comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia non sum sicut ceteri
homines. raptores. iniusti
adult̃ uelut ⁊̃ hͥ publicanꝰ.
Quatuor sunt species qͥ¬
b omnis tumor arrogan¬
tium demonstratur:cum
bonum aut a semetipsis¬
se habere estimant. aut sioi
datum de suꝑ credunt. aut¬
ꝓ suis se hoc accepisse m̃r¬
tes putant. aut certe cũ
iactant se habere qd̃ nos
habent. aut despectis çete¬
ris singularit̃ uideri appe¬
tunt habere qd̃ habent.
Qua phariseus iste iactã¬
tie peste laborasse dep̾hen¬
ditur. qui idcirco de tem¬
plo absq iustificatione
descendit. qr bonoꝵ oꝑum
merita sibi quasi singła¬
riter tribuens. oranti pu¬
li animalib scribit . ce
totum corpus plenum ocu¬
lis incircuitu ip̃orum qua¬
tuor. Corpora quippe anima¬
lium plena oculis describũ¬
tur: qr scõrum actio ab oĩ
parte circum specta est. bo¬
na desiderabilit̃ prouidens:
mala sollerter cauens.D
nos sepe dum aliis rebus
intendimus. fit ut alia
negligamus. & ubi negli¬
gimus. ibi ꝓculdubio
oculum non habemus.

Expanded text:
um sicut caeteri hominum, raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic publicanus. Quatuor sunt species quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, cum bonum aut a semetipsis habere se aestimant, aut si sibi datum desuper credunt, pro suis se hoc accepisse meritis putant; aut certe cum jactant se habere quod non habent; aut despectis caeteris, singulariter videri appetunt habere quod habent. Quia Pharisaeus istae jactantiae peste laborasse deprehenditur, qui idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, oranti puli animalibus scribit: Et totum corpus plenum oculis, in circuitu ipsorum quatuor . Corpora quippe animalium idcirco plena oculis describuntur, quia sanctorum actio ab omni parte circumspecta est, bona desiderabiliter providens, mala solerter cavens. Sed nos saepe dum aliis rebus intendimus, fit ut alia negligamus; et ubi negligimus, ibi procul dubio oculum non habemus.
Abbreviated transcription (Latin):
deficẽ docebat. ita conciusit.
ut diceret ueniente iudice
difficile fidem in terra rep¬
perientam. ne quis sibi
forte de suꝑ uatua fidei co¬
gitatione uel etiam confeᷤ¬
sione blandiretur. Mox
altera uĩcta parabola di¬
ligentius ostendit a deo
fidei non uerba exaiminan¬
da s opera: inter que nimi¬
rum opera maxime regnat
humilitas. Unde &e supra
cum fidem grano sinapis.
minuto quidem l ex con¬
tritione fragranti compa¬
raret: quasi exponendo sub¬
iunxit. Cum feceritis om.¬
nia que precepta sunt uo¬
bis: dicite serui inutiles
sumus. Cui contra superbi.
cum nequaquam omnia
s modicum quid eorum qͦ
precepta sunt faciant. non
solum mox de sua iusticia
presumunt: s &e infirmos
quosq despiciunt. atq id̃õ
quasi fide uacui cum ora¬
uerint non exaudiuntur.
Duo homines ascenderunt
in templum: ut orarent.
Unus phariseus ce alter
publicanus. Publicanus
humilit̾ orãs ad illa p̃fate
dictum est. Deus autem ñ¬
faciet uindictam electorũ

Expanded text:
deficere docebat, ita conclusit, ut diceret, veniente judice, difficile fidem in terra reperiendam, ne quis sibi forte de supervacua fidei cognitione, vel etiam confessione blandiretur, mox altera juncta parabola diligentius ostendit a Deo fidei non verba examinanda, sed opera: inter quae nimirum opera maxime regnat humilitas. Unde et supra cum fidem grano sinapis minuto quidem, sed ex contritione flagranti compararet, quasi exponendo subjunxit: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite, Servi inutiles sumus . Cui contra superbi cum nequaquam omnia, sed modicum quid eorum quae praecepta sunt faciant, non solum mox de sua justitia praesumunt, sed et infirmos quosque despiciunt, atque ideo quasi fide vacui, cum oraverint, non exaudiuntur. Duo homines ascenderunt in templum ut orarent: unus Pharisaeus, et alter publicanus. Publicanus humiliter orans, ad illa praefatae dicitur, Deus autem faciet vindictam electorum
Abbreviated transcription (Latin):
ea uidelicet ꝓ uisione.
ut dum quilibet pon¬
tificum uita decederet.
quicumq in eius par¬
te optimus putaretur.
ei in pontificatum succe¬
deret. Quas uidelicet ꝑ¬
des taliter ordinauit:
ut singuli pontifices cũ
subiectis sibi sacerdoti¬
rent dies . hoc est a sab
sacerdotali essent̾ equa
qui dignior uideretur spe¬
ciali reuerentia ac potes¬
tate preminens: summi
sacerdotis nomen haberet.
Qui autem ordo parti¬
um earumdem seruari
deberet: missa coram da¬
uid rege. & principib fa¬
miliarum sacerdotaliũ
& leurticarum sorte que¬
rebatur. In quarum distͥ¬
butione sortium abia
octauo loco positus in

Expanded text:
ea videlicet provisione ea videlicet provisione ut dum quilibet pontificum vita decederet, quicunque in ejus parte optimus putaretur, ei in pontificatu succederet. Quas videlicet partes taliter ordinavit ut singuli pontifices cum subjectis sibi sacerdoti dies, hoc est a sabbsacerdotali essent aequalqui dignior videretur, speciali reverentia ac potestate praeeminens, summi sacerdotis nomen haberet. Qui autem ordo partium earumdem servari deberet, missa coram David rege et principibus familiarum sacerdotalium, et Levitarum sorte quaerebatur. In quarum distbutione sortium etiam Abia,octavo loco positus in
Abbreviated transcription (Latin):
dere desiderasset. dominus
autem magis hoc ꝑ filiũ
eius salomonem uellet ĩ¬
pleri: nichilominus ipse
dauid omnia que ad fu¬
turam eiusdem templi
constructionem uel reue¬
rentiam ꝑtinerent: soui¬
citus p̃parare curauit. Uñ
etiam cantores statuit. qͥ
tempore sacrificii cotidie
psalmos cum melodia
ꝑsonarent. atq animoz
populi circumstantis ad
memoriam amoremq ce¬
lestium. non solum sub¬
limitate uerborum que
dicebantur: s etiam sua¬
uitate sonorum qua du¬
cebantur erigerent. Uo¬
.lensq ut crescente cuttu
& magnificentia templi.
decus quoq minisfii illi
ce ministrantium cresce¬
ret cetus: conuocaurt om¬
nem ꝓgeniem filiorum
aaron. & eos uidelicet qui
de elearar. & illos qui de
thamar styrpe descenderãt
dirsit q hos in partes
iuiginti quatuor. Ac de hiᷤ
singłis singulos pontifi¬
ces eligens: ceteros qui
in partib erant sacerdo¬
tu minoris. qui nunc
presbiteratus uocatur:
officio fungi precepit.

Expanded text:
dere desiderasset, Dominus dere desiderasset, Dominus autem magis hoc per filium ejus Salomonem vellet impleri, nihilominus ipse David omnia quae ad futuram ejusdem templi constructionem vel reverentiam pertinerent, sollicitus praeparare curavit. Unde etiam cantores statuit qui tempore sacrificii quotidie psalmos cum melodia resonarent, atque animos populi circumstantis ad memoriam amoremque coelestium, non solum sublimitate verborum quae dicebantur, sed etiam suavitate sonorum qua dicebantur, erigerent. Volensque ut crescente cultu et magnificentia templi, decus quoque ministerii illius et ministrantium cresceret coetus, convocavit omnem progeniem filiorum Aaron, et eos videlicet qui de Eleazar, et illos qui de Ithamar stirpe descenderant, divisitque hos in partes viginti quatuor, ac de his singulis singulos pontifices eligens, caeteros qui in partibus erant sacerdotii minoris, qui nunc presbyteratus vocatur, officio fungi praecepit,
Abbreviated transcription (Latin):
Retulit longam so¬
litiidinis sitim & esu¬
riem continuis hostiaꝵ
sollempnus. Pilis came¬
lorum & cinctui zone
pellicie: auro textas pon¬
tificum post posuit stolaᷤ.
Ut quid hec fratres mei. n
ut his qui merito iusticie
perfectioris. auctoritatem
sibi predicandi adsciuerat.
ip̃e etiam neglectu pat̾ni
indubius melioris ponti¬
ficatus preco & precursor
existeret: Si uero fr̃nita¬
tem ur̃am audire delectat.
qui sit abia de cuiꝰ uice
zacharias genus duxisse
perhibetur. Hic temporibꝰ
dauid regis summꝰ erat
sacerdos. Si quidem iuben¬
te domino ꝑ moysen: pri¬
mo unus in lege ponti¬
fex aaron est constitutꝰ.
post cuius mortem. elea¬
zar filius eius sacerdotiũ
suscepit. Et hoc quoq mor¬
tuo. finees filius eius sa¬
cerdotii successor extitit.
Q sic usq ad tempora
dauid ꝑ annos circiter
quadringentos septua¬
ginta. unus post unum
extitere pontificatus he¬
redes. At uͦ dauid cũ mag¬
no feruens studio religi¬
onis templum uomino cõ¬

Expanded text:
etulit longam solitudinis sitim et esuriem continuis hostiarum solemniis, pilis camelorum et cinctui zonae pelliceae, auro textas pontificum postposuit stolas. Ut quid enim haec, fratres mei, nisi ut is qui merito justitiae perfectioris auctoritatem sibi praedicandi asciverat, ipse etiam neglecto ordine non dubie melioris pontificatus praeco et praecursor existeret? Si vero fraternitatem vestram audire delectat quis sit Abia, de cujus vice Zacharias genus duxisse perhibetur, hic temporibus David regis summus erat sacerdos. Siquidem jubente Domino per Moysen, primo unus in lege pontifex Aaron est constitutus, post cujus mortem Eleazar filius ejus sacerdotium suscepit. Et hoc quoque mortuo, Phinees filius ejus sacerdotii successor exstitit, et sic usque ad tempora David per annos circiter quadringentos septuaginta, unus post unum exstitere pontificatus haeredes. At vero David cum magno fervens studio religionis templum Domino con
Abbreviated transcription (Latin):
ominus ac redemptor
nr̃ ꝑ euangelium su¬
um aliquando uerbis ioqͥ¬
bus:aliquando autem hoc
uerbis quod reb. Duas et¬
enim res ex euangelio frĩs
audistis: ficulneam infru¬
ctuosam & mulierem cur¬
uam: & utriq rei est. pie¬
tas impensa. Iilud autem
dixit ꝑ similitudinem: is¬
tud per exhibitionem egit.
S hoc significat ficulnea
infructuosa: quod mulier
inclinata. Et hoc ficulnea
reseruata: qd̃ mulier erec¬
ta. Dominus uinee tercio
uenit ad ficulneam: ⁊ fru¬
ctum minime inuenit.Q
mulier que erecta est: de¬
cem & octo annis fuerat
curua. Hoc autem decem
&& octo annorum numero
signatur: quod tertio dñs
culneam uenisse ꝑhibetur
Quia gͥ premittendo sũ¬
matim tota ꝑstrinximus.

Expanded text:
ominus et Redemptor noster per Evangelium suum aliquando verbis,bus; aliquando autem hoc verbis quod rebus. Duas etenim res ex Evangelio, fratres, audistis, ficulneam infructuosam, et mulierem curvam, et utrique rei est pietas impensa. Illud autem dixit per similitudinem, istud egit per exhibitionem. Sed hoc significat ficulnea infructuosa quod mulier inclinata, et hoc ficulnea reservata quod mulier erecta. Dominus vineae tertio venit ad ficulneam, et fructum minime invenit, et mulier quae erecta est decem et octo annis fuerat curva. Hoc autem decem et octo annorum numero signatur, quod tertio dominus uctuosam venisse perhibetur. Quia ergo praemittendo summatim tota perstrinxim
Abbreviated transcription (Latin):
est peccator: nutriendus
est ꝓximus. Cum uero iã
ꝑpenitentiam ꝑcutit ipse
quod fecit: iam nr̃ proxi¬
mus peccator non est. Qͥa
cum se dei iusticia contra
se erigit in se punit. qd̃
iusticia diuina reprehen¬
ditS iam iste suꝑbus
& arrogans qua sententia
conuincatur audiamus.
De duob quippe ei uebito¬
rib paradigma opponi¬
tur. Quorum unꝰ plus:
Alius minus debet. Utro¬
rumq debito dimisso qͥs
amplius largitorem de¬
biti diligat interrogatur.
Quib uerbis ꝓtinus ille
respondit. Ille plus dili¬
git: cui plus dimitirtur.
Qua in re notandum ẽ:
qr dum sua sententia
phariseus conuincitur:
quasi freneticus funem
portat ex quo ligetur. E¬
numerantur gͥ bona pec¬
catricis enumerantur ma¬
la falsi iusti : cum dicit᷑
Intraui in domum tuã:
aquam pedib meis nos
dedisti. Hec autem lacͥmiᷤᷤ
rigauit pedes meos: & ca¬

Expanded text:
est 1595 peccator, nutriendus est 1595 peccator, nutriendus est proximus. Cum vero jam per poenitentiam percutit ipse quod fecit, jam noster proximus peccator non est, quia cum Dei se justitia contra se dirigit, et hoc in se punit, quod justitia divina reprehendit. 4. Sed jam iste superbus et arrogans qua sententia convincatur audiamus. De duobus quippe ei debitoribus paradigma opponitur, quorum unus minus, et alius amplius debet; utrorumque debito dimisso, quis amplius largitorem debiti diligat, interrogatur. Quibus verbis protinus ille respondit: Ille plus diligit cui plus dimittitur. Qua in re notandum est quia dum sua sententia Pharisaeus convincitur, quasi phreneticus funem portat ex quo ligetur. Enumerantur ei bona peccatricis, enumerantur mala falsi justi, cum dicitur: Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti; haec autem lacrymis rigavit pedes meos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt ignorabat. S int̾ hec
nos gemitus cogit quosdã
nr̃i ordinis uiros intueri.
qui sacerdotali officio pre¬
diti. si quid fortasse iuste
exterius uel denint̃ gerun
ꝓtinus subiectos despieait
& pecc̃ores quosq in ple¬
be positos dedignantur
eisq comꝑati culꝑam suã
confitentib nolunt. ac ue¬
luit pharisei more a pecca¬
trice muliere tangi despici¬
unt. Que ꝓfecto mulier
si ad pharisei pedes uenis¬
set: nimirum calcib re-¬
pulsa discederet: inquina¬
ri enim se pecc̃o alieno cre¬
deret. Quia hunc uera sua¬
iusticia non replebat. Uñ
pecc̃ores quosq conspicimꝰ.
nosmeripsos prius in illoꝵ
calamitate defleamus: qr
fortasse in similibz aut lap¬
si sumus. aut labi possu¬
mus: si laysi non sumus.
Et si censura magisterii debet
semꝑ uirtute discipline ui¬
tia ꝑsequi: oportet. tam̃
ut sollicite discernamus.
quia districtionem debemꝰ
uitiis compassionem na¬
ture.Si enim feriendus

Expanded text:
esset, ignorabat. Sed inter haec esset, ignorabat. Sed inter haec nos gemitus cogit quosdam nostri ordinis viros intueri, qui, sacerdotali officio praediti, si quid fortasse juste exterius vel tenuiter egerint, protinus subjectos despiciunt, et peccatores quosque in plebe positos dedignantur, eisque compati culpam suam confitentibus nolunt, ac, velut Pharisaei more a peccatrice muliere tangi despiciunt. Quae profecto mulier si ad Pharisaei pedes venisset, nimirum calcibus repulsa discederet. Inquinari enim se alieno peccato crederet. Sed quia hunc vera justitia non replebat, de apeccatores quosque conspicimus, nosmetipsos prius in illorum calamitate defleamus, quia fortasse in similibus aut lapsi sumus, aut labi possumus, si lapsi non sumus. Et si censura magisterii debet semper virtute disciplinae vitia persequi, oportet tamen ut sollicite discernamus quia districtionem debemus vitiis, compassionem naturae. Si enim feriendus
Abbreviated transcription (Latin):
toris sui uestigia figebat.
Quot gͦ in se habuit ob¬
lectamenta: tot de se iN¬
uenit holocausta. Coñtit
numerum criminum. irt
totum seruiret deo in pe-¬
nitentia quiequid ex se de¬
um contempserat in cul¬
pei. D hoc phariseus intu¬
ens despicit. & non solum
uenientem peccatricẽ mu¬
lierem. s etiam suscipientẽ
dominum reprehendit di¬
cens intra se. Hic si esset
ꝓpħa sciret utiq que ⁊ qͣ¬
Ecce phariseus ueraciter
apd̃ se superb & fallaciter
iustus. egram reprehendit
de egritudine medicum de
subuentione. Qui ⁊ ip̃e qͦq
de elationiᷤ uulnere egro¬
tabat: ce ignorabat. Inter
duos autem egros medicꝰ
aderat. s unus eger in fe¬
bre integrum sensum te¬
nebat: atter uero in febre
carnis. & sensum ꝑdid̾at
mentis: Iua quippe flebat
qd̃ fecerat. phariseus autẽ
falsa iustitia elatus uim
sue inualitudinis exagge¬
rat. In egritudine gͦ & sen¬
sum ꝑdiderat. qui hoc ip¬
sum quoq a salitte longe

Expanded text:
toris sui vestigia figebat. toris sui vestigia figebat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Convertit numerum criminum, ut totum serviret Deo in poenitentia, quidquid ex se Deum contempserat in culpa. 3. Sed hoc Pharisaeus intuens despicit, et non solum venientem peccatricem mulierem, sed etiam suscipientem Dominum reprehendit, dicebat intra se: “Hic si esset propheta, sciret utique qEcce phariseus ueraciter apud se superbus et fallaciter iustus; de aegritudine, medicum de subventione, qui ipse quoque de elationis vulnere aegrotabat, et ignorabat. Inter duos autem aegros medicus aderat; sed unus aeger in febre integrum sensum tenebat, alter vero in febre carnis et sensum perdiderat mentis. Illa quippe flebat quod fecerat; Pharisaeus autem de falsa justitia elatus, vim suae invaletudinis exaggerabat. In aegritudine ergo et sensum perdiderat, qui hoc ipsum quoque, quod a salute longe
Abbreviated transcription (Latin):
cundaretur foras. Quid giti
miramur fres: mariam ue¬
nientem. an dominum sus¬
cipientem:Suscipientem
dicam an trahentem:Me¬
lius trahentem: & suscipi¬
entem. Quĩa nimirum ip
intus. qui ꝑ mansuetires¬
nem suscepit foras. Lc .ii.¬
Sed iam textum sancti
euangelii ꝑcurrentes ip¬
sum quoq ordinem quo
uenerat sananda uideãmꝰ.
Attulit alahacestrum un¬
guenti. & stans retro secus
pedes eius. lacrimis cepit ri
gare pedes eius. & capillis
capitis sui tergebat. & os¬
culabatur pedes eius. & un¬
guento ungebat. Liquet
frẽs quod illicitis actib
prius mulier intenta. un¬
guentum sibi ꝓ ooore su¬
auitatis carni aohibuit
Quod gͦ tuirpiter exhibi¬
erat: hoc iam deo lauda¬
biliter offerebat. Oculrs
terrena concupierat. s hos
iam per penitentiam con¬
terens flebat. Capillos ad
compositionem uultu
exhibiierat:s iam capil¬
lis lacrimas tergebat.Ore
suꝑba dixerat: s pedes uo¬
mini osculans. hoc in redẽp¬

Expanded text:
cundaretur foris. Quid ergo cundaretur foris. Quid ergo miramur, fratres, Mariam venientem, an Dominum suscipientem? Suscipientem dicam, an trahentem? dicam melius, trahentem et suscipientem, quia nimirum ipsintus, qui per mansuetudinem suscepit foris. Sed jam textum sancti Evangelii percurrentes, ipsum quoque ordinem quo venerit sananda, videamus. 2. Attulit alabastrum unguenti, et stans retro secus pedegare pedes ejus, et capillis capitis sui tergebat, et osculabatur pedes ejus, et unguento ungebat. Liquet, fratres, quod illicitis actibus prius mulier intenta unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed jam capillis lacrymas tergebat. Ore superba dixerat, sed pedes Domini osculans, hoc in Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
ugitanti michi de marie
penitentia. fiere magis
liort quam aliquid dicere.
Cuius enim uel saxeum
pectus. ille huius peccatri¬
cis lacrime: ad exemplum
penitendi non emolliant:
Considerauit namqͣ quid
fecit. & noluit moderari ꝙͥ¬
⁊ faceret.Suꝑ conuiuantes
ingressa est.non iussa ue¬
nit: int̾ epulas lacrimas
obtulit. Dicite quo uolore
ardet. que fiere & int̾ epu¬
las non erubescit:Hanc
uͦ quam lucas peccatricẽ
mulierem: iohannes ma¬
riam nominat:illam ẽẽ.
mariam credimus. de qͣ
marcus septem demonia
eiecta fuisse testatur. Et
quid septem demonia. nͥ
uniuersa uitia designant:
Qͥa eñ seꝑtem dieb omne
tempus comp̃henditur. re¬
cte septenario nuimero uni¬
uersitas figuratur. Septem
E demonia maria habuit:
que uniuersis uitiis plena
fuit. S ecce qr turpitudimꝰ
sue maculas aspexit: lauã¬
dei ad fontem misecłie cucͣu
rit. conuiuantes non eru¬
buit. Nam qr semet ipsam
grauiter erubescebat intus:
nichil ẽẽ credidit: qd̃ uere¬

Expanded text:
gitanti mihi de Mariae poenitentia, flere magis libet quam aliquid dicere. Cujus enim vel saxeum pectus illae hujus peccatricis lacrymae ad exemplum poenitendi non emolliant? Consideravit namque quid fecit, et noluit moderari quid faceret. Super convivantes ingressa est, non nit, inter epulas lacrymas obtulit. Discite quo dolore ardet, quae flere et inter epulas non erubescit. Hanc vero quam Lucas peccatricem mulierem, 1593 Joannes Mariam nominat, illam esse Mariam credimus de qua Marcus septem daemonia ejecta fuisse testatur. Et quid per septem daemonia, nisi universa vitia designantur? Quia enim septem diebus omne tempus comprehenditur, recte septenario numero universitas figuratur. Septem ergo daemonia Maria habuit, quae universis vitiis plena fuit. Sed ecce quia turpitudinis suae maculas aspexit, lavanda ad fontem misericordiae cucu convivantes non erubuit. Nam quia semetipsam graviter erubescebat intus, nihil esse credidit quod vere
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo intraui ñ cessauit
osculan pedes meos.Oieo
caput meum ñ iinxisti:
do pedes meos. Post enu¬
merationem uero. subin¬
fertur sententia. Propter
qd̃ dico tͥ: remittuntur
ei peccata multa. quia di¬
lexit multum. Quid fr̃s
mei ẽẽ dilectionem credi-¬
mus nisi ignem: Et qͥo
culpam nisi rubiginem:
Unde nunc dr̃. Remittũ¬
tur ei pectata multa: qr
dilexit muitum. Ac si a¬
perte diceretur. Incendit
plene pectati rubiginem.
quia ardet ualide ꝑ amori
ignem.Tanto namq ã¬
plius peccati rubigo con¬
sumitur: quanto pecc̃oris
cor magno caritatis ig¬
ne concrematur: Sabbati¬

Expanded text:
o intravit, non cessavit osculari pedes meos. Oleo caput meum non unxisti; it pedes meos. Post enumerationem vero subinfertur sententia: Propter quod dico tibi: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Quid, fratres mei, esse dilectionem credimus, nisi ignem? et quid culpam, nisi rubiginem? Unde nunc dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum. Ac si aperte diceretur: Incendit plene peccati rubiginem, quia ardet valide per amoris ignem. Tanto namque amplius peccati rubigo consumitur, quanto peccatoris cor magno charitatis igne concrematur.
Abbreviated transcription (Latin):
contrarius uentus. labo¬
res sc̃e eccl̾ie uarios desig¬
nat: que int̾ undas idest¬
ptationes ad quietem pa¬
trie celestis quasi ad fidã
littoris stationẽ ꝑuenire

Expanded text:
contrarius eis ventus, labores sanctae Ecclesiae varios designat, quae inter undas saspirituum ad quietem patriae coelestis quasi ad fidam littoris stationem pervenire
Abbreviated transcription (Latin):
tissimus. unde ac
um posset torqui
rem. Omnẽ igit᷑ eccł̃ie
censum: cuncta sacri ua¬
sa ministerii. ne ea sacri¬
legus macularet aspec¬
tus: conuocatis inopum
turbis pia erogatione di¬
stribuit. futurũs martyr
ut retributione celesti. pa-¬
rit̃ & mercẽde sui sangͥ¬
nis ⁊ tãte libertatis pre¬
mio ditaretur: non du¬
bitans & in semetipso
se fidem xp̃o suo. & eccle¬
siasticas opes in paupe¬
rib seruaturum.
ropt̃ qd̃ ꝓtinus ad
tribunal rapitur impi¬
orum. uir simplicitate
innocens. uirtute fortis¬
simus. nichii secum au¬
ud defere s cundicanti ꝙͣ¬

Expanded text:
ntissimus, unde acrius suum posset torquere tortorem. Omnem igitur Ecclesiae censum, cunctaque sacri vasa ministerii, ne ea sacrilegus macularet aspectus, convocatis inopum turbis, pia erogatione distribuit, ut futurus martyr in retributione coelesti pariter, et mercede sui sanguinis, et tantae liberalitatis praemio ditaretur, non dubitans et in semetipso 241 se fidem Christo suo, et ecclesiasticas opes in pauperibus servaturum. Propter quod protinus ad tribunal rapitur impiorum vir simplicitate innocens, virtute fortissimus; nihil sane aliud deferens judicanti
Abbreviated transcription (Latin):
am cum idem lauren¬
tius passionem pat̾nam.
ut puissimus filius in cõ¬
solabili merore defleret:
ti edocente. futura dinos¬
tens: ait illi. Depone om¬
nem fili de mea morte
tristiciam. nec enim diu
mea te contristabit absẽ¬
tia. post triduum me se¬
queris.Quo responso mes
deuota. ꝑcepto. indubita¬
tam suscipiens. optimo
omnib curat. quam irt
auaricia ꝑsequentis. que
de morte scõrum cont¬
stabat eccliam: de p

Expanded text:
am cum idem Laurentius passionem paternam, ut piissimus filius inconsolabili moerore defleret, itus edocente, futura dignoscens, ait illi: Depone omnem, fili, de mea morte tristitiam; nec enim diu mea te contristabit absentia: post triduum me sequeris. Quo responso mens devota percepto, indubitatam suscipiens optimo omnibus curat, quam ut avaritia persequentis, quod de morte sanctorum contristabat Ecclesiam, de p
Abbreviated transcription (Latin):
Laboraui sustinens. Deus
autem apparuit in carne.
laborauit ex nr̃a infirmi¬
tate. Quem laborem passi¬
onis eius. dum increduli
uiderunt. eum uenerari no¬
luerunt. Quem enim ui¬
debant carne mortalem.
dedignati sunt credere im¬
mortalem esse diuinitate.
Unde ẽtiam iheremias aitꝰ.
Reddeꝰ eis uicem domine.
iuxta õpera manuum su¬
arum: dabis eis scutum cor¬
dis laborem tuum. Nie enĩ
predicationis spicula cõ
corda penetrarent. dum paᷤ¬
sionis eius laborem dedig¬
nati sunt: quasi eundem
laborem illius ꝓscuto te¬
nuerunt. ut eo ad se tͣn¬
sire eius uerba non ꝑmit¬
terent: quo eum labora¬
re usq ad mortem uide¬
suꝑ caput eius fuerat. se¬
orsum inuenitur: quia ip
sio: longe a nr̃a passione
disiuncta est. Qm̃ ipse si¬
ne culpa ꝑtulit: quod nos
cum culpa toleramus. Ip̃e
sponte morti succumbere
uoluit: ad quam nos ue

Expanded text:
Laboravi sustinens . Deus Laboravi sustinens . Deus autem apparuit in carne, laboravit ex nostra infirmitate. Quem laborem passionis ejus dum increduli viderunt, eum venerari noluerunt. Quem enim videbant carne mortalem, dedignati sunt credere immortalem esse divinitate. Unde etiam Jeremias ait: Reddes eis vicem, Domine, juxta opera manuum suarum, dabis eis scutum cordis laborem tuum . Ne enim praedicationis spicula eorum corda penetrarent, dum passionis ejus laborem dedignati sunt, quasi eumdem laborem illius pro scuto tenuerunt, ut eo ad se transire ejus verba non permitterent, quo eum laborare usque ad mortem videsuper caput ejus fuerat seorsum invenitur, quia ipsa stri longe a nostra passione disjuncta est; quoniam ipse sine culpa pertulit, quod nos cum culpa toleramus. Ipse sponte morti succumbere voluit, ad quam nos ve
Abbreviated transcription (Latin):
iudarium capitis dm̃i cũ
linteaminibz non inue¬
nitur in monumento. nͥ
quia attestante paulo
nitatis in comprehensibi¬
lia sacramenta ab infir¬
mitatis nr̃e cognitiõe dis¬
iuncta sunt. eiusq po¬
tentia creature transcen¬
dit naturã: Et notandũ
quod non solum separa¬
tim. s etiam inuolutum
inueniri dicitur in unũ
locum. Lintei quippe
qͦd inuoluitur: eiꝰ nec
initium nec finis aspici¬
tur. Recte gͦ sudarium
capitis inuoliitũ inuen¬
tum est: quia celsitudo
diuinitatis nec cepit ẽẽ
nec desinit. nec ꝑ mitiũ
nascitur: nec termino co
inscissura mentium d̃s
non est. Ds̃ quippe in uni¬
tate est. Et illi etͦ habere
gr̃am merentur: qui se ab
inuicem ꝑ sectarum scan¬
dala non diuidunt.S
quia solet ꝑsudarium la¬
borantium sudor detergi.
potest etiam sudarii noĩe
exprimi labor dei:qui in
atq incommutabilis ꝑ¬
manet. sed tamen labora¬
re se deniintiat: cũ duras
hominum prauitates por¬
tat. Unde ⁊ ꝑ ꝓpħam dicit.

Expanded text:
sudarium capitis Domini cum linteaminibus non invenitur in monumento, nisi quia attestante Paulo: divinitatis incomprehensibilia sacramenta ab infirmitatis nostrae cognitione disjuncta sunt, ejusque potentia creaturae transcendit naturam? Et notandum quod non solum separatim, sed etiam involutum inveniri dicitur in unum locum. Linteum quippe quod involvitur, ejus nec initium nec finis aspicitur. Recte ergo sudarium capitis involutum inventum est, quia celsitudo divinitatis nec coepit esse, nec desinit; nec per initium nascitur, nec termino coain scissura mentium Deus non est. Deus quippe in unitate est, et illi ejus habere gratiam merentur, qui se ab invicem per sectarum scandala non dividunt. Sed quia solet per sudarium laborantium sudor detergi, potest etiam sudarii nomine exprimi labor Dei, qui in atque incommutabilis permanet, sed tamen laborare se denuntiat cum duras hominum pravitates portat. Unde et per prophetam dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
antiqui iusti. iura potesta¬
tis acceꝑunt: atq in suoᷤ
tortores ipsi ꝓtinus torm̃¬
ta conu̾tunt. humili sup¬
plicatione. cum in effabi
li gaudio clamantes dño
ac dicentes. Ascende domi¬
ne iħu expoliato inferno.
& auctore mortis suis uin¬
culis ir retito. Redde iam
leticiam mundo: iocun¬
dentur in ascensu tuo fide¬
les tui: aspicientes cicat᷑
ces corporis tui. fecit hoc
ferno: unuis exiit de sepul¬
chro. Ipse se sua potentia
suscitauit: & iterum im¬
maculatam carnẽ uesti¬
it: ut dubitationem aufer¬
nullam suspitionem relin¬
conspectui multoꝵ appa¬
ruit. ꝑ nubem celos ascen¬
dit. in sede sua ad patris
dexteram: unde numquã
uerbum discesserat collo
omnes in domino. qui re¬
surrectionem carnis. sol¬
lempniter celebramus in
xp̃o. Omnis ꝑ totum mũ¬
dum catholica gratulet᷑
⁊ de sua diuinitate nichil
minuit: & hominem quẽ

Expanded text:
antiqui justi jura potestaantiqui justi jura potestatis accipiunt, atque in suos tortores ipsi protinus tormenta convertunt, humili supplicatione cum ineffabili gaudio clamantes Domino, atque dicentes: Ascende, Domine Jesu, spoliato inferno, et auctore mortis vinculilaetitiam mundo. Jucundentur in ascensum tuum fideles tui aspicientes cicatrices corporis tui. Hoc fecit ferno, vivus exivit de sepulcro. Ipse sua potentia se suscitavit, et iterum immaculatam carnem vesit, ut dubitationem aufernullam suspicionem relinconspectui multorum apparuit, per nubem coelos ascendit, atque in sede sua ad Patris dexteram, unde nunquam Verbum discesserat, se reomnes in Domino, qui resurrectionem carnis solemniter celebramus in Christo. Omnis per totum mundum catholica gratuletur et de sua divinitate nihil minuit, et hominem quem
Abbreviated transcription (Latin):
in ligno. ignoras quan¬
ta dampna sustineas in
inferno. Preuidere non po¬
teras. quia euersorem reg¬
ra tui in mortem sine rea¬
tui aliquo ꝑducebas: At¬
tenderes causam: requireres
culpam. In quo nichil ma¬
li cognoueras. quare eũ
ad nr̃am patriam ꝑduce¬
bas: Istum liberum addu¬
xisti: & tot obnoxios per
um ministrorum inferna¬
lium uoces. sine aliqua
mora ad imperium domi¬
n ac saluatoris omnes fer¬
rei confracti sunt uectes¬
Ꝙ ecce subito innumera¬
biles scõrum populi qui
tenebantur in morte cap
obsecratione deposcunt di
uenturum: lex nuntiaue¬
rat & ꝓpħe. Aduenisti.
donans incarne uiuens
indulgentiam peccatoribꝰ
mundi: soluere defunctos
captiuos inferm. Descen¬
disti ꝓ nobis ad inferos:
ris reuersus ad suꝑos. Po¬
suisti tytulum głie in ce¬
lo. pone signum uictorie
in inferno. Nec mora post¬
quam audita est postula¬
tio atq altercatio innu¬
merabilium captiuorum:
statim domini ussu om̃s

Expanded text:
in ligno, ignoras quanin ligno, ignoras quanta damna sustineas in inferno. Praevidere non poteras, quia eversorem regni tui in mortem sine reatu aliquo perducebas? Si attenderes causam, requireres culpam. In quo nihil mali cognoveras, quare eum ad nostram patriam perducebas? Istum liberum adduxisti; et totos obnoxios perdum ministrorum infernalium voces, sine amora ad imperium Domini et Salvatoris nostri omnes ferrei confracti sunt vectes. Ecce subito innumerabiles sanctorum populi, qui tenebantur in morte captobsecratione deposcunt lacuem nobis venturum lex nuntiaverat et prophetae; advenisti donans, in carne vivens, indulgentiam peccatoribus mundi, solvere defunctos captivos inferni. Descendisti pro nobis ad inferos; ris reversus ad superos. Posuisti titulum gloriae in saeculo, pone signum victoriae in inferno. Nec mora, postquam audita est postulatio atque altercatio innumerabilium captivorum, statim Domini jussu omnes
Abbreviated transcription (Latin):
hic ne est ille de cuius tibi
semper futura morte plau¬
debas: Ipse est in cuius cru¬
ce omnem mundum tibi
Quid est quod egisti: Qͥd
est quod facere uolusti: Ec¬
ce iam totas tibi tenebras
suo ipso splentore fugaur.
& omnes tuos carceres fregit.
captiuos eiecit. ligãtos sol¬
uit: luctus eoruan in gau¬
dium commutauit fice
ipsi qui sub nr̃is solebam.
suspirare tormentis: in¬
sultant nob̃ de perceptio¬
ne salutis. Et non solũ
iam nichil uerentur: in¬
suꝑ ⁊ minantur. Numꝙͣ
hic ita suꝑbi erant mor¬
tui: nec aliquando sic po¬
tuerant leti esse captiui.
Ut quid huc istum addii¬
cere uoliusti. quo uenien¬
te omnes sunt leticie resti¬
tũti. qui ante fiierant des¬
ꝑati: Nullus hic iam soli¬
tus eorum mugitus audi¬
tur: nullus resonat gemi
tuas diuitias quas pͥmo
acquisieras ꝑ paradysi a¬
missionem: nunc ꝑdidi¬
sti ꝑ crucem. Periit omĩs
leticia tua: in luctum cõ¬
uersa sunt gaudia tua.
Dum tu xp̃m suspendis

Expanded text:
hicne est ille de cujus tibi hicne est ille de cujus tibi semper futura morte plaudebas? ipsene est in cujus cruce omnem mundum tibi Quid est quod egisti? Quid est quod facere voluisti? Ecce jam totas tibi tenebras suo splendore fugavit, et omnes tuos carceres fregit, captivos ejecit, ligatos solvit, luctus eorum in gaudium commutavit. Ecce ipsi qui sub nostris solebant suspirare tormentis, insultant nobis de perceptione salutis; et non solum jam nihil verentur, insuper et minantur. Nunquam hic ita superbierant mortui, nec aliquando sic potuerunt laeti esse captivi. Utquid huc istum adducere voluisti, quo veniente omnes sunt laetitiae restituti, qui ante fuerant desperati? Nullus hic jam solitus eorum mugitus auditur, nullus resonat gemittuas divitias, quas primum acquisieras per paradisi amissionem, nunc perdidisti per crucem: perit omnis laetitia tua, in luctum conversa sunt gaudia tua. Dum tu Christum suspendis
Abbreviated transcription (Latin):
ut breuiter cuncta ꝑstrĩ¬
gam. mox ut sp̃m redlidit.
unita sue diuinitati ani¬
ma ad infernorum ꝓfun¬
da descendit. Cumq tene¬
brarum terminum quasi
quidam depredator splen¬
didus ac terribilis attigis¬
set. aspicientes eum impie
ac tartaree legiones: terri¬
te ac trementes in quirere
ceperunt dicentes. Unde est
derribilis: Mundus ille qͥ
nob̃ subditus fuit semꝑ.¬
qui nr̃is usibꝰ mortis tri¬
biita ꝑsoluit: numquã
numiꝗͣ talia inferis mu¬
nera destinaint łe ĩ¬
Uis g̾ iste est qui sic in¬
trepidus nr̃os fines in gredi¬
tur. & non solum nr̃a sup¬
plicia non ueretur. insuper
& alios de uinculis nr̃is ab¬
soluit: An forte ipse est de
quo princeps nr̃ paulo an¬
te dicebat. quod ꝑ eiꝰ mortẽ
tocius mundi acciperet po¬
testatem: S si iste est. in
contrarium est nr̃i prelia¬
toris uersa sententia. Et
dum sibi uincere uisus est.
ipse potius uictus atq pro¬
stratus est. O princeps nr̃.

Expanded text:
ut haec breviter cuncta perstrinut haec breviter cuncta perstringam, mox ut spiritum reddidit, unita suae divinitati anima ad inferorum profunda descendit. Cumque tenebrarum terminum quasi quidam depraedator splendidus ac terribilis attigisset, aspicientes eum impiae ac tartareae legiones, territae ac trementes inquirere coeperunt dicentes: Quisnam est terribilis? Mundus ille qui nobis subditus fuit, semperque nostris usibus mortis tributa persolvit, nunquam nunquam talia inferis munera destinavit. Quis ergo iste est, qui sic intrepidus nostros fines ingreditur; et non solum nostra supplicia non veretur, insuper et alios de vinculis nostris absolvit? An forte ipse est ille de quo princeps noster paulo ante dicebat, quod per ejus mortem, totius mundi acciperet potestatem? Sed si iste est, in contrarium est nostri praeliatoris versa sententia: et dum sibi vincere visus est, ipse potius victus atque prostratus est. O princeps noster,
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s dilectissimi licet om¬
nia uetis testamenti uo¬
lumina multum ante p̃¬
dit dicens. Ds̃ ultionum.
dominus ds̃ ultionum. li¬
bere egit.olus oe̾enim ip̃e
libere egit:qui nobis ho¬
die ostendit quid egerit.
Libere enim egit. de quo
multum ante fuerat ꝓ¬
phetatum: quia factus
est sicut homo sine ad¬
utorio inter mortuos
liber. Multis tamen sci¬
re quid eg̃it: Audite qͥd
fecerit. Nulla necessitate.
s ꝓpria uoluntate: in
ligno se suspendi ꝑmisit.
Clauis corpus suum per¬
forari non renuit:animã
ponendo. mortem susti
nuit. Carnem in sepul¬
chro reposuit. & comitan¬
te secum anima: ad in¬
ferna descendit. Tenebra¬
rum ⁊ mortis principẽ
colligauit. ligiones illi
ꝓturbauit. portarum in¬
ferni uectes ferreos con¬
fregit: omnes iustos qui
originali peccato astricti
tenebantur absoluit. Ca¬
ptiuos in libertatem pri¬
stinam reuocauit. pecca¬
torum tenebris excecatos
describitur. Post quam enĩ
exaltatus idest a iudeis
in cruce suspensus est.

Expanded text:
res dilectissimi, licet omnia Veteris Testamenti volumina multum ante prdit, dicens: Deus ultionum Dominus, Deus ultionum libere egit . Solus etenim ipse libere egit, qui nobis hodie ostendit quid egerit. Libere enim egit, de quo multo ante fuerat prophetatum, quia factus est sicut homo sine adjutorio inter mortuos liber . Vultis tamen scire quid egerit? Audite quid fecerit. Nulla necessitate, sed propria voluntate in ligno se suspendi permisit, clavis corpus suum perforari non renuit, animam ponendo mortem sunuit, carnem in sepulcro deposuit, et comitante secum anima ad inferna descendit; tenebrarum et mortis principem colligavit, legiones illius perturbavit, portarum inferni vectes ferreos confregit, omnes justos, qui originali peccato astricti tenebantur, absolvit, captivos in libertatem pristinam revocavit, peccatorum tenebris obcaecatos describitur. Postquam enim exaltatus, id est, a Judaeis in cruce suspensus est,
Abbreviated transcription (Latin):
monium & lissipauit. Ap¬
ꝓpinquante ih̃u puerum
elidit demon: &e dissipat.
quia seꝑe coniersi ad dm̃
post peccata maiorib no¬
uisq antiqui hostis pul¬
samur insidiis. agentis.
uidelicet ut uel odium uir¬
ttis incutiat. uel expulsi¬
onis sue uindicet iniuriã.
Unde est ut de specie tran¬
seamus ad genus qd̃ eccl̃ie
primordiis dot grauissima
intulit certamina. qd̃ suo
regno doluit subito illa¬
ta dispendia. Et increpauit
nauit puerum. & reddidie
illum patri eius. Non pu-¬
erum qui uim patiebatur.
s demonem qui inferebat
increpat. qr qui peccantẽ
emendare desiderat. uitiũ
uitiq arguendo. & odien¬
do depellere: s hominem
debet amando refouere. do¬
nec sanatum spũalibus
ecclie possit redde patrib.

Expanded text:
monium, et dissipavit. Apmonium, et dissipavit. Appropinquante enim Jesu, puerum elidit daemon, et dissipat, quia saepe conversi ad Deum post peccata, majoribus novisque antiqui hostis pulsamur insidiis, agentis, videlicet, ut vel odium virtutis incutiat, vel expulsionis suae vindicet injuriam. Unde est ut de specie transeamus ad genus quod Ecclesiae primordiis tot gravissima intulit certamina, quod suo regno doluit subito illata dispendia. Et increpavit navit puerum, et reddidit illum patri ejus. Non puerum, qui vim patiebatur, sed daemonium, qui inferebat, increpat, quia qui peccantem emendare desiderat vitium utique arguendo et odiendo depellere, sed hominem debet amando refovere, donec sanatum spiritalibus Ecclesiae possit reddere patribus.
Abbreviated transcription (Latin):
tum q describit. Significat
autem eos de quib scrip¬
tum est. st̾uitus ut iuna
mutatur.qui numquam
in eodem statu ꝑmanen¬
tes. nunc ad hec nunc ad
uia uitia mutati. cresc̃t
atq decrescunt. muti ñ
confitendo fidem: surdi nͥ
ipsum alquatenus fidei
audiendo sermonem. Et
rogaui discipulos tuos
ut eicerent illum: & noi
potuerunt. Latenter hoc di¬
cto: accusat apłos cum
possibilitas curandi int̃¬
dum non ab imbecillita¬
de curantium s ad eorũ
qui curandi sunt fidem
referatur:dicente deo fiat
tibi scđm fidem tuam.
dixit. O generatio infidelis
tedio superatus sit man¬
suetus & mitis. qui non
aperuit sicut agnus corã
tondente os suum. nec in
uerba furoris eruperit: s
quo in similitudinem me¬
dici egrotum iudeat contͣ
sua precepta se gerere di¬
cat. usq quo accedam ad
industriam me aliud iuben¬
te & te alud ꝑpetrante: iii.¬
N tantum autem non ẽ.¬
huc filium tuum. Et cũ
accederet: elisit illum. de¬

Expanded text:
tumque describit. Significat tumque describit. Significat autem eos, de quibus scriptum est: Stultus ut luna mutatur , qui nunquam in eodem statu permanentes, nunc ad haec, nunc ad illa vitia mutati, crescunt atque decrescunt, muti non confitendo fidem, surdi nec ipsum aliquatenus fidei audiendo sermonem. Et rogavi discipulos tuos, ut ejicerent illum, et non potuerunt. Latenter hoc dicto accusat apostolos, cum impossibilitas curandi interdum non ad imbecillitatem curantium, sed ad eorum qui curandi sunt fidem referatur, dicente Domino: Fiat tibi secundum fidem tuam. dixit: O generatio infideledio superatus sit, mansuetus ac mitis, qui non aperuit sicut agnus coram tondente os suum, nec in verba furoris erupit, sed quo in similitudinem medici, si aegrotum videat contra sua praecepta se gerere, dicat: Usquequo accedam ad industriam, me aliquid jubente et te aliud perpetrante? In tantum autem non ehuc filium tuum. Et cum accederet, elisit illum dae
Abbreviated transcription (Latin):
Loca reb congruunt. ĩ mon¬
de dominus orat: transforma¬
tur. discipulis archana sue
maiestatis apperit. in inferi¬
ora descendens turbe occur
su excipitur. miserorum fle¬
tu pulsatur. Dursum dis¬
cipulis mysteria regni re¬
serat deorsum turbis pec¬
c̃ata intidelitatis exprobrat.
Sursum patris uocem his
qui seqͥ se poterant pandit.
deorsum sp̃c malos ab his
qui uexabantur expellit.
Qui etiam nunc ꝓ qua¬
litate meritorum auis
ascendere. Aliis descendere ñ
desunt. Nam terrenos ad¬
huc & incipientes. quasi
ima petens confortat. ca
stigat. ꝑfectos autem qͦrs
conuersatio in celis est. sub¬
limius extollendo glorifi¬
cat. liberius de eterius in¬
struit. & seꝑe ea que atur¬
bis nec audiri quidem ua¬
leãt uocet. ꝙ ecce sp̃e appre¬
hendit illum. Et subito cla¬
mat. & eiidit. & dissipatꝰ
eum cum spuma: & uix
discedit dilanians eum: il.¬
Remoniacum hunc quem
descendens dominus de mõ¬
te sanauit. matheus luna¬
ticum. marcus surdum mu¬

Expanded text:
loca rebus congruunt: in monte Dominus orat, transformatur, discipulis arcana suae majestatis aperit; in inferiora descendens turbsu excipitur, miserorum fletu pulsatur. Sursum discipulis mysteria regni reserat, deorsum turbis peccata infidelitatis exprobrat. Sursum Patris vocem his qui sequi se poterant pandit, deorsum spiritus malos ab iis qui vexabantur expellit. Qui etiam nunc pro qualitate meritorum aliis ascendere, aliis descendere non desinit. Nam terrenos adhuc et incipientes, quasi ima petens confortat, docet, castigat; perfectos autem, quorum conversatio in coelis est, sublimius extollendo glorificat, liberius de aeternis instruit, et saepe ea quae turbis ne audiri quidem valeant docet. Et ecce spiritus apprehendit illum, et subito clamat, et elidit et dissipat eum cum spuma, et vix discedit dilanians eum. Daemoniacum hunc, quem descendens de monte Dominus sanavit, Matthaeus lunaticum, Marcus surdum mu
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Qurd mansuetius qͥd
benignius domino: Temp¬
tatur a pbariseis. confringũ¬
tur insidie eorum. & scd̾m
psalmistam. sagrite paruu¬
lorum facte sunt plage eoꝵ.
Et nichilominus hortatur
doctrinam considerantes:¬

Expanded text:
. Quid mansuetius, quid benignius Domino, tentatur a Pharisaeis, confringuntur insidiae eorum, et secundum Psalmistam: Sagittae parvulorum factae sunt plagae eorum , et nihied doctrinam considerantes
Abbreviated transcription (Latin):
A dextris. non locum sed
equalitatem significat. Do¬
nec ꝓ semꝑ infinitum sig¬
nificat ut illud. donec se-¬
nescatis ego sum. Ac si di¬
ceret. Tu semꝑ sede quia
enim uomini uel incar¬
natio. uł ipsi apłi intelli¬
guntur. Et nemo poterat
respondere ei uerbum: neq¬
derrogare. Pharisei ce sadu
calumpnie & uerbũ ali¬
quod inuenire qd̃ pate¬
ret insidiis. qr in sermo¬
nib confutati sunt. ul¬
tra non interrogant. s
apertissime comprehensũ
romane tracdunt potesta¬
ti. Ex quo intelligimus
uenena inuidie posse qui¬
cem superari: s non diffi¬
cile conquiescere. Tunc iãc¬

Expanded text:
a dextris, non locum, sed aequalitatem patris significat. Donec pro semper infinitum significat, ut illud: donec senescatis ego sum, ac si diceret: Tu semper sede, quia enim Domini vel incarnatio, vel apostoli intelliguntur. Et nemo poterat respondere ei verbum. terrogare. Pharisaei et Saddcalumniae, et verbum aliquod invenire quod pateret insidiis, quia in sermonibus confutati sunt, ultra non interrogant, sed apertissime comprehensum Romanae tradunt potestati. Ex quo intelligimus venena invidiae posse quidem superari, sed difficile conquiescere. Et
Abbreviated transcription (Latin):
te una nauicula piscib
impletur electis: qr nouis
dominus qui sunt eius
& apud ipsum certus est
suorum numerꝰ electorum.
Dumq in uidea credituroᷤᷤ
non inuenit quos ad fidẽ
uitam q p̾destinatos no-¬
urt et̾nam. quasi auie na¬
uis receptacula piscibus
gentium fidei gr̃a replet:¬

Expanded text:
te una navicula piscibus impletur electis, quia novit Dominus qui sunt ejus , et apud ipsum certus est suorum numerus electorum. Dumque tot in Judaea credituros non invenit, quos ad fidem vitamque praedestinatos novit aeternam, quasi aliae navis receptacula piscibus gentium fidei gratia replet
Abbreviated transcription (Latin):
fidentes etiam post peri¬
cula temptationum. se
apud deum: cum xp̃o ẽẽ
mansuros. Quia ce si
alus est alio fortior. alꝰ
auo sapientior. ał alio
iustior. alius aui sancti-¬
or. in domo patriz mei¬
mansiones multe sunt.
ullus eorũ auenabit᷑
ab illa domo. ubi man¬
sionem ꝓ suo quisq ac¬
ceptiirus est merito. ut¬
habent singuli: commu¬
ne sit omnib. Sic enĩ
quisq etiam ipse habet.
cum amat in altero. qd̃
ipse non habet.NoN
erit itaq aliquã inui-¬
dia imparis claritatis.
qm̃ regnabit in om̃ib
initas caritatis. Et¬

Expanded text:
fidentes etiam post perifidentes etiam post pericula tentationum se apud Deum cum Christo esse mansuros. Quia etsi alius est alio fortior, alius alio sapientior, alius alio justior, alius alio sanctior; in domo Patris mansiones multae sunt; nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepthabent singuli, commune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet. Non erit itaque aliqua invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus unitas charitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Rigenda est nobis
fr̃s ao deum maior
intentio: ut uerba sancti
euangelii que modo iN
nr̃is aurib sonuerunt.
etiam mente capere utrũ¬
q possimus. Ait enim
turbetur cor ur̃m. Credi¬
tis in deum: & in me
credite. Ne mortem tam¬
quam homines timeren.
& ideo turbarentur con¬
solatur eos: etiam deum
se ẽẽ contestans. Creditis
inquit in deum: ce ĩ me
credite. Consequens est
cnm ⁊ si in deum crẽdi¬
tis: & i me credere debeã¬
tis. Qd non ẽẽt conseqͦnͤ.
Si xp̃e non esset deus.
in domo patris mei mã¬
siones multe sunt: nisi
qr & sibi metuebant: un¬
de audire debuerunt: ñ
turbetur cor ur̃m: Quis
enim eorum non metu¬
eret. cum petro dictum
eẽt fidentiori atq ꝓmp¬
tiori non cantabit gai¬
lus. donec me ter neges:
Tamquam gͥ ẽent ab il¬
lo perituri. merito tur¬
babantur.S cum audi¬
unt in domo patris mei
mansiones multe sunt:
si quominus dixissem
uobis.quia uato parare
uobis locum: aperturba¬
tione recreãtur: certi ac

Expanded text:
da est nobis, fratres, ad Deum major intentio, ut verba sancti Evangelii, quae modo in nostris auribus sonuerunt, etiam mente capere utcumque possimus. Ait enim turbetur cor vestrum. Credite in Deum, et in me credite. Ne mortem tanquam homines timerent, et ideo turbarentur, consolatur eos, etiam se Deum esse contestans. Credite, inquit, in Deum, et in me credite. Consequens est enim ut si in Deum creditis, et in me credere debeatis: quod non esset consequens, si Christus non esset Deus. In domo Patris mei mansiones multae sunt, nisi quia et sibi metuebant? Unde audire debuerunt, Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum Petro dictum esset fidentiori atque promptiori, Non cantabit gallus donec ter me neges ? Tanquam ergo essent ab illo perituri, merito turbabantur: sed cum audiunt, In domo Patris mei mansiones multae sunt: si quo minus, dixissem vobis quia vado parare vobis locum; a perturbatione recreantur, certi ac
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo uadit & pa¬
rat iocum si iam mul¬
te mansiones sunt.Si
quominus dixisset uado
parare: ut si adhuc paran¬
dus est. cur non non me¬
rito dixisset uado parare:
An iste mansiones ce st̃
& penande sunt: Si quo
minus ẽent dixissee ua¬
do parare. Et tamen qr
ita sunt ut parande siñ:
non eas uaoit parare si¬
cire sunt. S si abierit ez
parauerit sicire future
sunt: iterum ueniens
accipiet eos ad se ipsũ.
ut ubi est ip̃e sint etiã
ipsi. Quomodo gͦ man¬
siones in domo patris.
non alie sz ipse: Et si¬
nondun sunt sicut pa¬
rande sunt. Quomodo
putamus. nisi quomo
neq futura sunt: si ip̃e
non fecerit. fẽcit gͦ ea p̃¬
destinando. facturus est
operando: sicut discipłos
quando elegit. satis indi¬
cat euangelium: tunc u¬
tiq quando eos uocauit¬
& tamen ait apostolus:
elegit nos ante mundi
constitutionem: predestinã¬
do utiq non uocando.
Quos autem p̾̃destinaũ:
illos & uocauit. Le ix¬

Expanded text:
Quomodo vadit, et parat locum, si jam multae mansiones sunt? Si quo minus, dixisset, Vado parare. Aut si adhuc parandus est, cur non merito dixisset, Vado parare? An istae mansiones et sunt, et parandae sunt? Si quo minus enim essent, dixisset, Vado parare. Et tamen quia ita sunt ut parandae sint, non eas vadit parare sicut sunt: sed si abierit et paraverit sicut futurae sunt, iterum veniens accipiet suos ad seipsum, ut ubi est ipse, sint etiam ipsi. Quomodo ergo mansiones in domo Patris non aliae, sed ipsae, et sisunt sicut parandae non sunt? Quomodo putamus, nisi quomodneque futura sunt si ipse non fecerit. Fecit ergo ea praedestinando, facturus est operando: sicut discipulos quando elegerit, satis indicat Evangelium; tunc utique quando eos vocavit : et tamen ait Apostolus, Elegit nos ante mundi constitutionem : praedestinando utique, non vocando. Quos autem praedestinavit, illos et vocavit : e