comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliene gradit᷑ in obscuro aduesꝑascente die ĩ noctĩ
tenebris & caligine. & ecce mulier occurrit illi.
ornatu meretricio preparata ad capiendas ani
mas garrula l uaga. quietis impatiens. nec
ualens indomo consistere pedib sup̾ minc fori.
nc̃ in plateis. nunc angulos insidians. app̃hen¬
sumq deosculatur iuiuienem & ꝓcaci uultu blan¬
ditur. Staum eam sequit᷑ quasi bos aduictimã
ductus. & quasi agnus lasciuiens & ignorans. &
nescit qͥd aduieula stultus trahat᷑ donec trans¬
figat sagiata iecur eiꝰ. Ueluti si auis festinet
adlaqueum: & nescit qi de ꝑicło animȩ illius
agitur. Uie inferi domꝰ eiꝰ. penetrantes inferi¬
ora mortis. Nemo igit᷑ deinceps putet parum
delinquert. eos qui contra disciplinam ad tur¬
pes motus. & inordinatas gesticulationes mem¬
bra sua inslectunt: q numqͣm scͥptura tam
seuere istos exłiores corporis motꝰ in nobis rep̃¬

Expanded text:
itur: « In obscuro, advesperascente die, in noctis itur: « In obscuro, advesperascente die, in noctis tenebris et caligine ecce mulier occurrit illi in ornatu meretricio, praeparata ad capiendas mas, garrula et vaga, quietis impatiens, nec valens in domo consistere pedibus suis; nunc foris, nunc in plateis, nunc juxta angulos insidians, apprehensumque deosculatur juvenem, et procaci vultu blanditur . Statim eam sequitur quasi bos ad victimam, ductus, et quasi agnus lasciviens et ignorans, et nescit quod ad vincula stultus trahatur, donec transfigat sagitta jecur ejus, veluti si avis festinet ad laqueum, et nescit quia de periculo animae illius agitur; viae inferi domus ejus, penetrantes interiora mortis . Nemo ergo deinceps putet parum relinquere eos qui contra disciplinam ad turpes motus, et inordina as gesticulationes membra sua inflectunt, quia nunquam Scriptura tam severe istos exteriores corporis motus in nobis repre
Abbreviated transcription (Latin):
tertt pede. nouissime indicium funris expressit.
dicens omi tempore iurgia seminat. quia sicut
didum est pͥmum ꝑleuntatis uicum &e inqͥe¬
tudiem par interne tranquillitatis dissoluit᷑.
as sic deuagitaia mens in foueam fuioris pre¬
cipitat᷑. Quamuis id̾em ipsum qͥd diit. gra¬
diturore ꝑuerzo. annuit ocłis. terit pede digi¬
to loquisꝰ. tam furoris qͣm inquietudinis signũ
sit. Sed tam̃ hic solet ordo ꝑcłtionis ait pͥmũ
homo ꝑiquietudmem constantiam graiu¬
tatis deserat acsic tandem usq admpatientiã
furoris erumpat. ht eciam hic gestꝰ ił. eitatiẽ
siue inquietus. cum molli & procaci affinitatẽ.
qr leuita s aliquando lascuiam. aliq̃n inpatien¬
tiam designat. Inquietus gestus lascuio &e pro¬
caci concordat sic̃ ꝑsalomonem dr. De fenestra
domus mee ꝑcancellos ꝓspeti: & uideo pariui¬
los. considero uecordem iuuenem qui transit ꝑ
plateas uixta angulum & ꝓpteruiam domꝰ

Expanded text:
terit pede, novissime indicium furoris expressit, terit pede, novissime indicium furoris expressit, dicens: Omni tempore jurgia seminat. Quia, sicut dictum est, primum per levitatis vitium et inquietudinem pax internae tranquillitatis dissolvitur, ac sic deinde agitata mens in foveam furoris praecipitatur. Quamvis enim id ipsum quod dixit, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede, digito loquitur, tam furoris quam inquietudinis signum sit, tamen hic esse solet ordo perditionis, ut primum homo per inquietudinem, constantiam gravitatis deserat, ac sic tandem usque ad impatientiam furoris erumpat. Habet etiam hic gestus, id est citatus sive inquietus, cum molli ac procaci affinitatem, quia levitas aliquando lasciviam, aliquando impatientiam designat. Inquietus gestus lascivo et procaci concordat, sicut per Salomonem dicitur: De fenestra domus meae per cancellos prospexi, et video parvulos, considero vecordem juvenem, qui transit per plateas juxta angulum, et prope viam domus
Abbreviated transcription (Latin):
scͥturis dñr: de quib hec ad exhortationem
p̃sentem uobis dicta sufficere possunt. Citatꝰ
uł inquietus. simul ceturbitꝰ gestus ꝑsalo¬
monem it̾m rep̃hendunt᷑. usbi sicut iam in
supior exemplo demonstũimꝰ de uiro apo¬
stata d̾r. Homo apostata uirinutilis gradit᷑
ore ꝑuerso. annuit ocłis terit pede digito
loquit᷑ prauo corde machinat᷑ malum. &omi
tempore iurgia seminat. Huic exumplo ue.¬
met pdtiosua. nec habebit ultra medicinã.
Quam sit enim ꝑditioni ꝓtimꝰ. ipsa sua asta¬
one satis demonstrat. qui ꝑinquietudinis
iucum in semetipso pacem poit: etia pꝰqͣm
toris obsistentem inueniat. & quo prripi.¬
tanous sit patẽ si ocrasionem fiuris in¬
ienerit. quem nullo turbante ext̾ius. sua intus
leuitas & impatientia ad furorem precipitem ia¬
pit. Unde bene postqͣm inconstantie ⁊sleuitatẽ
signa enumerat dicens annuit ocłis digito loq̃r

Expanded text:
Scripturis dicuntur, de quibus haec ad exhortationem Scripturis dicuntur, de quibus haec ad exhortationem praesentem vobis dicta sufficere possunt. Citatus vel inquietus simul et turbidus gestus per Salomonem iterum reprehenduntur, ubi, sicut jam in superiori exemplo demonstravimus, de viro apostata dicitur: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede, digito loquitur, pravo corde machinatur malum et omni tempore jurgia seminat . Huic extemplo veniet perditio sua, nec habebit ultra medicinam. Quam sit enim perditioni proximus, ipse sua actione satis demonstrat, qui per inquietudinis vitium in semetipso pacem perdit etiam priusquam foris obsistentem inveniat. Et quo praecipitandus sit patet, si occasionem furoris inenerit, quem nullo turbante exterius sua intus levitas et impatientia ad furorem praecipitem rapit. Unde bene postquam inconstantiae et levitatis signa enumeravit, dicens: Annuit oculis, digito loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
qui muserunt illum. Et̃ de disloluto. Manꝰ
fortium dominabit᷑: quȩ autem remissa est.
tributis seruiet: Iitm̃ de pigro. Uult & non
uult piger anima autem oꝑantium impni-¬
guadit᷑. Rursum de dissoluto. Qui mollis &
dissolutus est inoꝑe suo st̃ est sua oꝑa dissipan¬
tis. Item de pioro. Abscondit piger manum
suam sub ascella: e laborat siados suum
applicauerit eam. Item. Desid̾ia occidunt
pigrum. noluerunt enim quicqͣm manus
eiꝰ oꝑari. Et tt̾m. dicit piger. leo est in uia:. in
medio platearum occidendus sum. Item.
Sicut hostium incardine suo. sic piger uer¬
titur in lecto. Et in libro eccłastico: de pigro¬
& tardo & dissoluto dicit᷑. In lapide lutes lapi¬
dabit᷑ piger. & om̃s loquent᷑ suꝑ asꝑnationẽ
illꝰ. Desterrore boum lapidabit᷑ ꝑiger. ⁊ om̃is
qui tetigerit eum: excutiet manus suas
Dulta sunt alia si enumerare uelim quȩ ad.
increpationem uł adirrisionem horum in

Expanded text:
qui miserunt illum . Et de dissoluto: Manus qui miserunt illum . Et de dissoluto: Manus fortium dominabitur, quae autem remissa est, tributis serviet . Et iterum de pigro: Vult et non vult piger, anima autem operantium impinguabitur . Rursum de dissoluto: Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis . Item de pigro: Abscondit piger manum suam sub ascella, et laborat si ad os suum applicuerit eam . Item: Desideria occidunt pigrum, noluerunt enim quidquam manus ejus operari . Et iterum: Dicit piger: Leo est in via, in medio platearum occidendus sum . Item: Sicut ostiam in cardine suo, sic piger vertitur in lecto . Et in libro Ecclesiastico de pigro, tardo et dissoluto dicitur: In lapide luteo lapidabitur piger, et omnes loquentur super aspernationem illius. De stercore boum lapidabitur piger, et omnis qui tetigerit eum, excutiet manus suas . Multa sunt alia si enumerare velim, quae ad increpationem, vel ad irrisionem horum in
Abbreviated transcription (Latin):
iuittas. ⁊ theristra: ierit ꝓsiraui odore fetor.
⁊ꝓprona funiculus: ⁊ ꝓcrispanti crine calui¬
cium: & ꝓfascia pestorali cilicium. Egce qͣm
diligenter omĩa uanitatis insignia enu-¬
merat. ut hec inquib homines nullam uel
admodum paruam culpam ẽẽ putant. qͣm
districte adeo pensent᷑ ostendat. Dissolutũ
& taidum salomon arguit dicens. Pagrum
hominis pigri transiui. & ꝑuineam inristia.¬
ti. & ecce totum repleuerant urticȩ. oꝑuerant
suꝑficiem eiꝰ spinȩ ⁊ maceria lapidum dettub.¬
ta erat. Quod cumurdisem posui incorde
meo. &exemplo didici aisciplmam. Usqueã
piger dormis: Usqueq̃ de somno ñ consung̃.
Paululum doimies. modicum dormitabĩ.
Pusulum manus conseres ut quiescas.&.
uemiet quasi cursor egestas tua: ⁊ mendicitas tua
cum ñ habeat ducem. nec p̃ceptorem. nec pͥnci¬
pem parat estate cibum sͥ. ⁊ congregat quod
comedlat in hieme. Iteo oe pioro. Sicut
acetum dentib & fumus oculis: sic piger hĩ

Expanded text:
t pro suavi odore, fetor; et pro zona, funiculus; et pro crispanti crine, calvitium; et pro fascia pectorali, cilicium . Ecce quam diligenter omnia vanitatis insignia enumerat, ut haec in quibus homines nullam vel admodum parvam culpam esse putant, quam districte a Deo pensentur, ostendat. Dissolutum et tardum Salomon arguit dicens: Per agrum hominis pigri transivi, et per vineam viri stulti, et ecce totum repleverant urticae, opidum destructa erat. Quod cum vidissem, posui in corde meo et exemplo didici disciplinam . Usquequo piger dormis, usquequo de somno non consurgis? Paululum dormies, modicum dormitabis, pauxillum manus conseres ut quiescas, et veniet quasi cursor egestas tua, et mendicitas tua cum non habeat ducem, nec praeceptorem, nec principem, parat aestate cibum sibi, et congregat quod comedat in hieme . Item de pigro: Sicut acetum dentibus, et fumus oculis, sic piger iis
Abbreviated transcription (Latin):
dr. Sede. tace. intra tenebras filia chaldeor.
qi ñ uocab̾is ultra domina regnoꝵ. Magna
&enim tunc hominem confusio sequit᷑: quan¬
do se abaliis despici uidet. etiam ꝓeo in quo
ipse gloriat᷑. S qi lascuna ⁊ mollicies amica
est ꝓcacib & suꝑhis. increpato ar rogantia las¬
ciuiam eciam arguit: cum subiungit. Iolle
molam ole farinam. denuba turpidinem.
disco oꝑi humerum. reuela crura tͣnsi flu-¬
mina. q ult᷑ ñ uocab̾is mollis & tenera.
Qiram sit ergo odibilis apud dm̃ lasciuia & pro¬
cacitis: exhoc patent̾ ostendit᷑ qͦd scͥptura tam
districta animaduersione & deiectionem arro-¬
gantib & asꝑitatem mollib suꝑ utaturam cõ¬
minat᷑. Hinc ẽ rursum. qͦd ꝑeundem ysaram
contͣ lasciuos & ꝑcaces dicit᷑. Et dix̃ dominꝰ.

Expanded text:
dicitur: Sede, tace, intra tenebras, filia Chaldaeorum, dicitur: Sede, tace, intra tenebras, filia Chaldaeorum, quia non vocaberis ultra domina regnorum . Magna etenim tunc hominem confusio sequitur, quando se ab aliis despici videt, etiam pro eo in quo ipse gloriatur. Sed quia lascivia et mollities amica est procacibus et superbis, increpata arrogantia, lasciviam etiam arguit cum subjungit: Tolle molam, mole farinam, denuda turpitudinem, discooperi humerum, revela crura, transi flumina, quia ultra non vocaberis mollis et tenera . Quam sit ergo odibilis apud Deum lascivia et procacitas, ex hoc patenter ostenditur, quod Scriptura tam districta animadversione et dejectionem arrogantibus, et asperitatem mollibus superventuram comminatur. Hinc est rursum quod per eumdem Isaiam contra lascivos et procaces dicitur: Haec di
Abbreviated transcription (Latin):
argui & rep̃hendi inuenuint᷑. quȩ & si ꝑsingula
emimerare ñ possumꝰ. ne tam̃ ꝓ nichilorem tĩn
exaggerare uideam᷑ quedam exhis exempli
causa reuoluemꝰ. Demolli & ꝓcati gestu lasciuui.¬
ꝓpħam arguit dicens. Descenoe sede inpulu̾e
uirgo filia babilonis. sede int̾ra. ñ est solum filie
chaldeorum. q ult ñ uocabis mollis & tenera.
tolle molam mole farinam. denuda turpitudi¬
nem tuam discooꝑi humerum. reuela cruia.
transi flumina. & pt pauca. Sede tace. intra
intenebras filia chaldeorum: qr non uocabetĩ
ultra domina regnorum. Quȩ gͦ descend̾e pre¬
cipitur: deꝑcaci gestu & trpo arrogantiȩ incre¬
pat᷑. Unde: & bent subiungit᷑ non ẽ sołum fi¬
liȩ chaldeorum: qr sepe homo ap̃ alios. tanto
magis despectus habet᷑. quantomagis apud
seipsum ꝑtumorem arrogantie extollitur ut
impleat᷑ illa sententia ueritatis qua dicitur.
Omnis qui se exaltat humiliabit᷑. & omĩs qͥ se
humiliat exalt̾. De quo adhuc sub infert᷑cum

Expanded text:
inveniuntur; quae, etsi per singula enumerare non possumus, ne tamen pro nihilo rem in tantum exaggerare videamur, quaedam ex his exempli causa revolvemus. De molli et procaci gestu lasciviim prophetam arguit, dicens: Descende, sede in pulvere, virgo filia Babylonis, sede in terra, non est solium filiae Chaldaeorum, quia ultra non vocaberis mollis et tenera. Tolle molam, mole farinam, denuda turpitudinem tuam, discooperi humerum, revela crura, transi flumina . Et post pauca: Sede, tace, intra in tenebras, filia Chaldaeorum, quia non vocaberis ultra domina regnorum . Quae ergo descendere praecipitur, de procaci gestu et typo arrogantiae increpatur. Unde et bene subjungitur, non est solium filiae Chaldaeorum; quia saepe homo apud alios tanto magis despectus habetur, quanto magis apud seipsum per tumorem arrogantiae extollitur, ut impleatur illa sententia Veritatis qua dicitur: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et omnis qui se humiliat exaltabitur . De quo adhuc subinfertur cum
Abbreviated transcription (Latin):
stulti & uecoroes mulierib immo meretcib
studia sua auferunt: & tanto dedecore quanta
suꝑsticione cum habitu pene sexum mutaue¬
runt. Aui sunt mille modi quib homines
uanissimi. & suꝑsticiosissimi. spectaculum
de seintuentib prebere concupiscunt. Sed
hec omĩa seruus dei. magna debet constantia
despicere: cum uideat nullos nisi stultos &.
irrisione dignissimos studiis talib deseruire.
Hec enim omĩa uere religioni contrariasunt:
&onĩs qui curam &estudium hiis ad hibent.
quantum areligione alieni sint patenter os¬
tendunt. Sed gra dei om̃s qui mͦ inreligiõe
constituti talib student: & ꝑhec hominib
placere cupiunt. omnib hominib magis
iules & contemptibiles fiunt. Et econũlo
qui hec ꝓpter dm̃ despiciunt. non solũ coram
deo. seo etiam coram hominib cariores &ho.¬
norabiliores existunt. Cant gͦ nũc miseri &

Expanded text:
stulti et vecordes, mulieribus, imo meretricibus stulti et vecordes, mulieribus, imo meretricibus studia sua auferunt, et tanto dedecore quanta superstitione cum habitu pene sexum mutaverunt. Alii sunt mille modi quibus homines vanissimi et superstitiosissimi spectaculum de se intuentibus praebere concupiscunt. Sed haec omnia servus Dei magna debet constantia despicere, cum videat nullos nisi stultos et irrisione dignissimos studiis talibus deservire. Haec enim omnia verae religioni contrariae sunt et omnes qui studium et curam his adhibeant, quantum a religione alieni sint, patenter ostendunt. Sed gratia Dei omnes qui modo in religione constituti talibus student, et per haec hominibus placere cupiunt, omnibus hominibus magis viles et contemptibiles fiunt. Et econverso qui haec propter Deum despiciunt non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus chariores et honorabiliores existunt. Eant ergo nunc miseri
Abbreviated transcription (Latin):
sia quadam turpitudine aspicientib nume¬
randa exponunt. Alii iactando & uentilando
pannos suos leuitatem mentĩs suȩ exipsa ha¬
bitus sui mobilitate ostendunt. Alii inceden.¬
tos simuoso sir mate terram uerrunt:⁊ limbĩ
dependentib immo retro consequentib caudis.
insimilitudinem uulpium uestigia sua obduc̃t.
Bene ꝓfecto ut postquam ꝑtransierint pereat
memoria corum. ne sint amplius inrecordatiõe
interra iuuentium. Qui ut ostendãt de nũo
illoꝵ se ẽẽ de quib psalmista dicit. Nonsic im.
puluerem concitant & ipsi filũ tenebiarum illd̃
lumen fors ocłis hominum subtrahunt quod
intus cecata mente ꝑdiderunt. Est tamen inqͦ
de eis eciam inpresenti uita umdictam capimꝰ.
quia hisdem sius pannis quib nebulam pul.¬
ueris luminib nr̃is miciunt. ad complanan¬
dam uiam pedib nr̃is lutum platearum ab.¬
stergunt. Quid amplius dicam: ledet me
omĩa uanitatis ocilla munerare. inquibus

Expanded text:
sima quadam turpitudine aspicientibus numesima quadam turpitudine aspicientibus numeranda exponunt. Alii jactando et ventilando pannos suos, levitatem mentis suae ex ipsa habitus sui mobilitate ostendunt. Alii incedentes sinuoso syrmate terram verrunt et limbis dependentibus, imo retro consequentibus caudis in similitudinem vulpium vestigia sua obducunt. Bene profecto, ut postquam pertransierint, pereat memoria illorum, ne sint amplius in recordatione in terra viventium. Qui ut ostendant de numero illorum se esse, de quibus Psalmista dicit: Non sic imppulverem concitant, et ipsi filii tenebrarum illud lumen foris oculis hominum subtrahunt, quod intus caecata mente perdiderunt. Est tamen in quo de eis etiam in praesenti vita vindictam capimus, quia iisdem suis pannis quibus nebulam pulveris luminibus nostris injiciunt, ad complanandam viam pedibus nostris, lutum platearum abstergunt. Quid amplius dicam? Taedet me omnia vanitatis ostentamenta numerare, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ne sint uestim̃ta nr̃a nimis preciosa. In quali.¬
tate ne nimis sint subtilia uel mollia. In colo¬
re. ne nimis sint nitida. siue quolibet alio mobo
supra quam disciplina & ꝓpositum religiosȩ con-¬
uersationis expetit fucata Informatione. ut sĩt
decenter & religiose composita. ⁊ humilitatis
signum hñtia .i. non nimis magna aut depen¬
dentia aut fluxa. nec nimis stricta: siue qͦlibet
alio mͦ scd̃m seculi uanitatem detorta. Coapta¬
tio ad modum portandi ꝑtinet. Nam sunt qui¬
dam stulti. qui stultis placere cupientes. qͦdam
artificio uestimenta sua cuta se componunt.
Aiuĩ uͦ maiori scurilitate. ridiculose tͣnsuertũt.
alii autem ut pompam de se faciant: explicãt
ea & quantum possunt lacius distendunt.
Aui tenere corrugata munum corrigunt. aliĩ
contorquentes & complectentes inuoluunt.
Aui toto coriamine stringentes. & findentes
ea. omĩa corporis sui limamenta inuerecundis¬

Expanded text:
ne sint vestimenta nostra nimis pretiosa. In qualine sint vestimenta nostra nimis pretiosa. In qualitate, ne nimis sint subtilia vel mollia. In colore, ne nimis sint nitida, sive quolibet alio modo supra quam proposito religiosae conversationis expetit fuscata. In formatione, ut sint decenter et religiose composita, et humilitatis signum habentia, id est non nimis magna aut dependentia, aut fluxa, nec nimis stricta, sive quolibet alio modo secundum saeculi vanitatem detorta. Coaptatio ad modum portandi pertinet, nam sunt quidam stulti qui stultis placere cupientes, quodam artificio vestimenta sua circa se componunt. Alii vero majori scurrilitate ridiculose transvertunt, alii autem ut pompam de se faciant, explicant ea, et quantum possunt, latius distendunt. Alii temere corrugata in unum colligunt, alii contorquentes et complectentes involvunt. Alii toto conamine stringentes et findentes ea, omnia corporis sui lineamenta, inverecundis
Abbreviated transcription (Latin):
toris au̾sione mentis caderet. foris postmodũ
ad inconstantiam & seminanda iungia non ue.¬
mret. Liganda suit eigo fous ꝑdusciplimam
membra corporis ut in trinsecus solidet᷑ status
mentis: quatuꝰ dum undiq ext̾ior custodia. in¬
teriori mobilitati coercende opponit᷑: tandem
mens adpacem stabilem insemetipsa colligat᷑.
Omnium namq uiciorum motus disciplina
coercet: & quantum mala desid̾ra foris coercen¬
d̃o comprimit. tantum ꝑ eam bonum deside.¬
rium interiꝰ conualescit. paulatimq eadem
uirtutis forma ꝑ consuetudinem menti
impͥmitur: quȩ foris ꝑdisciplinam in habitu
corporis conseruat᷑. Ecce uidimꝰ qͣntum ualeat
disciplina: ñc qualit̾ custodiri debeat conside¬
temus. Quattuor sunt precipue inquib conser¬
uanda est disciplina. in habitu. ingestu. in lo¬
ingenere & qualitate. in colore & formatione:
ce coaptatione uestimentoꝵ. In genere scilicor

Expanded text:
toris aversione mentis caderet, foris postmodum toris aversione mentis caderet, foris postmodum ad inconstantiam et seminanda jurgia non veniret. Liganda ergo sunt foris per disciplinam membra corporis, ut intrinsecus solidetur status mentis, quatenus dum undique exterior custodia interiori mobilitati coercendae opponitur, tandem mens ad pacem in semetipsa colligatur. Omnium namque vitiorum motus disciplina coercet, et quantum mala desideria foris coercendo comprimit, tantum per eam bonum desiderium interius convalescit. Paulatimque eadem virtutis forma per consuetudinem menti imprimitur, quae foris per disciplinam in habitu corporis conservatur. Ecce vidimus quantum valeat disciplina, nunc qualiter custodiri debeat consideremus. Quatuor sunt praecipue in quibus servanda est disciplina, in habitu, in gestu, in loin genere et qualitate, in colore et formatione et coaptatione vestimentorum. In genere, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
mentis nascit᷑ in ordinata motio corporis: ⁊ta
quoq dum corpus ꝑdisciplmani stringitur
ammus ad constantiam solidatur. Et paulatĩ
intͥnsecus mens ad quietem componit᷑: cum.
ꝑ discipline custodiam. mali motus eiꝰ foras
fluere ñ sinunt᷑. Integritas gͦ uirtutis est. qn
ꝑ internam mentis custodiam ordinate regun¬
tur membra corporis. Interiornamq est custo¬
dia quȩ ordinata seruat ext̾ius corporis membra.
Sed qui statim mentis ꝑdit subsequent̾ foras
minconstantiam motionis defluit: atq oxtiori
mobilitate indicat. quod nulla interius radice
subsistat. Unde ꝑsalomonem dr̃ homo apostata.
uir mutilis graditur ore ꝑuerso. annuit oculis.
terit pede. digito loquit᷑ prauo corde machinat᷑
malum. & momini tempore iungia seminat. Pp¬
terea enim hunc talem. quem de indisciplina
& discordia parit̾ notare uoluit: pꝰ apostatam
nominauit: qr msi pͥus intus aconspectu condi¬

Expanded text:
mentis nascitur inordinata motio corporis, ita mentis nascitur inordinata motio corporis, ita quoque dum corpus per disciplinam stringitur, animus ad constantiam solidatur. Et paulatim intrinsecus mens ad quietem componitur, cum per disciplinae custodiam mali motus ejus foras fluere non sinuntur. Integritas ergo virtutis est, quando per internam mentis custodiam ordinate reguntur membra corporis. Interior namque est custodia, quae ordinata servat exterius corporis membra. Sed qui statum mentis perdit, subsequenter foras in inconstantiam motionis defluit, atque exteriori mobilitate indicat quod nulla interius radice subsistat. Unde per Salomonem dicitur: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede, digito loquitur, pravo corde machinatur malum, et in omni tempore jurgia seminat . Propterea enim hunc talem quem de indisciplina et discordia pariter notare voluit prius apostatam nominavit, quia nisi prius intus a conspectu Condi
Abbreviated transcription (Latin):
no ope presens negligentia fallat. Quis qͥs
dor suum in eusmodi studio ecestet. existimo
qͥo ct̃o ato ilant bonam & salũbrem sciam
puemat quam sicut supradiximꝰ ad seruandam
disciplinam & bonitatem psalmista dari sibr
postulabat. Restat gͥ nunc ut ea quoꝙ quȩ de
disciplina uobis demonstranda sunt ꝓferam
Docebimꝰ erggo uos primum quid sit disciplina
honesta. cui parum est malum non
facere s studet etiam in his quȩ beneagit. per
cuncta irrephensibit apparere. Item. disciplina
est membroꝵ omium motus oromatus & dis¬
positio decens. monini habitu &actione. Audi¬
stis quio sit disciplina. nc̃ attendite quam utit̃
& quam necessaria sit. Disciplina est compes cu¬
pioitatis malorum desid̾ioꝵ carcer. frenum
lascuue. clationis iugum unculum racundiȩ
quȩ domat intempantiam. leuitatem ligat
& om̃s in ordinatos motus mentis atq illicitõ
appeitus suffocat. Sicut enim de in constantia

Expanded text:
no opere praesens negligentia fallat. Quisquis no opere praesens negligentia fallat. Quisquis cor suum in ejusmodi studio exercet, existimo quod cito ad illam bonam et salubrem scientiam perveniat, quam, sicut supra diximus, ad servandam disciplinam et bonitatem psalmista dari sibi postulabat. Restat igitur nunc ut ea quoque, quae de disciplina nobis demonstranda sunt, proferamus. Docebimus ergo vos primum quid sit disciplina, honesta, cui parum est mala non facere, sed studet etiam in iis quae bene agit per cuncta irreprehensibilis apparere. Item disciplina est membrorum omnium motus ordinatus, et dispositio decens in omni habitu et actione. Audistis quid sit disciplina, nunc attendite quam utilis et quam necessaria sit. Disciplina est compes cupiditatis, malorum desideriorum carcer, frenum lasciviae, elationis jugum, vinculum iracundiae, quae domat intemperantiam, levitatem ligat, et omnes inordinatos motus mentis atque illicitos appetitus suffocat. Sicut enim de inconstantia
Abbreviated transcription (Latin):
tomagis homo ꝑitus efficitur. qͣnto diligen¬
tius facta sua circumspiciens. seipsum coti¬
die inꝓficiendo suꝑare conatur Cum sollicite
attendit quidagat quid agere debeat si to qͥs
faciendum est faciat. si qͣntum & qualiter
ficiendum ẽ faciat. sibono oꝑi malum aliqͥd
non admisceat. sibonum qͦd agit quanta
oportet deuotione impleat si alterius ut su¬
um bonum diligat. si suum ut alt̾uis malũ
rep̾hendat. Per singłos dies iutam suam
adiudicium uocat. mane quand o sutgere
debet considerat quid egerit ꝑnoctem. in
uesꝑa quando cubitum uadit considerat
quid egerit ꝑdiem quantũ ad bona agenda
solito alacrior quantum admala uincenda
solito constantior si quio exhis que agendaa
inimici supplantatus sit qualiter demum
piudicium transacte. deceptionis futuram
illius fraudem cauere possit. quatinũ eum
nec suꝑueniens temptatio imꝑiudum ao
malum opus deiciat. neꝙ in discretum inbo¬

Expanded text:
to magis homo peritus efficitur, quanto diligento magis homo peritus efficitur, quanto diligentius facta sua circumspiciens, seipsum quotidie in proficiendo superare conatur, cum sollicite attendit quid agat, quid agere debeat, utrum id quod faciendum est, faciat; utrum quantum et qualiter faciendum est faciat; utrum bono operi malum aliquod non admisceat; utrum bonum, quod agit quanta oportet devotione impleat; utrum alterius ut suum bonum diligat; utrum suum ut alterius malum reprehendat. Per singulos dies vitam suam ad judicium vocat, mane quando surgere debet considerat quid egerit per noctem; in vespere quando cubitum vadit, considerat quid egerit per diem, quantum ad bona agenda solito alacrior, quantum ad mala vincenda solito constantior. Si quid ex iis quae agenda inimici supplantatus sit, qualiter demum per indicium transactae deceptionis futuram illius fraudem cavere possit, quatenus eum nec superveniens tentatio improvidum ad malum opus dejiciat, neque indiscretum in bo
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis agnitionem excrescunt. Pexpien¬
tiam namq corum quȩ faciunt ad ea quȩ
postmodum agenda fiu̾nt cautiores fiuil.
Uident enim qr sepe opus qͦo bona intenti¬
one inchoari creditur tanto citius hominem inde¬
ceptionis laqueum precipitat. quanto de inten¬
tionis sue pͥncipio securus. finem actionis non
obseruat. & inprudens quasi uia plana ad foue.¬
am currit: quia uidet quid faciat. s quio fẽm
suum sequi debeat non attendit. Item non
considerãt quod ñ numqͣm euenire solet. ut
affectus animi ita ambiguus sit: ut nisi ex
fine oꝑis discern̾e̾ non possit homo qualitatẽ
sue intentionis. Siuͦ diligenter consideret
ad quem finem tendat mentis affectio: tc̃ iam
plane uicium eẽ cognoscitur inquo prius
Sanimus falso de uirtute blandiebatur. &
rurium inuenunt aliud adhuc ẽ ꝓpterqͦd
cutumspectio hominiubiq necessaria est
qm̃ adid eciam qͦd bonum ẽ agendum tan¬

Expanded text:
virtutis agnitionem excrescunt. Per experienvirtutis agnitionem excrescunt. Per experientiam namque eorum quae faciunt, ad ea quae postmodum agenda erunt, cautiores fiunt. Videt enim quod saepe opus quod bona intentione inchoari creditur, tanto citius hominem in deceptionis laqueum praecipitat, quanto de intentionis suae principio securus finem actionis minus observat, et imprudens quasi via plana ad foveam currit, quia videt quid faciat, sed quid factum suum sequi debeat, non attendit. Item non considerat quod nonnunquam evenire solet, ut affectus animi ita ambiguus sit, ut nisi ex fine operis discernere non possit homo qualitatem suae intentionis. Si vero diligenter consideret ad quem finem tendat mentis affectio, tunc jam plane vitium esse dignoscitur, in quo prius sibi animus falso de virtute blandiebatur. Et rursum invenitur aliud adhuc esse propter quod circumspectio homini ubique necessaria est, quoniam ad id etiam quod bonum est, agendum tan
Abbreviated transcription (Latin):
quam questionib impediri. Cum gͥdiuinã
scͥpturas legtus sollerter perpenditẽ. quid ibi
dictum sit ad excitandum in nobis amorem
dei. quid ad contemptum scłi. quid ad cauendã
insidias inimici. quid adbonos affectus nitri¬
endos. & praua desio̾ia extinguenda ualeat.
& quid citiꝰ cor ꝑ compunctionis audorem ac¬
cendat. quid disciplinam in oꝑe. qͥd humili¬
ceptis. quid patientiam inaduersis habere
doceat. quid deniq adagenda bona sedulũ.
& ad mala cauenda doceat ẽẽ circumspestũ.
Hoc m lecta scͥptura intelligentiam confert
salutarem: & hanc ipsam sapientiam quam
ꝓuirtute libenter despicitis. meliꝰ postmo¬
dum ꝑurtutem inuenitis.
scilicet homo in omĩb oꝑib suis circuispec¬
tus & prouidꝰ. & cotioiana discussione. cogita.¬
tiones. locutiones pariter & facta sua apud
semetipsum ex aminet. Sapientes quippe
semꝑagendo discunt: & ꝑecercitium bons.¬
rum oꝑum cotidianis ꝓfectib inmaiorem

Expanded text:
quam quaestionibus impediri. Cum igitur divinas quam quaestionibus impediri. Cum igitur divinas Scripturas legitis, solerter perpendite quid ibi dictum sit ad excitandum in vobis amorem Dei, quid ad contemptum saeculi, quid ad cavendas insidias inimici, quid ad bonos affectus nutriendos et parva desideria exstinguenda valeat, et quid citius cor per compunctionis ardorem accendat. Quid disciplinam in opere, quid humiliuid patientiam in adversis habere doceat, quid denique ad agenda bona securum, et ad mala cavenda doceat esse circumspectum. Hoc modo lecta scriptura intelligentiam confert salutarem, et hanc ipsam sapientiam quam pro virtute libenter despicitis melius postmodum per virtutem invenitis.licet homo in omnibus operibus suis sit circumspecdus, quotidiana discussione cogitationes, locutiones pariter et facta sua apud semetipsum examinet. Sapientes quippe semper agendo discunt, et per exercitium bonorum operum quotidianis profectibus in majorem
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantiȩ: cui tot iam uiȩ demonstrant᷑
quib possit adscientiam ueritatĩ ꝑuenire.
ditur: pt exempla bonoꝵ quib instruitur.
addunt᷑ eciam precepta scͥpturar̃ quib ad om¬
nem niuendi rõnem informatur: postreme
ad iunguntur temptationes quibus exerci¬
tatus per cotidianam exꝑientiam de ueri¬
tate preceptorum certior esficitur
lascuuam. dissolutus: negligentiam. tardus. pis¬
griciam. citatus: in constantiam. ꝓcar suꝑbiã
turbidus: iracundiam. Plam qͦd inotounat mot
corporis corruptionem & dissolutionem indi-¬
cent mentis: suꝑiꝰ iam demonstratum ẽ ubi
salomonis testimonio uitum apostatam ex¬
teriorib urditis auersionem animi sui.
os autem fĩs qui scolam disciplinȩ
iam intrastis: inlectione diuina pͥus
debetis querere qͦd mores ur̃os adiurtutem¬
instruat. qͣd qͦd sensum acuat ad subtilitatẽ:
magisq uelle informari preceptis scͥꝑturarũ.

Expanded text:
ignorantiae, cui tot jam viae demonstrantur, ignorantiae, cui tot jam viae demonstrantur, quibus possit ad scientiam veritatis pervenire. ditur, post exempla bonorum quibus instruitur, adduntur etiam praecepta Scripturarum, quibus ad omnem vivendi rationem informatur. Postremo adjunguntur tentationes, quibus exercitatus per quotidianam experientiam de veritate praeceptorum certior efficiturlasciviam, dissolutus negligentiam, tardus pigritiam, citatus inconstantiam, procax superbiam, turbidus iracundiam. Nam quod inordinati motus corporis, corruptionem et dissolutionem indicent mentis superius jam demonstratum est; ubi Salomonis testimonio virum apostatam exterioribus indiciis aversionem animi sui os autem fratres, qui scholam disciplinae jam intrastis, in lectione divina prius debetis quaerere, quod mores instruat ad virtutem, quam quod sensum acuat ad subtilitatem, magisque velle informari praeceptis Scripturarum,
Abbreviated transcription (Latin):
norum quasi ꝑ quoddam sigillum optime ex¬
sculptum informari cupimꝰ. quedam in eis
sublimia & quasi eminentia. quedam uero
abiecta & quasi depressa oꝑum uestigia inue¬
nimus: Sanctorum quippe oꝑa quȩ quan¬
tum adreputationem hominum ñ ad digni¬
tatem sed adulitatem ꝑtinent. illa in conuer¬
satione eorum quasi deorsum pressa iacent.n
quando uͦ talia oꝑantur quȩ humanasmentẽ
inadmirationem sui ꝑtrahunt. quasi q̃sdam.
inse eminentes sculpturas ostendunt. Quod
ergo millis eminet. in nobis introrsum re¬
condi debet: & qͦd millis depressum ẽ. in nob
est crigendum. qr nos cum facta illorum ad
imitationem trahimus. sublimia quidem
iabscondito. & abiecta in manifesto facere
debemus: ne uel illa si ostendant᷑ ꝑamorem
accepti fauoris mnani głe seruire incipiant.
uł ista si abscondant᷑. ꝑtimorem uilitatis
premium retributionis amittant. Nescio
quam homo deincep̃s habeat excusationem

Expanded text:
norum, quasi per quoddam sigillum optime exnorum, quasi per quoddam sigillum optime exsculptum reformari cupimus, quaedam in eis sublimia et quasi eminentia, quaedam vero abjecta et quasi depressa operum vestigia invenimus? Sanctorum quippe opera quae quantum ad existimationem hominum non ad dignitatem, sed ad utilitatem pertinent, illa in conversatione eorum quasi deorsum pressa jacent. Quando vero talia operantur quae humanas mentes in admirationem sui pertrahunt, quasi quasdam in se eminentes sculpturas ostendunt. Quod ergo in illis eminet, in nobis introrsum recondi debet, et quod in illis depressum est, in nobis est erigendum, quia nos cum facta eorum ad imitationem trahimus, sublimia quidem in abscondito et abjecta in manifesto facere debemus, ne vel illa si ostendantur per amorem accepti favoris inani gloriae servire incipiant, vel ista si abscondantur per timorem vilitatis, praemium retributionis amittant. Nescio quam homo deinceps habeat excusationem
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit formam ñ recipit: sic & homo qͥdem
ꝑ manum actionis aliene ad formam uis¬
tutis non flectitur nisi pꝰ ꝑhumilititm
ab omni elationis & contradictionis rigoie
molliatur. Neq enim pexemplum altiul̃
aliquando in melius reformari potert:
adhuc ꝑelationis uicium &e bona alicna ol¬
pugnat. & iuamala defendit. Necesse ast s̃
ut si ueraciter bonos imitari uolunꝰ. pruss
ꝑueram humilitatem ad obedientiam qua
ad nouitatem redeat. quanto ꝓmaiꝰ momis
ei uestigumi aliene bonitatis incipiat inherere.
quanto artius studet. bona aliorum imitari
pocus quam carpere. Aliam nobis adhuen
contempnanoam considerationem ad preseñ
negocium forma sigilli exhibet. Figura nãꝙ
quȩ insigillo foris eminet. inimpressione
cere introrsum signata apparet: & quȩ insigib¬
lo intͥnsecus sculpata ostenditur. incera ext̾iꝰ
figurata demonstrat᷑. Quid gͦ aliud in isto no¬
bis innuitur. nisi qr nos qui ꝑ exemplum bo¬

Expanded text:
fuerit, formam non recipit, sic et homo quidem fuerit, formam non recipit, sic et homo quidem per manum actionis alienae ad formam virtutis non flectitur, nisi prius per humilitatem ab omni elationis et contradictionis rigore moliatur. Neque enim per exemplum alterius aliquando in melius reformari poterit, qui adhuc per elationis vitium et bona aliena oppugnat, et sua mala defendit. Necesse est ergo ut si veraciter bonos imitari volumus, prius per veram humilitatem ad obedientiam corda ad novitatem redeat, quanto promptius inei vestigium alienae bonitatis incipiat inhaerere, quanto arctius studet bona aliorum imitari potius quam carpere. Aliam nobis adhuc non contemnendam considerationem ad praesens negotium forma sigilli exhibet. Figura namque quae in sigillo foris eminet, impressione cerae introrsum signata apparet, et quae in sigillo intrinsecus sculpta ostenditur, in cera exterius figurata demonstratur. Quid ergo aliud in isto nobis innuitur, nisi quia nos qui per exemplum bo
Abbreviated transcription (Latin):
gantes ũ contempnunt: qui inscientia dei
hoc est imperitia bene agendi cunctos pru¬
dentiores ac sapientiores quam se eẽ ecisti¬
mant: nec erubescunt magistros hr̃e om̃s.
aquib disccre possunt quod ignorant. qͥ bene
dicta om̃ĩum libenter approbant. errores uͦ
alienos quantum ad se ꝑtinere cognouerĩt
ꝓtempore student. uel modeste corripere.
uł pridenter dissimulare. Qui deniq stin¬
um scientiȩ. morum disciplina exornant &
mansuetudinem ac modestiam mentis suȩ.
non solum incustodia oris. sed eciam in habi¬
tu & gestu corporis sui demonstrant. Sed&
de bonorum exemplis quȩ in p̃senti uobis
sationem bonoꝵ imitari p̃cipim
nisiut ꝑeorum imitationem ad nouȩ uite
similitudinem reformem᷑: Iniꝑsis siqͥdem
similitudinis dei forma expressa est: &icc̃o
cum eis ꝑmutationem ĩpͥmimur: ad eidẽm
similitudinis imaginem nos qͦꝙ figuram᷑
Seo sciendum est qi sicut cera nisi pꝰ emollia

Expanded text:
ganter non contemnunt, qui in scientia Dei, ganter non contemnunt, qui in scientia Dei, hoc est in peritia bene agendi cunctos prudentiores et sapientiores quam se esse existimant, nec erubescunt magistros habere omnes, a quibus discere possunt quod ignorant, qui bene dicta omnium libenter approbant, errores vero alienos quantum ad se pertinere cognoverunt pro tempore student vel modeste corripere, vel prudenter dissimulare. Qui denique studium scientiae, morum disciplina exornant, et mansuetudinem ac modestiam mentis suae non solum in custodia oris, sed etiam in habitu et gestu corporis sui demonstrant. Sed et de bonorum exemplis quae in praesenti vobis rsationem bonorum imitari praecipimur, nisi ut per eorum imitationem ad novae vitae similitudinem reformemur? In ipsis siquidem similitudinis Dei forma expressa est, et idcirco cum eis per imitationem imprimimur, ad ejusdem similitudinis imaginem nos quoque figuramur. Sed sciendum est quod nisi prius cera emollita
Abbreviated transcription (Latin):
asuꝑfluitate ñ solum manium u̾boꝵ restͥngite.
sed inipsis eciam quȩ recta sunt. mensuram
& modum tenete: & incollatione scõrum ma-¬
gis auoitores. quam doctores eẽ eligite. Os
clausum & aures aꝑtas habete: ⁊ quantum
estis adloquendum modestiores. tantum
estoit ad intelligendum sagatiores. Suffi¬
ciat uobis si forte res sic exigat. qͦd sapitis pe¬
tentib humilit̾ insinuare: contra resistentes
autem numqͣm p̃sumatis ꝑtinacit̃ dicta
ur̃a defendere. qi sicut iam uobis prediximꝰ
multarum molestiarum causas uirgia mi-¬
nistrant. & moxut lingua indiscrete ad mul¬
tiloquium resoluitur. ad disturbandam pa-¬
cem cordis nr̃i quasi ianua hostiaꝑit᷑ Restat
gͦ fr̃s. ut si uere discipuli ueritatis eẽ cupitis.
tales uos studeatis exhibere. quib ueritas
facile psuaderi possit: qt ia xipsa qi oetria
ueritatis tales auditores amat. qui eam &
ãsapientib oxhibitam humilit suscipunt.
asimpliciorib quoq administratam arro¬

Expanded text:
a superfluitate non solum inanium verborum restringite, sed in ipsis etiam quae recta sunt mensuram et modum tenete, et in collatione sanctorum magis auditores quam doctores esse eligite. Os clausum et aures apertas habete, et quanto estis ad loquendum modestiores, tanto estote ad intelligendum sagaciores. Sufficiat vobis si forte res sic exigat quod sapitis petentibus humiliter insinuare, contra resistentes autem nunquam praesumatis pertinaciter dicta vestra defendere, quia sicut jam vobis praediximus. multarum molestiarum causas jurgia ministrant, et mox ut lingua indiscrete ad multiloquium resolvitur, ad disturbandam pacem cordis vestri quasi janua hosti aperitur. Restat ergo, fratres, ut si vere discipuli veritatis esse cupitis, tales vos studeatis exhibere quibus veritas facile persuaderi possit, quia et ipsa doctrina veritatis tales auditores amat, qui eam et a sapientibus exhibitam humiliter suscipiunt, a simplicioribus quoque administratam arro
Abbreviated transcription (Latin):
ñ hñtes alienam elemosinam cultui sue
dunt. & uictimas in ꝓfundum declinant:
qr qͦd ali ꝓredemptione animar̃ suaroffeĩt
hoc ipsi accipientes ꝑ illicitum usum ad dãp¬
nationem animar᷑ suat̃ conuertunt. Ue coro¬
nc suꝑbiȩ esfraim cesloridecioenti: qr omĩs caro

Expanded text:
non habentes alienam eleemosynam cultui suaenon habentes alienam eleemosynam cultui suaedunt , et victimas in profundum declinant , quia quod alii pro redemptione animarum suarum offerunt, hoc ipsi accipientes per illicitum usum ad damnationem animarum suarum convertunt. Vae coronae superbiae Ephraim et flori decidenti , quia omnis caro
Abbreviated transcription (Latin):
petrum eciam femininis ꝓhibet᷑ Non inqͥt
inueste preciosa. U ibeant g̃ quanta non
dico reprehensione sed confusione. immo pociꝰ
quanta dampnatione digni sunt: qui inꝑpo¬
sito religionis cultui preciosarum uestium
student. qr diues ille qui in euangłio purpura
&bisso induitur postea intormentis inferni
ȩcernalit̾ cruciandꝰ sepelitur. Quid autem in
purpura nisi color & precium. & quid inbuso
nisi mollicies rep̃henditur: Cum gͦ carni suȩ
e mpurpura decorem. & inbisso molliciem
adhibuisse dicit᷑: procudoubio suꝑb simul
celururios suisse comꝓbat᷑. Qui g̃ corpor suo
pͥus ilicite fomenta uiciorum exhibuit. iure
postmodum hunc cruciandum flamma
tormentorum accepit. Et tamen diues iste
nondum ꝓpͥis reb ab renunciauerat: sea qr
inhis quȩ possidebat temꝑantiam seruare
u̾oluit. post illicitum usum rer̃ temporaliũ.
ꝓpriis abusus est. tantam dampnationẽ
meruit. quid putamꝰ isti faciunt. qui ꝓpria

Expanded text:
Paulum etiam feminis prohibetur, non, inquit, in veste pretiosa . Videant ergo quanta non dico reprehensione sed confusione, imo potius quanta damnatione digni sunt, qui in propositio religionis, cultui pretiosarum vestium student, quia dives ille qui in Evangelio purpura et bysso induitur, postea in tormentis inferni aeternaliter cruciandus sepelitur . Quid autem in purpura nisi color et pretium, et. quid in bysso nisi mollities reprehenditur? Cum ergo carni suae et in purpura decorem, et in bysso mollitiem adhibuisse dicitur, procul dubio superbus simul et luxuriosus fuisse comprobatur. Qui ergo corpori suo prius illicite fomenta vitiorum exhibuit, jure postmodum hoc cruciandum flamma tormentorum accepit. Et tamen dives iste nondum propriis rebus abrenuntiaverat, sed quia in iis quae possidebat temperantiam servare noluit, post illicitum usum rerum temporalium ur ille quia propriis abusus est tantam damnationem meruit, quid putamus isti facient, qui propria
Abbreviated transcription (Latin):
extento collo: mnutib ocłoꝵ ibant & plaude.¬
bant: ambulabant & inpedib fus compostio
gradu incedebant. decaluabit dominꝰ ueiti.¬
cem filiarum sion. Ambulabant extento collo
aenutib ocłorum. hicnotat᷑ arrogantia. Ibant
& plaudebant ambulabant & inpedib sũ
composito gradu incedebant. hic notatur
lascuuia. Seg̾s. Decaluabit dominꝰ uerticem
filiarumsion hec ẽ pena arrogantium. Et
dominus crinem earum ratoabit. hec est
pena lasci uorum. Et qi hec uicia luxus pre¬
ciosarum uestrum sequi solet: pena q̃q el
subinfertur cum dicit᷑. Indic illa auferet dñs
ornatum calciamentorum. & limulas &toi

Expanded text:
plaudebant, ambulabant, et pedibus suis composito gradu incedebant, decalvabit Dominus verticem filiarum Sion . Ambulabant extento collo et nutibus oculorum, hic notatur arrogantia. Ibant et plaudebant, ambulabant, et pedibus suis composito gradu incedebant, hic notatur lascivia. Sequitur: Decalvabit Dominus filiarum Sion, haec est poena arrogantium. Et Dominus crinem earum nudabit, haec est poena lasciviorum. Et quia haec vitia luxus pretiosarum vestium sequi solet, poena quoque ejus subinfertur cum dicitur: In die illa auferet Dominus ornatu
Abbreviated transcription (Latin):
int̾us acustodia sua soluit᷑. membra foris ad
omẽm actum inordinate commouent᷑. iuelut
corpꝰ paralitici motum qͥdem ht̃. s officia mem¬
brorum insuis actionib seruare ñ ualet. sic
iste inpatientia quidem & fuictuatione m̃tẽ
ad quelibet preceps impellit᷑ sed iomĩb quȩ
agit nullo tonis mod̾ amine gudnat᷑ S scien¬
dum est quod inhis uiciosis gestib quidam adin.¬
ucia de quib nascunt᷑ intra se multum ñ discre.¬
pant. Itaipsi qͥꝙ motus ext̾iores q̃ndam ad inui
cem concordiam ꝑu̾sitatis obseruant. sicut similẽ
sunt gestiͣs mollis & procax. dissolutus & tardus
citatus &eturbidꝰ. quia & uicia ipsa inter se similia
sunt. sicut ẽ lasciuia & iactantia negligentia &pi¬
gricia. inquietudo ⁊ impatientia. Propt̾ea om̃s
isti inordinati gestus. qi demt̾iorib animȩ ꝓdeit̃

Expanded text:
interius a custodia sui solvitur, membra foris ad interius a custodia sui solvitur, membra foris ad omnem actum inordinate commoventur. Et velut corpus paralytici modum quidem habet, sed officia membrorum in suis actionibus servare non valet, sic iste impatientia quidem et fluctuatione mentis ad quaelibet praeceps impellitur, sed in omnibus quae agit nullo rationis moderamine gubernatur. Sed sciendum est quod in his vitiosis gestibus quidam intvitia de quibus nascuntur, inter se non multum discrepant, ita ipsi quoque motus exteriores quamdam inter se concordiam perversitatis observant; sicut similes sunt gestus mollis et procax, dissolutus et tardus, citatus et turbidus, quia et vitia ipsa inter se similia sunt, sicut et lascivia, et jactantia, negligentia et pigritia, inquietudo et impatientia. Propterea omnes isti inordinati gestus, quia de interioribus a
Abbreviated transcription (Latin):
diuos & rebelles animos nisi aohuc mordacio¬
rib lupatis frenati fuerint ñ facile atira pͥstiri
erroris declinare. Quos quioem oportet in cucttꝰ
obseruantiis usq adunguem stringere: & ut
nullus deuiandi locus tergi uers atiom telinq¬
tur ad singula uestigia determinatis precepti
ad omnem agendi & habendi modum
ie sex modis
reprehensibił muenit᷑ scilicet si est
aut mollis aut dissolutus aut taraiẽ.
aut citatus. aut ꝓcax aut turbitꝰ. Mollis sig̃cat
lasciuiam. dissolutus negligentiam. tardus
pigriciam. citatus in constantiam ꝓcaxsuꝑbiã.
turbioꝰ iracundiam. Nam qͦd inordinati motũ
corporis corruptionem & dissolutionẽ indicent
mentis: suꝑiꝰ iam demonstratum ẽ. uͭ salomo¬
tatam ext̾iorib iudicũs auersionem animi sui
promentem ostendimꝰ. Ait enim. Homo ãpos¬
tata. uir mutił. graditur ore ꝑu̾so. annuit odẽ
terit pede. digito loquit᷑. qr uidelicet cum men̾

Expanded text:
duros et rebelles animos, nisi ad haec mordacioduros et rebelles animos, nisi ad haec mordacioribus lupatis frenati fuerint, non facile a via pristini erroris declinare. Quos quidem oportet in cunctis observationibus usque ad unguem stringere, et ut nullus deviandi locus tergiversationi relinquatur, ad singula vestigia determinatis praeceptiad omnem agendi et habendi modum;  sex modis reprehensibilis invenitur, scilicet, si est aut mollis, aut dissolutus, aut tardus, aut citatus, aut procax, aut turbidus. Mollis significat lasciviam, dissolutus negligentiam, tardus pigritiam, citatus inconstantiam, procax superbiam, turbidus iracundiam. Nam quod inordinati motus corporis, corruptionem et dissolutionem indicent mentis superius jam demonstratum est; ubi Salomotatam exterioribus indiciis aversionem animi sui promentem ostendimus. Ait enim: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede, digito loquitur , quia videlicet cum mens
Abbreviated transcription (Latin):
quid ẽ homo putredo & fili hominis uermĩ.
Uermis ipse & uermis hereditas eꝰ heredi.¬
abit enim homo. uermes bestias serpentes.
Quantumcumq ex colat᷑ & ornet᷑ qͥo est aliuo
caro qͣm caro: Quid gͥ prod est inhabitu qui
fous adtempꝰ ad heret głam querere & cor¬
ruptionis putredinem quȩ in nobis ẽ iseꝑ¬
pmanet ñ conssocrart: P ptea deo ct amauor̃¬
teligionis oꝑe demonstrare. quantum ipsi t̾rena
despiciant nec carnem quȩ moritura est cutreua
supsticioso excolere. sed pompe indumentorum
norum omamenta anteferre uestimenta plus
uilia qͣ̃m preciosa. plus grossa: quam subtllia
plus asꝑa quam mollia. plus fusca q̃m nitda.
plus neglecte qͣm acurate composita uel ad ap¬
tala amare: quatinꝰ siñ possint in uestimentis
suis ꝑomia commoditatem ab cidere. numqͣm
tamen presumant eis iti ad ostentationem
Poterant hec fortassis benuiolentib aderuaditi¬
onem modestiȩ & humilitatis sufficere. S scio

Expanded text:
Quid est homo nisi putredo, et filius hominis nisi vermis? Vermis ipse, et vermis haereditas ejus, haereditabit enim homo vermes, bestias, serpentes . Quantumcunque excolatur et ornetur, quid est aliud caro quam caro? Quid igitur prodest in habitu qui foris ad tempus adhaeret, gloriam quaerere, et corruptionis putredinem, quae in nobis esmanet, non considerare? Propterea debent amatorreligionis opere demonstrare quantum ipsi terrena despiciant, nec carnem quae moritura est cultu superstitioso excolere, sed pompae indumentorum, morum ornamenta anteferre. Vestimenta plus vilia quam pretiosa, plus grossa quam subtilia, plus aspera quam mollia, plus fusca quam nitida, plus neglecte quam accurate composita vel adaptata amare, quatenus si non possint in vestimentis suis per omnia commoditatem abscindere, nunquam tamen praesumant eis uti ad ostentationem. Poterant haec fortassis benevolis ad eruditionem modestiae et humilitatis sufficere, sed scio