comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eminentiores sunt alii. et insuꝑ iniuerse terre rex
imperat seruienti. Anarus non implebitur petunia.
et qui amat diuitias: fructus non capiet ex eis. Et hoc
gͥ uanitas. Ubi multesunt opes. multi et qui come¬
dant eas. Et qund ꝑdest possessori nisi quod teruit diui¬
tias ocuus suis: Dultis est sompnus oꝑanti. sine ꝑuũ.
siue multum comedat: saturitas auter diuitis si
sunt dormire eum. Est et alia infirmitas pessima.
qͣm uidi sub sole. Diuitie conseruate in malum dñi
sui. peunt enim in afflctione pessima. Generauit
filium. qui in summa egestate erit. Sicut egressus
est nudus de utero mrĩs sue. sic reuertet᷑. ⁊ nichil au¬
feret setum delabore suo. Miserabilis ꝓrsus in firmi¬
tas. quot uenit sic reuertetur. Quid gͦ ꝓdest ei qd̃¬
laborauit inuentum: cunctis dieb inte sue comedit
incenebris. et incuris multis ⁊ inerumpna atq tri¬
sticia. Hoc itaq in uisum estbonum. ut comedat

Expanded text:
eminentiores sunt alii, et insuper universae terrae rex eminentiores sunt alii, et insuper universae terrae rex imperat servienti. Avarus non implebitur pecunia: et qui amat divitias, fructus non capiet ex eis, et hoc ergo vanitas. Ubi multae sunt opes, multi et qui comedunt eas. Et quid prodest possessori, nisi quod cernit divitias oculis suis? Dulcis est somnus operanti, sive parum, sive multum comedat: saturitas autem divitis non sinit dormire eum. Est et alia infirmitas pessima, quam vidi sub sole: divitiae conservatae in malum domini sui: pereunt enim in afflictione pessima: Generavit filium, qui in summa egestate erit: sicut egressus est nudus de utero matris suae, sic revertetur, et nihil auferet secum de labore suo. Miserabilis prorsus infirmitas: quo modo venit, sic revertetur. Quid ergo prodest ei qlaboravit in ventum cunctis diebus vitae suae comedit in tenebris et in curis multis et in aerumna atque tristitia hoc itaque mihi visum est bonum ut comedat
Abbreviated transcription (Latin):
enim melior est obedientia qͣm stultorum uctime.
qui nesciunt. quid faciunt mali.
e temere quid ioquaris. neq cor tuum sit uelox
adꝑferendum sermonem coram deo. Deus enim in
rełi e⁊ tu suꝑ terram. iccirco sint pauti sermones
ti. Nuitas curas setuntur sompnia. et inmitis ser¬
monib inuenitur stulticia. Si quid uouisti deo ne
moieris reddere. displicet enim ei infidelis ⁊ stulta pro¬
missio: set quodcumq noueris redde. Multoq meliꝰ
est non uouere. qͣm post notum ꝓmissa non redd̾e.¬
Ne dederis os timm ut peccare fatias carnem tuam.
neq dicas coram angło ñ est ꝓuidentia. ne forte nra¬
tus domimis suꝑsermones tuos. dissipet cuncta opera
manimm tuarura. Nbi multa sunt sompnia. plu¬
rime uanitates. et sermones in numeri. Tu nͦ dm̃time.
Si uideris calumpnias egenorum. ⁊ uiolenta iuditia ⁊
subuerti iusticiam in ꝓuintia. non mireris suꝑ hoc ne¬
gotio: quia excelso. alius excelsie est. Et suꝑ hol quoq

Expanded text:
imae, qui nesciunt, quid faciant mali. Ne temere quid loquaris, neque cor tuum sit uelox ad proferendum sermonem coram deo. deus enim in caelo et tu super terram: idcirco sint pauci sermones i. multas curas secuntur somnia, et in multis sermonibus inuenitur stultitia. si quid uouisti deo, ne moreris reddere: displicet enim ei infidelis et stulta promissio: sed quodcumque uoueris redde: multoque melius est non uouere quam post uotum promissa non reddeNe dederis os tuum, ut peccare facias carnem tuam: neque dicas coram angelo: Non est providentia: Ne forte iratus Deus super sermone tuo, dissipet cuncta opera manuum tuarum. Ubi multa sunt somnia, plurimae vanitates, et sermones innumeri: tu vero Deum time: Si videris calumnias egenorum, et violenta judicia, et subverti justitiam in provincia, Non mireris super hoc negotio: quia excelso alius excelsior est, Et super hos quoque
Abbreviated transcription (Latin):
argenteus. ⁊ recurrat uitea aurea. ⁊ conterat᷑ ydria
reuertat᷑ puluis in t̾ram suam uñ erat. ⁊ sp̃c redeat
ad deum quidedit illum. Lanitas uanitatum dix̃
inuestigans composnt ꝑabolas multas. Quesiuit
uerba utilia ⁊ conscripsit sermones rectissimos: ac
ueritate plenos. Uerba sapientium sicut stimuli.
et quasi clami in altum defixi: que ꝑ magistrorum
concilium data sunt apastore uno. his amplius
fili mi ne requiras. facienti plures libros. nullus
est finis. Frequensq meditatio. carnis afflictio est.
fi̾nem loquendi. omnes pariter audiamus. Dm̃ ti
me ⁊ mandata eius obserua. Hoc est enim omnis ho¬
mo. Et cuncta que fiunt. ad ducet deus in iuditium ꝓ¬

Expanded text:
argenteus, & recurrat vitta aurea, & conteratur hydria revertatur pulvis in terram suam unde erat, et spiritus redeat ad Deum, qui dedit illum. Vanitas vanitatum, dixit cerat: et investigans composuit parabolas multas. Quaesivit verba utilia, et conscripsit sermones rectissimos, ac veritate plenos. Verba sapientium sicut stimuli, et quasi clavi in altum defixi, quae per magistrorum consilium data sunt a pastore uno. His amplius, fili mi, ne requiras. Faciendi plures libros nullus est finis: frequensque meditatio, carnis afflictio est. Finem lme et mandata eius observa hoc est enim omnis homo et cuncta quae fiunt adducet Deus in iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
qu uerura dei erat. Hoc est pessimum int̾ omnia
ue hartit sisb isole. quia eadem tunctis euemiunt.
hate et corda filiorum hominum implentur
malitia et contemptu in uita sua. et post hec adiu¬
ai dedutentur. Nemo est qui semꝑ inuat. ⁊ qui
ninis rei habeat sidutiam. Melior est cains iniuẽs
cene mnortuo. Niuientes enim. sciunt se ẽẽ morit᷑os.
Dere ui uers. nichil nouerunt amplius. necha
lebunt istra mercedem. quia obliuioni tradita est
meinora eoꝵ. Amor quoq et odium et inuidia si¬
mul ꝓrerunt. nec habent ꝑtera in hoc scło ⁊ in
dp quod sub sole geritie. Uade gͦ ⁊ tomede in le¬
cicia panem tiuimi ⁊ bibe in gaudio uinum tuũ.
qua des placent oꝑa tua. Omini temꝑe sint uesti¬

Expanded text:
qui verum deierat hoc esqui verum deierat hoc esquae sub sole fiunt, quia eadem cunctis eveniunt. Unde et corda filiorum hominum implentur malitia, et contemptu in vita sua, et post haec ad inferos deducuntur. Nemo est qui semper vivat, et qui hujus rei habeat fiduciam: Melior est canis vivus leone mortuo. Viventes enim sciunt se esse morituros. Mortui vero nihil noverunt amplius, nec habent ultra mercedem: quia oblivioni tradita est memoria eorum. Amor quoque, et odium, et invidiae simul perierunt, nec habent partem in hoc saeculo, et in opere quod sub sole geritur. Vade ergo, et comede in laetitia panem tuum, et bibe cum gaudio vinum tuum: quia Deo placent o
Abbreviated transcription (Latin):
rimi. Et in hoc ergo uanitas. et cura suꝑflua est.
Stustus complitat manus suas. et comedit carnẽ
uas dicens. Nelior est prgillus cum requie. quam
plena utraq marius cum labore ⁊ afflictione ani¬
ni. Considerans repperi ⁊ aliam uanitatem sub io¬
le. Nͥnis est. ⁊ sccłm non ħt. Nonfilium ñ fratrẽ.
i tamen laborare non cessat: nec satiant᷑ oculi eius
diutiis nec recogitat dicens. Cin laboro ⁊ frando ani¬
mam meam bonis: In hoc quoꝙ uanitas est: ⁊ af¬
fuetio ressima. Melus est gͦ duo simul eẽ qͣm unũ
ab altero fulcietur. Ne soli. quia cum ceciderit non
it sublenantem. Et si dormierint duo. fouebunt
mitio. Nnus quom̃ calefiet : et si quispiam p̾ualue¬
tir contra unum. duo tesistunt ei. Funiculus tͥplex.
dificilerumpitur. Meliorest puer pauꝑ ⁊ sapiens
sene rege et stulto. qui nescit p̾tudere inpostra. qd̃ ⁊
de artere tathenisq int̾clum quis egrediatur ad re¬

Expanded text:
ximi et in hoc ergo vanitas et cura superflua est ximi et in hoc ergo vanitas et cura superflua est stultus conplicat manus suas et comedit carnes suas dicens melior est pugillus cum requie quam plena utraque manus cum labore et adflictione animi considerans repperi et aliam vanitatem sub sole unus est et secundum non habet non filium non fratrem et tamen laborare non cessat nec satiantur oculi eius divitiis nec recogitat dicens cui laboro et fraudo animam meam bonis in hoc quoque vanitas est et adflictio pessima melius ergo est duos simul esse quam unum ab altero fulcietur vae soli quia cum ruerit non habet sublevantem et si dormierint duo fovebuntur mutuo unus quomodo calefiet et si quispiam praevaluerit contra unum duo resistent ei funiculus triplex difficile rumpitur melior est puer pauper et sapiens rege sene et stulto qui nescit providere in posterum quod et de carcere catenisque interdum quis egrediatur ad re
Abbreviated transcription (Latin):
icrarro uniis int̾itus est hominis iumentoruum.
icina intrisq conditio. Situt moritur hemo. sic
tila moriuntur. Smmiliter spirant omnia. Et
ichu habet homo iumento ampliuis. Cicta
lubatent uanitati ⁊ omnia ꝑgunt ad unum
lotum De terra facta sunt. et in terra pariter re¬
uectentur. Nuuis noiit si sp̃c filiorum adam ascen¬
cet sirsur. ⁊ si sp̃e iumentorum descendat deorsũ:
Et deprehendi nichil eẽ melius qͣm letari hominẽ
in opꝑ sio. ⁊ hanc ẽẽ partem illuis. Quis enim ad
ducet sum ut post se futura cognoscat:. ui.¬
et ti me ad alia et iuidi calunsmas que sub sole ge¬
runitur. et latrimas innocentium. et consolatorem
neminem nec posse resistere eorum miolentie. cunc¬
tonim auxilio destitutos. Et landani magis mortud̃
quam inuentes. et felitiorem utroq iudicani qui
nee dum natus est: nec uidit mala que finint sub
lole Rursus comtemplatus omnes labores homi¬
nim et indristrias. animadu̾ti patere in uidie pio¬

Expanded text:
itus hominis et iumentorum, et equa utriusque conditio. Sicut moritur homo, sic et illa moriuntur. Similiter spirant omnia, et nichil habet homo iumento amplius. Cuncta subiacent vanitati et omnia pergunt ad unum locum. De terra facta sunt et in terram pariter revertentur. Quis novit si spiritus filiorum Adam ascendat sursum et si spiritus iumentorum descendat deorsum? Et deprehendi nichil esse melius quam letari hominem in opere suo et hanc esse partem illius quis enim eum adducet ut post se futura cognoscat verti me ad alia et vidi calumnias quae sub sole geruntur et lacrimas innocentum et consolatorem neminem nec posse resistere eorum violentiae cunctorum auxilio destitutos et laudavi magis mortuos quam viventes et feliciorem utroque iudicavi qui necdum natus est nec vidit mala quae sub sole fiunt rursum contemplatus omnes labores hominum et industrias animadverti patere invidiae pro
Abbreviated transcription (Latin):
et sins spatiis transeunt uniuersa sub celo. Tempͥ
nascendi. ⁊ tempus moriendi. Tempus plantandi. ⁊
tempus euellendi quod plantatum est. Tempuis oc-¬
cidendi. et tempꝰ sanandi. Tempus destͥuenda ⁊ tp̃s
elificandi. Tempus flendi. ⁊ tempus ridendi. Tenpͥ
plangendi. ⁊ tempus saltandi. Tempus spargendi
lapides. et tempꝰ colligendi. Tenppus amplerani. es
tempꝰ longe fieri a complexib. Tempꝰ adquireisi.
tempus ꝑdendi. Tempus custodiendi. ⁊ temp̾ abiti¬
endi. Tempus scindendi: ⁊ tempus consuendi. Letͥ
tacendi. ⁊ tempꝰ loquendi. Tempus dilectionis. ⁊ pp̃s
odii. Tempꝰ belli. et tempꝰ pacis. Qluid h̾c amplius
bomo de uniterso labore suo. Hidi afflistionem qͥa
dedit deus filiis hominum. ut distendãtur i el.
Cuncta fecit uona in temꝑe suo. ⁊ niundum cͦodis
dispositioni eorum: ut non inuerat homo cpuil qd̃
oꝑatus est: deus abiitio usq ad finem. Et tignora¬
quod non eẽt melius. nisi letari ⁊ facere bene muta su

Expanded text:
et suis spatiis transeunt universa sub sole. Tempus nascendi, et tempus moriendi. Tempus plantandi, et tempus evellendi quod plantatum est. Tempus occidendi, et tempus sanandi. Tempus destruendi, et tempus aedificandi. Tempus flendi, et tempus ridendi. Tempus plangendi, et tempus saltandi. Tempus spargendi lapides, et tempus colligendi. Tempus amplexandi, et tempus longe fieri a complexibus. Tempus acquirendi, et tempus perdendi. Tempus custodiendi, et tempus abjiciendi. Tempus scindendi, et tempus consuendi. Tempus tacendi, et tempus loquendi. Tempus dilectionis, et tempus odii. Tempus belli, et tempus pacis. Quid habet amplius homo de labore suo? Vidi afflictionem, quam dedit Deus filiis hCuncta fecit bona in tempore suo, et mundum tradidit disputationi eorum, ut non inveniat homo opus, quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Quiquod non esset melius nisi lętari, facere bene in uita sua.
Abbreviated transcription (Latin):
flumina intrant mare. et mare non redundat.
Ad locum imde exeunt flumina reuertuntur. uͭ
iterum fluant. Cuncte res difficiles. non potest
eas homo explicate sermone. Non saturatur
quod factum est: ipsum quod faciendum est. Nich
recens est. Iam enim p̾cessit in scłis. que fuerunt
ante nos. Non est prioꝵ memoria. set nec eorum

Expanded text:
flumina intrant mare et mare non redundat ad locum unde exeunt flumina revertuntur ut iterum fluant cunctae res difficiles non potest eas homo explicare sermone non saturatur quod factum est? ipsum quod faciendum est. Nihrecens est iam enim praecessit in saeculis quae fuerunt ante nos non est priorum memoria sed nec eorum
Abbreviated transcription (Latin):
hanc occupationem pessimani dedit dens filiis homi¬
num. ut occuparentur in ea. Hidi que fiunt tuncta¬
sub sole. et ecce uniuersa uanitas et afflictio sp̃c. Per¬
uersi difficile corrigitutur. et stultorum infinitus :
gnus effectus sum: et precessi sapientia omnes qui fue.¬
runt ante me in ierłm. Et mens mea contemplata ÷
multa sapienter et didici. Dediq cormeum ut sctirẽ
prudentiam atq doctrinam: errores quoq ⁊ sinlticiã
Et agnoni quodinhis quoq eẽt laboe ⁊ afflictio sp̃e.
eo quod in multa sapientia. multa sit indignatio. ⁊
qui addit scientian: addit et laborem.
Dixi ego incorde meo. Uadam et asfluam delitiis
et fruar bonis. et uidi quod hoc quoq eẽt uanita.Ri¬
sum reputaui eriorem. et gaudio dixi. Quid feustra
deciperis: Cogitam incorde meo abstrahere auino car

Expanded text:
Hanc occupationem pessimam dedit Deus filiis hominum, ut occuparentur in ea? Ecce quod dicithomisub sole et ecce universa vanitas et adflictio spiritus perversi difficile corriguntur et stultorum infinitus est gnus effectus sum et praecessi sapientia omnes qui fuerunt ante me in Hierusalem et mens mea contemplata est multa sapienter et didicit dedique cor meum ut scirem prudentiam atque doctrinam erroresque et stultitiam et agnovi quod in his quoque esset labor et adflictio spiritus eo quod in multa sapientia multa sit indignatio et qui addit scientiam addat et laborem dixi ego in corde meo vadam et affluam deliciis et fruar bonis et vidi quod hoc quoque esset vanitas risum reputavi errorem et gaudio dixi quid frustra deciperis cogitavi in corde
Abbreviated transcription (Latin):
donlinũ. ⁊ ipse curabit te. Auerc̾e adelicto. ⁊ diri¬
gemanus: et ab omni delicto munda cortuũ.
Da suaintatem et memoriam similaginis. et
impingua oblationem: ⁊ da locirra medico. Et¬
enim ulum dominꝰ creauit: ⁊ non discedat ate
quia oꝑa euis sunt necessaria. Est enim tempꝰ
qũ in maniis illorum incurras. ipsi uͦ dominũ
dep̾cabuntur. ut dirigat reqinem eoꝵ ⁊ sani¬
tatem ꝓpt̾ conersationem eoꝵ. Qui delinquit
inconspectu eiꝰ qui fecit eum: incidet in manus¬

Expanded text:
Dominum et ipse curabit te averte a delicto et dirige manus et ab omni delicto munda cor tuum da suavitatem et memoriam similaginis et inpingua oblationem et da locum medico etenim illum Dominus creavit et non discedat a te quoniam opera eius sunt necessaria est enim tempus quando in manus eorum incurras ipsi vero Dominum deprecabuntur ut dirigat requiem eorum et sanitatem propter conversationem illorum qui delinquit in conspectu eius qui fecit eum
Abbreviated transcription (Latin):
ingilia sua mundabit fornatem. Ommnes hii
inmanib suis sꝑauerunt. et unꝰquisq inarte
sua sapiens est. Sine his omnib non edifitatur
ciuitas. et non inhabitabunt: nec inambula¬
bunt. et in eccłiam ñ transilient. suꝑ sellam
uidicis ñ sedebunt. et testamentum iudicum ã
intelligent: neq ꝑalam facient discplinam ⁊
iuditium ⁊ in ꝑabolis ñ inuenient᷑: set trata¬
ram tui confirmabunt. et dep̾catio in oꝑatiins
iiorum artis: accomodantes animam sua. Et
conquirentes in lege altissimi. De sapiente

Expanded text:
vigilia sua mundabit fornacem omnes hi vigilia sua mundabit fornacem omnes hi in manibus suis speraverunt et unusquisque in arte sua sapiens est sine his omnibus non aedificatur civitas et non inhabitabunt nec inambulabunt et in ecclesiam non transilient super sellam iudicis non sedebunt et testamentum iudicii non intellegent neque palam facient disciplinam et iudicium et in parabolis non invenientram aevi confirmabunt, et deprecatio illorum in operatione artis, accommodantes animam suam, et conquirentes in lege Altissimi. » Sine
Abbreviated transcription (Latin):
agitat. ⁊ conuersatur inoꝑib eoꝵ. ⁊ narrato
eius infiliis tauroꝵ. Cor suum dabit aduer sandes
sulcos ⁊ ingilia euis in sagina uacarum. De sin¬
ic omnis faber ⁊ archi gulis artificibus.¬
Qui sculpit signacula sculptilia ⁊ assiduitas eiꝰ
uariat picturam. Cor suum dabit in similitudi
nem picture. ⁊ iugilia sua ꝑficit opus. Sit fabet
ferrarius sedens uixta in cisdem. ⁊ considerans opꝰ
ferri. Napor ignis urit carnes eiꝰ. ⁊ incalore form¬
cis concertatur. Nox mallei innouat aurem el
⁊ contra similitidinem uasis ocłs aus. Corsuũ
dabit in consũmatõem oꝑmi. ⁊ iugilia sua oma
bit in ꝑfectionem. Sic figulus sedens ad opꝰ suĩ.
conu̾tens pedib sius rotam. Qui in solluitidine
positus est semꝑ ꝓpter opus suum. ⁊ innumera
est omnis oꝑatio euis. In brachio suo formabie
lutum ⁊ ante pedes suos curuabit uirtutẽ suã.
Cor suum dabit ut consumeret luutionem. Et

Expanded text:
agit et conversatur in operibus eorum et narratio agit et conversatur in operibus eorum et narratio eius in filiis taurorum cor suum dabit ad versandos sulcos et vigilia eius in sagina vaccarum sic omnis faber et archiqui sculpit signacula sculptilia, et assiduitas ejus variat picturam: cor suum dabit in similinem picturae et vigilia sua perficit opus sic faber ferrarius sedens iuxta incudem et considerans opus ferri vapor ignis uret carnes eius et in calore fornacis concertatur vox mallei innovabit aurem eius et contra similitudinem vasi oculi eius cor suum dabit in consummatbit in consummatione sic figulus sedens ad opus suum convertens pedibus suis rotam qui in sollicitudine positus est semper propter opus suum et innumera est omnis operatio eius in brachio suo formabit lutum et ante pedes suos curvabit virtutem suam cor suum dabit ut consummet linitionem et
Abbreviated transcription (Latin):
ai in mortuum ꝓduc lactimas ⁊ quasi di¬
ra passus incipe plorare. ⁊ scd̾m indituim
con̾tege torpus illius: et non despitias seputan
illius. Pͥꝑter delaturam autem amare fert lut¬
tum illiuis uno die. ⁊ consolare ꝓpter tristitiam
et fac luc tum scd̃m meritum enuis uns
die uel duob ꝓpter detrastionem A
tͥstitia enim festinat mors.: ⁊ tooꝑiet inr¬
tutem. et tristitia cindis flectit ceruicem. In
abductione ꝑmanet tͥstitia ⁊ sħstantia inops.
scd̃m cor eius. Non dederis int̾sticia cor tuum. s
repelle eamate:⁊ memento nouissimoꝵ. Et noli
obliuisci. neq enim est tonuersio: ⁊ huic ncħ
ꝓderis. ⁊ te ip̃m pessimabis. Memoresto iuditĩ
mei. sic enim erit ⁊ tuum: mͥ eri ⁊ tͥ hodie. In re¬
quiem mortui reqiuescere fac memoriam eiut
⁊ consolare illum inexitu sp̃c sui. Sapientiam¬
scribe in temꝑe uaciuitatis. ⁊ qui minorat᷑ astu:
sap̃iam ꝑcipiet. qr sap̃ia replebitur. Qui tenet
aratrum ⁊ non głabitur in iaculo. stimulo bouẽ

Expanded text:
Fili, in mortuum produc lachrymas, et quasi dira passus, incipe plorare, et secundum judicium contege corpus illius, et non despicias sepulturam illius. Propter delaturam autem amare fer luctum illius, uno die, et consolare propter tristitiam: et fac luctum secundum meritum ejus uno die, vel duobus propter detractionem. A tristitia enim festinat mors, et cooperit virtutem, et tristitia cordis flectit cervicem. In abductione permanet tristitia: et substantia inopis secundum cor ejus. Non dederis in tristitia cor tuum, sed repelle eam a te: et memento novissimorum, noli oblivisci: neque enim est conversio, et huic nihil proderis, et te ipsum pessimabis. Memor esto judicii mei: sic enim erit et tuum: mihi heri, et tibi hodie. In requie mortui requiescere fac memoriam ejus, et consolare illum in exitu spiritus suiscribe in tempore vacuitatis et qui minoratur actu sapientiam percipiet qua sapientia replebitur qui tenet aratrum et non gloriatur in iaculo stimulo boves
Abbreviated transcription (Latin):
et latinos. ⁊ confer cum hiis opuscissis. et ubicumq int̃ se
uideris discrepare. int̾roga q̃mlibet hebreooꝵ eui mag̃
accomodare debeas fidem. Et si nr̃a firmauerit. ꝑtito
qd eum si estimes coniectorem. ut in eodem loco mnecũ
similit̾ diuinarit. S et uos famulas xp̃i rogo q̃ dm̃¬

Expanded text:
et Latinos et confer cum bis opusculis: et ubicumque inter se videris discrepare, interroga quemlibet Hebraeorum, cum magis accommodare debeas fidem: et si nostra firmaverit, puto quod eum non aestimes conjectorem, ut in eodem loco mecum similiter divinarit. Sed et vos, famulas Christi
Abbreviated transcription (Latin):
lib tegitur ⁊ cilitiis. ardoremq solis ⁊ iniuiriã ym¬
brium. ea que uliora sunt ꝓhibent. lege gͦ pͥmum
samuhel. ⁊ malachim meũ. meũ in quã meũ. Qͥe¬
cudeñ crebrius u̾tendo ⁊ emendando sollititius
et didicimꝰ et tenemus nr̃m ÷ nrm est. Et cum ĩtel

Expanded text:
libus tegitur et ciliciis, ardoremque solis et injuriam imlibus tegitur et ciliciis, ardoremque solis et injuriam imbrium ea quae viliora sunt prohibent. Lege ergo primum, Samuel, et Malachim meum: meum, inquam, meum. Quidquid enim crebrius vertendo, et emendando sollicitius et didicimus et tenemus, nostrum est. Et cum intel
Abbreviated transcription (Latin):
pligiis scriptararũ qͣi galeatum principiũ. omnib
libris quos de hebreo t̾itimus in latinum conuenire p̃:
lit scire ualeamus qͥcquid estra hos est: int̾ apocripha
ẽ ponendum. Ĩgitur sapientia que uulgo salomoniꝰ
inscribitus. et ihu filii syrach liber. ⁊ udith. ⁊ thobi¬
as et pastor si st̃ incanone. Machabeoꝵ pͥmum librũ
hebraytum repperi. scd̃s gretus est. qd̾ ex ipsa phrasin.¬
.i. sermone ꝓbari potest. Que cum ita se habeant. ob¬
secro te lector ne laborem mesi rep̾hensionem estimes
antiquoꝵ. Intabernacło dei. offert unꝰquiscs qd potest.
Ali aurum ⁊ argentum. ⁊ lapides p̾tiosos. alii byssũ
et purpurã. et coctum offerunt ⁊ iacuictum. Nob̾cũ
bene agitur. si obtulerimus pelles ⁊ caprarũ pylos.
Eittil apłs. contemptibiliora nr̃a magis necessaria
uidicat. Unde ⁊ tota illa tabernacłi pulcritudo. ⁊ ꝑ¬
singłas speties eccł̃ie p̾sentis futureq distinctio pel¬

Expanded text:
cipium omnibus libris, quos de Hebraeo vertimus in Latinum, convenire potest: ut scire valeamus quidquid extra hos est, inter ἀπόκρυφα esse ponendum. Igitur Sapientia, quae vulgo Salomonis inscribitur, et Jesu filii Syrach liber, et Judith, et Tobias, et Pastor, non sunt in Canone. Machabaeorum primum librum, Hebraicum reperi. Secundus, Graecus est: quod ex ipsa um ita se habeant, obsecro te, lector, ne laborem meum reprehensionem existimes antiquorum. In tabernaculo Dei offert unusquisque quod potest. Alii aurum et argentum et lapides pretiosos, alii byssum et purpuram et coccum offerunt et hyacinthum. Nobiscum bene agitur, si obtulerimus pelles et caprarum pilos. Et tamen Apostolus contemptibiliora nostra magis necessaria judicat . Unde singulas species, Ecclesiae praesentis futuraeque distinctio, pel
Abbreviated transcription (Latin):
iginti & duas ẽẽ litteras apd
hebreos syrorum quoq lin¬
gua et chaldeorum testat᷑.
que hebree magna ex parte
confinis est. Nam et ipsi. xͨx.
duo elementa hñt eodem so
no. sed diu̾sis charasterib.
Samaritani etiam pentathencũ moysi totidem litte¬
ris scnptitant. siguris tiñ et apicib distrepantes. Cer¬
tumt est erram scribam legisq doctorem post cap

Expanded text:
iginti et duas literas esse apud Hebreos, Syrorum quoque lingua et Chaldeorum testatur, que hebree magna ex parte confinis est. Nam et ipsi viginti duo elementa habeno, sed diversis characteribus. Samaritani etiam Pentateuchum Mosi totidem litteris scriptitant, figuris tantum et apicibus discrepantes. Cerque est Esdram s
Abbreviated transcription (Latin):
nib suis. Qnorͦ gͥ. iriginti duo elementa sunt per
que scribimms hebrayce omne qd loqͥmur. et corum
uutiis nox humana comp̾henditur. ita urginti duo
uolumina suppiitanturr. quib qͣi littis et exordiis ĩ
dei doctrina tenera adhuc ⁊ lactens urri iusti erudit᷑
infantia. Primus apd̃ eos liber uocat᷑ bresith: q̃ nos
genesim dicimus. Scd̃s hellesmoth: qͥ exodus appel
teronomiũ p̾notature. Hii sunt qͥnq libri moysi:
ue: qui apud eos iosue bentum dicit᷑. Deinde subte¬

Expanded text:
nibus suis. Quomodo igitur viginti duo elementa sunt, per nibus suis. Quomodo igitur viginti duo elementa sunt, per quae scribimus Hebraice omne quod loquimur, et eorum initiis vox humana comprehenditur: ita viginti duo volumina supputantur, quibus quasi litteris et exordiis, in Dei doctrina, tenera adhuc et lactens viri justi eruditur infantia. Primus apud eos liber vocatur BRESITH   quem nos Genesim dicimus. Secundus ELLE SMOTH  , qui Exodus appellteronomium praenotatur. Hi sunt, quinque libri Mosi, ve, qui apud eos JOSUE BEN NUN   dicitur. Deinde subte
Abbreviated transcription (Latin):
babel alias litt̾as repperisse quib nunc utimͣ. cũ ad
illud usq tempꝰ idem samaritanoꝵ et hebreoꝵ charat¬
teres fu̾int. In libro quoq num̾orum hec eadem suppu¬
tatio sub leuitarũ ac sac̃dotum sensu mistice ostendi¬
tur. et nomen dñi tetragͣmaton in quibdam grecis
uoluminib usc hodie antiqͥs expͥssum litt̾is inueni¬
mus. S et ꝑsalmi tricesimus sextus. et centesimus
decimus et centesimꝰ undecimꝰ. ⁊ centesimꝰ octausde¬
cimus. ⁊ centesimus qͣdragesimus qͣꝑtus qͣmqͣm di¬
uerso scribantur metro. tñ eldem numeri terunt᷑
alphabeto. et iheremie lamentationes et oratio ens
Salomonis quoq in fine ꝓu̾bia. ab eo loco in quo
ait. mulierem fortem quis inueniet. eisdem alpha¬
betis uel icisionib supputãtire. Porro quinq lit¬
tere dupplices apud eos sunt: Caph. Mem. num.
phe. sade Alter enim ꝑ has scribunt pͥncipia medie
iamin. etras. Iheremias cum eỹnoth .i. lamentatõ¬

Expanded text:
 cum ad illud usque tempus iidem Samaritanorum et Hebraeorum caracteres fuerint. In libro quoque Numerorum haec eadem supputatio, sub Levitarum ac sacerdotum censu, mystice ostenditur. Et nomen Domini tetragrammaton in quibusdam Graecis voluminibus, usque hodie antiquis expressum litteris invenimus. Simus, et centesimus undecimus, et centesimus octavus decimus, et centesimus quadragesimus quartus, quamquam diverso scribantur metro, tamen ejusdem numeri texuntur alphabeto. Et Jeremiae Lamentationes, et Oratio ejus: Salomonis quoque in fine Proverbia, ab eo loco in quo ait, Mulierem fortem quis inveniet iisdem alphabetis vel incisionibus supputantur. Porro quinque litterae duplices apud Hebraeos sunt, CAPH, MEM, NUN, PHE, SADE: aliter enim iamin, Esdras, Jeremias cum cynoth, id est, lamentatio
Abbreviated transcription (Latin):
qui t̾cio et qͣrto regnoꝵ uolumine continet᷑. Meliꝰq
mutto est malachim i. regum: qͣm malacoth .i. reg¬
norum dicere. Non enim multarum gentium trg¬
na describit sed muꝰ iscłitici popli̾ qui tribrib duode
Septimꝰ erethiel. octamus liber duodecim ꝓpħarum.
qui apud illos uocatur thare asra. Gercuis orddo. atio¬
tpua possidet. Et pͥmus liber incipit a iob: sobs a¬
daml. qͣm qͥnq incisionib et ito psalmoꝵ uolumi¬
ne comphendunt. Tertiꝰ est salorton tres libnos hñs.
q̃m titulo syrasitim p̾notant. Sextꝰ est damel. sep

Expanded text:
rtio et quarto volumine continetur: meliusque multo est Malachim, id est Regum, quam Malachot, id est Regnorum dicere. Non enim multarum gentium regna describit, sed unius Israelitici populi, qui tribubus duodeSeptimus JEZECIEL  . Octavus liber duodecim Prophetarum, qui apud illos vocatur THARE ASRA  . Tertius ordo Ἁγιόγραφα possidet; et primus liber incipit ab JOB m quinque incisionibus, et uno Psalmorum volumine comprehendunt. Tertius est SALAMON  tres libros habens: quem titu
Abbreviated transcription (Latin):
habitasse iob auxitidem infinib ydimee et arabit¬
ditunt. et erat ẽi antea nomen iobab: et accepta uro¬
ui artoissa geiunt filium tri nomen erat ennor et
Et hii sunt reges qui regnauerunt in etom. in cia
et ipse iorab regnauit regione. Primus bela filius
beor et nomen ciuitatis eius tenaba. ꝑost autẽ balach:
iobab qui uocatur iob. post hunc chusan qui erat diie¬
te regione themanorum. et post hunc ada filiꝰ bead. qͥ
ertion madiam in campo moab. ⁊ nomen tiuitatis

Expanded text:
habitasse Ausitide, in finibus Idumaeae et Arab et erat ei antea nomen Jobab. Et accepit uxorem Arabissam. Genuitque filium, cui nomen erat Ennon. ErEt hi sunt reges qui regnaverunt in Edom, in qua et ipse regnavit regione. Prius Balaac filius Boor, et nomen civitatis ejus Dennaba. Post Balaac autem Jobab, qui vocatur Job. Post hunc Casum, qui erat dux et Themanorum regione. Post haec Adad filius Barad, qui excidit Madian in campo Moab: et nomen civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
onderelinquas amicum antiquum. nouꝰ
enim non erit simitis illi. Hinum nouum
amitus nouus. uererescet et tumꝰ suauitate bi¬
bes illud. Non deles gloriam et opes petiatoris.
Non placeat tͥ iniuria iniustorum. sciẽs qm̃
usq adinferos sĩ placebit impins. Longe abesto
ab homine potestatem habente occideroi. et non
suspuaberis timorem mortis. Et si accesseris ad il¬
lum noli aliquid committere. ne forte auferat
uitam tuam. Communionem mortis scito. qm̃
in medium laqueorum ingredieris. ⁊ suꝑ dolen¬
tium atma ambulabis. Scd̾m uirtutem tuam:
taue te a ꝑrimo: ⁊ cũ sapientib ⁊ prudentib tͣcta.

Expanded text:
derelinquas amicum antiquum novus enim non erit similis illi vinum novum amicus novus veterescat et cum suavitate bibes illud non zeles gloriam et opes peccatoris non placeat tibi iniuria iniustorum sciens quoniam usque ad inferos non placebit impius longe abesto ab homine potestatem habente occidendi et non suspicaberis timorem mortis et si accesseris ad illum noli aliquid committere ne forte auferat vitam tuam communionem mortis scito quoniam in medium laqueorum ingredieris et super dolentium arma ambulabis secundum virtutem tuam cave te a proximo et cum sapientibus
Abbreviated transcription (Latin):
sius. Unusqͥsq fiẽm suũ ñ coartabit. singłi in talle
suo ambulabt̃: set et ꝑfenestras cadent. ⁊ ñ demolien¬
tur. Urbem ingredientur. in muro current. domos
conscendent. ꝑfenestras intrabunt quasi fut. Afatie
eiꝰ contremuit t̾ra. moti sunt celi: sol ⁊ luna obtene¬
brati sunt: ⁊ stelle retraxerunt splendorem suũ. Et
dñs dedit uocem suam añ fatiem exercitus sui.
qr multa funt nimis castra eiꝰ: qr fortia ⁊ fatien¬
tia u̾bum eiꝰ. Magnus enim dies dñi ⁊ t̾ribilis ual¬
et in planctu: ⁊ scindite corda ur̃a. ⁊ si nestimenta

Expanded text:
Unusquisque fratrem suum non coarctabit, singuli in calle suo ambulabunt: Sed et per fenestras cadent, et non demolientur. Urbem ingredientur, in muro current: Domos conscendent, per fenestras intrabunt quasi fur. A facie ejus contremuit terra, moti sunt coeli. sol et luna obtenebrati sunt, et stellae retraxerunt splendorem suum. Et Dominus dedit vocem suam ante faciem exercitus sui: quia multa sunt nimis castra ejus, quia fortia et facientia verbum ejus: Magnus enim dies Domini, et terribilis valet in planctu. Et scindite corda vestra, et non vestimenta
Abbreviated transcription (Latin):
uos ultra obꝓbrium ingentib. Et eumm qui ab aqͥlo¬
ne est ꝓcul fatiam a nobis ⁊ expellam eum in t̾rim
inuiam ⁊ desertam. fãtiem eiꝰ contͣ mare orientale
⁊ extremũ ci ad mare nouissimum. Et ascendet fe¬
t̾ra. exulta ⁊ letare: qm̃ magnificauit dñs ut fac̾et.
Nolite tim̾e animalia regionis. q gͥminauerunt
spetiosa deserti q lignum attulit fructum suum.
ficus & uinea dederunt u̾tutem suam. Et filii syon
exultate ⁊ letamini in dño d̾o ur̃o. qr dedit nobis
matutinum ⁊ serotinum: situt in pͥncipio. Et
implebunt᷑ aree frumento. ⁊ redundabunt tor¬
cularia uino ⁊ oleo. Et reddam uobis annos qͦs come¬
dit locusta. brucus ⁊ rubigo ⁊ eruca. fortitudo mea
magna quasi misi in uos: ⁊ comedetis uescentes et
in sempitͥnum ⁊ scietis ꝙ in medio isrł ego sum. Et

Expanded text:
vos ultra opprobrium in gentibus. Et eum, qui ab aquilone est, procul faciam a vobis: et expellam eum in terram inviam et desertam: faciem ejus contra mare orientale, et extremum ejus ad mare novissimum: Et ascendet fem magnificavit Dominus, ut faceret. Nolite timere, animalia regionis: quia germinaverunt speciosa deserti, quia lignum attulit fructum suum, et ficus, et vinea dederunt virtutem suam. Et filii Syon exultate, et laetamini in Domino Deo vestro, quia dedit vobis num et serotinum, sicut a principio. Et implebuntur areae frumento, et redundabunt torcularia vino et oleo. Et reddam vobis annos, quos comedit locusta, bruchus, rubigo eruca: fortitudo mea magna, quam misi in vos. Et comedetis vescentes et in sempiternum. Et scietis quia in medio Israel ego sum: et
Abbreviated transcription (Latin):
sit si ultiscimini uos contͣ me: cito uelocit̾ reddam
uitissitudinem nobis. suꝑ caput ur̃m. Argentum
euim meũ ⁊ aurum tulistis. ⁊ desiderabilia mẽa ⁊ pul¬
cherrima intulistis in delubra ur̃a. Et filios iuda. et
filios ierłm uendidistis filiis grecorũ. ut longe fac̾etis
eos de finib suis. Ecce ego suscitabo eos de loco inquo
uendidistis eos. ⁊ conũtam retributõem urãm incaput
ur̃m. ⁊ uendam filius nr̃os ⁊ filias nr̃as in manibus
filioꝵ uida: ⁊ uenundabunt eos sabeis genti longi¬
que. quia dñs locutꝰ est. Clamate hoc ingentib. scĩfi¬
tate bellum: suscitate robustos. accedant ⁊ ascendãt
omnes uiri bellatores. Concidite ur̃a ingladios. ⁊ ligo

Expanded text:
imini vos contra me cito velociter reddam vicissitudinem vobis super caput vestrum argentum enim meum et aurum tulistis et desiderabilia mea et pulcherrima intulistis in delubra vestra et filios Iuda et filios Hierusalem vendidistis filiis Graecorum ut longe faceretis eos de finibus suis ecce ego suscitabo eosretributionem vestram in caput vestrum. Et vendam filios vestros, et filias vestras in manibus filiorum Juda, et venundabunt eos Sabaeis genti longinquae, quia Dominus locutus est. Clamate hoc in gentibus, sanctificate bellum, suscitate robustos: Accedant, ascendant omnes viri bellatores. Concidite aratra vestra in
Abbreviated transcription (Latin):
Qnia ecce indieb illis ⁊ intemꝑe illo. cum com̾itero
taptinitatem uida ⁊ ierłm: congregabo om̃s gentes.
& adducam eas in ualle iosaphat. Et disceptabo cum
eis ibi suꝑ popło meo. ⁊ hereditate mea isrł quos disꝑ¬
serunt innationib ⁊ t̾ram meã diuiserunt: ⁊ suꝑ¬

Expanded text:
Quia ecce in diebus illis, et in tempore illo, cum convertero captivitatem Juda et Jerusalem: Congregabo omnes gentes, et deducam eas in vallem Josaphat: Et disceptabo cum eis ibi super populo meo, et haereditate mea Israel, quos disperserunt in nationibus, et terram meam diviserunt. Et su
Abbreviated transcription (Latin):
binis. Quasi mane expansun suꝑ montes. popłs mul¬
tus ⁊ fortis. Similis ei ñ fuit apͥncipio. ⁊ pꝰ eum ñ ent
usq in annos generationis ⁊ gs̾ationis. Ante fatiem
eiꝰ ignis uorans ⁊ post eum exurens flãma. Qluasi hor
aspectus eorum. ⁊ quasi equites sic current. Sicnt so¬
nitus quadrigaꝵ. suꝑ capita montiũ exilient. Sit̃
sont᷑ flamine ignis deuorantis stipulam. uelut po¬
pulus fortis p̾paratus ad p̾lium. Afatie eiꝰ cruciabũ¬
tur popłi. om̃s nultus redigentur inollam. Sicut for¬
tes current. quasi uiri bellatores ascendent murum¬

Expanded text:
ne expansum super montes populus multus et fortis: similis ei non fuit a principio, et post eum non erit usque in annos generationis et generationis. Ante faciem ejus ignis vorans, et post eum exurens flamma: Quasi hortuaspectus eorum: et quasi equites sic current, sicut sonitus quadrigarum super capita montium exsilient, sicut sonitus flammae ignis devorantis stipulam, velut populus fortis praeparatus ad praelium. A facie ejus curciabuntur populi: omnes vultus redigentur in ollam. Sicut fortes current. quasi viri bellatores ascendent
Abbreviated transcription (Latin):
fusum est tͥticum. Quid ingemuit animal. mugie¬
tunt greges armenti: q ñ est pascua eis. set et gre¬
ge potorũ dispierunt. Ad te dñe clamabo. qi ignis
comedit spetiosa deserti: et flamma succtndit omnia
ligna regionis. S et bestie agri quasi area sitiens ym¬
brem. suspexirunt ad te: qm̃ exsutati sunt fontes
aqͣrum. ⁊ ignis deuorauit spetiosa deserti. .il.

Expanded text:
fusum est triticum. Quid ingemuit animal, mugierunt greges armenti? Quia non est pascua eis: sed et greges pecorum disperierunt. Ad te, Domine, clamabo: quia ignis comedit speciosa deserti, et flamma succendit omnia ligna regionis. Sed et bestiae agri, quasi area sitiens imbrem, suspexerunt ad te: Quoniam exsiccati sunt fontes aquarum, et ignis devoravit speciosa desert
Abbreviated transcription (Latin):
ad illos. Quid soluitis pullum: At illi dixerunt.
Quia ds̃is eum necessarium ħt. Elt duxerunt
illum ad iħm. Est iactantes uestimenta sua supra
pullum: imposuerunt ihm. Esunte autẽ illo: sub¬
sternebant uestimenta sua in uia. Et cum appropin¬
quaret iam ad descensum montis oliueti: ceꝑunt
omnes turbe discipulorum gaudentes laudare dm̃
uoce magna suꝑ omnib quas uid̾ant uirtutibus¬
dicentes. Benedictus qui uenit rex in nõie dñi: pax
in celo ⁊ gła in excelsis. Et quidam pharyseorum
de turbis: dixerunt ad illum. Magister: increpa dis¬
cipulos tuos. Quib ipse ait. Dico uobis: quia si hii
tacuerint lapides clamabunt. Et ut appropinqͣuit
uidens ciutatem: fleuit suꝑ illam dicens. Quia si
cognouisses ⁊ tu. Et quidem in hac die tua que ad

Expanded text:
m at illi dixerunt quia Dominus eum necessarium habet et duxerunt illum ad Iesum et iactantes vestimenta sua supra pullum inposuerunt Iesum eunte autem illo substernebant vestimenta sua in via et cum adpropinquaret iam ad descensum montis Oliveti coeperunt omnes turbae discentium gaudentes laudare Deum voce magna sudicentes benedictus qui venit rex in nomine Domini pax in caelo et gloria in excelsis et quidam Pharisaeorum de turbis dixerunt ad illum magister increpa discipulos tuos quibus ipse ait dico vobis quia si hii tacuerint lapides clamabunt et ut adpropinquavit videns civitatem flevit super illam dicens quia si cognovis
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a. Quia qd hominib altum est: abhominatio ⁊̾
ante dm̃. Lex et ꝓph̾e usq ad ioħm : ex eo regnum
dei euangłitatur ⁊ omnis in illud uim facit. Faciliꝰ
cadere. Omnis qui dimittit uxorem suam et ducit
alt̾am. mechatur. et qui dimissam a uiro ducit:
mechatur. Homo qͥdam erat diues: ⁊ induebatur
purpura & bỹsso. et epulabatur cotidie splendide.
Et erat qͥdam mendicus nõĩe lazarus: qui iace

Expanded text:
 altum est abominatio est ante Deum lex et prophetae usque ad Iohannem ex eo regnum Dei evangelizatur et omnis in illud vim facit facilius unum apicem cadere omnis qui dimittit uxorem suam et ducit alteram moechatur et qui dimissam a viro ducit moechatur homo quidam erat dives et induebatur purpura et bysso et epulabatur cotidie splendide et erat quidam me
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Int̾rogatus autem apharyseis: qͣndo ue¬
nit regnum dei. Respondit eis: ⁊ dixit. Non
uenit regnum dei cum obseruatione: neq di¬
cent ecte hic. aut ecce illic. Ecce enum regnil
dei: intra uas est. Et ait ad discipłos suos. lꝑ¬

Expanded text:
. Interrogatus autem a Pharisaeis, quando venit regnum Dei, respondit eis, et dixit: Non venit regnum Dei cum observatione; neque dicent: Ecce hic, aut ecce illic. Ecce enim regnum Dei intra vos est. Erat a
Abbreviated transcription (Latin):
bat ascendens iherosoluã. Est fc̃m est cum appropin¬
quasset ad bethphage ⁊ bethaniam ad montem qͥ
uocatur oliueti: misit duos discipłos suos dicens.
Ite incastellum qd̾ contra est: in quod intͦeuntes. in¬
uenietis pullum asyne alligatum. cui nemo um¬
qͣm hõinum sedit. Soluite illum: ⁊ adducite. Et
si quis int̾rogau̾it quare soluitis: sic dicetis ei. qꝑ

Expanded text:
bat ascendens Jerosolymam. Et factum est, cum appropinquasset ad Bethphage, et Bethaniam, ad montem qui vocatur Oliveti, misit duos discipulos suos, dicens: Ite in castellum, quod contra est: in quod introeuntes, invenietis pullum asinae alligatum, cui nemo umquam hominum sedit: solvite illum, et adducite. Et si quis vos interrogaverit: Quare solvitis? sic dicetis
Abbreviated transcription (Latin):
ta. iuxta theodotionis dum taxat editionem qui simpliti¬
tatem sermonis a .lxx. interpͥtibi non discordat. Hec etgo
uodus et studioso tinq fetule me sciens. non ambigo mul¬
tos fore. qui uel inuidia uel suꝑcilio mallent contemp¬
nere uidere p̾clata qͣm discere: et de turbulento magis
riuulo quam de purissuno fonte potare. Axplieit p̃fa.¬

Expanded text:
ta juxta Theodotionis duntaxat editionem, qui simplicitate sermonis a LXX interpretibus non discordat. Haec ergo vobis et studioso cuique me fecisse sciens, non ambigo multos fore qui vel invidia, vel supercilio malint contemnere praeclara, quam videre, et de turbulento magis rivo quam de purissimo fonte potare. Hie
Abbreviated transcription (Latin):
cet curum magna illud exꝑte torrexeram.
quod quia tursum uidens opaula ⁊ eustochium scͥpto¬
rum utio. deprauatum: plus antiquum errormi quã
nouam emendationem ualere cogetis. ut ueluti qͦdam
nouali scissum iam aruũ exerteam. et obliquis ĩulcios
renascentes spinas eradicem. equum ẽẽ dicentes. ut qd
crebio male pullulat: crebrius suctidatur. Unde consue
ta pͥfatione commnoneo. tam uos quib forte labor iste
gentia transcribant᷑. Notet sͥ unusqͥsce uel iatentẽ
lineam. uel signa radiantia .i. uel obelos est. uł asteris¬
cosq ⁊ ubicumq usq uiderit uingulam precedentn ah

Expanded text:
cet cursim, magna illud ex parte correxeram. Quod quia rursum videtis, o Paula et Eustochium, scriptorum vitio depravatum, plusque antiquum errorem, quam novam emendationem valere: cogitis, ut veluti quodam novali, scissum jam arvum exerceam, et obliquis sulcis renascentes spinas eradicem: aequum esse, dicentes, ut quod crebro male pullulat, crebrius succita praefatione commoneo tam vos, quibus forte labor iste gentia transcribantur. Notet sibi unusquisque vel jacentem lineam, vel signa radiantia: id est vel obelos ÷ vel asteriscos + et ubicumque viderit virgulam praecedentem, ab
Abbreviated transcription (Latin):
uxta ꝓprias concupiscentias ambulantes. dicen¬
tes. lbi est ꝓmissio aut aduentus enis: Ex quo
enim prẽs dormierunt. omnia sic ꝑseuerant ab
intio creature. latet enim eos hoc uolentes. qd̵
celi erant pͥus et t̾ͥra de aqua. et ꝑ aqͣm consistens
dei nerbo: ꝑ que ille tunc mundus aqua munda¬
tus periit. Celi autem qui nunc sunt ⁊ terra.
eydem uerbo repositi sunt igni reseruati in diẽ
iuditii ⁊ ꝑditionis impiorum hominũ. Unum
uͦ hoc ñ lateat nos kiñi. quia unus dies apud

Expanded text:
rias concupiscentias ambulantes, dicentes: Ubi est promissio, aut adventus ejus? ex quo enim patres dormierunt, omnia sic perseverant ab initio creaturae. Latet enim eos hoc volentes, quod coeli erant prius, et terra, de aqua et per aquam consistens Dei verbo: per quae ille tunc mundus aqua inundatus periit. Coeli autem qui nunc sunt, et terra, eodem verbo repositi sunt, igni reservati in diem judicii, et perditionis impiorum hominum. Unum vero hoc non lateat vos, charissimi, quia unus dies apud
Abbreviated transcription (Latin):
satis agite in maculati et in iuolati ei inueni¬
ri in pace. ⁊ dñi nr̃i longanimitatem salutem
arbitramini. Sicut et carissimus fr̃ nr̃ paulꝰ
in omnib epłis: loquens in eis de his inquib sũt
quedatu difficilia intellectu. que indocti et insta¬
biles deprauant: sicut et cet̾as scͥpturas. ad suam

Expanded text:
satis agite inmaculati et inviolati ei inveniri in pace et Domini nostri longanimitatem salutem arbitramini sicut et carissimus frater noster in omnibus epistulis loquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu quae indocti et instabiles depravant sicut et ceteras scripturas ad suam
Abbreviated transcription (Latin):
tatͥem existimantes diei. delitias tomqͥuationus et
macule. Deliciit affluentes. in conuiuiis luxuri¬
antes uobiscum. Oculos habentes plenos adulterio.
et intessabili delicto. Dellicentes animas instabi¬
les tor exercitatum auaritia habentes. Maleditõ¬
nis filii. derelinqutes rectam iuam errauerunt:
secuti sunt uiam balaam ex bosor: qui mercedem
iniquitatis amauit. Correptionem uero habuit
sue uesanie subingale mutum animal himins̃¬
uoce loquens. ꝓhibuit ꝓph̾e insipientiam. Hii sc
fontes sine aqua et nebule turbinib exagitate.
quib caligo tenebrarum reseruatur. Suꝑbia enim
uanitatis loquentes pellicent in desideriis carnis
luxurie eos qui paululum effugiunt. qui in errois
conusantur: lib̾tatem illis ꝓmittentes. cum ipil
serui sint corruptionis. Aquo enim quis suꝑatͥ
est: huiꝰ ⁊ seruus est. Si enim refugientes com
tur facta sunt eis post̾iora dec̾iora pͥorib egell
enim erat illis ñ cognoscere uiam iustitie. quũ

Expanded text:
existimantes diei delicias, coinquinationes et maculae deliciis affluentes, in conuiuiis suis luxuriantes uobiscum, oculos habentes plenos adulterio et incessabiles delicti, pellicentes animas instabiles, cor exercitatum auaritiae habentes, maledictionis filii, derelinquentes rectam usecuti uiam Balaam ex Bosor, qui mercedem iniquitatis amauit, correptionem uero habuit sue uesanie, subivoce loquens, prohibuit prophetae insipientiam. Hi sunt fontes sine aqua, et nebulae turbinibus exagitatae, quibus caligo tenebrarum reservatur. Superba enim vanitatis loquentes, peluxuriae eos qui paululum effugiunt, qui in errore conversantur: libertatem illis promittentes, cum ipsi servi sint corruptionis; a quo enim quis superatus est, hujus et servus est. Si enim refugientes coinantur: facta sunt eis posteriora deteriora prioribus. Melius enim erat illis non cognoscere viam justitiae,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ere idem huic mundo sapientes mor¬
tuos esse declarat. euisdemq pietatis quanta
sit magnitudo. luce ipsa darius manifestat.
qualem nobis sortiti sũt
fidem. in ustitia dei nr̃i
in cognitione dñi nr̃i. qͦ¬
modo omnia nobis diui¬
lie uirtutis sue que ad uitam et pietatem dona¬
ta sunt:. ꝑ cognitionem eius qui uocauit nos ꝓpͥa
głia & uirtute ꝑ qͣm maxima ⁊ p̾ciosa nobis ꝓmis
sa donauit. ut ꝑ hec efficiamini diuine consor¬
nem sub inferentes. ininistrate in fide ur̃a iurtu¬
tem In uirtute autẽ scientiam. In scientia aũ:

Expanded text:
er fidem huic mundo sapientes mortuos esse declarat, eisdemque pietatis quanta sit magnitudo luce ipsa clarius manifestat. equalem nobis sortiti sunt fidem in iustitia Dei nostrin cognitione Domini nostri quomodo omnia nobis divinae virtutis suae quae ad vitam et pietatem donata est per cognitionem eius qui vocavit nos propria gloria et virtute per quae maxima et pretiosa nsa donavit: ut per hec efficiamini divine consornem subinferentes. Ministrate in fide vestra: virtutem. In virtute vero: scientiam. In scientia autem:
Abbreviated transcription (Latin):
ib̾u xp̃i cognitione. Cui etrim ñ p̾sto sunt hec: et¬
cus est et manu temptans obliuionem accipiens
purgationis ueterum suoꝵ delictoꝵ. Qua ꝓpter
frẽs magis satis agite. ut ꝑ bona oꝑa certã ur̃am
uocationem: et electionem faciatis. Hec enĩ faci¬
entes ñ peccabitis aliqͣndo. Sic enim habundant̾
ministrabit᷑ uobis introitus in et̾num regnum
dñi nr̃i ⁊ saluatoris iħu xp̃i. ꝓpt̾ quod incipiã
uos semꝑ cominonere de his: et quidem scientes
et confirmatos in p̾senti ueritate. Iustum enĩ
arbitror qͣm diu sum in hoc tab̾naculo suscita¬
re uos in cõmonitione. certus qd̾ uelox est. depo¬
sitio tabernaculi mei. scdm qd̃ et dñs nr̃ iħc pͣ¬
significauit mͥ. Dabo autẽ oꝑam et frequent̾
ħ̾re uos post obitum meum. ut hoꝵ memoriam
faciatis. Non enim doctas fabulas secuti. notam
scientiam. sed speculatores fci illiꝰ magnitudiniᷤ.
Accipiens enim a deo p̃re honorem et głiam. uoce
de iapsa. ad eum huiꝰcemodi a magnifica głia.

Expanded text:
isti cognitionem. cui enim nen praesto sunt, caecus est et manu temptans, obliuionem accipiens purgationis ueterum suorum delictorum. quapropter, fratres, magis satagite, ut per bona opera certam uestram uocationem et electionem faciatis. haec enim facientes non peccabitis aliquando. Et post paululum : ministrabitur vobis introitus in aeternum regnum Domini nostri et salvatoris Iesu Christi propter quod incipiam vos semper commonere de his et quidem scientes et confirmatos in praesenti veritate iustum autem arbitror quamdiu sum in hoc tabernaculo suscitare vos in commonitione certus quod velox est depositio tabernaculi mei secundum quod et Dominus significavit mihi. Dabo autem operam et frequenter habere vos post obitum meum, ut horum memoriam faciatis. Non enim doctas fabulas secuti, notam m et praesentiam; sed speculatores facti illius magnitudinis. Accipiens enim a Deo Patre honorem et gloriam, voce delapsa ad e