comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reas. Dixitq loch ad eos. Que¬
so domine mi quia ĩuenit ser¬
uus cuus grãm coram de et
fecisti mecũ ut saluares aĩam
meam ⁊ nec possũ in monte
saluari ne forte apprehendat
me malum ⁊moriar: est ciui¬
tas hec uixta ad quam fugere
possum parua et saluabor ĩ ea
Num quid ñ modica est: Et
uiuet anima mea. Dixitq
ad eũ. Ecce etiam ĩ hoc suscepi
preces tuas: ut non subuer¬
tam urbem ꝓ qua locucus es.
festina et saluare ibi: quia nõ
pot̾o facere quicqͣm donec in¬
grediaris illuc. Idcirco ucca¬
tũ. ẽ. nomen urbis illiꝰ: segor
Sol egressus. ẽ super terram et
loch ingressus est segor Igitur
dominus pluit super sodomã ⁊
gomorram sulphur et ignem
a domino de celo: et subu̾tit ci¬
uitates has. et omnẽ circa regi¬
onem uniisos hĩtatores urbi¬
um ⁊ cuncta terre iurentia. Res¬
piciensq uxor eius post se: uer¬
sa ẽ in statuam salis. Abrahã
aute ꝯsurgẽs mane ubi stete¬

Expanded text:
reas. Dixitque Loth ad eos, Quaereas. Dixitque Loth ad eos, Quaeso, Domine mi, quia invenit servus tuus gratiam coram te, et fecisti mecum, ut salvares animam meam, nec possum in monte salvari, ne forte apprehendat me malum, et moriar: Est civitas hic juxta, ad quam possum fugere, parva, et salvabor in ea: numquid non modica est, et vivet anima mea? Dixitque ad eum: Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas, ut non subvertam urbem pro qua locutus es. Festina, et salvare ibi: quia non potero facere quicquam donec ingrediaris illuc. Idcirco vocatum est nomen urbis illius Segor sol egressus est super terram et Loth ingressus est in Segor igitur Dominus pluit super Sodomam et Gomorram sulphur et ignem a Domino de caelo et subvertit civitates has et omnem circa regionem universos habitatores urbium et cuncta terrae virentia respiciensque uxor eius post se versa est in statuam salis Abraham autem consurgens mane ubi stete
Abbreviated transcription (Latin):
a minimo usq ad maximũ: ita
ut ostium inuenire non possẽt
Dixerũt autẽ ad loch. Habes hic
tuors̃ quempiam generum aut
filios aut filias: Om̃s qui tiu
sũt: educ de urbe hac. Delebimus
enim locũ istĩt eo qd̃ increuerit
clamor eorũ coram domino qͥ
misit nos ut perdamꝰ illos. Eg̾s
neros suos qui accepturi erant
filias eiꝰ et dixit. Siirgite et e¬
gredimini de loco isto: quia de¬
lebit dominꝰ cuutate hanc. Et
uisus. ẽ eis: quasi ludens lo¬
qui. Cumq eẽt mane: cogebãt
eũ angeli dicentes. Surge et
tolle uxorẽ tuam. et duas fili¬
as quas hẽs: ne et tu pariter
pereas ĩ scelere ciuitatis. Dissi¬
mulante illo: apprehenderũt
manũ eiꝰ et manũ uxoris ac
duarum filiarũ eiꝰ eo qd par¬
ceret dominꝰ illi. et eduxerunt
eũ posuerũtq extra ciuitatẽ.
Salua animã tuam. Noli res
picere post tergum nec stes in
om̃i circa regione. sed ĩ monte
saluũ te fac: ne et tu simul pe¬

Expanded text:
a minimo usque ad maximum, ita a minimo usque ad maximum, ita ut ostium invenire non possent. Dixerunt autem ad Lot: Habes hic tuorum quempiam? generum, aut filios, aut filias, omnes, qui tui sunt, educ de urbe hac: delebimus enim locum istum, eo quod increverit clamor eorum coram Domino, qui misit nos ut perdamus illum  neros suos qui accepturi erant filias eius et dixit surgite egredimini de loco isto quia delebit Dominus civitatem hanc et visus est eis quasi ludens loqui cumque esset mane cogebant eum angeli dicentes surge et tolle uxorem tuam et duas filias quas habes ne et tu pariter pereas in scelere civitatis dissimulante illo adprehenderunt manum eius et manum uxoris ac duarum filiarum eius eo quod parceret Dominus illi et eduxerunt eum posueruntque extra civitatem alva animam tuam noli respicere post tergum; nec stes in omni circa regione, sed in monte salvum te fac, ne et tu simul pe
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ. Ingressisq domsĩ eiꝰ: fecit
ꝯuiuium. Coxit azima: et come¬
derunt. Prius aute qͣm irent cu¬
bitũ: uiri ciuitatis uallauerũt
domũ a puero usq ad senem.
omis populus simul. uocaue¬
runtq loch: et dixerunt ei ubi
sunt uiri qui introierũt ad te
nocte: Edue illos huc: ut cognoᷤ¬
camus eos. Egressus ad eos loth:
post tergum accludens ostium
ait. Nolite queso frẽs mei: no¬
lite boc malũ facere. Habeo du¬
as filias: que nec dum cogno¬
uerunt uirũ. Ediicam eas
ad uos et abutimini eis sicut¬
uobis placiierit: dummodo ui¬
ris istis nichil mali faciatis.
qr ingressi sunt fb̃ umibra ct
minis mei. At illi dixerũt. Re¬
cede illuc. Et riirsus. Ingressus
es inquiunt ut aduena ⁊ nũ¬
quid ut iudices: Te ergo ip̃m
magis qͣm hos affligemus. Uini
rent fores: et ecce miser̃t manũ
uiri et introduxerũt ad se loch.
Clauserũtq ostium ⁊ et eos qui
erant foris percusserũt cecitate

Expanded text:
ad eum: ingressisque domum illius fecit ad eum: ingressisque domum illius fecit convivium, coxit azyma, et comederunt. Prius autem quam irent cubitum, viri civitatis vallaverunt domum a puero usque ad senem, omnis populus simul. Vocaveruntque Losunt viri qui introierunt ad te nocte? Educ illos huc, ut cognoscamus eos. Egressus ad eos Loth, post tergum occludens ostium, ait, Nolite, quaeso, fratres mei, nolite malum hoc facere; habeo duas filias, quae necdum cognoverunt virum; educam eas ad vos, et abutimini eis, sicut placuerit vobis: dummodo viris istis nihil faciatis mali, quia ingressi sunt sub umbraculum culminis mei. At illi dixerunt: Recede illuc. Et rursus: ingressus es, inquiunt, ut advena; numquid ut judices? te ergo ipsum magis quam hos affligemus. Vimqurent fores. Et ecce miserunt manum viri, et introduxerunt ad se Lot, clauseruntque ostium, et eos, qui erant foris, percusserunt caecitate
Abbreviated transcription (Latin):
sumq locutus ẽ ad eum. Si aũt
quadraginta fuerint inuenti
quid facies: Ait slon ꝑcuciam
ppter quadraginta. Ne quesoĩqͥt
indigneris domine si loquar.
Quid si ibi inuenti fuerint tri¬
ginta: Respondit. Non faciam:
si muenero ibi triginta. Quia
semel ait cept: loquar ad domi¬
nũ meũ. Quid si ibi inuenti
fuerint uiginti: Dixit. Non ĩt¬
ficiam ꝓpter uiginti. Obsetro
inquit ne irascaris domine. si lo¬
quar adhuc semel. Quid si ibi ĩ¬
uenti fuerint deceme. Dixit. Non
delebo ꝓpter decẽ. Abiit dñs post¬
qͣm cessauit loqui ad ab̾raham.
et ille resisus ẽ in locum suũ
Eneruntq duo in ¶A¬
angeli sodomam ues¬
pere: sedente loth ĩ fo¬
rib ciuitatis. Qui cum uidis¬
set eos ⁊ surrexit et iuit obuiã
eis a dorauitq ꝓnus ĩ t̾rã: et¬
dixit Obsetro domini: delmna¬
te in domum pueri ut̃i et ma¬
mane proficiscimini in uiam
ur̃am Qui dixerũt. Minime:
sed in platea manebimus. Cõ¬
pulit illos oppido: ut diuerterẽt

Expanded text:
sumque locutus est ad eum: Sin autem quadraginta inventi fuerint, quid facies? Ait: Non percutiam propter quadraginta. Ne, quaeso, inquit, indigneris, Domine, si loquar: Quid si inventi fuerint ibi triginta? Respondit: Non faciam, si invenero ibi triginta. Quia semel, ait, coepi, loquar ad Dominum meum: Quid si inventi fuerint ibi viginti? Dixit: Non interficiam propter viginti. Obsecro, inquit, ne irascaris, Domine, si loquar adhuc semel: Quid si inventi fuerint ibi decem? Et dixit: Non delebo propter decem. Abiit Dominus, postquam cessavit loqui ad Abraet ille reversus est in locum suum. Veneruntque duo angeli Sodomam vespere, sedente Lot in foribus civitatis. Qui cum vidisset eos, surrexit et ivit obviam eis; adoravitque pronus in terram dicens: Obsecro, Domine, declinate in domum pueri vestri, et mamane proficiscemini in viam vestram. Qui dixerunt: Minime, sed in platea manebimus. Compulit illos oppido ut diverterent
Abbreviated transcription (Latin):
amoueamus lapidem de ore
puterut adaquemus greges
Adhuc lquebant᷑: et ecce ra¬
chel ueniebat cum ouibz pa¬
cris sui. Nam gregem ip̃a pas¬
cebat. Quam cũ uidiss iacob.
et sciret ꝯsobrinam suam o¬
uesq laban auimculi sui.
amouit lapidem quo pute¬
us claudebat᷑: et adaquato
grege osculatus . ẽ. eam. Ele¬
uataq uoce flenit: et indi¬
cauit ei qd̃ frater. ẽẽt pr̃is eiꝰ.
et filius rebecce. At ilia festi¬
nans: nuntiauit patͥ suo.
Qui cũ audiss uenisse ia¬
cob filiũ sororis sue: cucur

Expanded text:
amoveamus lapidem de ore amoveamus lapidem de ore putei, ut adaquemus greges. Adhuc loquebantur, et ecce Rachel veniebat cum ovibus patris sui: nam gregem ipsa pascebant. Quam cum vidisset Jacob, et sciret consobrinam suam, ovesque Laban avunculi sui: amovit lapidem quo puteus claudebatur. Et adaquato grege, osculatus est eam: elevataque voce, flevit, et indicavit ei quod frater esset patris ejus, et filius Rebeccae: at illa fe tinans nunciavit patri suo. Qui cum audisset venisse Jacob filium sororis suae, c
Abbreviated transcription (Latin):
domũ pris mei⁊ erit michi
dominus ĩ deũ et lapis iste
quem erexi in titulum uoca¬
bitur domus dei: cunctorũq
que dedis mͥ decimas offerã tͥ
Rofectus er¬
go iacob: uenit in t̾¬
ram orientalem. Et
uidit puteum ĩ agro: tresq
gͣges ouiũ accubantes iut eũ
Nam ex illo adaquabãt᷑ peco
ra: et os eiꝰ grandi lapide clau¬
debatur. Morisq erat ut cunc¬
tis ouib congregatis deuoi¬
uerent lapidem: et refectis
gregibz rursus super os pu¬
dei ponerẽt. Dixitq ad pasto¬
res. Fratres unde estis: Qui
responderũt. De aran. Quos ĩ¬
terrogans. numquid ait nos¬
tis laban filium nachor: Oix¬
erunt Nouimꝰ. Sanus ne est
inquit: Ualet inqͥuñ. Et ec¬
ce rachel filia eiꝰ uenit cum
grege suo. Dixitq iacob. Ad¬
huc multũ diei superest. nec
ẽ tempus ut reducantur ad
caulas greges. Date ante po¬
tum ouib: et sic ad pastum
eas reducite. Qui responde¬
runt. Non possumus: donec
om̃ia pecora congregentur. et

Expanded text:
domum patris mei erit mihi domum patris mei erit mihi Dominus in Deum et lapis iste quem erexi in titulum vocabitur Domus Dei cunctorumque quae dederis mihi decimas offeram tibi profectus ergo Iacob venit ad terram orientalem et vidit puteum in agro tresque greges ovium accubantes iuxta eum namra, et os ejus grandi lapide claudebatur. Mosque erat, ut cunctis ovibus congregatis devolverent lapidem, et refectis gregibus rursus super os putei ponerent. Dixitque ad pastores: Fratres, unde estis? Qui responderunt: De Aran. Quos interrogans, Nunquid, ait, nostis Laban filium Nachor? Dixerunt: Novimus. Sanusne est? inquit: Valet, inquiunt: ecce Rachel filia ejus venit cum grege suo. Dixitque Jacob: Adhuc multum diei superest, nec est tempus ut reducantur ad caulas greges: date ante potum ovibus, et sic ad pastum eas reducite. Qui responderunt: Non possumus, donec omnia pecora congregentur, et
Abbreviated transcription (Latin):
nixum scale dicentẽ .sͥ. Ego
sum dñs deus abrahã patͥs
tui: et deus ysaac Terram ĩ
eN
qua dormis tibi dabo et semi¬
ni tuo: eritq semen tuũ qͣsi
pulius t̾re. Dilataberis ad ori¬
ente et occidentẽ. et septemtrio¬
nem. et meridiem ⁊ et bene¬
dicent᷑ in te et ĩ semine tuo
cuncte trib t̾re: et ero custos
tuus quocumq perrexeris. et
rediicam te ĩ terram hano.
nec dimittam nisi comple¬
uero uniuersa que dixi Cũ¬
q euigilass ia cob de sompno:
ait. Ulere dñs .ẽ. in loco isto: ⁊¬
ego nesciebam. Pauensq qͣm
fribilis. ẽ. inquit locus iste.
Non ẽ hic aliud nisi domus
d̾i. et porta celi. Surgens ergo
mane tulit lapidem. quem
supposuerat capiti suo. et erex¬
it ĩ titulum: fundens oleum
desuper. Appellauitq nomen
urbis bethel: que prĩ luza uo¬
cabatur. Uouit etiam uotũ
dicens Si fuerit deus mecũ
chi panem ad uescendum. et
uestimentũ ad induendum.
reuersusq fuero peospere ad

Expanded text:
nixum scalae dicentem sibi: Ego nixum scalae dicentem sibi: Ego sum Dominus Deus Abraham patris tui, et Deus Isaac: Terram, in qua dormis, tibi dabo et semini tuo. Eritque semen tuum quasi pulvis terrae: dilataberis ad Occidentem, et Orientem, Septentrionem, et Meridiem: et benedicentur in te et in semine tuo cunctae tribus terrae. Et ero custos tuus quocumque perrexeris, et reducam te in terram hanc: nec dimittam nisi complevero universa quae dixi. Cumque evigilasset Jacob de somno, ait: Vere Dominus est in loco isto, sciebam. Pavensque, Quam terribilis, inquit, est locus iste! non est hic aliud nisi domus Dei et porta coeli. Surgens ergo Jacob mane tulit lapidem quem supposuerat capiti suo, et erexit in titulum, fundens oleum desuper. Appellavitque nomen urbis Bethel, quae prius Luza vocabatur. Vovit etiam votum, dicens: Si fuerit Deus mecum,hi panem ad vescendum, et vestimentum ad induendum, reversusque fuero prospere ad
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ysaac: profectus peruenit ĩ
mesopotamiam syrie ad la¬
ban filium bathuel syri fra¬
trem rebecce matͥs sie. Ulidẽs
aute es au qd benedixiss pat̾
suus iacob. et misisset eũ ĩ meso¬
potamiam syrie. ut inde uxorẽ
duceret⁊ et qd̾ post benedictio¬
nem precepissz ei dicens. Non ac¬
cipies ꝯiugem de filiab cha¬
naan: qd̃q obediens iacob pa¬
rentib iss in syriam probans
quoq qd̃ non libenter aspicȩ¬
ret filias chanaan pater su¬
us: iuit ad ysmaelem et dux¬
it uxorẽ absq hiis quas priꝰ
habebat melech filiam isma¬
el filii abraham sororem na¬
baioth. IG̃itur egressus iacob
de bersabee: pergebat aran. Cũ¬
et uellet in eo requiescere post
solis occubitũ: tulit de lapidi
b qui lacebant et supponens
capici suo dormiuit ĩ eodem
loco. Uiditq ĩ sompnis scalã
stantẽ super t̾ram. et cacumẽ
eiꝰ tangens celum: angelos
qͦqr dei ascendentes et descen¬
dentes per eam. et dominũ in¬

Expanded text:
eum Isaac profectus venit in eum Isaac profectus venit in Mesopotamiam Syriae ad Laban filium Bathuel Syri fratrem Rebeccae matris suae videns autem Esau quod benedixisset pater suus Iacob et misisset eum in Mesopotamiam Syriae ut inde uxorem duceret et quod post benedictionem praecepisset ei dicens non accipies coniugem de filiabus Chanaan quodque oboediens Iacob parentibus isset in Syriam probans quoque quod non libenter aspiceret filias Chanaan pater suus ivit ad Ismahelem et duxit uxorem absque his quas prius habebat Maeleth filiam Ismahel filii Abraham sororem Nabaioth igitur egressus Iacob de Bersabee pergebat Haran cumet vellet in eo requiescere post solis occubitum tubus qui jacebant, et supponens capiti suo, dormivit in eodem loco. Viditque in somnis scalam stantem super terram, et cacumen illius tangens coelum: angelos quoque Dei ascendentes et descendentes per eam, et Dominum in
Abbreviated transcription (Latin):
ciata sunt hec rebecce. Que
mittẽs: et uocans iacob filiũ
suũ dixit ad eũ. Ecce esau fr̃
tuus: minat᷑ ut occidat te
es: donec requiescat furor fr̃is
tui: et cesset ĩdignatio eiꝰ o
bliuiscaturq eorũ que fecis¬
ti ĩ eũ. Postea mittam et ad¬
ducam te inde huc Curutro¬
q orbabor filio ĩ una die: Dix̃
quoq rebecca ad ysaac. Tedet
me uite mee: ꝓpt̾ filias hech
Si acceperit iacob uxorem de
styrpe huĩ t̾re: nolo uiuere.
ocauit itaq ¶Ail
ysaac iacob. et bene¬
dixit precepitq ei di¬
cens. Noli accipere ꝯuigem
de genere chanaair: S uade
et proficiscere ĩ mesopotami¬
am syrie ad domũ bathuel pa¬
tris matris tue. et accipe cibi
inde uxorem de filiab laban
auinculi cii. Peus autem
om̃ipotens benedicat trbi et
crescere te faciat atq multi¬
plicet ut sis in curbas popu¬
lorũ⁊ et det tibi benedictiones
abraham et semini cuo. post
te: ut possideas t̾rã peregrina¬
tionis cue quam pollicitus
ẽ auo tiio. Cumq dimisiss

Expanded text:
ec Rebeccae, quae mittens et vocans Jacob, filium suum, dixit ad eum: Ecce Esau frater tuus minatur ut occidat te.os, donec quiescat furor fratris tui, et cesset indignatio ejus, obliviscaturque eorum quae fecisti in eum: postea mittam, et adducam te inde huc. Cur utroue orbabor filio in una die dixit quoque Rebecca ad Isaac taedet me vitae meae propter filias Heth si acceperit Iacob uxorem de stirpe huius terrae nolo vivere vocavit itaque Isaac Iacob et benedixit praecepitque ei dicens noli accipere coniugem de genere Chanaan sed vade et proficiscere in Mesopotamiam Syriae ad domum Bathuel patrem matris tuae et accipe tibi inde uxorem de filiabus Laban avunculi tui Deus autem omnipotens benedicat tibi et crescere te faciat atque multiplicet ut sis in turbas populorum et det tibi benedictiones Abraham et semini tuo post te ut possideas terram peregrinationis tuae quam pollicitus est avo tuo cumque dimisisset
Abbreviated transcription (Latin):
uocatis multis amicoꝵ tur¬
bis ad ꝯuiuiũ: fecit nupcias
Et uespere lyam filiam suam
introduxit ad eũ: dans ancu¬
lam fiue zelpham nomine.
Ad quam cũ ex more iacob
fuiss ingressus: facto ma¬
ne uidit lẏam. et dixit ad
socerum suum. Quid. ẽ. qd̾
facere uoluisti: Nonne ꝓ ra¬
chel seruiui tͥ: Quare li am¬
imposiusti mͥ: Respondit la¬
ban. Non ẽ in loco nr̃o ꝯsue¬
cudinis: ut minores ante
tradamus ad nupcias. Im¬
ple ebdomadã dierũ huiꝰ co¬
pule: et hanc quo dabo tibi
pro opere quo seruit᷑us es mͥ
septẽ alus annis. Adquieuit
placito. et ebdomada transac¬
ta rachel duxit uxorẽ: cui pat̾̃
seruam balam dederat. Tan¬
demq potitꝰ optatis nupciis
amorẽ sequentis priori pre¬
tulit: seruiens apd̃ eũ septẽ

Expanded text:
 turbis ad convivium, fecit nuptias. Et vespere filiam suam Liam introduxit ad eum, dans ancillam filiae Zelpham nomine. Ad quam cum ex more Jacob fuisset ingressus, facto mane vidit Liam: et dixit ad socerum suum: Quid est quod facere voluisti? nonne pro Rachel servivi tibi? quare imposuisti mihi? Respondit Laban: Non est in loco nostro consuetudinis ut minores ante tradamus ad nuptias imple ebdomadem dierum huius copulae et hanc quoque dabo tibi pro opere quo serviturus es mihi septem annis aliis adquievit placito et ebdomade transacta Rahel duxit uxorem cui pater servam Balam dederat tandemque potitus optatis nuptiis amorem sequentis priori praetulit serviens apud eum septem
Abbreviated transcription (Latin):
quadragenarĩ duxit uxores
uidich filiam beeri hechei. et
basemath filiam helam eius¬
dem loci: que ambe offenderãt
animũ ysaac et rebecce
cculi ei̾: et uidere nõ
poterat. uocauitq esau filiũ
suũ maiorẽ: et dixit ad eũ fĩ¬
li mi. Qui respondit. Adsum.
Ciu pater. Uides inquid qd se¬
nuerim et ignorem diem
mortis mee: Sume arma
cua pharetrã et arcum: et
egredere foras. Cumq uena¬
tualiquid apprehendis. fac mͥ
inde pulmentũ sicut uelle
me nosti et affer ut comedã:

Expanded text:
quadragenarius duxit uxores, quadragenarius duxit uxores, Judith, filiam Beeri Hethaei, et Basemath, filiam Elon ejusdem loci, quae ambae offenderant animum Isaac et Rebeccaeoculi ejus, et videre non poterat: vocavitque Esau filium suum majorem, et dixit ei: FiliCui pater, Vides, inquit, quod senuerim, et ignorem diem mortis meae. Sume arma tua, pharetram et arcum, et egredere foras. Cumque venatu aliquid comprehenderis, fac mihi inde pulmentum, sicut velle me nosti, et affer, ut
Abbreviated transcription (Latin):
co in bersabee: ubi apparuit
ei domnꝰ in ip̃a nocte dicẽs.
Ego sum deus abrahant pr̃is
tui. Noli timere quia tecum
sum: et benedicam tibi et ml¬
tiplicabo semen tuũ ꝓpt̃ ser¬
uũ meũ abraham. Itaq edi¬
ficauit ibi altare: et iuccato
nomine donuni extendit ta¬
bernaculum. precepitq ser¬
uis sius: ut foderent pute¬
um. Ad quem locũ cum ue¬
nissent de geraris abimelech.
phicol dux militum: locutꝰ
ẽ eis ysaac Qͥd uenistis ad me
hominẽ quẽ odistis et expulis¬
tis a uob̃. Qui responderũt.
dus ut non facias nobis qͥc¬
qͣm malis sicut et nos nichil
tuoꝵ attigimus nec fecimus
qd̃ te lederet: sed cum pace
dimisimus auctum bene¬
dictione domini. fecit ergo
eis ꝯuiuisi et post cibum ⁊
potum. surgentes mane iu¬
sitq eos ysaac pacifice ĩ locũ
ciantes ei de putͤo quem fode¬
rant atq dicentes. Inuenimꝰ
aquam. Unde appellauit eum
abundantiam: et nomen ur¬
bi impositũ ẽ. bers abee usq
ĩ presentẽ diem. Esau uero

Expanded text:
rsabee, ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte, dicens: Ego sum Deus Abraham patris tui, noli metuere, quia tecum sum, et benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum propter servum meum Abraham. Itaque aedificavit ibi altare, et invocato nomine Domini, extendit tabernaculum: praecepitque servis suis ut foderent puteum. Ad quem locum cum venisset de Geraris, Abimelech, Phichol, dux militum, locutus est eis Isaac: Quid venistis ad me, hominem quem odistis, et expulistis a vobis? Qui responderunt: dus, ut non facias nobis quidquam mali, sicut et nos nihil tuorum attigimus, nec fecimus quod te laederet: sed cum pace dimisimus auctum benedictione Domini. Fecit ergo eis convivium, et post cibum et potum, surgentes mane, jusitque eos Isaac pacifice in locum tiantes ei de puteo quem foderant, atque dicentes: Invenimus aquam. Unde appellavit eum, Abundantiam, et nomen urbi impositum est Bersabee, usque in praesentem diem. Esau vero
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm expleti sunt dies mensis
unius: dixit ei Non quia fra¬
ter meus es gratis gratis ser¬
uies michi: Sic quid mer¬
cedis accipias. Habebat ue¬
ro duas filias. Nomen maio¬
ris lia: Mmor uero applłaba¬
tur rachel Sed lia lippis erat
cculis: rachel decora facie et
uenusto aspectu. Quam di¬
ligens iacob. ait Seruiam
tibi ꝓ rachel filia tua mino¬
re: septem annis. Respondit
laban. Meluis. ẽ ut eam ti
bi dem: qͣm uiro alt̾i. Mane
apd̃ me. Seruiuit igit᷑ iacob
pro rachel septẽ annis: et ui¬
debantur illi dies pauci pre
amoris magnitudine Dix̃q
ad laban. Da mͥ uxorẽ meã:

Expanded text:
quam impleti sunt dies mensis unius, divit ei: Num quia frater meus es, gratis servies mihi? Dic ergo quid mercedis accipies? Habebat vero duas filias, nomen majoris Lia, minor appellabatur Rachel. Sed Lia lippis erat oculis, Rachel decora facie, et venusto aspectu. Quam diligens Jacob, ait: Serviam tibi pro Rachel filia tua minore septem annis. Respondit Laban: Melius est ut tibi eam dem, quam viro alteri; mane apud me. Servivit igitur Jacob pro Rachel septem annis, et videbantur illi pauci dies prae amoris magnitudine. Dixitque ad Laban: Da mihi uxorem mea
Abbreviated transcription (Latin):
tu magno fleret: motus ysaac
dixit ad eum In pinguedine
terre et ĩ rore celi desuper. erit be¬
ne dc̃o tua. Uiues gladio: et fra¬
tri tuo seruies Tempusq ueni¬
et: cum excucias et soluas iu¬
gum eiꝰ de ceruicib tuis. Ode¬
rat ergo semper esau iacob: ꝓ
benedcone qua benedixerat ei
pater. Sixitq ĩ corde suo. ueni¬
ent dies luctus patͥs mei: et ce¬

Expanded text:
t motus Isaac dixit ad eum in pinguedine terrae et in rore caeli desuper erit benedictio tua vives gladio et fratri tuo servies tempusque veniet cum excutias et solvas iugum eius de cervicibus tuis oderat ergo semper Esau Iacob pro benedictione qua benedixerat ei pater dixitque in corde suo veniant dies luctus patris mei ut
Abbreviated transcription (Latin):
bitaretq ibi: rursus fodit a¬
lios puteos. quos foderant ser¬
ui prĩs sui abraham. et qͦs
illo mortuo olim obstruxe¬
rant phylistiim. Appellauit¬
q eos isdem nominib: quib
ante pat̾ uocauerat. Foderũt
in corrente: et repperer̃t a qͣm
uiuam. Sed et ibi uirgium
fuit pastorũ gerare adu̾sus
pastores ysaac: dicentiũ. Nos¬
tra. ẽ aqua. Quam obrem
nomen putei ex eo qd̃ accide¬
rat: uocauit calumpniam
Fod̾unt et aliũ: et pro illo qͦq
rixati sunt. Appellauitq eũ
mimicicias. ꝓfectus inde fo¬
dit aliũ puteum: pro quo
non ꝯtenderũt. Itaq uocauit
nomen illiꝰ lacitudo dicens.
Nunc dila tauit nos domi¬
nus: et fecit crescere super t̾¬

Expanded text:
bi: rursumque fodit alios puteos, quos foderant servi patris sui Abraham, et quos, illo mortuo, olim obstruxerant Philisthiim: appellavitque eos iisdem nominibus quibus ante pater vocaverat. Foderuntque in Torrente et repererunt aquam vivam. Sed et ibi jurgium fuit pastorum Gerarae adversum pastores Isaac, dicentium: Nostra est aqua: quam ob rem nomen putei ex eo quod acciderat, vocavit Calumniam. Foderunt et alium, et pro illo quoque rixati sunt, appellavitque eum, Inimicitias. Profectus inde fodit alium puteum, pro quo non contenderunt, itaque vocavit nomen ejus, Latitudo, dicens: Nunc dilatavit nos Dominus, et fecit crescere super t
Abbreviated transcription (Latin):
la cibos sicut nouerat uelle
patrem illius: et uestibz esau
ualde bonis quas ap̃ se hẽbat
domi. induit eũ pelliculas q
hedorum circum dedit manib:
et colli nuda ꝓtexit. Declitq
pulmentum: et panes ques
cyxerat tradidit. Quib illa¬
tis: dixit. Pater mi. At ille
respondit. Audio. Quis es tu

Expanded text:
velle patrem illius et vestibus Esau valde bonis quas apud se habebat domi induit eum pelliculasque hedorum circumdedit manibus et colli nuda protexit dedit pulmentum et panes quos coxerat tradidit quibus inlatis dixit pater mi et ille respondit audio quis tu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̃ eius pulchritudinẽ. Cum¬
q pertransissent dies pluri¬
mi. et ibidem moraretur: pro¬
spiciens ab ymelech rex palesti¬
norum per fenestram uidit
eum iocantẽ cum rebecca uxo¬
re sua. Et accersito. ait. ꝑspicu
um ẽ: qd̃ uxor tua sit. Cur mẽ¬
titus es sororem tuam eẽ: Res¬
pondit Timur ne morerer ꝓp¬
ter eam. Dixitq abymelech.
Quare imposusti nobis: Po¬
tuit coire quispiam de populo
cũ uxore tua:. et indixeras su¬
per nos grande peccatũ. Prece¬
pitq om̃i populo dicẽs Qui
tetigerit hominis huius uxo¬
rem: morte moriet᷑. Seuit autẽ
ysaac in terra illa: et inuenit
ĩ ip̃o anno centuplum. Sene¬
dixitq ei dominus. et locupletat᷑
est homo: et ibat proficiens at¬
q succrescẽs donec uehementer¬
magnus effectus. ẽ Habuit
quo possõnem ouium et ar¬
mentoꝵ: et fanulie plurimũ.
Ob hoc inuidentes ei palestint
om̃s putees ques foderant ser¬
ui pr̃is eius abraham illo tẽ¬

Expanded text:
propter illius pulchritudinem cumpropter illius pulchritudinem cumque pertransissent dies plurimi et ibi demoraretur prospiciens Abimelech Palestinorum rex per fenestram vidit eum iocantem cum Rebecca uxore um est quod uxor tua sit, cur mentitus es eam sororem tuam esse? Respondit: timui ne morerer propter eam. Dixitque Abimelech: Quare imposuisti nobis? potuit coire quispiam de populo cum uxore tua, et induxeras super nos grande peccatum. Praecepitque omni populo, dicens: Qui tetigerit hominis hujus uxorem, morte morietur. Sevit autem Isaac in terra illa, et invenit in ipso anno centuplum: benedixitque ei Dominus. Et locupletatus est homo, et ibat proficiens atque succrescens, donec magnus vehementer effectus est: habuit quoque possessiones ovium et armentoOb hoc invidentes ei Philistini, omnes puteos, quos foderant servi patris illius Abraham, illo tem
Abbreviated transcription (Latin):
medit. et bibit. et abiit:par¬
uipendens qd̃ primogenita
uendidis
Rca aut̃e fame super
erxam post eam st̾ili¬
tatẽ que acciderat ĩ
dieb abraham: abiit ysaac ad
abimelech regem palestinoꝵ
in gerara. Apparuitq ei domi¬
nus:et ait. Ne descendas in e¬
gyptum sed quiesce in terra
quam dixero tibi et peregri¬
nare ĩ ea: eroq tecũ et benedi¬
cam tͥ Tibi enim et semini
tuo dabo untuersas regiones
has. ꝯplens iuramentum qd̾
spopondi abraham patͥ tuo:
et multiplicabo semen cusi¬
sicut stellas celi: daboq poste¬
ris cius uniuersas regiones
has. Et benelicentur ĩ semine
tuo om̃s gentes terre: eo qd̾ o¬
bedierit abraham uoci mee et
custodierit precepta et manda¬
ta mea et cerimonias. legesq
seruauerit. Mansit itaq ysa¬
ac in geraris. Qui cũ interro¬
garetur a uiris loci illius suꝑ
uxore sua: respondit. Soror mea
ẽ Timierat .N. confiteri qd̾
sibi sociata eẽt ꝯiugio: repu¬
tans neforte interficerẽt eum

Expanded text:
medit et bibit et abiit parmedit et bibit et abiit parvipendens quod primogenita vendidisset orta autem fame super terram post eam sterilitatem quae acciderat in diebus Abraham abiit Isaac ad Abimelech regem Palestinorum in Gerara apparuitque ei Dominus et ait ne descendas in Aegyptum sed quiesce in terra quam dixero tibi et peregrinare in ea eroque tecum et benedicam tibi tibi enim et semini tuo dabo universas regiones has conplens iuramentum quod spopondi Abraham patri tuo et multiplicabo semen tusicut stellas caeli daboque posteris tuis universas rehas, et benedicentur in semine tuo omnes gentes terre, eo quod oboedierit Abraham voci meae et custodierit praecepta et mandata mea et caerimonias legesque servaverit mansit itaque Isaac in Geraris qui cum interrogaretur a viris loci illius super uxore sua respondit soror mea est timuerat enim confiteri quod sibi esset sociata coniugio reputans ne forte interficerent eum
Abbreviated transcription (Latin):
seruiet minori. Iam tempus
pariẽdi aduen̾at ⁊ ecce gemini ĩ
utero eiꝰ reperti sũt. Qui primꝰ
egressus est rufus erat. et totꝰ
in morem pellis hyspidꝰ. Uora¬
tumq ẽ nomen eiꝰ esau. ꝓti¬
nus alter egrediens plantã
frĩs tenebat manu: et idcirco
applłauit eũ iacob. Sexage¬
narius erat ysaac: quando
nati sũt paruuli. Quib ad¬
ultis: factus ẽ esau uir gna¬
rus uenandi. et homo agri¬
cola. Iacob autẽ uir simplex
habitabat ĩ tabernaculis. Isa¬
ac amabat esau eo qd de ue¬
nationib illiꝰ uesceretur: et
rebecca diligebat lacob. Coxit
autem iacob pulmentum.
Ad quem cum ueniss esau
lassus de agro atti Da michi de
coctione hacirufa: qͥa oppido las¬
sus sum. Quam ob cãm uo¬
catum est nomen eiꝰ edom
Cui dixit iacob. Uende mͥ pri¬
mogenita tua. Iue respondit
En morior quid mͥ ꝓderuq̃
primogenita: Ait iacob. Iura
ergo michi. Iurauit esau. et
uendit primogenita. Et sic ac¬
cepto pane. et lentis edulio co¬

Expanded text:
serviet iam tempus pariendi venerat et ecce gemini in utero repperti sunt qui primus egressus est rufus erat et totus in morem pellis hispidus vocatumque est nomen eius Esau protinus alter egrediens plantam fratris tenebat manu et idcirco appellavit eum Iacob sexagenarius erat Isaac quando nati sunt parvuli quibus adultis factus est Esau vir gnarus venandi et homo agricola Iacob autem vir simplex habitabat in tabernaculis Isaac amabat Esau eo quod de venationibus illius vesceretur et Rebecca diligebat Iacob coxit autem Iacob pulmentum ad quem cum venisset Esau de agro lassus ait da mihi de coctione hac rufa quia oppido lassus sum quam ob causam vocatum est nomen eius Edom cui dixit Iacob vende mihi primogenita tua ille respondit en morior quid mihi proderunt primogenita ait Iacob iura ergo mihi iuravit Esau et vendidit primogenita et sic accepto pane et lentis edulio co
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ cornib. Quem assumens:
obculit holocaustũ pro filio.
Appllauitq nomen loci illiꝰ:
dñs uidet. Unde usq hodie di¬
citur: in monte dominꝰ uide¬
bit. Uocauit aute angelus do¬
mini abraham scd̃o de celo di¬
cens. ꝑ memet ip̃m iuraui
dicit dominꝰ quia fecisti rem
hanc. et non pepertisti unige¬
tibi et multiplicabo semen tu¬
um sicut stellas celi. et uelud

Expanded text:
ns obtulit holocaustum pro filio suo. Appellavitque nomen loci illius, Dominus videt. Unde usque hodie dicitur: In monte Dominus videbit. Vocavit autem angelus Domini Abraham secundo de coelo, dicens: Per memetipsum juravi, dicit Dominus: quia fecisti rem hanc, et non pepercisti fitibi, et multiplicabo semen tuum sicut stellas coel
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uictimã holocausti: fili
mi ꝑgebant ergo pariter: et ue¬
nerunt ad locum quem osten¬
derat ei deus In quo edificauit
altare: et desuper ligna com¬
posuit. Cumq colligass ysa¬
ac filiũ suũ: posuit eũ in alta¬
ri super struem lignorũ. Exten¬
ditq manũ et arripuit gladi¬
um: ut immolaret filiũ suũ.
Et ecce angelus domini de ce¬
lo: clamauit dicens. Abra¬
ham abrahani. Qui respon¬
dit Assum. Dixitq ei. Non
extendas manũ tuã suꝑ pue

Expanded text:
 fili mi. Pergebant ergo pariter: veneruntque ad locum: quem ostenderat ei Deus. In quo edificavit altare: et desuper ligna composuit. Cumque conligasset Isaac filium suum: posuit eum in altare super struem lignorum. Extenditque manum et arripuit gladium: ut immolaret filium suum. Et ecce angelus Domini de celo clamavit dicens. Abraam Abraam. Qui respondit, Adsum. Dixitque ei. Non extendas manum tuam su
Abbreviated transcription (Latin):
iusti ĩ ciuitate peribũt simul
et non parces illi loco pp̃ quĩqͣ¬
ginta iustos si fuerĩt ĩ eo: Ab¬
sit a te ut rẽ hnͣc facias. et occi¬
das uistũ cũ impio fiatq uis¬
tus sicut impius. Nõ. ẽ hoc tu¬
um qui iudicas om̃em terrã.
Nequaqͣm facies hec iudiciũ
Dixitq dominus ad eũ. Si in¬
uenero sodomis quinquagin¬
ta uistos ⁊̃ medio ciitatis: di¬
mictã om̃i loco pp̃ eos. fendens
abrahanr et ait Quia semel
cepr loquar ad dñm des̃i meũ.

Expanded text:
justi in civitate peribunt simul? justi in civitate peribunt simul? et non parces loco illi propter quinquaginta justos, si fuerint in eo? Absit a te, ut rem hanc facias, et occidas justum cum impio, fiatque justus sicut impius, non est hoc tuum: qui judicas omnem terram, nequaquam facies hoc judicium. Dixitque Dominus ad eum: Si invenero Sodomis quinquaginta justos in medio civitatis, dimittam omni loco propter eos. Respondens Abraham, ait: Quia semel c
Abbreviated transcription (Latin):
aũt. Non est inquit itãs risisti.
Cum ergo surrexissent in de ui¬
ri direxerũt oculos contra sodo¬
mam: et abraham simul gradie¬
batur dediicens eos. Oixitq do¬
minus. Non celare potero abra¬
ham que gesturus sum cũ fu¬
turus sit ĩ gentẽ magnam ac
robustissimam. et benedicende
sũt in illo om̃s nationes t̾re:
Scio .N. qd preceptiirus sit filiis
sius. ⁊ domui sue post se ut cus¬
todiant uiam domini et faci¬
ant iusticiã et iudicium᷑ ut
adelucat dominus p̃p̃ abra hã
omĩa que locutus ẽ ad eum.
Dixit itaq dominus. Clamor
sodomor ⁊ gomorreor. multi¬
plicatus est: et pcͣcm eorũ adgͣ¬
uatũ ẽ nimis. Descendam et ui¬
debo utrũ clamorẽ qui uenit
ad me. opere oplesunt: an non
ẽ ita ut sciam. Conu̾terũtq se
inde: et abierũt sodomam. Abra¬
ham uero adhuc stabat coram
domino: et appropinqͣns ait.
Num quid perdes iustum cum
impio: Si fuerĩt qũiqͣginta

Expanded text:
autem: Non est, inquit, ita: sed risisti. autem: Non est, inquit, ita: sed risisti. Cum ergo surrexissent inde viri, direxerunt oculos suos contra Sodomam: et Abraham simul gradiebatur, deducens eos. Dixitque Dominus: Num celare potero Abraham, quae gesturus sum: cum futurus sit in gentem magnam, ac robustissimam, et BENEDICENDAE sint in eo omnes nationes terrae? Scio enim quod praecepturus sit filiis suis, et domui suae post se, ut custodiant viam Domini, et faciant justitiam et judicium, ut adducat Dominus propter Abraham omnia quae locutus est ad eum. Dixit itaque Dominus: Clamor Sodomorum et Gomorraeorum multiplicatus est, et peccatum eorum aggravatum est nimis. Descendam et videbo, uad me, opere compleverint: an non est ita, ut sciam. Converterunt se inde, et abierunt Sodomam. Abraham vero adhuc stabat coram Domino. Et appropinquans ait: Nunquid perdes justum cum impio? Si fuerint quinquaginta
Abbreviated transcription (Latin):
armamentũ cucurrit: et tulit
inde uitulũ tenerrimũ. et opti¬
mũ. deditq puero. Qui festi¬
nauit et coxit illum. Tulit quo¬
q butirum et lac et uitulum
quẽ coxerat: et posuit coram eis.
Ip̃e uero stabat iuxta eos sub
arbore. Cumq comedissent:
dixerũt ad eũ Ubi est sara ux¬
ortua. Iue rendit. Ecce ĩ taber¬
naculo.ẽ Ciui dixit. sienertẽs
ueniam ad te tp̃re isto uita co
mite: et habebit filiũ sara uxor
tua. Quo audito: sara post
ostiũ risit taberna culi. Erant¬
autẽ ambo senes prouecteq eta¬
tis. et desierant sare fieri mulie¬
bria. Que risit occulte dicens.
postqͣm ꝯsenui et dominus me¬
us uetulus ẽ uoluptati operã
dabo: Dixit aute dominus ad
abrahani. Quare risit sara ux¬
or tua dicens. nũ uere paritura
sumanus: Numquid deo quic¬
qͣm. ẽ difficile: Iuxta ꝯdictum
reuertar ad te hec eodem tempo¬
re uita comite: et habebit sara
filiũ. Negauit sara lices Non
risi timore perterrita: dominus

Expanded text:
armamentum cucurrit, et tulit armamentum cucurrit, et tulit inde vitulum tenerrimum et optimum, deditque puero, qui festinavit et coxit illum. Tulit quoque butyrum et lac, et vitulum quem coxerat, et posuit coram eis: ipse vero stabat juxta eos sub arbore. Cumque comedissent, dixerunt ad eum: Ubi est Sara, uxor tua? ille respondit: Ecce in tabernaculo est. Cui dixit: Revertens veniam ad te tempore isto, vita cmite, et habebit filium Sara uxor tua. Quo audito, Sara risit post ostium tabernaculi. Erant ambo senes, provectaeque aetatis; et desierant Sarae fieri muliebria. Quae risit occulte, dicens: Postquam senui, et dominus meus vetulus est, voluptati operam dabo? Dixit autem Dominus ad Abraham: Quare risit Sara uxor tua, dicens: Num vere paritura sum anus? Nunquid Deo quidquam est difficile? juxta condictum revertar ad te hoc eodem tempore, vita comite, et habebit Sara filium. Negavit Sara, dicens: Non risi: timore perterrita. Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
erat annorũ qñ circumcidit
carnem prepucii sur: et ysma¬
el filiꝰ eiꝰ tͤidecim. annos imple¬
uerat tpr̃e cucumcisionis sue.
Eadem die crcumcisus. ẽ abra¬
ham et ysmael filius eiꝰ : et õz
uiri domus illius tam uerna¬
culi qͣm empticii et alienigene
pariter circumcisi sũt. ¶I.¬
ꝓparuit aute ei domi¬
nus in conualle mam¬
bresedenti ĩ ostio. tab̃¬
naculi sui ĩ ip̃o feruore diei.
Cumq eleuass oculos: apparue¬
rũt ei tres uiri stantes p̾p eũ.
Quos cũ uidiss cucurrit ĩ occͣ¬
sum eoꝵ de ostio tabernaculi
sui. et adorauit ĩ t̾ra et dixit.
Domine si inueni gram ĩ ocu¬
lauentur pedes ur̃i: et requies¬
cite sub arbore. Ponamq bucellã
panis et ꝯfortetur cor ur̃nt post¬
ea transibitis. Idcirco enim decli¬
nastis ad seruũ ur̃m. Qui dixe¬
runt fac ut locutus es. festina¬
uit abraham in tabernaculũ
ad saram Dixitq ei. accelera tͥ¬
a sata simile commisce: et fac
subcinericios panes. Ip̃e uero ad

Expanded text:
erat annorum quando circumcidit carnem praeputii sui et Ismahel filius eius tredecim annos impleverat tempore circumcisionis suae eadem die circumcisus est Abraham et Ismahel filius eius et omnes viri domus illius tam vernaculi quam empticii et alienigenae pariter circumcisi sunt apparuit autem ei Dominus in convalle Mambre sedenti in ostio tabernaculi sui in Cumque elevasset oculos, apparuerunt ei tres viri stantes prope eum. Quos cum vidisset, cucurrit in occursum eorum de ostio tabersui, et adorauit super terram et dixit: Domine, si inueni gratiam alavate pedes vestros, et requiescite sub arbore. Ponamque buccellam panis, et confortate cor vestrum, postea transibitis: idcirco enim declinastis ad servum vestrum. Qui dixerunt: Fac ut locutus es. Festinavit Abraham in tabernaculum ad Saram, dixitque ei: Accelera, tria sata similae commisce, et fac subcineritios panes. Ipse vero ad
Abbreviated transcription (Latin):
pactũ meũ irrits̃ fecit. Dixit
quoz deus ad habrahan. Sa¬
rai uxorẽ tuã non uocabis sa¬
rai: s sarã. Et benedicam es
et ex illa dabo tibi filiũ cui be¬
nedicturus sũ Eritq ĩ natio¬
nes et reges populor orientur
ex eo. Cecidit abraham ĩ faci¬
ent suam ⁊ risit dicens ĩ corde
suo. putas ne centenario nas¬
cetur filiꝰ et sara nona genaria
pariet Dixitq ad dnm̃ Utinam
ysmael uiuat coram te. Et
ait deus. ad abrahani. Sara
uxor tua pariet tibi filiũ: uo¬
cabisq nomen eiꝰ ysaac. Et
ꝯstituam pactũ meũ illi ĩ fe

Expanded text:
ecit. Dixit quoque Deus ad Abraham: Sarai uxorem tuam non vocabis Sarai, sed Saram. Et benedicam ei, et ex illa dabo tibi filium cui benedicturus sum, eritque in nationes, et reges populorum orientur ex eo. Cecidit Abraham in faciem suam, et risit, dicens in corde suo: Putasne, centenario nascetur filius? et Sara nonagenaria pariet? Dixitque ad Deum: Utinam Ismael vivat coram te. Et ait Deus ad Abraham: Sara, uxor tua, pariet tibi filium, vocabisque nomen ejus Isaac, et constituam pactum meum i
Abbreviated transcription (Latin):
Et tu ergo custodies pactũ me¬
unr et semen tuũ post te in ge¬
nerationib sius. Hoc ẽ pactũ
meũ qd̃ obseruabitis inter
me ⁊uos: et semen tuũ post te.
Circumcidetur ex uobis om̃e
masculinũ et circumcidetis
carnem prepucii ur̃rut sit ĩ
signũ federis inter me et uo.
Infans octo dierũ: circũcidet᷑ ĩ
uobis Om̃e masculinũ ĩ ge

Expanded text:
meum, et semen tuum post te in generationibus suis. Hoc est, quod obseruabitis inter me et uos, et semen tuum post te. Circumcidetur ex uobis omne masculinum, et circumcidetis carnem praeputii uestri: ut sit in signum foederis inter me et uos. Infans octo dierum circumcidetur in uob
Abbreviated transcription (Latin):
post eũ Super ysmael quoz
exaudiui te. Ecce benedicam
er ⁊ augebo et multiplicabo
eũ ualde. Duodecim duces ge¬
nerabit et faciã illũ ĩ gentẽ
magnam pactũ uero meum
statuam ad ysaac: quẽ pari¬
et tibi sara tpre isto ĩ anno
alt̾o. Cumq finitus eẽt ser¬
mo loquentis cũ eo: ascendit
deus ab habraam. Tulit aũt¬
abraham ysiaelẽ filisi suũ
et om̃s uernaculoz domus sue

Expanded text:
post eum. Super Ismael quoque exaudivi te: ecce, benedicam ei, et augebo, et multiplicabo eum valde, duodecim duces generabit, et faciam illum in gentem magnam. Pactum vero meum statuam ad Isaac, quem pariet tibi Sara tempore isto in anno altero. Cumque finitus esset sermo loquentis cum eo, ascendit Deus ab Abraham. Tulit autbraham Ismaelem, filium suum, et omnes vernaculos domus suae,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ t̾cio deçimo anno. recesserunt
ab eo Igitur anno qͣrtodecimo
uenit chodorlaomor et reges qͥ
erant cũ eo: percusserũtq rapha¬
ym ĩ astaroth carnaym. et zu¬
zim cũ eis. Et enim ĩ sabe cari¬
athaim ⁊ chorreos in montib
seyr. usq ad campestria pharã
que ẽ ĩ solitiidine. Reu̾siq sũt
et uenerũt usq ad fontẽ mes

Expanded text:
et tertiodecimo anno recesserunt et tertiodecimo anno recesserunt ab eo igitur anno quartodecimo venit Chodorlahomor et reges qui erant cum eo percusseruntque Rafaim in Astharothcarnaim et Zuzim cum eis et Emim in Savecariathaim et Chorreos in montibus Seir usque ad campestria Pharan quae est in solitudine reversique sunt et venerunt ad fo
Abbreviated transcription (Latin):
es ad aquilonẽ et meridiẽ. ad oriẽ¬
tẽ.⁊ ad occidente. Omnẽ terram
qͣm conspicis tibi dabo et semi¬
ni tuo usq in sempitnsi: faciã¬
q semen tusi sicut puluerẽ tre
Siquis possit hominsi numera¬
re puluerẽ t̾re: sem̃ quo tuum
numerare pot̾it. Surge erge et ꝑ¬
ambula t̾rã in longitudine et
ĩ lacitudine sua qr tibi datiirus
sũ eam. mouens igitur abran
cabernacuiũ suit uenit et hĩta¬
uit uxta ꝯuallem mambre q̃
e ĩ ebron Edificauitq ibi altare
actum. ẽ. aufe ĩ illo tẽ¬
pore ut amraphel
rex sennaar. et arioch
rex ponti et chodorlaomor rex e¬
iamitarũ et thadal rex gentiũ.
mirent bellũ contra batas re¬
gem sodomor et contra bersa re¬
gem gmorre. et contra senna¬
ab regem adame et contra se¬
meb̾ regem seboym contraq re¬
gẽ bale ip̃a q est segor. Om̃s hii
ꝯuen̾unt ĩ uallem siluestrem
que nũc ẽ mare salis. Ouodecim
.N. annis seruierant chodorlaomor

Expanded text:
es, ad aquilonem et meridiem, ad orienes, ad aquilonem et meridiem, ad orientem et occidentem. Omnem terram, quam conspicis, tibi dabo et semini tuo usque in sempiternum. Faciamque semen tuum sicut pulverem terrae: si quis potest hominum numerare pulverem terrae, semen quoque tuum numerare poterit. Surge ergo, perambula terram in longitudine, et in latitudine sua: quia tibi daturus sum eam. Movens igitur Abram tabernaculum suum venit et habitavit iuxta convallem Mambre quod est in Hebron aedificavitque ibi altare actum est autem in illo tempore ut Amrafel rex Sennaar et Arioch rex Ponti et Chodorlahomor rex Aelamitarum et Thadal rex Gentium inirent bellum contra Bara regem Sodomorum et contra Bersa regem Gomorrae et contra Sennaab regem Adamae et contra Semeber regem Seboim contraque regem Balae ipsa est Segor omnes hii convenerunt in vallem Silvestrem quae nunc est mare Salis duodecim enim annis servierant Chodorlahomor
Abbreviated transcription (Latin):
Eo aute tempore chananeus
et pherezeus hĩtabant in ter¬
railla. Dixit ergo abram ad
loch. Ne sit queso iurgiũ int̾
me et te. et int̾ pastores meo et
pastores tuos: frẽs .N sumꝰ. Eoce¬
uniuersa terra coram te ẽt re¬
cede a me obsecro si ad sinistrã
ieris: ego dexterã tenebo. Si tu
dexteram elegeris: ego ad sinis¬
tram pergam. Eleuatis itaq
loch oculis. uidit omẽm circa
regionẽ iordanis que uniu̾sa
irrigabatur anteꝙͣ subu̾̃teret
dominꝰ sodomã et gomorrã: si¬
eut paradisus domini et sicut
egypcus uenientib ĩ segor
Elegitq sͥ. loth regionẽ circa
iordanem: et recessit ab orien¬
te. Diuisiq sũt alterutrũ a fre
suo Abram hĩtauit in t̾ra cha¬
naait Loth uero moratus est
ĩ oppidis que erant circa ior¬
danẽ et hĩtauit ĩ scdomis. ho¬
mines autẽ sodomite pessimi e¬
rant. et pocͣores coram dño nimis.
Dixitq dominus ad abran: post¬
qͣm diuisus. ẽ lothab eo. Leua o

Expanded text:
Eo autem tempore Chananaeus Eo autem tempore Chananaeus et Pherezaeus habitabant in terra illa. Dixit ergo Abram ad Lot: Ne, quaeso, sit jurgium inter me et te, et inter pastores meos et pastores tuos: fratres enim sumus. Euniversa terra coram te est: recede a me, obsecro: si tu ad sinistram ieris, ego ad dexteram tenebo: si tu ad dexteram elegeris, ego ad sinistram pergam. Elevatis itaque Loth oculis, vidit omnem circa regionem Jordanis, quae universa inrigabatur, antequam subverteret Dominus Sodomam et Gomorrham, sicut paradisus Domini, et sicut Aegyptus venientibus in Segor. Elegitque sibi Loth regionem circa Jordanem, et recessit ab oriente: divisique sunt alteruter a fratre suo. Abram habitavit in terra Chanaan: Loth vero moratus est in oppidis, quae erant circa Jordanem, et habitavit in Sodomis. Homines autem Sodomitae pessimi erant, et peccatores coram Domino nimis. Dixitque Dominus ad Abram, postquam divisus est Loth ab e
Abbreviated transcription (Latin):
sarai uxorem abram. Uocauit¬
q pharao abram et dixit ei.
Quidnam. ẽ qd fecisti michis
Quare non indicasti michi¬
qd̾ uxor tua eẽt: Qmͣ ob c̃am
dixisti ẽẽ sororẽ tuamt ut tol¬
lerem eam michi ĩ uxorẽ. Nũc
igit᷑ ecce cõiunx tua accipe eam
et uade. Precepitq pħo super a¬
bram uiris et deduxerũt eum
de egypto ip̃e et uxor eiꝰ
et omĩa que hẽbat. et
loch cum eo: ad australem pla-¬
gam. Erat aute diues ualde:
in possõne auri et argenti. Re¬
ũsusq est per iter quo uene¬
rat a meridie ĩ bethel: usq ad
lccũ ubi prĩ fixerat taberna¬
culũ inter bechel et hai in lo¬
co altaris qd fecerat prius et ĩ¬
uocauit ibi nomen domini
Sed et loth qui erat cum abrã
fuerũt greges ouisi et armen¬
ta et tabernacula nec poterat
ees capere terra. ut bĩtarent si¬
mul. Erat quippe suba eorum
multa et non qͥbant hĩtare
comuniter Unde et fc̃a ẽ rixa:
int̾ pastores gregũ abrã et loth.

Expanded text:
Sarai uxorem Abram. VocavitSarai uxorem Abram. Vocavitque Pharao Abram, et dixit ei: Quidnam est, quod fecisti mihi? quare non indicasti quod uxor tua esset? Quam ob causam, dixisti esse sororem tuam, ut tollerem eam mihi in uxorem? Nunc igitur ecce conjux tua, accipe eam, et vade. Praecepitque Pharao super Abram viris: et deduxerunt eum,de Aegypto, ipse et uxor ejus, et omnia quae habebat, et Lot cum eo, ad Australem plagam. Erat autem dives valde in possessione argenti et auri. Reversusque est per iter, quo venerat, a meridie in Bethel, usque ad locum ubi prius fixerat tabernaculum inter Bethel et Ai, in loco altaris quod fecerat prius, et invocavit ibi nomen Domini. Sed et Lot qui erat cum Abram, fuerunt greges ovium, et armenta, et tabernacula. Nec poterat eos capere terra, ut habitarent simul: erat quippe substantia eorum multa, et non quibant habitare communiter. Unde et facta est rixa inter pastores gregum Abram et Lot.
Abbreviated transcription (Latin):
ficauit quoq ibt altare domi¬
no: et ĩuocauit nomen eiꝰ. ꝑ¬
rexit quoq abram uadens ⁊
ultra progrediens. ad meridi¬
em. Facta ẽ aute fames in ter¬
ra. Descenditq abram in egyp¬
tũ: ut peregrinaretur ibi. Pre¬
ualuerant .N. fames ĩ terra.
Cumq ꝓpe ẽẽt ut ingrederet᷑
egyptum dixit sarai uxori
sue. Noui qd̃ pulchra sis mu¬
lier et qd̃ cũ uiderint te egyp¬
tii dicturi sũt qs uxor illius. ẽ
et int̾ficient me. et te reserua¬
bunt Dic ergo obsecro te qd̃
soror mea sis ut bene sit michi
pp̃ te et uiuat aĩa mea ob gr̃ã
tui. Cũm itaq ingressus eẽt
abram egyptũ uid̾unt egyp¬
tii mulierẽ qd̃ eẽt pulchra ni¬
mis. Et nunciauer̃t principes
pharaoni et laudau̾ũt eam
apd̃ illũ et sublata. ẽ. mulier
ĩ domũ pħonis. Abram u̾o bene
usi sũt: pp̃ illam. fuerũtq ei oueˢ
et boues. et asini: ⁊ serui et fa¬
mule ⁊ asine et cameli. Flagel¬
lauit autẽ dominꝰ phonẽ pla¬
gis maxins et domsi eiꝰ: pp̃

Expanded text:
 ibi altare Domino, et invocavit nomen ejus. Perrexitque Abram vadens, et ultra progrediens ad meridiem. Facta est autem fames in terra: descenditque Abram in Aegyptum, ut peregrinaretur ibi: praevaluerat enim fames in terra. Cumque prope esset, ut ingrederetur Aegyptum, dixit Sarai uxori suae: Novi quod pulchra sis mulier: et quod cum viderint te Aegyptii, dicturi sunt: Uxor ipsius est: et interficient me, et te reservabunt. Dic ergo, obsecro te, quod soror mea sis: ut bene sit mihi propter te, et vivat anima mea ob gratiam tui. Cum itaque ingressus esset Abram Aegyptum, viderunt Aegyptii mulierem quod esset pulchra nimis. Et nuntiaverunt principes Pharaoni, et laudaverunt eam apud illum: et sublata est mulier in domum Pharaonis. Abram vero bene usi sunt propter illam: fueruntque ei oves, et boves, et asini, et servi, et famulae, et asinae, et cameli. Flagellavit autem Dominus Pharaonem plagis maximis, et domum ejus, propter