comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
competenti adiutorio emẽ¬
dare ut milla mulr dequa¬
librincludatur. ant custod¬
iatur. s siquid ꝓ fiscalibuᷤ
debitis aut pͥnatis mulset᷑
suũ. aut ꝑse aut ꝑ qm̃ uol¬
uerit ꝑsonam legittie ren¬
deat. ⁊ tñffigatrem. siñor¬

Expanded text:
competenti adiutorio emendare, ut nulla mulier de qualibet re includatur aut custodiatur. Sed si quidem pro fiscalibus debitis aut privatis pulsetur suum aut per se aut per quam voluerit personam legitime respondeat et transigat rem. Si ver
Abbreviated transcription (Latin):
leges. ut sicogatur pegre de¬
sua ꝓpͥa pr̃ia ꝑficisri. siuo ⁊̃¬
scissimo archi ep̃o compellẽ¬
teiidicem eumiusticia de¬
t̾minare in t̾pellantiũ cãsd¬
iudex differt disc̾ne negoci¬
uiii.⁊ nõ fuet littigantibꝰ¬

Expanded text:
eges, ut non cogatur peregresua patria proficisci. Si vesanctissimo archiepiscopo compelleiudicem cum iustitia deerminare interpellantium causiudex differt discernerum et non servet litigantib
Abbreviated transcription (Latin):
uidices mox qui futuri sũt
cingła suscipe siue p̃sentes
sũ ab sentes sint cautelam
impend̾s tam p̃fecture. qͣm
nr̃is largitionib ⁊ comiti
p̃uataru̾m in ꝓferendis pe¬
cumis unicuiq p̾ccãrum d¬
ignitatũ cum ⁊ siñ caueant
camqͣm facientes cautela
ĩiubemꝰ eos ⁊ eor ufficia sb̾¬
iace predictis dignitatibuᷤᷤ
n scrimariin iudices nal¬

Expanded text:
dices mox quod futuri sunt cingula suscipere, sive praesentes sive absentes sint, cautelam impendere tam praefecturae quam nostris largitionibus et comiti privatarum pro inferendis pecuniis unicuique praedictarum dignitatum, cum etsi non caveant, tamquam facientes cautelam ita iubemus eos et eorum officia subiacere praedictis dignitatibus. neque scriniarii neque vindices n
Abbreviated transcription (Latin):
solum repudia possunt tñ¬
smitti aut qniro. aut anmi¬
uere iilemꝰ p̾terillas cãs
nlło modo repndiafi ant
ꝑ consensum nupcias ẜmi¬
solui ⁊ concedẽ mincemde¬
licti.siũo p̾ter a nob diffin¬
itascãs p̾sumꝑẜint. aliq

Expanded text:
solum repudia possunt transmitti aut a viro aut a muliere, iubemus praeter illas causas nullo modo repudia fieri, aut per consensum nuptias solvi et concedere invicem delictis. Si vero praeter a nobis definitas causas praesumpserint aliq
Abbreviated transcription (Latin):
icum cunlium ⁊ militar¬
uim constitutũ inpiũciã
precipne quid iuremꝰ pro¬
uinciarum rectores sicrec¬
te comisari autres guber¬
nare. ut nõnec̃citas fiat de
qualz redebentẽqueri ant
destinari. ¶ enuo opꝰ fu̾it i¬
tñsmittialiquos ĩꝑinc̾i¬
is octione pubucorum ex¬
actionum aut quarũlz em̃
uinciamnlsm quid sb̃iec¬
tis inferat dispencdium cre¬
cditumu̾o fidĩ opꝰ implea
uidice pronincieeum ⁊ eiꝰ
officio adiunante. ¶ Siu̾os
contͣidicem ip̃m forte a¬

Expanded text:
militarium constitutum in provincia Praecipue quidem iubemus provinciarum rectores sic recte conversari et res gubernare, ut non necessitas fiat de qualibet re debente quaeri aut destinari. Si vero opus fuerit transmitti aliquos in provinciis occasione publicarum exactionum aut quarumlibet evinciam nullum quidem subiectis inferat dispendium, creditum vero sibi opus impleat, iudice provinciae eum et eius officio adiuvante. Si vero et cont
Abbreviated transcription (Latin):
teuirarenroe sõiectos studen¬
ces. ¶Scinꝰ nllam licencia
hr̃e protempe p̃fectos tam or¬
ientis.qm illirici p̃toriorum
aut comitẽ largionũ. aut co¬
mitẽ pͥnatoꝵ locor snatores
destinare in prouinciis autẽ
ip̃os ꝓuinciarum indices fa¬
cere ⁊ uori cinguli locum s

Expanded text:
te iuvare nostros subiectos studentes sancimus nullam licentiam habere pro tempore praefectos tam Orientis quam Illyrici praetoriorum aut comitem largitionum aut comitem privatarum loci servatores destinare in provinciis, aut ipsos provinciarum iudices facere et proprii cinguli loci ser
Abbreviated transcription (Latin):
uunciis ꝯmitti iubemꝰ pum¬
ciarum iidices oĩa Em leges
uinclicare.⁊ peccantes tenere
d̾e̾.aut dampñ eoꝵ inferre ui¬
tis. s npignorationes face̾
ꝓp̃ peccantem. aut cͥminisuĩ¬
dictam ꝓpriiluc̾ cã inferrei
aut delinq̃ncium res ꝓpͥum
lucrum fac̾e. Nos enĩreos qd̃
exlegib penas sustiñe nolu¬
aut lucr exħ inlicibꝰ. auti

Expanded text:
vinciis committi, iubemus provinciarum iudices omnia secundum leges vindicare, et peccantes tenere,dere, aut damnum eorum inferre vicis sed neque pignerationes facere propter peccantem, aut criminis vindictam proprii lucri causa inferre aut delinquentium res proprium lucrum facere. Nos enim reos quidem ex legibus poenas sustinere voluaut lucrum ex hoc
Abbreviated transcription (Latin):
locifuatores fi̾ ita om̃e pic¬
ulum ibemꝰ hr̃e udices
prouinciarum:⁊ eorum of¬
ficuumait sollcitudĩemf¬
acianttam publicarũ exi¬
actomqͣm locorum quietẽ
⁊utomnis iniusticia. et lesi¬
o suspendatur. ¶Inquibus¬
unitornm iubemꝰ indices ꝓ¬

Expanded text:
loci servatores fieri, ita omne periculum iubemus habere iudices provinciarum et eorum officium, ut sollicitudinem faciant tam publicarum exactionum quam locorum quietis, et ut omnis iniustitia et laesio suspendatur. In quibusadiutorium, iubemus iudices p
Abbreviated transcription (Latin):
res. aut ycolicas. aut latron
expulsores. Siuo contigito
neccitate faciente sũ mag̾¬
istros militum sũ duces de¬
stinare ꝑ nrain ussione i¬
NA
aliis locis cunc fi loci ẜnato¬
recabsentes ⁊ hoc ẜmiam¬
p̃cepcionẽ ¶ Nulluoliceati
o quohmo dispendio gͣna
requas forsitamaliqui pre¬
adinuenint. male .n. adm̃¬
consuetudine ꝯfirmãtur
xx. auri ubras inferat penã
⁊ cingło spoliabr ⁊ qui fr̃ se
acquient cadens ꝓp̃a sbaex

Expanded text:
res aut biocolytas aut latronum expulsores. Si vero contigerit necessitate faciente sive magistros militum sive duces destinari per nostram iussionem in aliis locis, tunc fieri loci servatorem absentis, et hoc i o quolibet dispendio gravare, quas forsitan aliqui praeadinvenerunt: male enim adinsuetudine confirmantur.XX auri libras inferet poenam et cingulo spoliabitur, et qui fieri se adquievit, cadens propria
Abbreviated transcription (Latin):
a hreturexdecurone ꝓͥcrea¬
tus ad capescendũ honorẽ
errore iapsus processit do¬
minio tuo eñ sbingabit.
de p̾dus cialiũ sn dec̾to ñ aliena

Expanded text:
haberetur, ex decurione procreatus ad capessendum honorem errore lapsus processit, dominio tuo eum subiugabit. DE PRAEDIIS CVRIALIVM SINE DECRETO NON ALIENA
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃curiam ꝑticipare ñ ꝑ¬
mittat. s iuxta legis seu¬
itatẽ ꝯgruenti penaulcis¬
Mpr̃. Preses prouincie
si eum ꝗ edilitate fungi᷑.
nõ ignarum ꝯdc̃ois suee

Expanded text:
m curiae participare non permittet, sed iuxta legis severitatem congruenti poena ulcisPraeses provinciae, si eum qui aedilitate fungitur non ignarum condicionis suae
Abbreviated transcription (Latin):
ri penam exigentes eam ꝗ p̾¬
sumpsit omio tale uisiutã¬
dum accipe et hanic quio .s.
qñtitatẽ ip̃i infelicidar d
mułri. Sc̃ims adreliqm bo¬
ne fige uitam exigenda per
administͣtionẽ prouincia¬
lem. et dãchiei sciente ilice
qr iineglerit tenebr̃ ad ea de¬
ponens amĩstratonẽtrtes¬

Expanded text:
ri poenam exigentes eum qui praesumpserit omnino tale iusiurandum accipere. Et hanc scilicet quantitatem ipsi infelici dari mulieri sancimus ad reliquam bonae figurae vitam, exigendam per administrationem provincialem et dandam ei; sciente iudice quia. si neglexerit, tenebitur ab ea deponens administrationem, he
Abbreviated transcription (Latin):
cie p̾ses iusuirand̾ exegetiti
ip̃e etiam memoratã .x. ubra¬
rum auri penam exigat si qͣ
militans indersit in illa pro¬
uincia pillum danda sicut
litarem iudicem metropol
it refẽns et in ss̃. ex uicusi
maioribꝰ singus etundiq¬

Expanded text:
ciae praeses iusiurandum exegerit, ipse etiam memoratam decem librarum auri poenam exigatur, si quidem militaris iudex sit in illa provincia, per illum danda, sicuti litarem iudicem, metropolerit, referens, et insuper ex vicinis maioribus cingulis: et undiq
Abbreviated transcription (Latin):
iumꝰ pridem facientes legẽ
int̾licentem nlli licenciam
eẽ scena detentes mułres fide¬
iussores exig̾e.qr obsuabũt
a⁊nipciam complebunto¬
pationem pene tempus nõ
hũtes et penas int̾minante̾
nouissĩas hus qui talos fide¬
uissiones exigunt in sr̃ ⁊ ip̃o
fidenissores siue obligatioi¬
ne recede nlłam inferri eis
portabilẽ calumpniam cc
studendam a nob fĩ castita¬
tem. ¶Ora enim eos fidenisso¬
remaccipe ꝓhibiumꝰ inueĩ¬

Expanded text:
vimus pridem facientes legem interdicentem nulli licentiam esse in scena detentas mulieres fideiussores exigere, quia observabunt et impiam complebunt operationem paenitentiae tempus non habentes, et poenas interminantes novissimas his qui tales fideiussiones exigunt, insuper et ipsos fideiussores sine obligatione recedere et nullam inferri eis portabilem calumniam contra studendam a nobis fieri castitatem. Quia enim eos fideiussorem accipere prohibuimus, inve
Abbreviated transcription (Latin):
propatione cessabit ¶Oũ¬
łres ant̾ existentes misas et
si male seductas pieage̾ se
putare.simpie egint. etut
tuscochiãt insiirandum pp̃¬
cn suam ꝓstitue castitatem
sgressiones magis placent
liquo uisurand̃ acceꝑit qr
occidet forsan. aut aduit̾abr̃
ant aliquid aget tale illici
te cum sit ita turpe. et ulicit᷑
⁊ ad plicionẽ clucens id̃oq

Expanded text:
ratione cessabunt, mulieres autem existentes miseras et sic male seductas pie agere se putare, si impie egerint, et ut custodiant iusiurandum propterea suam prostituere castitatem: sgressiones magis placent liquo iusiurandum acceperit, quia occidet forsan aut adulterabitur aut aliquid aget tale illicitte cum sit ita turpe et illicitum et ad perditionem deducens. Ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
futura ẽ collone hac ualesi
uo maior forte oblo fuit⁊
collatio circa illam ñtitui
tis ei moue tunc cam ꝑsem
ip̃am filiam mon̾e ⁊ nõ br̃e

Expanded text:
futura est collatio, hoc valere Si vero maior forte oblatio fuerit, et collatio circa illam vertiturtis ei movere, tunc eam per semet ipsam filiam movere, et non habere
Abbreviated transcription (Latin):
centem modum ⁊ sicuti nra
constitutio dicit siquiõ fue
pot̾atis ⁊ prefc̃e etatis muir
est. ⁊ sibimet culpam inferat
terat siquid adiens pr̃em ħ
dixit. et contestata ẽ. ut cons¬
entiret ei ut res pcipet. etiam
constante adhric mmo ⁊ ẜis¬

Expanded text:
centem modum et siculi nostra constitutio dixit, si quidem suae potestatis et perfectas aetatis mulier est, sibimet culpam inferat,terat, si quidem adiens patrem haec dixit et contestata est, ut consentiret ei et res percipere etiam constante adhuc matri
Abbreviated transcription (Latin):
sba manẜit imp̃a figuramq̃
pͥus fuit. EEmantꝰ fortinta
quedam clades minuerit ci
bile equemẽsure. qr pͥus da¬
ret rursus dotem ⁊ ꝓbetur a pa¬
tre fortuita diminutio pa¬

Expanded text:
a manserit in ipsa figura in qua prius fuit. Sin autem fortuita quaedam clades minuerit ei bile aequae mensurae quam prius dare rursus dotem, et probetur aperte fortuita diminutio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfilia sua.hancaut illa ob¬
tulit marito ⁊ defimctus est
uir mope demnde pr̃ aut mr̃i
mortius exigitur. et que nup¬
sit conferre suam dotẽ auti
minꝰ tm̃ accipe siquid̾ nir ỹ¬
doneus ẽcum mctiq absol¬
uta ẽ ¶ Si no milluus altius
domina consistit illa nͥ octioñ
mins ydonens ẽ ⁊ obiciatur
musri ꝙiamdata sic dos pro
ea illa u̾o octionẽ conferat d¬
nullum hñtẽ penitus effc̃m
leg̃cã nob digna putata est.
⁊ nouim quidiam in plimiͤ¬

Expanded text:
pro filia sua, hanc autem illa obtulit marito, et defunctus est vir inops; deinde patre aut matre mortuis exigitur et quae nupsit conferre suam dotem aut minus tantum accipere. Si quidem vir idoneus est, causa undique absoluta est; si vero nullius alterius domina consistit illa nisi actionminus idoneus est, et obiciatur mulieri quod iam data sit dos pro ea, illa vero actionem conferat nullum habentem penitus effectum, legis causa nobis digna putata est. Et novimus quid
Abbreviated transcription (Latin):
tauimꝰ ꝓmrim medio nr̃e
poĩte cõstitutionis que ⁊ cõ¬
cestantib matͥmonus młri
inqnibo uale eam oportere
generali ẜ monedecmimus
quapõ in quib ẽ collonisro

Expanded text:
am in medio nostrae positae constitutionis, quae et constantibus matrimoniis mulieri in quibus valere eam oportet, generali sermone decernimus, quapropter in quibus est collatio
Abbreviated transcription (Latin):
ant fabricare. autrepare d
aut domĩ forsan elificarei
nit⁊̃ enn agrũ aut aliquid
existunt postioree creditoree
quoꝵ peccumis empta. auti
renouatares est hus qui ⁊̃d
multum antiquioree sunt

Expanded text:
 aut reparare aut domum forsan aedificare aut etiam emi agrum aut aliquid existunt posteriores creditores, quorum pecuniis empta aut renovata res est, his qui etiam multum antiquiores sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
imrocfiat pactum ut cãu
ꝓuemente pͥor sit solus qui
ad hoc crelidit. ⁊ binc solo ca
scͥpciones ex ip̃o ope proceden
competit contͣhente ꝓprus¬

Expanded text:
oc fiat pactum, ut casu proveniente prior sit solus qui ad hoc credidit, huic solo casbscriptiones et ipso opere procedentcompetit contrahentes pr
Abbreviated transcription (Latin):
eqͣns ẽ ⁊ illd̾ decerne quod m¬
casib hiꝰ dubitatum noun¬
mꝰ ⁊ antiquiorib creditori¬
b aliquis ypothecas p̃pone
iuniores existentes. et priui¬
legus a legib datis. quale ẽ¬

Expanded text:
equens est et illud decernere in casibus huiusmodi dubitatum. Novimus et antiquioribus creditoribus aliquas hypothecas praeponi iuniores existentes ex privilegiis a legibus datis, quale e
Abbreviated transcription (Latin):
ant affectus u̾o pͥus qnͣtita¬
te datorum eadem consistã
teirridi audeat uncdiq lex
si illequid̃ conscribat quo
milia aureos. nuurañ fortẽ
⁊ mille ex ead qͣrͣta ⁊ tamꝙͣ
in eniginate mł to uidebr
qrͣta alt̾ius qrteminor ex

Expanded text:
ant effectus, non prius quantitate datorum eadem consistente; et irrideri videatur undique lex, si ille quidem conscribat duo milia aureos, mulier autem forte et mille ex eadem quarta, et tamquam in aenigmate multo videbitur quarta alterius quartae minor: ex
Abbreviated transcription (Latin):
uo iam legem scripsimꝰ ut
pr̃es semł offerentes dotem
ꝑfilia sõ pot̾ate. aut sue qd̃
pot̾atis retisionẽ autinse¬
met ip̃m facientẽꝙitũ ẽ ap̃
aliquoe si competẽs ẽ c̃ mor¬
ientegño ⁊ remcantead ꝓ¬
atrem̃ dote que ab eodata ẽ
hanc pr̃em semrofferentem
posse ad scd̃as uenientemip¬
tamqm si nec contigiss u
ueniente mipcias. utiamd
lit. s quinq ⁊ .x. solasqͣm e¬
donationis ꝑtem in qͥnq et
pr̃ lede filia quidn. egeat et
nõ contigiss ẜis eam mipti¬
is copulari. s man̾ceundem
geñumimium. aut qũo fu¬
turus erat minue dotemiar
a sedatam. aut ꝓpͥum illis lu

Expanded text:
o iam legem scripsimus, ut patres semel offerentes dotem pro filia sub potestate, aut suae quidem potestatis, reversionem autem in semet ipsum facientem, quaesitum est apud aliquos, si competens est moriente genero et remeante ad patrem dote quae ab eo data est, hanc patrem semel offerentem posse ad secundas veniente fitamquam si nec contigisset vveniente nuptias non iam lit. sed quinqdonationis partem in quinque et pater laedere filiam. Quid enim egerat, si non contigisset secundis eam nuptiis copulari, sed manere eundem generum vivum? aut quomodo futurus erat minuere dotem iam a se datam, aut proprium illius lucrum
Abbreviated transcription (Latin):
issima quale ẽ aliquid nolũ¬
tatum et testam̃torum cogi¬
tacio fca est a nob iip ꝑstru¬
tari ⁊ agnoscẽ quid uolens
anobantiqua ler suꝑdotis
instris mensuram quid̃ pac¬
tionũ mipcialiũ int̾ alt̾ut᷑s
eqm eẽ et masculos ⁊ femĩas
pensat eoꝵ qui admincem co¬
pulantur.nõ alii quid medi¬
am forte dat stipulari partẽ
exmedio t̾hens equalẽutͥu
exigit fĩ ꝑtem añ mediam. ã¬

Expanded text:
issima, quale est aliquid voluntatum et testamentorum.cogitatio facta est nobis nuper perscrutari et agnoscere, quid volens nobis antiqua lex super dotis instrumentis mensuram quidem pactionum nuptialium inter alterutros aequam esse et masculos et feminas pensat eorum qui adinvicem copulantur, non alio quidem mediam forte dat stipulari partem ex medio trahens aequale utrimque exigit fieri pactum, aut mediam
Abbreviated transcription (Latin):
isposiumꝰ a facultas pupi
cuutatis religiosissĩo ant¬
isticeul alias publicas pͣs
lexandrie ciuitatis. cutoreᷤ
etatis nõ est alterius cutel¬
negocia gerunt post puber¬

Expanded text:
isposuimus, si facultas pupilcivitatis religiosissimo antistite vel apud alias publicas perslexandrinae civitatis tutores aetatis non sit alterius tutelnegotia gerunt, post puber
Abbreviated transcription (Latin):
aturin urbequid roma a
p̃core urbanoimaiore ꝑ¬
te tribunoꝵ ꝑleb tutor ex
lege attilia inprouinciis
u̾o a presidib prouincia¬
rum ex legeuilia ⁊ticia ¶S
si testam̃to tutor sub cõdoe.
aut ex cliec̾ta datus fuerat.
qm diu condicoaut dies
pendeat ex isdem legib tut¬
ordari potat. Item siꝓure
datus fuerat. qm din̾ ex test¬
am̃to b̾res existat camdiu
ex hisdem legib tutor petẽ¬
duserat. qui desinebat tut¬
oreẽ. si condit̾o exist̾etant
chies ueniret. aut ur̃s exist̾e̾t.
Ab hostib quoꝙ tutore ca¬
pto exhis legib tutor pete¬
batur qui desmebatur esse
tutor sis qui captus erat
incuncatem reuersus fuer¬
at. Nam reũsus recipiebat
tutelam iure post imimi
S ex bis legibꝰ pupilrtut¬
ores desierunt dari. postea¬
qm pͥmo consules pupilł
ntus sex tutores exinꝗsi¬
cõne darecepunt. Dem̃ pre¬
tores ex constitutoibꝰ. Qã
supͣ scriptis legibo ne de
cautone atutorib erigen

Expanded text:
atur in urbe quidem Roma a praetore urbano et maiore parte tribunorum plebis tutor ex lege Atilia, in provinciis vero a praesidibus provinciarum ex lege Iulia et Titia. Sed et si testamento tutor sub condicione aut die certo datus fuerat, quamdiu condicio aut dies pendebat, ex iisdem legibus tutor dari poterat. item si pure datus fuerat, quamdiu nemo ex testamento heres existebat, tamdiu ex iisdem legibus tutor petendus erat, qui desinebat tutor esse, si condicio existeret aut dies veniret aut heres existeret. Ab hostibus quoque tutore capto ex his legibus tutor petebatur, qui desinebat esse tutor, si is qui captus erat in civitatem reversus fuerat: nam reversus recipiebat tutelam iure postliminii. Sed ex his legibus pupillis tutores desierunt dari, posteaquam primo consules pupillis utriusque sexus tutores ex inquisitione dare coeperunt, deinde praetores ex constitutionibus. nam supra scriptis legibus neque de cautione a tutoribus exigen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯductoib mandatis depoĩti¬
maionis. si tutoris auctoritas ñ
int̾uenit. ip̃i quid̃ qui cum
his ccͣhunt obligantur ad ĩ¬
uicem pupillino obligat᷑¬

Expanded text:
ductionibus, mandatis, depositis, si tutoris auctoritas non interveniat, ipsi quidem qui cum his contrahunt obligantur, aicem pupilli non obliga
Abbreviated transcription (Latin):
ydoneis fundis fiscale honꝰ
ant hiis omĩb reb quas ex
misd̃ bonis quortitulo et
iure pceꝑint.

Expanded text:
idoneis fundis fiscale onus ant his omnibus rebus, quas ex isdem bonis quocumque titulo et iure perceperint.
Abbreviated transcription (Latin):
euenm ⁊ ꝓhus fundis qui
muenire clños nõ potuerũt
cepta desollempmi sat̾facer
suato hoc tenore p̾cipimꝰnt
si constitit. ad suscipienda¬

Expanded text:
et pro his fundis, qui invenire dominos non potuerunt cepta de sollemnibus satisfacere, servato hoc tenore praecipimus, ut, si constiterit ad suscipienda
Abbreviated transcription (Latin):
cario sen pr̃imoniali possõ
succisis qiͣ quarũdã uirium
neruuis reliqua labũtur eaꝵ
possom honera subiturꝰ est
Dem. OUicumq desta p̃di¬
a meruerit sb̾certa ĩ muita¬
pͥus sinatur accedẽ qm ł fide¬
uissorib ydoneis picło cur¬
alium datis ł fundisprim¬
omi fui maximentilib ob¬
ligatis ỹdonea cautione fir¬
mau̾int susceptam a sepossõ¬

Expanded text:
cario seu patrimoniali possesssuccisis quasi quarumdam virium nervis, reliqua labuntur; earum possessionum onera subiturus est, . Quicumque deserta praedia meruerint sub certa immunitaprius sinantur accedere, quam vel fideiussoribus idoneis periculo curialium datis vel fundis patrimonii sui maxime utilibus obligatis idonea cautione firmaverunt susceptam a se poss
Abbreviated transcription (Latin):
sinuatas ⁊ peum ad scĩam
adusarii decluctas. ł sb̾legi¬
ttimo mclicis ceptas exan¬
mie. iniuste .n age recusat.
qui patus ad ñsarium sun
adiuditiũ uocauit cum hec
excusatio pulsato mag̃qm
actori eueniat qmobrem sa¬
nctuns actorem ceptumne¬
gõm us ad finem litis ex̃c̾e
danis pulsato licenciam
iudicemapud qmlis cept¬
a ẽ postuiancdi. ut ab eodei
actor adindiciũ ant ꝑse.d
ant plegittimũ peuratorẽ
uenire moneaturi sisꝰ mĩ¬
eclictis una quaq nocatio¬

Expanded text:
uatas et per eum ad scientiam adversarii deductas, vel sub legitimo iudicis coeptas examine. Iniuste enim agere recusat, qui paratus adversarium suum ad iudicium vocavit, cum haec excusatio pulsato magis quam actori conveniat. Quamobrem sancimus actorem coeptum negotium usque ad finem litis exercerdamus pulsato licentiam iudicem apud quem lis coepta est postulandi, ut ab eodem actor ad iudicium aut per se aut per legitimum procuratorem venire moneatur, et si hoc minedictis, unaquaque vocatio
Abbreviated transcription (Latin):
łsumptus quos pp̃ littem d¬
pulsatus ꝑmanes minditi¬
o sustimuuit añ oĩa ceigẽ acto¬
rem ⁊ pulsacodare ⁊ sicacto¬
remꝑman̾e doneccã finem
Em leges accipiat.nam sitã¬
sũ sũptus datis solĩmodo q̃¬
uerit et it̾m ambo auidito
recedunt. us ad exitũ cãe ñ
ꝑmanfit ¶Iubemꝰ eũ post
pdc̃as edictoꝵ ⁊ annal spaci
obfuationes ab oĩ eade actõ¬
ne. qm sibi comret̾e ⁊̃ puls¬
atum estimabat det̾iornam¬
ꝙ dolus eius agnosciturqĩ
terruptam itm littẽ defuiti
qm qui simulliceptã delm¬
quit legis aut pͥm legia que
uolentib nõ ĩponũt neccit¬
atem ꝓpriasactiones mou̾e

Expanded text:
tus, quos propter litem pulsatus permanens in iudicio sustinuit, ante omnia exigere actorem et pulsato dare, et sic actorem permanere donec causa finem secundum leges accipiat. Nam si tansive sumptibus datis solum auerit, et iterum ab iudicio recedens usque ad exitum causae non permanserit, iubemus eum post praedictas edictorum et annalis spatii observationes ab omni cadere actione, quam sibi competere contra pulsatum existimabat. Deterior namque dolus eius agnoscitur qui interruptam iterum litem deseruit, quam qui semel coeptam dereliquit. Legis autem privilegio, quae nolentibus non imponit necessitatem proprias actiones move
Abbreviated transcription (Latin):
obligata. tunc enim ẜinsat̃¬
rum nr̃arũ legum tenorem
temuoꝵ pͥuilegia inicuq c̃¬
clitorem ẜuari decreuims ex qͦ
iamclaret quod gu̾ales ypo¬
tlaeis multomag̾ litigion
uocabuuo uolumꝯ ꝯtineru
drearum actiones ẜinuete¬
rũ legũ constituta. examimn¬
quid̃ delitigiosisa sp̃alinec
non ⁊ gn̾ali ypotheca dispos¬
uimꝰ utiam nulla debus in
udicus lubitatio gnetus¬

Expanded text:
obligata; tunc enim secundum nostrarum legum tenorem temporum privilegia unicuique creditorum servari decernimus. Ex quo iam claret, quod generales hypothecas multo magis litigiosi vocabulo nolumus contineri, sed earum actiones secundum veterum legum constituta examinquidem de litigiosis et speciali nec non generali hypotheca disposuimus, ut iam nulla de his in iudiciis dubitatio ge
Abbreviated transcription (Latin):
rint hanc condonẽ in siusmt̃¬
locutionib adicẽ ut nõ ałri
quentonales libelli pulsati
porrigantur aut sportule exe¬
cutorib dentum prius inlib¬
ello actor ꝑseant ptabula¬
rios sb̃scripsit ⁊ actis int̾uei¬
entib fidenissorẽ ỹdoneum
picło competenti officio pre¬

Expanded text:
rint, hanc condicionem in suis interlocutionibus adicere, ut non aliter conventionales libelli pulsatis porrigantur aut sportulae executoribus dentur, nisi prius et in libello actor per se aut per tabularios subscripserit et actis intervenientibus fideiussorem idoneum periculo competentis officii prae
Abbreviated transcription (Latin):
llatenis pulsacum eensu
facere executori concedimo
nam si cit᷑memoratamdis¬
positionẽ autanquis uidic̃
aut offm̃ eius.uł quili exec¬
sit uidexquid̃ ⁊ offm eius de¬
narum uibrarum aur penã
sustinebit ip̃e aut̃ cxecutor
negocu ⁊ confiscationẽ suci
sustancie pacietur ⁊ exiliod
qͥnqnnali condempnabrre
na uidelz exhac .l. competen¬
ti picło uiri magnifici. p̃ p̃¬
tonio tempe comitisres pri¬
uatarum exigenda ⁊ mrifis¬
ciunib inferenda omned
aut̃ dispendium. qs expuis¬
ator ex hac conuencionepre¬
ter tenorem nr̃e legis fc̃m ꝓ¬
cessus fuerit expetitoris sina
pulsato resarcietur ꝑicłoni¬
cliciscuis ab executore detẽ¬
tus ẽ nec nõ ⁊ officu quodeĩ
iussionib obfecunorutun¬
diq nr̃o impi supnamai¬
estate unitate crediti pro

Expanded text:
llatenus pulsatum responsum facere executori concedimus. Nam si citra memoratam dispositionem aut aliquis iudicum aut officium eius vel quilibet execserit, iudex quidem et officium eius denarum librarum auri poenam sustinebit, ipse autem executor negotii et confiscationem suae substantiae patietur et exilio quinquennali damnabitur, poena videlicet ex hac lege competente periculo viri magnifici pro tempore comitis rerum privatarum exigenda et nostri fisci viribus inferenda. Omne autem dispendium quod pulsatus ex hac conventione praeter tenorem nostrae legis facta perpessus fuerit ex petitoris substantia pulsato resarcietur periculo iudicis, cuius ab executore detentus est, nec non et officii quod eius iussionibus obsecundat, ut undique nostro imperio superna maiestate divinitate c
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝑinauent ppõitis eclictĩ
nocarene cãe in flinte ꝑma¬
neant ¶ Eiũo apd̾iudicẽ
mitium lis nõ accepit. S t¬
tm̃ conuentionali libello
quie puisatus ẽ. aut preci
brnic oblatisclementie d¬
uissio nr̃a sr̃ hoc prolata.i
siue scripto sie ꝑ manda¬
ta fuidicis funit intinatai
⁊ ca adu̾satio peum cogni
ta etiam siclicebit pulsato
ire: ad competentẽ iudice
⁊ ꝑeum suum adusarium
sunumo nocare ut si quid̃
sui p̃sentiam actor feãt eã¬

Expanded text:
non permanent propositis edictis vocare, ne causae infinitae permaneant. Si vero apud iudicem initium lis non accepit, sed tantum conventionali libello quicumque pulsatus est, aut precibus nostrae oblatis clementiae iussio nostra super hoc prolata sive scriptis sive per mandata iudici fuit intimata, et ea adversario per eum cognita, etiam sic licebit pulsato ire ad competentem iudicem et per eum suum adversarium simili modo vocare, ut si quidem sui praesentiam actor fece
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to ẽ quominꝰ existat usti
cta obligato intelligitur. Io¬
ꝙ statim pet̾e pot̾. ¶ Item ỹ¬
borum obugato in t̃absen¬
tes concepta mutilisest. S
cum hoc mat̾ĩam ucium cõ¬
tenciosis hoĩb p̃stabat: for¬
te pꝰ tp̃s tales allegatõnes op¬
ponentib ⁊ nõ p̃sentes ẽẽ. ł
se .ł adũsarios suos contẽden¬
tib. Ido nr̃a cõstituto ꝓpt̃ ce¬
litatẽ dirim̃darum uciũ in¬
troducta ẽ. qm ad cesarienseᷤ
aduocatos scripsimꝰ ꝑqm di¬
sposuumꝰ tales scripturas.⁊
que p̃sto eẽ partes indicant
omĩmodo ẽẽ credendas. nͥ ip̃e
qui talib utitur ĩ probis al¬
legatonib manifestissimi
ꝑcestes idoneoe approbaũt
in ip̃o toto die quo cõficieb
suam dari sibi nemo stiplã¬
ri pot̾at nõ magis ꝙͣ post moͣ
cem eiꝰ aquo stipiã baturac
nec is quimn aueuiꝰ pot̾atet

Expanded text:
to est quo minus existat, veluti cta obligatio intellegitur ideoque statim petere potest. Item verborum obligatio inter absentes concepta inutilis est. sed cum hoc materiam litium contentiosis hominibus praestabat, forte post tempus tales allegationes opponentibus et non praesentes esse vel se vel adversarios suos contendentibus: ideo nostra constitutio propter celeritatem dirimendarum litium introducta est, quam ad Caesarienses advocatos scripsimus, per quam disposuimus, tales scripturas quae praesto esse partes indicant omnimodo esse credendas, nisi ipse qui talibus utitur improbis allegationibus manifestissimis per testes idoneos approbaverit, in ipso toto die quo conficiebat mortem suam dari sibi nemo stipulari poterat, non magis quam post eius mortem a quo stipulabatur. ac ne is qui in alicuius potestate
Abbreviated transcription (Latin):
te recordatois indotib cãde
stipłonem que p̃̾postera nũ¬
cupatur nõ eẽ reiciendami
existimanit. nob placuit.
⁊ bunic ꝑfectum robura cõ¬
modare.⁊ nõ souum indotis
s etiam in omĩb ualeat hi᷑
conceptõ stipionis ¶Ita au¬
tem ꝯcepta sciploneluti.si
ticiusdicat cummoriarda¬
re spondes rcum morieris ap̃
stipulamur ¶Ecriptũ fu̾t
mĩstrumento ꝓmisisse aliꝙͣ
pinde heti. atq siint̾rogat¬
ione p̃cedente responsuns.
Oeciens ples res uia stiptone
comprchendunͣ. siquidẽ pro¬
missor simpliciter respondea
daturum se spopondit oblig¬
aciomhis ꝓ quib spopond̾it
una nł quedam indentur ẽẽ
ꝑfecte. singulas.n.res stipu¬
lari. et ad singulas nde debe¬
musalteri stipulari. ut sup̃
dictum ẽ nemo potestanuẽ¬
te sunt .n. hiꝰ obligatones
lus ut detur ncħ int̾est stipi¬
acorisplane siquis hoc facere¬
uelit penam stipulari ꝯuem¬
nicħ interest penam enĩ cõst¬

Expanded text:
e recordationis in dotibus eandem stipulationem, quae praepostera nuncupatur non esse reiciendam existimavit, nobis placuit et huic perfectum robur accommodare, ut non solum in dotibus, sed etiam in omnibus valeat huiusmodi conceptio stipulationis. Ita autem concepta stipulatio, veluti si Titius dicat ‘ cum moriar, dare spondes? ’ vel ‘ cum morieris ’, estipulamur. Si scriptum fuerit in instrumento promisisse aliquem, perinde habetur, atque si interrogatione praecedente responsum sit. Quotiens plures res una stipulatione comprehenduntur, si quidem promissor simpliciter respondeatdaturum se spoponderit, obligatio in his pro quibus spoponderituna vel quaedam videntur esse perfectae: singulas enim res stipulari et ad singulas respondere debemus. Alteri stipulari, ut supra dictum est, nemo potest: inventae sunt enim huiusmodi obligationes lii detur, nihil interest stipulatoris. plane si quis velit hoc facere, poenam stipulari nihil interest: poenam enim cum st
Abbreviated transcription (Latin):
a seio emisitꝙ ab alio emp¬
tus: utue legatum est. si de
fuo constat. ¶Longemag̾
legato falsa ca ñõ nocetur
nti cum ita quis drẽit. tito
qui ab sente me negocia in

Expanded text:
a Seio emi ’, sitque ab alio emptus, utile legatum est, si de servo constat. 3 Longe magis legato falsa causa non nocet. veluti cum ita quis dixerit: ‘ Titio, quia absente me negotia mea
Abbreviated transcription (Latin):
tem. cuiususus fauorabili¬
or est. ¶ post mortem quoꝙ¬
modo mutiłr legabaturaie¬
uti si quis ita dicat. cũ hr̃si¬
meus mortuus entdo lego¬
Item pridie qͣm hr̃s legatar¬
ius morietur. s simulimo¬
do ⁊ hoc correeimus. firmita

Expanded text:
tem, cuius usus favorabior est. Post mortem quomodo inutiliter legabaturuti si quis ita dicat: ‘ ceus mortuus erit, do legoitem ‘ pridie quam heres aus morietur ’. Sed simdo et hoc correxim
Abbreviated transcription (Latin):
mens rem dato ¶Incertis ã
ꝑsonis legatal fid̃ĩemissa
relicta ⁊ per errorem soluta
repeti no posse sacris constit¬
utõib cautum erat. ¶ Post
atur. est aut̃ alienus posth¬
uinus. qui natus intersuoͤ
hr̃e detestatoris futurus fut¬
nõ est Ideoꝙ ex einancipãto
filio conceptus nepos cͣxncꝰ
mendat̾one reheta cum in
nr̃o codice constituto posi¬
scit. ¶Tutor autem nec per
nr̃am constitutonẽ ĩ certus
dari debet. ¶Qacto iuditio
debet quis ꝑtutela suc posti¬
taticane¶ posthumꝰ intẽ
alienus brs istitui ⁊ aña po¬
terat⁊ nunc pot̾. isimuto¬
eius sit que iure nr̃o uxo esse
nõ potest. ¶Si quis mnoĩe
cognomĩe agnomine p̃no¬
nine legatarii erraũit test¬
ator.⁊ de ꝑsona constat ni¬
chominꝰ ualet legatum.Id̾
inhr dib ẜuatur. Et rectenõ¬
mina enim significandoꝵ
hominum gr̃a repta sunt.
qui si quoiz auo modointel¬
ligantur nicħ̃ interest. ¶hũ¬
ic ꝓxima ẽ illa uiris regula.
Et cõueĩenter. siita demon

Expanded text:
m rem dato. ’ incertis autem personis legata vel fideicommissa relicta et per errorem soluta repeti non posse, sacris constitutionibus cautum erat. Postumoatur: est autem alienus postumus qui natus inter suos heredes testatoris futurus non est: ideoque ex emancipato filio conceptus nepos extranemendatione derelicta, cum in nostro codice constitutio posiscit. tutor autem nec per nostram constitutionem incertus dari debet, quia certo iudicio debet quis pro tutela suae posteritati cavere. Postumus autem alienus heres institui et antea poterat et nunc poteseius sit quae iure nostra uxor esse non potest. Si quid in nomine cognomine praenomine legatarii erraverit testator, si de persona constat, nihilo minus valet legatum. idem in heredibus servatur: et recte; nomina enim significandorum hominum gratia reperta sunt, qui si quolibet alio modo intellegantur, nihil interest. Huic proxima est illa iuris regula, et convenienter si ita demon
Abbreviated transcription (Latin):
ri. nec quicqm proficeresi u¬
mo testatore de pot̾ate urlis
exierit.qr qd inutile foret le¬
gatum.si statim post fc̃m te¬
stam̃tum decessiss testator
musan quo tempedies le¬
gati cedit in pot̾ate ur̃dis ñ
sit exdiũso hr̃ de instituto E¬
uo qn dño recte etiam sine
condit̾e legatin. no dubitat᷑.
Nam ⁊si statim post fc̃m test¬
amentum decesẜit cestator ñ
tñapud eum. qui hẽs sit: di¬
es legati cederem telligitu.ẽ
þrditasa legato sepata sit.
⁊ possit ꝑ eum ẜuũ alius hr̃s
effici. si prĩqm iussu dm̃ ad¬
eat malt̾nis pot̾atem tnͣsla¬
tus .i ma̾umissꝰ .sͥ. ip̃e hr̃s ef̃¬
ficitur quib caiorutile est

Expanded text:
ri, nec quidquam proficere si vivo testatore de potestate heredis exierit, quia quod inutile foret legatum, si statim post factum testamentum decessisset testator,mus, an, quo tempore dies legati cedit, in potestate heredis non sit. Ex diverso herede instituto servo, quin domino recto etiam sine condicione legetur, non dubitatur. nam et si statim post factum testamentum decesserit testator, non tamen apud eum qui heres sit dies legati cedere intellegitur, cum hereditas a legato separata sit et possit per eum servum alius heres effici, si prius quam iussu domini adeat in alterius potestatem translatus sit, vel manumissus ipse heres efficitur: quibus c
Abbreviated transcription (Latin):
ram hẽmodõquitanta nob
contulit offerentes legem
qui magnam nob̃ pro eisre¬
pensationẽ dabit ammĩ ỹt¬
alia ꝓca sb̾iectorum salutis
sc̃uierimꝰ ꝓponatur constã¬

Expanded text:
 deo qui tanta nobis contulit offerentes legem, qui magnam nobis pro eis repensationem dabit, dum talia pro causa subiectorum salutis sanciverimus. Proponatur Consta
Abbreviated transcription (Latin):
ripiat ant̃ nuu ꝓuinciali¬
b cingłis molentos ntesi
aut forma. nisi fortesacra
nr̃a pͣgmatica forma octõe
pubũce forme procedens
exibiturbic qmpiam fieri
pcipiat ut ex lege hoc facia
hoc exmulta pte curaiumꝰ
psimis maioꝵ iudicum in
puincus applłom constitu¬
entes ⁊ ap̃islos magis ap
metur maximacuntate.
hanc dentes usticielegem

Expanded text:
ripiat autem nullus provincialibus cingulis violentos, nullo aut forma, nisi forte sacra nostra pragmatica forma occasione publicae causae procedens exhibitum hic quempiam fieri praecipiat, aut lex hoc faciat hoc ex multa parte curavimus, plurimos maiorum iudicum in provinciis appellationum constituentes, ut apud illos magis appinetur maxima civitate. Hanc dicantes iustitiae legem
Abbreviated transcription (Latin):
aut mifit. qm qm̃ acc᷑ator
aut desit. tunc abso lũceũ¬
qui exdampno eius medi
calũpniator ẽ cogat. sic er̃t
tempatores sic peccare cessa¬
bunt. sic nõ putabit᷑ potẽ¬
alere neclatet nos. qr fors¬
an. nec hoc sufficiet ad ꝓfec¬
tissimam cause medelam¬
ui cumindicantes potenci¬
orib magis qmnstiora i¬
ualẽtib ⁊ ad puincias ue¬
mentib p̃tent. s tam̃ no¬
uimꝰ psima miusticiaru
curata ab hac legis lation¬
e mag̾ant qnͣtumad nos
ẽ tm̃ totum erit sanatum
Ram qui u̾o ałr traclimns
cingła. ñ pͥnsuisiurand sub¬
ierint hoc accipientec iste
omĩbr inlicate et purasser¬
uate manus nõ puto pꝰ p̃sẽ¬
tem legẽ. alto quok egebrꝰ
angm̃to. s illiquõ inster
iudicent ad legem simul⁊

Expanded text:
aut miserit quempiam, accusator autem desit, tunc et absolvere reum et damna eius mederi calumniatorem cogat. Sic erunt temperati omnes, sic peccare cessabunt, sic non putabunt potenalere. Nec latet nos quia forsan neque hoc sufficiet ad perfectissimam causae medelam, cum iudicantes potentioribus magis quam iustiora volentibus et ad provincias venientibus praestent. Sed tamen novimus plurima iniustitiarum curata ab hac legislatione, magis autem, quantum ad nos est, totum erit sanatum. Nam qui non aliter tradimus cingula, nisi prius iusiurandum subierint haec accipientes iuste omnibus iudicare et puras servare manus, non puto post praesentem legem altero quolibet egebimus augmento, si illi quidem iuste iudicent ad l
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmaiori. sũmnmoricansa
si añ illequid munciet ille
uono orclinet. ⁊ statutumi
tñseat tempotamꝙͣ firme
agentem eum qui conuẽt᷑
um tͥbunal. et cãm examm¬
ans p̾sente eo qui conuenti¬
onẽ suscepit condempnet
obnoxius appuerit ⁊ siqdẽ
locuplex sit. ip̃e exigaturq̃
dec̃ta sũt. si ñ omims sit ꝙ
b̃t. aut si sufficiat mista ⁊¬
dempnatone tunc et deab¬
sentib reb compeleatur ui¬
ctoridampnimi hicsino nͣ¬
ip̃e appuerit qui dñm litti᷑
p̾sentare nssꝰ c̃. aut qui pro
eo legittime cogantur tunc
uocetur quid̾ legittima uo¬
ce nõ aut̾ obediens condẽp¬
nctin. et absens. ẜm scema
qd̾ appllatur hemoditiciu

Expanded text:
maiori sive in minori causa. Sin autem ille quidem nuntiet ille vero non ordinet, et statutum transeat tempus, tamquam firme agentem eum qui conventus uum tribunal et causam examinans praesente eo qui conventionem suscepit condemnet obnoxius apparuerit. Et si quidem locuples sit, ipse exigatur quae decreta sunt; si vero minus sit quod habet aut non sufficiat in ista condemnatione, tunc et de absentis rebus compleatur victori damnum huiusmoipse apparuerit qui dominum litis praesentare iussus est aut qui pro eo legitime cogantur, tunc vocetur quidem legitima voce, non autem oboediens condemnetur et absens secundum schema quod appellatur eremodicium
Abbreviated transcription (Latin):
sit ant alicui uen̾abilium
cris pͥnatis quen̾nto post sr̃¬
nũ honorem ẜcd̃o loco sunt
poĩta. nec aliquib mdici¬
bant inpotentatu poĩtis d¬
aut oĩo sb̃nos constitutisho¬
minib. s om̃s obecliant i¬
legib. et sb̃conbentes insti¬
cie sc̃ioni honorẽt eama per
omĩa hẽant forte nõ solu
insemet ip̃os respicientes. s
⁊̃ infuturas successiones et
scientes. qr nicħ̾ pene ĩ pene
insemet ip̃o man. s currit
natura sꝑ multas en oluenꝰ¬
tes imitatones quas n p̾m¬
lũmͦꝰ ⁊ imꝑatore seq̃nte deũ
hec gub̃nare mediocriterd
⁊ mansnete ualentes sin̾o
quisqmutatur aliquibus
sacris formis siue pͣgmati¬
eis sine alas detaliꝯnod̾am
sibi lagitis erunt oĩo infir¬
meuidicib maximã soluẽ¬
tib penam.si omĩo suscepe¬
ruit ⁊ si boc quid fit solum

Expanded text:
um cris privatis, quae merito post supernum honorem secundo loco sunt posita, nec si aliquibus iudicibus aut in potentatu positis aut omnino sub nos constitutis hominibus: sed omnes oboediant legi et succumbentes iustitiae sanctioni honorent eam et per omnia habeant fortem, non solum in semet ipsos respicientes, sed etiam in futuras successiones, et scientes quia nihil paene in semet ipso manet, sed currit natura semper multas evolvens mutationes, quas neque prolummodo et imperatore sequente deum haec gubernare mediocriter et mansuete valente. Si vero quisquam utatur aliquibus sacris formis sive pragmaticis sive aliis de tali quodam sibi largitis, erunt omnino infirmae, iudicibus maximam solventibus poenam, si omnino susceperint. Et non hoc quod fit solum
Abbreviated transcription (Latin):
enim ap̃predentes legisla
pure. et sicut nos illõ cõsid¬
auimus ut ultͣ t̾mmos litt¬
igare nõ queat. siue enmi
magna delicta sunt. sine ccͣ¬

Expanded text:
enim apud praecedentes legislatpure et sicut nos illud consideravimus, et ultra terminos litigare non quaerat. Sive enim magna delicta sint sive c
Abbreviated transcription (Latin):
a muna quaqͦ aliarimu
fiet et mebil horumquea
petent. Itaq nec fortituch¬
nemqueno ẽ cum isticia
tutem appellent sommer
siquis ab eanisticiam sõt¬
bat telictorum octio solũ¬
modono quoꝵdam boꝵ fiet
isintuentes contempnu
legemplacentideo eamd
corroborare. ⁊ adfortudr¬
em deducentem declucere
iuicauimus oporte płio
aticas formas ain precepta
iclicum. quidam alias ex
alus adinuenientes octoe
sui pagunt peccanlilicẽ
cas littigare simuilent. Ꝙ
enĩ inquol locomala pati
aut aliquod suoꝵ amittit
aut det̾minis terre littigat
ant deꝓprietate aut depos¬
sessione. aut de ypotreca.n
aut de alio quocumq mo
ualebit in alio loco ꝓbato¬
nes hoꝵ que ꝓtulit exibere
het enĩ agentes ostendentẽ¬
qr potenciam solam ⁊ fort¬
itudinem. itauiste credẽte
talia machinantir et ẜ hor¬
nes ipetͣnͣt tamqͣm upetuã
uirtutem bituros seconsi¬
dentes ⁊ nõ respiciunt adi
milia ⁊ decies milia exẽpla
qr secum tand̾ et ĩpsonis

Expanded text:
 unamquamque aliarum fiet nihil horum quae competent. Itaque nec fortitudinem quae non est cum iustitia tutem appellet solum; et si quis ab ea iustitiam subtrahat, delictorum occasio solummodo, non quorumdam bonorum is intuentes contemni lege placenti deo eam corroborare et ad fortitudinem decentem deducere iudicavimus oporaticas formas alii praecepta iudicum quidam alias ex aliis adinvenientes occasiones sibi peragunt peccandi quidem eas litigare simulent. Qui enim in quolibet loco male patitur aut aliquid suorum amittit aut de terminis terrae litigat aut de proprietate aut de possessione aut de hypotheca aut de alio quocumque, quomodo valebit in alio loco probationes horum quae pertulit exhibere? haec enim agentes ostendentesque potentiam solam et fortitudinem, ita iuste credentes talia machinantur, et haec homines perpetrant tamquam perpetuam virtutem habituros se confidentes, et non respiciunt ad multa et decies milies exempla, quia sero tandem et in personis
Abbreviated transcription (Latin):
stituens sim baut̃ quod pre¬
t̾ut currens. Ecitote g̾ om̃s
sb̃iecti quos denss i nris pg¬
omnẽ uob̾ cautelam cõfer¬
entes ⁊nzitiñe fatigabim¬
mi longiore. n aduersus
maximos lacrimabitis n
uos culpabitis tamqm hec
non corrigentes. s unusqͥs¬
qr de prorimo respiciens pe¬
nam inquib forte dampn¬
ificat᷑. aut ledetu. et hanccu¬
⁊ bonam landabit deum q
ħ̾ nos sc̃ire bene ⁊ iuste illu¬
minanit. ¶Srgͣ penatalia
cõmittentib aut suscipien¬
tib indicib. et cinglĩ cãus

Expanded text:
stituens, simul autem quod praeteriit curans. Scitote igitur omnes subiecti, quos deus et nostris progomnem vobis cautelam conferentes, et neque itinere fatigabimini longiore neque adversus maximos lacrimabitis neque nos culpabitis tamquam haec non corrigentes, sed unusquisque de proximo respiciens poenam in quibus forte damnificabitur aut laedetur, et hanc cuet bonum laudabit deum, qui haec nos sancire bene et iuste illuminavit. Sit ergo poena talia committentibus aut suscipientibus iudicibus et cinguli casus
Abbreviated transcription (Latin):
dicamus domestice galine
hunc cogi ũ in qua auferet᷑
expensas pati qm̃ rei estĩatõ¬
ẽ aut mopiam eis ingemi¬
scentem fe̾re¶Hinc nobis
multitudo płima ẽ int̾peli¬
entium cotidie et crebro. ĩ
talib cãis inquietanturi
paruaruarum gr̃a octionũ
⁊ ip̃i multas sustinentes in¬
portumtates etindentes pli¬
mam quid̃ multitudĩemi
uiroꝵ psimamq młierũ ex
propriis locis agitatas⁊ ad
hanc uenientes felicissimã
ciutatẽ quorum płim et
mendicantes. et aficti ħ
agunt in t̾dum quoq hic i¬

Expanded text:
dicamus domesticae gallinae, hunc cogi non in qua aufertur expensas pati quam rei aestimationem, aut inopiam ingemiscentem ferre? Hinc nobis multitudo plurima est interpellantium cotidie, et crebro in talibus causis inquietamur parvarum gratia occasionum, et ipsi multas sustinentes importunitates et videntes plurimam quidem multitudinem virorum plurimamque mulierum ex propriis locis agitatas et ad hanc venientes felicissimam civitatem, quorum plurimi etiam mendicantes et afflicti hoc agunt, interdum quoque hic
Abbreviated transcription (Latin):
cie spacium ⁊ scd̃m iegẽ con¬
munẽ antiquitus poitami
inlucias acciapientẽ min¬
ciare que de his gesta suntal
mansionib inmectio uum¬
ciarum constitutis .iiiͬi. en
menstum dare mdncias. si

Expanded text:
ciae spatium et secundum legem communem antiquitus positam indutias accipientem nuntiare quae de his gesta sunt ilmansionibus in medio provinciarum constitutis, quattuor ei mensium dare indutias; si
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ⁊ scripturam ẽẽ siopus
fu̾nit ex amina tonẽ ꝓninci¬
arlem ꝓp̃ facilem ꝓbatione¬
qr suic inparuo quispiam si¬
militer delinquat. siuemaiꝰ
ad ħ peccatum fiat qua le bo¬
num ẽ. si nec inpuusuire po¬
titur. s expectetuenire in exͣ¬
aut infirmitatem suam cõ¬
uenire pot̾at compet̃ qui.n.

Expanded text:
et scripturam, si opus fuerit, et examinationem provincialem propter facilem probationem; sive in parvo quispiam similiter delinquat, sive maius adhuc peccatum fiat, quale est si nec in parvis iure potiatur, sed expectet venire in extaut infirmitatem suam convenire poterat competenter. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
icia sobolem est secuta⁊ non
pot̾atib utentes hec forsan
ccͣ eos qui ex eis ꝓcreantur a¬
gunt. non ead potencia seꝙ̃¬
te sobolem que illos heccon

Expanded text:
itia sobolem est secuta, et npotestatibus utentes, hoc forsan contra eos qui ex eis procreantur agunt, non eadem potentia sequente sobolem quae illos. Caput
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmoditatẽ inclientelam su¬
am suscepisse collatores det
fortune facultatũ suarum
amissione plectẽtur cadem¬
qr plpena multandis bus ⁊
qu int̾cedentes mĩst̾uu su¬

Expanded text:
moditatem in clientelam suam suscepisse collatores detefortunae facultatum suarum amissione plectentur: eadem poena multandis etiam his, qui intercedentes ministerium su
Abbreviated transcription (Latin):
aut adiectionem. ant ĩno¬
nationẽ in posterũ sustiñe
qm̃ nimis ab surdum ẽ eos
qui nob ortantib fundosł
opes atqr egenos magno la¬
bore mipenso ant exauctoi
pr̃imomo iux fortemeliora¬
repotuerint. ut pote deceptoᷤᷤ
mopmatũ honꝰ susciperei
illd̾q uelut quadam tͥcum¬
nentione deposciꝙ si sedatoͣ

Expanded text:
aut adiectionem aut innovationem in posterum sustinere, quoniam nimis absurdum est eos, qui nobis hortantibus fundus inopes atque egenos magno labore impenso aut exhausto patrimonio vix forte meliorare potuerint, utpote deceptos inopinatum onus suscipere illudque velut quadam circumventione deposci, quod
Abbreviated transcription (Latin):
çipimꝰ ut bñ nob̾ ⁊ que fa¬
cile deducant᷑ ignib seuli¬
quescat ferrimaties prebeã
quo ꝓmpcius adempta fra¬
udib facultateb ꝯmodo. pił¬

Expanded text:
cipimus, ut venae nobilis et quae facile deducatur ignibus seu liquescat ferri materies praebeatur, quo promptius adempta fraudibus facultate commodo p
Abbreviated transcription (Latin):
itas tualitt̾as ad eminẽtiss¬
uniam iubemꝰ dirigi p̃fectu¬
ram ⁊ num̾um ei armoꝵ et
ex quo loco tnͣfferenda sit d¬
it bendis angariis ꝓnum̃o eo

Expanded text:
itas tua litteras ad eminentissimam iubeat dirigi praefecturam et numerum ei armorum et ex quo loco transferenda sunt ibendis angariis pro numero eo
Abbreviated transcription (Latin):
ius quarto gradu sint. cu¬
uisenim fuiam uxoremdu¬
cẽ nõ l eius n neptem ꝑm¬
ittitur. ¶ Eius uo mulnis fi
nõ uideris impediri uxorem
ducẽ qr neq nacurali neq c¬
nuluure cibiconũgitur.
eri uł fr̃is etrsororis iũgi pꝰ¬
sunt. ¶tem amuitanilicet
adoptinam uxorem duc̃e
nõ ucet. ¶Item mat̾teramq
a ꝑentum loco hẽtur quarõ¬
ne uerum ẽ magnaniquor
muittam ⁊ materterammn
si ad hucnurꝰ est id est si ad¬
huc npta est filio tuo alia
rõneuxorem eam duce̾ ñ p̃¬
sis qr eadem duob npta eẽ
nõ potest. Item si ad huc pri¬
uxorem duc̃e qr matris loco
sunt qd̾ ⁊ ip̃m dissolutadem̃
affinicate ꝓcedit. alioquin
duobꝰ nuptaẽe nõ pot̾. Ite
sadhuc socro est idest siad¬
huc filia ei̾t tibimipta ẽ. so
impediuntur npcie. qr du¬
asuxores hr̃e nõ possis¶Ma¬
riti tñ filus exalia uxoreet

Expanded text:
is quarto gradu sint. cuius enim filiam uxorem ducere non licet, eius neque neptem permittitur. eius vero mulieris non videris impediri uxorem ducere, quia neque naturali neque civili iure tibi coniungitur. eri vel fratris et sororis iungi possunt. Item amitam licet adoptivam uxorem ducere non licet, item materteram, quia parentum loco habentur. qua ratione verum est, magnam quoque amitam et materteram masi adhuc nurus est, id est si adhuc nupta est filio tuo, alia ratione uxorem eam ducere non poteris, quia eadem duobus nupta esse non potest: item si adhuc priuxorem ducere, quia matris loco sunt. quod et ipsum dissoluta demum adfinitate procedit: alioquin duobus nupta esse non potest: item si adhuc socrus est id est si adhuc filia eius tibi nupta est, ideo impediuntur nuptiae, quia duas uxores habere non possis. Mariti tamen filius ex alia uxore et