comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mẽti maiestate detritꝰ insufficienciã sanctitas
quã ille gradus exigit meticulosꝰ allego Certe
moyses iã electus in ducẽ populi et ad pharone
mittendus iherimias etram uocatꝰ a dño ut populũ
rebellem erudiat humiliter se excusat Nec dubuĩ est
quin tãtũ pͥmineat sacerdotalis dignitas officio
ueterũ patrũ. qͣfũ res spei subã umibre qͣtũ¬

Expanded text:
amenti majestate deterritus, insufficientiam sanctitatis, amenti majestate deterritus, insufficientiam sanctitatis, quam ille gradus exigit, meticulosus allego. Certe Moyses jam electus in ducem populi, et ad Pharaonem mittendus: Jeremias etiam vocatus a Domino, ut populum rebellem erudiat, humiliter se excusant. Nec dubium est, quin tantum praeemineat sacerdotalis dignitas officio veterum Patrum, quantum res spei, substantia u
Abbreviated transcription (Latin):
uero locꝰ est in quo deo patri eius uingenitꝰ
imolatur Ideo quisq̃t acced ͭ ad tãte sanctificai¬
nonis mĩsteriũ necesse prius habet deponere
ĩm̃diciam corporũ mortuorũ Res difficilis
et cirdua est mistrare in sacerdotio animas
regere et iuxta berbũ salomonis mittere se
in turbã populi et allegare sibi pectata dupla¬
Uerbũ eñ dñi est. Sacerdos meꝰ qui uẽtus si deli¬
querit delinquere facĩẽs populũ meũ Suꝑ quẽ
odio dignꝰ sit: Delicta quis intelligit: Prauũ
est cor hominis et inscrutabłeilbissꝰ profũda
tenebrosa et mexplorabłis est cõsciã peccatoris
Nã ut de ceteris taceã si discussero si scopa
mihi herbã borich sordibus itingit me dñs.
Dic a mortuo perit laudatio sit lauo laterẽ
et dũ plꝰ sordes excutio plures excessꝰ m̃em¬
ens quos nõdũ plane sicut debui plãxi nich
ipã ex c̾minũ recordatioẽ sordesto Ideo tãti sacͣ¬

Expanded text:
vero locus est, in quo Deo Patri ejus Unigenitus vero locus est, in quo Deo Patri ejus Unigenitus immolatur: ideo quisquis accedit ad tantae sanctificationis ministerium, necesse prius habet deponere omnem immunditiam operum mortuorum. Res difficilis et ardua est, ministrare in sacerdotio, animas regere, et, juxta verbum Salomonis, mittere se in turbam populi, et alligare sibi peccata dupliVerbum enim Domini est: Sacerdos meus, qui unctus est, si peccaverit, delinquere faciet populum meum. Super quem odio dignus sit? Delicta quis intelligit? Pravum est cor hominis, et incrustabile, abyssus profunda, tenebrosa et inexplorabilis est conscientia peccatoris. Nam, ut de caeteris taceam, si discussero et scopavmihi herbam borith, sordibus intingit me Dominus. Sic a mortuo perit lavatio, sic lavo laterem, et dum plus sordes excutio, plures excessus inveniens, quos nondum plene, sicut debui, planxi, mihi ex ipsa criminum recordatione sordesco. Ideo tanti sacr
Abbreviated transcription (Latin):
uoluisset nos ocadere non suscepisset sacrificiũ de
mainu nr̃a Certe maria quã christi caritas
uehemẽter accẽderat prohibetur dñm tangere Iohã¬
rremedo marũ uereret ᷑ apponere. Et filiꝯ plorationis
geme mamu sacrilega et ore polluto sacramẽtũ in
porare aut potiꝯ incurcerare presumit Prius per
ut mnde uengetur ad cormi altaris id est cid grã
tati sacmẽti lauabo inquit propheta manus meas
ei epa mea et sic ccũdabo altare tuũ dñe Etidẽ
Emutte lutẽ tuc̃i et ueritatẽ tuã ip̃a me de¬
durerũt et ad duxerũt in mõte suc̃tum tuũ et
teibncicula tuci et sic introibo cid ciltare tuũ
bne Lauãdi sunt eñ omnes interiores affectꝰ
odã i leuitico anteq̃ offeratur hostia diligẽt᷑
moysi apparuit et iosue precipiẽs utriq ut sol¬
ueret calciamẽta de pedib eius Calciamẽta qsͦ
fiũt de pellib mertuorũ animaliũ Terribilis

Expanded text:
voluisset nos occidere, non suscepisset sacrificium de voluisset nos occidere, non suscepisset sacrificium de manu nostra. Certe Maria, quam Christi charitas vehementer accenderat, prohibetur Dominum tangere. Joantremendo manum veretur apponere: et filius plorationis aeternae, manu sacrilega, et ore polluto sacramentum, inporare, aut potius incarcerare praesumit. Prius perut perveniretur ad cornu altaris, id est, ad tanti gratiam sacramenti. Lavabo, inquit, Propheta, manus meas, id est, opera, et sic circumdabo altare tuum, Domine. Et idem: Emitte lucem tuam, et veritatem tuam: ipsa me deduxerunt, et adduxerunt in montem sanctum tuum, et in tabernacula tua: et sic introibo ad altare tuum, Domine. Lavandi sunt equidem omnes interiores affectus. Nam in Levitico, antequam offeratur hostia, diligenter Moysi, apparuit et Josue, praecipiens utrique ut solveret calceamenta de pedibus suis: calceamenta quippe fiunt de pellibus mortuorum animalium. Terribilis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ imquitatib accedit. Uerbũ bħ iheromini est
persidus iudeus perfidꝰ christiamꝰ ille de latere
iste de calice s̃giunẽ christi fundit porio iosexh
copꝰ dñi piis manib baiuilauit iste uero pollutis
manib et quibus pauloante scorti pudenda tracta
salutẽ hom̃ tangit et recipit ore quo pauloañ bas¬
a meritrici impresserat. Ille qui fuerat christi
mẽbrũ tollit mẽbrũ christi dicit apłꝰ et facit mẽbuũ
meritricis Qui enĩ adheret meritrici unũ corpq
umũq mẽbeũ cũ ea effic̃itur. In hoc mẽbro abhomi¬
nabir ponitur et detestabiliter corpus christi Re¬
positũ fuit illud sactissimũ corpꝰ ĩ syndone mũda
et in monumẽto nouo Iste aũt in ore adhuc potu
indigne. ita probris afficit ita crudeliter interemit
et sepelit inhoneste Uerũ quia celestis aĩaduer¬
sionis sentẽtiam sicut dathan et abiron in ip̃ã
sui sacrificii usurpatiõe non sẽtiũt diuinũ puttã
euasse uidiciũ dicẽtes cũ uxore mãne si dñs

Expanded text:
iquitatis accedit. Verbum B. Hieronymi est: « Pertidus Judaeus, perfidus Christianus: ille de latere, iste de calice sanguinem Christi fundit. Porro Joseph corpus Christi bajulavit, iste vero pollutis manibus, et quibus paulo ante scorti pudenda tractavit. Salutem hominum tangit, et recipit ore, quo paulo ante basia meretrici impresserat. Ille qui fuerat Christi membrum, tollit membrum Christi, dicit Apostolus, et facit membrum meretricis. Qui enim adhaeret meretrici, unum corpus, unumque membrum efficitur cum ea. In hoc membro abominabiliter ponitur et detestabiliter corpus Christi. Repositum fuit illud pretiosissimum corpus in sindone munda, et in monumento novo: iste autem in ore adhuc potu indigne, ita probris afficit, ita crudeliter interimit, et sepelit inhoneste? Verum, quia coelestis animadversionis sententiam, sicut Dathan et Abiron in ipsa sui sacrificii usurpatione non sentiunt, divinum putant evasisse judicium, dicentes cum uxore Manue: Si Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ditetur pobis Et subuĩcghit Dunes qui uiderĩt eos
rognoscẽt illos quia isti sũt semen cui bñdixit deus
uideo aũt hodie qd̾ fiens dico ĩmumeros illiteratos au
potio ydiotas et inhiloimꝰ carnaliter cõueisantes ufurpar
fanti officii gradũ ita ꝙ sac̾mẽti dignitas ex indigna
oedo carthusienfis Sicut eñ solet generari ex cissida¬
tate cõtep̃tꝰ sit attenditur ex ip̃a raritate deuotio
aufertur et eis celeste mãna putrescit. pluitq dñs si
singlorũ exigencia meritorũ quosdã deus in sua
malina obdurari ꝑnittit. alios ad salubres lachrimas
pio deuotione resoluit Cũq ille qui languẽte et fasti¬
pit stomacho tãꝙ surfur et cocticẽ sacrameb rẽ¬
opiat aña istuis ex celesti adipe et diuimbroc¬

Expanded text:
int eos, cognoscent illos, quia isti sunt semen; cui benedixit Dominus. Video autem hodie, quod et flens dico, innumeros illitteratos, aut potius idiotas, et nihilominus carnaliter conversantes, usurpare tanti officii gradum: ita quod sacramenti dignitas ex indigna at Carthusiensis ordo. Sicut enim solet generari ex assiduitate contemptus, sic accenditur ex ipsa raritate devotio. aufertur et eis manna coeleste putrescit, pluitque super ediversorum exigentiam meritorum quosdam Deus in sua malitia obdurari permittit, alios ad salubres lacrymas pia devotione resolvit. Cumque ille quasi languente et fastidiente stomacho tanquam furfur et corticem sacramenti recipiat; anima istius ex coelesti adipe, ex divi
Abbreviated transcription (Latin):
e sdguins fui quasi pignꝰ et obsidem telestis grẽ
dninsisti et in eo cõstitiusti nob̃ nõ mortẽ sed uitã
non uidinũ sed salutez Erꝑditꝰ ergo est qui redepõ¬
nonẽ in ꝓditionẽ quĩ sac̃siciũ in saclegiũ qui mis¬
seriũ m patandium qus uitã cõuenit in mortem

Expanded text:
ui, quasi pignus et obsidem coelestis gratiae dimisisti, et in eo constituisti nobis, non mortem, sed vitam, non judicium, sed salutem. Quam perditus ergo est qui redemptionem in perditionem, qui sacrificium in sacrilegium, qui mysterium in parricidium, qui vitam convertit
Abbreviated transcription (Latin):
euardimse passiõis non solũ ore ad redeplionẽ sd et cor
ao redeptionẽ susnpiat Quia tũc demũ ei hostia
proderit si seip̃m hostiã faciẽs uelit humiliter et efficai¬
ptod emitars qͥdͫ agit. Uerbũ apħ̃ est. Probet autẽ
ns ure renes meos et cor meũ ut tãto sacmẽto dignꝰ¬

Expanded text:
Dominicae passionis non solum ore ad redemptionem, sed corde ad imitationem suspiciat: quia tunc demum ei hostia proderit, si, seipsum hostiam faciens, velit humiliter et efficaciter imitari quod agit. Verbum Apostoli est: Probet autem me: ure renes meos, et cor meum, ut tanto sacramento dign
Abbreviated transcription (Latin):
dicit Glorisicate et portate deũ in rorpore uro Sacerde¬
tẽ hoc sentire oporte qd̾ et in chr̃o ihũ non solũ ut se ꝑ
humilitatẽ exmaniat. sed ut cruafirione dñi repͥfentãs
sugmata eiꝯ portet in corpore suo et in ara cordis seip̃z
dñõ caucifigat uerbũ enĩ salamonis est Sedisti ad
mensam diuitis saito qm̃ eadẽ p̾parare te oportet
namꝰ et in leuitito sacerdos pellem hostie retmet quia
odo sacerdotal expostulat yt dũ in mẽsa altaris hostiã
mmiolat salutarẽ quadã rõtrilionis cauice se cõformet

Expanded text:
 glorificate et portate Christum in corpore vestro. Sacerdotem hoc sentire oportet, quod et in Christo Jesu; non solum, ut se per humilitatem exinaniat, sed ut crucifixionem Domini repraesentans stigmata ejus portet in corpore suo, et in ara cordis seipsum Domino crucifigat. Verbum Salomonis est: Sedisti ad mensam divitis, scito quia eadem te praeparare oportet. Nam et in Levitico sacerdos pellem hostiae retinet: quia ordo sacerdotalis expostulat ut, dum in mensa altaris hostiam immolat salutarem, quadam co
Abbreviated transcription (Latin):
prohibet dñs in lege moysi de agno paschali ne comedi
peregimꝰ aduena uel ĩmũdꝰ Quãta ergo et ꝙͣ dãp¬
nabili temeritate sacdos indignꝰ ministrare p̾sumit
qui ut uerbo utar apłi filiũ dei cõcultat et sãguinẽ
testamẽti pollutã ducit ĩ quo sanctifitati sum ꝯ et

Expanded text:
et Dominus in lege Moysi ne de agno paschali comedat peregrinus, advena, vel immundus. Quanta ergo, et quam damnabili temeritate sacerdos indignus ministrare praesumit, qui, ut verbo utar Apostoli, Filium Dei conculcat, et sanguinem testamenti pollutum ducit, in quo sanctificati s
Abbreviated transcription (Latin):
Ui Neciuꝰ himilitatis gradus est. si non solũ co¬
de monachus sed etia ip̃o corpore hinnlialit̾ ͣ
uide̾ntibus se semꝑ et indicet id est m ope in orito¬
sedẽs ambulãs uel stãs inlinatõ sit semp capite
desixis intenũ aspectibus reũ se ommi hora de pec¬
catis siuo enst̃at Iam se de tremẽdo iudiciõ
dei presentari existimet daicens sibi mcordcs e per
quod publiccmꝰ ille eiuãgelicus fixis interte
quolis dixit Dñe non sum diguus ege peante lcucse
Mrilio mcos ad cem̃ Et item cũ prophetẽ Inciniiat¬
qradibus discensis. monachiis mox ad caritatem
ui puemet illã que ꝑfecta foras mittit timorem.
q̃ue uniuersa quẽ prius non sine formidine. ob¬
encibat cibsꝙ ullo labore uelut naturaliter excõsuc.¬
tudine incipiet custodire non ia timore gehẽne sed
amore christi et cõsuetudine ip̃a bonci et delectatione

Expanded text:
uodecimus humilitatis gradus est, si non solum corde monachus, sed etiam ipso corpore humilitatem videntibus se semper indicet; id est, in opere Dei, in oratosedens, ambulans, vel stans inclinato sit semper capite, defixis in terra aspectibus, ream se omni hora de peccatis suis existimans, jam se tremendo judicio Dei repraesentari existimet, dicens sibi in corde semper quod Publicanus ille evangelicus fixis in terram oculis dixit: Domine, non sum dignus ego peccator levare oculos meos ad coelum . Et item cum Propheta: Incurvatgradibus ascensis monacha ad charitatem Dei perveniat illam, quae perfecta foras mittat timorem ; per quam universa quae prius non sine formidine observabat absque ullo labore velut naturaliter ex consuetudine incipiet custodire; non jam timore gehennae, sed amore Christi, et consuetudine ipsa bona, et dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
ad quã ꝑ presentis uite humlitactẽ sscenditur
nolumꝰ uelociter ꝑuenire sictibꝰ nr̃is ciscẽdẽtibꝰ
scrila illa illa erigeda est que in sopno iacob
bantur. Non aliud sine dubio descẽsꝰ ille et astẽs¬
ille a nabis intelligitur nisi exaltatione descẽ¬
dere et humilitate siscendere Stala uero ip̃a
erecta nr̃a uita in seculo que humiliato corde

Expanded text:
praesentis vitae humilitatem ascenditur, volumus velociter pervenire, actibus nostris ascendentibus scala illa erigenda est quae in somnio Jacob abantur . Non aliud sine dubio ascensus ille et descensus a nobis intelligitur, nisi exaltatione descendere, et humilitate ascendere. Scala vero ipsa erecta nostra est vita in saeculo, quae humiliato corde
Abbreviated transcription (Latin):
patri puer adneesatur
dines sꝑunt pauperẽ.
Sanstus hodre puta᷑
Qui nũc marꝰ ĩ quina
Malis criminalibns
sormã uire si requiris
Mon hãc queris iã. uiis
Sed ⁊̃ uoluminbus
perit lex a saterdote
Pereut̃ uirtutes tote¬
et a sene confiliũ
Multos hẽmꝰ dostores¬
ued paucissum faltores

Expanded text:
satur, Dives spernit pauperem. Sanctus is hodie putatur, Qui nunc minus inquinatur Malis et criminibus. Formam vitae si requiris, Non hanc quaeras jam in viris, Sed in voluminibus. Periit lex a sacerdote, Pereunt virtutes totae, A sene consilium. Multos habemus doctores, Paucissimos factores
Abbreviated transcription (Latin):
mbertoremansuetuliis quibus postis cdamoc
iustos nel drissos elidero si pecrasti dit faneme
dabo. si nõ dinõ memimi hiis amplius nec
mimis nec clamoribus nec uetrrbꝰ ate extorg¬
atur ¶ Cogita cũ accedis ad indiciũ capituli
deñ et priorẽ pilatũ et phariseos clamãtes ei
milites uerberantes eũ sint causa Cogira cafłi

Expanded text:
us possis clamationes justas vel injustas elidere. Si peccasti, dic tantum: Emendabo. Si non, dic: Non memini. His nec amplius, nec minus aut clamoribus aut verberibus a te extorqueatur. Cogita cum accedis ad judicium capituli, Deum et Priorem, Pilatum et Pharisaeos clamantes in eum, et milites verbera
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑcrabis opꝰ agẽdũ ut solliciᵈ ͦ opetis intẽ¬
tionẽ ammi tui ab hiis que dei funt nõ
auertat Qũq pensandr̃i est noli angulos cõsec¬
uel a ceteris semotus sedere. sed sint oculi
nu aid fideles t̾re ut sedeãt tecũ et consede ĩ me¬
dio doctoꝵ Nertratio Quidã fiater sũ apud¬
nos pausantibꝰ ceteris solus longe sederet
uonisset ubi ceteri erat quierae simulu sa

Expanded text:
gendum, ut sollicitudo operis intentionem animi tui ab iis quae Dei sunt non avertat. Quando pausandum est, noli angulos consecvel a caeteris semotus sedere; sed sint oculi tui ad fideles terrae, ut sedeant tecum: et tu consede in medio doctorum. Quidam frater cum apunos pausantibus caeteris solus longe sederet,venisset ubi caeteri erant, quievit stimulus. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
orporũ ĩfirmitatẽ
Ged et morũ panꝑtatẽ
paniẽttr tollera
Neq uelis apparere
Maouis nec laudẽ habere
In hac uira misera
Caue ne sis singulaus
Ged quodcũq opcraris
Iu cõnnon facias¬
lege cãta psalle ora
Si cut oc̃s et lahora
zimus eris ad laborẽ
Tardus autẽ ad honorẽ
Et cid irã uliimiꝰ
Gibus subinaris
Nuꝙͣ aliꝰ loquaris

Expanded text:
orporum infirmitates, Sic et morum paupertates, Patienter tolera. Neque velis apparere Magnus, neque laudem habere In hac vita misera. Cave ne sis singularis, Sed quaecunque operaris, In commune facias. Canta, psalle, lege, ora, Sicut omnes, et labora, Primus eris ad laborem, Tardus autem ad furorem, Et ad iram ultimus. Omnibus subjiciaris, Nunquam aliud loquaris
Abbreviated transcription (Latin):
bel quoa bonũ hoc aimãr
Uix ĩfelis coginir
nde nemo iã mirari
Sebor si hic consolari
ỹno satis est dolendꝰ
ei or deo usꝑuenda¬
Uere sanctus et letatr
De hoc casu flere muddi
Debẽt pectatis ĩnmidi qnorũ dolor uemei
Ad fe ergo renertere
Cur sis fachis confidera
Quis sibi te similem
feru sed tu distimilem
Ie fans angẽs scelera
Csonsors quondã ãgelorũ
Leg es fenes muẽtoru
Ip̃ĩs factus similis
Esta uontri et uenter estis
Has et hñc frenare nestis
Propter qnod es fragilis
Iurga miser qui doimittis
mitare cenobuas
Antiquorũ temporũ
Qui tenentes uiam uite
Contempseriũ nõ ĩuite
Opes uires corporũ
srant mũdo cruafixi
Ct̃e uiriis et transfixi
Caritatis gladio
Litã hant ꝓuipenclebãt
Nã celesti adherebaĩ
soto defiderio
COrpus satil castigabãĩ
Lectiomibus uacabaĩ
Et orabant ingiter
Nũꝙ erãt ociosi
Oibus affectuosi

Expanded text:
Vel quod malum, hoc amare Vir infelix cogitur. Hinc nemo jam mirari Debet, si hic consolari Imo satis est dolendus, Et a Deo respuenduVere sanctus, et beatur, De hoc casu flete mundi, Deque peccatis o immundi, Quorum dolor veniet. Ad te ergo revertere,Cur sis factus, considera. Deus sibi te similem Fecit, sed tu dissimilem Te facis, augens scelera. Consors quondam angelorum, Legem tenes jumentorum, Ipsis factus similis. Esca ventri, venter escis, Has et hunc frenare nescis, Propter quod es fragilis. Surge miser, qui dormitas, Imitare coenobitas Antiquorum temporum: Qui tenentes viam vitae, Comtempserunt non invite Opes, vires corporum. Erant mundo crucifixi Cum vitiis, et transfixi Charitatis gladio. Vitam hanc parvipendebant, Nam coelesti adhaerebant, Magno desiderio. Corpus satis castigabant, Lectionibus vacabant, Et orabant jugiter: Nunquam erant otiosi, Omnibus affectuosi.
Abbreviated transcription (Latin):
uexaris cogira quid pro te ꝑtulit christus
Cic suꝑbia te feptat cogira alios meliores¬
te Cũ mala uoludtas cogira ꝙ pro millo
clãnatur qui pro uolũtate sine effectu operis
deprobatur. Cũ uanitate pulsaris qͣuia multa
non feceris et quo magis nũt ocrultaneas co
gloriosius in iudicio iuotestes Cũ de uigore cor¬
porĩs
uel decore hylarestis agnosce ꝙͣ celeriter febre
teniussima tolli potest Cũ te molestra religr̃o
pondns er discipline assiduitas Cogita illucb
heroninii Nullus labor durus. millũ tempus lõgũ
uideb uideri quo gloria eteritatii acquiritur Ille
hostis anigui astutiis Tũmo esse oꝑe canẽ¬

Expanded text:
lit Christus. Cum superbia tentat, cogita meliores; cum mala voluntas, cogita quam pro modico damnatur, qui pro sola voluntate sine effectu operis reprobatur. Cum vanitate pulsaris, cogita quia multa non feceris; et quo magis nunc occultaris, eo gloriosius in judicio innotesces. Cum de vigore corporis vel decore hilarescis, agnosce quam celeriter febre tenuissima tolli potest. Cum te molestat religionis pondus, et disciplinae assiduitas, cogita illud beati Hieronymi: « Nullus labor durus, nullum tempus longum debet videri, quo gloria aeternitatis acquiritur. » Ilhostis antiqui astutiis, quod cave
Abbreviated transcription (French):
Si sio uiiis fut leteris
Ei fir cris sobrius
aue ne fis curiosꝰ
iu uestitu. na gulosꝰ
Indiuertis epulis
Sic nõ cris sb̃noletꝰ
riec in potu umolẽtꝰ
Nec uacribis fabulis
O mis est periculosũ
Esse clansiralẽ ꝟbosie.
Crĩ silere debeat
Ioci quiclẽ sunt ferendi

Expanded text:
Si sit vilis, tunc laeteris, Et sic eris sobrius. Cave ne sis curiosus In vestitu, nec gulosus In diversis epulis. Sic non eris somnolentus, Nec in potu vinolentus, Nec vacabis fabulis. Nimis est periculosum, Esse claustralem verbosum, Cum silere debeat. Joci quidem sunt ferendi
Abbreviated transcription (Latin):
randͥns est animꝰ tuus ad de uofionẽ
rra ut feruẽter exilias delerto et torpore distusse
siam pone manu suꝑ hostiũ ei dic expecta¬
ferhic cogiradnres male inrẽtiones affestus cordis
aypentus carnis tu autẽ amma mea nitra

Expanded text:
randus est animus ad devotionem; ita ut ferventer exsilias de lecto, et torpore discusso  ad ecclesiam, pone manum super ostium, et dic: Exspectate hic, cogitationes malae, intentiones et affectus cordis, et appetitus carnis. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩferiori ui autẽ sollicitãtẽ ĩ hũc medũ¬
re corde ei pulsãte ostũ paradifi ⁊liqua
cogira maligna interstrepir satĩ propone
et dic Cmd̃ est ẜmago hec et fubstaptio er
andiẽs qr cesaris est hoc est prĩcipis mũdi
rã ostũ aausũ est et dñs his pascha
maducat nõ uacct nrihi aperire sibi fiam̃
ad hus steterit cogitaͦ mala appone illi sigꝰ¬
rucis Nicccaͦ Bauctimomalis quedã apua
nos o cãta uenerans hiũt fignũ crucis ut
nĩ efferenda essei ad tumulũ facies auafya

Expanded text:
me . Si autem sollicitante te in hunc modum corde, et pulsante ostium paradisi aliqua cogitatio maligna interstrepit, statim propone et dic: Cujus est imago haec et superscriptio , et audiens quod Caesaris est, hoc est principis mundi, Jam ostium clausum est, et Dominus hic Pascha manducat, non vacat mihi aperire tibi. Si autem adhuc steterit cogitatio mala, oppone illi signum crucis. Sanctimonialis quaedam apud nos in tanta veneratione habuit signum crucis, ut cum efferend
Abbreviated transcription (Latin):
Dẽs nel ĩidie
De metipm rephende
diligenttr et cettende
pro te zedde rafionẽ
Nũꝙͣ proferas scrmonẽ
Ut feipmm uindites
Rit fibi salutare
Si amari et amare
Qincquid facis reꝓba.
Apna deĩo nec lauda᷑
Nasi parẽ toneas
uenerentur semores
Esto charus eãbus
nõ ampias ꝑsonã
Bed amabis uirã honã
su cut̃ns hominibus¬
C ye gaudere cu eaunlete

Expanded text:
Debes fel invidiae. Temetipsum reprehende, Diligenter et attende Pro te reddens rationem, Antequam proferas sermonem, Ut teipsum vindices. Erit tibi salutare, Si amari, et amare Quidquid facis, reprobatur Apud Deum, nec laudatur, Nisi pacem teneas. Venerentur seniores, Esto charus omnibus. Non accipias personam, Sed amabis vitam bonam In cunctis hominibus. Et gaudere cum gaudente,
Abbreviated transcription (Latin):
Supra modũ epula᷑.
panis foris excecãtur
plem malis moribus
Me salute aiaiu
Larus scimo sed t̾ratũ
Amplitudo quecitr
Hic beatus dicitur
Qui fot malis ĩquina᷑
Qnot predini uerirais
Charitus iõi refugescir¬

Expanded text:
ra modum epulantur. Intus, foris excaecantur, Pleni mali moribus. De salute animarum Rarus sermo, sed terrarum Amplitudo quaeritusublimari, Hic beatus dicitur. Qui tot malis inquinatur, Quod praedixit Veritas: Charitas jam refrigesci
Abbreviated transcription (Latin):
me festiner et alioũ laudes amei ei ałmi¬
retur donites al ueqnaꝙ̃ a sua ꝙ semel eleg
professione discedat Miultis namq uiis ad deu
tendiur et ideo umisquisq biã arreptã nreuo¬
rabilisamrsus sui intẽtione confinat ut fit salte
Ine memis sordes mũda
Ut sis deo lux iocũcla
In utroq homine.
olus dens diliga.
Cui soli relĩquatur.
oĩs lany et gloria.
Honor utus et potestas
Nepler regit oia
on est tuũ honorar
uelle hõ nel laudari
Cũ sis uire misere
perdis tuũ uiuere¬
In Iou tã facile honores
Si sẽbrẽi et labores
Affectarõi cleriti
Qui p̃esse nõ prodesse
Pona dignus duplini
Aa honores st̃ pati
Ad labores st̃ ingrati
Iõtũ dami dignitan
parũ aut nchil scitan¬

Expanded text:
e festinet: aliorum laudes amet, et admiretur virtutes, ac nequaquam a sua, quam semel elegit, professione discedat. Multis namque viis ad Deum tenditur: et ideo unusquisque viam semel arreptam, irrevocabili cursus sui intentione conficiat, ut sit saltem e mentis sordes munda, Ut sit Deus laus jucunda In utroque homine. Solus Deus diligatur, Cui soli relinquatur, Omnis laus et gloria. Honor, virtus et potestasReplet, regi omnia. Non est tuum honorari Velle homo, vel laudari, Cum sis vitae miserae Perdis tuum vivere. Non tam facile honores, Si sentirent et labores, Affectarent clerici. Volens praeesse, non prodesse Poena dignus duplici. Ad honores sunt parati, Ad labores sunt ingrati, Totum datur dignitati, Parum aut nil sanctitat
Abbreviated transcription (Latin):
sactori nr̃o oꝑa nr̃a mĩciãtur cauẽdũ est
ergo oĩ hora frẽs sicut dicit in psalmo ꝓrha
uẽ nos decliãtes in malũ et nintiles factos
ciliqua hora respiciat deus et parcẽdo nobis
mhot tampe quia pius est et expectat nfes
conoti in meli ne dicat in futuro hec fecisti
et tcici

Expanded text:
antur, cavendum est ergo omni hora, fratres, sicut dicit in psalmo Propheta, ne nos declinantes in malo et inutiles factos , aliqua hora aspiciat Deus, et parcendo nobis in hoc tempore, quia pius est, et exspectat nos converti in melius, ne dicat nobis in futuro: Haec fecisti, et tacui
Abbreviated transcription (Latin):
Docemͥ ergo merito non facere uolũtatẽ cũ
cauemꝰ illud quod dicit sancta scriptura
ptinemꝰ illud quod de negligentibꝰ dictũ est
Cormpti sũt et abhommabiles facti sũt in uo¬
lũtatibꝰ sius .In defideris pero camis ita nobis
deũ credamꝰ semꝑ presentẽ cũ dicit propheta dñ
Ante te est omne desideruĩ Cauẽdũ ergo es¬
iõ malũ defideriũ quia mors secꝰ introitũ
delectatioms posita est unde scriptura p̃cep̾
dicẽs post cõcupistẽtias tuas non eas Ergo
si oculi dñi speculãtur bonos et malos et dñ
de celo respicit suꝑ filios hominũ ut uideat si
est intelligens cuit requirẽs deũ et cib ange¬

Expanded text:
Docemur ergo merito nostram non facere voluntatem; cum cavemus illud quod dicit sancta Scriptura:cavemus illud quod de negligentibus dictum est: Corrupti sunt et abominabiles facti sunt in voluntatibus suis . In desideriis vero cDeum semper esse praesentem, cum dicit Propheta: Ante te est omne desiderium meum . Cavendum ergo ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita est. Unde Scriptura praecipit dicens: Post concupiscentias tuas non eas . Ergo, si oculi Domini speculantur bonos et malos, et Dominus de coelo semper respicit filios hominum, ut videat si est intelligens aut requirens Deum ;; et,
Abbreviated transcription (Latin):
diens oĩ hora ai pectatis et uiciis. id cogitati¬
om̃i ligue oculorũ maniũ pedũ ues uolũ.¬
tatis prop̾e sed et desideria carnis amputare
festinet ¶Estimet se homo de celis adeo sẽp
respici omm hora et facta sua oĩ loco cob
cispectui diuimitatis uideri. et cib angelis oĩ
hora remĩciciri demõstrat nobis hot ꝓpheta
cũ in cogitationibꝰ nr̃is itci deũ semꝑ p̾sẽtẽ¬
dicẽs. Dñs nouit cogitationes homiĩ Et¬
Intellexisti togitationes meas de longe Et
quici cogitatio hominis cõfitebit tibi Nã ut
sollicitus sit cura cogitationes sucis ꝑuersas

Expanded text:
i hora a peccatis et vitiis, id est cogitationum, linguae, oculorum, manuum, pedum, vel voluntatis propriae: sed et desideria carnis amputare festinet. Aestimet se homo de coelis semper a Deo respici omni hora, et facta sua in omni loco ab aspectu Divinitatis videri, et ab angelis omni hora renuntiari. Demonstrat nobis hoc Propheta, cum in cogitationibus nostris ita Deum sempetationes homIntellexisti cogitationes meas a longe : et, Quia cogitatio hominis confitebitur tibi . Nam, ut sollicitus sit circa cogitationes suas perversas,
Abbreviated transcription (Latin):
Ana gloria est placendi desiderio moto
utriusq hõis ĩ competens agiratio
ypocasis est ututũ simuladne clausũ uniũ ei
Iactatia est fastu mẽtis id agente ꝙͣ simi maiora pro
sui ordinis aut uiciũ singulari tumore noui
aliquid atfemare ¶rrogancia est gloriari ex
est per quã leuitas interior stulta effusione
monstra. Perimacia est ex rrationabili iflexi¬
bar mentis obstmate meliori nolle cedere

Expanded text:
ana gloria est, placendi desiderio mota utriusque hominis incompetens agitatioypocrisis est virtutum simulatione clausum vitium ex Jactantia est fastu mentis id agente, majora quam sint dsui ordinis, aut virium singulari tumore novi aliquid attentare. Arrogantia est est per quam levitas interior stulta verborum effusione monstratur. Pertinacia est ex irrationabili, et inflexibili mentis obstinatione meliori nolle cedere.
Abbreviated transcription (Latin):
est ex niia confutione animinata trisficia
siue tediũ uel amaritudo ammi nima
qua ioũditas sp̃nitalis exmguitur et qeã
despcrans principio mens in serp̃a subuerti᷑
Querela est latentẽ cordis molestũt motibꝰ¬

Expanded text:
est ex nimia confusione animi nata tristitia sive taedium, vel amaritudo animi nimia, qua jucunditas spiritalis exstinguitur, et quodam desperationis principio mens in seipsa subvertitur. Querela est latentem cordis molestiam verb
Abbreviated transcription (Latin):
reui siquidẽ temp̃re p̃tereunte defuncto occidentis imp̃
constante. constantiũ fautores arrii compulert̃. athanasi
adeã memoriã reuocantes. quasi ipse fuisset qͥ ei fr̃em fe¬
cerit inimicũ: ita ut pene disruptis nature uinculis.
adbella descenderent. Nis in citationibꝰ constantiꝰ mo
solũ expelli. s etiã ꝑimi sacratissimũ athanasiũ imꝑauu
neũ iussit int̾imi. Quomͦ aut̃ & ille cũ exercitu uenerit & ille diffuge¬
rit: ipse qui passus & mirabiliter liberatus est. melius enarrabit. Nã
in satis factione fuge suȩ sic ait.ii.¬

Expanded text:
revi siquidem tempore praetereunte, defuncto Occidentis imperatore Constante, Constantium fautores Arii compulerunt, Athanasii ad eum memoriam revocantes quasi ipse fuisset qui ei fcerit inimicum, ita ut pene disruptis naturae vinculis usque ad bella descenderent. His incitantibus Constantius motus, non solum expelli, sed etiam perimi sacratissimum Athanasium imperaverroreum jussit interimi. Quomodo autem et ille cum exercitu venerit, et iste diffugerit, ipse qui passus et mirabiliter liberatus est melius enarrabit; nam in satisfactione suae fugae sic ait.
Abbreviated transcription (Latin):
Porro gratianus ualentiniani filius. cũ dudũ patre de functo
europe sceptra tenuisset. de functo ualente sine sobole asie quoq
nonstrabat: iniciaq sui regni rerũ om̃iũ dño dedicauit. Scrip¬
sit itaq legẽ p̃cipiens ut expulsi pastores ad sua ouilia remearent.
Esacrȩq basilicȩ xis redderent᷑. qͥ cominunionẽ damasi sequȩ bant᷑
I senĩ damasus rimaneurbis ep̃s laude dignus. uir mirabilis. semꝑornatꝰ.¬
cũ diceret & faceret ꝓ apostolicis dogiatibꝰ. cuncta festinꝰ post liberiũ
gub̾nacula suscepit ȩccłtȩ. Direxit gͥ imꝑator cũ huiufmodi lege etiã
saporẽ quendã tc̃nominatissimũ militiȩ pͥncipẽ & arriane qͥdẽ blas¬
femiȩ p̾dicatores. ueluti quasdã bestias diuini septis ussit expelli. opti.

Expanded text:
Porro Gratianus Valentiniani filius, cum dudum patre defuncto Europae sceptra tenuisset, defuncto Valente sine sobole, Asiae quoque peribus demonstrabat, initiaque regni sui rerum omnium Domino dedicavit. Scripsit itaque legem: praecipiens ut expulsi pastores ad sua ovilia remearent, sacraeque basilicae eis redderentur qui communionem Damasi sequebantur. Is enim Damasus Romanae urbis episcopus, laude dignus, vir mirabilis, semper ornatus, dicere facgubernacula suscepit Ecclesiae. Direxit igitur imperator cum hujusmodi lege etiam Saporem quemdam, tunc nominatissimum militiae principem, et Arianae quidem blasphemiae praedicatores, vel
Abbreviated transcription (Latin):
cogitabat theodosius imꝑator cui deberet hesperiarũ regna
ommittere. Tunc ualentinianus erat ualde puer natus exmaire
placidia eius quidẽ amita filia uͦ maioris theodosii. arcadii & hono¬
xii sorore de patre constantio. qui ab honorio imperii uira suseeꝑat
paruoq tp̃re cũ eo regnauerat. Hunc gͦ ualentinianũ c̃ sobrinũ
suũ cȩsarẽ factũ mittit ad partes italiȩ. cũ quo matrẽ parit̃ placi¬
dia. eiq unuersã dispositionẽ commistir imperii. Cũq uoluisset
ipse quoq italiã ꝑgere ut cõsobrinũ ad imperi culm̃ eueheret.
quatinus sui uigore ty rannoꝵ remoueret audaciã. ueniens usq
Udressalonicã langore ꝓhibitus ẽ. Quã obrẽ coronã imꝑiabẽ¬

Expanded text:
cogitabat Theodosius imperator cui deberet Hesperiarum regna committere. Tunc Valentinianus erat valde puer, natus ex matre Placidia, ejus quidem amita, filia vero Majoris Theodosii, Arcadii et Honorii sorore, de patre Constantio, qui ab Honorio imperii jura susceperat, parvoque tempore cum eo regnaverat. Hunc ergo Valentinianum, consobrinum suum Caesarem factum, mittit ad partes Italiae, cum quo matrem pariter Placidiam, eique universam dispositionem commisit imperii. Cumque voluisset ipse quoque Italiam pergere, ut consobrinum ad imperii culmen eveheret, quatenus sui vigore tyrannorum removeret audaciam: veniens usque ad Thessalonicam, languore prohibitus est. Quamobrem coronam impe
Abbreviated transcription (Latin):
ogitabat itaq iouiañ de communi salute a quomo doposset ae
ssiedio ħostiũ inlesũ exerctũ liberare. nec indiguit grandi cõsilio.
s sem inibꝰ pietatis utillimũ uindemiauit fruetũ. Repente nãꝙ suã
addurit. Dũ enĩ huiꝰ angustiã ꝑsarũ rex agno crisset. missa legauone
petuit pace Seinde cibaria mnilitibꝰ destinauit. & st libe  uenalu
eis pparari in deserto p̃cepit. Celebratisq federib¬

Expanded text:
ogitabat itaque Jovianus de communi salute, et quomodo posset de medio hostium illaesum exercitum liberare. Nec indiguit grandi consilio, sed seminibus pietatis utilissimum vindemiavit fructum. Repente namque suam adduxit. Dum enim hujus angustiam Persarum rex agnovisset, missa legatione petivit pacem, deinde cibaria militibus destinavit, et forum venalium eis praeparari in deserto praecepit. Celebratisque foederib
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ quos thalas sius¬
qui p̾fecture illirici ad¬
ministrauerat dignitatẽ. Qũq
uturus ẽẽt sic̃ habebat fama orienta
ture dignitate episcopatũ ei cesarianȩ auitatisimpd¬
suit. Net equidẽ in eccła illo tp̃re gerebant᷑. Nos aut̃ hicter¬
nurũ faciamꝰ hẏstorie. in pace gubernari cunctas eccłias exoran

Expanded text:
Inter quos Thalassiuqui praefecturae Illyrici administraverat dignitatem. Cumque futurus esset, sicut habebat fama, ut Orie pro praefecturae dignitate episcopatum ei Caesarianae civitatis imposuit. Haec quidem in Ecclesia illo tempore gerebantur. Nos autem hic terminum faciamus historiae, in pace gubernari cunctas Ecclesias exoran
Abbreviated transcription (Latin):
ilites igitur in maxima estuatione uenien.¬
tes. omissa om̃i dilatione. altera ate ioui¬
ano infulas imꝑatoris imponunt. Erat
enĩ uir fortis & nobilis. & illo tempore
millenariꝰ quo uilianꝰ eleetionẽ militibꝰ
lege ꝓ posuit. ut aut sacrificarent. aut mi¬
litiȩ cederent. Qui cingulũ magis elegit
mittere: quã imꝑatoris p̃ceptionibꝰ imi¬

Expanded text:
ilites igitur in maximam aestuationem venientes, omissa omni dilatione, altera die Joviano infulas imperatoris imponunt. Erat enim vir fortis et nobilis, et illo tempore millenarius, quo Julianus electionem militibus lege proposuit, ut sacrificarent, aut militia cederent. Qui cingulum magis elegit amittere, quam imperatoris praeceptionibus im
Abbreviated transcription (Latin):
eraturus. siquȩ posita sumt ꝑ hos duo decĩ libros meto¬
riȩ suę sollicita m̃te cõdiderit P rȩtereanequeniã resui¬
distineta turbaret ꝑ tiniuersũ textũ huiꝰ oꝑis titulos
cognoscat appositos. uti suis locis exigert possit: qđ sub
numero competenti p̃ dietũ esse cognoseit. Sad¬

Expanded text:
craturus, si quae posita sunt per hos duodecim libros, memocraturus, si quae posita sunt per hos duodecim libros, memoriae suae sollicita mente condiderit. Praeterea, ne quempiam res indistincta turbaret, per universum textum hujus operis titulos cognoscat appositos; ut suis locis exigere possit quod sub numero competenti praedictum esse cognoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
ȩc̃ gͥ historia ecclesiasticã quȩ cunctis xp̃i¬
anis ualde necessaria comꝓbat᷑. atribꝰ grecis
auctoribꝰ mirabilit᷑ constat eẽ conscripta. uno
scilicet theodorito uenerabili ep̃o. & duobus
dissertissimis uiris soromeno & socrate. quos
nos ꝑ epiphaniũ scolasticũ latino eõ dentes eloqͥo. necessariũ
plane qđ p̃dicti scriptores. atẽporibꝰ diuȩ memorie pͥncipis
constantini. usq ad augustȩ recordationis theo dosii unioris.
quȩ st̃ gesta digesserint. Nos autẽ eoꝵ relectis oꝑibꝰ. & unũ quẽq
eauta m̃te tractantes. cognouimꝰ ñ ȩqualit᷑ om̃s de una quaq
re luculent ac subtilit̾ explanasse. s mͦ huna: mͦ alterũ aliã
partẽ melius expedisse. & ideo iudicauimꝰ de fingulis dic-¬
toribꝰ de florata colligere. & cisauctoris sui ñomiine. in¬
orddinẽ collocare. Legat gͦ intrepidus qͥ adhȩx opuscula
dño donante ꝑuenerit. multũ utilitatis atq noticie bu¬

Expanded text:
quae a cunctis Christianis valde necessaria comprobatur a tribus Graecis auctoribus mirabiliter constat esse conscripta, uno scilicet Theodorico venerabili episcopo, et duobus disertissimis viris Sozomeno et Socrate, quos nos per Epiphanium scholasticum latino credentes eloquio, necessarium plane quod praedicti scriptores a temporibus divae memoriae principis Constantini usque ad augustae recordationis Theodosii Junioris, quae sunt gesta digesserint. Nos autem eorum relectis operibus, et unumquemque cauta mente tractantes, cognovimus, non aequaliter omnes de unaquaque re luculenter ac subtiliter explanasse; sed modo hunc, modo alterum aliam partem melius expediisse. Et ideo judicavimus de singulis doctoribordinem collocare. Legat ergo intrepidus, qui ad haec opuscula Domino donante pervenerit; multum utilitatis atque notitiae lu
Abbreviated transcription (Latin):
gitur atticus ep̃s causas ȩocłȩ sapientia mirabilit̾ disponebat doctrinisq
populũ aduirtuns studiũ ꝓuocabat. Cũq uideret diuisã eccłiam
cũ iohannite seorsũ apud senletipsos sacra solẽpnia celebrarent. ius
sit in orationibꝰ memoria ioł̾s haberetur siẽ alioꝵ dormientiu n
ep̃oꝵ fiexi co̾sueuit. ꝑ hoe sperans plurimos ad eccłiã reuocari. Lar¬
alli pio. atticus in dño salutẽ. Eognoui. decẽ milia esurrentes inci¬
uitate apiis exibenda egere miscđia. Decẽ milia łͦ cũ dico multi¬
tũdiiẽ intelligo. ñ ꝑfectũ numerũ com p̃hendo. Quia gͥ ego quidẽ¬

Expanded text:
gitur Atticus episcopus causas Ecclesiae sapientia mirabiliter disponebat, doctrinisque populum ad virtutis studia provocabat. Cumque videret divisam Ecclesiam, cum Joannitae seorsum apud set in orationibus memoria Joannis haberetur, sicut aliorum dormientium episcoporum fieri consuevit, per hoc sperans plurimos ad Ecclesiam revocare. LarCalliopio Atticus in Domino salutem. Cognovi decem millia esurientes in civitate a piis exhibenda egere misericordia. Decem millia vero cum dico, multitudinem intelligo, non perfectum numerum comprehendo. Quia igitur ego quide
Abbreviated transcription (Latin):
reui siquidẽ temp̃re p̃tereunte de functo occidentis imp̃r
constante. constantiũ fautores arrii compulert̃. athanasii
adeã memoriã reuocantes. quasi ipse fiusset qͥ ei fr̃em fe.¬
cerit inimicũ: ita ut pene disruptis nature uinculis. usc
adbella descenderent. Fis incitationibꝰ constantiꝰ motꝰ.
solũ expelli. s etiã ꝑimi sacratissimũ athanasiũ imꝑauit. Et mit¬
ns quendã sebastianũ ducẽ cũ maxima militarimanu uelut erro¬
eũ iussit int̾imi. Quomͦ aut̃ & ille cũ exercitu uenerit & ille diffug¬
.t: ipse qui passus & mirabiliter liberatus est. melius enarrabit. Na
insatis factione fuge suȩ sic ait. ii.¬
eruntam̃ exqͥrant etiã modũ discessionis: & agnoscant a suis. ẜra
enĩ arriani cũ militibꝰ cõcurrentes ut eosaccederent. & ignorant¬

Expanded text:
Brevi siquidem tempore praetereunte, defuncto Occidentis imperatore Constante, Constantium fautores Arii compulerunt, Athanasii ad eum memoriam revocantes quasi ipse fuisset qui ei fratrem fecerit inimicum, ita ut pene disruptis naturae vinculis usque ad bella descenderent. His incitantibus Constantius motus, non solum expelli, sed etiam perimi sacratissimum Athanasium imperavit. Et mittens quemdam Sebastianum ducem cum maxima militari manu, velut erroreum jussit interimi. Quomodo autem et ille cum exercitu venerit, et iste diffugerit, ipse qui passus et mirabiliter liberatus est melius enarrabit; nam in satisfactione suae fugae sic ait. Verumtamen exquirant modum etiam discessionis, et agnoscant a suis. Erant enim Ariani cum militibus concurrentes ut eos accenderent et ignorant
Abbreviated transcription (Latin):
itur sub imperio constantini ꝑ eccłias Sozomenu s.
talia ꝓ uenerunt. Quomoriente rursus ad querimoniã ueni
ogna nicȩni cõcilii. Nãlicet uiuente constantino ñ eũ om̃s
isciꝑent : tam̃ aꝑte rennuere ñ audebant. Quo inoriente.
lurimi abeo se indubitanter abstinuere cõcilio. Erant
nĩ isti quietiã pͥmitus uidebantur esse suspecti. p̃cipue

Expanded text:
itur sub imperio Constantini per Ecclesias talia provenerunt. Quo moriente, rursus ad querimoniam venit dogma Nicaeni concilii. Nam licet vivente Constantino non illud omnes susceperint, tamen aperte renuere non audebant. Quo moriente, plurimi ab eo se indubitanter abstinuere concilio. Erant enim isti, qui etiam primitus videbantur esse suspecti: praecipue
Abbreviated transcription (Latin):
criptiones in sinuabant. Aliꝰ bona eingula aut optimũ armoꝵ
pandebat usũ. maxima uͦ & imperialis putabat᷑ huiꝰ popularis
uirtutis pars illa. adquã tunc amantis intentio declinabat.
Depietate autẽ quȩ est uerꝰ ornatus imperii. nulli tudiose qđ¬
d ammodo sermo fuit. Sed tu potentissimẽ theodoli. ut compleri¬
ue dicã cunctã suꝑasti dõ iuuante uirtutẽ. Purpura siquidẽ
& corona qua uideris propt̾ in spientes. quia est maiestatis sig¬
nũ circũdari. pietatẽ tibi & clementiã inirinsecꝰ semꝑ enuri¬
um. Unde conscriptores & p̾fecti ac reliqͥ subiectoꝵ circa te
tuosq laborant actus. deceriator autẽ positus uidexq libroꝵ
non camerato eloqͥo caperis aut qualib et figura furtũ pate¬
ris ueritatis. s ꝑfectȩ metiris utrũq sermonẽ ꝓpͥũ aptans
causȩ. Figurã quoq dietionis. & partes. & ordinẽ. & cõ gruen¬
tiã. & eloqͥũ. & compositionẽ. & collectiones. & sensũ. & historiã

Expanded text:
criptiones insinuabant; alius bona cingula, aut optimum armorum pendebat  ed., pandebat usum. Maxima vero et imperialis putabatur hujus popularis virtutis pars illa ad quam tunc amantis intentio declinabat. De pietate autem, quae est verus imperii ornatus, nulli studiose quodammodo sermo fuit. Sed tu, o potentissime Theodosi, ut complexive dicam, cunctam superasti, Deo juvante, virtutem. Purpura siquidem et corona qua videris propter inspicientes quia est majestatis signum circumdari, pietatem tibi et clementiam intrinsecus semper enutriunt. Unde conscriptores, et praefecti, ac reliqui subjectorum circa te tuosque laborant actus. Disceptator autem positus judexque librorum, non camerato eloquio caperis, aut qualibet figura furtum pateris veritatis; sed perfecte metiris utrumque, sermonem proprium aptans causae: figuram quoque dictionis, et partes, et ordinem, et congruentiam, et eloquium, et compositionem, et c
Abbreviated transcription (Latin):
gitur de functo ualente. denuo barbari usq ad muros constanti¬
nopoleos uenientes: eius suburbana uastabant. Qua propt̾ ciues
quȩ inuenissent arma portantes. hostibꝰ ut poterant resisteba
Uxor enĩ ualentis imꝑatoris nomine dominica p̾mia exerario
publico bene pugnantibꝰ scd̾m cõsuetudinẽ militũ miuistrabat.
Qquibꝰ etiã sarraceni p̾buere solatia quȩ eoꝵ regina nomine ma¬
uia romanoꝵ federata direxerat.

Expanded text:
gitur defuncto Valente, denuo Barbari usque ad muros Constantinopoleos venientes, ejus suburbana vastabant: quapropter cives quae invenissent arma portantes, hostibus ut poterant resistebant. Uxor enim Valentis imperatoris, nomine Dominica, praemia ex aerario publico bene pugnantibus secundum consuetudinem, militibus ministrabat. Quibus Saraceni praebuere solatia, quae eorum regina, nomine Mavia, Romanorum foederata, direxerat.
Abbreviated transcription (Latin):
iunt antiquiᷤ principibꝰ diligen¬
uȩ studiũ fuisse. ut eis amatores
quidẽ ornam̃toꝵ purpurã atq co¬
ronã & hissi milia pr̃epararent.
Libroꝵ uͦ habentes intentionẽ.
circa quasdã fabulas occupati cons¬
criptiones agerent. quȩ audientum
corda mulcerent. Porro bella see¬
tantes. ut sagittã oportune diri.¬
gerent. bestiã prosternerent. lan¬
ceã bene iacularent᷑. aut equum
decent᷑ ascenderent. Prestabant᷑
enĩ singuli regalibꝰ eoꝵ studentes rebꝰ illis quȩ forent gratissi¬
ma dominandi. Aliꝰ itaq lapides p̃tiosos difficile comꝑtos offẽ

Expanded text:
iunt antiquis principibus diligentiam studiumque fuisse ut eis amatores quidem ornamentum, purpuram atque coronam, et his similia praepararent; librorum vero habentes intentionem, circa quasdam fabulas occupati, conscriptiones agerent, quae audientium corda mulcerent: porro bella sectantes, ut sagittam opportune dirigerent, bestiam prosternerent, lanceam bene jacularentur, aut equum decenter ascenderent. Praesentabant enim singuli regalibus eorum, studentes rebus illis quae forent gratissima dominanti. Alius itaque lapides pretiosos difficile compertos offe
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ collo care Legat gͦ intrepidus qͥ adhȩc opuscula
dño donante ꝑuenerit. multũ utilitatis atq noticie lu¬
eraturus. siquȩ posita sunt ꝑ hos duo decĩ libros memo¬
riȩ suȩ sollicita m̃te cõdiderit. Prȩtereanequeniõ resni¬
distineta turbaret ꝑ tiniuersũ textũ huiꝰ oꝑis titulos
cognoscat appositos. uti suis locis exigere possi qđ sub
numero competenti p̃ dictũ esse cognoseit.

Expanded text:
ordinem collocare. Legat ergo intrepidus, qui ad haec opuscula ordinem collocare. Legat ergo intrepidus, qui ad haec opuscula Domino donante pervenerit; multum utilitatis atque notitiae lucraturus, si quae posita sunt per hos duodecim libros, memoriae suae sollicita mente condiderit. Praeterea, ne quempiam res indistincta turbaret, per universum textum hujus operis titulos cognoscat appositos; ut suis locis exigere possit quod sub numero competenti praedictum esse cognoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
S ex̃ gͥ historia ecclesiastica quȩ cunctis xp̃i¬
anis ualde necessaria comꝓbat᷑. atribꝰ grecis
auctoribꝰ mirabilit̾ constat eẽ conscripta. uno
scilicet theodorito uenerabili ep̃o. & duobus
dissertissimis uiris soro meno & socrate. quos
nos ꝑ epiphaniũ scolasticũ latino eõ dentes eloqͥo. necessariũ
duximꝰ eoꝵ dicta de florata in uniꝰ stili tractu dño iuuante
ꝑducere. & detribꝰ auctoribꝰ unã facere dictionẽ. Sciendũ
plane qđ p̃dicti scriptores. atẽporibꝰ diuȩ memorie pͥncipis
constantini. usq ad augustȩ recordationis theo dosii iunioris.
quȩ st̃ gesta digesserint. Nos autẽ eoꝵ relectis oꝑibꝰ. & unũ quẽq
eauta m̃te tractantes. cognouimꝰ ñ ȩqualit᷑ om̃s de una quaq
re luculent᷑ ac subtilit̾ explanasse. s mͦ haino: mͦ alterũ aliã
partẽ melius expedisse. & ideo iudicauimꝰ de fingulis dic¬
toribꝰ de florata colligerȩ. & cĩ auctoris sui nomine. in¬

Expanded text:
quae a cunctis Christianis valde necessaria comprobatur a tribus Graecis auctoribus mirabiliter constat esse conscripta, uno scilicet Theodorico venerabili episcopo, et duobus disertissimis viris Sozomeno et Socrate, quos nos per Epiphanium scholasticum latino credentes eloquio, necessarium duximus eorum dicta deflorata in unius styli tractum, Domino juvante, perducere, et de tribus auctoribus unam facere dictionem. Sciendum plane quod praedicti scriptores a temporibus divae memoriae principis Constantini usque ad augustae recordationis Theodosii Junioris, quae sunt gesta digesserint. Nos autem eorum relectis operibus, et unumquemque cauta mente tractantes, cognovimus, non aequaliter omnes de unaquaque re luculenter ac subtiliter explanasse; sed modo hunc, modo alterum aliam partem melius expediisse. Et ideo judicavimus de singulis doctorib
Abbreviated transcription (Latin):
Ordinant᷑ aũt et diacones septẽ nũo
ꝑ oraciones et manꝰ imposiaonẽ aplõ¬
rũ ministerii uiduaꝵ grã : in quib ꝯste¬
qui et dinũ occiderunt. per qd̾ et noĩs
sui scephanus corona donatur a xpõ
Tunc demde iacobũ qui dicebat᷑ fratꝰ¬

Expanded text:
iaconi septem numero per orationes et manus impositionem apostolorum, ministerii viduarum gratia. In quibus Stequi et Dominum occiderunt, per quod nominis sui Stephano corona donatur a Christo. Tum deinde Jacobum, qui dicebatur frat
Abbreviated transcription (Latin):
ost hũc ualentimanus im¬
periũ suscipit. qui pro fide
nrã a iuliano milicia fue¬
rut expulsus : sed compleuit in illo
dñs qd promisit. plus eciã ꝙͣ centu¬
plũ in pñti scło restituens ei. Nam
entales reliquit. Sed ualens fauen¬
do hereticis: abiit in uiã patrũ suoꝵ
Nã et epõs delegit ĩ exciliũ. et prbõs

Expanded text:
ost hunc Valentinianus imperium suscepit, qui pro fide nostra a Juliano militia fuerat expulsus. Sed complevit in illo Dominus quod promisit, plus etiam quam centupla in praesenti seculo restituens ei. Nam entales reliquit. Sed Valens favendo haereticis, abiit in viam patrum suorum. Nam et Episcopos egit in exilium, et Pres