comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a confessore xp̃i nominis negatorẽ a martrre
dñi ꝑsecutorẽ : & unũ atq idem eẽ existim& &
ȩccłam martrrũ & conuenticula traditorũ
Nemoscilic& qm̃ hȩc intesse ita repugnat᷑ con¬
traria que sunt sibi ut lux tenebras. uit a mortiscs̃
dicente quasi filiis dicodila tamini & uos & nolite
coniungi cum infidelib:. quȩ est enĩ participatio
iustitiȩ & ad iniqui tatem. autq̃ communicatio ÷
lumines ad tenebras. quis autem consensus est x̃pi
adbelial quȩ particula est fidelicũ infidele quȩ :¬
autẽ conuentio tẽplodĩ cumsimula chris. uos aut̃
tẽplũdi uiuestis. dicit enĩ: quia in habitabo
in eis & in eis ambulabo & ero illorũ ds̃ & ipsi
erunt mihi populus Prepter quod discedite
demedio eorum & separamini dicet dñs om̃ps¬
& inmundum necetiger& is & ego recipiã uos
& erouobis in patrem & uos eritis mihi infilios
dabonis & uitanda semꝑ est regiosis conspira¬

Expanded text:
a confessore Christi nominis negatorem, a martyre a confessore Christi nominis negatorem, a martyre Domini persecutorem, et unum atque idem esse existimet et Ecclesiam martyrum et conventicula traditorum? Nemo scilicet, quoniam haec inter se ita repugnant contrariaque sibi sunt ut lux tenebris, vita morti, sanctus postolo dicente: Quasi filiis dico, dilatamini et vos, coniungi cum infidelibus. quae enim participatio est iustitiae et iniquitati? quae communicatio est luci ad tenebras? quis autem consensus est Christi ad Beliar? aut quae pars fideli cum infideli? quae autem conuentio templo dei cum simulacris? uos enim templa dei uiui estis. dicit enim: quia inhabitabo in eis erunt mihi populus. Propter quod discedite de medio eorum, et separamini, et imet immundum ne tetigeritis, et ego recipiam vos, et ero vobis in patrem, et vos eritis mihi in filiosda bonis et vitanda est semper religiosis conspira
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ eiꝰ dñs delibro uitae. Si ergo additus apax
unus aut littera una uł adẽpta de libro scõ. radi¬
citus amputat & sacrilegi facit & subuertit aue¬
torem. Necesse est om̃s eos qui testam̃ta diuina
leges que uenerandas omnipotentis dĩ& dm̃ ilũ
gehenne ardorib atq in extinguibiles igne tor¬
queri. Et ideo ut supra diximus siquis traditorib
communi cauerit. nobiscũ partẽ in regnis cȩlestib:
non habebit. Haec comminantẽ : singuli ad passi¬
onis gloriã festinabant . Sub prima que testatione
unuiquisque martrrũ cruore ꝓprio consignabat
nam est diuniiuris peritia pollens fide prȩditus
deuotione prȩclarus. religionȩ scĩs simus qui iudius
dĩ memor ueritatis aberrore disernat a fideper¬
fidiam disiungat simulationẽ que fictã acer¬
ta & in tegra scitate recludat. separ& abstante
lapsum ab integro uulneratum ai ustoreum ab
in nocente dampnatũ : acustode legis ꝓditorũm

Expanded text:
partem ejus Dominus de libro vitae. Si ergo additus apex partem ejus Dominus de libro vitae. Si ergo additus apex unus, aut littera una dempta de libro sancto radicitus amputat, et sacrilegum facit, et subvertit auctorem, necesse est omnes eos qui testamenta divina legesque venerandas omnipotentis Dei et Domini gehennae ardoribus atque inexstinguibili igne torqueri. Et ideo, ut supra diximus, si quis traditoribus communicaverit, nobiscum partem in regnis coelestibus non habebit. Haec communicantes singuli ad passionis gloriam festinabant, supremaque testatione unusquisque martyrum cruore proprio consignabat.nam est divini juris peritia pollens, fide praeditus, devotione praeclarus, religione sanctus, qui judicis Dei memor veritatem ab errore discernat, a fide perfidiam disjungat, simulationemque fictam a certa et integra sanctitate recludat, separet a stante lapsum, ab integro vulneratum, a justo reum, ab innocente damnatum, a custode legis proditorem,
Abbreviated transcription (Latin):
matres que scĩssimȩ & ab extremo conspectu
liberorũ excus sugraues noctedieq uigilias ad
hostiũ carceris exercebant Erat flus horri¬
bilis & a cerba omnium qui aderant lam̃tatio ꝓ¬
hibere conplexus martrrũ pios & diuelli a pi&a¬
tis officiã xp̃ianes cȩciliano seuiente trranno:
& crudeli carnifice Interea martrres xp̃i. non car¬
ceris squalor nonuiscerũ dolor Nondeniq ulla
rerũ poenuria commouebat : sed meritis ꝑura con¬
inposteras salutẽ : quȩ communẽ xp̃iani nominis
traditorũ secernandã eẽ tali sub comminatione¬
cesabant : Siquis traditoribus commnuni caueritꝰ
nnobiscũ : patrẽ in regnicȩlestib non habebito
Et hanc sententiã suam. scĩ sps auctoritate cons¬
criptã talide comparatione firmabant Scriptũ est
inquiunt in a pocalipsi quicũ adiecerit ad librum
istum apicem unũ eut litterã unã adiciat illi dñs
innumerabiles plagas Et quicũq deleuerit: dela

Expanded text:
matresque sanctissimae, et ab extremo conspectu matresque sanctissimae, et ab extremo conspectu liberorum excussi, graves nocte dieque vigilias ad ostium carceris exercebant. Erat fletus horribilis et acerba omnium qui aderant lamentatio, prohibere pios martyrum complexus, et divelli a pietatis officio christianos, Caeciliano saeviente tyranno et crudeli carnifice. XVIII. Interea martyres Christi non carceris squalor, non viscerum dolor, non denique ulla rerum penuria commovebat; sed meritis jain posteros salutem, quae communem christiani nominis traditorum secerneret, tali sub comminatione: Si quis traditoribus communicaverit, nobiscum partem in regnis coelestibus non habebit. Et hanc sententiam suam sancti Spiritus auctoritate conscriptam tali comparatione firmabant. Scriptum est, inquiunt, in Apocalypsi: Quicumque adjecerit ad librum istum apicem unum aut litteram unam, adjiciat illi Deus innumerabiles plagas; et quicumque deleverit, deleat
Abbreviated transcription (Latin):
turbarẽ maxime cumꝰ iã mensurius cartaginesis
quod ep̃s recenti scripturarũ traditione pollu¬
tus ponendã scelerissui amentiã peiore coepis¬
s& ferotia publicare : quippe quia iustorũ ueniã
librorũ amartrrib: poscere atq: in plorare de¬
buerat ut delicta sua flagitiis maiorib: cumula¬
r&. eo animo seuiebat in martrres : quodiu inas
tra diderat leges It enĩ hictrranno seuior:
carnfice crudelior idoneũ sceleris ministrum
dia conũ suũ elegit cȩcilianĩ : eodemque lores
ac flagros armatis anteforẽs carceris ponit:
ut ab ingressu atq auditu cunctos qui uictũ
potũ in carcerẽ martrrib: ad ferebant. graui
affectas iniuria ꝓpulsar& Etcedebantur
acȩciliano passim qui ad alendos martrres ueni¬
bant sitientibus intus in uinculis confessoribus
pocula frangebantur ante carceris liminaci¬
bi passĩ lacerandos canibus ex pargebantur
Iacebant marerrũ patres ante carceris fores

Expanded text:
turbaret; maxime cum etiam Mensurius Carthaginensis turbaret; maxime cum etiam Mensurius Carthaginensis quondam episcopus recenti scripturarum traditione pollutus, sceleris sui amentiam pejore coepisset ferocia publicare: quippe qui combustorum veniam librorum a martyribus poscere atque implorare debuerat, ut delicta sua majoribus flagitiis cumularet, eo animo saeviebat in martyres quo divinas tradiderat leges. Etenim hic tyranno saevior, carnifice crudelior, idoneum sceleris sui ministrum diaconum suum elegit Caecilianum; idemque lora et flagra cum armatis ante fores carceris ponit, ut ab ingressu atque aditu cunctos qui victum potumque in carcerem martyribus afferebant, gravi affectos injuria propulsaret. Et caedebantur à Caeciliano passim qui ad alendos martyres veniebant, sitientibus intus in vinculis confessoribus pocula frangebantur ante carceris limina, cibi passim lacerandi canibus spargebantur, jacebant ante carceris fores martyrum patres
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i prȩs biteri diaconi c&eriq: clerici digni
tatis prȩpositi quilegem dñi ad serentes collec¬
tam dm̃cũq constant᷑ & fortit̃ cȩlebrabant.
quiq scripturas dnĩcas diuina que testam̃ta
deflãma atq deincendio conseruantes. seipsos
genti catenarũ pondere deuotã membra uin¬
cera cdn debilitar& fames fatigara sitis
frigus qua ter&ur : turba conprimera latera
ipsi recentiũ gularũ laceratione disrupti fer¬
uerent intercatenas & ferrũ instrum̃ta¬
que antena torm̃torũ ex auctoritate legis
diuinȩ quaẽ sibima posteris que marty res
conscruarent cȩlebrantes consiliũ : cȩlestia
decr&a condebant. Venit enim uiuit sc̃s ille
tempestatẽ ac ꝑsecutionis horribiles minas.
quibii xp̃ianã religionẽ trrannica rabies infestaue¬
nominis pax aerna lucescer&. nec de fut uram
traditorũ omniũ calidiss̃ma fraudem conspiratio¬
nom que pestiferũ naufragorũ diabolica arte

Expanded text:
episcopi, presbyteri, diaconi, caeterique clerici, quiepiscopi, presbyteri, diaconi, caeterique clerici, qui clerici, qui legem Domini asserentes, collectam dominicumque constanter et fortiter celebrabant, quique scripturas dominicas divinaque testamenta de flamma atque de incendio conservantes, seipsos gentia catenarum pondera devota membra vincirent, cum debilitaret fames, fatigaret sitis, frigus quateret, turba comprimeret, latera ipsa recenti ungularum laceratione disrupta ferverent, inter catenas et ferrum instrumentaque tormentorum ex auctoritate legis divinae, quod sibimet posterisque martyribus conservarent, celebrantes concilium, coelestia decreta condebant. Vere enim vivus illeestatem ac persecutionis horribiles minas, quibus christianam religionem tyrannica rabies infestavenominis pax aeterna lucesceret, nec defuit traditorum omnium callidissima fraus conspiratioque pestiferorum naufragorum diabolica arte
Abbreviated transcription (Latin):
laxantur. Verũ qm̃ nos ut supra diximus scis¬
matis tempus ad monuit confessionibus tan¬
tis actalib: martrrũ decroca conlugerȩ
constitutionisq scĩssima amicorũ digestis supt¬
norib catenare necessario breuiter cuncta quȩ
martyres in carcere ex auctoritate legis diui¬
nȩ sanxer̃ seruanda que posteris relinquerunt
discurrã nec lapiorũ suꝑbiã atq audatiam tra¬
ditorum in hac ipsamea festinatione praereã
Coegit enĩ metranscendere nihil gestorũ fides
amor legis ȩcłȩ status salus publicȩ. uita con¬
poterit recognosci silabes pestifera traditorũ
nefandis actibussuis sententiã que martrrum
omnibus scłis declareraeur. Peeͣ quã igit᷑ su pra¬
dictos martrres xp̃i exoptatus carceris cepit.
confessoris quipriores illic d&crusi fuerant
uic tricib: palmis triumphales dexterasueni¬
entib ad iungebant Veniebat p̃terea ad
eundem locũ & exdiuersis ꝓuintiȩ partibus
aliiquoq: quã plurumi confessores int̃quos cran

Expanded text:
XVI. Verum quoniam nos, ut supra diximus, schismatis tempus admonuit confessionibus tantis ac talibus martyrum decreta conjungere constitutionesque sanctissimas amicorum Dei gestis superioribus catenare, necessario breviter cuncta quae martyres in carcere ex auctoritate legis divinae sanxerunt, servandaque posteris reliquerunt, discurram, nec lapsorum superbiam atque audaciam traditorum in hac ipsa mea festinatione praeteream. Coegit enim me transcendere nihil gestorum fides, amor legis, Ecclesiae status, salus publica, vita compoterit recognosci, si labes pestifera traditorum nefandis actibus suis sententiaque martyrum omnibus saeculis declaretur. Postquam igitur supradictos martyres Christi exoptatus carcer recepit, confessores qui priores illic detrusi fuerant, victricibus palmis triumphales dexteras venientibus adjungebant. Veniebant praeterea ad eumdem locum et ex diversis Provinciae partibus alii quoque quamplurimi confessores; inter quos erant
Abbreviated transcription (Latin):
rebellem regũ uł principũ qui oiã & nobis tancũ
contumax fuit in angustũ heronẽ coartate
possit mn altitudinẽ pelagi dimergi Statimq fic
iussio prȩsidis: Obscurato quoq: litore prȩcipitat
in mare: Scã quoq theodosia suscipitur ab ange¬
lis. & italȩtare sidens suꝑundas sicut ante prȩdi¬
xerat. ad terras cum alleluia reducit n aban¬
gelis: Et ne hominib fantasma uiderotur ẽẽ
in manibus reportauit ad t̃ras exultans & dicers
Cantemꝰ dño gloriose enim honorificatus est:
It iterum Virtus dñi statuit aquas quasi inu¬
trȩ timeat dñm omnis terra. Et cunctis¬

Expanded text:
rebellem regum uel pricipum . qui eti| am nobis tantum rebellem regum uel pricipum . qui eti| am nobis tantum contumax fuit . in angusto herone cohar| tate possit in alti| tudinem pelagi demergi. Statimque fit iussio praesidis obscurato .| quoque litore praecipitatur in mare. Sancta uero theodosia| suscipitur ab angelis . et ita laeta residens super undas| sicut ante praedixerat ad terras cum alleluia . reducetur| ab angelis. Et ne hominibus falsum uideretur.  sicum reportauit ad terras . exultans et dicens. Can| temus domino gloriose enim honorificatus est et iterum uirtus domini| statuit aquas . quasi in utrem timeat dominum omnes terra| nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Vidensq eã dix̃ ei : Diu incredulamente uixsti
Nec te exhortatiomea potuit conuertere:
Nec tormenta mutare : Proquare ut digna es
iubeote ligatosaxo inmare p̃cipitari. ut int̃ris
caro tua non habeat sepulturã Beata theodosia
respondit : Inpuderate canis rabide : fac uoluntatẽ
patristui diaboli qui mittit contrame cuius
hoc feceris uidebis me cȩliter ad terras remeare
titudine tu confidis : Illi enim lasciuia sua
chorõ xp̃o gubernante nauigium castitatis
meȩ alleluia dicendo ad portum salutis
reuertar ad terras: Et necuglorieris ancillã
gubernantẽ hio in meã ꝓuintiã. dignam
habebo sepultura: Trbanus p̃ses dix̃. Et si hoc
contigerit qđ dicis gladio te anim aduerti faciã
&pulueres tuos auento disꝑgt facio & uel sic
finem ponam magicis artib quȩ ate commit¬
tuntur : Noli enim putare ut corpustuum
ueres meos potens est colligere & inilladie adsta¬
nauigium remiges quoq ueloces suꝑ inponite. &

Expanded text:
e eam dixit deu incredula mentum uixisti . nec te exhor| tacio“ne” mea potuit conuertere. Neque tormenta mutare| pro qua re ut digna es iubeo te ligato saxo in mare .| praecipitare . ut in terris caro tua non habeat sepultu| ram. Beata theodosia respondit inpoderate canis rabide .| fac uoluntatem patris tui diabuli . qui te inmittit . cuius|eceris . uide| bis me celerius ad terras remeare titudinem confidis illi enim lasciuia sua choro christo gubernante nauigium castitatis meae . alle| luia . dicendo ad portum salutis reuertar ad terras . et ne tu| glorieris ancillam in me hic in meam prouintiam dignam . habebo sepulturam| Vrbanus praeses dixit et si hoc contigerit quod dicis gladio .| te animaduerti faciam pulueris tuos a uento dispergi faciam . ut| uel sic finem faciam magiis quę a te committuntur nec| enim putes quia corpus tuum ueres meos potens est collegere . et in illa dię| adstanauigium . remeges quoque ueloces .| superinponite Et
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝑuirginẽ De quo sacram̃to non est tibi aliquid¬
Audiens hec urbanus prȩses insibi lauit uoce ser¬
pentis rabidio resq sermones inclamat dicens
Tollite a conspectib meis inpudicã. ex poli ace
uerbosã & quat tuor neruicis extendite &
tot÷ corpꝰe eiꝰ dissipate: Quȩ enĩ siui non est
O fallax. ecceiã exhorrescis corpus meũ. qđ an¬
te iã laudabas Et pulchridinẽ quã inme mira
baris. a conspectib tuis repellere fecisti
porale est. ulescat tibi Et qđ axernũ est indõ¬

Expanded text:
 mundat de quo sacramento non| est tempuris aliquidaudire| Haec audiens urbanus insibilauit uoce serpentis . rabidiores| que sermones increpans ait . tollite a conspectibus meis inpu| dicam . expoliate eam . et quattuor neruicis extendite . et| toto corpore dissipate quae enim non est ixit. O fallax . ecce horriscis corpus meum .| quod ante laudabas pulchritudinem quam ante mira| baris a conspectibus tuis tolle fecisti porale est uiliscat tibi . quod uero aetern
Abbreviated transcription (Latin):
infirmicatẽ carnis portauit Peccat& quoque mul¬
ta comnisit : castitatẽ sororis suȩ uiolauit. Vn¬
de &iã ad ulter uł mechator. & uolator casti¬
tatis dicendus est : Non ds̃ : Prȩses Rp̃ Multa te
habeo interrogare. ut religio ur̃a de poscit : rogo¬
te ut humilit̃ & cũ disciplina respondeas mili:¬

Expanded text:
qui infirmitate+ car| nis portauit . peccata quoque multa commisit Casti| tatem sororis suae uiolauit adulter . moechus . et uiolator| castitas+. Dicendus est non deus praeses dixit multa te habeo in| terrogare ut religio uestra . deposcit . humiliter et cum dis“ci”| plina responde
Abbreviated transcription (Latin):
uagatas paticent̃ serimꝰ consider ntes tenerȩ
&etu audias nos. ut salutẽ consequaris honorando
deos & principes & met̃ibi pat̾rẽ ad optando
ꝑpendo. Sed quantũ uobis bona uidorur utlitas
ista uitae p̃sentis. centies tantũ & amplius contra
ria est saluti a enȩ. Unde & tu patienter audi
tionẽ. Nec enĩ otiosũ uidebitur. quod propono
Dic ergo prȩses. cȩlũ & t̾rã & omnẽ ornatũ eorũ.¬

Expanded text:
nsiderantes tenerę| t audias nos . et salutem| consequaris . honorando deos et principes . et me tibi patrem ad| optando perpendo. Sed quantum uobis bona uidetur . uti| litas ista uitae praesentis . centies tantum et amplius con| ria est uitae aeternae Vnde et tu pacienter audi cionem . nec enim ociosum| uideb“i”tur quod propono Dic ergo mihi praesis. Caelum| et terram et omnem ornamentum eoru
Abbreviated transcription (Latin):
quor: Quȩ uideo iam& nos excludimur aluce quã
tulimus Torqu& poena quã dedimus: Mlaius est
qđ recipimus quã qđ intulisse ꝓbamur Quiusq ad
quartũ diem torcus. quinto a sem&& ipso laqueatus
oriã omni putredinis calore de coctus uernibus
bulliens indĩ iudicio uitȩ suȩ malũ digna morte

Expanded text:
queor: qui ut video jam et nos excludimus a luce, quam tulimus, torquet et poena quam dedimus; majus est, quod recepimus, quam quod intulisse probamur; » qui usque ad quartum diem tortus, die quinto a semetipso laqueatus et jam omni putredinis squalore decoctus, vermibus buliens, in tirocinio vitae suae malum digna morte
Abbreviated transcription (Latin):
unt : Ilico sed & ꝓtribunali prȩses ordinant᷑ officia
torm̃ toꝵ : p̃parant᷑ diuersagenera poenarũ
acculei stacuunt᷑. craticulȩ succendunt᷑ sartagi¬
nes in flammantur : om̃s que ministri diaboli
fremebant. ligaturas neruicas inmanib: gesta it¬
tes. tertor imanis aderat. uox illa sacrilega
famula theodosia t̃rita a confessione recederoe
quȩ signũ uictoriȩ secũ in incessu & uultu
urtute armatã mortẽ nontim. riec poenas
expauescere: Ab officio dictũ est. Theo dosia
uirgo quȩ p̃ceptis principũ rebellis extitit:
prȩst audienciȩ mancipanda. Ite mex
officio p̃conatur. Theo dosia rebellis legum
uł principũ : introducat᷑ audienda. Ex officio
urbamis prȩses. dix̃ Ingatuã abene natã
tati applicare : ut a me quasi a patresuo consi¬
liũ salutis accipiat. & receda aberrore quo in¬
fantia eiꝰ uidorur errasse & quasi prudentis sima¬
filia audiat iudicis adhortationem & dignitite
nobilis sim sponsi sortiat᷑. & poenas quas sibi cors

Expanded text:
uit Ilico sedit pro tribunali praeses . odinantur+ officia| tormentorum . praeparantur deuersa genera poena| rum. Aeculeus statuetur Craticulae succenduntur| sartaginae inflammantur Omnesque ministri diabuli ar| mati fremebant legaturas neruicas manibus gestantes terrore| +manis . uox illa sacrilega famula| territa a confessione recederit quae secum uictoriae palmam| in incessu et uultu uirtute armatam . mortem non timere . poenas non expauiscere| Ab officio praeconatur . theodosia uirgo quae praeceptis principum| rebellis extitit praesto est audientiae mancipanda. Item ex of| ficio praeconatur theodosia rebellis legum uel printipum . intro| ducatur Audienda ex officia rbanus praeses dixit Ingenuam et bene natam adplica te . ut quasi a patre consilium salutis .| accepiat. Et recedat ab errore quo infantia eius uidetur erras| se Vt quasi prundentissima. Audiendo iudicis exhortacionem . et| dignitatem nobilissimi sponsi sortiatur Et poenas quas cons|
Abbreviated transcription (Latin):
inilladie magnus concursus popłi ut riusq s exꝰ
om̃s undiq conueni unt ad miraculũ tante
rei cognoscendȩ. Pergat famahȩo totam cuui
tatem theodosiã nobilissimã uirgine publice
remansit: Non uirginẽ illuc aduenire uerecun¬
dia ꝓhibuit. Noniudaeũ religio sua retinuit.¬

Expanded text:
inans . fit concursus populi| utriusque sexus Omnes conueniunt ad miraculum| tantae rei cognuscendae . peragrat fama totam ciui| tatem . theodosiam nubilem uirginem . publice remansit. Non uir| ginem prohibuit uericundia . non iudaeum religio sua| retenuit
Abbreviated transcription (Latin):
finem orationis implerent : refulsit locus cariars
fulgore inenarrabili & odor suauitatis om̃nib: appa¬
ruit: It audita est uox dicens eis: Proqua orastis.
exuiditi estis: Egoenĩsũ quisũ quieã uocaui. cuius
mentẽ in meo amore sincerã inuem: Ego eã oleũ¬
acd loȩ ꝑunguo: meo que spũ confirmo. ad uincen¬
das om̃s cruciationes quas ei inferre hab& inimicus
ꝑsuos ministros : Vos autẽ sine torm̃tis poenarum :
ꝑ confessionis palmã suscipiã in regno cȩlor: Paren¬
tes uero beatȩ cheodosiȩ inimio tedio consumpti
nesciebant ubi uirgodeueniss&: Cumq nuntiatum
agonizat : ꝑgunt festini ad carcerẽ lacrimantes
&heiulantes ꝓunica filia. quã credebant bonoꝵ suoꝵ¬

Expanded text:
finem oracionis . implerent. Refulsit locus| carceris fulgore inenarrabile . et odor suauitatis omnibus ap| paruit . et audita est uox de caelo dicens . pro qua orastis .| exauditi estis. Ego enim sum qui sum . qui eam uocaui . cuius| mentem in meo amore sinceram inueni. Ego eam oleuae perungeo meoque spiritu confirmabo . ad uincendas| omnes cruciationes . quas ei inferre habet+ inimicus per| suos ministros. Vos autem sine tormentis poenarum . per| confessiones palmam suscipiam in regnum caelorum| Parentes uero theodosiae taedio consumti+ nesciebant| ubi uirgo deuenisset Cumque eis nunciatum agonizat| pergunt festini ad carcerem . lacrimantes et heiulantes .| pro unicam filiam quam credebant bonoru
Abbreviated transcription (Latin):
sione audiendos: Cum que nussis soe sibitribunal parari
ut confessores dĩ audientia publica audir& tuno¬
erit annoꝵ .xuiii. uultu & aspectudecora m̃tȩ
&e ꝓposito inlustrissima : hȩc parentib: unica fuit:
cum audiss& dĩ confessores publica audientia futuros

Expanded text:
sione. Cumque iussisset sibi tribu| nal parare . ut confessoris dei publice audiret octo.| Vultu et aspectu decora mente et propositu Inlustrissima suis| parentibus unica+ Cum audisset dei confessores publica audien| cia adfuturos
Abbreviated transcription (Latin):
dinsq ꝓemium clauiculario dep̃catur ut eã sinera¬
dĩ confessorib sociare. Tunc clauicularius uidens
pulchritudinẽ uł formã delicatȩ uirginis : dix̃adeã
quid pateris dña tante nobilitatis origo inquatota
domus pat̾na dependa. quite unicã filiã sibi habere¬
gratulantur : Quid desideras theo minib: morce
dam nandis sociare: Curconfiteris xp̃m tecredere

Expanded text:
dansque| praemium clauiculario depraecabatur ut eam| dei confessoribus iniret sociari. Tunc clauiculariu“s”| uidens pulchritudinem uel formam dilicatae uirginis di| xit ad eamm quid pateris domina tantae nobilitatis origo| In qua tota domus paterna dependit . quia te unicam .| susceperunt filiam . quid desideras hominibus morti dam| na
Abbreviated transcription (Latin):
mirabili altitudine usq adcelũ It itaerat angusta:
ut non nisiunus ꝑeã ascendere post& Dextra uero
leuaque inerant fixi cultri& gladn ferrei. ut nullus
circase nis ad clũ respcere poss& : Sub eauͦ iacebat
latens draco tecerimus ingenti forma : ut prȩma&eueꝰ
quiuis asendere formidar&. Vidi&iã ascendentẽ

Expanded text:
mirabili altitudine erectam usque ad celum; et ita erat angusta quod non nisi unus per eam ascendere posset. Dextra uero leuaque erant fixi cultri et ferrei gladii ut nullus circa se nisi ad celum posset aspicere. Sub ea iacebat latens draco teterrimus et ingentis forme ut pre metu quiuis ascendere formidaret. Vidi etiam per
Abbreviated transcription (Latin):
uinculis ferreis onerixur ut plus pens& poena
quã caro eiꝰ ut in lispoenis deficiens crudelit̃ expirae¬
Interim̃ redudatur incustoha semota. & ab ominluce
aliena : Nullus cum ea deuinctis recdudatur : Nec alicuiꝰ
solatio releuet᷑ uł confortet᷑. Fit p̃ceptũ presidis um¬
cula ferrea p̃parant᷑ onerat᷑ martrrꝰ uinculis & grauis¬
cit. Tunc beata theodosia aspiciens incȩlũ dixit
iustos: Hȩc eadicente. disrupta sunt uniuersa uincula
illa & sic minutatim reducta sunt. ut ferrũ qđ sue¬
rat in eapositũ non parerae. Et iterũ ait. Laqueus
contritus est & ego ꝑdñm liberatasũ : Ad iutoriũ mẽũ
is sent quẽ estimabant defecisse inuinculis. inueni¬

Expanded text:
uinculis ferreis onere| tur plus pensit poena quam corpus et in his poenis . defi| ciendo expiret recludatur in custodia semota . et ab| omni luce aliena nullus cum ea de uinctis recluda| tur . ne alicuius solacio confortetur. Fit praeceptum| praesidis uincula ferrea praeparantur . oneratur| martyr uinculis . et grauiscit. Tunc beata theodosia| aspiciens in caelum dixit itos. Haec ea dicente et sic minutatim redacta sunt . ut ferrum| quod fuerat in ea positum . non appareret . et iterum| dixit . laqueus contritus est . et nos liberati sumus| adiutorium+ sque| quem aestimauerunt deficisse in uincolis . inueni
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc usq: conaris a senatoredũ ac martyre
& potestas simul & forenses rabies superata est
Sed quo debuerat clarissimus marter &iã ꝓ
xp̃o torqͣueri cum inter rogatus utrũ collec¬
ta fuissa ꝓfiter&ur constant̃ & dicer& cũ
collecta fuiss& sesuꝑuenis se : & dominicũ cum

Expanded text:
adhuc usque conaris? A Senatore Domini ac martyre et potestas simul et forensis rabies superata est. Sed quoniam debuerat clarissimus martyr etiam pro Christo torqueri, cum interrogatus utrum in collecta fuisset, profiteretur constanter et diceret cum collecta fuisset se supervenisse
Abbreviated transcription (Latin):
castua mihi optabilior est Mlisericordiatua falsa
contraria est: Exurge ergo urbane iniquitas pessima
incumbecala mitas nequis sima. nihilme deprandio
mibi paratũ ferculũ fraudes Dum enĩ atuistor¬
mentis infirmor : tunc ualde potenssũ. Cũ ate¬

Expanded text:
tas tua mihi op| tabileor est misericordia tua . falsa tas tua mihi op| tabileor est misericordia tua . falsa contraria| est . exsurge ergo urbane iniquitas . incumbe ca| lamittas . nihil de prandeo . mihi+ paratum fer| culum fraudes. Cum enim infirmor
Abbreviated transcription (Latin):
lis & potiiu nu tristiss &p̃mio corrupti eam depoena
de posuistis & uulnerd: eiꝰ medicinã adhibuistis
Hȩc audiens beata cheodosia sub ridens ait
Uere ut scripcũ est homo in honore cũeẽt ñ intillexit
Et iterũ. Obcȩ catũ est insipiens cor eoꝵ sicut urbanũ
prȩsidem cognosco. Cui eũ ad similabo nisi iumentis in
dix̃ Suspendatur inȩculeo. & ungulis dorsum eius
&uentrẽ aperita Desale uero & acceto uiscido confri¬
cacreã. Aut ista p̃ualebit loquendo aut ego torquen
Suspendat᷑ corquetur ungulis dissipat᷑: Nec sentiebot
poenitus dolore᷑ quia anima eiꝰ cota in corona pendebat
Amor xp̃i. iumpoenarũ siperabat. Tunc beata
theodosia dix̃. Ecce iã maltiora degens deos ipsos
& principes ur̃os despicio. & conculcato iã capitȩ ser
uictoria. Poenas uero quas mibi inferre uideris de¬
lector solũ hoc timeo nefingas temisereri. Asperi¬

Expanded text:
lis et potu nutris| tis cum praeda corrupti . eam de poena lis et potu nutris| tis cum praeda corrupti . eam de poena deposuistis . et| uulneribus eius medicinam adhibuistis Haec audi| ens beata theodosia subridens ait uire . ut scriptum| est . homo in honore cum esset . non intellexit et iterum ob| caecatum est insipiens cor eorum sicut urbanum praesidem| cognusco cui eum similabo nisi iumentis insraeses dixit| Suspendatur in eculeo . et ungulis dorsum eius et uen| trem aperite . sale uero et acito uiscido confricate .| aut ista praeualebit loquendo aut ego torquendSuspenditur . torquetur . ungulis dissipatur .| nec sentiebat paenitus dolorem qui anima eius tota| in corona pendebat m poenarum supe| rabat. Tunc beata theodosia dixit ecce iam in altiora| degens . deos ipsos et principes uestros dispicio et con| culcato iam capite serpeuictoria poenas| uero quas mihi inferre uideris delector solum hoc| timeo ne fingas te misereri asperi
Abbreviated transcription (Latin):
rerent uulnerum. cuius corpus sie fuerat dis s̃patum.
alaceratione poenarũ Nam dñi miseri cordia ut
omnib p̃b& auxiliũ. itasuã famulã curauit &
refecit. ut omnib xp̃ianis apparer& quasmubes
niuea. Aduelandã dĩ famulã prestabat obsequium.
ut mirarentur & confunderent᷑ inimicieiꝰ : ut imple¬
r&ur quod dictũ est. Quime oder̃ uideant & con¬
fundantur. quia tudñe adiuuastime & consolatus
esme. Prȩses dix̃. Quid faciemus  uincim : Et adiecit
Exhibeatur. Adducitur beata martyr : lȩta hrm¬
num dõ dicens: Loquebar decestimonustuis incons¬
pectu regum & non confundebar Ex officio dictũ ẽ
adstat theodosia. intuenseam praeses ut leo
rapiens uidit faciem uirginis hilarem
& decorẽ. crubescit. Terret᷑: confunduntur
obmutiscit. Tandemq erumpit in uoce serpentis.
& dic̃. Omalimilites qui ꝓsalute principũ non delecis
in iuriã quã patimur: Quid istam largior oribus ȩpu¬

Expanded text:
rerent uulnerum . cuius cor| pus sic fuerat dissipatum rerent uulnerum . cuius cor| pus sic fuerat dissipatum a laceracione poenarum nam| domine miscericordia ut omnibus praebit auxilium. Ita suam fa| mulam curauit et reficit ut omnibus christianis apparerit .| quasi nubs niuea . ad uelandam dei famulam praestare| obsequium ut mirarentur inimici eius . ut impleretur| quod dictum est qui me oderunt uideant et confundan| tur . quia tu domine adiuuasti me . et consolatus es me praeses dix“it”| quid faciemus . uincimur et adiecit exhibeatur addu| citur beata martyr laeta dicens loquebar de testi| moniis tuis in conspectu regum . et non confundebar Ex of| ficio dictum est . adstat theodosia intuens eam praeses .| ut leo rapiens . uidet faciem uirginis hilarem . et decoram .| erubiscit . terretur . confundetur . obtumscit Tandem| que erumpit in uoce serpentis et dicit O mali militis .| qui pro salute principum . non doletis. Iniuriam quam| patimur . quid istam largioribus epu
Abbreviated transcription (Latin):
Et iterũ Impedimenta mundi huuis. facer̃ eos
miseros: Hȩc omnia Rm̃i pectori ur̃o non atra
dico audientib ꝓficiunt adsalutẽ Non credentib
uero cũ urbano p̃side erunt iniudicio. Quia scienti
bonum & non facienti. peccatũ est illi Hȩc omnia
nuntia ta sunt urbano p̃sidi a quodã sophista paga¬
noꝵ Hic ingressus adp̃sidẽ taliter agebat:
puellae parcis quã inmutare non potes nec
ualebis : ad eiꝰ doctrinã pene om̃s cultores deoꝵ
conuersi sunt: Ita ut ueneranda tẽpla multi des¬
piciunt Perhano ipsorũ principũ decroca uiluer̃
ĩ deuobis qui dicã. quoꝵ nec poenas ꝑtimescit
nec blandim̃ta cognoscit Ad contẽptũ urm
tantus ad eã populus congregatus est quantus
nec ad principis natalem uidere potuiumquam:
Haec adiens prȩses turbatꝰ est ȩstimabat eñi
eãpendendo fius se mortuã: Sc̃a uero theodosia
hilaris & in libat᷑o corpore fuit. ut nec cicatrices appi¬

Expanded text:
et iterum| impedimentum mundi fecerunt eos et iterum| impedimentum mundi fecerunt eos miseros. Haec omnia caris| simi pectori uestro non atramdico audientibus . proficiunt ad salutem non creden| tibus uero cum urbano praeside erunt in iudicio+ quia scienti bonum| et non facienti peccatum est illi Haec omnia nunciata| sunt urbano praesidi. A quodam sophista paganorum hic in| gressus ad praesidem taliter agebat Opuellae parcis . quam in| mutare non potes . nec ualebis . ad eius doctrinam paene .| omnes cultores deorum conuersae sunt. Ita ut ueneranda| templa multi dispiciant per hanc ipsorum principum secreta| uiluerunt Nam de uobis quid dicam . quorum nec poenas perti| miscit . nec blandimenta cognuscit ad contemtum uestrum| tantus ad eam populus congregatus est quantus nec ad| principes natalem uidere potuit umquam Haec au| diens praeses turbatus est aestimabat enim eam pendendo .| fuisse mortuam. Sancta uero theodosia hilaris et inlibato| corpore fuit . ut nec cicatrices appe
Abbreviated transcription (Latin):
Volo uos scire quid timeatis. immotimendo qͥi¬
quid fugeatis. Quia nec honor elatus nec dnu¬
tiȩ suꝑfluȩ ualent depoenis liberare sed duplic
tu mundũ lucroxur animȩ uͦ suȩ detrim̃tũ
faciat.: Semꝑdomestica cura. contraria est ammȩ
saluti Quia scriptũ est Inimici hominis domesti
contẽpnit: Uȩ qui se dolerescit. & dolenti non con¬
dol& Uȩ quiuult saturari. & esurienti non porri¬
git. Vae qui uult cale fieri. & nudos nonuestit
Vae qui uult requiescere. & alium requiescere
non ꝑmietit Uae qui suũ aliquid uindicat. cum
omnia adõ accipiat. Uae qui possident diuitias
steriles. & sunt sine miseri cordia. quia nihil eis
ꝓsunt sed potius dimergunt in poenã. Quia cui
plus creditur . plus abillo requirocur Expedit
uos cura sȩcłi expoliatos suꝑnoꝵ bonoꝵ curam
gerere semꝑ Ille enĩ la&us & securus uiuit. qui
nhilhab& insȩculo quod cogit& quia scriptũẽ.
Per uersȩ enim cogitationes separant adõ:

Expanded text:
olo uos scire quid time| atis immo timendo quid fugiatis quia nec honor elatus| Nec diuiciae superfluae . ualent de poenas liberare| sed duplici tum mundum lucretur . animae uero+ detr“i”mentum| faciat. Semper domistica cura . contraria est animae| salutae quia scriptum est inimici hominis . domestcontempnet Vae qui se dolore scit . et dolentem non condolet| Vae qui uult saturari et esurientem non porrigit Vae| qui uult calefier“e” et nudus non sentit. Vae qui uult requi| escere et alium requiescere non permittit Vae qui suum| aliquid uindicat . cum omnia a deo accepiat Vae qui| possedent diuicias sterelis et sunt sine misericor/dia\| quia nihil eis prosunt . sed potius dimergunt in poenam quia cui| plus creditur plus ab illo requiretur Expedit uos cura saeculi expo| liatus . supernorum bonorum curam gerere semper Ille enim laetus| et saecurus uiuit qui nihil habet in saeculum quod cogitet quia| scriptum est peruersę enim cogitationes seperant a deo
Abbreviated transcription (Latin):
ac int̃ laicos regis uenerabilẽ uirũ uedastũ pon¬
tificem inuitara : Atille non qđ eis consentiendo
gule fauãra.: sed ꝰ adunatã ad regis prandum
tiliritu uasaplena desicera domo adstare : Quod
ille sciscitans quid sibi uasa in medio domi posita
uellent inqurer& : responsum est alia xp̃ianis. ali
uero apaganis opposita hȩc̃ gentiliritu sacrificata :
Cum sibi itadenuntiatũ fuiss& : omnia uasa de in¬
dustria signo crucis sacraũ ac omnipotentisdĩ
Cumq: benedictionẽ cum crucis signo siꝑuasa quȩgen¬
tilifuerant ritusacrata p̃misiss& : mox soluta liga¬
minib: cunctũ s̃icerȩ liquort̃ quẽ capiebant in pauim̃¬
tũ deiecer̃ : Vnde rex miraculo ꝑculsus ac om̃is pro¬
cerũ cat̾ua : scncitati quid gestȩ reicausae
fuerit ut sibi in ꝓpatulo narrar&& coniurant Cuiue¬
animas decipiendas Nam quã putas hic dȩ monũ fuisse
coniecturã que ꝑhunc liquorẽ ceruise corda infidelũ

Expanded text:
ac inter aulicos regis uenerabilem uirum Vedastem ponac inter aulicos regis uenerabilem uirum Vedastem pontificem inuitaret. At ille, -non quod eis consentiendo gulae fauerit, sed quoadunatam ad regis prandium tile ritu uasa plena ceruisae domi adstare. Quod ille sciscitans, quid sibi uasa in medio domi posita uellent, inquirerit, responsum est, se alia christianis, alia uero paganis opposita ac gentile ritu sacrificata. Cumque ita sibi denuntiatum fuisset, omnia uasa de industria signo crucis sacrauit, ac omnipotentis Dei Cumque benedictionem cum crucis signo super uasa, quae gentili fuerant ritu sacrificata, premisisset, mox soluta legaminibus, cunctum ceruisae ligorem quem capiebant in pauimentum deiecerunt. Unde rex miraculo perculsus ac omnes procerum caterua sciscitare, quid gestae rei causa fuerit, et sibi in propatulo narraret. Cui uea ad animas hominum decipiendas. Nam quam putas hic demonum fuisse coniecturam, quae per hunc ligorem ceruisae corda infidelium
Abbreviated transcription (Latin):
in troura. Quã cernens incultã ac neglegentr̃ ÷ ciulũ
paganorũ p̃t̃missam: uepriũ densitatẽ repl&ã ster¬
corũ acbestiarũ habitaculũ polluta : merore cor
subdit cũ ꝙͣ t̾ristiti& colla submittit. Nec prorsus
homines habitationes urbis srequentabat quȩ olim
abatthilo chunorũ rege deruta. ac torpens squalore
relicta fuerat . Ibi & habitatio  ursi reꝑtã quẽ cum
animi dolore auallo urbis eiecit ac nerientiũ flu¬
uiolũ quibi fluit neultra ꝓgrederaur imperauit :¬
qui nulla tenus illuc uisus est reuertissẽ : Erat gratus
paenes regã aulã : nec ualebat francorũ uiris apfa¬
nis errorib: ex integro deuiare Sed paulatim ut sẽ ꝑ
ueo chlottharius filius eiꝰ patris in locũ factus
francis imperar& : Et cum egregie regni rgini¬
na reger& : euenit ut aliquis ex srancis nomine
hoc inus regem chlothariũ ad prandiũ uocar&:

Expanded text:
introiret. Quam cernens incultam ac neglegentiam ciuium introiret. Quam cernens incultam ac neglegentiam ciuium paganorum praetermissam, ueprium densitatem oppletam, stercorum ac bestiarum habitaculum pollutam, merore corda subdit omnique tristicia colla submittit. Nec prorsus hominis habitatio urbem frequentabat, que olim ab Attilane Chunorum rege diruta ac torpens squalore relicta fuerat. Ibi et habitatio ursi reperta; quem cum animae dolore a uallo urbis eiecit, ac ne Crientium fluuiolum, qui ibi fluit, ultra progrederetur, imperauit, nullatenus illuc uisus fuit reuertisse. Erat gratus paenes regiam aulam nec ualebat Francorum uiris a profanis erroribus ex integro deuiare, sed paulatim, ut se peueo, Chlothacharius, filius eius, patris in locum suffectus, Francis regnaret, et cum egregiae regni regimina regeret, euenit, ut aliqui uir e Francis nomine Hocinus regem Chlothacharium ad prandium uocaret
Abbreviated transcription (Latin):
remorũ essx : &beatus Remigius eũ uenerationis
cultu adtollere intrrotur. fuit tandem consilii.
ut adrauatũ urbẽ eũ pontificem facerent quo
francorũ gentẽ ad baptis migratiã paulatim do
cathedrȩ honu adurbem adra iacũ uenit dumq
intramuros adire iłlox : obuios i abuit cȩcũ
claudũ alimoniã postulantes: Cumqille a postolico
fonte auriens uerbade ꝓmere acdicera . Ene quaqiã
sipplem̃tũ auri argentique honerari illi adtentius
pulsant ac deindustria paecumã quahaberit extor¬
quere initebantur. Ille deinceps in portune opem
p&entib: ait Pro auri argentiq muncre si fides urã
me comitar&ur : affectu diuini muneris mox ubenꝰ
siꝑposta acdebili& m̃bra adtra&ctat& crues igno facto
fursum cȩlo aspiciens quȩ poposcit imp&erauit :
Namstatim cȩcus uisũ claudus gressũ recipiens. ouans
ut̃q ad ꝓpriã remeauer̃: Euenit ergo ut ȩccłam

Expanded text:
Remorum esset, et beatus Remegius eum uenerationis Remorum esset, et beatus Remegius eum uenerationis cultu adtollere niteretur, fuit tandem consilii, ut Atrapatum urbi eum pontificem faceret, quo Francorum gentem ad baptismi gratiam paulatim doccathedrae onus, ad urbem Atrapatum uenit; dumque intra muros adire uellit, obuios habuit caecum et clodum, alimoniam postulantes. Cumque ille apostolica de fonte auriens uerba depromeret ac diceret, se nequaquam subplimento auri argentique honerari, illi adtentius pulsant ac de industria pecuniam quam haberet extorquere uim nitebantur. Ille deinceps inportunae opem petentibus ait: «Pro auri argentique munera, si fides uestra meo commitaretur affecto, diuine muneris mox uberius superposita ac debilia membra adtrectata, crucis signo facto, sursum caelos aspiciens, quae poposcit impetrauit. Nam statim caecus uisum, clodus gressum recipiens, ouantes uterque ad propriam remearunt. Peruenit ergo, ut ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
quicum apud eũ morar&ur & in p̃fata urbe remoꝵ
uitã degtra accidit ut quodã tẽpr̃ aliqui de inlustri¬
bus uiris ad cellulã eĩ uenirent Erat eñi mitis animo
allo quio quesuauis noucrat opemiisers ferreq: mes¬
tosq uerbis fouere ignauos quosq ad õbrietatis normã
redigere ominemq religionis censurã exemplo mons¬
affamina huic uiro poculũ inferr& : Ille ait se ñ quic
mutauit : saporẽ huius necessitatis tribuit uicissitu¬
dinẽ. ac mox post implocã orationẽ : ministro ur¬
buerat adferrefestinaro : Aloxque oboediens minis¬
ter cȩler uenit uasque a quouinũ aurre solitus fue¬
rat suꝑfluentem repperit: Conplotus gaudio impe¬
ratũ munus deportat ac de affluente muncre
l&us denuntiaẽ Quod illestatim audiens ne fauor
patratȩ uirtutis mentẽ macular&e : minstro iub&
ut nulli hoc in ꝓpatulo iactitando denuntio:
Sedquo adusq int̃ supera᷑ uitam degera: Silendo tegi
iub&: Cum que iã celefrimȩ fame in p̃fa taurbe

Expanded text:
apud eum moraretur et in praefata urbae Remorum uitam degerit, accedit, ut quodam in tempore aliqui ex inlustribus uiris ad cellolam eius ueniret. Erat enim mitis animo alloquioque suauis; nouerat opem miseris ferre mestosque uerbis fouere ac ignauos quosque ad subrietatis normam redigere, omnemque relegionis censuram et exemplo monseffamina huic uirum poculum inferret. Ille ait, se nequaqumutauit saporem, huius necessitatis tribuat uicissitudinem. Ac mox post impletam orationem ministro ure Dominus tribuat adferre festinet. Moxque oboediens minister caeler uenit uasque, a quo uinum aurire solitus fuerat, superfluentem repperit; oppletus gaudio, imperatum munus deportat ac de affluente munere letus denuntiat. Quod ille statim audiens, ne fauor patrate uirtutis mentem macularet, ministro iubet, ut nulli hoc in propatulo iactitando denuntiet, sed, quoadusque inter superis uitam degeret, silendo tegi iobet. Cumque iam caeleberrimae famae in prefata urbae
Abbreviated transcription (Latin):
premi ungulas in martrrẽ iuba : Statĩ carnifices
innuda prȩparataqr ictibus latera cruentis
uulnerib: inuener̃ Aduolabant cruces in manus
iusñs uelocib: leuiores secr&ca que pectoris dis¬
irupti scutib: uiscerib: quȩ diuulsis nefandis as¬
pectib: ꝓfanorũ ad nixa crudelitate pandebans
Interhȩc martrres mens in mobiles prȩstat:

Expanded text:
ubet. Statim carnifices nuda praeparataque ictibus latera cruentis vulneribus invenerunt. Advolabant truces in manus jussis velocibus, secretaque pectoris, diruptis cutibus visceribusque divulsis, nefandis aspectibus profanorum annixa crudelitate pandebant. Inter haec ma
Abbreviated transcription (Latin):
rediens festinus. adtullũ oppidũ uenit:
It cumiã desideriũ retiner& ut ad cȩlestis
baptismi gratiã confũger& ciscitando conperit
inbi beatiuedastũ. subreligionis cultu uitã
de gereq̃uẽ mox sibi initi nere iunxit
Cumꝰ parit̃ ꝑgerent : quadã dieuener̃ inpago
uoginsȩ adlocũ quidicit᷑ grande pontẽ. iuxta
uillã riculia cõ suꝑfluuiũ axona obuiũ habers
cecum multorũ annorũ spati& ab hac luce
dampnaco. s& ut beatd uedastõ ut ꝓse in m̃se
pioatis postular& auxilũ ut lumen quo carebut
demiseri cordia dĩ dextera leuauit suꝑ oculos
cȩci signũ crucis in posuit statimq: lum̃ oculorũ

Expanded text:
festinus rediens, ad Tullum opidum uenit. festinus rediens, ad Tullum opidum uenit. Et cum iam desiderium reteneret, ut caeler ad baptismi gratiam confugiret, sciscitando conperit, inibi beatum Vedastem sub relegionis cultu uitam degere, quem mox sibi itinere iunxit. Cum pariter pergerent, quadam diae uenerunt in pago Vungense ad locum qui dicitur Grandeponte, iuxta uilla Riguliaco, super fluuium Axona. Obuium habens caecum, multorum annorum spatia ab hac lucae damnatum, petiit beato Vedasto, ut pro se inmensae pietatis postolaret auxilium, ut lumen quod carebatde misericordiam Domini dexteram leuauit, super oculos caeci signum crucis inposuit, statimque lumen oculorum
Abbreviated transcription (Latin):
francorũ rexchlodoueus omni industria sollorsi
incendu bellatorũ. aduersus ala mannorũ gen¬
tem feroem ut bollaturus ꝑgera : Quocũ uenis¬
s&. ac utraq aciȩ & nisi obuiũ hostem habuis¬
manni ad mutuã cȩdem in harent. commis¬
sõ p̃lio eta ucliemens t̃ror chlodouei animũ
obpresserat. ut in eapugna scupuendi finẽ hor¬
renda anxioate trutinarit : Cumq ergo suos
poene ad int̃nitionẽ op̃primi cerner& tan¬
dem diuino fultus auxilio. animũ oculos que
ad cȩlum leuatos attulit : Vnicȩ inquiđ omp̃s
axmarestatis dĩ quem chrochildis conlateranea
mea conficet᷑ quẽ humili p̃cedie noctuq suppli¬
care noncessat. tumihi hodie his de hostib: con¬
cede uictoriã ut egote de inceps & cordecre¬
dendo teneã & adorẽ : Cũ hisihuius modip̃cib
rerũ auccorẽ pulsar& : cessictandẽ hostis t̃ga
uertendo uictori chlodo ueo de inde ala mannos
uim rege inditione coepit : Ouansq: ad patriã

Expanded text:
Francorum rex Chlodoueus omni industria sollers Francorum rex Chlodoueus omni industria sollers incendia bellorum aduersum Alamannos gentem ferrocem bellaturus pergerit. Quo cum uenisset ab utroque acies, et nisi obuium hostem habuismanni ad mutuam caedem inhierent, commisso proelio, ita uehemens terror Chlodouei animum obrepserat, ut in ea pugna seuiendi finem horrenda anxietate trucinaret. Cumque ergo suos paene ad internitionem obpremi cerneret, tandem diuino fultus auxilio in animum, oculosque ad caelum eleuatos adtollit: «Unice, inquid, potestatis ac maiestatis Deus, quem Chlodchildis, conlateranea mea, confitetur, quemque humile precae diae noctuque supplicare non cessat, tu mihi hodie hoc de hostibus concede uictoriam, ut et ego te deinceps et corde credendo teneam et adorem». Cumque his huiusmodi precibus rerum auctorem pulsaret, cessit tandem hostis terga uertendo uictoriam Chlodoueo. Victor deinde Alamannos cum rege in dicionem coepit, ouansque ad patria
Abbreviated transcription (Latin):
um scorũ p̃sulũ gła potistĩmũ semꝑ iurt
ac sollerti inditione uł imitandũ ex ẽplũ
uł literarũ scriȩ memoriȩ est commendandũ ut
clare prorsus luce radata. asucultus imitantiũ
sibi marcedes iucra affactim copulata ut cũ
&ũ aliorũ ꝓfectu qdadunata congaudeant:
Fritq: ȩquus arbit̃ rerũ sator a&ernus. ut qui
illis solamina ad augendam religionis copiam
tribuit. imitatorib supplem̃tũ ꝑficiendi p̃bere
non ab nuat : Ne fastidirt quis quã debeat. quȩsi
in aliquib rebus exigue hominib uideant᷑ suꝑnȩ
uirtutib indicia suffragari: cũ crebro inmignis¬
acminimis rectus arbit̃ & pensando subueniat
& sib uemendo ut maiorib conualescait prest&r au¬
xilium: Venerandi ergo uiriuedasti pontificis
at rauatum urbis memoriã posteris commenda¬
re ratumdcimus ut unde orginẽ duxerit.
uł saneuitȩ cursum per egerit : quãq: finẽ habue¬
rit ꝓsequi studemus uerbis Igit᷑ cũ inditus

Expanded text:
er iure ac solerti indagatione vel imitando exemplo vel litterarum seriae memoriae est conmendando, ut clare prorsus lucae reddita ad sui cultus imitationemsibi mercedis lucra affatim cumpilata, verum etiam aliorum profecto quoadunata congaudeant: eritque aequus arbiter rerum sator aeternus, ut, qui illis solamina ad augendam relegionis copiam tribuit, imitatoribus supplimentum perficiendi praebere non abnuat. Nec fastidire quispiam debet, si in aliquibus rebus, que exiguae hominibus videantur, supernae virtutiac minimis rectus arbiter et pensando subueniat et subueniendo, ut in maioribus conualescant, prestet auxilium. Venerandi ergo uiri Vedasti pontificis Atrapatum urbis memoriam posteris commendare ratum ducimus, ut, unde originem duxerit, uel sane uitae cursum peregerit, quemque finem habuerit, prosequi studiamus uerbis. Igitur cum inclitus
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ĩssimorũ martyrũ felicissima confessionem:
Mignis enmrebus magnisq: uirtutib: rapior:
& quicquid est quod in ipsis aspitio hoctotum
ditinum atq celeste admiror Indeuotione fidẽ
inuita scĩtatẽ : in confessione constantiã : in pas¬
sione uictoriã : quȩ res quanto solȩ insuis uirtu¬
tibus falgent : tanto sunt omines insingulis mar¬
trribus clariores Plac& igit̃ in princio causam
ipsius bellitractare totiusq mundi discrimen
necessario breuiter omni celeritate discurrere.
ut agnita ueritate & prȩmia martirũ & poe¬
nas quis nouerit traditorũ. Temporib namq dio¬
deciani & maximiani : bellũ diabolus xp̃ianis

Expanded text:
sanctissimorum martyrum felicissimam confessionem. sanctissimorum martyrum felicissimam confessionem. Magnis enim rebus magnisque virtutibus rapior; et quidquid est quod in ipsis aspicio, hoc totum divinum atque coeleste admiror, in devotione fidem, in vita sanctitatem, in confessione constantiam, in passione victoriam. Quae res quanto solae in suis virtutibus fulgent, tanto sunt omnes in singulis martyribus clariores. Placet igitur in principio causam ipsius belli tractare totiusque mundi discrimen necessario breviter omni celeritate discurrere; ut agnita veritate, et praemia Martyrum et poenas quis noverit traditorum. II. Temporibus namque Diocletiani et Max