comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem excipi puto. Uidetis qͣntũ necessitati tͥbuit᷑. subt᷑¬
hit᷑ uolũtati. Quid eciã. Nõne x̾gulaĩs ip̃a ꝓfessio
qua se iunior subdit spõte p̾ori uł maiori. eque alligat
⁊ pͥorẽ. Cõmunis equidẽ pacti pari reor utrũq ncci-
tenei̾: fiei̾q duos ꝑ uniꝰ spõsionẽ alterutrũ
bitores. ffideł cure unũ: alteꝵ hũilis obĩe. Quid nã

Expanded text:
puto. Videtis quantum necessitati tribuitur, subtrahitur voluntati? Quid etiam? Nonne regularis ipsa professio, qua se junior subdit sponte Priori, aeque alligat et Priorem? Communis equidem pacti pari reor utrumque necessitate teneri, fierique duos per unius sponsionem ad alterutrum debitores: fidelis curae unum, alterum humil
Abbreviated transcription (Latin):
instituta fuer̃t. nõ qͥa alit̾ niue̾ nõ lice̾t. ẜ ꝙ ita magis
expediret. Mec plane ad aliud ꝙͣ ad lucrũ uł custodiã ca-¬
ritatis. Quã diu gͦ cai̾tati militãt ĩmobilit̾ fixa sũt : mu¬
tai̾q oĩo ne ab ip̃is qͥdem p̃poĩtis sine offensa pñt. At si extͣ¬
rio ꝯtͣria forte aliqñ cai̾tati uisa fuerĩt. hiis dũtaxat quib
hoc posse uide̾ datũ ẽ ⁊ ꝓuide̾ creditũ ẽi Nõne iustissimũ¬

Expanded text:
instituta fuerunt, non quia aliter vivere non liceret, sed quod ita magis expediret; nec plane ad aliud, quam ad lucrum vel custodiam charitatis. Quandiu ergo charitati militant, immobiliter fixa sunt, mutarique omnino, ne ab ipsis quidem praepositis, sine offensa possunt. At si e contrario contraria forte aliquando charitati visa fuerint, his duntaxat quibus hoc posse videre datum est, et providere creditum est: no
Abbreviated transcription (Latin):
expedire uidebit᷑ uł omittãt᷑ uł int̾mittant᷑. uł in aliud for-¬
te ꝯmodiꝰ dimittent᷑. sicut e e̾gione ĩiquũ ꝓculdubio foret
tatuta ꝓ sola cai̾tate ꝯtra caritatẽ tenerent᷑. Tenẽt
fixã firmãq ĩmobilitatẽ. eciã aput p̃latos q̃ ex stabili nccͣrio
sũt. s qͣtenꝰ cai̾tati deseruiũt. Nunqͥd hoc ego uł solus
sencio uł pͥmꝰ dico : An nõ hoc ip̃m papa gelasius sensit.
Ait siquidẽ. Ubi ncc̃itas nõ ẽ.ĩ cõu̾tibilia maueant stõꝵ
tate enĩ fit mutacio legis.
d̾ nõ ab hoĩe traditũ. s di̾nitꝰ ꝓmulgatũ nisi o
deõ qui illud ꝓ tradidit mutai̾ oĩo nõ ꝑatit᷑. Ut exempli
cã. Nõ occides : ͥ nõ mechabei̾s: nõ furtũ facies: et reliqua
illiꝰ tabule legis scita. Que ⁊ si nlła prsus hũanã dispẽ¬
sacionẽ admittũt. n ͨ ciiꝙͣ hoĩm ex hiis aliqd̾ aliqͦ mõ sol

Expanded text:
expedire videbitur, vel omittantur, vel intermittantur, vel in aliud forte commodius demutentur? Sicut e regione iniquum procul dubio foret, si statuta pro sola charitate, contra charitatem tenerentur. Tenent ergo fixam firmamque immobilitatem, etiam apud pt: sed quatenus charitati deserviunt. Nunquid autem hoc ego vel solus sentio, vel primus dico? An non hoc ipsum et papa Gelasius sensit? Ait siquidem: « Ubi necessitas non est, inconvertibilia maneant sanctorum tate enim fit mutatio legis. quod non ab homine traditum, sed divinitus promulgatum, nisi a Deo qui tradidit, mutari omnino non patitur: ut, exempli causa, Non occides, Non moechaberis, Non furtum facies , et reliqua illius tabulae legiscita: quae, etsi nullam prorsus humanam dispensationem admittunt, nec cuiquam hominum ex hi
Abbreviated transcription (Latin):
spõtaneo uigore libe̾ał alatridq aimi modũ nõ oside-¬
rans ĩ infimitã libertatẽ extendit᷑. Hec ẽ illa de qua
signant᷑ apłs petra. Castificãtes in qͣt corda ur̃a in
obĩa cai̾tatis. Pulchre ipsã ꝑ hoc sequestrãs ab illa
ĩerti ⁊ suili quodãmõ obĩa. nec cai̾tati ꝓͥmpta. s ob

Expanded text:
anea, vigore liberalis alacrisque animi, modum non considerans, in infinitam libertatem extenditur. Haec est illa de qua signanter apostolus Petrus: Castificantes, inquit, corda vestra in obedientia charitatis : pulchre ipsam per hoc sequestrans ab illa inerti et servili quodammodo obedientia, nec charitati prompta, sed ob
Abbreviated transcription (Latin):
Sane ubi siłe aliqͥd a st̃ĩs hõĩbꝰ fuisse legit᷑ usurpatũ:¬
scriptura nõ iudicãte ꝙ deus ita p̃ceꝑit aut eos peccasse
fatendũ ẽ sicut hoĩes. aut certe sicut ꝓphas familiare dei
iliũ accepisse. Unde ⁊ unũ exemplũ pono qd̾ occi
de sanisone. qui seipm umna cũ hostib oppͥmẽs int̾fecit.
Qd̾ utiq factũ si defendit᷑ nõ fuisse pcc̃m pͥuatũ hũisse¬

Expanded text:
anctis hominibus fuisse legitur usurpatuScriptura non indicante quod Deus ita praeceperit; aut eos peccasse fatendum est, sicut homines; aut certe, sicut prophetas, familiare Dei consilium accepisse. Unde et unum exemplum pono quod occurrit de Samsone, qui se ipsum una cum hostibus opprimens interfecit . Quod utique factum si defenditur non fuisse peccatum, privatum h
Abbreviated transcription (Latin):
ita suai que distinxer̃t labia sua. aut ex ore suo ac
dempnai iã. a̾ iustificai̾. Ceteꝵ felix ut quidã stõꝵ ait ne¬
cessitas que ĩ melius cogit.
ninia ꝓinde sc̃i bñdc̃i instituta exceptis sane nõ ulłis
que non tã ip̃m ostat instituisse ꝙͣ deũ. et ob hoc penitus
nõ ẽẽ mandata. et de cet̾o r̾liqua uniu̾sa nõ ꝓfitentib qͥdẽ

Expanded text:
vota sua quae distinxerunt labia sua, et ex ore suo aut condemnari jam, aut justificari. Caeterum felix, ut quidam sanctorum ait, necessitas, quae cogit in melius . Omnia proinde sancti Benedicti instituta, exceptis sane nonnullis  constat ipsum instituisse quam Deum, et ob hoc penitus non sunt mutanda; de caetero reliqua universa non profitentibus
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩb q̃ ꝑ hoĩes loco ⁊ officio ilł canoĩca elcõe succedentes
licite int̾dũ ĩnoxieq. ꝓ causis. ꝑsonis. locis. ⁊ tꝑib dispẽ¬
sat᷑. Ubi sane qui h ͣ legit attendat me caute. nõ dice̾ ea
posse. uł ab istis leuit᷑ ꝓ uolũtate mutai̾. sed ex rõe fidelit̾
dispensai. Ideo autẽ hanc ip̃a mutacõ talit̾ ⁊ a talibus

Expanded text:
iam per homines, loco et officio illis canonica electione succedentes, licite interdum innoxieque pro causis, personis, locis et temporibus dispensantur. Ubi sane qui haec legit, attendat me caute non dicere, ea posse vel ab istis leviter pro voluntate mutari, sed ex ratione fideliter dispensari. Ideo au
Abbreviated transcription (Latin):
Queritis nempe r̾gulai̾s illa institucio quõ et
quãtenꝰ sit pensanda ꝓfitentibꝰ eã. Utrũ uidel cuncta
que ꝯtinet putãda sũt ẽẽ p̃cepta᷑ ͥ ꝯsequent̾ ⁊ dampnosa
is culpe ip̃oꝵ p̃uaricacio. An certe q̃dã sũt deput
imꝑiis. quedã ꝓ ꝯsiliis r̾putãda: quo partĩ ea liceat.
partĩ nõ liceat om̃o p̃t̾gredi : Et si hoc ultimũ detur
distingui a me tũc demũ certos ac ꝓprie cuiꝰꝙ patis
limites flagitatis ne cui forte ꝑ uarias sui sensꝰ opĩo¬
lies licẽtiꝰ uagandi det᷑ occasioͥ sicq liqͣre culicẽ ut ca-¬
melũ glutire ꝯtiugat: si nesciat qͣntũ cure uł oꝑe sue

Expanded text:
Quaeritis nempe, Regularis illa institutio quomodo et Quaeritis nempe, Regularis illa institutio quomodo et quatenus sit pensanda profitentibus eam: utrum videlicet cuncta quae continet, putanda sint esse praecepta, consequenter et damnosa gravis culpae ipsorum praevaricatio: an certe quaedam sint deputanda imperiis, quaedam pro consiliis reputanda, quo partim ea liceat, partim non liceat omnino praetergredi. Et si hoc ultimum detur, distingui a me tunc 501 demum certos ac propriae cujusque partis limites flagitatis: ne cui forte per varias sui sensus opiniones licentius vagandi detur occasio; sicque liquare culicem et camelum glutire contingat, si nesciat quantum curae vel operae
Abbreviated transcription (Latin):
Ua mente iã tacebo. ͥ qua fronte tamẽ loquarͣ
malens sine illa que
inflat   ꝙͣ absq
illa que edificat ĩuẽire
uictus tandẽ
precibus nrĩs duris ĩitio nodis.
pongues tene
iã r̾linquat mͥ de ĩpossibilitate causandi locus p̃sertĩ apͤ
uos qui ex ore ⁊ cordi meo satis certũ tene̾ uos creditis
quantũ possim ĩ talibus ͤ Ridei ꝓinde ur̃e nõ meo fidens
ingenio : ab yssũ ingredior questionũ nescio deus̃ scit:
ia emersurꝰ. Presto cai̾tas erit: utinã ita et uer
Si quo minꝰ excuset effectũ defectus pociꝰ ingenii ͥ uolũ¬
tatẽ certe nõ culpabitis. Temptabo autẽ easdem si potero
questiũculas sub epłari cũctas breuitate reduce:ͥ et si
noͣ epła breui. Mirũ siquidẽ nõ ẽ si fue̾o ego longior in
exponẽdo: cũ nos tm̃ eas ponendo duas et satis longas¬
Rima questio igit᷑ circa regulã nr̃a uersat᷑ de quo
nisi fallor et relique om̃s. aut pene om̃s oriunt᷑.

Expanded text:
ua mente jam tacebo? qua fronte tamen loquar? malens sine illa quae inflat, quam absque illa quae aedificat, inveniri; victus tandem precibus vestris, duris injicio nodis ungues tenerjam relinquitur mihi vel de impossibilitate causandi locus, praesertim apud vos, qui ex ore et ex corde meo satis certum tenere vos creditis, quantum possim in talibus? Fidei proinde vestrae, non meo fidens ingenio, abyssum ingredior quaestionum; nesciens Deus scit qua emersurus. Praesto charitas erit, utinam ita et veritas. Si quominus, excuset effectum defectus potius ingenii: voluntatem certe non culpabitis. Tentabo autem easdem, si potero, quaestiunculas sub epistolari cunctas brevitate redigere, etsi non epistola brevi. Mirum siquidem non est, si fuero ego longior in exponendo: cum vos tantum eas ponendo, duas et ipsas satis longar quaestio circa Regulam nostram versatur, de qua ni fallor et reliquae omnes, aut pene omnes oriuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
cai̾tati: cũ rõ cai̾tatis exegei̾t. Absit tñ ut hoĩs cucꝰ piã
subdat᷑ uolũtati. Suꝑ frm̃ sane transgressioẽs. non suꝑ
pr̃m tradicoẽs ꝯstituit᷑ qͥ abbas eligit᷑. mãdatoꝵ cultor.
⁊ ultor uicioꝵ. Arbitror nãq stãs illas obsuãcias p̃la¬
toꝵ prudẽcie ⁊ fidei creditas. nõ subditas uolũtati. Hinc
ẽ ꝙ idẽ legis lator ĩ hiis q̃ abbi dispẽsanda reliqͥt. saute
uolens nimiꝵ ꝓuidũ fidũq dispẽsatorẽ rõĩs ubi forte
dispẽsandũ ẽ. sequi iudiciũ nõ sue placitũ uolũtatis
illud eẽ
in ꝓuidẽcia uł arbit̾o seu disposicõe.
abbatis
Uñ autẽ ꝓ sua uolũtate aliꝙ̾ mutet᷑
me ibi
legisse non r̾colo. Niũỹmo ĩ oĩbus
inquit
omnes ingr̃a sequãt᷑ regulã n ͨ ab ea teme̾ duiet᷑.

Expanded text:
itati, cum ratio necessitatis exegerit: absit tamen ut hominis cujuspiam subdatur voluntati. Super fratrum sane transgressiones, non super Patrum traditiones constituitur qui abbas eligitur, mandatorum cultor, et ultor vitiorum. Arbitror namque sanctas illas observantias praelatorum prudentiae et fidei creditas, non subditas voluntati. Hinc est quod idem legislator in his quae abbati dispensanda reliquit, cautevolens nimirum providum fidumque dispensatorem, rationis, ubi forte dispensat, sequi judicium, non suae placitum voluntatis. illud esse in providentia, vel arbitrio, seu dispositione abbatis . Ut autem pro sua voluntate aliquid mutet, me ibi legisse non recolo: quinimo, « In omnibus, » inquit, « omnes magistram sequantur Regulam, nec ab ea temere devietur
Abbreviated transcription (Latin):
tis ing̾re̾ de obĩa quibꝰ gradib distinguat᷑. qͥb claudat᷑
limitib. ad eandẽ arbitror ꝑtine̾ diuisienẽ qͥppe que in
decretis regulaib p̃cipua hãbet᷑. Et puto cũ ad illã sa-¬
tis rñsũ fuit de ista iam nil suꝑerit qd̾ ambigatur.
taq ut
sençio ego r̾gula stĩ bñdicti om̃i
nit᷑. ĩponit᷑ nlłi. Pdest si deuote
suscipitur

Expanded text:
quibus gradibus distinguatur, quibus claudatur limitibus; ad eamdem arbitror pertinere divisionem, quippe quae in decretis regularibus praecipua habetur: et puto, cum ad illam satis responsum fuerit, de ista jam nil supererit quod ambigatur. 2. Itaque, ut sentio ego, Regula sancti Benedicti omni nitur, imponitur nulli. Prodest, si devote susc
Abbreviated transcription (Latin):
ut que fuerint diuinitus instituta.
uãobrem fortassis tam potissimũ ꝯgrua ⁊ luculẽta
magis eadẽ diuisa apꝑebit. si eiꝰ membꝵ qd̾ dici
est necessariũ rursũ ĩtria hec subdiuidat᷑. stabile. ĩuio¬
labile. ĩ ꝯmutabile. Et qͥdem stabile dixerĩ. qd̾ ita ẽ neces¬
sariũ ut cuilib hoĩm mutae̾ illud fas sit. nisi soł dispen¬

Expanded text:
ut quae fuerint divinitus instituta. 4. Quam ob rem fortassis tunc potissimum congrua et luculenta magis eadem divisio apparebit, si ejus membrum quod dictum est necessarium, rursus in tria haec subdividatur: Stabile, Inviolabile, Incommutabile. Et quidem Stabile dixerim, quod ita est necessarium, ut non cuilibet hominum illud mutare fas sit, nisi solis dispen
Abbreviated transcription (Latin):
a monasterio uicus erat.ĩ quo magna mul¬
fitudo̾ hom̃ ad fidem dei ab ydolorũ cultũ. dñdie¬
ti fuerat ex hortatione ꝯuersa Pbi quoq quedã
scimõiales femĩe uenerant: et crebro illu̾c pͥro ex¬
hortandis aĩabus fres suos mitte benedictus dei
famulus curabat. Quadã uero die misit ex mo¬
re. sedis qui missus fuerat monachus po ad¬
monitiõ stãm a sc̃imõialibus femĩs rogatus ma¬
pulas accepit : sibiq eas abscondit ĩ simi. Nui
mox ut reuersus est eũ uir dei uehemẽtissima ama¬
ritudine cepit in crepae̾ dicens. Quo ͦ ingressa est
iniquitas insinũ tuũ Et ille obstupuit ⁊ quid egis¬
set oblitus. Unde coripiebatur ignorabat. Cui ait.
Nũquid ego illic pñs nõ eram: qñ ab anallis dei ma¬
pulas accepisti tͥq eas ĩsimi misisti: Pui mox eius
uestigiis ꝓ uolutus stulte se egisse penituit et easqͣs
ĩ sinui absconderat mapulas proiecit. De suꝑ¬

Expanded text:
a monasterio vicus erat in quo non minima multitudo hominum ad fidem Dei ab idolorum cultu Benedicti fuerat exhortatione conversa. Ibi quoque quaedam sanctimoniales feminae inerant, et crebro illuc pro exhortandis animabus fratres suos mittere Benedictus Dei famulus curabat. Quadam vero die misit ex more; sed is qui missus fuerat monachus, post admonitionem factam, a sanctimonialibus feminis rogatus mappulas accepit. sibique eas abscondit in sinu. Qui mox ut reversus est, eum vir Dei vehementissima amaritudine coepit increpare, dicens: Quomodo ingressa est iniquitas in sinum tuum? At ille obstupuit, et quid egisset oblitus, unde corripiebatur ignorabat. Cui ait: Nunquid ego illic praesens non eram quando ab ancillis Dei mappulas accepisti, tibique eas in sinum misisti? Qui mox ejus vestigiis provolutus, stulte se egisse poenituit, et eas quas in sinu absconderat, mappulas projecit. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
mifer̾a. Bonꝰ ẽ panis . s esuriẽti. Potꝰ delectat. ẜ
sicientẽ. Deniq saturato cibꝰ potꝰ iã nequaꝙͣͣ sũt
i : s gͣuia. Tolle famẽ ⁊ panẽ nõ curabis. To
sitĩ.ł limpadissimũ fontẽ᷑ ac si ꝑaludẽ r̾spicies. Silr
onibrã non q̃rit nͥ estuãs. Solẽ nõ curat nͥ algens.

Expanded text:
miseria? Bonus est panis, sed esurienti; potus delectat, sed sitientem; denique saturato cibus potusque jam nequaquam sunt grata, sed gravia. Tolle famem, et panem non curabis; tolle sitim, et limpidissimum fontem, ac si paludem, respicies. Similiter umbram non
Abbreviated transcription (Latin):
fuit qui nuꝑ p̃decessors mei temꝑe btẽ memorie
iobis pape de fũctus ẽ. Mũt ꝓpbñe habiuisse sꝑitũ
multi testant᷑ ⁊ qui eũ familiariter sciee poterant
Cuiꝰ inter multa hͦ ferũt eeligiosi ueratesq uiri qͥ
pñtes fuerũt. ꝙ in die obitus sui cũ a tircũstantibꝰ
ciubus ut pote de cesserus pr̃ tã amabilis ama¬
rissime plangeret᷑. eũ flendo requisierũt dicẽtes
Quẽ poste pr̃ habebimus: Nuibus ip̃e ꝑẽ ꝓphie
curam andreas dyaconꝰ illiꝰ qui quonda in stabi¬
lis iteneꝵ cursũ seruauerat equoꝵͥ atq hoc ex
hac uita sub tracto epãtus ordinẽ iobinus sortitus
est. qui in eadem uebe fullo fuerat. Euo adhus
suꝑstite ita cuncti babitatores riuitat̃ illiꝰ et bar¬
bãroꝵ gladys et pestilencie ĩ manitate uastati sũt
ut post mortem illiꝰ nec quis episcopo fieret:

Expanded text:
qui nuper praedecessoris mei tempore beatae memoriae Joannis papae defunctus est. Hunc prophetiae habuisse spiritum multi testantur, qui eum familiariter scire potuerunt. Cujus inter multa hoc ferunt religiosi veracesque viri qui praesentes fuerunt, quod in die obitus sui cum a circumstantibus civibus utpote discessurus Pater tam amabilis amarissime plangeretur, eum flendo requisierunt, dicentes: Quem post te, Pater, habebimus? Quibus ipse Pater per curam Andreas diaconus illius, qui quondam in stabulis itinerum cursum servaverat equorum. Atque hoc ex hac vita subest, qui in eadem urbe fullo fuerat. Quo adhuc superstite, ita cuncti inhabitatores civitatis illius et barbarorum gladiis et pestilentiae immanitate vastati sunt, ut post m
Abbreviated transcription (Latin):
¶saloꝵ ĩpietatẽ ꝑire nc̃ce ẽ. aut ꝓprio iudicio. aut
sententia dei. Nulla ẽnĩ iniqͥtas ꝑmanet. cui finẽ aut̃
correctio. a̾ dãpnacio facit. Unde ad hereat᷑ deo.
dherens deo. et sꝑ dei faciẽs uolũtatẽ. nũꝙͣ a suo
habĩtatoe deserit᷑. et si quedã dura ⁊ aduersa paciatur.
nẽ relinquit᷑ s ꝓbatur.

Expanded text:
alorum impietatem perire necesse est, aut proprio judicio, aut sententia Dei. Nulla enim iniquitas permanet, cui finem aut correctio, aut damnatio facit. XCVII. Unde adhaereatur Deo. Adhaerens Deo et semper ejus faciens voluntatem, nunquam a suo habitatore deseritur: etsi quaedam dura atque adversa patiatur, non relinquitur, sed probatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽciã q̃ rõ dĩ. cũ reꝑit carne dep̃ssã. pcc̃o captiuã
rãtia cecã.ext̾ioribꝰ deditã. clement̾ assumẽs. potentꝰ eri
suauit̾ puegãs. ardent̾ afficiẽs̃. misei̾tordẽ facit. ita ut moe̾
pellis q̃ uncta extendit᷑. ip̃a qͦqͦ unctiõe ꝑfusa celesti.usꝙ
ĩimicos ꝑ affcm dilatet᷑. Et sic ex hac scd̾a dũĩcti

Expanded text:
citur, cum reperit carne depressam, peccato captivam, ignorantia caecam, exterioribus deditam; clementer assumens, potenter erigsuaviter pugnans, ardenter afficiens, misericordem facit: ita ut more pellis, quae uncta extenditur, ipsa quoque unctione perfusa coelesti usque ad inimicos per affectum dilatetur. Et sic ex hac secunda conjuncti
Abbreviated transcription (Latin):
suo trabẽ eiecerat. ⁊ festucas ĩ ocuł frm̃ enumerat.
llã subdit. Iniusti.raptoe̾s. nõ frustra ut arbitror ex¬
notesce. ac ꝑ hͨ ulesce̾ fecit. nc̃ce ẽ ut cũcta q̃ amare
solebãt. ip̃ sibi omarescãt. Statuẽtes nimiꝵ se añ se
es iude̾ re cogũt. qͣles uł a se uidei̾ erubescũt ⁊̃
sibi displicẽt ꝙ sũt.⁊ ad id suspirãt ꝙ nõ sũt. ꝙ utiq
ꝑ re fore diffidũt uehement̾ se se lugẽtes id solũ cõ¬
solacoĩs ĩueniũt. ut feueri iudices sui. qͥ si amoe uei
esuriãt ⁊ siciãt iusticiã usq ad dtẽptũ sui. districtissimã de
se exigãt satisfactionẽ ⁊̃ de cet̾o emendacõ. S cũ id suffice̾¬

Expanded text:
suo trabem ejecerat, et festucas in oculis fratrum enumerat. Nam subdit: Injusti, captores . Non frustra, ut arbitror, exnotescere, ac per hoc vilescere fecit, necesse est, ut cuncta, quae amare solebant, et ipsi sibi videre cogunt, quales vel a se videri erubescunt. Dumque sibi displicet quod sunt, et ad id suspirant quod non sunt, quod utique per se fore diffidunt; vehementer sese lugentes id solum consolationis inveniunt, ut severi judices sui, qui scilicet amore esuriant et sitiant justitiam, usque ad contemptum sui districtissimam de se exigant satisfactionem, et de caetero emendationem. Sed, cum se
Abbreviated transcription (Latin):
et nos possuꝰ dice̾ ꝑ ꝯtrariũ. Hũilitatẽ ꝓp̾e excellẽcie esse
dtemptũ. Amor uͦ si ͭ n ͨ odiũ. ueitatis iudiciũ nescit. Wis
iũ uei̾tatis audire: Sicut audio sic iudico. Nõ si ͭ
nõ si ͭ amo. nõ si ͭ tĩeo. Est iudiciũ odii. ⁊ illud. nos legem
habeꝰ.⁊ ẜ ͫ legẽ nr̃a d mori. Est ⁊ timor̾s. ut illuo. si
dimittiꝰ eũ sic. ueniẽt comani ⁊ tollẽt nr̃m locũ ⁊ gentẽ.
Iudiciũ uͦ amoris. ut dauid de filio prĩcida ꝑcite ĩqͥt puero
itti ad iudiciũ. ne uł fallãt uł fallant᷑ amoe suo
Q si culpã amici tuo iudicõ aõr illiꝰ a̾ minuit a̾ ꝓrsꝰ
abscõdit qͣntomagis a mortui tuũ dtra te iudiciũ fallit᷑
Qui gͦ plene neitatẽ ĩ se ognoscẽ̾ ciunt. ncc̃e ẽ ut semota
trabe suꝑbie. q̃ ocłm arcet a lute ascẽsioĩs ĩ corde suo dis¬¬
ponat. ꝑ qͣs ĩ seip̃o seipm̃ ĩqͥrat. et sic pꝯ duodetĩ hũili¬
tatis ad pͥmũ uei̾tatis gradũ ꝑtingat. Cũ autẽ uei̾ta

Expanded text:
 et excellentiae esse contemptum. Amor vero, sicut nec odium, veritatis judicium nescit. Vis judicium Veritatis audire! Sicut audio, sic judico . Non sicut odi, non sicut amo, non sicut timeo. Est judicium odii, ut illud: Nos legem timoris, ut illud: Si dimittimus eum sic, venient Romani et tollent nostrum locum et genem . Judicium vero amoris, ut David de filio parricida: Parcite, inquit, puero admitti ad judicium: ne vel fallant, vel fallantur amore suorum. Quod si culpam amici tuo judicio amor illius aut minuit, aut prorsus abscondit: quanto magis amor tui tuum contra te judicium fallit! 15. Qui ergo plene veritatem in se cognoscere curat, necesse est ut semota trabe superbiae, quae oculum arcet a luce, ascensiones in corde suo disponat, per quas seipsum in seipso inquirat, et sic post duodecimum humilitatis ad primum veritatis gradum perting
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ hͦ pͥmo gͣdu hũiditatis uei̾tatis ut ait ĩ alio psalmo.
⁊ ĩ uec̾tate tua hũiliasti me. Seip̃m accẽdat ⁊ ex ꝓp̾a mi-¬
sei̾a gn̾alẽ ꝑpendat. sicq ad scd̾m tnͣsiẽs dicat. ĩ excessu
meo oĩs hõ mẽdax. In qͦ excessu suo. In illo ꝓculdubio
q ͦ se se excedẽs. ac uei̾tati adhen̾s seip̃m diuidicat.
In illo excessu suo dicat. nõ ĩdignãdo. aͥ ĩsultãdo. s mi.¬

Expanded text:
t ait in alio psalmo: Et in veritate tua humiliasti me ; semetipsum attendat, et ex propria miseria generalem perpendat: sicque ad secundum transiens dicat in excessu suo, Omnis homo mendax. In quo excessu suo? In illo procul dubio, quo sese excedens, ac veritati adhaerens, seipsum dijudicat. In illo ergo excessu suo dicat, non indignando aut insultando, sed mi
Abbreviated transcription (Latin):
gi pt̃. ut ibi. In mãdatis tuis uol nimis. Q si qͥs cõ¬
tẽdat nimis. ħͥ ꝓ ualde positũ ẽ. nõ ꝓ ꝑfecte. qr et
expositoe̾s id ip̃m uident᷑ astrue̾. neq h discordat a
sensu ꝓpħe ut sit senciamꝰ eũ dixisse. Ego qͥdẽ cũ
ad huc uei̾tatẽ nõ nossẽ. aliqͥd me put̾abã ẽẽ. cũ
nichil essẽ. At postꝙͣ ĩ xp̃o credendo. id ẽ eiꝰ hũi¬

Expanded text:
gi; ut ibi: In mandatis ejus volet nimis . Quod si quis contendat, nimis hic pro Valde positum non pro Perfecte, quia et expositores id ipsum videntur astruere; neque hoc discordat a sensu Prophetae, ut sic sentiamus eum dixisse: Ego quidem, cum adhuc veritatem non nossem, aliquid me putabam esse, cum nihil essem. At postquam
Abbreviated transcription (Latin):
sibi de infmitate uł ignorãcia blãdiũt᷑. qͥ ut libei̾ꝰ p̾cent
libent̾ ignorãt uł infm̾ãt᷑. Putar̃ pͥmo hoĩ ꝓfuit. licet ip̃e
rũt. ꝑ ignorãciã excusabiles erũt: QQui igit̾ scudio ⁊̃ amoe̾
pcͨandi. a uei̾tate se sẽciũt alienatos. inf̾mitate ⁊ ignorãcia
p̃ssos. studiũ ĩ gemutũ. amorẽ. ⁊ merorẽ ꝯu̾tãt. infirmitatẽ
carnis fu̾oe̾ iusticie uĩcãt. ignorãciã libe̾alitate repellãt.

Expanded text:
sibi de infirmitate, vel ignorantia blandiuntur, qui ut liberius peccent, libenter ignorant, vel infirmantur. Putas, primo homini profuit, licet ipse runt , per ignorantiam excusabiles erunt? Qui igitur studio et amore peccandi a veritate se sentiunt alienatos, infirmitate et ignorantia pressos; studium in gemitum, amorem in moerorem convertant, infirmitatem carnis fervore justitiae vincant, ignorantiam
Abbreviated transcription (Latin):
Aulla ut opino huis alleganoĩ rõ obsiscit in qua et
exrebus uisibilibus cogmi᷑ crede̾ ⁊ quod nõ utdemits.
cegorius De egressibus aĩaꝵ ruia poit᷑.
Paulo suꝑiꝰ questus es moriẽ Cap ͫ uni ͣ.¬
tis cuiꝰdã egredientẽ te aiã nõ uidisse sed hoc ipm̃
iam culpe fuit ꝙ corꝑeis oculis rem uidere in iusibi¬
lem quesisti.NNam multi nr̃oꝵ mentis oculũ fide pua̾
et yberiori oratione mũdantes: egredientes e carne aĩas
na ratio nõ ualet: exempla suadeant De egressu

Expanded text:
ulla, ut opinor, huic allegationi ratio obsistit, in qua ex rebus visibilibus cogimur credere quod non videmus.I. De egressibus animarum. GREGORIUS. Paulo superius questus es, morientis cujusdam egredientem animam te non vidisse; sed hoc ipsum jam culpae fuit, quod corporeis oculis rem videre invisibilem quaesisti. Nam multi nostrorum mentis oculum fide pura et ubere oratione mundantes, egredientes e carne animasne ratio non valet, exempla suadeant. In secu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑget. ei antiquus hostis ĩ mulo me¬
ci spũs obiũa sitũs est. cornu et tri¬
peditã ferens .Auẽ cũ requisisset dicẽs ibi uadis
ille rñdit Ecce ad frẽs uado : potionẽ eis date.
Itaq ꝑ rexit uenerabilis benedictus ad orõnent.
Eiua ꝯpleta ꝯcitus redyt. Malignꝰ uero spũs
unũ semorẽ monachũ ĩueĩt aꝙͣ haurientẽ ĩ quẽ¬

Expanded text:
et, ei antiquus hostis in mulomedici specie obviam factus est, cornu et tripedicam ferens. Quem cum requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: Ecce ad fratres vado potionem eis dare. Itaque perrexit venerabilis Pater Benedictus ad orationem; qua completa concitus rediit. Malignus vero spiritus unum seniorem monachum invenit aquam hauriente
Abbreviated transcription (Latin):
uexauit. Que cũ uir dei aborõne rediẽs ꝙͣtrude¬
lit̾ uexari ꝯsꝑicẽt. ei solũmõ alapã dedit ⁊ malig¬
nũ ab eo spm̃ ꝓtinꝰ ex cussit : ita ut ad eũ ulteriꝰ
redĩe non auderet Petrus Uelt nosse utrũ hec tã¬
ta miracula u̾tute semꝑ orõis impetrabat: an ali¬
deuota mente ad hent dño cũ rerũ nc̃citas ex poscit
ex hibere signa modo utͦq solẽt: ut mira queq aliqñ
quot quot .n. receꝑrnt eũ dedit eiꝰ ptate filios
dei fieri. Nuod si filii dei ex pt̃ate sũt. qͥd mir
si signa facere ex pt̃ate ualeant. Nuia enĩ utroq
mõ miracula ex hibeant testatur petrus q̃ tabita
mortũã ocando suscitauit : anamã uero et saphirã
mẽtientes. morti in crepando tradidit. Heq enĩ o¬
rasse m coꝵ ex tmctione legit᷑: sed solumo culpã quã
ppetrauerãt in crepasse Ponstat ergo quia aliqñ
orando Nam duo quoq fidelis dei famuli bñdicti
facta nũc replico in quibus. aꝑte dareat. aliad hũc

Expanded text:
one rediens tam crudeliter vexari conspiceret, ei solummodo alapam dedit, et malignum ab eo spiritum protinus excussit, ita ut ad eum redire ulterius non auderet. Petr. Velim nosse, si haec tanta miracula virtute semper orationis impetrabat, an alidevota mente Deo adhaerent, cum rerum necessitas exposcit, exhibere signa modo utroque solent, ut mira quaeque aliquando Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Qui filii Dei ex potestate sunt, quid mirum si signa facere ex potestate valeant? Quia enim utroque modo miracula exhibeant, testatur Petrus , qui Thabitham mortuam orando suscitavit, Ananiam vero et Sapphiram mentientes morti increpando tradidit. Neque enim orasse in eorum exstinctione legitur, sed solummodo culpam quam perpetraverant increpasse. Coorando. Nam duo quoque fidelis famuli Dei Benedicti facta nunc replico, in quibus aperte clareat, aliud hunc
Abbreviated transcription (Latin):
Quod quibusdam ꝑuulis regni te¬
lestis aditus aꝑnibus claudit᷑ͦ cũm ab eis male
nutriuntur ⁊ de prouiro blasphemo declaratue

Expanded text:
Quod quibusdam parvulis regni coelestis aditus a parentibus clauditur, cum ab eis male nutriuntur; et de puero blasphemo. cum ab eis male
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥui se ecrã uocant respondere cepit: et dep̃ssis reuerent
oculis aꝑta uoce cdamae̾. Eue dnã uenio. ecie dnã ueĩo
In qua etiã uote spm̃ reddidit: et ex uirgineo iorꝑe habi¬
tatura cũ sanctis uirginibꝰ ex iuit Petrus. Cũ hũa¬
nũ genus mlus ĩnumerisq uicibus uicys sit subrectũ:

Expanded text:
ocanti respondere coepit, et depressis reverenter oculis aperta voce clamare: Ecce, Domina, venio, ecce, Domina, venio. In qua etiam voce spiritum reddidit, et ex virgineo corpore, habitatura cum sanctis virginibus exivit. PETR. Cum humanum genus multis atque innumeris vitiis sit subjectu
Abbreviated transcription (Latin):
an ueller cuĩ eis eẽ: atq in eiꝯ obsequio unie Cui cũ puel¬
ultra leue et puellare aget: arisu ⁊ iocis abstineret
sciens ꝑ or̃a ꝙ int̾ easdem uirgnies quas uideat. ad enis
obsequiũ die tricesimo ueniret Quibus uisis in cuct
suis moribus puella mutataẽ. om̃ezq a se leuitatẽ puel¬
laris uite: magne grauitatis de tersit manu. Cuq̃z
eã ꝑuites eius mutatã ẽẽ mirarent᷑ requisita rem re¬
tulit. qͥd sibi btã deigenitrix usseriti uel qua die iia
esset ad eius obsequiũ indicauit Tũc ꝑtꝰ uicesimũ et

Expanded text:
est an velit cum eis esse atque in ejus obsequio vivere. Cui cum puelut nihil ultra leve et puellare ageret, et a risu et jocis abstineret, sciens per omnia quod inter easdem virgines quas viderat, ad ejus obsequium die trigesimo veniret. Quibus visis, in cunctis suis moribus puella mutata est, omnemque a se levitatem puellaris vitae magnae gravitatis detersit manu. Cumque eam parentes ejus mutatam esse mirarentur, requisita rem retulit, quid sibi Dei Genitrix jusserit, vel qua die itura esset ad obsequium ejus indicavit. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
mixtũ cũ rno ei uenen poclũ p̃beret: refectiois
cumbet et p̃mis puer corruptus eẽt ⁊ hoc quod ab
archidyacono eius acceꝑat : ueneni ꝑ oculũ obtulit¬
E ini stat̾i uenerabilis epũs dixit. Ribe in hoc
hensũ se sentiens maluit moriturꝰ bibe̾ ⁊ quã penas
ꝓ illa tanti homiady culpa tolerare łnq sibi ad
os calucẽ ducẽt ⁊ uir dñ ꝯ pescuit dicẽs. Non bibas
da mͥ ego bibo. Bed uade dic ei qui illud tibi dedit
ĩloco alio in quo erat archĩdiaconꝰ euis defunctꝰ est
ac si pos ep̃i ad archidia toni uiscera illa uenena ins¬
sissent. Cui tũ ad in ferendã mortẽ uenenũ quidẽ ior¬
ꝑale defuit ⁊ sed hũc inconspectu eterm iudicis uene¬
uita ꝑ hibetur ut qui cõueisationẽ eius agnouerit
uictutẽ non debeat mirari

Expanded text:
mistum vino veneni ei poculum praeberet, refectionis mistum vino veneni ei poculum praeberet, refectionis cumberet, ei praemiis corruptus puer hoc quod ab archidiacono ejus acceperat veneni poculum obtulit. Cui statim venerabilis episcopus dixit: Bibe tu hoc prehensum se esse sentiens, maluit moriturus bibere quam poenas pro illa tanti homicidii culpa tolerare. Cumque sibi ad os calicem duceret, vir Domini compescuit, dicens: Non bibas, da mihi, ego bibo; sed vade, dic ei qui tibi illud dedit: in loco alio quo inerat archidiaconus ejus defunctus est, ac si per os episcopi ad archidiaconi viscera illa venena transissent. Cui tamen ad inferendam mortem venenum quidem corporale defuit, sed hunc in conspectu aeterni judicis venevita perhibetur ut qui conversationem ejus agnoverit, virtutem non debeat mirari
Abbreviated transcription (Latin):
tiriam longe lateq ꝑceebruit desanino chamisme a
uitat ep̃o testari solent qr isdẽ uir longo iã senio o¬
culoꝵ lumẽ amiserat. ita ut om̃o nichil uideret ⁊ quẽ
in eisdem ꝑtibus deuenisset: hũc uir dei ad pndiũ
rogauit. Tũq̃ iam uentũ ẽẽt ad mensã rex discribẽ
noluit: sed ad sanini penerabilis uiri dexteram se¬
dit Cũ uero eidem pr̃ĩ puer ex more yini poculi
p̃beretꝰ rex silent̾ manũ tetendit᷑. et calitẽ abstulit:
denti discanet: quis ei poclũ p̃beret. Tunt uir dĩ
accipiens calicẽ et tñ mĩstrũ nõ uidens dixit Pi¬
uat ip̃a manus. De quo uezbo rex letus exubuit᷑ꝰ.
quia quãuis qpẽ dephensus sit : ĩ uiro tñ dei quod
querebat ĩuenit ¶ Huiꝰ aũt uenerabilis uiri cũ
ad ex emplã uite seqñtiũ ĩ longũ senũ uita trahẽt᷑
eius archidyaconꝰ ambitione adipiscẽti epãtus acc̃e¬
sus : eũ ex tingue̾ ueneno molitꝰ ẽ Rui cũ umꝰ

Expanded text:
titiam longe lateque percrebuit, de Sabino Canusinae urbis episcopo testari solent, quia idem vir longo jam senio oculorum lumen amiserat, ita ut omnimodo nil videret. Quem tibus devenisset, hunc vir Domini ad prandium rogavit. Cumque iam ventum esset ad mensam, rex discumbere noluit, sed ad Savini venerabilis viri dexteram sedit. Cum vero eidem patri puer ex more vini poculum praeberet, rex silenter manum tetendit, calicem abstulit dente discerneret quis ei poculum praeberet. Tunc vir Dei, accipiens calicem, sed tamen ministrum non videns, dixit: Vivat ipsa manus. De quo verbo rex laetatus erubuit, quia quamvis ipse deprehensus fuisset, in viro tamen Dei quod quaerebat invenit. Hujus autem venerabilis viri, cum ad exemplum vitae sequentium in longum senium vita traheretur, ejus archidiaconus ambitione adipiscendi episcopatus accensus, eum exstinguere veneno molitus est. Qui cum vini
Abbreviated transcription (Latin):
narro nouerũt atq testant᷑. ꝙ uir uite uenera¬
bilis scep hanus noĩe ualerie ꝓuĩcie p̃spiter fuit hꝰ
nr̃i bonefaci dyacom atq dispensatoris eclie nati¬
one pximus. E⁊ quadã die de itine domũ regres¬
sas mancipio suo negligent loꝙ̃s p̃cepit dicens.
Nem dyabole distalcia me. Ad curꝰ uocem ceperũt¬
mor se caligaꝵ tor rigie ĩ sũma uelocitate dissolue ut
aꝑte ꝯstaret ꝙ ei ip̃e qui noĩatus fuerat: ad ex tra¬
hendas caligas dyabolus obedisset. E Quod mox
ubi pb uidit uehement᷑ expauit : magnisq rotibus
clamare cepit dicens. Recede miser recede. Nõ enĩ tͥ
sed macipio meo locutus sũ. Ad cuiꝯ uocem ꝓtinꝰ
sũ ualde ẽ atq t̾ribile contra ĩ initti insidias semꝑ in¬
tende̾: et continue qiͣ in acie stare Gregoꝰ. laboriosũ
non ẽ si custodrã nram non nobis sed gracie suꝑne tͥ¬
buamus. ita tñ ut et ip̃i ꝙͣtũ possumꝰ sub protectiõe¬
dei uigilemus. Si aũt antiquꝰ hoscis a mente ceꝑit

Expanded text:
vitae venerabilis Stephanus nomine, Valeriae provinciae presbyter fuit, hujus nostri Bonifacii diaconi, atque dispensatoris ecclesiae, cognatione proximus. Qui quadam die de itinere domum regressus, mancipio suo negligenter loquens praecepit dicens: Veni, diabole, discalcia me. Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut aperte constaret quod ei ipse qui nominatus fuerat ad extrahendas diabolus caligas obedisset. Quod mox ut presbyter vidit, vehementer expavit, magnisque vocibus clamare coepit, dicens: Recede, miser, recede; non enim tibi, sed mancipio meo locutus sum. Ad cujus vocem protinus est valde atque terribile contra inimici insidias semper intendere, et continue quasi in acie stare. GREGOR. Laboriosum non erit, si custodiam nostram non nobis, sed gratiae supernae tribuimus; ita tamen, ut et ipsi, quantum possumus, sub ejus protectione vigitemus. Si autem antiquus hostis a mente coeperit
Abbreviated transcription (Latin):
dyabulo hoc ei currentes ꝑ circuitũ: et carmĩe nefando de¬
dicantes. Tũq illud ipĩ pͥus submissis c̾ciricibus ado¬
rarẽt: eos quoq quos ceperut hoc adorare ꝑ iter s¬
pellebãt. Bed ex eisdem captuus maxia multitudo
magis eligans morrendo ad uitant ĩmortalent tende̾. quã
adorando uitã mortalẽ ten̾e obtemꝑare iussis sacͥlegis no¬
luerũt: et c̾uicẽ quã semꝑ treatõri flexerãt creature
ui clina̾e ꝯ tempserũt. Unde frm ẽ ut hostes qͥ eos cepe¬
eũt graui iracundia accensi cunctos gladiis int̾ficent:
quos in errõe suo ꝑticipes non hẽrent. Nd ergo mir
si erũpente ꝑ secutionis tp̃z illi mr̃es esse potuissent. qͥ in
ipã quoq pate eclie semetip̃os semꝑ affligendo angustã
martirii tenuerũt urã: qñ ieruente ꝑ secutiois articu¬

Expanded text:
diabolo, hoc ei currentes per circuitum et carmine nefando dedicantes. Cumque illud ipsi prius summissis cervicibus adorarent, eos quoque quos ceperant hoc adorare pariter compellebant. Sed ex eisdem captivis maxima multitudo magis eligens moriendo ad vitam inmortalem tendere quam adorando vitam mortalem tenere, obtemperare iussis sacrilegis noluit et cervicem, quam semper Creatori flexerat, creaturae inclinare contempsit. Unde factum est, ut hostes qui eos ceperant gravi iracundia accensi cunctos gladiis interficerent, quos in errore suo participes non haberent 29. Unum narumpente persecutionis tempore, illi martyres esse potuissent, qui in ipsa quoque pace Ecclesiae semetipsos semper affligendo angustam martyrii tenuerant viam, quando, irruente persecutionis articu
Abbreviated transcription (Latin):
ieriĩt sĩc pleriq subire m̃rtiriũ possũt qͥ ẽẽ in pace
eccłie despicabiles uident᷑ ita nõnũꝙͣ ĩ becillitatis for¬
midine corruũt: qui in pace pͥus ecclĩe fortiter stare cre¬
de bant᷑. Sed eos de quibus p̃diximus fieri mr̃es potuis¬
se fident fatem᷑ : quia hoc iamt ex eoꝵ fide collegimiꝰ
Rade̾ enĩ nec in aꝑta ꝑ secitione poterãt: hi de quibꝰ
ꝯstat quia et usq ad sinẽ uite ĩ occulta aĩ u̾tute ꝑsti¬
terũt. Petrus Ut asseris ita ẽ. sed suꝑ indig̃nos

Expanded text:
possunt, qui esse in pace Ecclesiae despicabiles videntur; ita nonnunquam in debilitatis formidinem corruunt, qui in pace prius Ecclesiae fortiter stare credebantur. Sed eos de quibus praediximus, fieri martyres potuisse fidenter fatemur, quia hoc jam ex eorum fine colligimus. Cadere enim nec in aperta persecutione poterant hi de quibus constat quia et usque ad finem vitae in occulta animi virtute perstiterunt. PETR. Ut asseris ita est, sed super indignos
Abbreviated transcription (Latin):
ed neq hoc silendũ puto quod allust̾ uiro
anthonio narrante cognoui: qui arebat pris
sui pueꝵ morbo elephantio fuisse co̾reptũ: ita
ut iam pilis cadentibus cutis ĩtumesce̾t. atq in¬
crestentem saniẽ occultare nõ possitt. Uii ad uirũ
dei ab codem prẽ eius missus est: saluti p̾stine sub
oĩ celeritate restitutus

Expanded text:
ed neque hoc silendum puto, quod illustri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre ejus missus est et saluti pristinae sub omni cel
Abbreviated transcription (Latin):
aũt etꝰ monachus moblitatimentẽ dedat :
et ꝑmanere i monasterio nolebat. Tũq eũ uir dei
assidue corripe̾t frequẽt᷑q admoueret: ipẽ uero
nullo mõ ꝯͥ sentieet ĩ ogregatione ꝑ sistẽ atq n¬
portiũs p̃cibus ut relaxae̾turr maneret. Quadã die
isdẽ uenerabilis priimetatis eius tedio afflictas:
iratus uissit ut discedẽt. Nui mox ut monasteniũ
cxeuit: ꝯtra se assiste aꝑto ore draconẽ ĩ itme ĩuenit.
Cũq eũ isdem draco qui apparueat deuora̾e uellet:
cepit ipe tremes ⁊ palpitans magnis uocibus clam¬
re dicens. Eurrite currite: quia draco iste me de¬
uorare uult. Purrentes aũt frẽs draconẽ mime

Expanded text:
autem ejus monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco iste me devorare vult. Currentes autem fratres draconem minime
Abbreviated transcription (Latin):
Io itaq dũ cũ illo dem̃ gressu regis totile t roma¬
ne urbis ꝑ ditione colloqͥũ hrẽt dixit. ꝑ huns
regem ciuitas ista destruet᷑ ut iã amp̃liꝯ ĩnõ
habite᷑. Lͥui uir dm̃ respondit. Roma agenti¬
bus nõ ex timiabit᷑. sed tempestatidꝰ chorustĩs
et turbinbus ac t̾remotu fatigata: marcessus ĩ
luce dariora: qui in hac irbe dissoluta menia. e¬
uersas domus destructas ecclĩas: turbine c̾nimꝰ
discipulus cuiꝰ michi relatione ꝯꝑnuĩ ẽ. nequaꝙͣ
ex ore illiꝰ audisse se ꝑhibet : sed quia hoc dixerit dic¬
tum sibi afribus fuisse testatire¬

Expanded text:
Is itaque dum cum illo de ingressu regis Totilae et RomaIs itaque dum cum illo de ingressu regis Totilae et Romanae urbis perditione colloquium haberet, dixit: Per hunc regem civitas ista destruetur, ut jam amplius non inhabitetur. Cui vir Domini respondit: Roma a gentibus non exterminabitur, sed tempestatibus coruscis, et turbinibus, ac terrae motu fatigata, in semetipsa  sunt luce clariora, qui in hac urbe dissoluta moenia, eversas domos, destructas ecclesias turbine cernimus, discipulus, cujus mihi relatione compertum est; nequaquam ex ore illius audisse se perhibet; sed quia hoc dixerit, dictum sibi a fratribus fuisse testatur
Abbreviated transcription (Latin):
Unc ꝑ se isdem totila ad dei hoĩez accessit
quẽ cũ longe sedentem cerneret : nõ ausui
accede̾ se se int̾ram dedit. Eui cũ uir dei bis ter¬
deret benedictus ihũ xp̃ĩ dñi famulus ꝑ semet
ipm̃ dignatus ẽ accede̾ ad rege̾ prostratũͥ quẽ
detra leuauit. et de sius actibus in crepauit: at
ꝙ in sermõibus paucis tũcta q̃ illt erant uentutra
p̃nũciauit dicens Multa mala facis: multa fecisti:
iam aliquãdo ab intquitate ꝯpesce̾. Et quidem
romã ingressurus es. et mare transiturꝰ ⁊ nouẽ
ãnis regnabis : decimo morierieris. C riubus ar¬
ditis tee nehement t̾ritus orõne petita recessit
atq ex illo temꝑe mmnꝰ crudelis fuit ͥ tñ non
multo pꝰ ronĩa adit : ⁊ ad siciliã ꝑrexit Ino
aũt regm sui degmo: omĩpotentis dei iuditio
regnũ cũ uita ꝑdidit ¶ Preterea antistes aeo
nusic̾ eccłie ad eundẽ dei famulũ uenire consueat
quẽ uir dei ꝑuite sue merito ualde diligebat.

Expanded text:
unc per se isdem Totila ad Dei hominem accessit; quem cum longe sedentem cerneret, non ausus accedere, sese in terram dedit. Cui dum vir Dei bis tederet, benedictus Ihesu Christi domini famulus per semet ipsum dignatus accedere est ad regem prostratum. Quem de terra levavit, de suis actibus increpavit atque in paucis sermonibus cuncta quae illi erant Ventura praenuntiavit, dicens: 'Multa mala facis, multa fecisti; iam aliquando ab iniquitate conpescere. Et quidem Romam ingressurus es, mare transiturus; novem annis regnas, decimo morieris'. Quibus auditis, rex vehementer territus, orationem petita, recessit, atque ex illo iam tempore minus crudelis fuit. Cum non multum post Romam adiit, ad Siciliam perrexit; anno autem regni sui decimo omnipotentis Dei iudicio regnum cum vita perdedit. Praeterea famulum venire consueverat, quem vir Dei pro vitae suae merito valde diligebat.
Abbreviated transcription (Latin):
bonos quos nuĩquã uiderũt Nam cum antiquos prẽs
no illa etn̾a beatitudĩe uiderĩt eis in cogniti ꝑ uisionẽ
non erũt: quos in oꝑe semꝑ nouerũt. ł ruia enĩ illit
om̃s ꝯ murm claritate dñi ꝯspiaũt. qͥd est quod ibi ne¬

Expanded text:
bonos quos nunquam viderunt. Nam cum antiquos Patres bonos quos nunquam viderunt. Nam cum antiquos Patres in illa aeterna haereditate viderint, eis incogniti per visionem non erunt, quos in opere semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate D
Abbreviated transcription (Latin):
rut mũme recognonissẽt nequaquã ad diuitẽ in tormẽtis
por̃tũ de transactũ eius contritiõe loquerẽ dicẽs ꝙ ma¬
la receꝑat ĩ uita sua. Et si mali malos non recognoscent
etiã pro absentiũ memoria curauit ex orare. Nua in
et bom malos: et mali recognoscũt bonos Nã et diues
ab ab:aham cognostit᷑. ci dictũ ẽ recepisti bona ĩuita¬
tuꝗ. Et electus lazarus a reprobo ẽ diuite cognitꝰ quẽ
mti p̃cabat᷑ ex noĩe dicens Mitte lazarũ ut m tinguat
ex tremũ digiti sui maquã ut refrige̾t linguã meam.
In qrea uidelis cognitiõe utusq ꝑtis aimulus retri¬
bitũs excrescit ut et bom ampilius gaudeãt qui secũ
eos letari conspiciũt quos amanerũt. et mali cũ eis tos¬
qñtur quos in hoc mũdo despecto deo dilexerũt eos
non solũ sua: sed eciã eoꝵ pena ꝯ sumat Ifit gũt in eltĩs
quoddã mirabdiꝰ quia non solũ eos agnoscũt quos ĩ
mũdo norerũt: sed uelut uisos ac cognitos recognoscũt

Expanded text:
ad divitem in tormentis positum de transacta ejus contritione loqueretur, dicens quod mala receperit in vita sua. Et si mali malos non recognoscerent, cere qui etiam pro absentium memoria curavit exorare? Qua in et boni malos, et mali cognoscunt bonos. Nam et dives ab Abtua . Et electus Lazarus a reprobo divite est cognitus, quem mitti precatur ex nomine dicens: Mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam . In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus retributionis excrescit: ut et boni amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt quos amaverunt, et mali, dum cum eis torquentur quos in hoc mundo, despecto Deo, dilexerunt, eos non solum sua, sed etiam eorum poena consumat. Fit autem in electis quiddam mirabilius, quia non solum eos agnoscunt quos in hoc mundo noverant, sed velut visos ac cognitos recognoscunt 425
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis. Quo odore uitã capit. qui ewãgelio
bonis moribꝰ seruit ⁊ ꝯgruit. Mortẽ autẽ ĩt᷑
ꝑ fidem suscipit᷑ in salutẽ.
De facultate credendi.

Expanded text:
eritatis: quo odore vitam capit, qui Evangelio bonis operibus servit et congruit; mortem autem incurper fidem suscipitur in salutem. CCCLIV. De facultate credendi.
Abbreviated transcription (Latin):
bucione iusticie. de obseruãcia pacio.
Aristianẽ ꝑfectionis ẽ pacificũ ẽẽ eciã cũ pa¬
cis inimitis. sp̃e correctionis. nõ ꝯsensu malig¬
nitatis. ut si nec exemplũ nec cohortacionẽ dilcõis
non ut nichil paciam᷑ aduersi. s ut ip̃is adu̾sitatibꝰ
aĩa nõ ledat᷑. Cũ eĩ temptacio adest. fit quidã in id
qd̾ nos ĩpugnat introitꝰ. ⁊ cũ bono fine idẽ sine nul¬
nere aĩe temptacõ ꝯsũmat᷑. ad etnã requiẽ de ꝓfuido
tꝑalis laboris exitur. De aditorio dei.

Expanded text:
iae . XXIX. De observantia pacis. Christianae perfectionis est pacificum esse 548 etiam cum pacis inimicis, spe correctionis, non consensu malignitatis: ut si nec exemplum, nec cohortationem dilectionnon ut nihil patiamur adversi, sed ut ipsis adversitatibus anima non laedatur. Cum enim tentatio adest, fit quidam in id quod nos impugnat introitus; et cum bono fine, id est, sine vulnere animae, tentatio consummatur, ad aeternam requiem, de profundo temporalis laboris exitur . XXXI. De adjutorio Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ extramur᷑ ꝓiecit. Tũc quidã huãnitat grã¬
et pietate ꝯ pulsi abtisũ caput ceruisi apponentꝭ.
cũ uno ꝑurlo infante qui illic ex tuctus ĩuento
est: uxca murũ corpus ep̃ĩ sepulture tradide¬
eũt. Tũq post candem redẽ die quadragesima
rex totila uississet ut cines urbis alliꝰ qͥ quolib di¬
spersi eeñt. ad eandem sine aliqua trepidatione
iearẽt hi qui fame fugerũt: uiuendi licent
accepta reuersi sũt. Bed cuiꝰ uite uel meriti eoꝵ

Expanded text:
iecit. Tunc quidam humanitatis pietate conpulsi abscisum capud cervici adponentes, cum uno parvulo infante, qui illic extinctus inventus est, iuxta murum corpus episcopi sepulturae tradiderunt. Cumque post eandem caedem die quadragisimo rex Totila iussisset, ut cives urbis illius, qui quolibet dispersi essent, ad eam sine aliqua trepidatione remearent, hii qui prius famem fugerant, vivendi licentia accepta, reversi sunt. Sed, cuius vitae eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ut mulla uestigia seccionis aꝑꝑerẽt. Cũq hoc et int̾¬
ga uerterẽt ex qͥrentes si qd signũ uel de alia mõ¬
strari in cisione fri potuisset. ita sanũ atq ĩ temea¬
tũ om̃e corpus ĩuentũ est rac si nulla hoc ĩcisio fr
tetigisset Perus Quis nõ obstupescat talia
e

Expanded text:
ut nulla vestigia sectionis apparerent. Cumque hoc et in terga verterent, exquirentes si quod signum vel de alia monstrari incisione potuisset, ita sanum atque intemeratum omne corpus in ventum est, ac si nulla hoc incisio ferri tetigisset. PETR. Quis non obstupescat talia e
Abbreviated transcription (Latin):
uitat᷑ epũs fuit ⁊ a ꝯuersatione monãstery ad
sacerdotalis ordĩs gram̃ deductis. Totile aũt ꝑ
fidi regis temporibus eandem urbis aimus sep¬
tem ꝯtinius ÷ gothoꝵ ex̾ citus obsedit. De qua mul-¬
ti ciuiũ fugeiũt : qui famis ꝑ iculũ ferre nõ pote¬
eant Anno uero uiiͦ nec dũ finito obsessam rorbẽ
gothoꝵ ex ercitus intrauit. Tũc comes qui eidem
exercitui p̃erat. ad regẽ totilã nũnios misit ⁊ ex qͥrẽs
ꝙ de ep̃o uel ppłe fieri iuberet. Pni ille p̃cepit dicẽs
epõ pͥus auertice usq ad caltaneũ corrigiã tolle:¬

Expanded text:
iscopus fuit, ex conversatione monasterii ad sacerdotalis ordinis gratiam deductus. Totilae autem perfidi regis temporibus, eamdem urbem annis septem continuis Gothorum exercitus obsedit, ex qua multi civium fugerunt, qui famis periculum ferre non poterant. Anno vero septimo nondum finito, obsessam urbem Gothorum exercitus intravit. Tunc comes qui eidem exercitui praeerat, ad regem Totilam nuntios misit, exquirens quid de episcopo vel populo fieri juberet. Cui 301 ille praecepit, dicens: Episcopo prius a vertice usque ad c