comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non debere esse Episcopum. Sane si communi omnium consensu rationabi.¬
liter probato secundube clesiasticã regula duo uel ires anitn o sitate dueti pce
conten.¬
contentionem contradicant: obtincat plurimorum sententia sacerdotum.ꝑ
⁊ Quoniam mos antiquus obtinuit. & uctusta traditio:ut flia Hierosoly
manente tamen metropolitanae ciuitatis propria dignitate.
s si qui uoluerint uenire ad Ecclesiam Catholicam ex Nouatiatis: placuit
sancto concilio ut ordinentur. & sic maneant in clero. Ante omnia autem
hanc habcant confessionem: quam per scripturam exigi oportet, ui fatean¬¬
tur se communi consensu catholicae Ecclesia statuta obseruaturos: id est cõ¬
municaturos se &his qui fortẽ secundas nuptias experti sunt:uel his qui per¬¬
secutionis tempore lapsi sunt:quibus tamen lapsis pocnitentia modus & tẽ¬¬
pus asscriptum est:ut in omnibus sequãtur ca: quae in Ecclesia catholica ob¬¬

Expanded text:
non debere esse episcopum. Sane si communi omnium consensu rationabinon debere esse episcopum. Sane si communi omnium consensu rationabiliter probato secundum ecclesiasticam regulam duo vel tres animositate ducti per contencuntVII. Quoniam mos antiquus obtinuit, et vetusta traditio ut Eliae, id est Hmanente tamen metropolitanae civitatis propria dignitate. VIII. Si qui voluerint venire ad Ecclesiam catholicam ex Novatianis, placuit sancto concilio ut ordinentur et sic maneant in clero. Ante omnia autem hanc habeant confessionem, quam per Scripturam exigi oportet, ut fateantur se communi consensu catholicae Ecclesiae statuta observaturos, id est communicaturos se, et his qui forte secundas nuptias experti sunt, vel his qui persecutionis tempore lapsi sunt, quibus tamen lapsis poenitentiae modus et tempus ascriptum est, ut in omnibus sequantur ea quae in Ecclesia catholica ob
Abbreviated transcription (Latin):
quastioncs utita demum hi. qui ob culpas suas Episcoporum suorum offen¬
las merito contraxerunt: digne ctiam a caeteris cxcommunicati similiter ha¬
Sbeantur. quousq in communi uel ipsi Episcopo suo uisum fucrit humanio.¬
rem cirea cos ferre sentẽtiat. Habeatur autem semel concilis ante dies qua.¬
drag esima. ut omnibus: si qua sunt: simultatibus amputatis mundũ solenno
Dco munus possit offerri. Sccundumo uero agatur circa tempus autumni.
Or iua antiquus perduret in acgypto uellaibya: & Pentapoli: ut Alexan¬
drimuo Episcopus horum omnium habeat potestatem: quoniam quidem &
feomano Episcopo parilis mos est.Sitiliter autem & apud Antiocuiam ca.¬
terasq prouincias honor suus unicuiq scructur Ecclesia. Per omnia autcta
manifestum est: quod si quis praeter uoluntatem & conscientia merropolira¬
ni fpiscopi fuerit ordinatus: hunc concilium magnum & sanctum censuit

Expanded text:
quaestiones, ut ita demum hi qui ob culpas suas episcoporum suorum offenquaestiones, ut ita demum hi qui ob culpas suas episcoporum suorum offensas merito contraxerunt digne etiam a caeteris excommunicati similiter habeantur, quousque in communi vel ipsi episcopo suo visum fuerit humaniorem circa eos ferre sententiam. Habeatur autem semel concilium ante dies Quadragesimae, ut omnibus, si quae sunt, simultatibus amputatis, mundum solemne Deo munus possit offerri. Secundum vero agatur circa tempus autumni. VI. Mos antiquus perduret in Aegypto, vel Libya, et Pentapoli, ut Alexandrinus episcopus horum omnium habeat potestatem, quoniam quidem et Romano episcopo parilis mos est. Similiter autem et apud Antiochiam 60 caeterasque provincias honor suus unicuique servetur Ecclesiae. Per omnia autem manifestum est, quia si quis praeter voluntatem et scientiam metropolitani episcopi fuerit ordinatus, hunc concilium magnum et sanctum censuit
Abbreviated transcription (Latin):
a in Episcopum oportet ab om̃ibus Episcopis:si ficri potest qui sunt in pro.¬
uincia cius ordinari. Si uerd hoc difficile fucrit. ucl aliqua urgente necossita.¬
Ste uel itineris longitudine: certe tres Episcopi debent in unum esse congrega.¬
fuita ut ctiam ceterorum qui absentos sunt. consensuro literis teneant: & ita
faciant ordinationem. Potestas sane uel confirmatio pertinchit per singulas
prouincias ad metropolitanum Episcopum.
Muderuetur ista sententia: ut lii qui ab aliis excommunicantur: ab aliis ad cõ¬
munionem nõ recipiantur. Requiratur sane si fortẽ aliqua indignatione aut
contentionc aut qualibet commotione Episcopi sui ercommunicati sinc.
Ut ere ordigna hec possint examinatiõe perquiri ⁊ ecte uisum est per singuloa
annos in singulis prouinciis bis in anno Episcoporum concilium ficri Ut si.¬
mul in unum conuenientes ex communi prouincia huiusmoodi examincne

Expanded text:
IV. Episcopum oportet ab omnibus episcopis, si fieri potest, qui sunt in proIV. Episcopum oportet ab omnibus episcopis, si fieri potest, qui sunt in provincia ejus ordinari. Si vero hoc difficile fuerit, vel aliqua urgente necessitate, vel itineris longitudine, certe tres episcopi debent in unum esse congregati, ita ut etiam caeterorum qui absentes sunt consensum litteris teneant, et ita faciant ordinationem. Potestas sane vel confirmatio pertinebit per singulas provincias ad metropolitanum episcopum. V. Servetur ista sententia, ut hi qui ab aliis excommunicantur ab aliis ad communionem non recipiantur. Requiratur sane si forte aliqua indignatione, aut contentione, aut qualibet commotione episcopi sui excommunicati sint. Ut ergo digna haec possint examinatione perquiri recte visum est, per singulos annos, in singulis provinciis bis in anno episcoporum concilium fieri, ut simul in unum convenientes ex communi provincia hujusmodi examinent
Abbreviated transcription (Latin):
Et eigi tur uisum est de cetero nihil talc debere ficri. Nam & tempore opus est
ui sit cathiechumcnus. & post baptismum.multa probationc indiget. Euideno
nanq est Apostolicum praceptum dicens:Non neophyturo. ne fotte clatus
in iudicium incurrat & laqueum diaboli. Si uerõ procedente tempore ali¬
quod peccatum admiscrit. & conuictus duobus rel tribus testibus fue.¬
rit cessera elero quĩ huiusmodi est. Si quis ucrd prater haec facit tan:¬
quam contraria statutis sancti concilii gerens: ipse periclitabitur de statu
sui cleri.
pre Emnibuo modis interdixit sancta synodus. neque Episcopo, neque
prcobyiero: neque diacono: ne que ulli clericorum omnind licere habete se¬
cumt muliesem extrancam nisi forte mater aut soror. aut auia aut amita: uel
materteta fit: in lus nanque solis personis: & harum similibusocnis que ex
mulieribus est suspicio declinatur: qui autem prater baec agn. periclitatur
de clero.

Expanded text:
cte igitur visum est de caetero nihil tale debere fieri. Nam et tempore opus est cte igitur visum est de caetero nihil tale debere fieri. Nam et tempore opus est ut sit catechumenus, et post baptismum multa probatione indiget. Evidens namque est apostolicum praeceptum dicens: « Non neophytum ne forte elatus in judicium incurrat et laqueum diaboli . » Si vero procedente tempore aliquod peccatum admiserit, et convictus duobus vel tribus testibus fuerit, cesset a clero qui hujusmodi est. Si quis vero praeter haec facit, tanquam contraria statutis sancti concilii gerens, ipse periclitabitur de statu sui cleri. III. Omnibus modis interdixit sancta synodus neque episcopo, neque presbytero, neque diacono, neque ulli clericorum omnino licere habere secum mulierem extraneam, nisi forte mater, aut soror, aut avia, aut amita, vel matertera sit. In his namque solis personis, et harum similibus omnis quae ex mulieribus est suspicio declinatur, qui autem praeter haec agit periclitatur de clero.
Abbreviated transcription (Latin):
UM conuenisset hoc sanctum & magnum concili.¬
um apud Nicaeam ciuitatem prouinciae Bithynie sta¬
tuta sunt ab eis hac qua infra scripta sunt, ex Graco
in Latinum uersa sermoncm.
Isi quis in agritudine uel a medicis sectus est uel a
barbaris castratus: placuit ut iste permaneat in cle.¬
ro. Si quis autem sanus scipsum abscindat: etiam si
est in clero, cessare deber. &t ex hoc nullum talem¬
oportet ordinari. Sicut autem dc his qui uel affectauerint hac uel ausi sunc
sciplos abicindere. haec qua dicimus statuta sunt ita s̃ quia batbans sunt
Pominis suis secti & probabilis uitae sint: talcs suscipit Ecclesiastica regula
in clerum.
Quonia multa siuic per necessitatemo: siue ca quacunq causa contra te.¬
gelam gesta sunt: iͥta ut homines ex uita gentili nuper adhuc cathechizaci
uel instituri statim ad spiritualem baptismaum uenissent: & continud cutoba¬
ptraoui sii ctiam ad Episcopatum. uel ad preobyterium prouceti sune. Re¬

Expanded text:
um convenisset hoc sanctum et magnum concilium apud Nicaeam civitatem provinciae Bithyniae, statuta sunt ab eis haec quae infra scripta sunt, ex Graeco in Latinum versa sermonem. I. Si quis in aegritudine vel a medicis sectus est, vel a barbaris castratus, placuit ut iste permaneat in clero. Si quis autem sanus seipsum abscindat, etiamsi est in clero, cessare debet et ex hoc nullum talemoportet ordinari. Sicut autem de his qui vel affectaverint haec vel ausi sunt seipsos abscindere, haec, quae dicimus, statuta sunt. Ita si qui a barbaris vel a dominis suis secti, et probabilis vitae sint, tales suscipit ecclesiastica regula in clerum. II. Quoniam multa sive per necessitatem, sive ex quacunque causa contra regulam gesta sunt, ita ut homines ex vita gentili nuper adhuc catechizati, vel instituti statim ad spiritualem baptismum venissent, et continuo cum baptizati sunt, etiam ad episcopatum, vel ad presbyterium provecti sunt. Re
Abbreviated transcription (Latin):
lium natum de Patre. id est de substantia diuina ipsius: anathema sit. Si quie
senfuro ed est integrum Adato. & ui ex oressius dicam. totum ucicrces nostrũ
sine pegcato tioroine a. Sic ut enim confitentes cum humanum corpus susco¬
pisse mo n statim ei & liumanas uitiorum adiungimus palsio nes.ita & dicen.

Expanded text:
lium natum de Patre, id est, de substantia divina ipsius, anathema sit. Si quis lium natum de Patre, id est, de substantia divina ipsius, anathema sit. Si quis sensum, id est integrum Adam et, ut expressius dicam, totum veterem nostrum sine peccato hominem. Sicut enim confitentes eum humanum corpus suscepisse, non statim ei et humanas vitiorum adjungimus passiones, it
Abbreviated transcription (Latin):
ERfilium incum Uitalem ad te scripta direxeram. U¬
tua uoluntati & tuo iudicio omnia derelinquens:&
per Petrum prebytcrum indicaucram te in articu'¬
lo iam perfectiõis cius aliqua ex parte coronotum.
Unde ut nullus tibi scrupulus residoret: ne uolentes
forsitan Ecclesiȩ copulari tua cautio perblanda dif¬¬
bentes tibi & nobis per teyoluerunt sociari dilectissitoc frater. Quapropter¬
si supradictus filius ncus Uitalis: & hi qui cum co sunt. tibi uoluerint aggro¬
gari. primu̾m debent in ca expeditionc fidci subscribere: quæ apud Nicaama
pia patrura uoluntate ficmata est
Pconede quoniam nemo potest futuris uulncribus adhibere incdicinam.
heresis eradicanda est que postea in oriente dicitur pullulasse ICLi Coatti:
TunSi quis aute tu dixerit uerbum pto humano sensu in Domini carne uersa.¬
IOSTNicenum concilium aliud in urbe Romana postcã con:¬
gregatum est quo cathiolici Episcopi addidcrunt de Spiritu lan

Expanded text:
er filium meum Vitalem ad te scripta direxeram, tuae voluntati et tuo judicio omnia derelinquens, et per Petrum presbyterum indicaveram me in articulo jam perfectionis ejus aliqua ex parte commotum. Unde ut nullus forsitan Ecclesiae copulari tua cautio praeblanda difbentes tibi, id est, nobis per te voluerint sociari, dilectissime frater. Quaproptesi supra dictus filius meus Vitalis, et hi qui cum eo sunt tibi voluerint aggregari, primum debent in ea expeditione fidei subscribere, quae apud Nicaeam pia Patrum voluntate firmata estDeinde quoniam nemo potest futuris vulneribus adhibere medicinam, ea haeresis eradicanda est, quae postea in Oriente dicitur pullulasse, id II. Si quis autem dixerit Verbum pro humano sensu in Domini carne versaPost Nicaenum concilium aliud in urbe Romana postea congregatum est, quo catholici episcopi addiderunt de Spiritu san
Abbreviated transcription (Latin):
uaiore filios eõfitentur. id est enũ ante in carnationẽ: & altcrum postallum.¬
prionem carnis ex uirginc sed cundem Dei filium & antẽ & postca consiic.¬
gantur quicunq huic cpistolae subscribere uoluerint: ita tamenrisi & MeC¬
elebasticis canonibus. quos optime nosti: & in Nicenam fidem anis subscti
pierinto hunc debeas absq alia ambiguitate suscipere. Non quod hec ipsa
qua uos scipps mus nom potcrimus conuertentium susceptioni proponcr.
sed quod tibi consensus nostet liberum in suscipitodo tribuat excpopluro.
SENODUS ROMANA SUB
DAMASO PAPA

Expanded text:
uatore filios confitentur, id est alium ante incarnationem et alium post adsumptionem carnis ex uirgine, et non eundem dei filium et ante et postea confitentur. Quicumque huic epistolae subscribere voluerit, ita tamen ut in ecclesiasticis canonibus, quos optime nosti, et in Nicpserint, hunc debeas absque aliqua ambiguitate suscipere. Non quod haec ipsa quae nos scripsimus, non poterimus convertentium susceptioni proponere, sed quod tibi consensus noster liberum in suscipiendo tribuat exemplum. Synodus Romana sub Damaso papa
Abbreviated transcription (Latin):
oblatas sed sicut luminaria yniuerso mundo uerbum uitae retinentes intro¬
ductas extinguite tenebras nephandissimorum insidiatorun. temporibuoc:¬
tiam nostris procaciter germinatas: quatenus funditus extincta huiusmodi
caligine. Lucifer nobis resplendeat peros sanctissime pater & dogmatum
ddefinitio omncs letificans quam gloriosȩ Ecclesiȩ sancti patres per propria
piissimc dogmata in xterna uita firmam haereditatem praedicasse noscun.¬
tion ubiscriptio. lircolumem te & bencplacitum Deo lanctissime pater pa.¬
trum orantem pro nobis Dominus custodiat in aeuuto: Anen.et¬

Expanded text:
oblatas, sed sicut luminaria universo mundo, verbum vitae retinentes, introoblatas, sed sicut luminaria universo mundo, verbum vitae retinentes, introductas exstinguite tenebras nefandissimorum insidiatorum, temporibus etiam nostris procaciter germinatas, quatenus funditus exstincta hujusmodi caligine, lucifer nobis resplendeat per vos, sanctissime pater, et dogmatica definitio ubique omnes laetificans, quam gloriosi Ecclesiae sanctae patres per propria piissima dogmata in aeternae vitae firmam haereditatem praedicasse noscuntur. Incolumem te et beneplacitum Deo , sanctissime pater patrum, orantem pro nobis, Dominus custodiat in aevum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
qua. Nos cnim quos tua maxima expeetat cura. id est. omnes tpiscopi. pre¬
puc tuum mererꝰ debemus iudicium: & non ab aliis deuorari. Meritdergo
nos Domini causa respicit sacerdotes: si silentio faucamus errori. si quidctti
corripiantur huiusmodi nec sit libcrum eis pro uoluntate facere iudicium:
desinat nouitas incessere uctustatem desinat Ecclesiarum quietera iniquitu¬
do turbaro: nam ut opones inetropolitani uel reliqui Episcopi sua odia: aut
uindictas in reliquos Episcopos exercere non ualcant: ideo nominatim in
Nicena sy nodo expressi sunt primates: qui reliquos Episcopos audire & iiI¬
dicare debeant: ne ylla fraus in iudicio Episcoporum possit irrucre.Uos ergo
qui in summo speculo gratia Dei estis positi: attendere eos & opprimercs
portet. qui in fratres seditiones: & scandala excitant: idcoq ex oramus. ut mĩ¬
nime despiciatis humilitatis postra & omnium orientalium orthodoro.¬
rum sacerdotum & populorum afflictiones & deprecationes cum lacrymis

Expanded text:
qua. Nos enim quos tua maxima exspectat cura , id est, omnes episcopi, praecipue tuum mereri debemus judicium, et non ab aliis devorari. Merito ergo nos Domini causa respicit sacerdotes, si silentio faveamus errori . Siquidem corripiantur hujusmodi, nec sit liberum eis, pro voluntate facere judicium. Desinat novitas incessere vetustatem, desinat Ecclesiarum quietem inquietudo turbare. Nam ut omnes metropolitani vel reliqui episcopi sua odia aut vindictas in reliquos episcopos exercere non valeant, ideo nominatim in Nicaena synodo expressi sunt primates, qui reliquos episcopos audire et judicare debeant, ne ulla fraus in judicio episcoporum possit irruere. Vos ergo, qui in summa specula gratia Dei estis positi, attendere eos et opprimere oportet, qui in fratres seditiones et scandala excitant . Ideoque exoramus, ut minime despiciatis humilitatis nostrae et omnium orientalium orthodoxorum sacerdotum et populorum afflictiones, et deprecationes cum lacrymis
Abbreviated transcription (Latin):
uinculo charitatis uobiscũ sumus constricti: uerã fidem ac religionẽ catho.¬
licam in otonibus fortiter defensantes.Studiosius itaque a catholicis impro¬
bis probe resisterc innitendum est:nc torpentes desidia oppressi culpa taci¬¬
turnitatis tencamur obnoxii.& quasi fauorẽ impendentes iudicemur: dutt
aduersa catholica fidci propulsare negligimꝰ :unde dictũ est:Negligere quip¬
pe dũ possis conturbare perucrsos: nihil aliud est quam: fouere:nec caret scru¬
pulo socictatis occulta:qui manifesto facinori desinit obuiarc:Liquet do'¬
ctor sanctissime yenenosa serpentium sine simplicitate astutia, dum manife'¬
sta est dolosa inimicorũ fallacia.Succurrite quaesumus oppeossis:liberate nos
de manu persequentiũ: ut cũ beato lob cãtctis:Benedictio perituri super me
reniebat: & cor uidue cõsolatus sum. iustitia indutuo sum. et eestimi ee fieut
uestimen.¬

Expanded text:
vinculo charitatis vobiscum sumus constricti, veram fidem ac religionem cathovinculo charitatis vobiscum sumus constricti, veram fidem ac religionem catholicam in omnibus fortiter defensantes. Studiosius itaque a catholicis, improbis probe resistere innitendum est, ne torpentes desidia oppressi, culpae taciturnitatis teneamur obnoxii, et quasi favorem impendentes judicemur, dum adversa catholicae fidei propulsare negligimus. Unde dictum est: Negligere quippe, dum possis deturbare perversos, nihil aliud est quam fovere. Nec caret scrupulo societatis occultae, qui manifesto facinori desinit obviare. Liquet, doctor sanctissime, venenosa serpentium sine simplicitate astutia dum manifesta est dolosa inimicorum fallacia. Succurrite, quaesumus, oppressis, liberate nos de manu persequentium, ut cum beato Job cantetis: Benedictio pueniebat, et cor uiduae consolatus sum. iustitia indutus sum et uestiui me sicut uestimen
Abbreviated transcription (Latin):
cftusis muniti.& eruditionibus bonis instructi:digni efficiamur cũ om̃i no.¬
bis populo Christiano commisso illasi protegi yclamento diuino. Ad salu.¬
tationẽ ergo uestre sancta &honoranda paternitatis:uicc nostra benodictũ
humilẽ nostrũ fratrẽ: uestrũ Episcopũ: & Alexandrum presbyterum: Orispi¬¬
num quoque diaconem uestros famulos destinauimus:quos postulamus ce¬¬
lcrius nobis a yestra beatitudinc persolui: ut uestris cohortationibus robora¬
ti. & uestris regulis informati: inimicis uidelicet compressis:ad proprias pru¬¬
denter consolati ualeamus Ecclesias ante hyemẽ Dcopropitio remcarc.Uc.¬
stica regula aduersantibus:& fratrum insidiatoribus obuiarc:nec pertnitte¬
re nouiter dici: quod patrum uenerabilium auctoritas omnind non censuit.
Nos cnim humiles corde: quae recta sunt adiuuante Domino sapientes:uno

Expanded text:
ffusis muniti, et eruditionibus bonis instructi, digni efficiamur, cum omni noffusis muniti, et eruditionibus bonis instructi, digni efficiamur, cum omni nobis populo Christiano commisso, illaesi, protegi velamento divino. Ad salutationem ergo vestrae sanctae et honorandae paternitatis vice nostra, Benedictum humilem vestrum fratrem, nostrum episcopum, et Alexandrum presbyterum, Crispinum quoque diaconum, vestros famulos destinavimus, quos postulamus celerius nobis a vestra beatitudine persolvi, ut vestris cohortationibus roborati, et vestris regulis informati, inimicis videlicet compressis, ad proprias prudenter consolati valeamus Ecclesias ante hiemem, Deo propitio, remeare. Vesticae regulae adversantibus, et fratrum insidiatoribus obviare, nec permittere noviter dici, quod patrum venerabilium auctoritas omnino non censuit. Nos enim humiles corde, quae recta sunt, adjuvante Domino, sapientes, uno
Abbreviated transcription (Latin):
tramento: sed spiritu Dei uiui yestra in arcana mente cõscripta,neq: in tabu¬¬
lis lapideis: sed in tabulis cordis carnalibus: sicut beatissimi Apostoli Pauli
ad Corinthios missa nos docet Epistola.Quibus praemissis significatous Dco
placita patcrnitati uestra:dic uii.Galendarũ Augustarum indictionis quar¬¬
tae nostrã humilitatẽ diuina gratia suo:ut pracepit, muncre praeueniente,ue¬¬
stris sanctis ac Deo dignis precibus in sancta Romana Eeclesia pontificalis
honoris acccpisse consecrationẽ & stolã: in quo dignitatis fastigio:ut a Deo
om̃ipotentc regamur altissimo: & a malis om̃ibus libercmur:ut non sacerdo¬
talc nomẽ tantũ: sed Christi Domini Dei nostri protegente auxilio: & meri¬¬
tũ habeamus: uestris sanctis ac Deo acceptabilibus nos commendantes ora¬¬
tionibus poscimus. quatcnus & ycstris deprccationibus pro nobis ad Deum G¬

Expanded text:
tramento, sed spiritu Dei vivi vestra in arcana conscripta; neque in tabutramento, sed spiritu Dei vivi vestra in arcana conscripta; neque in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus , sicut beatissimi apostoli Pauli ad Corinthios missa nos docet epistola. Quibus praemissis, significamus Deo placitae paternitati vestrae, die 17 kalendarum Augustarum, indictionis quartae, nostram humilitatem, divina gratia, suo ut praecepit munere praeveniente, vestris sanctis ac Deo dignis precibus in sancta Romana Ecclesia pontificalis honoris accepisse consecrationem et stolam: in quo dignitatis fastigio, ut a Deo omnipotente regamur altissimo, et a malis omnibus liberemur, ut non sacerdotale nomen tantum, sed Christi Domini Dei nostri protegente auxilio, et meritum habeamus, vestris sanctis ac Deo acceptabilibus nos commendantes orationibus, poscimus, quatenus et vestris deprecationibus pro nobis ad Deum e
Abbreviated transcription (Latin):
Domino opitulant cuadere ualcamus:quia nõ est insidias luporum prauide¬
rc ouium: sed pastorum.Scimus enim ut semper uestrae sedis prasules primo
Apostoli deinde successores corum feccrunt uos uniuersalis Ecclesia: & ma¬.¬
xime Episcoporũ: qui oculi propter contemplationem & speculationẽuo¬¬
cantur Domini:curam gerere, ac de releuationc & lege nostra assiduc cogi.¬
tare deberc: sicut scriptum est: Beatus uir qui editatur in lege Domini dic
ac nocte: quae meditatio non lectione per figuram literarũ tantũ conspecta'
sed exuberant in uobis Christi gratia in xestra cognoscitur cõscientia im¬¬
toobiliter insita.& nullatenus de yestro corde recedẽto lege Christi Dei Do¬¬
mini sacrosancta: sicut in psalmo dicit Prophieta: Os iusti meditabitur sapi.¬
entiam: & lingua cius loquetur iudiciũ: lex Dei cius in corde ipsius, non at¬¬

Expanded text:
Domino opitulante, evadere valeamus: quia non est ovium, insidias luporum praevideDomino opitulante, evadere valeamus: quia non est ovium, insidias luporum praevidere , sed pastorum est. Scimus enim ut semper vestrae sedis praesules, primo apostoli, deinde successores eorum fecerunt vos universalis Ecclesiae, et maxime episcoporum, qui oculi propter contemplationem et speculationem, vocantur Domini, curam gerere, ac de revelatione et lege nostra assidue cogitare debere, sicut scriptum: Beatus vir qui meditatur in lege Domini die ac nocte : quae meditatio non lectione per figuram litterarum tantum conspecta, sed exuberante in vobis Christi gratia, in vestra cognoscitur conscientia immobiliter insita, et nullatenus de vestro corde recedente lege Christi Dei Domini sacrosancta, sicut in psalmo dicit propheta: Os justi meditabitur sapientiam, et lingua ejus loquetur judicium: lex Dei ejus in corde ipsius : non a
Abbreviated transcription (Latin):
stanoruit uerd uoces ac gemitus Episcoporum longe lateque resonant.no¬¬
uitates in surgunt. calumnie crescunt: persecurio grassatur perditio fit popu¬
lorum. pestrum est cnim nobis manum porrigere: quia uobis commissi su.¬
mus uestrum est nos defendere atque liberarc nostrumq est a uobis auxili.¬
um expetere uestris parere iussionibus. Pra nimio ergo dolore & gemituo.
rania quae nobis inslant: & nos infcstant: nccssarid recordari. uobisq signĩ¬
ficare nequimu&deo alium uestrum exoramus apostolatum: ut supcrius.
legetu que intoemorata Nicena synodo est promulgata. licct praedictorudi
insi diatorum & aliorum malorut hominum: ut facisiuo E piscopos. Dciguc¬
ministros ualcant illaqueare: de prauatione sit suffocata: reparctis: & qua ne ꝑ¬
cessaria forc cognoscitis xestrae sancta sedis auctoritatc: nos cunctoeq fra¬¬
tres informetis:ut malosum insidias hominum uestra fulti auctoritats illa si

Expanded text:
stianorum vero voces ac gemitus episcoporum longe lateque resonant, nostianorum vero voces ac gemitus episcoporum longe lateque resonant, novitates insurgunt, calumniae crescunt, persecutio grassatur, perditio fit populorum. Vestrum est enim, nobis manum porrigere, quia vobis commissi sumus. Vestrum est nos defendere atque liberare; nostrumque est a vobis auxilium expetere, vestris parere jussionibus. Prae nimio ergo dolore et gemitu, omnia quae nobis instant, et nos infestant, necessario recordari, vobisque significare nequimus. Ideo almum vestrum exoramus apostolatum, ut super his legem, quae in memorata Nicaena synodo est promulgata, licet praedictorum insidiatorum et aliorum malorum hominum ut facilius episcopos, Deiquministros valeant illaqueare depravatione sit suffocata, reparetis: et quae necessaria fore cognoscitis, vestrae sanctae sedis auctoritate nos cunctosque fratres informetis, ut malorum insidias hominum, vestra fulti auctoritate, illaesi,
Abbreviated transcription (Latin):
inquirendis atque determinandis. quas sollicitẽ decet uisseque ab ipso pras¬
fulum examinare uertice apostolico: cuius sollicitudo semper fuit & esia ma
pnala damnarc:. quam probare laudanda. Quocirca humillimum uestro apo¬
stolico culmini persoluentes oblequium: ut ipse Dominus praecepit & lan.¬
Et orura decreta patrum statuerunt. cum lacrymis suggerimus: quod sine ge¬
mitu cordis reticere non xalemus. Nam in tantum a persecutoribus lanto
Dci fcelesie: nostris que inimicis persequimur: ut magis nos tedeat uiuer
quam mori. Unde pra omnibus faiemur in tantum coceste nostruta uulnc:¬
ratum ut ꝑcoplicticum illum planctum exoptemus: dicentes. Quis dabilca¬¬
piti nostro aquam aut oculis nostris fontem lacry marum. ut sedentes plo.¬
remus dic ac nocte:. Ecce em̃ Ecclesia Dci non leuiter perturbatur colmnae.¬
que eius nimis infestatitur: atque a prauis amoueri hominibus nitũtur.Chri¬

Expanded text:
inquirendis atque determinandis, quae sollicite decet, justeque ab ipso praeinquirendis atque determinandis, quae sollicite decet, justeque ab ipso praesulum examinari vertice apostolico, cujus sollicitudo semper fuit et est, tam mala damnare, quam probare laudanda. Quocirca humillimum vestro apostolico culmini persolventes obsequium, ut ipse Dominus praecepit, et sanctorum decreta patrum statuerunt, cum lacrymis suggerimus, quod sine gemitu cordis reticere non valeamus. Nam in tantum a persecutoribus sanctae Dei ecclesiae, nostrisque inimicis persequimur, ut magis nos taedeat vivere, quam mori. Unde prae omnibus fatemur in tantum cor esse nostrum vulneratum , ut propheticum illum planctum exoptemus, dicentes: Quis dabit capiti nostro aquam, aut oculis nostris fontem lacrymarum, ut sedentes, ploremus die ac nocte ? Ecce enim Ecclesia Dei non leviter perturbatur, columnaeque ejus nimis infestantur, atque a pravis amoveri hominibus nituntur. Chri
Abbreviated transcription (Latin):
nostri penes pestros fecerunt aptecestores: & sicut canonica in pradicta san¬
cta synodo docent instit̾uta. & ueluti palcati uerbiper uentilabrm cano¬
nice craminatiotis. plenam purgationema in communi consislentes audI¬
torio de maturis & nutrientibus catholica Ecclesia dogmatibus qua con.¬
firmant corhominis. participationeto paternarum consequami q inslidio.¬
num. Aptiquis enim regulis censitum est: ut quicquid quanuis in remouis
rut long inquis positis prouinciis, super Episcoporum querelis. aut accusa¬
nionibuo ageretur non prius tractandum uelaccipiendum esset: quatu ad
aut firmaret indeque sumerent normam: unde ꝑcelesia sumpsẽre praedica.¬
Etionis cxordium: ne passim ab insidiatoribus columna cuertetentur ꝑe¬
elesie. Sercum est enim cidem sanctae sedi uestra in honorem beatissimi
Petri: patrum decreta peculiarcto decreuisse reuentiam Del pro rebua

Expanded text:
nostri penes vestros fecerunt antecessores, et sicut canonica in praedicta sannostri penes vestros fecerunt antecessores, et sicut canonica in praedicta sancta synodo docent instituta, et veluti palliati verbi per ventilabrum canonicae examinationis; plenam purgationem in communi consistentes auditorio, de maturis et enutrientibus catholicae Ecclesiae dogmatibus, quae confirmant cor hominis, per participationem paternarum consequamur institutionum. Antiquis enim regulis sancitum est, ut quidquid quamvis in remotis, aut longinquis positis provinciis super episcoporum querelis, aut accusationibus ageretur, non prius tractandum vel accipiendum esset, quam ad aut firmaretur: indeque sumerent normam, unde Ecclesiae sumpsere praedicationis exordium, nec passim ab insidiatoribus columnae everterentur Ecclesiae. Certum est enim, eidem sanctae sedi vestrae, in honorem beatissimi Petri, patrum decreta peculiarem decrevisse reverentiam Dei, pro rebus
Abbreviated transcription (Latin):
stris. & antorioribus cognouimus actum tẽporibus. Porto & ipsi priarates
qui Fplseoporum Se summorum Ecclesiasticorum negotioruns cabsao susci¬
pere debent in prefiaa Nicena synodo sunt dinumerati. nc inP MCIU US
ientio ex hoc orirctur. Osanctissime pater patrum. abscindeblasplieuas &
iactantiara uanilo quorum. & insidiantium infestationes nos & fratres ti&¬
firoi opt rimentium at que perdere polentium: qui ad yos quasi ad caput cõ.¬
fugimus ut uestro sustulti auxilio liberemur et robis nobisquo commissas
Ctristi oues a luporum orc Domino adiiniculante ante, quauo degliuiaas¬
tur. cripiamus: Necenim phias est supplicium apost olice RIS ICOGIOIAUE
sine scripto preces oblatas despicere: sed ut condecet & ptiullegium ocsarx
sedis est. de nos & illi canonicaliter conuocemur: & autcros de nosto ob¬
ie Etio nihus canonice cum omni probitate concertetus sicut prȩdecesiores

Expanded text:
stris et anterioribus cognovimus actum temporibus. Porro et ipsi primates, stris et anterioribus cognovimus actum temporibus. Porro et ipsi primates, qui episcoporum et summorum ecclesiasticorum negotiorum causas suscipere debent, in praefixa Nicaena synodo sunt dinumerati, ne in posterum contentio ex hoc oriretur. O sanctissime pater patrum , abscinde blasphemias, et jactantiam vaniloquorum, et insidiantium infestationes, nos et fratres nostros opprimentium, atque perdere volentium, qui ad vos, quasi ad caput confugimus, ut vestro suffulti auxilio liberemur, et vobis nobisque commissas Christi oves a luporum ore, Domino adminiculante, antequam deglutiantur, eripiamur. Nec enim fas est , supplicum apostolicae sedis scripto, aut sine scripto preces oblatas despicere, sed ut condecet, ut privilegium vestrae sedis est et nos et illi canonicaliter convocemur, et ante vos de nostris objectionibus canonice cum omni probitate concertemus, sicut praedecessores
Abbreviated transcription (Latin):
& super fundamentum tuum Ecclesia columna:id est Episcopi: qui Eccle.¬
siam sustinere: & propriis hutncris portare debent. tibi sunt confirmata:ti.¬
biq claues regni coclorum comtnisit: atq: ligare & soluerc potestatiue, qua
in terra. & quae in coelis sunt: promulgauit. Tu prophanarum haeresium.
& impetitorum atque oronium infestantium depositor:ut princeps & do¬¬
ctor caputque omnium orthodoxa doctrina immaculata fidei existis.Igi.¬
tur ne despicias pater tuorũ patrũ pietatem:bonamque ittentionẽ. & ficut il¬
li patres & pradecessores nostros a multis liberaucrunt oppressionibus &
angustiis: ita nos liberare digneris. Nam fuit semper uestrae sancta &aposto.¬
lice sedi licentia. iniuste damnatos uel excommunicatos: potestatiue sua
auctori.¬
eust oritate restituere. & sua cis omnia reddere: &t illos qui cos cõdemnaue.¬
tuns. aut ce cominunicauerunt. apostolico punirc pribiseg eos sicut enana noo¬

Expanded text:
et super fundamentum tuum Ecclesiae columnae, id est, episcopi, qui Eccleet super fundamentum tuum Ecclesiae columnae, id est, episcopi, qui Ecclesiam sustinere, et propriis humeris portare debent, tibi sunt confirmatae, tibique claves regni coelorum commisit, atque ligare et solvere potestative quae in terra et in coelis sunt , promulgavit. Tu profanarum haeresium, et impetitorum, atque omnium infestantium depositor, ut princeps et doctor, caputque omnium orthodoxae doctrinae, et immaculatae fidei existis. Igitur ne despicias, pater, tuorum patrum pietatem, bonamque intentionem. Et sicut illi, patres et praedecessores nostros a multis liberaverunt oppressionibus et angustiis, ita nos liberare digneris. Nam fuit semper vestrae sanctae et apostolicae sedi licentia, injuste damnatos vel excommunicatos, potestative sua auctoritrestituere; et sua eis omnia reddere, et illos, qui eos condemnaverunt, aut excommunicaverunt, apostolico punire privilegio, sicut etiam no
Abbreviated transcription (Latin):
haec fiant. ut in pradicto constitutum est concilio: nec canonice conuoca¬.¬
ri. nec distringi a quoquam possunt: quoniam nec seculi leges hac fieri per¬¬
mittunt: quantd magis Ecclesiasticae. Similiter & a supradictis patribus est
definitum consonanter:ut si quisquam Episcoporum aut metropolitanorũ,
aut comprouinciales uel iudices iuspectos habuerit. xestram sanctam Ro¬
manam interpellet sedcro: cui ab ipso Domino potestas ligandi ac soluendi
speciali est priuilegio super alios concessa. Ipsa enim firmamentum a Deo fi¬¬
xum & immobile percepit:quoniam ipsam formam uniuersorum titulotũ
lucidissimam Dominus lesus Chiristus uestram apostolicamo constituit se¬¬
dem: ipsa est enim sacer uertex in quo omnes uertuntur: sustentantur: releuan¬
tur:& sicuti in Christo Christiani: & in in petra:id est: Gliristo. Petrus, reno.
uantur Eeclesia. Tu es ssicut diuinum ueraciter testatur eloquium) Petrus,

Expanded text:
haec fiant ut in praedicto constitutum est concilio, nec canonice convocahaec fiant ut in praedicto constitutum est concilio, nec canonice convocari, nec distingui a quoquam possunt, quoniam nec saeculi leges haec fieri permittunt, quanto magis ecclesiasticae! Similiter et a supradictis patribus est definitum consonanter, ut si quisquam episcoporum, aut metropolitanorum, aut comprovinciales, vel judices suspectos habuerit, vestram sanctam Romanam interpellet sedem, cui ab ipso Domino potestas ligandi ac solvendi speciali est privilegio super alios concessa. Ipsa enim firmamentum a Deo fixum et immobile percepit, quoniam ipsam formam universorum titulorum lucidissimam, Dominus Jesus Christus vestram apostolicam constituit sedem. Ipsa est enim sacer vertex, in quo omnes Ecclesiae vertuntur, sustentantur, relevantur. Et sicut in Christo Christiani, et in petra, id est Christo, Petrus, Petri renovantur Ecclesiae. Tu es enim sicut divinum veraciter testatur eloquium Petrus,
Abbreviated transcription (Latin):
rum principe suftragante Petro ab imminentibs periculis liberare. Noui.¬
mus namque in iam preefata Nicena synodo generaliter esse decretsi. ut nul¬¬
lus passim uageqͥue ꝑpiscopos aut praesumptiue lacerarc aut accusare. &
qui non est recta fidei uel bonae uita uel clara conuersationis: aut infamarc
prȩsumat: sed prius. si crga Episcopos uelauctores Ecclesia quisquam causã
habuerit. eos cum charitate mansuete cõueniat: ut ab cisuulnus unde agitur:
recte sanetur: aut iple si secus egerit accusator. excommunicetur.Qudd si
ab cis nihil ualuerit recte perciperc. tunc primo suramos adcat primates &
ipsi tempore congruo canonics cos conuocare debebunt: qui si aut suis ro¬
bus expoliati aut a propriis sedibus ciecti aut exulantes: uel oppressi aut.
inique tractati fucrint: primd eruantur: & canonice restituantur: atqueo.
tonia sibi sublata: integerrime cis legibus reddantur: quoniam prius. quama

Expanded text:
rum principe suffragante Petro ab imminentibus periculis liberare. Novirum principe suffragante Petro ab imminentibus periculis liberare. Novimus namque in jam praefata Nicaena synodo generaliter esse decretum, ut nullus passim vageque episcopos, aut praesumptive lacerare, aut accusare, et qui non sunt rectae fidei, vel bonae vitae, vel clarae conversationis, aut infamare praesumat: sed prius, si erga episcopos vel auctores Ecclesiae quisquam causam habuerit, eos cum charitate mansuete conveniat, ut ab eis vulnus, unde agitur, recte sanetur: aut ipse, si secus egerit, accusator excommunicetur. Quod si ab eis nihil valuerit recte percipere, tunc primo summos adeat primates, et ipsi, tempore congruo, canonice eos convocare debebunt . Qui si aut suis rebus exspoliati, aut a propriis sedibus ejecti, aut exsulantes, vel oppressi aut inique tractati fuerint, primo eruantur, et canonice restituantur , atque omnia sibi sublata integerrime eis legibus reddantur : quoniam priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
concilia celebrari: nec ꝑpiscopos damnari.lieet hac & alia quamplura ne.¬
cessaria ab hareticis: qui nos quotidic infestant & perdere nituntur: ut faci¬¬
lius nos capere possint: sint synodica capitula incensa nobisq sublata. Qua
de re hac inuenta occasione indifterenter om̃i canonica & apostolica post.¬
posita auctoritate: nos ui a propriis yobis inconsultis illicite expellunt sedi¬
bus ouesq nobis a Chiristo Dño apostolica cõmissas gratia inuadũt, gradi.¬
bus priuant: & quod pessimum est & omnibus Christianis legibus inimicũ.
perficere decertant. Uos ergo: ut semper uestra sedi sancta confuctudo fuit.
periclitantibus subucnite, oppressos roborate: tribulantibus manũ porrigi'¬
to taliaq prolubete & leges imponite: ut apostolica doctrina quae in Deo ẜ¬
est citd ad uictoriam iudicium perducere ualeet nostrum: nosq Apostolo.¬

Expanded text:
concilia celebrari , nec episcopos damnari, licet haec et alia quam plura neconcilia celebrari , nec episcopos damnari, licet haec et alia quam plura necessaria ab haereticis, qui nos quotidie infestant et perdere nituntur, ut facilius nos capere possint, sint synodica capitula incensa, nobisque sublata. Qua de re, hac inventa occasione indifferenter, omni canonica et apostolica postposita auctoritate, nos vi a propriis, vobis inconsultis, illicite expellunt sedibus: ovesque nobis a Christo Domino apostolica commissas gratia, invadunt, gradibus privant, et quod pessimum est, et omnibus Christianis legibus inimicum, interficere decertant. Vos ergo ut semper vestrae sedi sanctae consuetudo fuit periclitantibus subvenite, oppressos roborate, tribulatis manum porrigite, taliaque prohibete, et leges imponite, ut apostolica doctrina, quae in Deo est, cito ad victoriam judicium perducere valeat nostrum, nosque apostolo
Abbreviated transcription (Latin):
Ctionibuo. & apprelendere aut ferro nos constringi minantur: nisi corum
consentiamus crroribus: quod nequaquam obis inconsultis agers prasu.¬
mimus canonibus quippe iubentibus: absq Romano nos de maioribus cau¬
fio nihil debere decernere Pontificendeoq ad propositum rocurrentes & ad
brabium properantes uestrae apostolica sedis imploramus auxilium: quia ut
crcdimus non despexit Dcus preces cui lacrymis sibi oblatas scruorum
suorum. sed ob id uos praedecessoresq icstros apostolicos uidelicet presulcs
in sucmitatis arce constituit: omniumque Ecclesiarum cis curam habere
precepit yt nobis suc curtatis nosque tuentes cui omne fpiscoporuta iueio¬
cium est commissum: Liberare ab hostibus nostris non negligatis:nam scimus s¬
in Nicena magna synodo trecentorũ RUIII. Episcoporum ab omnibua
concorditer esse roboratum: non debere absq Romani Pontificis sententia

Expanded text:
moliuntur, et apprehendere, aut ferris nos constringi minantur , nisi eorum moliuntur, et apprehendere, aut ferris nos constringi minantur , nisi eorum consentiamus erroribus: quod nequaquam vobis inconsultis agere praesumimus. Canonibus quippe jubentibus, absque Romano nos de majoribus causis nihil debere decernere pontifice. Ideoque ad propositum recurrentes, et ad bravium properantes, vestrae apostolicae sedis imploramus auxilium: quia, ut credimus, non despexit Deus preces cum lacrymis sibi oblatas servorum suorum, sed ob id vos praedecessoresque vestros, apostolicos videlicet praesules, in summitatis arca constituit, omniumque ecclesiarum eis curam habere praecepit, ut nobis succurratis, nosque tuentes, cui omne episcoporum jucium est commissum, liberare ab hostibus nostris non negligatis. Nam scimus in Nicaena magna synodo trecentorum octodecim episcoporum, ab omnibus concorditer esse roboratum, non debere absque Romani pontificis sententia
Abbreviated transcription (Latin):
ESTRO sancto suggerimus apostolatui. ut nostri
more solito sollicitudinc̃ gerere dignemini: iuxta ue¬
stram prudentils. sapientiam: qua omnibus lucc cla¬¬
rius manifesta est: quia apostolicis uestra beatitudo
uisccribus commota.per tribulationem nostram nos
omnes hortata est ad tuitionem catholica & aposto¬
lica Ecclesiae in unum conuenire: & de nostra cano.
tes ne aliqua de cis qua nobis credite sunt rationabilibus ouibuo a bestiio c̃a¬
piatur.Ideo Paterbeatissimc. quia semper antecessores nostri. & nos a uostra
apostolica sancta sede auxilium hausimus: & nostriuos curam habere igno.¬
uimus. prafatam apostolicam & summam expctimus: iuxta canonum decre.¬
ta. sedem ut indc auxilium capiamus: unde pradecessores nostri ordinatiõer
de dos crata atq sublcuationes cocperunt: ad cam quoq quasi ad matrom
recurrimus ut cius uberibus nutriatur: quoniam nõ potest mater obliuisci
infaniem suum: sic & uos nolite obliuisci nos uobis commissos: quouia non

Expanded text:
estro sancto suggerimus apostolatui, ut nostri more solito sollicitudinem gerere dignemini, juxta vestram prudentissimam sapientiam quae omnibus luce clarius manifesta est; quia apostolicis vestra beatitudo visceribus commota per tribulationem nostram nos omnes hortata est ad tuitionem catholicae et apostolicae Ecclesiae in unum convenire, et de nostra canonites ne aliqua de eis quae nobis creditae sunt rationabilibus ovibus a bestiis capiatur. Ideo, pater beatissime, quia semper antecessores nostri, et nos a vestra apostolica sancta sede auxilium hausimus, et nostrivimus, praefatam apostolicam et summam expetimus juxta canonum decreta sedem, ut inde auxilium capiamus, unde praedecessores nostri ordinationes et dogmata atque sublevationes ceperunt. Ad eam quoque quasi ad matrem recurrimus, ut ejus uberibus nutriamur, quoniam non potest mater oblivisci infantem suum. Sic et vos nolite oblivisci nos vobis commissos, quoniam non
Abbreviated transcription (Latin):
non quaritur. Confugiamus igitur ad praesentem ubiq: miscricordiã Dei'
& ut sanctum pascha Domini digna obseruantia celebretur: cunctorum se
fidelium corda sanctificent.Mitescat sauitia. mansuescat iracundia, remit.¬
tãt sibi omnes culpas inuicem suas: nec cxactor sit uindicia. qui petitor est
uenia. Dicentes enim:Dimittc nobis debita nostra: sicut & nos dimitti'¬
mus debitoribus nostris:durissimis nos tinculis illigamus: nisi quod pro¬¬
fitcmur impleamus. Unde etsi orationis huius sacratissitoum pactum non
tota sui conditione scruatum est: nunc saltcm conscientiã suam ynusquisq:¬
Natih. i cognoscat: & alicnis ignoscendo delictis abolitioncm suorum obtincat¬
patth. S peccatorum. Dicente nanque Domino: Si dimiscritis homitibus peccata
luce .s. corum. dimittet & robis pater yester. qui in coclis est: delicta restra. non
lon.¬

Expanded text:
non quaeritur. CAP. IV. Confugiamus igitur ad praesentem ubique 166 misericordiam Dei, non quaeritur. CAP. IV. Confugiamus igitur ad praesentem ubique 166 misericordiam Dei, et ut sanctum Pascha Domini digna observantia celebretur, cunctorum se fidelium corda sanctificent. Mitescat saevitia, mansuescat iracundia, remittant sibi omnes culpas invicem suas, nec exactor sit vindictae, qui petitor est veniae. Dicentes enim: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ; durissimis nos vinculis illigamus, nisi quod profitemur impleamus. Unde si orationis hujus sacratissimum pactum non tota sui conditione servatum est, nunc saltem conscientiam suam unusquisque cognoscat, et alienis ignoscendo delictis, abolitionem suorum obtineat peccatorum. Dicente namque Domino: Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et vobis Pater vester, qui in coelis est, delicta vestra : non lon
Abbreviated transcription (Latin):
aut forte negligentius transierunt: Quos charitate debita commonemus.
ut non ĩdco sibimet blandiantur:quia nobis conscientiae singulorum pate¬
ro non possunt:cum oculos Dei simul uniuersa cernentes:non abdita loco¬.¬
rum. non parictum septa sccludant: nec solum ci acta & cogitata. uerum
& agenda & cogitanda sint cognita. Ista ergo scicntia summi iudicis, iste
est tremendus aspectus:cui peruium est omne solidum & apertum omne
secretum:cui obscura clarent. muta respondent: silettium confitetur, & si¬¬
ne uoce mens loquitur.Nemo patientiam bonitatis Dei de peccatorũ suo¬¬
rum impunitatc contemnat: nec idco illum astimet non offensum:ꝗa nec¬¬
dum est cxpertus iratum. Non sunt longa uita mortalis inducia: nec diur¬¬
na est licentia insipientium uoluptatum in aternarum dolorcm transitu.¬
ra pocnarum. si dum iustitia sententia suspenditur. pornitentia medicina

Expanded text:
aut forte negligentius transierunt? Quos charitate debita commonemus, aut forte negligentius transierunt? Quos charitate debita commonemus, ut non ideo sibimet blandiantur, quia nobis conscientiae singulorum patere non possunt, cum oculos Dei simul universa cernentis, non abdita locorum, non parietum septa secludant; nec solum ei acta et cogitata, verum et agenda et cogitanda sint cognita. Ista ergo scientia summi judicis, iste est tremendus aspectus, cui pervium est omne solidum, et apertum omne secretum; cui obscura clarent, muta respondent, silentium confitetur, et sine voce mens loquitur. Nemo patientiam bonitatis Dei de peccatorum suorum impunitate contemnat; nec ideo illum aestimet non offensum, quia necdum est expertus iratum. Non sunt longae vitae mortalis induciae, nec diuturna est licentia insipientium voluntatum in aeternarum dolorem transitura poenarum, si dum justitiae sententia suspenditur, poenitentiae medicina
Abbreviated transcription (Latin):
rrectionisq mystcrium in nouam uitam baptismo sunt regenerante uen¬
turi sed ctiam omnes populi renatorum utiliter sibi & necessarie praesidiũ
huius sanctificationis adsumunt:illi: ut quȩ nondum habent, accipiant:isti'
ut accpta custodiant. Dicente nanq Apostolo: Qui stat:tidcat ne cadat:
nemo est tanta firttitate suffultus: ot de stabilitato sua debeat este securus.
Utamur igitur dilcctissimi saluberrimi temporis uencrabilibus institutis:
& solicitiore cura cordis nostri piacula tergamus.Quantumlibet cnim ca¬
stẽ & sobric mortalis haec uita ducatur. quodã tamen puluere terrenae con¬¬
uersationis adspergitur. & nitor mentium ad Dci imaginem conditarũ nõ
ita a fumo totius uanitatis alicnus est: ut nulla possit sorde fuscari: & non
semper indigeat cxpoliri. Quod si ctiã cautissimis animis necessarium est,
quanto illis amplius est expetendum. qui tota fere anni spatia aut sccurius.

Expanded text:
urrectionisque 165 mysterium in novam vitam baptismo sunt regenerante venurrectionisque 165 mysterium in novam vitam baptismo sunt regenerante venturi, sed etiam omnes populi renatorum, utiliter sibi et necessarie praesidium hujus sanctificationis assumunt: illi, ut quae nondum habent, accipiant; isti, ut accepta custodiant. Dicente namque Apostolo: Qui stat videat ne cadat , nemo est tanta firmitate suffultus, ut de stabilitate sua debeat esse securus. Utamur igitur, dilectissimi, saluberrimi temporis venerabilibus institutis, et sollicitiore cura cordis nostri specula tergamus. Quantumlibet enim caste et sobrie mortalis haec vita ducatur, quodam tamen pulvere terrenae conversationis aspergitur, et nitor mentium ad Dei imaginem conditarum non ita a fumo totius vanitatis alienus est, ut nulla possit sorde fuscari, et non semper indigeat expoliri. Quod si etiam cautissimis animis necessarium est, quanto illis amplius est expetendum, qui tota fere anni spatia aut securius