatẽ ad turbas: et honorẽ apud seniores. Iuuenis et¬
acutus inueniar in iuditio: et in conspectu potentiũ amabilis
ero. et facies principũ mirabuntur me. Tacentem me sustine¬
bunt: et loquentem me respicient. et sermocinantẽ me plura
manus ori suo inponent. Propterra habebo ꝑhanc in mortalita¬
tem ⁊ memoriã et̾nam his qui post me futuri sunt relinquã.
Disponam popłos ⁊ nationes mͥ erunt subiecte. Tumebunt me
andientes reges horrendi. In multitudine uidebor bonus et in bel

Expanded text:
quam fiant et eventus temporum et saeculorum proposui ergo hanc adquam fiant et eventus temporum et saeculorum proposui ergo hanc adducere mihi ad convivendum sciens quoniam communicabit mecum de bonis et erit adlocutio cogitationis et taedii mei habebo propter hanc claritatem ad turbas et honorem apud seniores iuvenis acutus inveniar in iudicio et in conspectu potentium admirabilis ero et facies principum mirabuntur me tacentem me sustinebunt et loquentem me respicient et sermocinante plura manus ori suo inponent propterea habebo per hanc inmortalitatem et memoriam aeternam his qui post me futuri sunt relinquam disponam populos et nationes mihi erunt subiectae timebunt me audientes r
Abbreviated transcription (Latin):
habitat. E st enĩ hec spetiosior sole. et super oumnẽ stellaꝵ
dispositionẽ. Luci comparata: inuenitur priot. Illi enĩ
succedit nox: sapientiam aut̃ ñiuncit malitia. At tingit
ergorafine iusq ad finẽ fortit̾. ⁊ disponit omĩa suauit̃. Hanc
sami mͥeam assumere: et amator factussũ forme illuis
T enerositatẽ illius glorificat contuberniũ.habensdei. si
etuoanĩum dñs dilexit illam. Doctrix est enĩ diseiplure dĩ:
.et. electrix operũ illius. Et si diuitie appetunt᷑ inuita. qͥd sapi¬
entia lõcupletiusq omia operatur. Si aut̃ fensus oꝑatur. qͥs
ihorum que sunt magis quam illa ẽ arcifea: et si iusticiã
quis diligitii labores huiu̾s magna babent uirtutes. Sobnie¬
tatem enim ⁊ sapientiam docet et iustitiam et uirtutẽ: quib
utilius nichil ẽ inuita hominib. Et si multitudinem scientie
desiderat quis: scit p̃terita ⁊ defuturis estimat. Sr it uersutias
sermonũ: ⁊ dispositiones argum̃toꝵ. Signa ⁊ monstra seit ant¬

Expanded text:
ut ait quidam, speciosior sole, et super omnem stellarum dispositionem: Luci comparata, invenitur prior . Illi enim succedit nox, sapientiam autem non vincit malitia: Attingit ergo a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter. Hanc ormae illius generositatem glorificat contubernium habens Dei sed et omnium Dominus dilexit illam doctrix est enim disciplinae Dei et electrix operum illius et si divitiae appetuntur in vita quid sapientiae locupletius quae omnia operatur si autem sensus operatur quis horum quae sunt magis quam illa est artifex et si iustitiam quis diligit labores huius magnas habent virtutes sobrietatem enim et sapientiam docet et iustitiam et virtutem quibus utilius nihil est in vita hominibus et si multitudinem scientiae desiderat quis scit praeterita et de futuris aestimat scit versutias sermonum et dissolutiones argumentorum signa et monstra scit ante
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo usti tulerunt spolia impioꝵ et de cantauerunt dñei
men scm̃ tuũ. ⁊ uic tricem manũ tuam laudauert̃ parit̾.
am̃ sapientia aperuit osmutoꝵ: ⁊ linguas infantiũ fecit
disertas. Direxit opera illoꝵ: in manib ꝓphete sc̃ĩ. It̃ fece¬
runt ꝑdeserta que ñ in habitabantur. ⁊ in locis desertis
fixerunt causas. Steterunt contͣ hostes.⁊ de in imicis se uin

Expanded text:
et decantaverunt Domine nomen sanctum tuum et victricem manum tuam laudaverunt pariter quoniam sapientia aperuit os mutorum et linguas infantium fecit dissertas direxit opera illorum in manibus prophetae sancti iter fecerunt per deserta quae non inhabitabantur et in locis secretis fixe
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus eos qui eũ depͥmebant. Et mendaces ostendit qui
maculauerunt illũ: et dedit illi claritatẽ et̃nam. hec popłm
iustũ et semen sine querela. liberauit. anationib: que illũ com¬
dos inpotentis ⁊ signis. Et reddidit iustis merce dem laboꝵ
suoꝵ: et deduxit illos inuia mirabili. Et fuit illis in uelamen¬
to dixi: et inluce stellarũ noctem pet. Et transtulit illos ꝑ

Expanded text:
ant et mendaces ostendit qui maculaverunt ipsum et dedit illi claritatem aeternam haec populum iustum et semen sine querella liberavit a nationibus quae illum condos in portentis et signis et reddidit iustis mercedem laborum suorum et deduxit illos in via mirabili et fuit illis in velamento diei et in luce stellarum nocte transtuli
Abbreviated transcription (Latin):
stellarũ dispositiones. naturas animaliũ ⁊ iras bestiarũ. uim
uentoꝵ: et cogitationes hominũ. differentias uirgultoꝵ: et uir¬
tutes radicum. et quecumq sunt absconsa ⁊ in prouisa didici. Om
ligentie sc̃s: unicus. multiplex. subtilis. dissertus. mobilis in¬
quoinquinatus. certus. suauis. amans bonũ. acutus: qui ni¬
chil uetat benefacere. humanus. benignus. stabilis. certus.
securus. omnẽ habens uit tutem. omĩa prospitiens et qui ca¬
piat om̃s spiritus intelligibiles. mundus. subtilis. Om̃ib e¬
nĩ mobi libus: mobilior est sapientia. Attingit aut̃ ubique:¬
ropt̃ suam munditiã. Sapor est eium uirtutis dĩ. et eman¬
tio quedam ẽ claritatis omĩpotentis dei sincẽra: et ideo ni¬
chil inquinatũ in illam in currit. Candor est enĩ lucis eterne
et speculũ sine macula dĩ maiestatis. ⁊ imago bonitatis illius.

Expanded text:
llarum dispositiones, naturas animalium et iras bestiarum, uim uentorum et cogitationes hominum, digerentias uirgultorum et uirtutes radicum. Et quaecumque sunt abscondita et improuisa didici. Cap. sanctus est unitus, multiplex, subtilis, mobilis, disertus, incoinquinatus, certus, suavis, amans bonum, acutus, qui nihil vetat benefacere, humanus, benignus, stabisecurus omnem habens virtutem omnia prospiciens et qui capiat omnes spiritus intellegibiles mundos subtiles omnibus enim mobilibus mobilior est sapientia adtingit autem ubiqueropter suam munditiam. Vapor est enim virtutis Dei, et emanatio quaedam claritatis omnipotentis Dei sincera; et ideo nihil inquinamenti in illam incurrit. Splendor est enim lucis aeternae, et speculum sine macula Dei majestatis, et imago bonitatis illi
Abbreviated transcription (Latin):
ne didici. et sine inuidia communico. ⁊ honestatẽ illiis nomabs¬
condo. TInfinitus enĩ thesaurus ẽ hominibrs: quo qui usi funr
participes facti sunt amit̾itie dei. propt̾ discipline dona com¬
na horũ que mͥ dantur. Qm̃ ipse sapientie dua est. et sapientisĩ
emendator aInianu enĩ illius ⁊ nos. et sermones nr̃i: et. omnis
sapientia. et operũ scientie disciplina. Ip̃se enĩ dedit in hotum
que sunt scientiam ueram ut sciam disposionẽ orbis tenarum
t uirtutes helementoꝵ.mitiũ ⁊ consũmationẽ et medietate

Expanded text:
ne didici, et sine invidia communico, et honestatem illius non abscondo. Infinitus enim thesaurus est hominibus: quo qui usi sunt, participes facti sunt amicitiae Dei, quoniam ipse sapam ipse sapientiae dux est et sapientium emendator. In manu enim illius sunt et nos, et sermones nostri, et omnis sapientia, et operum scientia et disciplina. Ipse enim mihi dedit horum quae sunt scientiam veram, ut sciam dispositionem orbis terrarum, et virtutem element