comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prudentiam Iustitiam fortitudinẽ
temꝑantiam Prudentia est rerum
ꝓuidentia. Memoria est ꝑ quã ani¬
mus repetit illa que fuerunt In tel¬
ligentia est ꝑ quã ea ꝓspicit que st̃
Prouidentia est ꝑ quam futurum
aliqͥd uidet᷑ antequã factum est
ustitia est habitus animi cõmuni
utilitate seruata suam cuiq tribu¬
ens dignitatẽ. eius mitium est a na¬
tura ꝓfectum Deinde quedã in con
suetudinẽ ex utilitatis ratione uene
est qͦd ñ opinio genuit sed quedam
innata uis inseruit ut religionem
pietatem grãm uindicationem ob¬
seruantiam ueritatem Religio est
que suꝑioris cuiꝰdam nature .i. diui
gens tribuit᷑ cultus Grã. in qua
& alteriꝰ remunerandi uoluntas con¬
tinet᷑ Uindicatio ꝑ quã uis aut in¬
iuria & omnino omne qͦd offuturũ
est defendendo aut ulciscendo ꝓpul¬
sat᷑. Obseruantia. ꝑ quã homines ali¬
qua dignitate antecedentẽ cultu qͦ¬
dam & honore dignant᷑ Ueritas per
qua immutata ta quȩ sunt aut fue¬

Expanded text:
prudentiam, iustitiam, fortitudinem, temperantiam. Prudentia est rerum providentia. memoria est, per quam animus repetit illa, quae fuerunt; intellegentia, per quam ea perspicit, quae sunt; providentia, per quam futurum aliquid videtur ante quam factum est. Iustitia est habitus animi communi utilitate con- servata suam cuique tribuens dignitatem. eius initium est ab natura profectum; deinde quaedam in con- suetudinem ex utilin opinio genuit, sed quedam innata vis nobis inseruit, ut religionem, pietatem, gratiam, vindicationem, observantiam, veritatem. Religio est que superioris cuiusdam nature quam divigens tribuitur cultus. Gratia, in qua et remunerandi voluntas continetur; vindicatio, per quam vis aut iniuria et omnino omne, quod obfuturum est, defendendo aut ulciscendo pro- pulsatur; observantia, per quam homines aliqua digni- tate antecedentes cultu quodam et honore dignantur; veritas, per quam inmutata ea, quae sunt ante aut fue
Abbreviated transcription (Latin):
succinum dr Imbilicus est medi
locus corporis. dictus qͦd sit umbus
ilioꝵ unde & umbo appellat᷑ locus
in medio clipei a quo pendet Ex eo
enia infans in utero pendet. ex eo

Expanded text:
sio. 99. Umbilicus est medius locus corporis, dictus quod sit umbo iliorum; unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
que in eloquio cauere debemꝰ. Sunt
autem hec barbarismꝰ. soloecismus.
aci rologia cacenfaton pleonasmos
pisologia macrologia. tautologia eclip¬
sis tapinosis cacosinteton. amphibologia

Expanded text:
quae in eloquio cavere debemus. Sunt autem haec: barbarismus, solacyrologia, cacemphaton, pleonasmos, perissologia, macrologia, tautologia, eclipsis, tapinosis, cacosyntheton, amphibolia
Abbreviated transcription (Latin):
Uue dicte qͦd intrinsecus sunt humore
plene succiq & ꝑinguedinis Nam hui¬
midum est qͦd exterius humorem
habet. uuidum uͦ quod interius
uarum. multa sunt genera ex quib¬
huracine purpuret a calore. Dactile
dat enĩ eas species & saporis iocundi¬

Expanded text:
e dictae, quod intrinsecus humore sint plenae, succique et pinguedinis: nam humidum est, quod exterius humorem habet: uvidum, quod interiusuvarum multa sunt genera, sciluracine, purpuree a colore; dactile dat enim eas et species et saporis jucundi
Abbreviated transcription (Latin):
& benedixit eos dicens. Crescite & mul¬
tiplicamini. Scdã causa adiutorii de
runt᷑ in nuptiis fides ꝓles. sacramen¬
tum In fide attendit᷑ ne pret̃ conu¬
gale uinculum cũ altero uel altera
concũbat᷑. In ꝓle ut amanter suscipi
separet᷑ nec dimissus uel dimissa al¬

Expanded text:
 benedixit eos dicens: Crescite et multiplicamini . Secunda causa adjutorii, dertitum est: fides, proles, sacramentum. In fide attenditur ne post vinculum conjugale cum altero vel altera concumbatur; in prole, ut amanter suscipiaseparetur, et dimissus aut dimissa
Abbreviated transcription (Latin):
quid sub corio est a uisco qͦd est int̃
cutem & carnem Item uiscera circũ¬
uita & anima contineat᷑. Item
Uiscera. capita neruoꝵ ex sanguine &
neruis copulata. Item & tori qͦd illic

Expanded text:
quid sub corio est, a visco, quod est inter cutem et carnem. Item viscera viest anima, contineatur; item viscera capita nervorum ex sanguine et nervis copulata. Item lacerti et mures,
Abbreviated transcription (Latin):
uel a uiriditate. uel qͥa pacis indicium
est qͦd ui regat unde hac utunt᷑ magi
ad pacandas inter se serpentes. & id¬
circo in ea hos sustinent illigatos hac
etia philosophi reges magistri nuntu¬

Expanded text:
vel a viriditate, vel quia pacis indicium est, quod vim regat. Unde hac utuntur magi ad placandos inter se serpentes, et idcirco in ea hos sustinent illigatos. Hac etiam philosophi, et reges, ac magistri, et
Abbreviated transcription (Latin):
inum sobriȩ potatum sanitatem dat¬
& auget prudentiam Immodice sũꝑ¬
tum ad uicia causas dat Us gͦ crea¬
turam dedit abundantiam humano
arbitrio reseruauit ut parsimonia
nature esset in magisterio sobricta¬
tis abundantie naturã lapsũq te¬
mulentie sibi ascrib̾et humana condi

Expanded text:
inum sobrie potatum sanitatem daret, augeret prudentiam, inmodice sumptum ad uitia causas daret, creaturam dedit, abundantiam humano arbitrio reseruauit, ut parsimonia naturae esset magisterium sobrietatis, abundantiae noxiam lapsumque temulentiae sibi ascriberet humana condi
Abbreviated transcription (Latin):
U estes plereq aut a tempore qͦ maxime
use sunt appellant᷑. aut a locis ubi uł
prime confecte uel maxime uendi¬
tant᷑. aut uariatione coloris aut a
nib sua cuiq ꝓꝑria uestis est ut pãi¬
this sarabare. gallis linea germanis
renones hispanis stringes. Sardis man¬

Expanded text:
 autem vestium aut a tempore, quo maxime in usu sunt, appellantur, aut a locis, ubi vel primum confectae vel maxime venditantur, aut a genere coloris, aut a nibus sua cuique propria vestis est, ut Parthis sarabarae, Gallis linnae, Germanis renones, Hispanis stringes, Sardis ma
Abbreviated transcription (Latin):
subsolanus ab oriente. a meridie aus¬
ter ab occidente fauoniꝰ. a septẽtrione
eiusddẽ nominis uentus. habentes ge¬
minos hinc inde uentoꝵ spiritꝰ. Subso
euto austrum a sinistris austro affri
a sinistris aquilonem Ex omnib uero

Expanded text:
Subsolanus, a Meridie Auster, ab Occidente Favonius, a Septentrione ejusdem nominis ventus aspirat, habentes geminos hinc inde ventorum spiritus. 3. Euroaustrum, a sinistris Austroafricuma sinistris Aquilonem. Hi duo
Abbreviated transcription (Latin):
Uersus dicti ab eo qͦd pedib in ordi
ne dispositis. certo fine moderant᷑
iudicium posset sustinere. modum
adheret rithinus qui ñ est certo fine
moderatꝰ sed tam̃ rationabilit᷑ ordi

Expanded text:
ersus dicti sunt ab eo quod pedibus in ordine suo dispositis, certo fine moderanturiudicium posset sustinere, modum adheret rythmus, qui non est certo fine moderatus, sed tamen rationabiliter ordi
Abbreviated transcription (Latin):
U enter est qui acceptos cibos digerit
& apparet extrinsecus ꝑtingitq a
pectore ad inguinẽ. dictus uenter
quod ꝑ totũ corpus uite alimenta
transmittat. U entriculꝰ aiminut᷑

Expanded text:
enter est qui acceptos cibos digerit, et apparet extrinsecus, pertinetque a pectore ad inguinem, et dictus venter quod per totum corpus vitae alimenta transmittat. Alvus est qui cibum
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc greci afrodin uocant ꝓpter
spumam sanguinis generantẽ. afro
rilia abscidisse. sanguinẽ in mari
fluxisse ddicunt. atq eo spuma maris
concreta uenus nata est. qͥa in coitu hĩ.¬

Expanded text:
Hanc Graeci ἀφροδίτην vocant, propter spumam sanguinis generantem, ἄφροςtalia abscidisse, et sanguinem fluxisse in mare, et quod ex spuma maris concreta Venus nata est, illud, ai
Abbreviated transcription (Latin):
dorica lingua cythata uocat᷑ Paula¬
tim autẽ plures extiterunt species
eius ut psalteria. lre. barbite. phe¬
nices & pectides & que dicunt᷑ indice¬
que & feriunt᷑ a duob simul. & aliȩ

Expanded text:
Dorica lingua κιθάρα vocatur. 3. Paulatim autem plures ejus species exstiterunt, ut psalteria, lyrae, barbiti, phoenices, et pectides, et quae dicuntur indicae, et feriuntur a duobus simul. Item
Abbreviated transcription (Latin):
admirabile. humile: anceps. obscurũ.
Admirabile. a quo est alienatꝰ animꝰ
eqꝵ qui audituri sunt. humile quod
negligit᷑ ab auditore. Anceps. in qͦ aut
uidicatio est dubia. aut causa honesta¬
tis aut turpitudinis particeps ut be
iuolentiam pariat & offensam. Ob¬
seutrũ. in quo aut tardi auditores st
aut difficiliorib ad cognoscendũ ne¬
gotiis causa cernit᷑ implicata
Causarum status. sunt duo. rationalis
& legalis. De rationali oriunt᷑ comectu¬
ra. sinis qualitas. translatio De fine.
idicialis & negotialis. De iudiciali. ab¬
soluta & assumptiua. De assũptiua con¬
cessis remotio. criminis telatio. ermutis¬

Expanded text:
admirabile, humile, anceps, obscurum. admirabile, a quo est alienatus animus eorum qui audituri sunt; humile, est quod negligitur ab auditore. 2. Anceps, est in quo aut judicatio dubia est, aut causa honestitatis et turpitudinis particeps, ut et benivolentiam pariat et offensionem; obscurum, in quo aut tardi auditores sunt, aut difficilioribus ad cognoscendum negotiis causa cernitur implicatacausarum sunt duo: rationalis et legalis. De rationali oriuntur coniectura, finis, qualitas, translatio. De fine iudicialis et negotialis. De iudiciali absoluta et adsumptiva. De adsumptiva concessio, remotio criminis, relatio criminis
Abbreviated transcription (Latin):
comata dicunt ut sustinetis enĩ
siqͥs uos in seruitutẽ redigit colon
nam sententiam cola & comata gt:
plena autẽ sententia ꝑiodos Int̾pre.¬
tat᷑ autẽ colon membrũ coma inci¬
sio ꝑiodos clausura uel circuitus

Expanded text:
commata dicuntur, ut puta: Sustinetis enim si quis vos in servitutem redigit, colonnam sententiam, cola sunt et commata. Plena autem sententia periodus est. Interpretatur autem colon membrum, comma incisio, periodus clausula sive circuitus
Abbreviated transcription (Latin):
in ea est nomen accepit. ipsa est &
stro famosa quondã diuitiis. & ma¬
Clprus. insula ab oriente mari si¬
ris qͦd missinũ sinum uocant. ab pͥ¬
occidente pamphilico a septẽtrio¬
ne aulone. cilico a meridie syrie¬
& phenicis pelago cingitur¬

Expanded text:
in ea est, nomen accepit: ipsa est Pastro, famosa quondam divitiis, et matiar. INSVLA CYPROS ab oriente mari Sym Issicum sinum uocant, ab occidente mari Pamphylico, a septentrione Aulone Cilicio, a meridie Syrenices pelago cingitu
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ familiis qui eam incolerent res¬
tituta & repleta est magno ante ꝓdi¬
gio precedente. Nam cũ mensores ad
limitandũ cartaginensim agrũ missi
scipites terminoꝵ indices firos nocte
a lupis reuulsos mordicus corro¬
sosq repperissent. aliquanduui hesi¬
tatũ est utrũ romane paci expe¬
diret carchaginẽ reformari

Expanded text:
 familiis, quae eam incolerent, restituta et repleta est, magno ante prodigio praecedente. Nam cum mensores ad limitandum Carthaginensem agrum missi, stipites terminorum indices fixos nocte a lupis revulsos mordicus, corrososque reperissent, aliquandiu haesitatum est utrum Romanae paci expediret Carthaginem reformari
Abbreviated transcription (Latin):
uitis hremps grata inice ueris & fauonu
Trabuntor siccas machine carinas ac neq.
um teetis gaudet pecus. aut arator igni.
ner prata canis albicant prunis Iam
ne tcherea choros ducit uenus. miminen¬
eĩ iluna iuncteꝵ nỹmphis grẽ decentes.
aicerno terrã quatiunt pede. dũ grauis
eiclopum uulcanꝰ ardenꝰ urit offiemas

Expanded text:
acris hiems grata vice veris et Favoni trahuntque siccas machinae carinas ac neque iam stabulis gaudet pecus aut arator igni nec prata canis albicant pruinis. iam Cytherea choros ducit Venus imminente luna iunctaeque Nymphis Gratiae decentes alterno terram quatiunt pede, dum gravis Cyclopum Volcanus ardens visit officinas
Abbreviated transcription (Latin):
Caucasus mons qui int̾ colchos qui
sunt suꝑ cimericũ mare: & inter al¬
banos qui sunt ad mare caspium pri
tem unũ uidet᷑ iugum. sed multa st̃¬
sunt nomina. s multi hoc ipsũ iugũ
tauri montẽ credi uolunt. qͥa reuera
parcoatras mons armenie int̾ tau¬
rum & caucasũ medius continuare
tindens in meridiem. ipsũ ad sinisttã.

Expanded text:
CAVCASVS inter Colchos, qui sunt super Cimmericum mare, et inter Albanos, qui sunt ad mare Caspium, pritem unum uidetur iugum, sed multa sunt nomina; et multi hoc ipsum iugum Tauri montis credi uolunt, quia re uera Parcohatras mons Armeniae inter Taurum et Caucasum medius continuare tendens in meridiem, ipsum ad sinistram,
Abbreviated transcription (Latin):
Casia nascit᷑ in arabia uirga robusti
corticis purpurei foliis ut piperie
Est autẽ uirtutis cinnamomisimi¬
lis. sed potentia inferior. unde & pro
cinnamomi uice duplex eiꝰ pondus
in medicamento admiscetur

Expanded text:
Casia nascitur in Arabia, virga robusti t purpureis foliis, ut piperis. Est autem virtutis cinnamomi similis, sed potentia inferior; unde pro cinnamomi vice duplex ejus pondus in medicamentis admiscetur
Abbreviated transcription (Latin):
Centones apud grammaticos dici solent
qui carminib homeri seu urrgilii
ad ꝓpria oꝑa more centenario ex mul¬
tis hinc inde. impositis in unũ sarci¬
unt corpus ad facultatẽ cuiꝰq materie

Expanded text:
Centones apud grammaticos vocari solent, qui de carminibus Homeri et Virgilii, ad propria opera more centenario, ex multis hinc inde compositis, in unum sartiunt corpus, ad facultatem cuiusque materie
Abbreviated transcription (Latin):
Collega. a colligatione societatis dicit᷑
Collegarius. unus ex ipsis socir¬
Collegiati dicunt᷑. qͦd eoꝵ collegio eusto¬
diisq deputent᷑ qui facinus aliqͥs
cõmiserunt. Est e nĩ sordidissimum
genus hominũ patre incerto ꝓgeniti¬

Expanded text:
Collega, a colligatione societatis dicitur. Collegarius, unus ex ipsis sociCollegiati dicuntur, quod ex eorum collegio custodiisque deputentur 434 qui facinus aliquod commiserunt. Est enim sordidissimum genus hominum patre incerto progenit
Abbreviated transcription (Latin):
suces tritici ꝑ artem confecta. Susci¬
tat᷑ enĩ ignea illa uis germinis ma¬
defacte frugis ac deinde siccat᷑ &. post
in farmam redacta molli succo admi¬
scet᷑. quo fermentata sapor austen¬
tatis & calor ebrietatis adicitur

Expanded text:
suco tritici per artem confecta. Suscitatur enim igne illa vis germinis madefactae frugis ac deinde siccatur et post in farinam redacta molli suco admiscitur, quo fermentato sapor austeritatis et calor ebrietatis adicitur
Abbreviated transcription (Latin):
sine usia esse ñ possunt. Extra uͥ usiam
sunt. locus tempus habitus Intra &¬
Substantia est id qͦd ñ ab alio sed semꝑ
Substantia ipsa rei alicuiꝰ natura & ra¬
tio qua constat designat subsistentiã¬
accidentib ut possit esse ñ indigit
Substantia uͦ est qͦd aliis accidentib sub¬
strat. Sub illis enim stat. dum subiec¬
tum est accidentib Itaq genera & spe¬
cies subsistunt tantũ. Neq enĩ acci¬
dentia generib specieb ue coniun B¬
gunt᷑. Indiuidua u̾ ñ mͦ subsistunt. ue¬
rũ etiam substant. Nam neq ipsa indi¬
gent accidentib ut sint. Informata
enĩ sunt tam ꝓpriis & specificis diffe¬
rentiis & accidentib ut esse possint
subministrant. dum scilicet subiecta

Expanded text:
sine usia esse non possunt. Extra usiam vero sunt locus, tempus et habitus; intra substantia est id quod non ab alio, sed sempsubstantia ipsa rei alicujus naturam rationemque qua constat, designet: subsistentiaaccidentibus, ut possit esse, non indiget. Substat autem id quod aliis accidentibus substrat; sub illis enim stat, dum subiectum est accidentibus. Itaque genera vel species subsistunt tantum; neque enim accidentia generibus speciebusue contingunt. Indiuidua uero non modo subsistunt uerum etiam substant, nam neque ipsa indigent accidentibus ut sint; informata enim sunt iam propriis et specificis differentiis et accidentibus ut esse possint ministrant, dum sunt scilicet subiecta
Abbreviated transcription (Latin):
T aulle nomen factum qͦd trudat
uel detrudat i includat calce uel
luto lapides Trullum ciburium
Tauncus media pars corporis a collo
ponderum lances equali examine
momentana pro modica pecunia

Expanded text:
Trullae nomen factum, eo quod trudit et detrudit, id est, includit calce vel luto lapides. Trulla autemncus hominis est media pars corporis a collo ponderum lanx equali examine momentana pro parva modicaque pecunia.
Abbreviated transcription (Latin):
Toparius quo rarior eo & p̃ciosior est
nitore rubet criseo & aspectu ethe¬
reo concẽplatius solidũ uite monstrat
loca oratorib dialecticis poetis & iu¬
risꝑitis cõmuniter quidt̃ argumenta
prestant sed qͣndo aliqͥd specialicer
ꝓbant ad rethores poetas. iurisq ꝑĩ¬
tos ꝑtinet quando generaliter dispu

Expanded text:
Topazius quo rarior, Eo est pretiosior, Nitore rubet chryseo, Et aspectu aethereo, Contemplativae solitum, Vitae monstrat ca oratoribus, dialecticis, poetis et iurisperitis communiter quidem argumenta praestare; sed quando aliquid specialiter probant, ad rethores, poetas iurisperitosque pertinent, quando uero generaliter dispu
Abbreviated transcription (Latin):
nomina auctores confundunt. Tran
duci concedendo exercitũ iudicare
solitum erat scdõ senatum. tertio po¬
pulum Erat autẽ mos Romanis ut
triumphantes quadrigis ueherent᷑.
ex illo quo soliti sunt priores duces
hoc habitu bella mire: Quicũq in
conflictu uicisset. ꝑalma aurea coro¬
nabat᷑ qͥa ꝑalma stimulũ habet. qui
uͦ sine conflictu fugientẽ ꝓstrasset

Expanded text:
nomina scriptores confundunt. Tranqduci concedendo exercitum iudicare solitum erat, secundo senatum, tertio populum. Erat autem Romanorum mos ut triumphantes quadrigis veherentur, ex illo quod soliti sint priores duces hoc habitu bella inire. Quicumque autem in conflictu vicisset, palma aurea coronabatur, quia palma stimulos habet; qui vero sine conflictu fugientem prostrasset,
Abbreviated transcription (Latin):
Testamentum uocatũ qͦd nisi testator
mortuus fuerit. nec confirmari potest
nec sciri qͥcqͥd in eo scriptũ est qͥa clau¬
sum & obsignatũ & inde dictũ testamen¬
tum qͥa ñ ualet nisi post testatoris mo
tum testamentum dicitur¬

Expanded text:
testamentum uocant, quia nisi testator mortuus fuerit, nec confirmari testamentum potest nec sciri qsum et obsignatum est; et inde dictum testamentum, quia non valet nisi post testatoris montum testamentum voc
Abbreviated transcription (Latin):
tipis gͦ res declarant᷑ ex reb ꝓphetia
sceri ut dicamus. Prophetia est tipus
in uerbis. scdm id qͦd uerba sunt. e
contra tipus est ꝓphetia in reb scđm
id quod res esse noscuntur

Expanded text:
es declarantur ex rebus. Possunt sceri, ut dicamus quia prophetia est typus in verbis, secundum id quod verba sunt, et e contra, typus est prophetia in rebus, in quantum res esse noscuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Sulphur dictũ qͥa igne accendit. Ignis
sentit. neq alia res facilius accendit᷑¬
in insulis e̾oliis int̾ siciliam & Italiã
tertiũ liquor est. usus eius ad lanas.
quia candorem molliciemq prestat
Quartũ ad lichinia maxime confici¬
enda aptum. Sulphur dr̃ quasi so¬

Expanded text:
Sulpur vocatum quia igne accenditur; πῦρ sentitur, neque alia res facilius accenditin insulis Aeoliis, inter Siciliam et Italiam, tertium liquor est, usus ejus ad lanas suffindas, quia candorem mollitiemque praestat. Quartum ad elychnia maxime conficienda aptum. Sulphuris
Abbreviated transcription (Latin):
Timiditas est animi uicium sempiter kĩ¬
in achille fuit aliqͥndo timor timidi¬
quam ñ delectat iniquitas. etiam¬
si ꝓponatur impunitas¬
amittat ipsam grãm ꝑ quã in illa fac¬
tum est ut eam peccare ñ delectet. qͦ
timet ne eam deserat. etiã si nullis

Expanded text:
timiditas animi vitium sempiternin viro forti quandoque timor, timidiquam non delectat iniquitas, etiamsi proponatur impunitasamittat ipsam gratiam, qua in illa factum est, ut eam non peccare delectet, quo timet, ne deus eam deserat, etiamsi nullis
Abbreviated transcription (Latin):
& tangat & ꝑ omnia membra sensus
uigorem asꝑgat. Nam tactu ꝓbamꝰ
quicqͥd cet̾is sensib iudicare ñ pos¬
sumus Duo autẽ sunt genera eius
Nam aut extrinsecus uenit qͦd feri¬
at aut intus in ipso corpore oritur

Expanded text:
 tangat, et per omnia membra vigorem sensus aspergat. Nam tactu probamus quidquid caeteris sensibus judicare non possumus. Duo autem tactus genera sunt: nam aut extrinsecus venit, quod feriat, aut intus in ipso corpore oritur
Abbreviated transcription (Latin):
stentia .i oyc. pocic qm̃ in nullo sub
essentia est Est enĩ & maxime ipse
est aͥ quo omniũ esse ꝓficiscit᷑. E st
uxos aere .i. subsistentia. Subsistit
substat᷑. Unde etiã dicimꝰ unã esse
cus usus loquendi excluderet. uide¬
rit᷑ ideo de deo dici substantia ñ qͦd
ita etiam quasi pͥncipium subesset
stantie subministrat Sed hec omnia
idcirto sunt dicta ut differentiam
ce sit locutionis arbitrium. Hoc inte¬

Expanded text:
stentia quoniam in nullo subi est et essentia, est enim et maxime ipse est a quo omnium esse proficiscitur. Est οὐσίωσις, id est subsistentia subsistit substat enim. Vnde etiam dicimus unam esse asticus loquendi usus excluderet, uideretur idcirco de deo dici substantia, non quita etiam quasi principium subesset stere subministrat. Sed haec omnia idcirco sint dicta, ut differentiam cae sit locutionis arbitrium. Hoc inte
Abbreviated transcription (Latin):
cit qͥd in tabernaculo dei offerebant¬
coccum & purpurã. sibi uͦ sufficere. si
saltem pilos caprarũ offerret hanc
dicit uilem portionẽ humiliando se
cũ tamen ipse offerret magna. In ta¬
bernaculo di: hoc ẽ in ecłia. Nec ope̾

Expanded text:
cit quod in tabernaculo Dei alii offerrentcoccum et purpuram; sibi vero sufficere, si saltem pilos caprarum offerret. Hanc dicit vilem portionem humiliando se, cum tamen ipse magna offerret in taberna
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd euphonie causa tr assũpsit in quis
qͦ desinentia similit̃ fiunt. eqͦ equus
obliqͦ obliquus sed melĩ fiunt e contra
n euphonie causa Inbus ł in ens desi¬
nentia a uerbis fiunt quȩ mutant ex¬
tremas ł extremã uocales in bus ut¬

Expanded text:
quod euphonie causa tr assumpsit. 80 In quus quoque desinentia similiter fiunt: "equo, equus", "obliquo, obliquus", sed melius fiunt e contrarn euphonie causa. 82 In bus uel in cus desinentia a uerbis fiunt, que mutant extremam uel extremas uocales in us
Abbreviated transcription (Latin):
hec dux. comunx. Quȩ autẽ acd solos
obliqͥ etiã cũ neutro ningunt᷑ Exci¬
piunt᷑ habentia e ante x supra silla¬
bam ut uertex. senex cunex apexcu
lex que st̃ mascłina De qͥb tam̃ ex¬
trahunt᷑ nomina fetus terre. ut ilex
carex. que st̃ feminina & hec suppel¬
lex uibex De suꝑiori regula adhuc ex¬
cipiunt᷑ hic grex calix. uarix fornir
cortex silex Greca uͦ siut notha eadẽ
seruant apud nos geña qͦmꝰ & barba¬
ra ut hic aiax atax calix uolux hec
nor spinx ꝓ acu nã ꝓ monstro mascłi
in qͥb ponenda st̃ & cõmunia ut hĩc
& hec princeps municeps parens infar̾
figurate tam̃ iungi possunt neutris¬
in singulari & gencilia hic & ħ arabs

Expanded text:
hec dux", "coniunx"; que autem ad solos obliqui etiam cum neutro iunguntur. 85 Excipiuntur habentia e ante x supra sillabam, ut "uertex", "senex", "cimex", "apex", "culex", que sunt masculina, de quibus tamen extrahuntur nomina fetus terre, ut "ilex", "carex", que sunt feminina, et "hec suppellex", "uibex". 86 De superiori regula adhuc excipiuntur: "hic grex", "calix", "uarix", "forncortex", "silex". 87 Greca uero, siue notha, eadem seruant apud nos genera, quomodo et barbara, ut "hic Aiax", "Atax", "calix", "Volux", "hec nox", "sphinx" pro acu; nam pro monstro masculiin quibus ponenda sunt et communia, ut "hic" et "hec princeps", "municeps", "parens", "infans" figurate tamen neutris iungi possunt in singulari, et gentilia, "hic" et "hec Arabs
Abbreviated transcription (Latin):
ultra sillabã maascłina st̃ ut q̃dran̾
triens. dodrans uf ens aruns. mancepꝰ
praes p̃dis acs aeris In eus greca sunt
ut tideus Omnia nomina fluuioꝵ¬
qͣntitatis in significatione
Est autẽ singularis & plu¬
ralis. Singularis finitꝰ plu¬
ralis infinitꝰ Cum enĩ dico homo. certũ
est de uno dicere. Cũ uͦ homines. incir¬
tũ est de quot. at qͦt det̾minandũ certi
inuenti st̃ numeri ut duo. tres centũ.
Singularis gͥ abusiue dr̃ numerꝰ nisi
qͥa cet̾i ex eo cõponunt᷑. & in ipsũ sol

Expanded text:
90 Vltra sillabam, masculina sunt, ut "quadrans", "triens", "dodrans", "Vfens", "Aruns", "manceps", praes, predis", "aes, aeris". 93 In eus Greca sunt, ut "Tideus". 94 Omnia nomina fluuiontitatis in significatione. 2 Est autem singularis et pluralis; singularis finitus, pluralis infinitus est; cum enim dico "homo", certum est de uno dicere; cum uero "homines", incertum est de quot; ad quod determinandum certi inuenti sunt numeri, ut "duo", "tres", "centum". 3 Singularis igitur abusiue dicitur numerus, nisi quia ceteri ex eo componuntur et in ipsum sol
Abbreviated transcription (Latin):
laria. uł natura ł usu. tsatura ut ꝓpria
hectoꝵ sicilia sol usu quib sic utunt᷑
poete. ut sanguis. puluis. Que tam̃ ui
modis transeunt in płaliã łuentu ut
duo catones. Opinione. ut plures soles
Partitione. ut duȩ galliȩ Auctoritate
ut uina mella & e contrario st̃ quedam
usu. ut manes arma. Sunt gͥ singłaria
tantũ hec ꝓpria aliquoꝵ indiuiduoꝵ
płalia nomina qͥnte decłonis. ut facies
ni pisces. gemini liberi manes penates
optimates. pͥmores ꝓceres. pugillaris.
quirites. sentes ueprts. Quedã tam̃ ex
hiis singłarit᷑ inueniunt᷑ & feminina

Expanded text:
laria, uel natura, uel usu: natura, ut propria: "Hector", "Sicilia", "sol"; usu, quibus sic utuntur poete, ut "sanguis", "puluis". 7 Que tamen IV modis transeunt in pluralia: euentu, ut "duo Catones"; opinione, ut "plures soles"; particione, ut "due Gallie"; auctoritate, ut "uina", "mella". 8 Et e contrario sunt quedam usu, ut "Manes", "arma". 9 Sunt igitur singularia tantum hec: propria aliquorum indiuiduorum, et plura nomina quinte declinationis, ut "facies", ni", "Pisces", "Gemini", "liberi", "Manes", "Penates", "optimates", "primores", "proceres", "pugillares", "Quirites", "sentes", "uepres"; quedam tamen ex his singulariter inueniuntur. 12 Et feminina
Abbreviated transcription (Latin):
culina st̃ ut gurges. stipes arapte¬
feminina. In es nͦ ꝓd̃ similit᷑ si ad ntͫ
sexũ ꝑtinent. cõmunia st̾ ut heris loci
ceres. species. dies qͦd etĩ mascł & semin̾
lit arexes. & patronomica ut pͥamides
& unũ appellatiuũ hic uerres & scam
quosdã pes Nepres etiã mascł ẽ apico
uirgiliũ. Pluralia tam̃ mascłina sunt
ut penates p̃ter tres uł plures cõmuna
culina quã feminina. & pestis neptis
capis. glis & patronomica ut encis qut
omnia st̃ feminina alia uͦ quȩ in su
ꝓ dente. ł lapide qͦd etiã adiectiuũ com¬
tilis & ab asse cõposita centusis tressis
que mascłina st̃ & ꝓoria uiroꝵ ut niue¬
nalis Greca uͭ gracoꝵ seruant regulam
nis clamis. aspis diplors parapsis oit¬
peluis. pellis. cuspis. cassis lis clasis
auuis pupis cutis securis messis bibrs
trigilis uis sements greca grecoꝵ sunt

Expanded text:
culina sunt, ut "gurges", "stipeculina sunt, ut "gurges", "stipetercie uero b uel u precedentibus, neutra sunt, ut "tuber", "uber", "uer", nisi sit adiectiuum, ut "uber", "celeber", et preter "imber" cum suis ut "Arexes", et patronomica ut "Priamides", et unum appellatiuum "hic uerres" et secundum quosdam "pes"; "uepres" etiam masculinum apud Virgilium est. 65 Pluralia tantum masculina sunt, ut "Penates", preter "tres" uel "plures" communia, culina quam feminina et "pestis", "neptis", or, "soror", "arbor" et IV neutra "ador", "marmor", "equor", "cor" et comparatiua, que pro dente uel lapide, quod etiam adiectiuum comtilis", et ab "asse" composita "centusis","tressis", que masculina sunt; et propria uirorum, ut "Iuuenalis". 71 Greca uero Grecorum seruant regulam, nis", "clamis", "aspis", "diplois", "parapsis", "orepeluis", "pellis", "cuspis", "cassis", "lis", "classis", "auis", "pupis", "cutis", "securis", "messis", "bilis", "strigilis", "uis", "sementis"; Greca Grecorum sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ut qdã quiddã Inem ꝑ cõpositionem
tantũdem neutrũ tantidẽ In im. unũ
neutrũ cũ & płalia omnis gen̾is unde¬
cim duodec̃i barbara uͦ mascłina sunt
ut Ioachim In om mascłmũ edom. In
um neutra st̃ ut templũ. pret̾ figurata
mulierũ nomina feminina ut gliceri¬
um philortium. quȩ quãuis articulos
etiã & inimemor cõmunia st̃ quȩ neu¬
tra qͦ iungunt᷑ sed figurate. & auctor
qͣndo auctoritatẽ signif᷑ cõmune est
tiua auium ut turtur. uultur. & fur¬
fur. qͦ st̃ masculina. uerbalia uͦ & quȩ
hominib utriꝙ sexus imponi possuss
cõmunia st̃ ut augur. fur. ligur. Exci
facit. In as feminina st̃ ut ciuitas. Ex¬
cipiunt᷑ patria. ut Rauennas arpinas
que ideo cireũflectunt᷑. qͥa ꝑ sincopam
n ꝑferunt᷑ Similit̾ optimas pͥmas qͣ
cõmunia st omnia & ꝓpria uiroꝵ ut¬
latiua. mas as. uas. uadis quȩ mascłina
cõmunia st ut hebes. diues. miles qua¬
cõmunionẽ cli femininis ñ hĩt ur ᷤ¬

Expanded text:
uiddam". 39 In em per compositionem "tantundem" neutrum, "tantidem". 40 In im unum neutrum "Cim" et pluralia omnis generis "undecim", "duodecim"; barbara uero masculina sunt, ut "Ioachim". 41 In om masculinum "Edom". 42 In um neutra sunt, ut "templum", preter figurata mulierum nomina, feminina ut "Glicerium", "Philortium", que quamuis articuloimmemor" communia sunt, que neutro quoque iunguntur, sed figurate; et "auctor", quando" auctoritatem significat, commune est; tiua auium ut "turtur", "uultur", "furfur", que sunt masculina; uerbalia uero et que hominibus utriusque sexus imponi possunt, communia sunt, ut "augur", "fur", "Ligur" excifacit. 59 In as feminina sunt, ut "ciuitas"; excipiuntur patria, ut "Rauennas", "Arpinas", que ideo circumflectuntur, quia per sincopam ti proferuntur; similiter "optimas", "primas", que communia sunt omnia, et propria uilatiua, "mas", "as", "uas, uadis", que masculina communia sunt, ut "hebes", "milescommunionem cum femininis non habent mas
Abbreviated transcription (Latin):
hic mus. hic & hec sus & grus Supra
sillabã uͦ feminina st̃ ut seruit᷑. tellus
pret̃ barbara mascłina & feminina
ut hic loch hec Ruch & p̃ter pluralia
tot quot omnis genĩs. In x desinentia

Expanded text:
hic mus", "hic" et "hec sus" et "grus". 81 Supra sillabam uero feminina sunt, ut "seruitus", "tellus", preter barbara, masculina et feminina, ut "hic Loth", "hec Ruth", et preter pluralia, "tot", "quot", omnis generis. 83 In x desinentia
Abbreviated transcription (Latin):
fiminina in a faciunt magis st̃ ma¬
sculini. & pret̃ bubo incerti gen̾is &
octo omnis & ambo & duo quȩ płalit̃¬
In el ꝓd̾ masculina st̃ & barbara ut mi¬
chaeᷤ nisisint ꝓpria mulierũ ut Rachel
In il duo masculina pugil mugil duo
ddeclinabilia ꝑ apocopam anichilum
michol In uł duo st̃ cõmunia presul
& exul masculma consul & ꝓconsul¬
Similit᷑ barbara st̃ mascłina suthul
muthul. Nam peni sicut chaldei hebrei

Expanded text:
feminina in a faciunt, magis sunt masculini, et preter "bubo" incerti generis et "octo" omnis et "ambo" et "duo" que plIn el productam masculina sunt et barbara, ut "Michael", nisi sint propria mulierum, ut "Rachel". 35 In il duo masculina "pugil", "mugil", duo declinabilia, per apocopam a "nichilum"Michol". 37 In ul duo sunt communia, "presul" est; barbara uero masculina sunt, ut "Hannisimiliter barbara sunt masculina, "Suthul", "Muthul"; nam Peni, sicut Chaldei, Hebrei
Abbreviated transcription (Latin):
ut cathilina. uł officioꝵ ꝑtinentiũ ad
uiros ut scriba. nauta poeta  ꝓpbetã uł
fluuioꝵ ut caterona. & qͣdrupedũ qͥdã
ꝓmiscua. ñ solũ femmnina sed etiã mas¬
culina ut talpa dama Excipiunt᷑ uer¬
balia. & utriq sexui conuenientia. &
gentilia ut aduena celicola scitha nu¬
mida que st̃ cõmunia Excipiunt᷑ qͦ
greca t̾tie declõnis. ut poema baptisma
& barbara. alleluia. pascha sce. manna.
pluralia. ut scamna bona. milia. arma

Expanded text:
ut "Catilina", uel officiorum pertinentium ad uiros, ut "scriba", "nauta", "poeta", "propheta", uel fluuiorum, ut "Caterona", et quadrupedum quedam promiscua, non solum feminina, sed etiam masculina, ut "talpa", "damma". 19 Excipiuntur uerbalia et utrique sexui conuenientia et gentilia, ut "aduena", "celicola", "Scitha", "Numida", que sunt communia. 20 Excipiuntur quoque Greca tercie declinationis, ut "poema", "baptisma", et barbara, "alleluia", "Pascha, Pasche", "manna, pluralia, ut "scamna", "bona", "milia", "arma"
Abbreviated transcription (Latin):
siue de luna seu de terra siue de agro
loquar nulla ẽ discretio naturalis in
reb ipsis. sed in sola uoce Sunt alia
quasi mobilia. ꝗͣ ñ a mascłinis seo a
ꝓpͥam & amotã significationẽ habet ab
alio Sunt alia que difforentie causa
mutant genera. ut hec pirrus ħ pirũ
hec malus. hoc malũ & hoc in plerisꝙ
inuenies arboꝵ nominib in qͥb arbo¬
res femmnino genere fructꝰ ut lignã¬
ꝓpria mulietũ feminina esse. cuiꝰcũq
sint t̾minationis. p̃ter desinentia in
um. que scdm formã neutra sunt. ut
pret̾ eliconion & basion. quȩ neutra
sunt scdm usum. Numeroꝵ qͦ nomi¬
na indeclinabilia sunt. & omnis gene
mille indeclinabile. Nlomina qͦ ele¬
mentoꝵ neutra indeclinabilia sunt

Expanded text:
siue de "luna", seu de "terra", siue de "agro" loquar, nulla est discretio naturalis in rebus ipsis, sed in sola uoce. 9 Sunt alia quasi mobilia, que non a masculinis, sed a propriam et amotam significationem habet ab alto. 10 Sunt alia que differentie causa mutant genera, ut "hec pirus, hoc pirum", "hec malus, hoc malum". 11 Et hoc in plerisque inuenies arborum nominibus, in quibus arbores feminino genere, fructus uel lignapria mulierum feminina esse, cuiuscumque sint terminationis, preter desinentia in um, que secundum formam neutra sunt, ut preter "Eliconion" et "Basion", que neutra sunt secundum usum. 14 Numerorum quoque nomina indeclinabilia sunt et omnis gener"mille", indeclinabile. 15 Nomina quoque elementorum neutra et indeclinabilia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
chili. ꝗͥ magis st̃ obliqui casus figura¬
te omnib casib iuncti. & uiginti qͦd
est omnis gen̾is. & qui masculimi. plu¬
ralia uͦ que a singularib fiunt ut
populi fagi. celi. extra st̃ sicut in cet̾is
regulis similit̾ greca ł batbara. In o
desinentia uerbalia. seu participialia
ut oratio. actio legio & que g uł a
p̃cedentib mutant o in  in genit̾o
ut uirgo dulcedo & ꝓpria mulierũ
uel ciuitatũ. ut uido sapho & argo

Expanded text:
qui magis sunt obliqui casus, figurate omnibus casibus iuncti, et "uiginti", quod est omnis generis, et "qui", masculini. 25 Pluralia uero que a singularibus fiunt, ut "populi", "fagi", "celi", extra sunt, sicut in ceteris regulis; similiter Greca uel barbara. 26 In o desinentia uerbalia seu participialia, ut "oratio", "actio", "legio", et que, g uel d precedentibus, mutant o in i in genitiuo, ut "uirgo", "dulcedo", et propria mulierum uel ciuitatum, ut "Dido", "Sapho" et "Argo
Abbreviated transcription (Latin):
cui hec neutrũ cui hoc Commune du
qͦd sub una litteratura & uno articulo
feminini scił uł masculini sigñt᷑ utrũ
sexũ. ut aquila passer. mustela Quod
maxime contingit in paruis animalib
& in quib ñ cito dinoscit᷑ sexus dubii
autẽ uł incerti genĩs st illa que nulla
ratione cogente. auctoritas ueterũ diu̾¬
so genere ꝓtulit. ut hic finis. & ħ finis
cortex silex margo grus bubo pantera

Expanded text:
commune uero llud est, quod sub una litteratura et uno articulo - feminini scilicet uel masculini - significat utrumque sexum, ut "aquila", "passer", "mustela"; quod maxime contingit in paruis animalibus, et in quibus non cito dinoscitur sexus. 5 Dubii autem, uel incerti, generis sunt illa que, nulla ratione cogente, auctoritas ueterum diuerso genere protulit, ut "hic finis" et "hec finis", "cortex", "silex", "margo", "grus", "bubo", "pa
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ñ significant tempꝰ nomina sunt
Instus extremã partẽ conu̾̃tunt in stũs
e ł n antecedentib ut honor. honestꝰ
meror mestꝰ. angor angust. Quedã tam̃¬
quomͦ uetꝰ stꝰ & omnia una uincunt
lit̾ a uerbis. lateo later uerto uertix
minina a masculinis uerbalib uel

Expanded text:
cum non significant tempus, nomina sunt. 101 In stus, extremam partem conuertunt in stus, e uel u antecedentibus, ut "honor, honestus", "meror, mestus", "ango, angustus"; quedam taus", et omnia una uincunt liter a uerbis: lateo lates latĕx, uerto minina a masculinis uerbalibus
Abbreviated transcription (Latin):
pondo dus. alt̾nitatis causa. qͥ tam̃ in
omnib ñ ualet Ee hec omnia nomina
inst habere. demonstrant ea ex quib
lis est. &. signif dignũ esst aliquẽ. eoqͦd
demonstrat᷑. ut laudandꝰ dignꝰ laude

Expanded text:
pondus", alternitatis causa, que tamen in omnibus non ualet. 86 Et hec omnia nomina in se habere demonstrant ea ex quibuslis est et significat dignum esse aliquem eo quod demonstratur, ut "laudandus" "dignus laude",
Abbreviated transcription (Latin):
In lus desinentia similia diminutiuis
extremã partẽ sillabe finalis. uł silla¬
barũ si uocalis est ante uocalẽ. in ulus
causa ñ annułꝰ iminutiuũ ẽ. & no¬
uacula a nouo qͥ nouula deberet fa¬
cere In rus desinentia. a nommne us
assumunt.a uerbo uͦ rus & ꝓduct̃ penł¬
In sus. ł st̃ participialia qͣrte decłonis
& res incorporales significant. ut usus
lusus uersus. qͦd & corporalẽ rem sig¬
nificat quȩ ẽ in litteris. Aut mobilia
cassus. Uel o ꝓd̾ habent ante sus & sig

Expanded text:
In lus desinentia similia diminutiuis extremam partem sillabe finalis - uel sillabarum, si uocalis est ante uocalem - in ulus causa nam "annulus" diminutiuum est et "nouacula" a "nouo" que "nouula" deberet facere. 92 In rus desinentia, a nomine us assumunt, a uerbo uero rus, et prod uel sunt participialia quarte declinationis et res incorporales significant ut "usus", "lusus", "uersus", quod et corporalem rem significat, que est in litteris, aut mobilia "cassus"; uel o productam habent ante sus et sig
Abbreviated transcription (Latin):
cant i in gento quã extremã mutant
in e euphonie causa ut pii pietas me
que mutant or in es & assumt̃ tas ut¬
maior iestas honor. estas. Sunt alia
cdenominatiua plerũq similia acti¬
uis pmitiuoꝵ & cõmunia. ut pͥmas.
obtimas. rauennas. quȩ ideo in fine
natis. & neutra in e. Quecũq gͥ sinco¬
pam patiunt᷑. eundẽ accentũ seruant
ꝑ audiuit. duc ꝓ duce. illic ꝓ illicce.
istic ꝓ isticce. Inueniunt᷑ etiã ꝓpͥa in
fine circũflexa causa differentie: ut
pd̾ a sepio sipes. a luo lues struo. strue
rupi rupes. In is diuerse habent᷑ forme
de qͥb ꝑ distinctiones dicat᷑ In alis uł
ale desinentia si sint a nominib pͥmȩ
declonis assumunt nominatiuolis uł
mensale dmm scdẽ extremã i genitiui
Sintͣtis is mutant in a longã. & assu¬
munt lis mercurii mercurialis. neutri.
nilis. uex cis. uocalis ł xcip̃ cerealis. Sin

Expanded text:
cant i in genitiuo, quam extremam mutant cant i in genitiuo, quam extremam mutant in e, euphonie causa, ut "pii, pietas", "or, que mutant or in es, a"maior, maiestas", "honor, honestas". 51 Sunt alia denominatiua plerumque similia accusatiuis primitiuorum et communia, ut "primas", "optimas", "Rauennas", que ideo in finenatis", et neutra in e. 52 Quecumque igitur sincopam patiuntur, eundem accentum seruant pro "audiuit", "duc" pro "duce", "illic" pro "illicce", "istic" pro "isticce" . 53 Inueniuntur etiam propria in fine circumflexa, causa differentie, utam, a "sepio" "sepes", a "luo" "lues", "struo, strues", "rupi, rupes". 56 In is diuerse habentur forme, de quibus per distinctiones dicatur. 57 In alis uel ale desinentia, si sint a nominibus prime declinationis, assumunt nominatiuo lis uel mensale"; sin secunde, extremam i genitiui; sin tercie, is mutant in a longam et assumunt lis, "Mercurii, Mercurialis", "neutri, nilis", "uox, uocis, uocalis" excipitur "cerealis"; sin
Abbreviated transcription (Latin):
ancicedente. pene omnia uerbalia st̃
& neutra. E si sint a ꝑͥma coniugatione
curuas. curuamen. ligas. ligamen Sin
ut acuo acumen. fluo. flumen nuo num̃
luo lumen A qͣrta comugatione i ꝓd̃¬
uocales inunã conuertit longã Sic
uo quabi sillabis una longa solet fi¬
ex cut biluge bige. Qdriuge qͥdrige
et a nominib deriuata pleraq hñt
St ante er. ut eques eqͥster. silua sil¬
ster sicut & diminutiua surdaster ca¬
tulaster Alia uͦ e hñt excepto paluster
uerbalia uͥ consonantes uerboꝵ seruaũ
ante et ut rubeo ber piget. ger. In or
ur finiunt a uerbis. & qͥdã abiciunt o.
ut coloro color laboro labor saturo satͣ
murmuro mutm̃. Quedã assumunt r
ut amo amor furo .or Alia a nominib
uł participiis us in or mutant ut se
denominatiua a geñto sccsẽ declonis
uł dat̾o t̾cie assum̃t tas. i penł ubiq
scce decłõnis libertas & illa quȩ dupli¬

Expanded text:
antecedente, pene omnia uerbalia sunt et neutra; et si sint a prima coniugatione,"curuas, curuamen", "ligas, ligamen"; sin ut "acuo, acumen", "fluo, flumen", "nuo, numen", "luo, lumen"; a quarta uero coniugatione, i prouocales in unam conuertit longam: 38 sic ex duabus sillabis una longa solet fieri, ut "biiuge, bige", "quadriiuge, quadrige", er a nominibus deriuata pleraque habent st ante er, ut "eques, equester", "silua, silster", sicut et diminutiua, "surdaster", "Catulaster"; alia uero e habent, excepto "paluster". 43 Verbalia uero consonantes uerborum seruant ante er, ut "rubeo, ruber", "piget, piger". 44 In or, ur finiunt a uerbis, et quedam abiciunt o ut "coloro, color", "laboro, labor", "saturo, satur", "murmuro, murmur", quedam assumunt r ut "amo, amor", "furo, furor"; alia a nominibus uel participiis us in or mutant, ut "sdenominatiua, a genitiuo secunde declinationis uel datiuo tercie assumunt tas, i penultima ubique clinationis "libertas" et illa que dupli
Abbreviated transcription (Latin):
ut samnitis ꝓ samnis ciburtis ꝓ tiburs
lepos. cõpeto cõpes & mȩ & in ocõpos
custodio custos do dos. In us diuerse s̾t
forme. ex qͥb in possessiuis multa iam
diximꝰ Nunc de teliqͥs dicamꝰ In ius
desinentia pͥmitiuoꝵ consonantes ser¬
uant ante ius ex qͥb incipiunt ultime
sillabe. ł etiã antepenł. cũ uocalis ẽ ante
uocałẽ ut uirgilia uirgiliꝰ siluia siluiꝰ.
agelł li agelliꝰ mars. marti. martiꝰ. nun
nentib ꝗͣ assumunt geñto uł datiuo

Expanded text:
ut "Samnitis" pro "Samnis", "Tiburtis" pro "Tiburs"lepos", "competo, compes" et e in o "compos", "custodio, custos", "do, dos". 75 In us diuerse sunt forme, ex quibus in possessiuis multas iam diximus; nunc de reliquis dicamus. 76 In ius desinentia, primitiuorum consonantes seruant ante ius ex quibus incipiunt ultime sillabe, uel etiam antepenultime, cum uocalis est ante uocalem, ut "uirgula, Virgilius", "silua, Siluius", "agelnentibus, que assumunt genitiuo uel datiuo
Abbreviated transcription (Latin):
tonitru cornu a specus pteus testã to¬
nitxꝰ cornꝰ. Nec alutd significant quã
pͥmitiua. uñ dubiũ est an sint dicenda
uicis ceruical luꝑcus luꝑcal. Sin bitẽ
ea qͦ corripiunt ut torus toral animꝰ¬
tremarũ sillabarũ ł uocaliũ ut pugillꝰ
bent e longã penł que st̃ cõp̃hensiua
ut oliuetũ uinetũ querctũ. Quedã¬

Expanded text:
"tonitru", "cornu", a "specus", "pecus", "testa", "to"tonitru", "cornu", a "specus", "pecus", "testa", "tonitrus", "cornus"; nec aliud significant quam primitiua, unde dubium est an sint dicenda uicis, ceruical", "lupercus, lupercal"; sin breuem, ea quoque corripiunt, ut "torus, toral", "animtremarum sillabarum, uel uocalium, ut "pugillus, bent e longam penultimam, que sunt comprehensiua, ut "oliuetum", "uinetum", "querceturn"; queda
Abbreviated transcription (Latin):
mutina sagana pagina ñ uident᷑ de¬
hec qͥdẽ de formis femininoꝵ ꝓpͥe dic
boꝵ seruantia. ut scribo ba lego hic col¬
aduenio aduena conuenio uena uiuo
conuiua. In e desinentia deriuatiua
neutra st̃ ut sedile. monile. cubile uci¬
le. & qͥa pleraq a cõmunib in is desi¬
nentib nascunt᷑ cũ illis tractabunt᷑.
In i denominatiua plerisq uident᷑ in¬
declinabilia frugi. nichili mancipi
cordi. In o deriuatiua paucã queda in¬
ueniunt᷑ mascłina ꝓpͥa & cõmunia ui
cicero cato capito ab eo qͦd ẽ cicer catꝰ
caput. latro leno comedo palpo epulo
feminina uͭ plĩma in iogo cdo s omĩa
pene st̃ rerũ incorporaliũ exceptis mn
in g̾cis assũpta o & correpta i. ut orati
tura uł positione. ut uirago cõpago
decłonis. genitus ł datiuo assumunt
munt do ut habit᷑ tudoa testa ł testu
testudo qͦd ẽ cotporale Necñomna

Expanded text:
Mutina", "sagana", "pagina" non uidentur dehec quidem de formis femininorum proprieborum seruantia, ut "scribo, scriba", "lego, hic col"aduenio, aduena", "conuenio, conuena", "uiuo, conuiua". 14 In e desinentia deriuatiua neutra sunt ut "sedile", "monile", "cubile", "utile" et quia pleraque a communibus in is desinentibus nascuntur cum illis tractabuntur. 15 In i denominatiua plerisque uidentur indeclinabilia: "frugi", "nichili", "mancipi", "cordi". 16 In o deriuatiua pauca quedam inueniuntur masculina propria et communia, ut "Cicero", "Cato", "Capito" ab eo quod est "cicer", "catus", "caput ", "latro", "leno", "comedo", "palpo", "epulo". 17 Feminina uero plurima in io, go, do; et omnia pene sunt rerum incorporalium, exceptis iniuis assumpta o et correpta i, ut "oratitura uel positione, ut "uirago", "compago", ionis, genitiuo uel datiuo assumunt munt do, ut "habitus, habitudo"; a "testa" uel "testu" "testudo", quod est corporale. 23 Necnon omnia
Abbreviated transcription (Latin):
frĩs elis In ilis denominatiua ł in le
neutra. a qͣlibet parte i longã hñt. ut
deꝵ Notat᷑ etiã humilis. Similitex
neutra ouile cubile. monile. sedile. Uer¬
balia ł participialia i corripiunt. ut
doceo cilis fero tilis utor. tilis uolo. uo¬
latilis altus tilis & si sint a pͥma con¬
iugatione hñt antepenł a longã. ut
bilis uoluo bilis queda ex pͣt̾ito plausi¬
nentia sic fiunt Mutant extremita¬
tẽ sillabe postl uł aliã consonante uł
si a uocali incipiat ipsã sillabã totam
etiã neutra uelũ li uelare In ensis de¬
theniensis fecit. Sin uͦ sint tertiȩ de

Expanded text:
is". 60 In ilis denominatiua uel in ile neutra, a qualibet parte, i longam habent, ut "deriuatur; notatur etiam "humilis". 62 Similiter neutra: "ouile", "cubile", "monile", "sedile". 63 Verbalia uel participialia i corripiunt, ut "doceo, docilis", "fero, fertilis", "utor, utilis", "uolo, uolatilis", "altus, altilis". 64 Et si sint a prima coniugatione, habent antepenultimam a longam, ut bilis", "uoluo, uolubilis"; quedam ex preterito, "plausinentia sic fiunt: mutant extremitatem sillabe post l uel aliam consonantem uel si a uocali incipiat ipsam sillabam totam etiam neutra, "uelum, ueli, uelare". 69 In ensis detheniensis" fecit. 71 Sin uero sint tercie de
Abbreviated transcription (Latin):
stabulũ. Quedã in culũ diuertis. diuer
miracłm. Nam a scda ꝑsona deriuant᷑
ciculũ. Alia desint̃ in mentũ que a uer¬
bis plerũq ueniunt. ut uestis. uestim̃¬
cũ. ornas. ornam̃tũ hortaris hortam̃tũ¬

Expanded text:
 quedam in culum uero, "diuertis, diuertmiraculum", nam a secunda persona deriuantur; ciculum". 31 Alia desinunt in mentum, que a uerbis plerumque ueniunt, ut "uestis, uestimentum", "ornas, ornamentum", "hortaris, hortamentu
Abbreviated transcription (Latin):
monia acri monia parco parsi. mo¬
nia qͦror qͥrimonia. In la desinentia
e longã habent antecedentẽ. ut tutꝰ
tuti tutela custos. custodi. custodela
tia penł longã natura łpositione

Expanded text:
monia", "acri, acrimonia", "parco, parsi, parsimonia, "queror, querimonia". 10 In la desinentia e longam habent antecedentem, ut "tutus, tuti, tutela", "custos, custodi, custodela"tia penultimam longam natura uel positione
Abbreviated transcription (Latin):
enominatiuum est. qͦd a nomi
hoc noĩe u̾balia & adũbialia. seu par¬
ticipialia ꝓsimili t̾minatione cõpre¬
iectione ut casti tas amo r abiectione.
te antecedente. & cia qͥdẽ assumunt
gent᷑o. ł̃ clatiuo quoꝵ pͥmitiua habeã
c. uł st̃ dissillaba p̃t̃ regiones. ut amici

Expanded text:
enominatiuum est quod a nominhoc nomine uerbalia et aduerbialia seu participialia pro simili terminatione compreiectione, ut "casti, castitas", "amo, amor"; abiectione, te antecedente. 5 Et cia quidem assumunt genitiuo uel datiuo, quorum primitiua habent c uel sunt dissillaba preter regiones, ut "amici, amicicia",