comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficit. siea quȩ pateris ad iusticiã dĩ retuleris.
si ꝓ irrogata miseria humilis dm̃ głificaueris.
Corripit enĩ tedds̃ flagello piȩ castigationis. & ar¬
guit &e ecercet inte disciplinã. Et qui parcen¬
do te ad se uocat. feriendo uocat ut redeas. Co
e quoslibet mundi cruriatꝰ. intende animo qͥs¬
nq secłi pęnas. qͦscũq tormentoꝵ dolores. qͥscũq doloꝵ
acerbitates. Comꝑa hoc totũ gehentiȩ. & leue ẽ omes
qđ pateris. Si timeas. illas penas time. Iste enĩ temꝑa¬
les sunt: ilbe eterne. Iste finẽ habent. ille ꝑpetuest̃.
In istis moriendo tormentarecedunt. in illis moriendo
ȩternꝰ dolor succedet. Si enĩ confessus fueris. emenda¬
Qui uͦ nec sub flagello corrigunt᷑. & tẽporali pęna &e
e ternadampnabunt᷑. Et in hoc priꝰ iudicantur secło
& illic denuo infuturo. His dupleoe clampnatio ẽ. ge¬
mina his ꝑcussio ẽ: quia && hic habent initiũ tormen¬

Expanded text:
proficit, si ea quae pateris ad justitiam Dei retuleris, proficit, si ea quae pateris ad justitiam Dei retuleris, si pro irrogata injuria humilis Deum glorificaveris. Corripit enim te Deus flagello piae castigationis, exercet in te disciplinam, et qui parcendo te ad se revocabat, feriendo clamat, ut redeas. Cogita, o homo, quoslibet mundi cruciatus, intende animo quascunque saeculi poenas, quoscunque tormentorum dolores, quascunque dolorum acerbitates; compara hoc totum gehennae et leve est omne quod pateris; si times, illas poenas time; istae temporales sunt, illae aeternae; istae finem habent, illae perpetuae sunt; in istis moriendo tormenta recedunt, in illis moriendo aeternus dolor succedit. 31. Si enim conversus fueris, emendaqui vero nec sub flagello corriguntur, et temporali poena, et aeterna damnantur, et in hoc prius judicantur saeculo, et illic denuo in futuro. His duplex damnatio est, gemina his percussio est, quia et hic habent initium tormen
Abbreviated transcription (Latin):
Sihic flagellis adterimur. purgati in uias
niem᷑. Sem ꝑ ds̃ hic uulnerat. qͦsad salutẽ ꝑ petium
parat. In fornace ꝓbatur aurũ. ut sorde careat. tri¬
bulationis camino purgaris. ut purior appareas.
ꝑ seguntionis igne conflaris. ut om̃i peccatoꝵ sor¬
de purgeris. Ad ꝓbationẽ sunt ista omĩa quȩ su¬
stentas. Non gͥ murmures. ñ blasphemes. ñ dicas.
quare sustineo mala: cur affligor ut quid mra¬
la patior S magis dic peccaui. ut erã dignus¬
ñ recepi. e qualẽ uindictã peccati mei ñ sentio mi¬
nus me ꝑcussũ quã merebar agnosco. Iuacta tno¬
dũ criminis minor ẽ retributio ultionis. Scłm
meritũ peccatoꝵ dispar ẽ causa pęnarũ. Nori ft̃
tanta supplicra. qnta ecotiterunt peccata. Qui
enĩ in flagellis murmurat. dm̃ plus irrirat. Fu
sibi excaggerat. Qui uͦ aduersa patient̃ tolerat.
dm̃ citiꝰ placat. Si enĩ uispurgari in pęna. te ac¬
ensa: & dĩ iusticiã lauda. Ad purgationẽ tuam

Expanded text:
Si hic flagellis atterimur, purgati in judicio inveniemur. Semper Deus hic vulnerat quos ad salutem perpetuam praeparat. In fornace probatur aurum, tu, ut sorde careas, tribulationis camino purgaris, ut prior appareas, persecutionis igne conflaris, ut omnium peccatorum sorde purgeris, ad probationem sunt ista omnia quae sustines. 29. Non igitur murmures, non blasphemes, non dicas: Quare sustineo mala? cur affligor? ut quid mala patior? sed magis dic: Peccavi, ut eram dignus recipio. Aequalem vindictam peccati mei non sentio, minus percussum me quam merebar agnosco, juxta modum criminis minor est retributio ultionis, secundum meritum peccatorum dispar est causa poenarum, non sunt tanta supplicia quanta exstiterunt peccata. Qui enim in flagellis murmurat, Deum 482 contra se plsibi exaggerat. 30. Qui vero adversa patienter tolerat, Deum citius placat. Si enim vis purgari, in poena te accusa, et Dei justitiam lauda; ad purgationem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ reformidas. qd ampliꝰ pauescis. qͥd ampliꝰ
metuis: Homo Metuo diẽ udicii. me tuo diem
qđ tolero. s ampliꝰ qł restat formido. Lugeo qͦ
in haͤuita patior. s post hanc ne grauiora pa¬
tiar ꝑtimesco.Sententiã licet tolerẽ inpetra. tor¬
menta tamnen gehennȩ formido eae tulpa. Iam
p̃sens pęna laniat. s futurame magis conturbat.
Grauia sunt ꝗͦrã ĩustineo: grauiora inꝑpetuum
ris ampliꝰ ingemisco. Succurre mͥ ds̃ meus ante¬
qua moriar. antequã me mors p̃ueniat. anteti
me tartara rapiant. ante qũã me flãma conbu¬
rat : ante ꝗͣ me tenebrȩ inuoluant. Subueni pri
usꝗͣ gehennȩ ignib deuorer. priꝰ quã sine t̃mino
crutier. Reus enĩ timore iudiciitui terreor. pa¬
uore peccati irã tuã formido: in manitate sce¬

Expanded text:
amplius formidas? quid amplius pavescis? quid amplius metuis? 62. Metuo diem judicii, metuo diem quod tolero, sed amplius quod restat formido, lugeo, quae in hac vita jam patior, sed post hanc ne graviora patiar pertimesco. Sententiam licet jam tolerem in poena, tormenta tamen gehennae formido ex culpa. Jam praesens poena me laniat, sed futura magis conturbat. Gravia sunt quae sustineo, graviora quae in peris amplius ingemisco. 63. Succurre mihi, Deus meus, antequam moriar, antequam mors me praeveniat, antequam me tartara rapiant, antequam me flamma comburat, antequam me tenebrae involvant. Subveni priuam gehennae ignibus devorer, priusquam sine termino crucier, reus enim timore judicii tui terreor, pavore peccati iram tuam formido, immanitate sce
Abbreviated transcription (Latin):
tit. qͦ in me miserũ ñ confluait. ꝓ brosus. scelera¬
tꝰ. flagitiis cunctis obrutꝰ innumerabilit̾ fre qͦn¬
taui inpudicitiã feditatis. Ut bene uiuerẽ ultro
ꝓmnisi. qđ pollicitꝰ sũ nuĩꝗͣ seruaui. Semꝑ ad pec¬
catũ meũ redii. semꝑ delicta mea ite
rimos etiã maculaui me ꝑdens. plurimos prauia
morib in iniquitatẽ ꝑ uerti. Scelere meo multe
anime ꝑierunt. exemplis uitȩ meȩ̨ multi subuer¬
si sunt. Ego multis causa maloꝵ fui. ꝑme multorũ
ꝓpositũ maculatũ ẽ: ꝑ me nomen scĩtatis laceratũ
om̃is scõꝵ. implorate ꝓme om̃is chorꝰ iustoꝵ. si for¬
te misereat᷑ mͥ ds̃. si forte recipiat me si forte dele

Expanded text:
tit quae in me miserum non confluxerit. 66. Probrosus, sceleratit quae in me miserum non confluxerit. 66. Probrosus, sceleratus, flagitiis cunctis obrutus, innumerabiliter frequentavi impudicitiam foeditatis. Ut bene viverem ultro promisi, quod pollicitus sum nunquam servavi. Semper ad peccatum meum redii, semper delicta mea iteressi; plurimos etiam maculavi me perdens, plurimos pravis moribus ad iniquitatem converti, scelere meo multae animae perierunt, exemplis vitae meae multi subversi sunt, ego multis causa mali exstiti, per me multorum propositum maculatum est, per me nomen sanctitatis laceratum omnis sanctorum implorate pro me, omnis chorus justorum; si forte misereatur mihi Deus, si forte re
Abbreviated transcription (Latin):
alũ quando peccaui. ue diẽ illũ quando tͥnf¬
ilus sũ: ue diẽ illũ qͥndo malũ exꝑtꝰ sũ. Utinã
ñ apparuisset. O dies detestanda.o dies ab hominan¬
da . o dies penitꝰ nec dicenda. qͣ me in hoc secłm ꝓtulit.
qͦ mͥ clausta portꝰ aperuit. quȩ ortꝰ mei hostia rese¬
rauit. Dies illa a luce intenebr ĩ ꝑ mutet᷑. ꝓfun¬
da illũ caligo confundat. ȩtna illũ cecitas obruat.
amittat temporis statũ. om̃i memoria extingua
ꝓ creatꝰ: quã ȩ t̃nos ꝑpeticruciatꝰ. flete me celũ &
terra. luge me om̃is creatura: plorate me om̃ia
elementa. Ingemiscite suꝑ me uniuersũ genꝰ. & qͦ
potestis uitȩ sensus suꝑ me lamentũ effundite.
Peccaui enĩ crudelit̃. lapsus sũ fortit̃. cecidi graui¬
ter. corrui miserabilit̃. Nullũ inuenit᷑ peceatũ.
cuiꝰ sordib ñ sim coinquinatꝰ: nullus ẽ morbꝰ uitioꝵ.
a quo ñ tracei contagiũ. nulla sordiũ sentina eocti¬

Expanded text:
 illum, quando transgressus sum! vae diem illum, quando malum expertus sum! Utinam am super me non apparuisset! O dies detestanda! o dies abominanda! o dies penitus nec dicenda! quae me in hoc saeculum protulit, quae mihi claustra partus aperuit, quae ortus mei ostia reseravit. Dies illa a luce in tenebras permutetur, profunda illam caligo confundat, aeterna illam caecitas obruat, amittat temporis statum, omni memoria exstinguatprocreatum, quam aeternos perpeti cruciatus. Flete me, coelum et terra; lugete me, omnes creaturae; plorate me, omnia elementa; ingemiscite super me, universum genus, et quo potestis vitae sensu, super me lamentum effundite; peccavi enim crudeliter, lapsus sum fortiter, cecidi graviter, corrui miserabiliter, nullum invenitur peccatum cujus sordibus non sim coinquinatus. Nullus est morbus vitiorum a quo non contraxerim contagium, nulla sordium sentina exsti
Abbreviated transcription (Latin):
meam: nequiorẽ me cunctis peccatorib penso. cõ¬
paratione mea nullus iniquus ẽ. Iuste penas debi¬
tȩ infelicitatis ex soluo. iuste tantis suppliciis con¬
teror: ex meo peccato mala mͥͥ omĩa adueneruñ.
rependit᷑ factis meis congrua uicissitudo. Mi¬
nꝰ tamen retribuit᷑ quã ipse deliqui. peccatoꝵ
meoꝵ minor uicissitudo rependitur. plaga mea
culpa mea clurior inuenit᷑. Leuior ẽ peccato meo
pęna dampnationis. Gr auiꝰ est qđ amisi. le¬
uius est qđ tolero. Grauior ẽ culpa quã
feti. minorẽ uindicta quã ꝑfero. Penso ma¬
lũ qđ gessi. ñ ẽ tantũ qđ patior. Leuior plaga
mea pondere peccatoꝵ meoꝵ. Aluid ẽ ꝓrsus
aliud qł ampliꝰ me affligit. qđ me magis con¬
tristat: qđ me magis ꝑturbat. qđ me magis
terrificat. Cui simile malũ nullũ inuenit᷑.
ciincõ parabilis om̃is pęna ẽ. qđ omĩb sup¬
plicus ante. fertur. qđ ante cellit cuncta

Expanded text:
meam, nequiorem me cunctis peccatoribus penso. Commeam, nequiorem me cunctis peccatoribus penso. Comparatione mea nullus iniquus est, juste poenas debitae infelicitatis exsolvo, juste tantis suppliciis conteror, ex meo peccato mala mihi omnia advenerunt. rependitur factis meis congrua vicissitudo, minus tamen retribuitur mihi quam ipse deliqui, peccatorum meorum minor vicissitudo rependitur, plagae meae culpa mea durior invenitur, 490 levior est peccato meo poena damnationis meae; gravius est quod admisi, levius est quod tolero. Gravior est culpa quam feci, minor vindicta quam perfero. Penso malum quod gessi, non est tantum quod patior. 60. Levior est plaga mea pondere peccatorum meorum. Aliud est prorsus, aliud, quod amplius me affligit, quod me magis contristat, quod me magis perturbat, quod me magis terrificat, cui simile malum nullum est, cui incomparabilis omnis poena est, quod omnibus suppliciis antefertur, quod antecedit cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
do cõmemora. reatꝰ tui dolorẽ plange.pęnã tuã¬
flendo cognosce. Lamenta pęnitentię te lauent.
meroris unda te irriget: conpellat te plangere
fluuiꝰ lacrimarũ Homo Heu mͥ infelix anima. in
tantis peccatis in tantis criminib in tã multis
iniquitatib. quid primũ plorẽ: Quid primum
plangã: quid priꝰ lugeã: Quas lacrimas sumã:
Hon sufficit memoria referre tantoꝵ criminũ ge¬
sta. Peccata qͦq mea mͥ sensũ doloris tulerunt.
hebitudine cordis coagulate sunt lacrimę. Ob¬
riguit animꝰ nullo merore conpunctꝰ. Anima
mea in stuporẽ conuersa ẽ: insensata facta est
anima mea. Olacrimȩ ubi uos subduxistis. ubi
estis fontes lacrimarũ. ubi es meroris unda. uͥ
estis lamenta. Redite obsecro lacrimȩ. moue¬
mini fontes lacrimarũ. asꝑgite me fletib flu¬
ite suꝑ fatiẽ meã. umectate maccillas meas.
menta uioc malis meis sufficiunt. Non ẽ peccatũ
suꝑ peccatũ meũ. ñ ẽ iniquitas suꝑ iniqͥtatem

Expanded text:
do coflendo cognosce, lamenta poenitentiae te lavent, moeroris tui unda te irriget, compellat te plangere fluvius lacrymarum. 57. Heu mihi infelix anima! in tantis peccatis, in tantis criminibus, in tam multis iniquitatibus, quid primum plorem? quid primum plangam? quid lugeam prius? quas lacrymas sumam? non sufficit memoria referre tantorum criminum gesta. Peccata quoque mea mihi sensum doloris tulerunt, hebetudine cordis coagulatae sunt lacrymae, obriguit animus, nullo moerore compungitur. 58. Anima mea in stuporem conversa est, insensata facta est anima mea. O lacrymae, ubi vos subduxistis? ubi estis fontes lacrymarum? ubi es moeroris unda? ubi estis lamenta? Redite, obsecro, lacrymae, movemini fontes lacrymarum, aspergite me fletibus, fluite super faciem meam, humectate maxillas meas, genas meas menta vix malis meis sufficiunt. 59. Non est peccatum super peccatum meum, non est iniquitas super iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
etudo in me ium sibi & legẽ fecit. Longus peccandi
ulus me suꝑatũ obtinuit. peccata mea coensuetu¬
dine duruerunt. Uolo agere bonũ. s desideria
consueta ñ sinunt. Consuetudine peccandi quau¬
do nestio sic delinquo. peccati usu & quando ñop¬
to incurro. Repugnante carnali consuetudine unple¬
rebona ñualeo Prauo usui contraire nitor. s car¬
nis desiderio acd grauor. Ad uisticiã me amoreri¬
git l auł peccatuꝰ consuetudo constringit. Ratio.
Relucta contra malã consuetudinem.¬

Expanded text:
etudo in me jus sibi et legem fecit, longus peccandi etudo in me jus sibi et legem fecit, longus peccandi usus me superatum obtinuit. Peccata mea consuetudine duruerunt. Volo agere bonum, sed desideria consueta non permittunt. Consuetudine peccandi, quando nescio, sic delinquo; peccati usu, quando non opto, incurro; repugnante carnali consuetudine implere bona non valeo, pravo usui contraire nitor, sed carnis desiderio aggravor; ad justitiam me amor erigit, sed ad peccatum consuetudo constringit. 486 46. Relucta contra malam consuetudinem
Abbreviated transcription (Latin):
tate uittȩ ueteres macłas ablue. homoBene dicis.
bene doces. bñ instrius. bene admones. bene ꝑsu¬
ades: bene instituis. Ego optabã apeccati nexu re¬
soliu. tupiebã a consuetudine mala retrabi: desi
uincere prauus usus uix aboletur. Assidua con¬
suetudo in naturã uertit᷑. assiduo usu in natura
anta sunt mea uitra. ut uio euelli possint. Uix
credo peccata mea ullo spatio temporis ex colescere
tro me miserũ antea uitiaui. spontaneo me dudum
te me maculaui. Bonus erã. sponte mea ad peccatũ
dilapsus sum.
Liber erã. sponte mea factus sum
debitor mor¬
tis. Infelioe ego peceatũ sponte mͥ
primꝰ ipse pa¬
raui. Ego prius occasionẽ peccan¬
di am plexus
sum. Nunc peccati usu asstrictꝰ
detineor. mala consuetudo me sibi grauit̾ implica¬
uit. usus peccandi necessitatis uinculis me asstrinacit.
A delicto discedere uolo nec ualeo. Quero a lapsu re¬
surgere. & ñ ualeo usui repugnare. Trahor boniamo¬
re.retrahor malȩ consuetudinis lege. Longa consu¬

Expanded text:
tae tene; veteres maculas ablue. 43. Bene dicis, bene doces, bene instruis, bene admones, bene persuades, bene instituis; et ego optabam a peccati nexu resolvi, cupiebam a consuetudine mala retrahi, desidvincere, pravus usus vix aboletur, assidua consuetudo in naturam convertitur, assiduo usu in naturatanta sunt in me vitia, ut vix evelli possint, vix credo peccata mea ullo spatio temporis exolescere. 44. Ultro me miserum antea vitiavi, spontaneo me dudum te me maculavi. Bonus eram, sponte mea ad peccatum dilapsus sum; liber eram, sponte mea factus sum debitor mortis. Infelix ego, peccatum sponte mihi primus ipse paravi, ego prius occasionem peccandi amplexus sum, nunc peccati usu astrictus detineor, mala consuetudo me sibi graviter implicavit, usus peccandi necessitatis vinculis me astrinxit; a delicto discedere volo, nec valeo. 45. Quare a lapsu resurgere, et non valeo usui repugnare. Trahor boni amore, retrahor malae consuetudinis lege. Longa consu
Abbreviated transcription (Latin):
ditũ. Mnde est homo. inde om̃ĩs ista calat
ñ ex aliquo casu. ñ ex aliquo euentui. ñ ex quolibet
fortuitu. Iste langor ꝓpriȩ culpȩ ẽ. istae gritudo ꝓ¬
priȩ miquitatis ẽ. An aliud tͥ uidetur: An alit̃ pu¬
tas: An alit̃ eccistimas: an alit̃ sentis: An aliud¬
contuerisꝰ An aliud iudicas:
An aliud de¬
putas: homo Michil sane. nichil
ꝓrsus. nichil
penitꝰ. nichil omĩno. Nichil haꝰ
beo qł contra¬
dicã. cedo ueritati. negare ñ possum: fateor esse ue¬
rũ. Quis hoc dubitat. qͥs istud ambigat. quis istud

Expanded text:
. Inde est, homo, inde omnis ista calamitas, n ex aliquo casu, non ex quolibet eventu, non ex quolibet fortuitu, iste languor propriae culpae est, ista aegritudo propriae iniquitatis est. An aliud tibi videtur? an aliter putas? an aliter existimas? an aliter sentis? an alicontueris? an aliud judicas? an aliud deputas? 41. Nihil sane, nihil prorsus, nihil penitus, nihil omnino, nihil 485 habeo, quod contradicam: cedo veritati, negare non possum, fateor esse verum; quis hoc dubitat? quis istud ambigit? quis istud
Abbreviated transcription (Latin):
teriꝰ peccaremꝰ. Quid enĩ sit irã dĩ mereri. qͥd uͦ ꝓuo¬
care: prudens lector debet scire. Grauior nãq ẽira
quȩ ꝓuocat᷑. quã ea qͦ meret᷑. Nã meret᷑ quando ig¬
norando peccamꝰ. ꝓuocat᷑ quando scimꝰ bonũ facere
nec uolumꝰ. Nunc irã dĩ dũ uiuimꝰ uitare possumꝰ. Ei¬
meamꝰ gͦ ne ueniente illo terrore iudicii sentiri pos¬
sit. uitariñ possit.

Expanded text:
terius peccaremus. 7. Quid enim sit iram Dei mereri, quid vero provoterius peccaremus. 7. Quid enim sit iram Dei mereri, quid vero provocare, prudens lector scire debet. Gravior est namque ira quae provocatur quam ea quae meretur. Nam meremur, quando ignorando peccamus; provocamus, quando scimus bonum facere, nec volumus. 8. Nunc iram Dei, dum vivimus, vitare possumus. Timeamus ergo ne, veniente illo terrore judicii, sentiri possit, vitari non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ sunt criminũ causa. ut illa quȩ sequunt᷑ sint p̃ceden¬
tiũ pena. Precedentiũ peccatoꝵ pęna ipsa uocatꝰ induratio
ueniens de diuina iusticia. Hine est qđ ait ꝓpħa. Indu
rasti cor nr̃m ne timeremꝰ te. Neq enĩ dũ quicũti:
iustist̾ a dõ inpellunt᷑ ut mali fiant.s dũ malias
indurant᷑ ut de teriores excistant sicut apłs ait. Um
eis ds̃ spm erroris. Facit gͦ ds̃ quosdã peceare.s̃ in
quib iã talia peccata p̃cesserunt: ut iusto uidicio eiuꝰ
mereant᷑ in deteriꝰ ire. Alia quippe peccata p̃cedentib
aliis peccatis ꝓlabunt᷑ in pena: quã peccata merentur.
Quȩdã de ira dĩ ueniunt peccata. quȩ ꝓmerito alioꝵ
conpensant᷑ peccatoꝵ. Unde & ꝓpħa. Ecce inquit tu
iratꝰ es. & nos peccauimꝰ. in ipsis fuimꝰ semꝑ. Tanqũa
si diceret. Quia semꝑ inpeccatis fuimꝰ. iratꝰ es ut de¬

Expanded text:
tium sunt criminum causa, ut illa quae sequuntur sint praecedentium sunt criminum causa, ut illa quae sequuntur sint praecedentium poena. Praecedentium peccatorum poena ipsa vocatur induratio, veniens derasti cor nostrum, ne timeremus ; neque enim dum quicunque justi sunt a Deo impelluntur ut mali fiant, sed dum mali jam sunt indurantur ut deteriores existant. Huc usque qualiter peccare, sed in quibus talia jam peccata praecesserint, ut justo judicio ejus mereantur in deterius ire. Talia quippe peccata praecedentibus aliis peccatis prolabuntur in poenam quam peccata merentur. 6. Quaedam de ira Dei veniunt peccata, quae pro merito aliorum compensantur peccatorum. Unde et propheta: Ecce, inquit, tu iratus es, et nos peccavimus, in ipsis fuimus semper ; tanquam si diceret: Quia semper in peccatis fuimus, iratus es, ut de
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑimento minoꝵ peccatoꝵ maiora cõmitti pecca¬
ta ut duriꝰ feriantur ꝓmagnis scelerib. qͥ de par¬
uis corrigi noluerunt. Iudicio autẽ diuino in reatu
ne quiore labunt᷑. qui distringere minora sua facta cõ¬
tempnunt. Multia crimine in crimine corruunt. q¬
nouerunt ꝑ scientiã. ꝑ actionẽ ñ uenerant᷑. Ideoq ce¬
cant᷑ diuino uidicio punienda cõmittere. & in peniã cõ¬
missi facinoris facinꝰ deteriꝰ addere. Sepe peccatũ pecca
ti alteriꝰ causa ẽ: qđ cũ cõmittit᷑ aliud ex ipso quasi sua
soboles orit᷑: sicut fieri solet nasci libidinẽ ex nimia uen¬
tris ingluuie. Pena uͦ peccati peccatũ admittit᷑. qͣndo ꝓ me¬
rito cuiꝰq peccati dõ deserente in aliud peccatũ de teriꝰ
itur: de quo ampliꝰ qͥ admiserit sordidet᷑. Ergo p̃cedenꝰ
peccatũ causa ẽ sequentis peccati. sequens uͦ peccatũ pe¬
na ẽ p̃cedentis delicti. Precedentia itaq peccata sequen¬

Expanded text:
imento minorum peccatorum majora committi peccata, ut durius feriantur pro magnis sceleribus, qui de parvis corrigi noluerunt. Judicio autem divino in reatum nequiorem labuntur qui distringere minora sua facta contemnoverunt per scientiam, per actionem non venerantur. Ideoque caecantur divino judicio punienda committere, et in poenam commissi facinoris facinus deterius addere. 3. Saepe peccatum alterius peccati causa est, quod committitur, cum aliud ex ipso quasi sua soboles oritur, sicut fieri solet, nasci libidinem ex nimia ventris ingluvie. 4. Poena peccati peccatum admittitur, quando pro merito cujusque peccati, Ditur, de quo amplius qui admiserit sordidetur. Ergo praecedens peccatum causa est sequentis peccati, sequens vero peccatum poena est praecedentis delicti. Praecedentia itaque peccata sequen
Abbreviated transcription (Latin):
Si offenderis quẽ quã. reꝓpiciare eũ p̃ce. ꝑgoue
locit᷑ ad reconciliationẽ tuã. offensionis tus̨ cito
ueniã postula. Non dormias nͥ priꝰ reuertaris ad
pacẽ. ñ requiescas nͥ reconciliatꝰ fueris fr̃i. Reuoca
eũ celerrimo dilectionis affectu. reuoca eũ humi¬
litate ad grãm. Humilitatis affectu illi ꝓsterne¬
te: supplici animo ueniã dep̃care. Petenti quoq
tͥ ueniã libent̃ indulge. poscenti in dulgentiã
placant̃ dimitte. Reuer rontẽ statĩ amploctere.
redeuntẽ confestĩ benigna suscipe caritate. Di
mitte ut climittat᷑ tͥ. ignosce ut ignoscitͥ possit.
supplicet. & si sibi ñ postulet dimitti. si dep̃can¬
dihumaitatẽ ñ subeat. si peccatũ suũ mala cons¬
cientia ñ agnoscat. turelacea ex corde. tudimit¬
te e animo.tugratis indulge. tu ueniã ꝓpria
uoluntate concede. Dolorẽ cordis ñ serues. dolorẽ¬

Expanded text:
si offenderis quemquam, repropitiare eum prece. Perge si offenderis quemquam, repropitiare eum prece. Perge velociter ad reconciliationem offensionis tuae, cito veniam postula; non dormias, nisi revertaris ad pacem; non requiescas, nisi reconciliatus fueris fratri. Revoca eum celerrimo dilectionis affectu. Revoca eum humilitate ad gratiam; humili te illi affectu prosterne, supplici animo veniam deprecare. Petenti quoque tibi veniam libenter indulge; poscenti indulgentiam placanter dimitte, revertentem statim amplectere. Redeuntem confestim benigna suscipe charitamitte ut dimittatur tibi, ignosce ut ignoscatur tibi. Isupplicet, si sibi dimitti non postulet, si deprecandi humilitatem non habeat, si peccatum suum mala conscientia non agnoscat; tu relaxa ex corde, tu dimitte ex animo, tu gratis indulge, tu veniam ex propria voluntate concede. Non retentes cordis et dolore
Abbreviated transcription (Latin):
cere parcas. Quando autẽ uitiaris. ꝓpt̃ peccata
tua contigit tͥ. Iuando iniiriaris. malatua id fa¬
tiunt. Quieqͥd ł contingit aduersũ. ꝓ peccato tuo¬
exx istima uenire. sonsideratione gͦ iusticie dolorẽ
tẽpera. Leuiꝰ portabis. si ꝓ quib infert᷑ intende¬
ris. Cũ gͦ derogat᷑ tͥ. tu ora. cũ maledicit᷑ tibi
tu benedio. Maledicenti benedictionẽ oppone. ⁊ras¬
centẽ patientia delinire. blandimento iracundi¬
ã furentis tlissolue. Uince nequiciã lenitate. uin¬
ce bonitate maliciã. Inimicos pacis omĩ modestia
placa. mala alioꝵ tuobono eocsuꝑa. Tranquilla¬
etiã mente illatas contumelias ꝓde. aꝑi tranqͥllo
corde dolorẽ inuiriȩ. Uulnꝰ quãuis graue sit.
tua porat. Ualde enĩ comedit animũ uulnꝰ
ũ. Quanto enĩ magis id tegis. tanto maxi
auges. Aperi gͦ hoc grato animo. & ñ te extru¬
iat. Si contristaueris in aliqͦ frẽm tuũ. satisfac
Vli. Si peccaueris in eũ. agepęnitentiã corã ilło.

Expanded text:
cere parcas. Quando enim conviciaris, propter peccata tua contigit tibi; quando injuriaris, mala tua id faciunt. Quidquid tibi contigit adversum, pro tuo peccato existima evenire; consideratione ergo justitiae dolorem tempera. 34. Levius portabis, si pro quibus infertur intenderis; cum ergo derogatur tibi, tu ora; cum maledicitur tibi, tu benedic maledicenti, benedictionem oppone, irascentem patientia delinire, blandimento iracundiam furentis dissolve. Vince nequitiam lenitate, vince bonitate malitiam, inimicos pacis omni modestia placa, mala aliorum tuo bono supera, tranquilla mente illatas contumelias porta; aperi tranquillo corde dolorem; injuriae vulnus, quamvis grave sit, apertum evaporat, valde autem comedit animum vulnus inclusum, quanto enim magis id tegis, tanto maxime auges; aperi ergo hoc gravato animo, et non te excrucia. 35. Si contristaveris in aliquo fratrem tuum, satisfac illi. Si peccaveris in eum, age poenitentiam coram illo,
Abbreviated transcription (Latin):
icut fasciculi lignoꝵ ad cõbustionẽ de similib col¬
ligant᷑. ita iuidicii diẽ simił culpe reos suis simili¬
b iungere. ut ex equo eos pena constrrigat qͣsi in fa¬
sciculũ. qͦs actio similes fecit in malũ. Sic̃ unꝰ qͥsq sc̃s
ros diuiti sermo p̃dicat euuanglicꝰ. Sic̃ ꝓ augendis ui¬
de suppliciis dic̃ etiã psalmꝰ. Cõmoti amoueant᷑ filii
eiꝰ & mendicent. Impii ex hoc duriꝰ in iudicio punien¬
dist̃ mentis dolore. ex qͦ uisuri st̃ iustosgłe beatitu¬
dinẽ meruisse. Cunctis uidentib ẽ p̃cipitandus di¬
ab olꝰ. qͣndo sub aspectu om̃iũ bonoꝵ angłoꝵ & homi¬
nũ cũ eis qͥ ex parte eiꝰ erunt inigne ȩt̃no mittend̾ ẽ.
Dũ sublatꝰ fuerit diabolꝰ ut dãpnet᷑. multi ȩlecti
qͥ in corpore inueniendist̃ dño ad iudiciũ ueniente
metu concutiendi st̃: uidentes tali sentencia impi¬
ũ esse punitũ. qͦ terrore purgandist̃: qͥa si qͥd eis exe
corpore adhuc peccati remanserit. metu ipso qđ dia¬

Expanded text:
icut fasciculi lignorum ad combustionem de similibus colligantur , ita in judicii die similis culpae rei suis similibus jungentur, ut ex aequo poena constringat quasi in fasciculum quos actio similes fecit in malum. 2. Sicut unusquisqueros diviti sermo praedicat evangelicus ; sicut pro augendo Judae suejus, et mendicent. Impii ex hoc durius in judicio puniendi sunt mentis dolore, ex quo visuri sunt justos gloriae beatitudinem meruisse. Cunctis videntibus est praecipitandus diabolus, quando sub aspectu omnium bonorum angelorum hominum, cum eis qui de patre ejus erant, igne aeterno mittendus est, dum sublatus fuerit diabolus ut damnetur: multi electi qui in corpore sunt inveniendi, Domino ad judicium veniente, metu concutiendi sunt, videntes tali sententia impium esse punitum; quo terrore purgandi sunt, quia si quid eis ex corpore adhuc peccati remanserit, metu ipso quod dia
Abbreviated transcription (Latin):
onũ ẽ homini semꝑ ante oculos ꝓpria adhibe¬
re delicta sccͣm psalmi sententiã. & peccatũ
meũ ante me ẽ semꝑ. Sicut eñ ñ oportet reminis¬
cere peccati affectũ. sic semꝑ necesse ẽ unũ quenq
suũ indeflendo cõmemorare peccatũ. Apud iꝰtũ
recordatio peccati facit tediũ animi. Qui autẽ luxuriȩ &
tanta recordatio debet esse peccati. ut ea qͦ gessit semꝑ
lacrimans confiteatur. Unde & psalmꝰ dicit. Conuersus sũ
in erupna mea dũ configit᷑ spina. peccatũ meũ cognitũ
feci. dixi ꝓnuncrabo aduersũ me iniusticias meas dño. Su¬
pra enĩ dixerat qm̃ tacui. hoc ẽ ñ sũ confessus. Inuetera¬
uerunt ossa mea dũ clamarẽ totadie. Quid gͦ tacuisse se
penitet. nͥ confessionẽ peccatoꝵ: Quid clamasse se dolet.
nͥ defensionẽ maloꝵ: Sui gͦ peccatoꝵ suoꝵ defensor eoc¬
titit. necesse ẽ ut penitendo accuset: qđ suꝑbiens praue

Expanded text:
onum est homini semper ante oculos propria adhibere delicta, secundum psalmi sententiam: Et peccatum meum ante me est semper . Sicut enim non oportet reminisci peccati affectum, sic semper necesse est unumquemque suum in flendo commemorare peccatum. 2. Apud justum recordatio peccati facit taedium animi. Qui autem luxuriae et tanta recordatio esse debet peccati, ut ea quae gessit semper lacrymis confiteatur. Unde et psalmus dicit: Conversus sum in aerumna, dum configitur spina. Peccatum meum cognitum tibi feci. Dixi: Pronuntiabo adversum me injustitias meas Domino . Supra enim dixerat: Quoniam tacui, hoc est, non sum confessus, inveteraverunt omnia ossa mea, dum clamarem tota die. Quid ergo tacuisse se poenitet, nisi confessionem peccatorum? Quid clamasse se dolet, nisi defensionem malorum? Qui ergo peccatorum suorum defensor exstitit, necesse est ut poenitendo accuset quod superbiens prave
Abbreviated transcription (Latin):
tere nitim᷑. tanto se illȩ magis animo in gerunt: obsce¬
nisq in nob̾ motib abrepunt. S fit hoc ꝓ conditione
mortali. quã meruit primꝰ homo in pȩnã peccati. Dũ
unusquisq diuma illuminatione p̃uenit᷑. statĩ molesti¬
is turpiũ cogitationũ pulsat᷑. S dĩ seruis iudicio timo¬
ris dĩ earũ tep̃tamenta a semet ipso reicit. bonisq con¬
tra obiectis cogitationib turpes asc repellit. Magna ob¬
seruantia circa cordis custodiã adhibenda ẽ: quia aut
bonȩ aut malȩ rei ibi consistit origo. Nã sicut scriptũ
est ex corde exxeunt cogitationes male. Ideoq si priuĩ
malȩ cogitationi resistimꝰ. in lapsũ oꝑis ñ incurrimꝰ.
Non ẽ timendũ sibona malaq in cogitatione ueniant.
s magis głandũ ẽ. si mens mala a bonis intellectu ra¬
tionis discernat. Itẽ nil iuiuat qđ int̾ bonũ & malũ sen¬

Expanded text:
tere nitimur, tanto illae se magis animo ingerunt, obscetere nitimur, tanto illae se magis animo ingerunt, obscenisque in nobis motibus obrepunt. Sed fit hoc pro conditione mortali, quam meruit primus homo in poenam sui peccati. 7. Dum unusquisque divina illuminatione praevenitur, statim molestiis turpium cogitationum pulsatur. Sed Dei servus judicio timoris Dei earum delectamenta a semetipso rejicit, bonisque contra objectis cogitationibus turpes a se repellit. 8. Magna observantia circa cordis est custodiam adhibenda, quia aut bonae, aut malae rei ibi consistit origo, nam, sicut scriptum est: Ex corde exeunt cogitationes malae. . Ideoque si prius pravae cogitationi resistimus, in lapsum operis non incurrimus. 9. Non est timendum si bona malaque in cogitationem veniant; sed magis gloriandum, si mens mala a bonis intellectu rationis discernat. 10. Item nihil juvat quod inter bonum et malum sen
Abbreviated transcription (Latin):
Quãuis & si ab oꝑe malo quisq uacet. ꝓ solius tam̃ pra¬
ue cogitationis malicia ñ erit in nocens. Unde & dñs
ꝑ ysaiã. auferte in qͥt malũ cogitationũ ur̃arũ ab o¬
culis meis. Nonenĩ solũ factis s & cogitationib delin¬
quimꝰ. si eis illicite occurrentib delectem᷑. Sicut uiꝑa
a filiis in utero positis lacerata ꝑimit᷑. ita nos cogita¬
tiones nr̃ę intra nos enutrite ocridunt: & conceptȩ¬
A.
interiꝰ uipereo ueneno consumunt: animãq nr̃am crude¬
ue suggestionib p̃uenire. Iacere autẽ in animo cogitati¬
onẽ nr̃ȩ attinet uoluntati. Illud gͦ ad culpã ñ redigit᷑
istud culpe ꝓpriȩ inputatur. Nã cogitationes illicitas
occurrere demonũ est: cogitationib oblectari ꝑuersis
nrm est. Plerunq fieri solet ut inmunde corporalium
rerũ speties quas didicimꝰ nr̃is mentib opponant᷑. &
nolentes eas cogitemꝰ: quanto q ab eis aciẽ mentis auer¬

Expanded text:
quit, et si ab opere malo quisque vacet, pro solius tamen pravae cogitationis malitia non erit innocens. » Unde Dominus per Isaiam: Auferte, inquit, malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . Non enim solum factis, sed et cogitationibus delinquimus, si eis illicite occurrentibus delectemur: sicut vipera a filiis in utero positis lacerata perimitur, ita nos cogitationes nostrae intra nos enutritae occidunt, et conceptae interius vipereo veneno consumunt, animamque nostram crudevae suggestionibus praeveniri; jacere autem in animo cogitationem nostrae attinet voluntati. Illud ergo ad culpam non redigitur, istud culpae propriae 225 imputatur. Nam cogitationes illicitas occurrere, daemonum est; cogitationibus oblectari perversis, nostrum est. 6. Plerumque fieri solet ut immundae corporalium rerum species, quas didicimus, nostris mentibus opponantur, et nolentes eas cogitemus; quantumque ab eis aciem mentis aver
Abbreviated transcription (Latin):
Admititur in corde suggestione demonũ. delectatione
carnis. consensione mentis: defensione elationis. Com¬
mittit᷑ oꝑe nunc latont̃. nunc palã. nunc consuetudi¬
ne. nũc desꝑatione. Istis gͦ gradib & corde delinquitur.

Expanded text:
r in opere. Admittitur in corde suggestione daemonum, delectatione carnis, consensione mentis, defensione elationis. Committitur in opere, nunc latenter, nunc palam, nunc consuetudine, nunc desperatione. In istis ergo gradibus et corde delinquitur
Abbreviated transcription (Latin):
lantũ modo uos cognoui exe om̃ib nationib terrȩ. Iccir¬
co uisitabo uos suꝑ om̃es iniquitates ur̃as. Qũẽ enim
diligit dr̃is corripit. Flagellat autẽ omnẽ filiũ quem
recipit. Ualde ꝑnecessariũ est iusto in hac uita & uitiis
temptari &e uerberariflagello: ut dũ uitiis pulsat᷑.
de uirtutib ñ suꝑbiat. Dũ uero aut animi aut corporiꝰ
dolore atterit᷑ : a mundi amore retrahitur. Temptari
oportet uistũ. s temp̃tatione plagȩ: ñ tep̃tatione
luacuriȩ. Duriꝰ circa suos ȩlectos in hacuita ds̃ agit.
ut dũ fortiorib flagelli stimulis feruntur: nulla
delectamenta presentis uitȩ delectent: s cȩ lestẽ patriam
ubi certa requies ex pectatur indesinent̃ desiderent. Electõ
uite istiꝰ aduersitate purgari. ut scđm petrũ udiciũ
a domo dĩ incipiat: dũ in hac uita ȩlectos suos ds uidi¬
cii flagello tastigat.¬

Expanded text:
Tantummodo vos cognovi ex omnibus nationibus terrae, idcirTantummodo vos cognovi ex omnibus nationibus terrae, idcirco visitabo super vos omnes iniquitlat omnem filium quem recipit . » Valde necessarium est justum in hac vita vitiis tentari et verberari flagello, ut, dum vitiis pulsatur, de virtutibus non superbiat: dum vero aut animi aut carnis dolore atteritur, a mundi amore retrahatur. Tentari autem oportet justum, sed tentatione plagae, non tentatione luxuriae. Durius circa suos electos in hac vita Deus agit, ut, dum fortioribus flagelli stimulis feriuntur, nulla blectamenta praesentis vitae delectent, sed coelestem patriam, ubi certa requies exspectatur, indesinenter desiderent. Electos hujus vitae adversitate probari, ut secundum Petrum judicium a domo Dei incipiat , dum in hac vita electos suos Deus judicii flagello castigat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ miserationẽ. & malos hic remunerat ꝑ terealẽ clem̃ꝰ¬
tiã. & illuc punit peternã iusticiã. In hac eniita dẽ par¬
cit impiis. & tamen non parcit ȩ lectis: in illa parcit ele¬
ctis. & tam̃ ñ parcit iniquis. ficulosa ẽ securitas in hac
uita maloꝵ. & bonoꝵ dolor tranquillus. Nã iniquiis pͥ
mortẽ dicit᷑ cruciandꝰ. uistꝰ uero dormit post morteni
securꝰ. Non tantũ de corporalib passionib s etiã de spũ¬
alib oportet intelligi. ut quanto quisq aut in corpore
aut in mente flagella sustinet. tanto se in finẽ remu¬
nerari speret. Sepe occulto dĩ iudicio eoctra flagelli
correptionẽ sunt reꝓbi in hoc mundo. dũq multa
dampnabilia cõmisisse uideantũr . despecti tamen adõ
nullo em̃dationis uerbere feriuntur. Plus corripitur fla¬
gella qͥ a dõ diligit᷑ si peccauerit: dicente amos ꝓpħa.

Expanded text:
per miserationem; et malos hic remunerat per temporalem clemenper miserationem; et malos hic remunerat per temporalem clementiam, et illic punit per aeternam justitiam. 6. In hac enim vita Deus parcit impiis, et tamen non parcit electis; in illa parcet electis, non tamen parcet iniquis. 7. Periculosa est securitas in hac vita malorum, et bonorum dolor tranquillus. Nam iniquus post mortem ducitur cruciandus; justus vero dormit post laborem securus. 8. Non tantum de corporalibus passionibus, sed etiam de spiritualibus oportet intelligi, ut quanto quisque aut in corpore aut in mente flagella sustinet, tanto se in fine remunerari speret. 9. Saepe occulto Dei judicio extra flagelli correptionem sunt reprobi in hoc mundo: dumque multa damnabilia commisisse videantur, despecti tamen a Deo, nullo emendationis verbere feriuntur. 10. Plus corripitur flagello, qui a Deo diligitur, si peccaverit, dicente Amos propheta:
Abbreviated transcription (Latin):
irrogat pęnas. ut uerũ sit testimonium
ꝓphete quia ipse ẽ testis & iuidea. Miserere
dnĩe misero ysidoro. indigna agenti & digna patienti.
assidue peccanti. & tua flagella cotidie sustinenti. Or
dinata ẽ miseratio dĩ. quȩ priꝰ hominẽ hic ꝑ flagella
a peceatis emundat. & postea ab eterno supplicio libe¬
rat. Electꝰ enĩ dĩ dolorib uite huiꝰ atteritur. ut ꝑfecti¬
onẽ uitẽ futurȩ lucretur. Hequa quã ds̃ delinquenti
parcet. qm̃ peccatorẽ aut flagello tẽporali ad purga¬
tionẽ ferit. Aut iudicio ęt̃no puniendũ relinquit. aut
ipse inse homo penitendo punit. qđ male admisit. Ac
ꝓinde ẽ qł ds̃ delinquenti ñ parcet. Iusto temporalia fla¬
gella ad ȩterna ꝓficiunt gaudia. Ideoq & iustꝰ in pęnis
gaudere debet. & impiꝰ inꝓsꝑitatib timere debet. Nleq
iusto neq reprobo ds̃ miscdiã & iusticiã subtrabit. Nã
&e bonos hic ꝑ afflictionẽ uidicat. & illuc remunerat

Expanded text:
rrogat poenas; ut verum sit testimonium prophetae: Quia ipse est et testis et judex . Miserere, Domine, misero Isidoro, indigna agenti, et digna patienti, assidue peccanti, et tua flagella quotidie sustinenti. 2. Ordinata est miseratio Dei, quae prius hic hominem per flagella a peccatis emendat, et postea ab aeterno supplicio liberat. Electus enim Dei doloribus hujus vitae atteritur, ut perfectiora vitae futurae lucretur. 3. Nequaquam Deus delinquenti parcit; quoniam peccatorem aut flagello tetionem ferit, aut judicio aeterno puniendum relinquit, aut ipse in se homo poenitendo punit quod male admisit; ac proinde est quod Deus delinquenti non parcit. Justi per temporalia flagella ad aeterna proficiunt gaudia. Ideoque et justus in poenis gaudere, et impius in prosperitatibus timere debet. Neque justo neque reprobo Deus misericordiam et justitiam abstrahit. Nam et bonos hic per afflictionem judicat, et illic remunerat
Abbreviated transcription (Latin):
iniustũ: qđ usto conplacet iudici. Om̃is sapientia sci¬
entia & opimione consistit. Melior ẽ autẽ exc scientia ue-¬
niens ꝗͣ eoc opriratione sententia. Nã illa uera ẽ: istadu¬
bia. Ad maioris culpȩ cumulũ ꝑtinet nescire quẽ ꝗͣ qͥd¬

Expanded text:
injustum quod justo complacet judici. 8. Omnis sapientia ex sciinjustum quod justo complacet judici. 8. Omnis sapientia ex scientia et opinatione consistit. Melior est autem ex scientia veniens quam ex opinatione sententia. Nam illa vera est, ista dubia. 9.
Abbreviated transcription (Latin):
scđm scłmsapiens ẽ: scđ̾m dm̃ stultꝰ ẽ. Unde & ꝓpħa. Stul¬
tus in qͥt factꝰ ẽ om̃is hõ a scientia. Primũ ẽ scientiȩ stu¬
diũ querere dm̃. deinde honestatẽ uitę cũ innocentie
oꝑe. Nullus sapientiã dĩ plene recipit. nͥ qͥ se ab om̃i abstͣ¬
here cura actionũ contendit. Un de & scriptũ ẽ. Sapien¬
tia scribe in tẽpore otii. & qui norat᷑ actu: ipse ꝑcipi¬
et eã. Non ad paruę intelligentiȩ arcẽ ꝑuenisse. qui
scit secreta dĩ penetrare ñ posse. Tunc autẽ recte dm̃cog
quȩdã nescire conuenit. Nullus autẽ in culpa maior
est: ꝗͣ ille qͥ dm̃ nescit. Inuestigationẽ ueri ẽ quere¬
re multoꝵ. s paucoꝵ ẽ inuenire. Ea autẽ qͦ supraho¬
minis intelligentiã st̃. scrutanda ñ st̃. Quicqͥd supͣ
hominis in tellectũ ẽ scrutanidũ ñ ẽ: consilo autẽ di¬
uino reseruandũ ẽ: ut in hoc credat᷑ esse iustũ qđ
c̃uuinę placuerit uoluntati. Non enĩ poterit esse

Expanded text:
m sapiens est, secundum Deum stultus est. Unde et propheta: Stultus, inquit, factus est omnis homo a scientia sua . 3. Primum est scientiae studium quaerere Deum, deinde honestatem vitae cum innocentiae opere. 4. Nullus sapientiam Dei plene recipit, nisi qui se ab omni abstrahere actionum cura contendit. Unde et scriptum est: Sapientia scribae in tempore otii, et qui minoratur actu, ipse percipiet eam . 5. Non ad parvae intelligentiae arcem pervenit, qui scit secreta Dei se penetrare non posse. Tunc autem Deum recte coquaedam nescire convenit. Nullus autem in culpa major est quam ille qui Deum nescit. re, sed paucorum est invenire. Ea autem quae supra hominis intelligentiam sunt, scrutanda non sunt. Quidquid supra hominis intellectum est quaerendum non est. Consilio autem divino reservandum est, ut hoc credatur esse justitia, quod divinae placuerit voluntati. Non enim poterit esse
Abbreviated transcription (Latin):
onfatiet infuturũ cor miserũ iustoꝵ conpassione
cdampnatoꝵ condolendi affectio. ubi tantũ erit sc̃õꝵ
de dĩ contemplatione gaudiũ. ut tristiciȩ nullustri¬
buat᷑ introitꝰ. Sicut cũ cõꝑat᷑ color candidus nigro co¬
lori fit pulchrior. ita &e scõꝵ requies cõꝑata dãpnatio¬
nimaloꝵ: głosior erit.Siciusticia iniusticie. sic uirt
pena. P ost resurrectionẽ sc̃is in carne ꝓmuissa ẽ celorum
ascensio. dicente ad patrem xꝑo. Uolo ut ubi sum ego. & ip¬
sisint mecũ. Si enĩ menbra sũmi capitis sumꝰ. & unus in se

Expanded text:
on faciet in futurum cor miserum justorum ex compassione damnatorum condolendi affectio; ubi tantum erit sanctorum de Dei contemplatione gaudium ut tristitiae nullum tribuat introitum. Sicut comparatus color candidus nigro colori fit pulchrior, ita sanctorum requies comparata damnationi malorum gloriosior erit; sic justitia injustitiae, sic virtus impii poena. Post resurrectionem sanctis in carne promissa est coelorum ascensio, dicente ad Patrem Christo: Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum . Si enim membra capitis sumus, et unus in se
Abbreviated transcription (Latin):
plagis uapulabit multis. Et raceb Scienti inqͥt bonum
& ñ fatienti: peccatũ ẽ illi. Simplicitatẽ cũ ignauia:
uocari stulticiã. simplicitatẽ uͦ cũ prudentia uocari
sapientiã. Utile ẽ multa scire: & recte uiuere. Qd si
utrũq ñ ualemꝰ. meliꝰ ut bñ uiuendi studiũ ꝗͣ multa
sciendi sequam᷑. Non ꝑtinere ad beatitudinẽ conseqͣn¬
dã scientiã rerũ. nec esse beatũ multa scire: s esse
magnũ beate uiuere. Nichil ꝓdesse omnẽ scire pru¬
dentrãcũ ignorantia dĩ. & nichil obesse scientib dm̃
citatẽ aliquid de elem̃tis indigne sentiat: dũ mͦ de
dõ uera ꝓnuntiat. Nã ꝗͣuis de incorporeis corporeis¬
q naturis nequeat qͥsq disputare. beatũ tam̃ illũ
facit uita rectacũ fide.

Expanded text:
multis . Et Jacobus: Scienti bonum et non facienti, peccatum est . 10. Simplicitatem cum ignavia vocari stultitiam, simplicitatem vero cum prudentia vocari sapientiam. 11. Utile est multa scire et recte vivere. Quod si utrumque non valemus, melius est ut bene vivendi studium quam multa sciendi sequamur. 12. Non pertinere ad beatitudinem consequendam scientiam rerum, nec esse beatum multa scire, sed esse magnum beate vivere. 13. Nihil prodesse omnem scire prudentiam cum ignorantia Dei, et nihil obesse scientibus Deucitatem anquam de elementis indigne sentiat, dummodo de Deo vera pronuntiet. Nam quamvis de incorporeis corporeisque naturis nequeat quisque disputare, beatum tamen illum facit vita recta cum fide.
Abbreviated transcription (Latin):
les habeant᷑. Qui tam̃ se ipsos ñ muniunt. s magis
decipiunt. Nescire simplicit̃ ad ignorantiã ꝑtinet. no¬
lusse uͦ scire ad contumacẽ suꝑbiã. Polunitatẽ qͥppe
ꝓpriã dñi uelle nescire. quid aliud ẽ quã uelle dñm
suꝑbiendo contempnere: Nemo gͥ se de ignorantia ea
cuset. quia ds̃ ñ solũ eos iudicat qui a eognitione suare¬
uerentur s etiã & illos qͥ nescierunt: testante eodẽ dño

Expanded text:
les habeantur, qui tamen seipsos non minuunt, sed magis les habeantur, qui tamen seipsos non minuunt, sed magis decipiunt. Nescire simpliciter ad ignorantiam pertinet. Noluisse vero scire ad contumacem superbiam. Voluntatem quippe proprii domini velle nescire quidem aliud quam velle dominum superbiendo contemnere: nemo ignorans Dei ignorantia se excuset, quia Deus non solum eos judicat qui a cognitione sua revertuntur, sed etiam illos qui nescierunt, testante eodem Do
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantia. infirmitate. industria: pericłõ autẽ pęnarũ
diuerso.Ignorantie namq: mͦ peccauit in paradyso eua.
sicut apłs ait. Uir ñ ẽ seductꝰ. mulier autẽ seducta in p̃
uaricationẽ fuit. Ergo eua peccauit ignorant̃. adã uͦ indu¬
stria qͥa ñ ẽ seductꝰ. s sciens prudensq peccauit. Qui uͦ sedu¬
citur. qͥd consentiat euident̃ ignorat. De infirmitate autẽ
petriis deliquit. qͣndo ad metũ in terrogantis ancillȩ xxp̃m
negauit. Unde & post peccatũ amarissime fleuit. Grauiꝰ
ẽ infirmitate ꝗͦ ignorantia quẽ ꝗͣ delinquere. grauiꝰq in¬
dustria quã infirmitate peccare. Industrra nãq peccat.
tẽ. qͥ casu uł p̃cipitatione delinquit. Nequiꝰ autẽ & de in¬
dustria peccant. qͥ ñ solũ ñ bene uiuunt: s adhuc & bene
uiuentes si possunt a ueritate diuertunt. Sunt enĩ qui
ignorant̃ pecant. & sunt qͥ scient̃. Sunt etiã & qui ꝑig
norantiȩ exccusationẽ scire nolunt: ut minꝰ culpabi¬

Expanded text:
ignorantia, infirmitate, industria; periculo autem poenarum diverso. Ignorantiae namque modo peccavit Eva in paradiso , sicut Apostolus ait: Vir non est seductus, mulier autem seducta in pEva peccavit ignorantia, Adam industria, quia non seductus sed sciens prudensque peccavit. Qui vero seducitur quod consentiat, evidenter ignorat. De infirmitate autem Petrus deliquit, quoniam ad metum interrogantis ancillae Christum negavit, et post peccatum amarissime flevit. Gravius enim infirmitate est quam ignorantia quemquam delinquere, graviusque industria quam infirmitate peccare; industria namque peccat tem qui casu vel praecipitatione delinquit. Nequius autem et industria peccant, qui non solum non bene vivunt, sed adhuc bene viventes, si possunt, a veritate divertunt. Sunt enim qui ignoranter peccant, et sunt qui scienter, et sunt etiam et qui pro ignorantiae excusatione scire nolunt, ut minus culpabi
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitã. quã ꝑ contẽ plationis errorẽ mittim gehen¬
nam. Sepe meni ad sũma ab imis erigitur. & sepe
a sũmis ad infima pondere carnis inlinata refle¬
ctitur. Multos ds̃ ex carnalib sua gr̃a uisitat. &
ad contẽ plationis fastigiũ eleuat: multosq a contẽ

Expanded text:
ad vitam, quam per contemplationis errorem mitti in gehenad vitam, quam per contemplationis errorem mitti in gehennam. 11. Saepe mens ad summa ab imis erigitur, et saepe a summis ad infima pondere carnis reclinata reflectitur. 12. Multos Deus ex carnalibus sua gratia visitat, et ad contemplationis fastigium elevat. Multosque a
Abbreviated transcription (Latin):
ma sic esse utilia. ut tam̃ ista humana sint paululũ
nrȩ inligentiȩ necessaria. In actiuȩ uite genere hu¬
mana intentio ꝑ seueranter incedit. In contemplatione
autem sese ꝑ int̾ ualla resumit. quia diuturnitate con¬
templandi lassatur. Uisio animaliũ inezechiele que
ibant ce ñ reuer tebantur. ꝑtinet ad uitę actiuȩ ꝑseue.¬
rantiam. Et iterũ ea animalia qͦ ibant & reuerteban¬
tur. ꝑtinent ad contẽ platiuȩ mensurã. In qͣ dũ quis¬
q intenderit. sua reuerberatꝰ infirmitate reflectit᷑.
atq iterũ renouata intentione ad ea unde descende¬
rat rursus erigitur. Quod fieri in actiua uita ñ po¬
test. dequa si quisq reflectat uł ad modicũ. statĩ
actiua uita &e contemplatiua in homine. Qus gͥ ꝑ cõ¬
templationẽ docebit errorẽ. melius si euellit con¬
templationis occłm seruani sibi unũ uitȩ actualis
obtutum: ut sit illi utilius ꝑ simplicem actionẽ ire

Expanded text:
ma sic esse utilia, ut tamen ista humilia sint paululum ma sic esse utilia, ut tamen ista humilia sint paululum nostrae indigentiae necessaria. 8. In activae vitae genere humana intentio perseveranter incedit; in contemplatione autem sese per intervalla resumit, quia diuturnitate contemplandi lassatur. 9. Visio animalium in Ezechiele, quae ibant, et non revertebantur , pertinent ad vitae activae perseverantiam; et iterum ea animalia, quae ibant et revertebantur, pertinent ad contemplativae vitae mensuram, in qua dum quisque intenderit, sua reverberatus infirmitate reflectitur; atque, iterum renovata intentione, ad ea unde descenderat rursus erigitur. Quod fieri inactiva vita non potest, de qua si quisque reflectat vel ad modicum, statim activa vita et contemplativa in homine. Qui igitur per contemplationem docebit errorem, melius est si evellat contemplationis oculum, servans sibi unum vitae activae obtutum, ut sit utilius illi per simplicem actionem ire