comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd stultũ est dĩ sapientiꝰ ẽ hominib. qͦd
in me irriser̃t̃ qui sͥ. sapientes uidebant᷑.¬
oꝵ ãte ñ sunt abscondita. ħ ñ mutat᷑ Et
qr ꝓ aliis solui: gͦ qͥ expectant te dñe uir¬
tutũ ñ erubescant in me moriente .i. ñ di
dite in dm̃ ⁊ inme credite: & agit de uis¬
tis qui fuerunt pͦt xͥ aduentũ. de quib¬

Expanded text:
d stultum est Dei, sapientius est hominibus. Quod in me irriserunt, qui sibi sapientes videbantua te non sunt abscondita. Hoc non mutatur. Et quia pro aliis solvi, ergo qui exspectant te, Domine virtutum, non erubescant in me morientem, id est nditis in Deum, et in me credite . Et agit de justis qui fuerunt post adventum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
interra fideles sunt. in quib iste iã multa mi¬
rat᷑. scił qd̾ in corꝑe ñ regnat pecc̃m. s ẽ arma
iusticiȩ. ⁊ qd̾ anima obedit deo. ⁊ tołat asꝑa
& tendit in altum. ⁊ hꝰmodi. Transit &ẽ hec:
⁊ ꝑuenit mente usq ad domũ di celestem. &
stupet. & hoc ẽ. Iõ effudi aĩam meam. qm̃ħmͦ¬

Expanded text:
sunt, in quibus iste jam miratur, scilicet, quod in corpore non regnat peccatum, sed est arma justitiae, et quod anima obedit Deo, et tolerat aspera, et tendit in altum, et hujusmodi. Transit etiam haec, et pervenit mente usque ad domum Dei coelestem, et stupet: et hoc est, ideo effudi animam meam, q
Abbreviated transcription (Latin):
tio in ꝑegrinatione. sitio incursu. saciabor in
est dõ tardum est desid̾io. Et apparebo. qr tunc¬
⁊ nos apparebimꝰ. qui mͦ latemꝰ ante faciemdi.
Qa tunc uidebimꝰ eum sicutiest. Talis aut̃ cer¬
uus dum currit: patit᷑ insultantes. Uñ seq̃r
iste despicit. ac nocte .i: in adu̾sis. Et heȩ lacͥmȩ
ñ fuerunt mͥ amaritudo uł ꝑemptio. s paneᷤ¬

Expanded text:
tio in peregrinatione, sitio in cursu, satiabor in est Deo, tardum est desiderio. et nos apparebimus, qui modo latemus ante faciem Dei, quia tunc videbimus eum sicuti est . Talis autem cervus, dum currit patitur insultantes. VERS. 3.-- « iste despicit; ac nocte, id est in adversis: et hae lacrymae non fuerunt mihi amaritudo, vel peremptio, sed pane
Abbreviated transcription (Latin):
tiuit. hic̃ det̾minat desid̾ium suũ. qr poterat
ceruꝰ desid̾are fontem intelligi causa bibendi.
uł lauandi ⁊ ostendit qi maxime causabiben¬
uñ om̃ia bona fluunt. uiuũ. ñ ad mortua simu¬
lacra gentiũ. Et quid sitiuit: uenire ⁊ appar̾e

Expanded text:
tinus: Hic determinat desiderium suum, quia poterat cervus desiderare fontem intelligi causa bibendi, vel lavandi, et ostendit quia maxime causa bibenunde omnia bona fluunt; vivit, non ad mortua simulacra gentium. Et quid sitivit? Venire scilice
Abbreviated transcription (Latin):
iamfactum ẽ. ⁊ hoc ꝓpter u̾itatem ꝓmissio¬
nũ implendã. ⁊ iam implete sunt ꝓmissio¬
nes. ⁊ ꝓpt̾ mansuetudinẽ implendam in te ⁊̃
tuis. ⁊ ita factumẽ qr passi sunt mr̃es. unde
regnum creuit. ut &e ipse prior passus ẽ. ce ꝓpt̾
iusticiam implendã. ⁊ itaerit. qr ueniet ut
udicet scdm oꝑa cuiusq. Et hoc potes. qr de¬
ducet te mirabiłr dextera tua. hoc ñ mutat᷑¬
corda hominũ penetrant. ⁊ uelocit̾ quouult
ꝑueniunt. ⁊ longe dirigunt᷑. Et nota qi supͣ
gladius positus est qui ꝓpe ferit. hic sagitta.
que eminꝰ. ⁊ sic incõprehensibilis potentiaxͥos
dent in corde uł in corda uͥ se erigebant ꝯtͣ xp̃m
cidit ꝑhumilitatem. dicens. Dñe. qͥd me ui¬
bes facere: uelita. sopłi innncoꝵ regis .i. mul¬

Expanded text:
. Et hoc propter veritatem promissionum implendam, et jam sunt impletae promissiones. Et propter mansuetudinem implendam in te et in tuis: et ita factum est, quia passi sunt martyres, unde regnum crevit, ut et ipse prior passus est. Et propter justitiam implendam, et ita erit, quia veniet ut judicet secundum opera cujusque. Et hoc potes, quia deducet te mirabiliter dextera tua. Hoc non mutatcorda hominum penetrant, et 97 velociter quo vult, perveniunt, et longe dirigunt. Et nota quia supra gladius positus est, qui prope ferit: hic sagitta, quae eminus, et sic incomprehensibilis potentia Christi dent in corde, vel corda. Ubi se erigebant contra Chcidit per humilitatem dicens: Domine, quid me jubes facere? Vel ita, populi inimicor
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ a parte totũ. P tirumẽm̃ uicinam iudee
gentes designat xͦ credituras. Uñ mulier chana¬
nea de finib illis egressa: eccłiȩ figura ẽ. Hee.
inꝗͣ filie tiri .i. gentes uenient ad illũ regem
sinas faciant. quib mercent᷑ regnum celoꝵ. Id̾o
ait inmun̾ib. qr uult ut in celo thesauriremꝰ.
largiendo temꝑalia. fiłie tyri. scił omnes diuiteᷤ
plebis. nobiles. sapientes ⁊ hꝰmodi. Hee st̃ filie
tyri. Uel scdm interp̃tationẽ nominis. Tyrus
mun̾ib dep̃cabunt᷑ uultũ tuũ o regina .i. con¬
formitatem tuã. ne extrapositi faciant. s ĩ uul¬
tu sponse .i. inunitate eccłiȩ. Uultꝰ namq ec¬
cłie ꝓdest elemosinas facientib. ne extra ni

Expanded text:
tium: a 98 parte totum. Per Tyrum enim vicinam Judaeae, gentes designat Christo credituras. Unde mulier Chananaea a finibus illis egressa , Ecclesiae figura est. Hae, inquam, filiae Tyri, id est gentes venient ad illum regem synas faciant, quibus mercentur regnum coelorum. Ideo ait, in muneribus, quia vult ut in coelum thesaurizemus, largiendo temporalia. Filiae Tyri, scilicet omnes divites plebis, nobiles, sapientes, et hujusmodi. Hae sunt filiae Tyri. Vel secundum interpretationem nominis: Tyrus muneribus deprecabuntur vultum tuum, o regina, id est conformitatem tuam, ne extra positi faciant sed in vultu sponsae, id est unitate Ecclesiae. Vultus namque Ecclesiae prodest eleemosynas facientibus, ne ex
Abbreviated transcription (Latin):
patͥs mei ⁊c. Astitit dico inuestitu deaurato .i.
in dõctrina sapientie circũdata uarietate .i. om
nib linguis uariata. tam̃ uestis catholice doctͥ¬
ꝑtitis linguis suꝑ apłos descendit. Uelita. ut
ꝑuestitum oꝑa intelligant᷑ qui dr̃ deauratus.
ñ aureꝰ. In auro intelligr̃ caritas. Qd̃ uͦ aureũ
est. totum de auroẽ. qd̾ ẽ deauratũ aurũ ht¬
⁊ aliud. Et est. Astitit regnia in uestitu bonoꝵ
oꝑum deaurato ñ aureo. ne sola sit caritas. s as¬
sint cet̾a. que caritas ornat ipsa dico circũdata
uarietate m̾itoꝵ. ⁊ si sit unitas in caritate. tñ¬

Expanded text:
estitu deaurato, id est, in doctrina sapientiae, circumdata varietate, id est omnibus linguis variata. Tamen vestis Catholicae doctrs et dispertitis linguis super apostolos descendit . Vel ita, ut per vestitum opera intelligantur, qui dicitur deauratus, non aureus. In auro intelligitur charitas. Quod vero aureum est, totum de auro est: quod est deauratum, aurum habet et aliud. Et est: Astitit regina in vestitu bonorum operum; deaurato, non aureo, ne sola sit charitas, sed adsint caetera quae charitas ornat. Ipsa dico circumdata varietate meritorum; et si sit unitas in charitate, t
Abbreviated transcription (Latin):
to ⁊ purpura. Audifilia. Tercia pars. uͥlaus
sponse cantat᷑. s submissius .i. minꝰ excellent̃ qͣ
supͣ laus sponsi. ⁊ laudat eam quadriformit᷑. scił
tris tuis: ⁊ o regina falia mea .i. mea p̃dicatione
do uidebis d̾m. hic ꝑ unaginẽ. in futuro ꝑ sp̃em.
uel audi ꝓpħas. que incarnationẽ p̃dix̾unt. ⁊

Expanded text:
iod. Tertia pars, ubi laus sponsae cantatur, sed submissius, id est minus excellenter, quam supra laus sponsi. Et laudat eam quadriformiter, scilicet tris tuis. Et, o regina, filia mea, id est mea praedicatione do videbis Deum: hic per imaginem; in futuro, per speciem. Vel, audi prophetias, quae Incarnat
Abbreviated transcription (Latin):
Uade. ⁊ dic fr̃ib meis. Quimortuꝰ ẽ sine se¬
mine: qͥa pendens in cruce uix unũ solum¬
hominẽ latͦnem comecdit. Uñ ait. Singłarit̾
sũ ego donec transeam. Et alibi. Tota diȩ¬
expandi manꝰ meas ad ppłm ñ credentem. S susci¬
tatꝰ eisemen a fr̃e: qui accipit uxorem eiꝰ .i. ab apłi
sponsus ẽ. quoꝵ p̃dicatione gentiũ multitudo
.i. ꝯu̾si ad fidem. habent nom̃.xͥ crucifixi. a quo
cõmendat sponsum. Q. d. Tu talis es: &e sponsa
talis. Astitit cẽ ñ timore curua s spe erecta. re¬
gina que sub rege regit. scił sponsa eccłia adex¬
tris tuis .i. in eternis inspe. Que aut̃ a sinistriᷤ
ẽ. uͥ erunt hedi ñ est regina s ancilla. que dedo

Expanded text:
Vade, et dic fratribus meis , qui mortuus est sine semine, quia pendens in cruce vix unum latronem solum comedit. Unde ait: Singulariter sum ego, donec transeam . Et alibi: Tota diexpandi manus meas ad populum non credentem . Sed suscitatur ei semen a fratre, qui accipit uxorem ejus, id est ab sponsus est , quorum praedicatione gentium multitudo  id est conversi ad fidem habent nomen Christi crucifixi, a quo commendat sponsum. Quasi dicat: Tu talis es, et sponsa talis astitit etiam non timore curva, sed spe erecta, regina, quae sub rege regit, scilicet sponsa Ecclesia, a dextris tuis, id est in aeternis spe. Qui autem a sinistris est, ubi erunt haedi, non es
Abbreviated transcription (Latin):
formit᷑. a forma. a potestate. a iudicio. ab orna-¬
tu ibi. Speciosus. Tercio laus sponse cantat᷑
submissius it̃ quadriformit᷑. a forma agła. ab
amicab. a ꝓle ibi. Audifilia. ꝓpħa gͦ quasi
ad has nuptias intromitti desid̾ans ut sibiaꝑi¬

Expanded text:
formiter, a forma, a potestate, a judicio, ab ornaformiter, a forma, a potestate, a judicio, ab ornatu, ibi, speciosus. Tertio, laus sponsae cantatur submissius. Item quadriformiter, a forma, a gloria, ab amicabus, a prole, ibi, audi filia. Propheta ergo, quasi ad has nuptias intromitti desiderans, ut sibi aperi
Abbreviated transcription (Latin):
scił regis ⁊ plebis. saluatoris ⁊ saluandoꝵ. Uñ
ce hoc carmen dr epitalamiũ .i. laus thalami
q laus sponsi ⁊ sponse hic cantat᷑. Solent enĩ
inniptiis ad honorem sponsi ⁊ sponsȩ quedã
carmina cantari. que dñr epitalamia .i. lau¬
des thalami. Similia cantat in his miptiis ꝓ¬
tione sc̃a conclamant uñ pascitꝰ auditor. ha¬
rum miptiarũ copulam in thalamo uirginiᷤ
fecit dĩ grã. qñ uerbum carofactũ est. ⁊ huma¬
na natura diuinȩ unita. ⁊ sponso sponsa nc̃
caritate. pt᷑ c̃ inmortalitate ꝯuincta. Et est¬
tabunt᷑ de uet̾i homine in nouũ. ⁊ ꝓdilecto .i.¬
.xͦ. de quo paterait. hic est filius nĩs dilectus
hic enim describr. ꝑ quem cõmutabuntur.
dis. ⁊ ꝓ dilecto .i. cõmutante. scił ꝓsponso &
ne monet ad laudem sponsi ⁊ sponse. Modꝰ. Tri¬
ꝑtitꝰ est p̃s. Primo ꝓpħa celestib epulis sagi¬
natꝰ. p̃coma dĩ se eructuaturũ ꝓmittit. Scdo
incipit de laude sponsi laudans eum quadri¬

Expanded text:
cet regis et plebis, Salvatoris et salvandorum. Unde et hoc carmen dicitur epithalamium, id est laus thalami, quia laus sponsi et sponsae hic cantatur. Solent enim in nuptiis ad honorem sponsi et sponsae quaedam carmina cantari, quae dicuntur epithalamia, id est laudes thalami. Similia cantat in his nuptiis Ptione sancta conclamant: unde pascitur auditor. Harum nuptiarum copulam in thalamo Virginis fecit Dei gratia, quando Verbum caro factum est, et humana natura divinae unita, et sponso sponsa, nunc charitate, post etiam immortalitate conjuncta. Et estabuntur de veteri homine in novum, et pro dilecto Christo, de quo Pater: Hic est Filius meus dilectus . Hic enim describit per quem commutabuntur.  pro dilecto, id est commutante, scilicet sponso et ne monet ad laudem sponsi et sponsae. Modus. Tripartitus est psalmus. Primo Propheta coelestibus epulis saginatus, praeconia Dei se eructaturum promittit. Secundo incipit de laude sponsi, laudans eum quadri
Abbreviated transcription (Latin):
Hic laudat sponsam ab amicab. ut supͣ sponsũ
a uidicio. Q. d. Regina domũ pat̾s oblita uenit
ad regem. ⁊ pt eam pͥmã quẽ ẽ gen̾alis mater
fideliũ uirgines .i. pudice mentes adducent᷑ gr̃a
d̃i. ñ enĩ a se hoc habent regi. ⁊ hee uirgines st̃
ꝓxime eius regine .i. ñ aliene ab ea. s ad eam
ꝑtinentes. Et ꝯuertens u̾ba ad regem ait. Et is¬
te afferent᷑ tͥ orex. Nota uerboꝵ diffẽntiam.
Adducent᷑ oportuna p̃dicatione uenientes. af¬
ferent᷑ inportuna p̃dicatione ꝯuersi. Uel ita
ut ꝑ uirgines robusti accipiant᷑. ⁊ ꝑ ꝓximas
infirmi. ⁊ ẽ. Post eam reginã adducent᷑ regi
qͣi inbeccillitate fatigati afferent᷑ tibi. Et nota
qd̾ pͥꝰ unitas eccłiȩ dr. cũ dicit eam. pꝰt enum̾a¬
tio partiũ ẽ distincta. cũ dr uirgines ꝓxime¬
Addit. afferent᷑ &̃ ministeriis angłoꝵ inletitia
⁊ exultatione. qr sexꝰ ille fragilis uicit graues
passiones corꝑis. Quo: Adducent᷑ tanꝗͣ uiui

Expanded text:
Hic laudat sponsam ab amicabus ut supra sponsum a judicio. Quasi dicat: Regina domum patris oblita venit ad regem. Et post eam primam quae est generalis mater fidelium, virgines, id est pudicae mentes, adducentur gratia Dei. Non enim a se hoc habent regi, et hae virgines sunt proximae ejus reginae, id est non alienae ab ea, sed ad eam pertinentes, et convertens verba ad regem ait: Et istae afferentur tibi, o rex! Nota verborum differentias, adducentur, opportuna praedicatione venientes; afferentur, importuna praedicatione conversi. Vel ita ut per virgines robusti accipiantur, et per proximas infirmi. Et est: Post eam, reginam, adducantur regi quasi imbecillitate fatigati, afferentur tibi. Et nota quod prius unitas Ecclesiae dicitur, cum dicit, eam; post enumeratio partium est distincta, cum dicitur, virgines, Aug. etiam ministeriis angelorum, in laetitia et exsultatione, quia sexus ille fragilis vicit graves passiones corporis, quo adducentur tanquam vivi
Abbreviated transcription (Latin):
extendit in cruce a ruga duplicitatis. Et ẽ
sensus. Mirra scił carnis mortificatio ⁊ gitita
scił humilitas. ⁊ cassia scił fides spirabunt aliis ꝑ
bonũ exemplum a uestim̃tis tuis .i. a scis tuis.
añ dix̾at uestimenta. scił sc̃os. qui tam̃ ꝓpt̃ aliud
quia ipsi sunt castiait elephans a quibdã castũ
amuial dr. Ebur cẽ frigide naturȩ ẽ. iõmn ebore
castitas sig̃cat᷑. Et sicut ebur pͥus obscurũ li¬
mis ⁊ serris. ⁊ sculpulis lucidum fit: ita ⁊ sc̃i
ꝑsectiones & attritiones diu̾soꝵ supplicioꝵ eli-¬
mati. uirtutũ uarietate fiunt lucidi. ⁊ hac ẽ
dico a uestim̃tis tuis spirabunt ħ. sclł a domib¬

Expanded text:
a duplicitatis. Et est sensus: myrrha, scilicet carnis mortificatio; et gutta, scilicet humilitas; et casia, scilicet fides, spirabunt aliis per bonum exemplum, a vestimentis tuis, id est a sanctis tuis, antea dixerat vestimenta, scilicet sanctos, qui tamen propter aliud quia ipsi sunt casti, ut elephas a quibusdam castum animal dicitur. Ebur enim frigidae naturae est. Ideo in ebore castitas significatur: et sicut ebur prius obscurum limis et serris, vel sculpulis lucidum fit, ita et sancti perfectiones et attritiones diversorum suppliciorum elimati virtutum varietate fiunt lucidi. Et hoc est, dico a vestimentis tuis spirabunt haec, scilicet a domib
Abbreviated transcription (Latin):
regnum celoꝵ datur. cum olimterra daret᷑.
bñdixit te hominem d̾s in eterm̃ dando tͥ
regnũ. cuius regniñ erit finis. Accingere.
cing̾e. a simili pugnaturi. Accingim᷑ enĩ pug
naturi. succingimur ituri. p̃cingi᷑ minis¬
traturi. Gladio tuo. quo ip̃se duudit cẽ filiũ
apatre. ⁊ nurũ a socru .i. u̾bo dĩ. quo ae hos¬
tes strauit. ut ⁊ sanson mandibula asimi mmi¬
micos suꝑauit. De hoc gladio dicit dñs in ȩ¬
per femur tuũ .i. suꝑ̾ carnem. femur enĩ hu¬
manȩ ꝓpagnus est seminariũ. ꝑ qõ congruȩ
caro accipr. O potentissime. Hoc subdit᷑ etiã
scłm carnem. que ꝑ femur accip̃r reu̾endũ
habeas. Potentissime dico: speciȩ tua ⁊ pulcͥ¬
refert᷑ in qua mundo apparuit. pulcͥtudo
ad ditatem. qua om̃ia decora sunt. Et int̃n
de .i. hominẽ ꝑeuntem miseratꝰ respice uel
ita. Et accip̃r ꝓ eodem sp̃es ⁊ pulcritudo.
iutende .i. hominẽ miscditer respice. ⁊ hoc
sp̃e tua ⁊ pulcͥtudine tua .i. ex iusticia tua

Expanded text:
regnum coelorum datur, cum olim terra daretur, benedixit te hominem, Deus in aeternum, dando tibi regnum, cujus regni non erit finis. cingere, a simili pugnnaturi, succingimur ituri, praecingimur ministraa patre, et nurum a socru , id est verbo Dei, quo hostes stravit, sicut Samson mandibula asini inimicos superavit. De hoc gladio dicit Dominus in Eper femur tuum, id est super carnem. Femur enim humanae propaginis est seminarium, per quod congrue caro accipitur, o potentissime, subdit, ut etiam secundum carnem, quae per femur accipitur, reverendum habeas. Potentissime dico: VERS. 5.-- « Specin qua mundo apparuit; pulchritudo ad deitatem, qua omnia decora sunt. Intende, id est hominem pereuntem miseratus respice. Vel ita. Et accipitur pro eodem species et pulchritudo, intende, id est hominem misericorditer respice. Et hoc, specie tua et pulchritudine tua, id est ex justitia tua,
Abbreviated transcription (Latin):
cłi filius innatura sui solus bonꝰ est cũ patre.
nũ hoc uerbum: qr ꝑ eũ omnia bonafacta
in ipso uerbo: om̃ia oꝑa dĩ esse dicit. Uñ alibi.
ut nicħ sit in oꝑe. qd̾ ñ prius fuerit in ꝯfilio.
no. cum quo ⁊ inqͦ om̃ia dispono ante ꝗͣ sint
gua mea .ce. c̃ Q. d. Non solum dispono om̃ia
cum eo. s cẽ ꝑ eumloquor ⁊ hocẽ ipse ẽ lm¬
gua mea. hicest cẽ calamꝰ mei scribe. Apta
comparatio ẽ. Ut enĩ scriba nicħ sine calamo.
nͨ calamus sin̾e scriba oꝑatur: sic ꝯparantꝰ
pat̾ ⁊ filius. Et nota qr ñ sono qui transit cõ¬
parat u̾bum. s scͥpto qd̾ manet. ut ostendat
filium coet̾num patͥ. Scribȩ dico uelociter
scribentis. qr ñ unum post aliud. s om̃ia simul
inuno uerbo eterno pater disposuit. Sp̃osus¬
foruia. Supra pater cõmendauit filiũ scłmdi
uinã naturã. hic scd̾m humanã. Q. d. Genitꝰ
ẽ filius scłm qd̾ deus de mea essentia. ⁊ ipse¬

Expanded text:
s bonus est cum Patre num hoc Verbum, quia per eum omnia bona factain ipso Verbo omnia opera Dei esse dicit. Unde alibi:ut nihil sit in opere, quod prius non fuerit in consilio. no, cum quo et in quo omnia dispono antequam sintgua mea, quasi dicat: Non solum dispono omnia cum eo, sed etiam per eum loquor. Et hoc est, ipse est lingua mea, hic est etiam calamus mei scribae, apta comparatio est. Ut enim scriba nil sine calamo, nec calamus sine scriba operatur, sic cooperatur Pater et Filius. Et nota quia non sono, qui transit, comparat verbum, sed scripto, quod manet; ut ostendat Filium coaeternum Patri. Scribae dico, velociter scribentis, quia non unum post aliud, sed omnia simul in uno verbo aeterno Pater disposuit. Speciosus, supra Pater commendavit Filium, secundum divinam naturam, hic secundum humanam. Quasi dicat: Genitus est Filius secundum quod Deus de
Abbreviated transcription (Latin):
setͥ. ⁊ hoc in corde .i. exr̃õne. uł ex uoluntate
hoc est qd̾ dixit titulus ꝓ his qui cõmutabũ¬
.Q.d. Bñcdixit te ds in eternũ qr sedes tua scił
sedes regni .i. iudiciaria ⁊ regalis potestas o
tio regni tui ẽ uirga directionis. que distor¬
tos dirigit. ħ est regula diuine equitatis.
ei. si alios regit. alios ⁊ conterit. Regit sp̃ua¬
les: conterit carnales. Sic dilige miscłem.
ut uelis esse ueracem. Uere ẽ uirga directiõiᷤ¬

Expanded text:
Et hoc, in corde, id est ex ratione, vel voluntate. Hoc est quod titulus dixit, pro his qui commutabun: Benedixit te Deus in aeternum, quia sedes tua, scilicet sedes regni, id est judiciaria et regalis potestas, otio, regni tui est virga directionis, quae distortos dirigit. Haec est regula divinae aequitatisei, si alios regit, alios conterit; regit spirituales, conterit carnales, sic dilige misericordem, ut velis esse veracem. Vere est virga directioni
Abbreviated transcription (Latin):
Hic laudat ꝓpħa sponsum abuxore ⁊ ornatu
s cẽ mirra ⁊ gutta ⁊ casia spirabunt auesti¬
m̃tis tuis. Boniodores uirtutũ his aroma
Qui odores bñ adhibent᷑ nuptiali gaudio. ut
innuptiis solet fieri. Est aut̃ gutta que ⁊ amo¬
niaca dr cassia que ⁊ fistula. ꝑ que sigc̃ant᷑¬

Expanded text:
Hic laudat Propheta sponsum ab uxore et ornatu, sed etiam myrrha et gutta et casia spirabunt a vestimentis tuis. Boni odores virtutum his aromat odor sumus Deo . Qui odores bene adhibentur nuptiali gaudio ut in nuptiis solet fieri. Est autem gutta, quae et amoniaca dicitur. Casia quae et fistula dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Et nota qd̾ ait unx̃ te ds. cum tñ diuinitas un
Bis ponr̃ ds ꝓpatre & filio: ⁊ in greco aꝑte alt̃¬
ẽ uocatuuꝰ alter nominatiuꝰ. Iste uͦ unctꝰ ẽ ille
lapis .i. ꝑ illũ lapidem sig̃catꝰ quem iacobunx̃
erigens intitulum. ⁊ effundens oleum desuꝑ.
Phoc aut̃ qd̾ dicit eũ unctũ regẽ ⁊ sacerdotẽ
eumẽe sig̃cat. in cinus figura in uet̾i testam̃to

Expanded text:
Et nota quod ait: Unxit te Deus, cum tamen divinitas ungi Bis ponitur Deus pro Patre et Filio, et in Graeco aperte alter vocativus est, alter nominativus est. Iste vero unctus est ille lapis, id est per illum lapidem significatus, quem Jacob unxit erigens in titulum, et effundens oleum desuper . Per hoc autem quod dicit eum unctum, regem et sacerdotem eum esse significat, in
Abbreviated transcription (Latin):
pit de laude sponsi quã ꝓmiserat. pͥus lau¬
dans eũ a forma. Quasi. Sͦ intromissus ad
sponsũ. de laude enis cautat. Sp̃osus esfor¬
ma q inmunis a pecc̃o. p̃filiis hominum.
E st̃ utiꝙ homo. Et cum ipse sit h̃o ñ est tam̃ut
quilibet homo. Et ĩõ ut eum in suo gen̾e cõmen¬
daret. ũ ait hic p̃ angłis. quos cẽ excełlit. s cict
p̃fiuis hominũ ꝯtraillos. qui putantes illũ pu¬
rum horminẽ. dieunt in ysaia ꝓpħa. Uidmiꝰ eũ
ñ habentem sp̃em. neq decorem. Et q ñ susfic̃
puletudo sine eloquentia. & sapientia: addit.
Et diffusa est gr̃am labiis tuis. qi lex ꝑmoysen
qñte inundꝰ gr̃ãm reconciliationis accepit. ꝓp¬
t̾ea que a pͥncipio psalmi usq huc dicta sunt
tam̃ ⁊ iheronimꝰ dicunt qd̾ quidam putant
ꝑsonam pat̾s hoc dic̾e. licẽt magis suꝑsticiose
ꝗͣuere. ñ ꝯsid̾antes textum totũ. ubi sunt que

Expanded text:
pit de laude sponsi quam promiserat, prius laudans eum a forma. Quasi ergo intromissus ad sponsum, de laude ejus cantat, speciosus es forma, quia immunis a peccato prae filiis hominum. Est utique homo, et cum ipse sit homo, non est tamen ut quilibet homo. Et ideo ut eum a suo genere commendaret, non ait hic, prae angelis, quos etiam excellit; sed dicit, prae filiis hominum, contra illos qui putantes eum purum hominem, dicunt in Isaia propheta: Vidimus eum non habentem speciem neque decorem . Et quia non sufficit pulchritudo sine sapientia et eloquentia, addit: Et diffusa est gratia in labiis tuis, quia lex per Moquente, mundus gratiam reconciliationis accepit. Propterea, quae a principio psalmi usque huc dicta sunt,tamen et Hieronymus dicunt quod quidam putant personam Patris haec dicere, licet magis superstitiose quam vere, non considerantes textum totum, ubi sunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
neis .i. a sc̃is. hic ñ mutat᷑ sensus. His odorib
habito honore patrũ. ⁊ hoc est a uestim̃tis. t
spirant ħ odoram̃ta. ex quib odoram̃tis uir-¬
tutũ delectau̾unt te .i. delectabilem habue¬
runt filie regũ terrenoꝵ. ad litt̾am. ⁊ hoc in
honore tuoscił ñ curantes honorẽ patrũ. s xͥ.
uel reges dicit apłos. qui se ⁊ alios inuirtu¬
tib regunt. quoꝵ filie sunt om̃s ꝑ eosin fide
geniti. quos in honore.xͥ. ñ suo genuerunt.
lo paulini dñr ⁊ est hoc tractum a uet̾i lege.
Inlege enĩ scͥptum ẽ. Simortuus fuerit fr̃
sine semine. accipiat uxorem fr̃ eius ł aliuᷤ
ꝓpinquior de cognatione. ut suscitet semen
ñ sibi s fr̃i suo. ⁊ habeat natus nom̃ defunc

Expanded text:
neis, id est a sanctis. Hic non mutatur sensus. His odoribushabito honore Patrum, et hoc est, a vestimentis tuis, spirant haec odoramenta, ex quibus odoramentis virtutum delectaverunt te, id est, delectabilem te habuerunt filiae regum terrenorum, ad litteram. Et hoc, in honore tuo, scilicet non curantes honorem Patrum, sed Christi. Et reges dicit apostolos, qui se et alios virtutibus regunt, quorum filiae sunt omnes per eos in fide geniti, quos in honore Christi, non in suo genuerunt, lo Paulini dicuntur. Et est hoc tractum a veteri lege. In lege enim scriptum est: Si mortuus fuerit frater sine semine, accipiat uxorem frater ejus vel alius propinquior de cognatione, ut suscitet semen, non sibi sed fratri suo et habeat natus nomen defunct
Abbreviated transcription (Latin):
aliis diligis iusticiã. ⁊ odisti ñ homines. s inqͥta¬
tẽ. Alr ꝑfecte ñ dilig̃r iusticia: nͥ odiat᷑ inqͥtas.
Sigͦ homo iniqͥtatem in se odit. cũ dõ fac̃. Odit
imquitatẽ ds: ołis & tu: ut unãrem ambo o¬
d̾itis. Eris enĩ dõ amicꝰ. si displiceat in te ipso im¬
quitas tua. ⁊ placeat creatura ipsius. Sꝑterea
scił ut dilig̾es iusticiam. ⁊ odisses iniqͣuitatẽ
uuxit. te. Uel sic ꝯtinua. Ppt̾ea scił qꝑ dilexisti¬

Expanded text:
odisti non homines, sed iniquitatem. Aliter perfecte non diligitur justitia, nisi odiatur iniquitas. Si ergo homo iniquitatem in se odit, cum Deo facit. Odit Deus iniquitatem, oderis et tu, ut unam rem ambo oderitis. Eris enim Deo amicus, si displiceat in teipso iniquitas tua, et placeat creatura ipsius. Propterea, scilicet ut diligeres justitiam, et oderes iniquitatem, unxit te. Vel sic continua. P
Abbreviated transcription (Latin):
qr dixit. ⁊ falsta sunt. Uelĩo dr̃ uelocit̃ scrib̾.
ut notetur uirtus ꝓpħiȩ. que ñ sub cruciatu
humano cogitat. qd̵ de archano diuinitatiᷤ
aliis diuulgat. Uel calamo comꝑat linguã
suam: ut ꝑ hoc intelligat᷑ scͥpsisse que dicit
Et ẽ. Lingua mea calamꝰ scribe qr qd̃ dico ⁊ scͥ¬

Expanded text:
 dixit, et facta sunt . Vel ideo dicit, velociter scribentis, ut notetur virtus prophetiae, quae non sub cruciatu humano cogitat, quod de arcano Divinitatis aliis divulgat. Vel calamo comparat, ut per hoc intelligat scripsisse quae dicit. Et est lingua mea calamus scribae, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa mea regi .i. ad laudem eius. qr ex eo habeo.
Oꝑa dicit hunc psalmũ. Hanc enĩ predicatio¬
nem quã conceꝑat regi dic̾e gestiebat. Ne uͦ eñ
aliquid apud se putes dice̾. calamo scribe se cõ¬
parat. a sp̃u enim scõ regit᷑. Et hoc ẽ. Lingua¬

Expanded text:
pera mea regi, id est ad laudem ejus, quia ex eo habeo, opera dicit hunc psalmum. Hanc enim operationem quam mente conceperat, regi dicere gestiebat. Ne vero eum aliquid a se putes dicere, calamo scribae se comparat, a Spiritu enim sancto regitur. Et hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
mendum. Quasi dicat. Exaudiuit me. In qͦe
Inhoc qi ego exurreri a morte. & qr dñs sus¬
pi. E hoc ẽ qͦd dicit. Qa ego dormiui .i. passi¬
om me sponte ꝑmisi. & soporatus sũ. Uel
ut a dormitatione tͣnsit᷑ ad sompnũ. Alit̾

Expanded text:
mendum. Quasi dicat: Exaudivit me. In quo? in hoc, quia ego exsurrexi a morte, et quia Dominus suspi. Et hoc est quod dicit, quia ego dormivi id est passioni me sponte permisi, et soporatus sum. Alut a dormitione transitur ad somnum. Aliter
Abbreviated transcription (Latin):
det .i. a p̾cecñtib ¶ continuat᷑. nͨ p̃cedñtis c̾ã
hic reddr̃. N enim ꝓpt̾ea saluũ fecit. qi ꝑcuᷤ¬
sit: s in contriti sunt dentes .i. maledica
uerba inirritũ ducta qr ꝑcussit. Et ẽ. Sal
& hoc inde est. Qm̃ tu ꝑcussisti om̃s adu̾¬

Expanded text:
 continuatur, nec praecedentis causa hic redditur; non enim propterea salvum facit, quia percussit; sed inde contriti sunt dentes, id est maledica verba in irritum ducta, quia percussit. Et est, sal hoc inde est, quoniam percussisti omnes adve
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Et nota qr loq̾r de do a simili oratoris.
medicus egrum. ut curet. Seq̃r. gła mea.
Ecce ꝓcedit augendo. tu gła mea es. qr ho
ille ẽ & ds. unus cũ illo qͥ suscipit .i. cũ u̾bo.
qui illuis hõĩs humanitatẽ suscepit. & es exal

Expanded text:
tio. Et nota, quia loquitur de Deo a simili oratoris, medicus aegrum, ut curet. Gloria mea, Aug. ecce procedit augendo, tu gloria mea es, quia homo ille est, et Deus unus cum illo qui suscipit, id est cum Verbo quod illius humanita
Abbreviated transcription (Latin):
ñ saciant᷑. Quid enim habent. qͥ dñm ñ habeñ:
uel diuites eguer̃t .i. carebunt infuto sũmo
eguerunt. s inquirentes .i. totostudio que¬
rentes dñm ñ aliud. ñ minuent᷑ om̃i bono.
.i. sine inminitione habebunt bonũ. qd̾ est
om̃e bonũ. qr in dõ sunt om̃ia bona. qr om̃iũ
actor est. ⁊ plena sufficientia. Diapsalma.¬
Uenite. Tercia pars. Tractatuͥs supͣ eccłie
sacram̃tis ammonet iameos qui quasi extra
sunt .i. incipientes. qui pͥma rudimĩta filei
accipiunt. a quib abstineant. Quasi. dico ti¬
mete. ut ã sciatis timere o filii scił discenteᷤ
mosenĩ ꝓpħicꝰ est discipłos uocare filios.
uenite fide audite me .i. discite ame. Et ne no¬
men timoris horreatur: addit. docebo uos fili
cite timorem. ⁊ debetis. ꝙr in hocẽ uita. qd ita
scło: Hoc om̃s fatent᷑ se uelle. Bonamren uo¬
aliquẽ iustum queres. s ñ mnpat̾a uͭ habitaret
⁊ nos uitam: s ñhic. Et quasi aliqͥs dicẽt quare

Expanded text:
n satiantur. Quid enim habent, qui Deum non habent? Vel, divites eguerunt, id est carebunt in futuro summo eguerunt, sed, inquirentes, id est toto studio quaerentes, Dominum, non aliud, non minuetur omni bono, id est sine minutione habebunt bonum quod est omne bonum, quia in Deo sunt omnia bona, quia omnium auctor est et plena sufficientia. PAiod. Tertia pars. Tractatis supra Ecclesiae sacramentis, admonet jam eos, quasi qui extra sunt, id est incipientes qui prima fidei rudimenta accipiunt, a quibus abstineant. Quasi dicat: Dico timete, ut autem sciatis timere, o filii, scilicet discentes. Mos enim propheticus est, discipulos vocare filios. Venite, Hier. fide audite me, id est discite a me, et ne nomen timoris horreatur, addit, docebo vos filiocite timorem, et debetis, quia in hoc est vita, quod ita nam rem voaliquem justum quaereres, sed non in patria ubi habitaret,et nos vitam, sed non hic. Et quasi dicat aliquis: quare
Abbreviated transcription (Latin):
tu pure timentiũ eum. ut hic muniat eos ⁊
huic sensui transtułunt sic. Circũdat angelus¬
sum̃ti. pellens om̃s molestias infuturo. Ds enĩ¬
u̾itas ẽ ⁊ uita. Et qi dłs ẽ uita: ⁊ caro quã sibi
unuit ẽ iniuificatryx. Si ã hoc ñ intelligis:
regnat in te achis.⁊ ignorantia. ⁊ abiit a te
tib eum. Alii aliquo indigent. s ñ sui. quib
Pascebat dñs contempnentẽ se. ⁊ deseret ti¬
mentem se: Ne gͦ deseras dm. ne famẽ pa¬
tiaris. Multi enim ĩo deserunt dm. ne mopeᷤ¬

Expanded text:
tu pure, timentium eum, ut muniat hic eos; et  concordant huic sensui transtulerunt sic: circusumenti, pellens omnes molestias in futuro. Cassieritas. Aug. Et quia Deus est vita, et caro, quam sibi univit, est vivificatrix. Si autem haec nondum intelligis, regnat in te Achis, id est ignorantia, et abiit a te tibus eum. Alii aliquo indigent, sed non sui, quibus Pascebat Dominus contemnentem se, et deseret timentem se? ne ergo deseras Deum, ne famem patiaris. Multi enim ideo deserunt Deum, ne inope
Abbreviated transcription (Latin):
s dando patientiam. Et hoc est qͦd subdit. ⁊ ex
om̃ib tribusonib eoꝵ lib̾auit eos saltem sp̃ua¬
br. Et uere lib̾auit nam ꝓmis ẽ ad hoc. Et hocẽ
qͦd ait. uixta est dñs. Uel allusio est ad hoc qd̾
dix̾at clamauerunt. Quasi illi clamauerunt
&e dñs uixta est his qui tͥbulato funt corde.
Altus quidem est dñs. s uicinatͦ himili. ⁊ ñ se eri¬
genti. Uñ subdit. ⁊ humiles sp̃u saluabit. hocñ
mutat᷑. Multe tribulationes. Quasi. Humi¬
les saluabit. ñ utiq sic ut nicħ patiantur: qr tri
est nistus. qr multe sunt tͥbulationes iustorũ.

Expanded text:
 dando eis patientiam. Et hoc est quod subdit, et ex omnibus tribulationibus eorum liberavit eos, saltem spiritualiter. Et vere liberavit; nam pronus est ad hoc. Et hoc est quod ait, juxta est Dominus, vel allusio est ad hoc quod dixerat, clamaverunt, quasi dicat illi: Clamaverunt. et Dominus juxta est his qui tribulato sunt corde. Aug. Altus quidem est Dominus, sed vicinatur humili, et non se erigenti. Unde subdit: Et humiles spiritu salvabit, hoc non mutatur. Multae tribulationes, quasi dicat: Humiles salvabit, nest justus, quia multae sunt tribulationes justorum: Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ. ne mꝑicło ustus aliqua dubietate molleseat.
Quasi. Dico diu̾te amalo. inquire pacem. ⁊ ne ex in¬
uidet᷑ ñ exaudire. s hoc facit ut sanet ⁊ parcat
in sempiternũ. Et aures eius sunt inp̃ces eoꝵ ut
me sinit ocłi dñi. ad iustos ds attendit. me ñ uidet.
picit ds. s nͨ malus putet se nesciri. qi uultus dñi
.i. cognitio cdi est suꝑ facientes mala. Non tam̃
cit ut pumat. uñ subdit ut ꝑdat de terraiuiuen¬
sio fiat ꝓ eis inter bonas. adeo placet eis iusticia
di. Uñ meuͣngłio ait abraham ad diuitem. Ch̃a
fusionem pec̃coꝵ. que admiserunt. Et uere ocłi
ex onmib tͥbulationib eoꝵ lib̾auit eos. qũ cap¬
tiuam duxit captiuitatẽ. uel corꝑałr lib̾auit¬

Expanded text:
l periculis justus aliqua dubietate mollescat. Quasi diceret: Diverte a malo, inquire pacem, et ne ex invidetur non exaudire, sed hoc facit ut sanet, et pariat in sempiternum; et aures ejus sunt in preces eorum, ut me sunt oculi Domini; ad justos Deus attendit, me non videt.picit Deus: sed ne malus putet se nesciri; quia vultus Domini, id est cognitio Dei super facientes mala. Non tamencit ut puniat. Unde subdit: Ut perdat de terra memosio fiat pro eis inter bonos, quia placet eis justitia Dei. Unde in Evangelio ait Abraham ad divitem: Chaosfusionem peccatorum quae admiserunt. Et vere oculi ex omnibus tribulationibus eorum liberavit eos, quando captivam duxit captivitatem , vel cor
Abbreviated transcription (Latin):
s in omini temꝑe p̾sꝑitatis ⁊ adu̾sitatis. qd̾
ñ temꝑe pͥoris uultus .i. uet̾is sacͥficii fiebat.
q̃n carnales ꝓ carnalib seruiebant. Nota
qd hunc u̾siculũ cantat eccł̃ia in sexta qua
uore caritatis ꝓdiens nob̾ causa ẽ & matteria
⁊italaus adĩ semꝑ est in eo. S qͥa hoc neqͥt nͥ hu¬
milis. humilitatem cõmendans subdit. Et aĩa
Sũaenim laus ẽ p̃dicatio dm̃ sui. ut bonꝰ famu¬
fut᷑o hoc pͭ accipi. Quasi bñdicam uñ. infuto.¬
qũi temꝑantiã habent omniũ rerũ. qͥ st leni
diant dico ⁊ ñ tͥstent᷑ de hac mutõne s letent᷑
uult sola facere qd̾ multis ꝓficit: ĩo uocat alioᷤ
feruore caritatis hocdicit. Magnificate dico
mecũ. Noneminẽ artares: om̃ib ip̃e sufficit.
Et exaltemꝰ omnes nomenens inidipsum .i. in

Expanded text:
 in omni tempore, prosperitatis et adversitatis, quod non tempore prioris vultus, id est veteris sacrificii fiebat, quando carnales pro carnalibus serviebant. Nota quod hunc versiculum cantat Ecclesia in sexta, qua vore charitatis prodiens, nobis causa est et materia et ita laus Dei semper in eo est. Sed quia hoc nequit nisi humilis humilitatem commendans, subditsua enim laus est praedicatio Domini sui, ut bonus famufuturo potest accipi, quasi dicat: benedicam, unde in futurqui temperantiam habent omnium rerum, qui sunt leni diant dico et non tristentur de hac mutatione, sed laetentur, ualis gratia non vult sola facere quod multis proficit: ideo vocat alios, fervore charitatis hoc dicit. Magnificate dico mecum, non enim arcta res est, omnibus ipse sufficit, et exaltemus omnes nomen ejus in idipsum, id est in
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ mala ẽ. s & pessima. qr rapit ad gehennam.
Et si enĩ in diitiis ⁊ odorib ⁊ lamentis homi¬
nũ fimat᷑. tamen pessima est. q in pec̃cis est. ⁊ ad
infermun trahit. Et dicit hoc contraillud qd̃
debonis dix̾at. lib̾abit eos. Et qi om̃s sunt pet¬
catores: determinat quoꝵ pec̃coꝵ mors ẽ pessinia.
dicens. & qui ođunt. Et quasi quis dicẽt. quoꝵ
pecc̃oꝵ mors ẽ pessima: respondet. ñ omniũ. qͥa

Expanded text:
 mala, sed et pessima, quia rapit ad gehennam. Etsi enim in divitiis, et odoribus et lamentis hominum finiatur, tamen pessima est, quia in peccatis est, et ad infernum trahit. Et dicit hoc contra illud quod de bonis dixerat, liberabit eos. Et quia omnes sunt peccatores, determinat quorum peccatorum mors est pessima, dicens: et qui oderunt, etc. Et quasi quis diceret: Quorum peccatorum mors e
Abbreviated transcription (Latin):
iunge. Dico magnificate. ⁊ quo ordine: Ecce.
illum. illuminamini. ñ fiatis ceci. sic̃ udei.
qui de crucifioo tenebrati sunt. nos mancdu¬
cando erucifexum ⁊ bibendo illuminam᷑.
cede. deceptienĩ erubescunt. uos ã impetra¬
bitis. Uelhic etiam in p̾senti mentes ur̃e ñ ꝯ¬
fundent᷑ in aduersis. Quĩcqͥd enĩ hic fiat ui¬
sto. ñ erubescit. qͥa  si ap̃ homines uideat᷑ in¬
ferior inimico: tam̃ semꝑ est suꝑior apd̃ d̃m.
fundentur. sicut eoꝵ. qui cũ audissent xp̃mda¬
turum carnemsuã ad manducandũ. dix̾uint
duꝰ est hic sermo. ⁊ confusi retͦ abierunt. Iste

Expanded text:
ite. Vel, Magnificate, et quo ordine? ecce: illum, illuminamini, ne fiatis caeci sicut Judaei, qui de Crucifixo tenebrati sunt: nos manducando Crucifixum et bibendo, illuminamur. nte, decepti enim erubescunt, vos autem impetrabitis. Vel hic etiam in praesenti, mentes vestrae, non confundentur, in adversis. Aug. Quidquid enim hic fiat justo, non erubescit, quia etsi apud homines judicatur inferior inimico, tamen semper est superior apud Deum. fundentur, sicut eorum qui cum audissent Christum daturum carnem suam ad manducandum, dixerunt: Durus est hic sermo , et confusi retro abierunt. VE
Abbreviated transcription (Latin):
.i. suꝑbieguerunt ⁊ esurierunt. qi etiã pane
temꝑaliegent. ⁊ inediam patuit᷑ interdũ.
uel potrus de sp̃ualib bonis accipiendũ.¬
ꝑbi eguerunt bonis int̾iorib. Non enĩ puta¬
redebes hoc dici de terrenis que nullius p̃cii
iniqͦs mori indiuitiis suis. nec fc̃os fuisse pau¬
ꝑes cũ uiuerent. s int̾ magnas copias diuitia¬
rũ usq ad ultimũ uitȩ ꝑduci. ⁊ exspirare in
lectis eburneis circũ fluente familia. ⁊ mag¬
nifice celebrari pompã fun̾is. ac pompato fu¬
nere ad tumulũ deduci a suis. Ne gͦ te fallat
ħ scͥptura de sp̃ualib hic accipe qd̾ ait. Diui¬

Expanded text:
rbi, eguerunt et esurierunt, quia etiam pane temporali egent, et inediam patiuntur interdum. Vel potius de spiritualibus bonis hic accipienducilicet superbi, eguerunt bonis interioribus: Non enim putare debes hoc dici de terrenis quae nullius pretiiniquos mori in divitiis suis, nec factos fuisse pauperes cum viverent; sed inter magnas copias divitiarum usque ad ultimum vitae perduci, et exspirare in lectis eburneis circumfluente familia, et magnificam celebrari pompam funeris, ac pompato funere ad tumulum deduci a suis. Ne ergo te fallat hic Scriptura: de spiritualibus hic accipe quod ait: divi
Abbreviated transcription (Latin):
& sanguinem suũ discipłis docens humilita.¬
tem cõmendauit. Mutauit dico corã abue
cẽ coram achis mutauit .i. coram ignaris disci¬
płis. Et achis uł abimelech dimisit eũ dauid
⁊ abiit .i. illi ignari discipłi ⁊ alii uidei dimise¬
dauid patet. qd̾ mutauit uultũ suum corã
abimelech. ⁊ abimelech dimisit eum. ⁊ dauid

Expanded text:
 sanguinem discipulis docens humilitatem commendavit. Mutavit dico coram Abimeetiam coram Achis mutavit, id est coram ignaris discipulis. Et Achis, vel Abimelech, dimisit eum, David. Et abiit, id est illi ignari discipuli dimisetet de David. Quod mutavit vultum suum coram Abimelech, et Abimelech di
Abbreviated transcription (Latin):
lech. ⁊ dimisit sit eũ
Titulus iste attentos facit & pulsantes desi¬
d̾at. & est tractus dehystoria libriregum. uͥ
scͥptum est. qd̾ cum fugeret dauid saul ꝑ secu¬
torem suum contulit se ad achis regem geth
.i. cuiusdã gentis uicine regno udeoꝵ. ibi¬
latitabat ut ꝑsecutionem saul euitaret.
mulieres ifrahelitȩ dicentes. Saul ꝑcussit
mille: & dauid .x.milia. Quib auditis dauid
sensit inuidiam: ⁊ timuit regem. Cũ enĩ ppt̃
hanc głam inuid̾e illi ceꝑit saul: ualde metu¬
endum erat dauid. ne & illerex ad quem con¬
fug̾at uellet oppͥmere eum. quẽ posset de uici¬
no hostem hab̾e. si saluũ seruaret. ad quẽ etiã
saul mutios miserat. quib achis tradet daud
ut ad se duc̾ent eum. quẽ uolebat interficere.
S miscdia dĩ ꝓuidente. ⁊ iuam euadendi mõ¬
strante. ꝑ figurationem furoris euasit. Muta

Expanded text:
lech, et dimisit eum, Titulus iste attentos facit, et pulsantes desiderat. Et est tractus de historia libri Regum, ubi scriptum est quod cum fugeret David Saulem persecutorem suum, contulit se ad Achis regem Gech, id est cujusdam gentis vicinae regno Judaeorum, ibilatitabat ut persecutorem Saul evitaret. mulieres Israelitae, dicentes: Saül percussitmille, et David decem millia . Quibus auditis David sensit invidiam, et timuit regem. Cum enim propter hanc gloriam invidere coeperit illi Saul, valde metuendum erat David ne et ille rex ad quem confugerat vellet opprimere eum quem posset de vicino hostem habere, si salvum servaret. Hier. Ad quem etiam Saul nuntios miserat, quibus Achis traderet David, ut ad se ducerent eum, quem volebat occidere; sed misericordia Dei providente, et viam evadendi monstrante, per figura
Abbreviated transcription (Latin):
nullinoceas facto. Et qͥa hoc ñ sufficit addit¬
⁊ facbonum. parũ est enimut ũ exspolies ues¬
titum. uestinudum. siñ exspoliaueris decli¬
nasti a malo. s ñ facies bonũ nͥ nudum uestieriᷤ
sunt. diu̾te a malo. ⁊ fac bonum. Illuduitat
culpam: hocm̾etur palinam. Et nota qi est
quidã declinandi a malo modus. quo tm̃ u
Si enĩ quis nulla occasione ꝓuocatꝰ ad ma¬
lum a malo oꝑe declinat. uitͥauit utiq penã
quã incurrisset. sullud admisisset. Si uͦ ab
inumico uisibili uł inuisibili ꝓuocatus uł le¬
sus malum ñ recddit. uł malo ñ consentit. a
malo declinauit. ⁊ palmam pm̾uit. Ueltta
ut pax sit sp̃iui tuo cũ carne. Io aut̃ dicit inqͥ¬
re: ꝙ hic nunꝗͣ est iusto plena pax cũ corꝑesuo
quere eam fugientem .i. ꝑseuera inquerendo.
Ałr enĩ in futuro ñ capietur. Uel inquire pacẽ.¬

Expanded text:
nulli noceas facto. Et quia hoc non sufficit, addit, et fac bonum. Parum enim est ut non exspolies vestitum, sed vesti nudum. Si non exspoliaveris, declinasti a malo; sed non facies bonum, nisi nudum vestieris, sunt, diverte a malo et fac bonum. Illud vitat culpam; hoc meretur palmam. Et nota quod est quidam declinandi a malo modus, quo tantumSi enim quis nulla occasione provocatus ad malum, a malo opere declinat, vitavit utique poenam quam incurrisset, si illud amisisset. Si vero ab inimico invisibili vel visibili provocatus vel laesus malum non reddit, vel malo non consentit, a malo declinavit, et palmam promeruit. Vel ita: ut pax sit spiritui tuo cum carne. Ideo autem dicit inquire, quia hic nunquam est justo plena pax cum corpore squere eam fugientem, id est persevera inquirendo. Aliter enim in futuro non capietur. Vel, inquire pace
Abbreviated transcription (Latin):
Exquisi intꝰ munda conscientia ñ aurũ ñ
aluid. s dñm ipsum. ⁊ exaudiuit me. E qd̾ patet.
qd̃ qui ñ auditur: ipsum ñ quesiuit. Et ex om¬
nib tͣbulationib meis. hoc iõ dicit qꝑ pt mun¬
dum cor ⁊ mundã ꝯscientiam restant tͥbułõ¬
nes. s ex omnib dicit iste sc̃s exipuit me .i. eri
litatem. Io dicit ex om̃ib uniu̾sałr. qͥa ñ poᷤ¬
sunt dici particłatim .i. singillatim qͣnta im¬
petrauit .i. de qͣntis eripi impet᷑uit. quiñ aliud

Expanded text:
quisivi intus munda conscientia, non aurum, non aliud, sed Dominum ipsum, et exaudivit me, per quod patet quod qui non auditur, ipsum non quaesivit, et ex omnibus tribulationibus meis: hoc ideo dicit, quod post mundum cor, et mundam conscientiam restant tribulationes; sed ex omnibus, dicit iste sanctus, eripuit me, id est Ideo dici ex omnibus universaliter, quia non possunt dici particulariter, id est singillatim, quanta impetravit, id est de quantis eripi impetraverit, qui non aliud
Abbreviated transcription (Latin):
Modꝰ. Qtuor sunt partitiones. Pus ꝓpħa sum¬
matim laudem ꝓmittit monens mansuetos
adidem. Scdo ad cõmunionẽ noui sacͥficii
fideles hortatur. ibi. Accedite ad eũ. Ter̃cio.
incipientes monet a quib abstineant ibi. ue¬
nite. Quarto agit de retributionib bonoꝵ
⁊ maloꝵ. ibi. Oculidñi. A laude itaq incipi¬

Expanded text:
Modus. Quatuor sunt partitiones: Prius Propheta summatim laudem praemittit, monens mansuetos ad idem. Secundo, ad communionem novi sacrificii fideles hortatur, ibi, accedite. Tertio, incipientes monet a quibus abstineant, ibi, venite. Quarto, agit de retributionibus bonorum et malorum, ibi, oculi Domini. A laude itaque incipi
Abbreviated transcription (Latin):
In hac qͦ mutatione uultus affectabat xͦ i. affe-
usq ad mortem. ⁊ timpanizabat. qr extensus ẽ¬
in cruce sicut corium in ligno. Et hoc ad hostia
ciuitatis .i. ad corda dõ clausa. ut ea ꝑ crucem
aꝑibet. Ferebatur manib suis: qͦd ñ ad litt̾am
pͭ accipi. S tunc manib ferebat᷑ cum corpꝰ ⁊ san¬
guinem suũ in cena apłis porrexit. in qͦ humi¬
litatẽ hominib cõmendauit. Saluie decurre¬
bant in barbam .i. uerbainfantilia ⁊ infirma
dicentis hoc ẽ corpꝰ meum tegebant uirtutem
fidei nr̃e. Ostium enĩ porte iniciũ est fider uñ
incip̃ eccłia ⁊ ꝑuenit ad sp̃ẽm. Et ẽ sensus titłi.¬

Expanded text:
In hac quoque mutatione vultus affectabat Christus, idusque ad mortem, et tympanizabat, quia extensus in cruce sicut corium in ligno. Et hoc ad ostia civitatis, id est ad corda Deo clausa, ut ea per crucem aperiret, ferebatur manibus suis, quod non ad litteram potest accipi; sed tunc manibus ferebatur, cum corpus et sanguinem suum in Coena apostolis porrexit, in quo humilitatem hominibus commendavit. Salivae decurrebant in barbam, id est verba infantilia, et infirma dicentis: Hoc est corpus meum , tegebant virtutem fidei nostrae; ostium enim portae initium est fidei, unde incipit Ecclesia, et pervenit ad speciem. Et est sensus tit
Abbreviated transcription (Latin):
& timpanirabat ad hostia ciuitatis. ⁊ ferebat᷑
manib suis. ⁊ ꝓcidebat ad hostia porte. ⁊ sali¬
uȩ decurrebant suꝑ barbam ens. Quem eñ
iudiset rex achis: ait seruis suis. Utqͥd istum
ar repticium ad duxistis eꝰ Nunqͥd intraturꝰ ẽ¬
indomũ meame Et sic illum dimisit ꝓicienᷤ
eum. ⁊ abiit m̃ dauid incolumis. Ad hanc hys¬
toriam uidet᷑ ꝑtinere titulus. nͨ discordat. nͥ qd̾
qui hic dr abimelech. sdem ꝓpͥe achis uocabat᷑
sicut inhystoria legr̃. s esdras ꝓpter sacramen¬

Expanded text:
rebatur manibus suis, et procidebat ad ostia portae, et salivae decurrebant super barbam ejus. Quem cum vidisset rex Achis, ait servis: Ut quid mihi istum abreptitium adduxistis? Nunquid intraturus est domum meam? Et sic illum dimisit, projiciens illum, et abiit inde David incolumis . Ad hanc historiam videtur pertinere titulus: nec discordat, nisi quod qui hic dicitur Abimelech, idem proprie Achis vocabatur, sicut in historia legitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾im aut̃ pretende miscł̃iam tuã scientib te.
recte credentib. scił qd̾ bona ate. mala a se ⁊
iusticiam tuam scił uitȩ rectitudinem hisqui
rectosunt corde. qui dirigunt se ad uolunta
dicit ab occultis meis munda me. Et manꝰ
i. impulsio pecc̃oris .i. diaboli ñ moueat me.
Hoc est qd̃ alibi dicit. Et ab alienis parce ser¬
uotuo. Et ita facit nob̃. sicut iste petit: nam
⁊ mala que a nob̃ uł a diabolo sunt amouet
ds̃. Et notarectum ordinem. Prius enĩ dicit
ñ ueniat suꝑbia: ⁊ post. manus pecc̃oris ñ
moueat me. Qa si suꝑbus es: cito te mouet
oꝑatio male suadentis. Alr. non. ĩo tueo
de alto qui oꝑantur adhuc iniquitatem. scił
diso: diabolus pͥmo. & postea homo. Nec potu¬
erunt stare. ui sua. uelde philosophis pot̃

Expanded text:
corde. » Praetende misericordiam tuam scientibus te, recte credentibus scilicet, quod bona a te, mala a se, et justitiam tuam scilicet vitae rectitudinem, his qui recto sunt corde, qui dirigunt se ad voluntatdicit: Ab occultis meis munda me . Et manus, id est impulsio peccatoris, id est diaboli, non moveat me, hoc est quod alibi dicit. Et ab alienis parce servo tuo . Et ita facit nobis sicut iste petit. Nam et mala quae a nobis vel a diabolo sunt amovet Deus. Et nota rectum ordinem. Prius enim dicit: Non veniat superbia; et post, manus peccatoris non moveat me, quia si superbus es, cito te movet operatio male suadentis, aliter non Ideo timeo De alto, qui operantur adhuc iniquitatem, scilidiso, diabolus primo, et postea homo; nec potuerunt stare vi sua. Vel de philosophis potest
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationib. in oꝑib malis. Et hoc est. uer¬
ba oris enis sunt miquitas ⁊ dolus .i. iniqua &
dolosa. scił uł aꝑte mala. uł sibona cũ dolo. Co¬
gitatio qͦ eius cum posset ẽẽ bona de bonis: est
de iniquis. ⁊ hocest noluit intellig̾e. Non nego
eum posse: s diconolle. Quid: ut bñ ageret
Non dico eumnolle intelligere qd̃ ñ potuit. s
qd̾ potuit. ⁊ ita ꝑniciosius agit contra se ipsũ.
qui qͦd .pͭ. intelligere ñ uult. Sunt enĩ quedam
que ce siuolunt ñ intellig̾e homines possunt.
ut in pͥncipio erat uerbum. S ñ potuit intelli¬

Expanded text:
c est, verba oris ejus, sunt iniquitas et dolus, id est iniqua et dolosa, vel aperte mala. Vel si bona cum dolo, cogitatio quoque ejus cum posset esse bona de bonis, est de iniquis. Et hoc est, noluit intelligere, non nego eum posse, sed dico nolle, quid? ut bene ageret. Non dico eum nolle intelligere quod non potuit, sed quod potuit. Et ita perniciosius agit contra seipsum, qui quod potest non vult. Sunt enim quaedam quae, etsi volunt, non intelligere homines possunt, ut: In principio erat Verbum, et ut t
Abbreviated transcription (Latin):
eniminre ebrii erunt .i. pleni. quimͦ sꝑant. Ee
torrente uoluptatis .i. delectationis tuȩ quȩ
dr̃ torrens ñ ideo ut sit transitoria beatitudo
s copiosa potabis eos. Et pot̾is. qm̃ apd̾ te o¬
xp̃e est fons uite .i. inicium om̃is boni. ⁊ inlu
eatur. uelita ut ad patrem dirigat᷑ sermo

Expanded text:
rii erunt, id est pleni, qui modo sperant. Et, torrente voluptatis, id est delectationis, tuae, quae dicitur torrens, non ideo ut sit transitoria beatitudo, sed copiosa, potabis eos, et poteris. VERS. Christe, est fons vitae, id est initium omnis boni, et in lumeatur. Vel ita, ut ad Patrem dirigatur sermo