comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Um in omnibus diuinorum prȩccptorum regulis excquen:¬
dis sacerdotalem obseruantiam oporteat esse concordem.
maxime nobis principaliter prouidendum est: nc in pascha.¬
lis festi dic uel ignorantia: uel pra sumptio peccatum diuersi
cercinc deuotio Ecclesiastica aliquo turbetur incerto. Quũ igitur in qui¬¬
busdam asscriptionibus patrum: futurum proxiroe Pascha Domini ab aliis
in dicm quintum decimum Cal Maii: ab aliis in dicm octauũ Calendarum
carunder in uenirctur adscriptum: tantura me diuersitas ista permouit, ut
clementissittio principi Martiano curam de hac re aniti mei panderem ur
pracipiente ipso ab his: qui habent huius supputationis peritiat: diligen.¬
ciuo illi discussa ratione quererctur. quo dic posset ueneranda solennitas
rectius cclebrari. Puo rescribenie: octauo Calend. Maii definitus est dies.
Quia crgo studio unitatis & pacis malui Orientalium definitioni acquie.¬
scere quam in tanta festiuitutis obseruantia dissidere noucrit fraternitas

Expanded text:
um in omnibus divinorum praeceptorum regulis exsequendis sacerdotalem observantiam oporteat esse concordem, maxime nobis et principaliter providendum est, 1284 ne in paschalis festi die, vel ignorantia, vel praesumptio peccatum diversitcere, ne devotio ecclesiastica aliquo turbetur incerto. Cum igitur in quibusdam ascriptionibus Patrum futurum proxime Pascha Domini ab aliis in diem quintumdecimum Kalendas Maii, ab aliis in diem octavum Kalendarum earumdem inveniretur ascriptum, tantum me diversitas ista permovit, ut clementissimo principi Marciano curam de hac re animi mei panderem, ut praecipiente ipso ab his qui habent hujus supputationis peritiam, diligentius illi discussa ratione, quaereretur quo die posset veneranda solemnitas rectius celebrari. Quo rescribente, octavo Kalendas Maii definitus est dies. Quia ergo studio unitatis et pacis malui Orientalium definitioni acquiescere, quam in tantae festivitatis observantia dissidere, noverit fraternitas
Abbreviated transcription (Latin):
itaq in hac impictatc:sine uenia est:quia exclusit cum a sc:per quem pote¬¬
rat confiteri.Nec unquã peruenit ad indulgentiae remediũ: ꝗ patrocinatu¬¬
rum sibi non habet aduocatũ.Ab ipso em̃ est inuocatio patris:ab ipso sunt
lachrymae pocnitentium: ab ipso sunt gemitus supplicantium. Et nemo po'¬
test dicere Dominum Iesum:nisi in spiritu sancto: cuius aqualem cum pa¬¬
tre & filio omnipotentiã unãq: deitatẽ cuidẽtissime praedicat Apostolus
dicens. Diuisiones aut gratiarum sunt. idem aut lpiritus. Et diuisiones mi¬
nstratio nuoos unt i deuo ouicr Dominus. Et diuisiones operationsi suns¬
documentio quibus in numeri biliter diuinorum cloquiotus goracie que¬
thoritas ad reterotronem Pentecostes unanimiter inciconur. Costiscat aut
ho  oram san Etit sprritus pes quem oranis Ecclesia catholica sarettacteer¬

Expanded text:
itaque in hac impietate sine venia est, quia exclusit eum a se per quem poteitaque in hac impietate sine venia est, quia exclusit eum a se per quem poterat confiteri; nec umquam perveniet ad indulgentiae remedium, qui patrocinaturum sibi non habet advocatum. Ab ipso enim est invocatio Patris, ab ipso sunt lacrymae poenitentium, ab ipso sunt gemitus supplicantium; et nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto ; cujus aequalem cum Patre et Filio omnipotentiam, unamque Deitatem evidentissime praedicat Apostolus,  diuisiones, inquit, gratiarum sunt, idem autem spiritus, et diuisiones mistrationum sunt, idem autem dominus, et diuisiones operationum sun, quibus innumerabiliter divinorum eloquiorum conuscat auctoritas, ad venerationem Pentecostes unanimiter incitemur, exsultantes in honorem sancti Spiritus, per quem omnis Ecclesia catholica sanct
Abbreviated transcription (Latin):
luxit magua maysteria pelerum sacramentorum in se conitincno & niouo¬
tur. quibuos manifesti scimẽ declaratur. & gratiam praenunciata fuisio per
legomi. &t legem implciam esse per gratiam. Sicui cnim Hebreo quondoer
populo ab eice yotiis liberato quinquagesimo dic post imitioda tbocclati¬
credentio to spiritus sanctus ilapsus est: ut facile diligtis CnS HacuCIague¬
scat mitia eteris restamenti Euangelicis ministrassc principis & ab &dẽ
sprrituco nditum secdus secundum: a quo primum fuerat inshitutua. &im
sicui apostolica testatur historia. dun complerentto daeo Rentecortdat
sent que ornnes discipuli pariter in codem loco factus estrepencs de coeio
sonuo tan quam aducnientis spirituo echementio. &e teplcuit totam domum
obi erant sedentes. Et apparuerunt illis dispartite Pinguae anquam agmote

Expanded text:
se et veterum sacramentorum continens et novorum: quibus manifestissime declaratur, et gratiam praenuntiatam fuisse per legem, et legem impletam esse per gratiam. Sicut enim Hebraeo quondam populo ab Aegyptiis liberato, quinquagesimo die post immolationem acredentium Spiritus sanctus illapsus est : ut facile diligens Christianus agnoscat initia veteris Testamenti evangelicis ministrasse principiis, et ab eodem Spiritu conditum foedus secundum, a quo primum fuerat institutum. CAP. II. Nam, sicut apostolica testatur historia, dum complerentur dies Pentecostes, essentque omnes discipuli pariter in eodem loco, factus est repente de coelo sonus tamquam advenientis spiritus vehementis, et replevit totam domum, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
conspiratio neta e plius Domini nostri lesu c̃ iristi et fanteltin quoruim
to parienbuo basilicarum deleta.  Quibus quamiuo restierit re oiero¬
norum antlaoritas: pre cunctio tamen lanet iboin s restiterit R ona.
quam pro depositione beati ancistitio lenatii. E subilitutionas pibue:
ncophyti ccclesiam agiae Sophiae clausit: donec sedis Apostolicae acquie.¬
sceret decretis.
XXIII.

Expanded text:
ipsius Domini nostri Jesu Christi et sanctorum ex parietibus basilicarum deletae. Quibus quamvis semper restiterit Romanoficum auctoritas, prae cunctis tamen sanctisquam pro depositineophyti, ecclesiam agiae Sophiae clausit, donec sedis apostolicae acquiesceret decretis. XXIII.
Abbreviated transcription (Latin):
Giut Ctio &e huiusmodi apostolicis sanctorum quc parrum¬
dicto eura euĩdentet approbetur Latinorumi is que patru¬
diediia. &t pur mnorum Ore coruma imnprop sy ncera opta
unsolentia. sunt ad tiuc plura hño super hosco petti. ostrupta¬
uentia: qua si liceret ad medium dedtucers. ⁊ farti nostre fac¬
dereni modino epistolea. rerumetiam possent ar maita on cicatso ll uaproe¬
pree huis oriusois charitatiut moncmus: tc absenteo litis uobiarolis leatro
sidereue pee eos priuato atore palpetis & in fratium o cusiots soleme cõ
ploranteo in restris trabem non uideatis Rergratrum oculis festacaro cy¬
uodi quam rolueiunt ocari sepuars rebrs lroreharcio nefanidr ur¬

Expanded text:
gitur istis et hujusmodi apostolicis sanctorumque Patrumdictis cum evidenter approbetur Latinorum sincera obedientia, et plurimorum Graecorum improbetur corrupta insolentia, sunt adhuc plura his super hoc parti nostrae faventia, quae, si liceret ad medium deducere, non solum excederent modum epistolae, verum etiam possent armaria onerare. Quapropter his omissis, charitative monemus, ne absentes sitis vobismetsideretis, nec nos privato amore palpetis, et in fratrum oculis festucam explorantes, in vestris trabem non videatis. Recordamini illius nefandae synodi, quam voluerunt vocari septimam vestri haeresiarcha
Abbreviated transcription (Latin):
stitutis. aut sacris canonibus cdocti estis: & si necesse est quibusdam munus
scientibus doceri pleniter: & instrui possunt: ut per hoc & discrctio graduũ: H¬
& dignitatis fastigium summorum Pontificumo detonstretur. Similiter &
de presbyteris haec habeantur: & sine iussu proprii Episcopi uil agant. quia
quodrarum est: hoc & pulchrius esse uidctur:& si nomen uiloscit Pontificũ
omnis status perturbatur fcclesia.Triplex itaq: in hac parte reatus est: quod
& prohibita agunt. & quod sacrum ministerium talis consortii uilitate pol¬¬
luitur.& Episcoporum quantum ad illicita usurpationis temeritatem perti¬
net:iura soluuntur.Qudd autem solis Apostolis eorumq successoribus pro¬¬
prii sit officii tradere Spiritum sanctum: liber actuum apostolorum docet.
praesertim cum nullus ex septuaginta discipulis: quorum isti in Eeclesia spe¬¬
ciem gerunt: legatur donum sancti Spiritus: per manus impositionem ut

Expanded text:
stitutis, aut sacris canonibus, edocti estis. Et si necesse est quibusdam minus stitutis, aut sacris canonibus, edocti estis. Et si necesse est quibusdam minus scientibus, doceri pleniter et instrui possunt, ut per hoc et discretio graduum, et dignitatis fastigium summorum pontificum demonstretur. Similiter et de presbyteris haec habeantur, ut sine jussu proprii episcopi nil agant: quia quod rarum est, hoc et pulchrius esse videtur. Et si nomen vilescit pontificum, omnis status perturbatur Ecclesiae. Triplex itaque in hac parte reatus est, quod et prohibita agunt, et quod sacrum ministerium talis consortii vilitate polluitur, et episcoporum quantum ad illicitae usurpationis temeritatem pertinet jura solvuntur. Quod autem solis Apostolis eorumque successoribus proprii sit officii tradere Spiritum sanctum, liber Actuum Apostolorum docet: praesertim cum nullus ex septuaginta Discipulis, quorum isti in Ecclesia speciem gerunt, legatur donum S. Spiritus per manus impositionem ut
Abbreviated transcription (Latin):
dotes sint: sed omni ecclesiastico funditus priuentur honore. Quod uerd cis G¬
non liceat sacerdotes consecrare: necdiaconos: aut subdiaconos: nec uirgi¬¬
nes. nec altare crigere. nec ungere. aut sacrare: nec Ecclesias dedicare, nec chri¬
sina conficere: nec chrismate baptizatorum frontes signare: nec publice qui'¬
dem in missa quenquam poenitentem reconciliare. nec formatas epistolas
mitterc: nec populum benedicere: nec ante Episcopum in baptisterio. aut in
sacrario introire: nec prasente Episcopo infantem tingere, aut signarc. nec
pocnitentem si ne praceptione Episcopi sui reconciliare: nec eo prasente: ni.¬
si illo iubente sacramentum corporis & sanguinis Christi conficere, nec co
coram posito populum docere: aut salutarc: nec plebem exhortari. qua o¬¬
mnia solis Pontificibus deberc:tam ex superioribus: quam ex aliis patrũ con¬

Expanded text:
dotes sint, sed omni ecclesiastico funditus priventur honore. Quod vero eis dotes sint, sed omni ecclesiastico funditus priventur honore. Quod vero eis non liceat sacerdotes consecrare, nec diaconos aut subdiaconos, nec virgines, nec altare erigere, nec ungere aut sacrare, nec ecclesias dedicare, nec chrisma conficere, nec chrismate baptizatorum frontes signare, nec publice quidem in missa quemquam in poenitentem reconciliare, nec formatas epistolas mittere, nec populum benedicere, nec ante episcopum in baptisterio aut in sacrario introire, nec praesente episcopo infantem tingere aut signare, nec poenitentem sine praeceptione episcopi sui reconciliare; nec eo praesente, nisi illo jubente, sacramentum corporis et sanguinis Christi conficere, nec eo coram posito populum docere aut salutare, nec plebem exhortari; quae omnia solis pontificibus deberi, tam ex superioribus, quam ex aliis Patrum con
Abbreviated transcription (Latin):
spiciunt. quid crũti aut aliquid prorsus erũt: aut tihil: quia nibil potest essc. ꝑ¬
nisi habeat unde sit: & si non habcat unde sit, aut unde originem ducat: nec
auctoritatem habet. nec starcrite poterit: quia inane est & ut destruatur &
cadat necesse est: quoniam nihil est: & in nibilum reputabitur. Si uerd nihil
cx his sunt. qua superius memorauimus, tunc necesse est: ut nihil sint ex his
qua sacerdotibus debentur: & idco nec in sacerdotali catalogo habcan.¬
tur. nisi tantum ut primd commemorauimus. ut pro miscricordia illis:
qui humiliter hoc ferre uoluerint, nec amplius ambierint. & per scri-¬
ptum propria manu subter corroboratum id ipsum confirmauerint, hoc
solummodo concedatur: ut inter sacerdotes locum habeant, & ministerio
preobyterorum contenti sint: atque mense Domini tantummodo participes
existant. Amplius autem qui ambire uoluerint: nec hoc retineant, ut sacer¬¬

Expanded text:
spiciunt, quid erunt? Aut aliquid prorsus erunt, aut nihil: quia nihil potest esse, spiciunt, quid erunt? Aut aliquid prorsus erunt, aut nihil: quia nihil potest esse, nisi habeat unde sit. Et si non habet unde sit, aut unde originem ducat; nec auctoritatem habet, nec stare rite poterit, quia inane est, et ut destruatur et cadat necesse est, quoniam nihil est, et in nihilum reputabitur. Si vero nihil ex his sunt, quae superius memoravimus: tunc necesse est, ut nihil sint ex his quae sacerdotibus debentur. Et ideo nec in sacerdotali catalogo habeantur, nisi tantum ut primo commeravimus ut pro misericordia illis, qui humiliter hoc ferre voluerint, nec amplius ambierint, et per scriptum propria manu subter corroboratum, idipsum confirmaverint, hoc solummodo concedatur, ut inter sacerdotes locum habeant, et ministerio presbyterorum contenti sint, atque mensae Domini tantummodo participes existant. Amplius autem qui ambire voluerint, nec hoc retineant, ut sacer
Abbreviated transcription (Latin):
tonia episcopali om̃ind carent auctoritate: & illud adhuc restat, quod corũ
ordo non habet in diu inis literis auctoritatẽ. quia ut praefixum est: ordines
sunt duo tantũ primi in fcclesia.i. Apostolorũ. & septuaginta discipulorũ.
Sane si nec ẜpiscopi sunt. ꝗa pro prȩfatis causis Episcopi esse nõ possunt: nec
preobyteros se nominari uolũt. ꝗa amplius esse ambiũt: ac si plus ꝗͣ septuagin¬
ta discipuli fccissent od quorum formam: ut paulo superius praelibauimus.
hi antequam prohberentur: a quibusdam stultis: & sua quaerentibus: & non
qua Christi lesu: instituebantur. pre sumere tentant & illicita atque prohi.¬
bita agere prasumunt nec hoc dici scuolunt quod sunt rogo ut manifeste
prodatis quid sint: quoniam aut aliquid sunt: aut nilil. Nam manifesie pa¬¬
tet. quoniam Episcopi non sunt: & si Episcopi nõ sunt. & presbyteri esse de¬

Expanded text:
omnia episcopali omnino carent auctoritate: et illud adhuc restat, quod eorum omnia episcopali omnino carent auctoritate: et illud adhuc restat, quod eorum ordo non habet in divinis litteris auctoritatem: quia ut praefixum est ordines sunt duo tantum primi in Ecclesia, id est, Apostolorum et septuaginta Discipulorum. Sane si nec episcopi sunt, quia pro praefatis causis episcopi esse non possunt: nec presbyteros se nominari volunt, quia amplius esse ambiunt; atque plus quam septuaginta Discipuli fecissent ad quorum formam, ut paulo superius praelibavimus, hi, antequam prohiberentur, a quibusdam stultis et sua quaerentibus, et non quae Christi Jesu, instituebantur, praesumere tentant, et illicita atque prohibita agere praesumunt; nec hoc dici se volunt, quod sunt; rogo ut manifeste prodatis, quid sint: quoniam aut aliquid sunt, aut nihil. Nam manifeste patet, quoniam episcopi non sunt. Et si episcopi non sunt, et presbyteri esse de
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate licet fieri: rogo ut promatis:& si promere non potestis: quia scio. pet
rationem aut plenam auctoritatem minime potestis: digitum ori imponite'
& cos omni auctoritate carer non dubitate: scilicet quia tria obstant qui¬¬
hus corum cessatur actio uel institutio:unum quod abuno Episcopo ordi.¬
nari solent:in quo eorũ ordinatio a canonibus discordat: qui per manus Epi¬
scoporum eos institui iubent: Aliud: si a pluribus Episcopis sunt ordinati'
& aut in uilla aut castello: scu in modica ciuitate:aut omnind nõ in coloco
praefixi.quo iustẽ ẜpiscopi ficri debent:aut dudum non fucrunt:ubi non ui'¬
lescat auctoritas & nomen Episcopi:aut si in ciuitate cum altcro Episcopo.
cum yt pre dictum est in una ciuitate duo non debeant consistere ꝑpiscopi.
Tcrcium: si absolutd fucrint instituti: sicut de quibusdam audiuimus: qua õ: E

Expanded text:
civitate licet fieri, rogo ut promatis: et si promere non potestis, quis scio per civitate licet fieri, rogo ut promatis: et si promere non potestis, quis scio per rationem aut plenam auctoritatem minime potestis, digitum ori imponite, et eos omni auctoritate carere non dubitate, scilicet quia tria obstant, quibus eorum cassatur actio vel institutio. Unum, quod ab uno episcopo ordinari solent, in quo eorum ordinatio a canonibus discordat, qui per manus episcoporum eos institui jubent. Aliud, si a pluribus episcopis sunt ordinati, et aut in villa, aut in castello, seu in modica civitate, aut omnino non in eo loco praefixi, quo juste episcopi fieri debent, aut dudum non fuerunt, ubi vilescat auctoritas et nomen episcopi, aut si in civitate cum altero episcopo: cum ut praedictum est in una civitate duo non debeant consistere episcopi. rtium, si absolute fuerint instituti, sicut de quibusdam audivimus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tunc non ab yno:sed a pluribus ordinabantur: quia nullatenus diccret Epi.¬
sc oporum: si ab uno fieret talium ordinatio: eum ẜpiscoporum pluraliter di¬
ctum sit. Cum autemn dixit Cocpiscopum: prosceto uillanum uoiuit intel.¬
ligi Episcopum:& si uillanus.quid agit in ciuitate: cum in una ciuitate. duo
omnind prohibeantur esse Episcopi : Et si in uilla & in co loco ubiantca
Episcopi non fucrunt: cum & in modica ciuitate. uel in uilla, aut castello
Episcopus fieri prohibcatur. & in omnibus omnino locis. ubi antea Epi¬¬
scopi non fuerunt: ne uilescat auctoritas: & nomen, Episcopi fuerint con.¬
stituti. quid rogo crunt ÷ Ecce nec locus cum ordinatione concordat, nec
ordinatio cum loco: quoniã si Episcoporũ manus impositionem percepe¬¬
runt. & ut Episcopi sunt cõsecrati: ubi sunt consccrati: ad uillar. quia chore
uilla est apud Gracos.Et qualiter ad uillam si nec in castello aut io modica

Expanded text:
tunc, non ab uno, sed a pluribus ordinabantur; quia nullatenus diceret, epitunc, non ab uno, sed a pluribus ordinabantur; quia nullatenus diceret, episcoporum, si ab uno fieret talium ordinatio, cum episcoporum, pluraliter dictum sit, cum autem dixit chorepiscopum, profecto villanum voluit intelligi episcopum, et si villanus, quid agit in civitate cum in una civitate duo omnino prohibeantur esse episcopi? Et si in villa et in eo loco ubi antea episcopi non fuerunt, cum et in modica civitate, vel in villa, aut castello episcopus fieri prohibeatur, et in omnibus omnino locis, ubi antea episcopi non fuerunt, ne vilescat auctoritas et nomen episcopi, fuerint constituti, quid, rogo, erunt? Ecce nec locus cum ordinatione concordat, nec ordinatio cum loco: quoniam si episcoporum manus impositionem perceperunt, et ut episcopi sunt consecrati, ubi sunt consecrati? Ad villam, quia χώρα, villa est apud Graecos. Et qualiter ad villam, si nec in castello aut in modica
Abbreviated transcription (Latin):
figuram Mloyses & Aaron tenucrunt illi qui septuaginta discipulorum for¬
mam gestant: in quorum uidelicet typo filii Aaron erant. nilul praesumero
debent sicut nec illi quicquam de summi sacerdotii ministerio attingebãt.
Nam quod Cocpiscopi antequam praefato prohiberentur tenore ad formã
scptuaginta instituti erãt. Canon sufficienter manifcstat: ubiait. Chorepisco.¬
pi quoque ad exemplum & forrram septuaginta uidẽtur esle.& reliqua. Nec
illud praetercundum nobis uidctur: quod alibi in Canonibus expressum cli
Qui inuicis & possessionibus Chorepiscopi nominantur. quamuis manus
impositionem Episcoporum perceperint: & ut fpiscopi consecrati fuerint¬
& caetera. Nec abre dictum perpendo: quanquam manus itpositionem Epi¬
scoporum perceperint: cum Episcoporum nomen pluralem in se contincat
numcrum: & apud grammaticos pluralis sit genitiuus:uidetur em̃ mihi quod

Expanded text:
figuram Moses et Aaron tenuerunt, illi qui septuaginta Discipulorum forfiguram Moses et Aaron tenuerunt, illi qui septuaginta Discipulorum formam gestant, in quorum videlicet typo filii Aaron erant, nihil praesumere debent, sicut nec illi quidquam de summi sacerdotii ministerio attingebant. Nam quod chorepiscopi antequam praefato prohiberentur tenore, ad formam septuaginta instituti erant, canon sufficienter manifestat, ubi ait: Chorepiscopi quoque ad exemplum et formam Septuaginta videntur esse: et reliqua. Nec illud praetereundum nobis videtur, quod alibi in canonibus expressum est: Qui in vicis et possessionibus chorepiscopi nominantur, quamvis manus impositionem episcoporum perceperint, et ut episcopi consecrati fuerint, et caetera. Nec ab re dictum perpendo, quamquam manus impositionem episcoporum perceperint; cum episcoporum nomen pluralem in se contineat numerum, et apud grammaticos pluralis sit genitivus: videtur enim mihi, quod
Abbreviated transcription (Latin):
moarum est inEc elesia gerebãt: nil de lioc quod apostolis crumq succci.¬
Poribus specialiter debebatur legitur assumplisse: nec in lege Domiti qua
Moysi ab ipso Dño legitur dictata: dc hio quae suromis sacerdotibus: id est
Moyse se Aaron erant loccialiter concessa. filii Aaron quicquam pra sumat.
Nulli enom lubium cst quod Moyles & Aaron ioli pracipicnte Domino in
tabernaculo Dcĩ crigebant altare: soli ungchãt: soli sacerdotes sacra unctio.¬
ne instituebant:& alia qua ad summum sacerdotium pertinebant: de quibus
suficienter ut in diuinis legitur literis: agebant: quonia summi Domini sacet¬
doteo erant si cut de cis scriptum est: Moyses & Aaron in sacerdotibus cius.
Sic & modd. quia ymbra legis transiit. & lux Euangelii in nos Dc̃i gratia ma¬
ni feste coruscat de his qua in summis sacerdotibus: id est Episcopis quorũ

Expanded text:
moratum est in Ecclesia gerebant, nil de hoc, quod Apostolis eorumque succesmoratum est in Ecclesia gerebant, nil de hoc, quod Apostolis eorumque successoribus specialiter debebatur, legitur assumpsisse. Nec in lege Domini, quae Mosi ab ipso Domino legitur dictata, de his, quae summis sacerdotibus, id est, Mosi et Aaron erant specialiter concessa, filii Aaron quidquam praesumebant. Nulli enim dubium est, quod Moses et Aaron soli, praecipiente Domino, in Tabernaculo Dei erigebant altare, soli ungebant, soli sacerdotes sacra unctione instituebant, et alia, quae ad summum sacerdotium pertinebant, de quibus sufficienter in divinis legitur Litteris, agebant: quoniam summi Domini sacerdotes erant, sicut de iis scriptum est: Moses et Aaron in sacerdotibus ejus. Sic et modo, quia umbra legis transiit, et lux Evangelii in nos, Dei gratia, manifeste coruscat, de his quae in summis sacerdotibus, id est, episcopis sunt, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
gantur hȩc fratres necesse est: quia qui plus laborat: maiorem mercedem ac¬¬
cipiet. Nat non amylius quam duos ordines:inter discipulos Dom ini esse
cognouimus: id est:duodecim Apostolorum: & septuaginta discipulorum:
unde iste tertius processerit: funditus ignoramus:& quod ratione caret, ex.¬
tirpare necesse est: quod enimf piscopi non sint qui minus quam a tribus
sunt ordinati Episcopis: omnibus patet:quoniam yt benc nostis prohibitũ a
sacris est patribus: ut qui ab uno ueladuobus sunt ordinati Episcopis: nec no¬
minentur Episcopi.Si nomen non habent: qualiter officium habebũt: Quic¬¬
quid enim iater Episcopos aut de rebus ad cos solummodo pertine ntibuo.¬
egerint nee esse est. ut superius iam pralibatum est. ut irritum fiat quia quod
non liabent. daro nequa quam possunt: prae sertim cum nullum ex septagii.¬
ta discipulis quorum spcciem isti antequam prohiberentur.ut supcrius suc.¬

Expanded text:
gantur haec, fratres, necesse: quia qui plus laborat, majorem mercedem acgantur haec, fratres, necesse: quia qui plus laborat, majorem mercedem accipiet. Nam non amplius quam duos ordines inter discipulos Domini esse cognovimus, id est, duodecim Apostolorum, et septuaginta Discipulorum: unde iste tertius processerit, funditus ignoramus. Et quod ratione caret, exstirpare necesse est. Quod enim episcopi non sint, qui minus quam a tribus sunt ordinati episcopis, omnibus patet: quoniam ut bene nostis prohibitum a sacris est Patribus, ut qui ab uno vel a duobus sunt ordinati episcopis, nec nominentur episcopi. Si nomen non habent, qualiter officium habebunt? Quidquid enim inter episcopos, aut de rebus ad eos solummodo pertinentibuegerint, necesse est ut superius jam praelibatum est ut irritum fiat: quia quod non habent, dare nequaquam possunt: praesertim cum nullum ex septuaginta Discipulis, quorum speciem isti antequam prohiberentur ut superius me
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit liberius agant:pro talibus enim anima negliguntur:oues percunt, mor¬
bi crescunt: haereses & schismata prodeunt: Ecclesix destruuntur:sacerdotes
uitiãtur. & reliqua mala ꝓueniunt.Nõ taliter Dñs docuit: nec apostoli insti¬¬
tucrũt: scd ipsi curã suscipiãt ipsi peragãt. & ipsi ꝓprios manipulos Dño re¬¬
prasentent. Nam & ipse ouem perditam diligeter quasiuit: ipse inuenit. ipse
propriis humeris reportauit: nosq idipsum facere perdocuit. Si ipse pro o¬¬
mnibus tantam curam habuit: ĩple docuit: ipse curauit: ipse sanauit, ipse pro¬¬
priis humeris reportauit. atq: in tantum dilexit, ut etiam animam suaro mul¬
tas sustinens iniurias: multa opprobria:multasq: passiones:pro nobis trado.¬
ret: quid nos miscri& desides dicturi sumus: qui ctiam pro ouibus nobis cõ.¬
missis curam impendere negligimus:& aliis cas educandas tradimus:Corti'¬

Expanded text:
fuerit, liberius agant. Pro talibus enim animae negliguntur, oves pereunt, morfuerit, liberius agant. Pro talibus enim animae negliguntur, oves pereunt, morbi crescunt, haereses et schismata prodeunt, Ecclesiae destruuntur, sacerdotes vitiantur, et reliqua mala proveniunt. Non taliter Dominus docuit, nec Apostoli instituerunt: sed ipsi qui curam suscipiunt, ipsi peragant, et ipsi proprios manipulos Domino repraesentent. Nam ipse ovem perditam diligenter quaesivit, ipse invenit, ipse propriis humeris reportavit, nosque idipsum facere perdocuit. Si ipse pro ovibus tantam curam habuit, ipse docuit, ipse curavit, ipse sanavit, ipse propriis humeris reportavit, atque in tantum dilexit, ut etiam animam suam multas sustinens injurias, multa opprobria, multasque passiones pro nobis traderet: quid nos miseri et desides dicturi sumus, qui etiam pro ovibus nobis commissis curam impendere negligimus, et aliis eas educandas tradimus? Corri
Abbreviated transcription (Latin):
suam ponit pro ouibus suis.& uocat cas nominatim:& cognoscit suas:& luş
agnoscũt eu. Et itẽ:Sicut nouit me pater: & ego agnosco patrẽ. & animã meã
pono pro ouibus meis.De mercenario aũt: ꝗd ipse dicat: benc nostis. ꝗa uidet¬
lupũ uenientẽ. &dimittit oues: & fugit: & lupus rapit & dispergit oues: & reli¬
qua.Pro talib. uerd negligitur cura Ecclesie: & eius status perturbatur. &ideo
sunt ꝓhibiti: in tantũ ut si aliꝗ ex his reperti fuerint:a ꝓprio decidant gradu:
illi nanque ẜpiscopi qui talia sibi prasumunt: xidentur mihi esse merctrici.¬
bus similes: qua statim ut pariunt infantes suos:aliis nutricibus iradutit edu¬
candos. ut suatt citius libidine en explereualcant:sic & isti infantes suos, id
est. populos sibi cormissos aliie educandos tradunt: ut suas libidines exple¬¬
ant.id est: ut suo pro libitu secularibus curis inhient.& quod unicuiq: uisum

Expanded text:
suam ponit pro ovibus suis, et vocat eas nominatim, et cognoscit suas, et suae suam ponit pro ovibus suis, et vocat eas nominatim, et cognoscit suas, et suae cognoscunt eum. Et idem: Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem, et animam meam pono pro olupum venientem, et dimittit oves, et fugit, et lupus rapit, et dispergit oves » , et reliqua Pro talibus vero negligitur cura Ecclesiae, et ejus status perturbatur, et ideo sunt prohibiti, intantum ut si aliquis ex his reperti fuerint, a proprio decidant gradu. Illi namque episcopi, qui talia sibi praesumunt, videntur mihi esse meretricibus similes, quae, statim ut pariunt infantes suos, aliis nutricibus tradunt educandos, ut suam citius libidinem explere valeant; sic et isti infantes suos, id est populos, sibi commissos aliis educandos tradunt, ut suas libidines expleant, id est, ut suo pro libitu saecularib
Abbreviated transcription (Latin):
dotii summi egcrunt ministcrio. Qudd ipsi idem sint: qui & preobyteri: suf.¬
ficienter inuenitur: qui ad formam & exemplura septuaginta inueniuntur
prius instituti: sed quia Deo gratia modo necessarii sicut in primitiua Eccle.
sia propter studium: quod erga pauperes cxigebant non sunt: & quia illici.¬
ta prasumebant: & quod agebant: actum non erat & propterea multi in so¬¬
curitatem Iopsi Ecclesiastico fraudabantur & frustrabantur ministerio:
ideo tam ab hac sancta sede ut superius memorauimus: quam ab omnibus
totius orbis Episcopis a Pontificalibus sunt rcmoti officiis.Nat ut nobisre
latum est quidam Episcoporum propter suam quietem cis plebes suas com¬¬
mĩttere non formidant. & ut illicita atq: prohibita agant: id est:ca quae solis
Poctificibus debentur: sibi usurpant:& ipsi in sua quiete torpent: & curam
sibi a Deo commissam negligunt: cũm Dominus dicat:Bonus pastor animã

Expanded text:
dotii summi egerunt ministerio. Quod ipsi iidem sint, qui et presbyteri sufdotii summi egerunt ministerio. Quod ipsi iidem sint, qui et presbyteri sufficienter invenitur: quia ad formam et exemplum septuaginta inveniuntur prius inssia propter studium quod erga pauperes exigebant, non sunt, et quia illicita praesumebant, et quod agebant actum non erat, et propterea multi in securitatem lapsi ecclesiastico fraudabantur et frustrabantur ministerio, ideo tam ab hac sancta sede ut superius memoravimus quam ab omnibus totius orbis episcopis a pontiflatum est quidam episcoporum, propter suam quietem, eis plebes suas committere non formidabant: et ut illicita atque prohibita agant, iidem ea quae solis pontificibus debentur, sibi usurpant; et ipsi in sua quiete torpent, et curam sibi a Deo commissam negligunt, cum Dominus dicat: Bonus pastor animam
Abbreviated transcription (Latin):
Apostolics fulti: in nullo ab eius deuictis regulis.Igitur de Chorcpiscopis: de
quibus nos consulere: quale sit eorum ministerium: aut quid eis agere liceat
aut quam auctoritatem habeant: uel si licet cos fieri an non: quia audiuimus
cos iam esse prohibitos aut quid de eis qui iam ordinati reperientur:agendũ
sit, nil uobis certius respõdere uidctur. quam olim a pradecessoribus no.¬
stris decretum repcrimus: ut cis ad ueniam nibil prorsus aliud reseructur,
quato priuatio sacri ministerii. quod illicits assumpserunt: quia prohibitĩ¬
tam ab hac sacra sede quam a totius orbis fucrant Episcopis.Nimis ergo eo¬
rum institutio improba: nimis est praua:quia ut hi de summo sacerdotii mi.¬
nisterio aliquid pra samant omni auctoritate caret:& sacris canonibus inue¬
nitur esse contrarium: atque ad totius fcclesia perturbationem superba &
superflua tendit clatio. & uacuum est & inanc quicquid in pradicto sacer¬¬

Expanded text:
apostolicae fulti, in nullo ab ejus devietis regulis. Igitur de chorepiscopis, de quibus nos consulere voluistis, quale sit eorum ministerium, aut quid eis agere liceat, aut quam auctoritatem habeant, vel si liceat eos fieri, an non, quia audivimus eos jam esse prohibitos; aut quid de his, qui jam ordinati reperiuntur, agendum sit, nil vobis certius respondere nobis videtur, quam olim a praedecessoribus nostris decretum reperimus; ut eis ad veniam nihil prorsus aliud reservetur quam privatio sacri ministerii, quod illicite assumpserunt; quia prohibitam ab hac sacra sede, quam a totius orbis fuerant episcopis. Nimis ergo eorum institutio improba, nimis est prava: quia ut hi de summo sacerdotii ministerio aliquid praesumant, omni auctoritate caret, et sacris canonibus invenitur esse contrarium, atque ad totius Ecclesiae perturbationem superba et superflua tendit elatio: et vacuum est et inane, quidquid in praedicto sacer
Abbreviated transcription (Latin):
ICET fatres charissimi yobis sint nota patrum de'¬
creta. mirari tamen non possumus uestrat solertiam
circa instituta maiorum, ut cuncta qua possunt ali'
quam recipere dubitationem: ad nos quasi ad caput.ut
semper fuit consuetudo: deferre non desinatis:ut inde
cipiatis responsa:unde accepistis istitutionem & nor¬
mam recte uiuendi.Unde & uos non immemores ca¬¬

Expanded text:
icet, fratres charissimi, vobis sint nota Patrum decreta, mirari tamen non possumus vestram solertiam circa instituta majorum, ut cuncta quae possunt 164 liquam recipere dubitationem, ad nos quasi ad caput, ut semper fuit consuetudo, deferre non desinatis, ut inde capiatis responsa unde accepistis institutionem et normam recte vivendi. Unde et vos non immemores ca
Abbreviated transcription (Latin):
& in sola riget arte fallendi: ut humanam ignorantiam falsȩ scientiae osten¬
tationc decipiat. sitqͥ: corum nunc malignus impulsor: quorum post futu'¬
rus est improbus accusator. Anni uita nostra & actionum temporalium
qualitates. nec in natura clementorum: nec in stellarum eftectibus: sed in
summi & ueri Dei potestate consistunt.cuius auxilium & miscricordiam'
in omnibus qua obtinere cupimus: implorare debemus. Sicut enim illo
picio: nulla nobis nocebit aduersitas.Quoniam si pro nobis Deus: quis cõ¬¬
tra nos: ꝗ filio suo proprio non pepercit: sed pro nobis omnibus tradidit

Expanded text:
et in sola viget arte fallendi, ut humanam ignorantiam falsae scientiae ostenet in sola viget arte fallendi, ut humanam ignorantiam falsae scientiae ostentatione decipiat, sitque eorum nunc malignus impulsor, quorum post futurus est improbus accusator. Anni vitae nostrae et actionum temporalium qualitates nec in natura elementorum, nec in stellarum effectibus, sed in summi et veri Dei potestate consistunt, cujus auxilium et misericordiam in omnibus quae recte cupimus, implorare debemus. Sicut enim illo, pitio, nulla nobis nocebit adversitas. Quoniam si Deus pro nobis, quis contra nos? qui filio suo proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tr
Abbreviated transcription (Latin):
nosq in illum potius uocat affectum: ut eorum salutem petamus, quorum
crinen horremus. Tanto igitur precio: tanto sacramento cruti de potesta¬
te tenebrarum: & ab antiqua captiuitatis xinculis absoluti.date opcram
dile crisgimi. ut integritatom mentium uestrarum: nulla diabolus arte cot¬
rumpat. Quicquid nobis contra Christianam fidem ingeritur. quicquid
contra mandara Dei suadetur: de illius deceptionibus uenit:qui nos innu¬
meris dolis ab aterna uita conatur cucrterc: captando quasdam occasio¬¬
nes infirmitatis humana: per quas incautas negligentes que animas in la¬¬
queos iterum sua mortis inducat. Omnes ergo per aquam & spiritum san¬
ctum renati.recolant. cui renunciauerint: & qua professione iugum a sc ty¬
rannica dominationis excusserint: nec in sccundis quisquam nec in aduer¬
sis ad mortiferum diaboli currat auxilium. Ille cnim mẽdaz est ab initio,

Expanded text:
nosque in illum potius invitat affectum, ut eorum salutem petamus, quorum nosque in illum potius invitat affectum, ut eorum salutem petamus, quorum crimen horremus. CAP. V. Tanto igitur pretio, tantoque sacramento eruti de potestate tenebrarum, et ab antiquae captivitatis vinculis absoluti, date operam, dilectissimi, ut integritatem mentium vestrarum nulla diabolus arte corrumpat. Quidquid vobis contra Christianam fidem ingeritur, quidquid contra mandata Dei suadetur, de illius deceptionibus venit, qui vos innumeris dolis ab aeterna vita conatur avertere, captando quasdam occasiones infirmitatis humanae, per quas incautas negligentesque animas in laqueos iterum suae mortis inducat. Omnes ergo per aquam et Spiritum sanctum renati, recolant cui renuntiaverint, et qua professione jugum a se tyrannicae dominationis excusserint: nec in secundis quisquam, nec in adversis, ad mortiferum diaboli currat auxilium. Ille enim mendax est ab initio ,
Abbreviated transcription (Latin):
diluitur esca peccati.MIcritd priusquam traderetur: dixerat Dñs: Cum cxal¬
tatus suero omnia ad me traham. id est: totam causam humati generis a.¬
gam & olim perditam in integrur reuocabo naturam. In me omnis infir.¬
Suitas abolebitur. in me omnis plaga sanabitur. Exaltatum autem lesum
ad se traxissc omnia. non solum nostrae substantiae passionc: sed etiam to¬¬
tius mundi commutationc monstratum est.Pendente em̃ in patibulo crea¬
tore uniuersa creatura congemuit: & crucis clauos omnia si mul elementa
lenscrunt. Nihil ab illo supplicio liberum fuit. Hoc in communionem sui
d terram traxit & ccclũ: hoc petras rupit: monumenta aperuit: inferna resc¬
rauit & densarum horrore tenebrarum: radios solis abicondit. Debebat
hoc testimonium suo mundus authori: ut in occalu conditoris sui. uellent
uniuersa finiri. Sed patientia Dei seruat rebus atq: temporib. ordinem suũ:

Expanded text:
diluitur esca peccati. Merito priusquam traderetur, dixerat Dominus: Cum exaldiluitur esca peccati. Merito priusquam traderetur, dixerat Dominus: Cum exaltatus fuero, omnia ad me traham : id est, totam causam humani generis agam, et olim perditam in integrum revocabo naturam. In me omnis infirmitas abolebitur, in me omnis plaga sanabitur. Exaltatum autem Jesum ad se traxisse omnia, non solum nostrae substantiae passione, sed etiam totius mundi commotione monstratum est. Pendente enim in patibulo creatore, universa creatura congemuit, et Crucis clavos omnia simul elementa senserunt. Nihil ab illo supplicio liberum fuit. Hoc in communionem sui et terram traxit et coelum, hoc petras rupit, monumenta aperuit, 217 inferna reseravit, et densarum horrore tenebrarum radios solis abscondit. Debebat enim hoc testimonium suo mundus auctori, ut in occasu conditoris sui vellent universa finiri. Sed patientia Dei servat rebus atque temporibus ordinem suum,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum graues atq uiolenti: in id cum declinare non sinitis: a quo ipsi nen.¬
daciter abstinctis. P oc caucrit Pilatue faciendo quod noluit: in ucstra iamca
conscientiam confiuit: quicquid furor pester extorsit. Talis etiam illic
uestta obsoruantia fuit. ubi precium. quod uobis Christi uenditor reporta¬
uit mitti in gaz ophylacium noluistis: cauentes scilicet. ne sacros loculos
pecumia cruenta pollucret. Cuius cordis est ista simulatio : Sacerddotucon.¬
scientia capit: quod templiarca non recipit. Refutatur illius sanguinis ta.¬
Satio cuius non timerur effusio. Quantislibet ita yos fallacia circuntega.¬
tis imbraculis: in itum cst cum traditore commercium quo iustum sanȩui¬
moribus lude orum sedente Pilato in loco: cui nomen est Golgata, crucifi¬
gitur Christus per lignum, crigitur lapsus in ligno & gustu fellis & acctĩ

Expanded text:
ipsum graves atque violenti, in id eum declinare non sinitis, a quo ipsi menipsum graves atque violenti, in id eum declinare non sinitis, a quo ipsi mendaciter abstinetis. Peccaverit Pilatus faciendo quod noluit, in vestram tamen cientiam confluit quidquid furor vester extorsit. Talis etiam illic vestra observantia fuit, ubi pretium, quod vobis Christi venditor reportavit, mitti in gazophylacium noluistis, caventes scilicet ne sacros loculos pecunia cruenta pollueret. Cujus cordis est ista simulatio? Sacerdotum conscientia capit quod templi arca non recipit . Refutatur illius sanguinis taxatio, cujus non timetur effusio. Quantislibet ita vos fallaciae circumtegatis umbraculis, initum est cum traditore commercium, quo justum sanguimoribus Judaeorum cedente Pilato, in loco, cui nomen est Golgotha, crucifigitur Christus . Per lignum erigitur lapsus in ligno, et gustu fellis et aceti
Abbreviated transcription (Latin):
& restimenta sua non disrumpet.Tu uerd: a quo iam alicnabatur haecdigni¬
tas ipsc tibi es exccutor opprobrii. & ad manifcstandum finem ueteris insti¬
plicatas illusiones nocte transacta: uinctum Iesuro Pilato prasidi tradidẽ.¬
runt. Principes enim sacerdotum & seniores populi: hoc consilio rem ge¬
rebant. ut ab actione sceleris sui uiderentur immunes: subtrahentes opera
manuum & excrentes tela linguarum: nolentes interficere: & clamantes
crucifige crucifige.Quid hac specie religionis iniustius: quid hac clemen'¬
tiae simulatione crudelius: Qua lege ludxi: quod uobis non licet face.¬
re licet uelle: qua rationc. quod corpora polluit. corda non laedit÷
Contaminari occisionc cius inctuitis: cuius super uos & super filios
restros fundi sanguinom postulastis. Si non totum facinus uestra impic:¬
tas peragit. permittite praesidem iudicarc quod sentit. Sed uos etiam in

Expanded text:
et vestimenta sua non disrumpet . Tu vero, a quo jam alienabatur haec digniet vestimenta sua non disrumpet . Tu vero, a quo jam alienabatur haec dignitas, ipse tibi es exsecutor opprobrii; et ad manifestandum finem veteris instiplicatas illusiones nocte transacta, vinctum Jesum 216 Pilato praesidi tradiderunt. Principes enim sacerdotum et seniores populi hoc consilio rem gerebant, ut ab actione sceleris sui viderentur immunes, subtrahentes opera manuum, et exerentes tela linguarum, nolentes interficere, et clamantes, Crucifige, crucifige. Quid hac specie religionis injustius? quid hac clementiae simulatione crudelius? Qua lege, Judaei, quod vobis non licet facere, licet velle? qua ratione, quod corpora polluit, corda non laedit? Contaminari occisione ejus metuitis, cujus super vos et super filios vestros fundi sanguinem postulastis . Si non tantum facinus vestra impietas peragit, permittite praesidem judicare quod sentit. Sed vos etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
& omnis sacerdotalis ordo conuenerat: falsa aduersus Dominum testim o¬
nia quae rebantur. Sed inter inconditas & dissonas uoces hoc Iesus mirabi¬¬
liter elegerat t taceret. Caiphȩ autem dicenti:Adiuro teper Dcum uiuum:
ut dicas nobis si tu es Christus filius Hel:ita ueraci & prouida authoritate
respondit: ut iisdem uerbis. & infidelium conscientias cederet & creden.¬
tium corda firmaret: ad omnem interrogationem cius referens: Tu dixisti
autcit ad exagecrandam auditi sermonis inuidiam: sc̃idit uestimenta sua.
& nesciens quid hac significaret insania, sacerdotali sc honore priuauit.
Ubiest Caiplia rationale pectoris tui ubi est continentiae cingulum: ubi
superhumerale uirtutum: Mystico illo sacratoq amictu ipse tc spolias. &
propriis manibus põtificalia indumenta disccrpis, oblitus pracepti illius:¬
quod legeras de principe sacerdotum:De capitc suo cidarin non deponct

Expanded text:
t omnis sacerdotalis ordo convenerat , falsa adversum Dominum testimot omnis sacerdotalis ordo convenerat , falsa adversum Dominum testimonia quaerebantur; sed inter inconditas et dissonas voces hoc Jesus mirabiliter elegerat, ut taceret. Caiphae tamen dicenti: Adjuro te per Deum vivum, ut dicas nobis si tu es Christus Filius Dei : ita veraci ac provida auctoritate respondit, ut iisdem verbis et infidelium conscientias caecaret, et credentium corda firmaret, ad omnem interrogationem ejus referens, Tu dixisti;autem ad exaggerandam auditi sermonis invidiam, scidit vestimenta sua: et nesciens quid hac significaret insania, sacerdotali se honore privavit. Ubi est, Caipha, rationale pectoris tui? ubi continentiae cingulum? ubi superhumerale virtutum? Mystico illo sacratoque amictu ipse te spolias, et propriis manibus pontificalia indumenta discerpis, oblitus praecepti illius,quod legeras de principe sacerdotum: De capite suo cidarim non deponet,
Abbreviated transcription (Latin):
Ponsionis nostra memores dile ctissimi: sanctitati uestrae red.¬
dimus: quod debemus ad futuram sperantes gratiam Dci tin.¬
dc nobis proueniat deuotio: unde est incitata promissio. Com¬
praeliensus Christus Dominus a turbis: quas principes sacerdo¬
tum & doctores legis armauerant: ut impleret dispensationem. cohibetpo¬
testateni. & beatũ apostolum Petrum humana aduersum irruẽtes animo¬
sitate commotum. gladio abstinere praecepit. Superfiuum enim erat. ut qui
nolebat prae sidio angelicarum lcgionum iuuari. uellet se unius discipuli op¬
positionc defendi. Perpetrauerit licet turba ferox quod uoluit. & de scele¬
ris sui exultarit affectu. maior tamen compra hensi uirtus: quam compra.¬
hendentium fuit. Iudeorutt enim cacitas nihil obtinuit: nisi ut sua impie.¬
tate se perderet.Christi yerd patientia hoc egit: ut omnes sua passione salua¬
ret. Perducto auteiti lesu ad Caipham principem sacerdotum: quo scriba ibide¬

Expanded text:
ponsionis nostrae memores, dilectissimi, sanctitati vestrae reddimus quod debemus, 215 affuturam sperantes gratiam Dei, ut inde nobis proveniat devotio, unde est incitata promissio. Comprehensus Christus Dominus a turbis quas principes sacerdotum et doctores legis armaverant, ut impleret dispensationem, cohibuit potestatem; et beatum apostolum Petrum humana adversum irruentes animositate commotum, gladio abstinere praecepit . Superfluum enim erat ut qui nolebat praesidio angelicarum legionum juvari, vellet se unius discipuli oppositione defendi. Perpetraverit licet ferox turba quod voluit, et de sceleris sui exsultarit effectu; major tamen comprehensi virtus, quam comprehendentium fuit. Judaeorum enim caecitas nihil obtinuit, nisi ut sua impietate se perderet; Christi vero patientia hoc egit, ut omnes sua Passione salvaret. CAP. II. Perducto autem Jesu ad Caipham principem sacerdotum, quo scribae e
Abbreviated transcription (Latin):
dere Dics bono:eoẽ rceat linguam suam a malo: & labia cius: ne lo quantur
dolũ. Etc. Sui autem ista transgrediuntur: profccto tranrgressores Egia No
P ContEtptOrESutq inobedientes cius preceptis existuni. Undc & Bcatuo
la cobus apostolus ait. Si diligitis proximos sicut oosiplos benc facat ios uo
tom personas accipitis peccatu opcramini. redarguti a lege. quasi transgte¬
sores. & c. Et beatuo prae decessor noster Clemens uir aposto licus. &e spiritu
Pra clonue: ena cle pelioꝗs san etis collegio suis statuit dicens. Accusandipel re¬

Expanded text:
dere dies bonos, coerceat linguam suam a malo, et labia ejus ne loquantur , » etc. Qui autem ista transgrediuntur, profecto transgressores legis Domini et contemptores atque inobedientes ejus praeceptis existunt. Unde et beatus Jacobus apostolus ait: « Si diligitis proximos sicut vosipsos, bene facitis. Si autem personas accipitis, peccatum operamini, redarguti a lege quasi transgressores , » etc. Et beatus praedecessor noster Clemens, vir apostolicus et spiritu Domini plenus, una cum reliquis sanctis collegis suis statuit, dicens: Accusandi vel te
Abbreviated transcription (Latin):
heatur: sed ab his fulciatur: & liberetur.Si autem difficiles causae, aut maiora
negotia orta fuerint: ad maiorem sedem referantur. Et si illic facile discerni
nõ poterint: aut iustẽ terminati. ubi fuerit summorũ congregata congratio.G¬
quae per singulos annos bis fieri solet: & debet: iustẽ & Deo placite corã Pa¬¬
triarcha aut Primate Ecclesiastico. & coram Patricio sccularia iudicentur¬
negotia in communc. Qudd si difficiliores ortae fuerint quaestiones:aut Epis¬
coporum uel maiorum iudicia: aut maiores causae fuerint, ad sedem Apo.¬
stolicã si appellatum fucrit) referantur: quoniam apostoli hoc statuerunt
iussione saluatoris: ut maiores & difficiliores quaestiones: semper ad sedẽ de¬
ferantur Apostolicam: super quam Christus uniuersam construxit Ecclesiã.
dicente ipso ad beatum principem Apostolorum Petrum. Tu es: inquit, Pe¬.¬
tres constantia uestra aduersus contentiones eorũ: qui aduersa sapiut: & nõ

Expanded text:
eatur, sed ab his fulciatur et liberetur. Si autem difficiles causae aut majora negotia orta fuerint, ad majorem sedem referantur. Et si illic facile discerni non poterunt aut juste terminari, ubi fuerit summorum congregata congregatio quae per singulos annos bis fieri solet et debet, juste et Deo placite coram patriarcha aut primate ecclesiastica negotia in commune. Quod si difficiliores ortae fuerint quaestiones aut episcoporum vel majorum judicia aut majores causae fuerint, ad Sedem apostolicam, si appellatum fuerit, referantur, quoniam apostoli hoc statuerunt jussione Salvatoris, ut majores et difficiles quaestiones semper ad Sedem deferantur apostolicam, super quam Christus universam construxit Ecclesiam, dicente ipso ad beatum principem apostolorum Petrum: « Tu es inquit Peconstantia uestra aduersus contentiones eorum qui aduersa sapiunt et non