comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in hortensio in cidẽ philosophiȩ us ÷ definitione Etuocat᷑ grece qͥdẽ onomaticosoros. latine aut nõis definitio¬
cde his ꝗdẽ argumtis quȩ ex substantia t̃minorũ inqͥstione positoꝵ sumunt᷑ : claris ut arbitror patefecimꝰ
exẽplis Nunc de his dicendũ ÷ quȩ t̃minoꝵ substantiã consequunt᷑. Horũ uͦ multi faria diuisio est. Plura
enĩs̃ quȩ singularib: substantis adhȩrescunt. Ab his gͥ q̃ c̃s libet substantiã comitant᷑ argum̃ta ducisolent
aut ex toto aut ex partibi. aut ex causis ł efficientib ł materia. ł fine. Et ÷ efficiens qͥdẽ causa quȩ
mouet. ł oꝑatur ut aliꝗd explicetur. Materiauͦ ex qͣfit aliqͥd ł inqͣfit. Finis ꝑꝑqđ fit St̃ etiã int̃eo¬
locos qͥ ex his sumunt᷑ quȩ substantiã c̃sequunt᷑ aut ab effectibus aut a corruptionib: aut abusibi. aut

Expanded text:
in Hortensio in eiusdem philosophiae usus est defensione, et vocatur graece quidein Hortensio in eiusdem philosophiae usus est defensione, et vocatur graece quideHaec de his quidem argumentis quae ex substantia terminorum in quaestione positorum sumuntur, claris, ut arbitror, patefecimus exemplis: nunc de his dicendum est qui terminorum substantiam consequuntur. Horum vero multifaria divisio est; plura enim sunt, quae singulis substantiis adhaerescunt: ab his igitur quae cujuslibet substantiam comitantur, argumenta duci solent, aut ex toto, aut ex partibus, aut ex causis, vel efficientibus, vel materia, vel fine. Et est efficiens quidem causa, quae movet atque operatur, ut aliquid explex his sumuntur quae substantiam consequuntur, aut ab effectibus, aut a corruptionibus, aut ab usibus, aut
Abbreviated transcription (Latin):
uident᷑ nullomͦ substantiã de monstrare : tñ qm̃ sȩpe uerȩ definitionis uice ponunt᷑ ꝗsubstanti
monstrat: illȩ etiã ꝓpositiones quȩ adescriptione sumunt᷑. a substantiȩ loco uidentur assumi
Huiꝰ uͦ tale sit exẽplũ Quȩrat᷑ enĩ an albedo substantia sit : hic q̃rit᷑ analbedo substantiȩ ue lut gñri
subĩ acet. Albedo igit᷑ substantia ñ est. Locus iđ maxima ꝓpositio eadẽ quȩ superius. Cuiꝰ enim
ptione quã dudũ locauimꝰ in ratione substantiae. Sunt etiã definitiones q̃ non arei substantia
seda nõis significatione ducunt᷑. atq it aredequa quȩrit᷑ applicant᷑ ⁊ut sisit q̃stio. ut rum
philosophiȩ studendu÷: erit argumtatiotalis. Phn lo sophia sapientiȩ amor ÷ huic studendũ nemo
dubitat. Studendũ g ÷ philosopinȩ. Hic enĩ ñ definitiorei si nõis int̃pretatio argum̃tũ dedit : Qđetia tulliꝰ

Expanded text:
m saepe verae diffinitionis vice ponuntur, quae substantiam demonstrant, illae etiam probationes quae a descriptione sumuntur, a substantiae loco videntur assumi; huius vero tale sit exemplum. Quaeratur enim an albedo substantia sit, hic quaeritur an albedo substantiae velut generi subiacet; albedo igitur substantia non est. Locus, id est, maxima propositio eadem quae superius. Cuius enim ptione, quam dudum locavimus in ratione substantiae. Sunt etiam diffinitiones quae non a rei substantia, sed a nominis significatione ducuntur, atque ita rei de qua quaeritur applicantur: ut si quaeratur utrum philosophiae studendum sit, erit argumentatio talis: Philosophia amor sapientiae est, huic studendum nemo dubitat studendum igitur est philosophiae; hic enim non diffinitio rei, sed nominis interpretatio argumentum dedit, quo Tullius etiam
Abbreviated transcription (Latin):
io reperiuntur. Acadens enim in contrarium diuidi sol&: Inseparabile accidens atq in in sẽ parabile
Quas uero sub genere in contrarium diuiduntur. Eanullo alio nisi tantũ generis praedicatione partici¬
pant. Quods̃ proriũ in separabile quod damaccidens ẽ : a separabilia ccidenti plurimũ differt. Acq ud gn
nullas proprii & separabilis accidentis similitudines quaerit. Sed quia ipsum proprium certis quib
dam ab inseparabilibus accidentib diffest. horũ & cõmunitates in ueniri possunt & interse differentiȩ
Quarum una quidem ea est quã superius exposuimus. Secunda uero quõ sicut propriũ semꝑ & omnis peciei
ad est. Ita &iam inseparabile accidens. Nam sicut risibile omne homini. Ita etiamnigredo omnicoruo¬

Expanded text:
 reperiuntur. accidens enim in contrarium diuidi solet, in separabile accidens atque in inseparabile, quae uero sub genere in contrarium diuiduntur, ea nullo alio nisi tantum generis praedicatione participant. quodsi proprium inseparabile quoddam accidens est, a separabili accidenti plurimum differt, atque ideo nullas proprii et separa- bilis accidentis similitudines quaerit. sed quia ipsum proprium certis quibusdam causis ab inseparabilibus accidentibus differt, horum et communitates inueniri possunt et inter se differentiae. quarum uadest, ita etiam inseparabile accidens: nam sicut risibile omni homini, et semper
Abbreviated transcription (Latin):
Etsi c̃seqñs ñ fuerit: antecedens necesse ÷ interire . Acde o tullii locis sufficient̃ dictũ ẽ
assu munt̃ alios qͥnit̃ eos utrosq uersantur ut hȩc trina intelligatur ẽe diuisio Ac õi tullii
diusio. locos bifariã ostendit : Alios eni in eo ipso de qͦagit᷑ herere ꝓponit alio sextrinse
assũmi. Hicgͥ om̃s eos locos qͦsmedios themistius ꝓposuit: hns applicauit atq ciunx̃ ꝗst̃

Expanded text:
et si consequens non fuerit, antecedens necesse est interire. Ac de M. Tullii locis sufficienter dictum est, et si consequens non fuerit, antecedens necesse est interire. Ac de M. Tullii locis sufficienter dictum est, assumuntur, alios qui inter utrosque versantur, ut hic trina intelligatur divisio. At M. Tullii divisio locos bifariam ostendit. Alios enim in eo ipso de quo agitur haerere proponit, alios extrinsecus assumi. Hic igitur omnes eos locos, quos medios Themistius proposuit, his applicuit atque coniunxit
Abbreviated transcription (Latin):
a notauꝰ ñ rẽ definit : sed nom̃ interp̃tatur. Di uersa uͦs̃ res ac nomen. Hoc enĩ significat illud
significatur . Itẽ locus a partiũ enumeratione c̃similis uidetur eẽ eiqͥ÷ a forma Nã et forma parst
et qd genꝰ diuidit enumerat. Neq aliter fieri ex forma argum̃tũ potest : nisi diuidat᷑ agñre. Sumieñ
om̃ino forma ñ potest : ñ ꝑ diuisionẽ . Sed hic qͦq multa ÷ differentia Ñ partiũ enumeratio
tltas necesse: diuidat partes easq uniuersas ad fidẽ argum̃tationis assumat siue illȩ partes siue
appluntur daduersa hmͦ ut dormire acuigilare statimsibi c̃trarias. St tere uͦrepugnat
uigilationi id circo qe somno c̃iungit᷑. Adiunctauͦ et antecedentia et c̃sequentia quasi finitimas si
hoꝵ est sed non habita tẽporis ratione moꝵ fuerit antecedens mox c̃seqͣsis eẽ necesse est:

Expanded text:
a nota vero rem non diffinit, sed nomen interpretatur. Diversa vero sunt res ac nomen. Hoc enim significat, illa a nota vero rem non diffinit, sed nomen interpretatur. Diversa vero sunt res ac nomen. Hoc enim significat, illa significatur. Item locus a partium enumeratione consimilis videtur esse ei qui est a forma. Nam et forma pars est, et qui genus dividit enumerat partes, neque aliter fieri ex forma argumentum potest nisi dividatur a genere; sumi enim omnino forma non potest, nisi per divisionem. Sed hic quoque multa est differentia: nam partium enumeratio totas necesse est ut dividat partes, easque universas ad fidem argumentationis assumat, sive illae partes, sive m sibi probantur adversa, ut dormire ac vigilare statim sibi contraria sunt. Stertere vero repugnat vigilationi idcirco quia somno coniungitur. Adiuncta vero et antecedentia et consequentia quasi finitima sunthorum est, sed non habita temporis ratione mox ut fuerit antecedens, consequens esse necesse est,
Abbreviated transcription (Latin):
paritas similitudo ÷ quantitatis: Ab hac ita fit argum̃tũ Sidem ostenẽ ꝗs laudare
desiderat : curuituꝑ et tulliũ e Questio de accidenti argum̃tũ a comparatione. p
Maxima ꝓpositio rerũ pariũ idẽ eẽ iudiciũ Restat his locus quẽ extrinsecꝰ dixit assumi
ic iudicio nitit᷑ et auctoritate et totus probabilis ÷ nihil c̃tinens necessario. Probabile aũt
iudiciouenit. hic etiã in artificialis et artis ex ꝑs uocat᷑. Qm̃ hinc ñ sibi ipse conficit
argum̃tũ orator sed p̃paratis positisq utitur testimonis. xpeditis gͥ m̃ tullii differeNtu
suꝑius digesta partitio ut ea q̃similia uident᷑ a semet ipsis ratione c̃grua seggent᷑. Similis enĩ
uidet locus a toto : eiqͥ÷ a nota. Vterq enĩ in definitione ÷ c̃stitutus Nã int̃ptationõis quȩdã
ipsius nõis definitio est. Sed illa eoꝵ maxima ÷ differentia quam locus a totorẽ definit

Expanded text:
paritas similitudo est quantitatis. Ab hac ita fit argumentum: Si Demosthenem quis laudare paritas similitudo est quantitatis. Ab hac ita fit argumentum: Si Demosthenem quis laudare desiderat, cur vituperet Tullium? Quaestio de accidente, argumentum Maxima propositio: Parium idem esse iudicium. Restat is locus quem extrinsecus dixit assumi, hic iudicio nititur et auctoritate, et totus probabilis est, nihil continens necessarium. Probabile autemiudicio venit; hic etiam inartificialis et artis expers vocatur, quoniam non sibi hinc ipse conficit argumentum orator, sed peractis positisque utitur testimoniis. Expeditis igitur M. Tullii differentiii videtur superius digesta partitio, ut ea quae similia videntur a semetipsis ratione congrua segregentur. Similis enim videtur locus a toto ei qui est a nota, uterque enim in diffinitione est constitutus. Nam interpretatio nominis quaedam ipsius nominis diffinitio est. Sed illa eorum maxima est differentia, quia locus a toto rem diffinit;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositiones : posito antecedenti comitari qđ seqͥt᷑: Per ẽpto conseqñti : ꝑemi qđ antecedit Repu¬
gnantia uͦ s̃ c̃trariorũ consequentia : Vt uigilare et dormire c̃trarias : stertere dormientib
adiunctũ est: stertere gͥ acuigilare repugnantia s̃. Ab hisita fit argum̃tũ. Tune eũ dicas
uigilare qͥstertit . Questio de accidenti : argum̃tũ a repiignantib:: maxima ꝓpositio repu
gnantia sibi conuenire ñ posse. Causa ÷ efficiens quȩ quãlibet rẽ p̃cedens efficit ñ tẽpore sed
propͥetate naturȩ ut sol: diẽ. Ab hac ita sumimꝰ argum̃tũ Cur eẽ dubites diẽ : cũ solincȩlo esse
efficientib causis. Maxima ꝓpositio : ubi causa ÷ inde effectũ de eẽ ñ posse Effectũ ÷ qđ
efficit causa. Ab hoc ita sumitur argum̃tũ Antu dubites a masse quã rapuit: Questio de

Expanded text:
propositiones: Posito antecedenti comitari quod subsequitur, perempto consequenti perimi quod antecedit. Repupropositiones: Posito antecedenti comitari quod subsequitur, perempto consequenti perimi quod antecedit. Repugnantia vero sunt contrariorum consequentia, ut vigilare, dormire, contraria sunt, stertere dormientibus adiunctum est. Stertere igitur ac vigilare repugnantia sunt, ab his ita fit argumentum: Tunc eum dicas vigilare, qui stertat? Quaestio de accidente, argumentum a repugnantibus. Maxignantia sibi convenire non posse. Causa est efficiens, quae quamlibet rem praecedens efficit, non semper tempore, sed proprietate naturae, ut sol diem. Ab hac ita sumitur argumentum: Cur esse dubites diem, cum solem in coelo esse efficientibus causis. Maxima propositio: Ubi causa est, inde effectum abesse non posse. Effectum est quod efficit causa. Ab hoc ita sumitur argumentum: An tu dubites amasse, quam rapuit? Quaestio de
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur qͦmͦ hi loci maximarũ sint differentiȩ ꝓpositionũ idq breue Neq enĩ disputatione¬

Expanded text:
videtur quomodo hi loci maximarum sint differentiae propositionum, idque brevi; neque enim lonvidetur quomodo hi loci maximarum sint differentiae propositionum, idque brevi; neque enim lon
Abbreviated transcription (Latin):
quã opinionẽ iudiciũq sectantes. Transũptionis uͦ locus nc̃qͥdẽ in ȩqͣlitate nuncuͦ
in maioris minorisue cõparatione c̃sistit. Aut enĩ adidq ÷ simile aut adidꝙmaiꝰ
aut minus fit argumtoꝵ rationũq trans sũptio: hiu̾ꝰ lociqͦs mixtos eẽ p̃diximꝰ aut
ex casib aut ex c̃iugatis. aut ex diuisione nascunt᷑ In qͥb om̃ib c̃sequentia et repugnantia
custoditur. Sedea qͥdẽ quȩ ex diffinitione ł gñre ł differentia ł causis argum̃ta ducunt᷑
demonstratiue maxime syllogismis uires. atq ordinẽ subministrant. Reliqua uͦ ueri¬
p̃dicatiuos ac simplices. Reliquiuͦ ad hypocheticos et c̃dicionales respiciur᷑ syllogis mos
Ex peditis gͥ locis et diligent̃ tã definitione quã exẽplorũ etiã luce patefactis: dicendũ

Expanded text:
quam iudicium opinionemque sectantes. Transsumptionis vero locus nunc quidem in aequalitate, nunc vero quam iudicium opinionemque sectantes. Transsumptionis vero locus nunc quidem in aequalitate, nunc vero in maioris minorisve comparatione consistit. Aut enim ad id quod est simile, aut ad id quod est maius aut minus, fit argumentorum rationumque transsumptio. Hi vero loci quos mistos esse praediximus, aut ex casibus, aut ex coniugatis, aut ex divisione nascuntur. In quibus omnibus consequentia et repugnantia custoditur. Sed ea quidem quae ex diffinitione, vel genere, vel differentia, vel causis argumenta ducuntur, demonstrativis maxime syllogismis vires atque ordinem subministrant, reliqua veripraedicativos ac simplices; reliqui vero ad hypotheticos et conditionales respiciunt syllogismos. Expeditis igitur locis, et diligenter tam definitione quam exemplorum etiam luce patefactis, dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
adhȩrens accidens nuncupatur : id in cõmunit̃ accidentib numerabitur. Etpͣhȩc ꝗͥd aliud
ex trinsecus ꝓnuntiabamꝰ assumi. Ea enĩ quȩ extrinsecꝰ assumunt᷑: nonsita separata
atq dis iuncta : ut ñ aliqͦmꝰ q̃si eregione quadã eaquȩ q̃runt᷑ aspiciant. Nã et similitu¬
dines et opposita abea sine dubioreferant᷑. ꝗb: similia opposita s. Lic& iure atq: ordine
uideant᷑ ex trinsecus collocata. Sunt aut̃ hȩc similitudo oppositio magis ac munus.
rei iudiciũ. Insimilitudine enĩ tũ reisimilitudo : dũ ꝓportionis ratioẽtinet᷑. Om̃a enĩ
similitudinẽ tenent. Oppositauͦinẽtrariis in pͥuationib in relationibs innegationibus q¬
constant. Cõparatiouꝰ maioris adminꝰ: quȩcdã quasi similiũ dissimilitudo est. Rerũ
enĩ ꝑsẽ similiũ in quantitate discretio maus facit. acͣminus Nđdenĩ om̃i qualitate

Expanded text:
bile, vel adhaerens, accidens nuncupatur, id in communiter accidentibus numerabitur. Et praeter haec quibile, vel adhaerens, accidens nuncupatur, id in communiter accidentibus numerabitur. Et praeter haec quiextrinsecus pronuntiabamus assumi; ea enim quae extrinsecus assumuntur, non sunt ita separata atque disjuncta, ut non aliquando quasi e regione quadam, ea quae quaeruntur aspiciant. Nam et similitudines et opposita ad ea sine dubio referuntur, quibus similia vel opposita sunt, licet jure atque ordine videantur extrinsecus collocata. Sunt autem haec, similitudo, oppositio, magis ac minus, rei judicium. In similitudine enim tum rei similitudo, tum proportionis ratio continetur. Omnia enim similitudinem tenent. Opposita vero in contrariis, in privationibus, in relationibus, in negationibus constant. Comparatio vero majoris ad minus quaedam quasi similium dissimilitudo est; rerum enim per se similium in quantitate discretio majus fecit ac minus. Quod enim omni qualitate,
Abbreviated transcription (Latin):
talis locoꝵ uidetur eẽ partitio Quȩ cũ itasint: breuiter mͥ locoꝵ diuisio cõme mo¬
eqͦ enĩ in qualibet questione dubitatur: idita firmabitur argum̃tis ut ea ł exipsis
sum ant᷑ q̃ in q̃stione s̃ constituta : ł extrinsecus ducant᷑ : ł quasi in c̃finio hoꝵ posita
uestigentur . Ac p̃ter hanc qͥdẽ diuisionẽ : nihilextra in ueniri potest. Sedsi ab his
sumitur argumentũ : aut ab ipsoꝵ necesse ÷ substantia sumat᷑: aut ab his q̃ea c̃secunt᷑
aut abhis quȩ inseparabilit̃ accidunt. ł eis adhȩrent. et ab eoꝵ substantia separari
se iungiq ł ñ possunt ł nonsolent. Quȩ uͦ abeoꝵ substantia ducunt᷑ : ea aut indescri¬
ptione. aut indefinitione s̃. Et p̃ter hȩc a nõis int̃p̃tatione. Quȩ uꝰ ea uelut substanti
ł partiũ loco: circa eaquȩ inqͥrunt᷑ asñstant. Itẽ ł cause ł fines ł effectus. uel

Expanded text:
talis locorum videtur esse partitio. Quae cum ita sint, breviter mihi locorum divisio commemotalis locorum videtur esse partitio. Quae cum ita sint, breviter mihi locorum divisio commemose inclusum. De quo enim in qualibet quaestione dubitatur, id ita firmabitur argumentis; ut ea vel ex his ipsis sumantur, quae in quaestione sunt constituta, vel extrinsecus ducantur, vel quasi in confinio horum posita vestigentur. Ac praeter hanc quidem divisionem nihil extra inveniri potest; sed si ab ipsis sumitur argumentum, aut ab ipsorum necesse est substantia sumatur, aut ab his quae ea consequuntur, aut ab his quae inseparabiliter accidunt, vel eis adhaerent, et ab eorum substantia separari sejungique vel non possunt, vel non solent. Quae vero ab eorum substantia ducuntur, ea aut in descriptione, aut in definitione sunt; et praeter haec, a nominis interpretatione. Quae vero ea velut substantias ur, assistunt; item, vel causae, vel fines, vel effectus, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ł it aũt ratiocinatio in pͥore qͥdẽ modo diuisionis tũ qr om̃ib: ad est qđ quȩritur ł non adẽ Tũ uͦ id circo
alicui adesse ł ñ adesse ꝙ alia ad sit aut minime Ne in his explicandis diutius laboramnꝰ. si
canis substantia sit atq hanc diusionẽ faciat: colloꝗt᷑. Canis ł latrabilis animalis ÷ : ł marinȩ
beluȩ ł cȩlestis sideris nom̃ De monstretq ꝑsingula et canẽ latrabilẽ substantiã ẽẽ. Marinã
qͦq beluã et sidus substantiaȩ posse supponimonstrauit canẽ ẽẽ substantiã : Atq hic qͥdẽ ex
ipsis inquestione ꝓpositis uidebitur argum̃ta traxisse : t intalib syllogisiis aut sanust aut ege
gͦ totus adiuisione locus : int̃utrosq medius ẽẽ ꝑ hibetur quia siinnegatione sit constitutus
aliqͦͣ mͦ qͥdẽ ex ipsis sumitur : aliqͦmͦ uͦ ab ex teriorib uenit. Siuͦ a partione argumenta
diligentissimi scmptoris ac lucidi. et om̃a ad facilitatẽ intelligentiae reuocantis :¬

Expanded text:
it autem ratiocinatio in priore quidem modo divisionis, tum quia omnibus adest quod quaeritur vel non adest, tum vero idcirco alicui adesse vel non adesse quod aliis adsit aut minime. Nec in his explicandis diutius laborabimus, scanis substantia sit, atque hanc divisionem faciat collocutor: Canis vel latrabilis animalis, vel marinae belluae, vel coelestis sideris nomen est, demonstretque per singula et canem latrabilem substantiam esse, marinam quoque belluam et sidus substantiae posse supponi, monstravit canem esse substantiam. Atque hic quidem ex ipsis in quaestione propositis, videbitur argumenta traxisse. At in talibus syllogismis: aut sanus est, autgo totus hic a divisione locus inter utrosque medius esse perhibetur: quia si negatione sit constitutus, aliquo modo quidem ex ipsis sumitur, aliquo modo ab exterioribus venit. Si vero a partitione argumenta uidem Themistii diligentissimi scriptoris ac lucidi, et omnia ad facultatem intelligentiae revocantis
Abbreviated transcription (Latin):
uegetare . neq sentire neq intelligere corporale ÷ Cũq nulla sit animȩ parscorporał
om̃ino anima corporalis ñ eẽ monstrata est. Quȩstio degnre iđ an anima corpori subiciat᷑
ut generi Argum̃tũ a partibus. Maxima ꝓpositio Aqͥb partes abs : totũ quoq ab eẽ¬
Argum̃tũ a partib totũ coniungentibus Itẽ ab his partib quȩ totũ diuidunt. hocmͦ Sit in
questione an anima scđm locũ moueatur : dicã motus scđm locũ bocũ tres species sunt
Crementũ diminutio ꝑmutatio Animauͦ neq crescit neq minuitur. ab alioneq loco ac
aliũ transit : nonigitur mouetur. Questio deaccidenti. Maxima ꝓpositio eadẽ quȩ suꝑius
locus a partib totũ diuidentib Anotauꝰ argum̃tũ ÷ quotiens ab int̃p̃tatione nõis rei

Expanded text:
egetare, neque sentire, neque intelligere corporale est. Cumque nulla sit pars animae corporalis, omnino anima corporalis non esse monstrata est. Quaestio de genere, id est, an anima corpori subiiciatur ut generi, argumentum a partibus. Maxima propositio: A quibus partes absunt, totum quoque abesse. Locus a partibus totum coniungentibus. Item ab his partibus quae totum dividunt hoc modo: sit in quaestione an anima secundum locum moveatur. Dicam motus secundum locum tres species sunt, crementum, diminutio, permutatio; anima vero neque crescit, neque minuitur, neque ab alio loco ad alium transit, non igitur movetur. Quaestio de accidente. Maxima propositio, eadem quae superius, locus a partibus totum divident
Abbreviated transcription (Latin):
pedes strepere : siin uno eodẽq c̃sistens pedes moueat . Et trepidareꝗs cunihil atrox fecerti
et ñ trepidare qͥfecerit : Ab his ducit᷑ argum̃tũ. ł cũ amarealiquẽ suspicam᷑ qͥa fuerit ante
c̃gressus ł ambulasse aliquẽ in loco cũ pedũstrepitꝰ fuerit auditus. ł atrox facinꝰ coriusisso
quẽ trepidare uideamꝰ. Atq in his questiones de accidentib: : loci ab adiunctis adiuneta

Expanded text:
pedes strepere, si uno eodemque loco consistens pedes moveat; et trepidare quis, cum nihil atrox fecerit, pedes strepere, si uno eodemque loco consistens pedes moveat; et trepidare quis, cum nihil atrox fecerit, et non trepidare qui fecerit: ab his ducetur argumentum, vel cum amare aliquem suscipiamur, quia fuerit ante congressus, vel ambulasse aliquem in locum, cum pedum strepitus fuerit auditus, vel atrox facinus commisisse, quem trepidare videamus, atque in his quaestiones de accidentibus, locus ab
Abbreviated transcription (Latin):
Siiniustitiã fugimꝰ: iustitiã sequam᷑ A relatiuis quidẽ. Quisꝗs pater ẽẽ uult habeat filium
negantib p̃ me accusas fecisse qđ me ñ fecisse defendis. Questiones deaccidentib. Maxim
ꝓpositio: in aduersis pͥuantib et negantib. c̃traria sibi c̃uenire ñ posse in rȩlatuus absq se ẽẽ
ñ posse Locus ac̃trariis quȩ melius oppositauocarentur. Adiunctas quȩ finitimũ tenent locũ
ita ut tẽporib q̃q tũ accidant : ut amor et congressio iunꝰc rei cui adiuncta s̃ hereant ut etiã
ãbulationi pedũ strepitus. Tũ consequant᷑ ut atrox facinꝰ m̃tis trepidatione n hȩc necessarias
sed frequent̃ eueniant. Nã neq qͥ c̃gressus ÷ modis om̃ib amabit : et qͥ congressus ñ est uno
semel aspectu in amorẽ incidit: Et cũ ambu lante aliqͦ ñ eẽ strepitus pedũ: et ñ ãbulante

Expanded text:
si iniustitiam fugimus, iustitiam sequamur; a relativis: quisquis pater esse vult, habeat filium; a si iniustitiam fugimus, iustitiam sequamur; a relativis: quisquis pater esse vult, habeat filium; a negantibus: non me accusas fecisse quod me non fecisse defendis. Quaestiones de accidentibus. Maxima propositio: In adversis, privantibus et negantibus contraria sibi convenire non posse, in relativis autem absque se relativa esse non posse. Locus a contrariis, quae melius opposita vocarentur. Adiuncta sunt quae finitimum tenent locum, ita ut temporibus quoque, tum antecedant, ut amorem congressio; tum rei cui adiuncta sunt haereant, ut ambulationi pedum strepitus; tum consequantur, ut atrox facinus mentis trepidatio. Neque haec necessaria sunt, sed frequenter eveniunt. Nam neque qui congressus est, modis omnibus amavit, et qui congressus non est, uno semel aspectu in amorem incidit; et ambulante aliquo potest non esse strepitus pedum, et non ambulante
Abbreviated transcription (Latin):
ducentes Questio degñre Nam in subiecto ẽẽ ł noneẽ: accidens ł substantia significat
quȩs pͥma rerũ gñra mraxima ꝓpositio spectari in formis gñrũ ꝓpͥetara Locꝰ a forera¬
Similitudo ÷ eadẽ rerũ differentiũ qualitas Ab hac ita fieri arguntũ uidende etsiguera tes
sorte anelectione rectores ciuitatib dandisint : negetur Qmentaii ꝗdeut ⁊surustisetu
drctione ꝑtus rictor eligicr Similist eñ nauis qͥđe euurtade Gubnator a ut maꝗstratus
uestiode actiseret: do c asomuli ona xima ꝓpositio desimilib idecẽ iudict s tẽ ansfocentia
iustitia intor anno cuncta diuersas̃. Questio dedefinitione. locꝰ a differentia
maxima ꝓpositio differentiũ rerũ ñ idẽ eẽ iudicium. Contrar auͦ quȩ appellat
ut iustitia et iniustitia. Aut relatiua : ut dominꝰ et seruus. aut negatiua : ut uiuere et ñ uiuere
Ab his om̃ib: ita argum̃ta sumunt᷑ Ab aduersis si bona ÷ sanitas. mala÷ ae gritudo Apͥuantibus:

Expanded text:
deducentes. Quaestio de genere. Nam in subiecto esse vel non esse, accidens vel substantiam significat, quae sunt prima rerum genera. Maxima propositioSimilitudo est eadem rerum differentium qualitas. Ab hac ita fieri argumentum iudicatur, ut si quaeratur sorte an electione rectores civitatibus dandi sunt, negetur quoniam ne in navi qumilis est navis quidem civitati, gubernator autem magistratui. Quaestio de accidente, locus a simili. Maxima propositio: De similibus idem est iudicium. Item a differentia,  mansuetudo; in tyranno cuncta diversa sunt. Quaestio de diffinitione, locus a differentia. Maxima propositio: Differentium rerum non idem esse iudicium. Contraria vero quae ut iustitia, iniustitia; aut relativa, ut dominus, servus; aut negativa, ut vivere, non vivere. Ab his omnibus ita argumenta ducuntur. Ab adversis: si bona est sanitas, mala est aegritudo; a privantibus:
Abbreviated transcription (Latin):
continetur : dicendũ est. Quȩ ꝗb. ut i nouerit argum̃tis aut cui potissimũ disciplinȩ locorũ
atq argumentoꝵ paretur ubertas euident̃ ap̃pareat. Quattuor gͥ facultatib earũ qu ie
uelut opificib: disserendi omnis ratio subiecta est iđ dialectioo oratori. philosopho sophist¬
Quoꝵ qͥdẽ dialecticꝰ atq orator: in cõmuni argum̃toꝵ materia uersant᷑: Uterq em̃ siue sic
famulant᷑ quȩ sunt ꝓbabile ac necessarium. Probabile acñnecessariũ. P hi lo sophus uͦ
ac de monstrator: de sola tantũ ueritate ꝑtractat. atq ideo siue sint ꝓbabilia. siue ñ sint
nihil refert modo dũ sint necessaria H ic qͦq his duab specieb utitur argum̃ti quȩ sunt
probabile ac necessariũ necessariũ acñ ꝓbabile. Patet gͥ in qͦ philosophus aboratore

Expanded text:
continetur, dicendum est quae quibus uti noverit argumentis; ut, cui potissimum disciplinae locorum continetur, dicendum est quae quibus uti noverit argumentis; ut, cui potissimum disciplinae locorum atque argumentorum paritur ubertas, evidenter appareat. Quatuor igitur facultatibus, earumque velut opificibus, disserendi omnis ratio subjecta est, id est, dialectiQuorum quidem dialecticus atque orator in communi argumentorum natura versatur. Vterque enim sive famulantur, quae sunt probabile ac necessarium, probabile ac non necessarium. Philosophus vero ac demonstrator de sola tantum veritate pertractat, atque sint probabilia sive non sint, nihil refert, dummodo sint necessaria. Hic quoque his duabus speciebus utitur argumenti, quae sunt probabile ac necessarium, necessarium ac non probabile. Patet igitur in quo philosophus ab oratore
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ex huuismodiratione conficitur . Itaq euenit ex huius modiratiot inatione quȩ tantũ
mox audita sint approbentur. Quȩ ũnecessarias acñ ꝓbabilia aliis ꝓbabilib ac necenscides
arguntis antea demonstrantur. cognitaq et credita ad alterius reideq̃ dubitatur fidem
trahunt᷑ ut s̃ speculationes om̃s iđ theoremata quȩ ingeometrica c̃siderant᷑ Iiã que illic
ꝓ ponunt᷑ nons talia ut his sponte animꝰ discentis accedit. Sed qm̃ de monstrat᷑ alis argum̃tis
Illaqq̃ scita && cognita ad aliarũ speculationũ argum̃ta ducuntur. Itaq ꝓbabilia ñs sed sunt
necessaria his qdẽ auditorib qͥb ñdũ demonstratas Ad aliud aliqͥd approbandũ argum̃ta ẽ
abigunt ad argumentũ uocare. Sedqr quattuor facultatib disserendi om̃e artificium

Expanded text:
quod ex huiusmodi ratione conficitur. Itaque evenit ex huiusmodi ratione, quae tantum necessaquod ex huiusmodi ratione conficitur. Itaque evenit ex huiusmodi ratione, quae tantum necessamox audita sint, approbentur. Quae vero necessaria sunt ac non probabilia, aliis probabilibus ac necessariis argumentis antea demonstrantur, cognitaque et credita, ad alterius rei, de qua dubitatur, fidem trahuntur; ut sunt speculationes, id est theoremata, quae in geometria considerantur. Nam quae illic proponuntur, non sunt talia ut in his sponte animus discentis accedat; sed quoniam demonstrantur aliis argumentis, illa quoque scita et cognita ad aliarum speculationum argumenta ducuntur. Itaque probabilia non sunt, sed sunt necessaria his quidem auditoribus, quibus nondum demonstrata sunt, ad aliud aliquid probandum, argumenta esse ambigunt, ad argumentum vocare. Sed quia quatuor facultatibus disserendi omne artificium
Abbreviated transcription (Latin):
robabiliauͦ etñ necessaria s̃. qͥb facileqdẽ quimnus adqͥescet sueritatis ñ tenent firmitatem
Sed his facile ñ consentit auditor: Vt hoo obecpubiũ arsi corpuris solis euenire defectum
Neq necessaria uͦ neq ꝓbabilia s̃ : quȩ neq in opinane homdat̃ ꝗꝙ inuenitate consistunt
argum̃ta diciposs. Argumenta em̃ reidubiȩ faciunt fidẽ Ex lis aut̃ nulla fides ẽ. quȩ neq in
opinone neq inueritate s̃ constituta Dici tam̃ potest neilla ꝗdẽ esse argunta quȩ cũ sint
neces saria: minime tam̃ audientib approbantur. Nã sirei dubiȩ fit fides agendust auimus
auditoris ꝑeaqͥb ipse adqͥescit. ut c̃clusioniquoq quã ñdũ ꝓbat possit accedere . Qđn que
tantũ nec essarias ac ñ ꝓbabilia non probat ille qui iudicat necesse⁊ ut ne illud qͥdẽ ꝓliet

Expanded text:
Probabilia vero ac non necessaria sunt, quibus facile mens auditoris acquiescit, sed veritatis nProbabilia vero ac non necessaria sunt, quibus facile mens auditoris acquiescit, sed veritatis nur se habere, necesse est, sed his facile non consentit auditor: ut, ob objectum lunaris corporis, solis evenire defectum. Neque necessaria vero neque probabilia sunt, quae neque in opinione hominum, neque in veritate consistunt;argumenta dici possunt, argumenta enim rei dubiae faciunt fidem. Ex his autem nulla fides est, quae neque in opinione, neque in veritate sunt constituta. Dici tamen potest, ne illa quidem esse argumenta, quae cum sint necessaria, minime tamen audientibus approbantur. Nam si rei dubiae fit fides, cogendus est animus auditoris, per ea quibus ipse acquiescit, ut conclusioni quoque, quam nondum probat, possit accedere. Quod si quae tantum necessaria sunt, ac non probabilia, non probat ille qu
Abbreviated transcription (Latin):
propositione. Quȩ qm̃ diligenter superius explicatas̃ : de argum̃to de inceps tractandũ uidet᷑
Irgumentũ ÷ oratio rei dubiȩ faciens fidẽ. Hanc sẽꝑ notiorẽ questione eẽ necȩsseẽ Nane si¬
Lignota notis ꝓbant᷑ : argum̃tũ uͦrẽ dubiã ꝓbat. Necesse est ut qđ ad fidẽ q̃stionis ad fertur:
sit ipsa notius questione. Argum̃toꝵ uͦ om̃iũ alia s̃ ꝓbabilia et necessaria : aliauͦ ꝓbabilia qͥdẽ
sed nonnecessaria. alia nȩcessaria. sed ñ ꝓbabilia alia nec ꝓbabilia: nec necessaria: Probabileu¬
uel ꝙ unicuiq artifici scđm ꝓpͥã facultatẽ. Et ut de medicina medico. Gubernatori denauib:
atq alit̃ ẽẽ ñ potest. Et ꝓbabile qͥdẽ ac necessariũ  : ut est hoc. Siquid cui libet reisitaddit
totũ maius efficitur. Nleqr enĩ ꝗs quã abhac ꝓpositione dissentiet. et ita se se hr̃e necesse. ẽ.

Expanded text:
propositione. Quae quoniam diligenter superius explicata sunt, de argumento deinceps tractandum videtur. propositione. Quae quoniam diligenter superius explicata sunt, de argumento deinceps tractandum videtur. Argumentum est ratio rei dubiae faciens fidem. Hanc semper notiorem quaestione esse necesseignota nobis probantur, argumentum vero rem dubiam probat, necesse est ut quod ad fidem quaestionis affertur, sit ipsa notius quaestione. Argumentorum vero omnium alia sunt probabilia et necessaria, alia vero probabilia quidem, sed non necessaria; alia necessaria, sed non probabilia; alia nec probabilia, nec necessaria. Probabilevel unicuique artifici secundum propriam facultatem; ut de medicina medico, gubernatori de navibus atque aliter esse non potest; probabile quidem ac necessarium est, ut hoc, si quid cuilibet rei sit additum, totum maius efficitur. Neque enim quisquam ab hac propositione dissentiet, et ita sese habere necesse est.
Abbreviated transcription (Latin):
illud in suꝑ uidet᷑ addendũ qđ omnis questio ł ex loicaratione disserendi ł exnaturali ł ex
morali crahit᷑ speculatione Ex disserendiratione : hoc modo An affirmatio et negatio
species s̃ enuntionis Ex naturaliita ancȩlũ rotundũ sit. Exmoralisit᷑ anuirtus adbeatitu¬
dinẽ sola sufficiat. Prȩterea questio om̃is ł simplex÷ : ł cõposita Simplex : quoties affirmatior
et negatione diuiditur . ita ut totã alteri affirmare. alterinegare necessesit. Hoc modo Sit
cȩlũ rotundũ necne. Hic enĩ una pars questionis affirmationẽ tenet Alia negationem
de trahitur questionis affirmationes : Noc modo. Vtrũ cȩlũ rotundũ sit. anquadrũ. an
longũ. ancuius libet alterius formȩ. Hic enĩ plurimas affirmationes ꝓbare nec esse est.
qui diuersa defendunt. Et dequestioͣ ꝗdẽ quantũ ad p̃sens negotiũ ꝑtinebat : sufficienter

Expanded text:
illud insuper videtur addendum, quod omnis quaestio vel ex ratione disserendi, vel ex naturali, vel ex illud insuper videtur addendum, quod omnis quaestio vel ex ratione disserendi, vel ex naturali, vel ex morali trahitur speculatione: ex disserendi ratione hoc modo, an affirmatio et negatio species sint enuntiationis; ex naturali ita, an coelum rotundum sit; ex morali sic, an virtus ad beatitudinem sola sufficiat. Praeterea quaestio omnis vel est simplex vel composita: simplex quoties affirmatione et negatione dividitur, ita ut totum alteri affirmare, alteri negare necesse sit, hoc modo: an coelum rotundum sit necne, haec enim una pars quaestionis affirmationem tenet, alia negationem. n longum, aut cuiuslibet alterius formae: hic enim plures affirmationes probare necesse est, quae diversa defendunt. Et de quaestione quidem, quantum ad praesens negotium pertinebat, sufficienter d
Abbreviated transcription (Latin):
ac partib: ł de modo ac pͥncipali nõe dubitatur . Atq hȩc de ea q̃stione intelligendas quȩ cũ
c sistere necesse ÷ questiones. quȩ ab his ueniunt ꝓpositionib: quȩ exutraq negatione c̃sistunt
cȩteris ꝗdẽ quȩ suꝑius dicta st̃ : eodẽ modo c̃siderandũ est. Quic ꝗd enĩ antecedit ut aliud
affirmatione et negatione c̃sistunt: illa fere diuisio ÷ qđ ł indiuersis gñrib: ł indiuersis
specieb ł in c̃traruis. ł in pͥuatione atq habitu c̃tinentur. Ut enĩ affirmationẽ negatio c̃seqt̾
aut diuersũ ponit᷑ genꝰ ut ꝙ ab eodiuersũ t abnuatur : hoc modo. Sihõ ÷: albedo ñ est. uel si
gñra. aut diuersȩ species: aut c̃traria aut pͥuantia . ł qͦlibet alio modo sibi ain  c̃uenientia. Vt aũt
negationẽ affirmatio c̃sequat᷑ quȩ erat quarta c̃ditionalis ꝓpositionis differentiã fieri ñ potest
nͥ in his c̃trariis quȩ mediocarent: et quoꝵ alterũ semꝑeẽ. necesse est hoc modo sidies ñ est

Expanded text:
ac partibus, vel de modo ac principali nomine dubitetur. Atque haec de ea quaestione intelligenda sunt, quae cum consistere necesse est quaestiones, quae ab his veniunt propositionibus quae ex utraque constCAETERIS QUIDEM QUAE SUPERIUS DICTA SUNT, EODEM MODO CONSIDERANDUM EST. QUICQUID ENIM ANTECEDIT UT ALIUD od vel in diversis generibus, vel in diversis speciebus, vel in contrariis, vel in privatione atque habitu continentur; ut enim affirmationem negatio consequatur, aut diversum ponitur genus, ut quod ab eo diversum est abnuatur hoc modo: si homo est; albedo non est; vel si genera, aut diversae species, aut contraria, aut privantia, aut quolibet alio modo sibi invicem inconvenientia. Vt autem negationem affirmatio consequatur, quae erat quarta conditionalis propositionis differentia, fieri non potest, nisi in his contrariis quae medio carent, et quorum alterum semper inesse necesse est, hoc modo: si dies non est,
Abbreviated transcription (Latin):
illa maximã fidẽ tribuant quȩ ita ꝑse notas̃ ut aliena ꝓbatione non aegeant. Sed
h uiusmodi ꝓpositio aliquotiens quidẽ intraargum̃ti ambitũ continetur aliquotiens uͦ
extraposita argumentiuires supplet ac ꝑficit : et exẽplũ eiꝰ argum̃ti qđ maximam¬

Expanded text:
illa maximam fidem tribuant, quae ita per se nota sunt, ut aliena probatione non egeant. Sed illa maximam fidem tribuant, quae ita per se nota sunt, ut aliena probatione non egeant. Sed hujusmodi propositio aliquotiens quidem intra argumenti ambitum continetur; aliquotiens vero extra posita, argumenti vires supplet ac perficit. Omnes igitur loci, id est, maxima
Abbreviated transcription (Latin):
exemplũ ex syllogismoquã maxime fidẽ capit. qđ inpͥorib resolutoriis. quos ab
aris totele transtulimꝰ demonstratũ ÷. Quocirca satis ÷ desyllogismo disserere. quasi
Argumentienĩ sedes partĩ maxima ꝓpositio intelligi potest: part̃ ꝓpositionis maxime
differentia. Nã cũ sint aliȩ ꝓpositiones quȩ cũ ꝑse notȩ s̃. tũnhil ulterius habeant
quode monstrentur atq hȩ maximȩ et pͥncipa les uocent᷑. Sintq aliȩ quarũ fidem
primȩ ac maximȩ suppleant ꝓpositiones. necesse ÷ ut om̃iũ quȩ dubitant᷑ illȩ anti¬
quissimã teneant ꝓpositionẽ probationẽ q̃ita aliis fidẽ facere poss̃ : ut ipsis nihil
queat notius inueniri. Nã si argum̃tũ ÷ ꝙ reidubiȩ faciat fidẽ idq notius ac
ꝓbabilius eẽ oportet quã illud ÷ qđ ꝓbatur : necesse : ut argumentis omnib

Expanded text:
exemplum, ex syllogismo quam maxime fidem capit; quod in prioribus resolutoriis, quae ab exemplum, ex syllogismo quam maxime fidem capit; quod in prioribus resolutoriis, quae ab Aristotele transtulimus, demonstratum est. Quocirca satis est de syllogismo disserere, quasi Argumenti enim sedes partim maxima propositio intelligi potest, partim propositionis maxime differentia. Nam cum sint aliae propositiones, quae cum per se notae sint, cum nihil ulterius habeant, quo demonstrentur, atque hae maxime et principales vocentur, suntque aliae quarum fidem primae ac maximae suppleant propositiones: necesse est ut omnium quae dubitantur, illae antiquissimam teneant probationem, quae ita aliis fidem facere possunt, ut ipsis nihil queat notius inveniri. Nam si argumentum est, quod rei dubiae faciat fidem, idque notius ac probabilius esse oportet, quam illud quod probatur, necesse est ut argumentis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
syllogismus. Exẽplũ quoq inductioni similiratione et copulatur et abea dissidet
Est enĩ exemplũ ꝙ ꝑ particulare ꝓpositũ. particulare qͥddã c̃tendat ostendere. ħ modo
Oportet atullio c̃sule necaricatilinã : cũ abscipio grachus fuerit occisus Apꝓbatũ÷ enĩ¬
catilinã acicerone debere ꝑemi. qđ abscipione gracchus fuerit intemptus : Quȩ utraq
pars apꝓbat᷑ quasi inductionis similitudinem ten& id qđ exẽplũ uocamus: Qm̃uͦ non
plures ꝗb idefficiat colligit partes: ab inductione discedith̃ Igitur duȩ qͥdẽ sunt argum̃¬
tandi species: principalis una q̃ dr̃ syllogismꝰ. altera quȩ uocatur inductio. Subhis aũt
et uelut ex his manantia: enthimema atq exẽplũ. Quȩ qͥdẽ om̃a ex syllogismo du¬
cunt᷑ : et exsyllogismo uires accipiunt. siue enĩ sit entimema siue inductio siue etiam

Expanded text:
syllogismus. Exemplum quoque inductioni simili ratione copulatur et ab ea dissidet. syllogismus. Exemplum quoque inductioni simili ratione copulatur et ab ea dissidet. Est enim exemplum quod per particulare propositum, particulare quoddam contendit ostendere hoc modo: Oportet a Tullio consule necari Catilinam, cum a Scipione Gracchus fuerit interemptus. cerone debere perimi, quod a Scipione Gracchus fuerit occisus: quae utraque pars approbatur, quasi inductionis similitudinem tenet id, quod exemplum vocamus: quoniam vero non plures quibus id efficiat colligit partes, ab inductione discedit. Ita igitur duae quidem sunt argumentandi species principales: una, quae dicitur syllogismus, altera que vocatur inductio; sub his autem, et velut ex his manantia, enthymema atque exemplum. Quae quidem omnia ex syllogismo ducuntur, et ex syllogismo vires accipiunt: sive enim sit enthymema, sive inductio, sive etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Iis gͥ duob uelut pͥncipiis et generib argum̃tandi: duo qͥdã ali dephendunt᷑ argum̃tati¬
onis modi. uinus ꝗdẽ s llogismo. alter uͦ inductioni suppositus Inꝗb ꝗdẽ promptũ sit
c̃si derare qđ ille ꝗdẽ as: Vogismo. ille uͦ ab inductione ducat exordium. Non tam̃ aut hic
syllogisiũ aut ille impleat inductionẽ. Hȩc aũt sentimenꝰa atq exẽplũ Entimena ꝗ ꝓpe
ẽ imꝑfectus syllogismus. iđ oratio in q̃ ñ om̃ib antea ꝓpositionib ẽstitutis. infercur
festinata c̃clusio. Ut siqui sic dicat. Homo animal÷: substantiagͥ est. Prȩtermisit enim
alterã ꝓpositionẽ qua ꝓponit᷑ om̃e animal eẽ substantiã. Ergo q̃menthimena ab uni uer¬
salib: ad particularia ꝓbanda c̃tendit : quasi simile syllogismoest. Qđ uͦ nom̃ib: q̃ conueniu

Expanded text:
His igitur duobus velut principiis et generibus argumentandi, duo quidem alii deprehenduntur argumentatiHis igitur duobus velut principiis et generibus argumentandi, duo quidem alii deprehenduntur argumentationis modi, unus quidem syllogismo, alter vero inductioni suppositus; in quibus quidem promptum sit considerare quod ille quidem a syllogismo, ille vero ab inductione ducat exordium, non tamen aut hic syllogismum, aut ille impleat inductionem. Hi autem sunt enthymema atque exemplum. Enthymema quippe est imperfectus syllogismus, id est oratio in qua non omnibus antea propositionibus constitutis infertur festinata conclusio, ut si quis ita dicat: homo animal est, substantia igitur est. Praetermisit enim alteram propositionem qua proponitur, omne animal est substantia. Ergo quoniam enthymema ab universalibus ad particularia probanda contendit quasi simile syllogismo est; quod vero non omnibus qua
Abbreviated transcription (Latin):
eȩteris qͦq ita se se habeat qđ erat uniuersale c̃clusit: in om̃ib quoq reb ñ sorte
ductũ sed arte p̃cipuũ debere p̃poni. Sȩpe aũt̃ multorũ collecta particularitas.
aliud ꝗddã particulare de monstrat. Utsiꝗ sic dicat. sineq nauib neq currib: neq
argum̃ tationis genꝰ maxime solet eẽ ꝓbabile. et siñ ȩ quã syllogismo habeat firmi¬
tatẽ Syllogismus nãq ab uniuersalib: inparticularia decurrit. estꝙ ineo sueris
ꝓpositionib contexatur. firma atq immutabilis ueritas. At inductio ht̃ qͥdẽ maximã
pbabilitatẽ. sed in t̃dũ ueritate deficit. Ut in hac quiscit canere cantor est Et qͥluctar
potest. Quiscitgͥ malũ malus est qđ non ꝓcedit. Mali quippe notitia de eẽ ñpotest¬
bono uirtus enĩ sesẽ diligit as ꝑnaturq c̃traria nec uitare uitiũ nisi cognitũ queat.

Expanded text:
caeteris sese quoque ita habeat, quod erat universale conclusit: in omnibus quoque rebus, non sorte caeteris sese quoque ita habeat, quod erat universale conclusit: in omnibus quoque rebus, non sorte ductum, sed arte, praecipuum debere praeponi. Saepe autem multorum collecta particularitas aliud quiddam particulare demoargumentationis genus maxime solet esse probabile, etsi non acquam syllogismo habeat firmitatem. Syllogismus namque ab universalibus in particularia decurrit, estque in eo, si veris propositionibus contexatur, firma atque incommutabilis veritas. At inductio quidem habet probabilitatem, sed interdum veritate deficit, ut in hac: Qui scit canere cantor est, et qui luctpotest, qui scit igitur malum malus est, quod non procedit. Mali quippe notitia deesse bono non potest, virtus enim sese diligit et aspernatur contraria, nec vitare vitium nisi cognitum queat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositionib texit᷑. ħ ypotheticiuꝰ quoꝵ ꝓpositiones c̃dicione nitunt᷑ ut hic si dies est
lux est Estaut̃ dies Luxgͥ est Propositio enĩ pͥma: condicionẽ tenethanc Qm̃ita
demũ lux÷: sidies est. Atq ideo syllogismꝰ hic hrypotheticus iđ c̃dicionalis uocatur
Inductiouͦ ÷ oratio ꝑ quã fit a particularib: ad uniuersa ꝓgressio hoc modo. Si in
regendis nauib: ñ sorte sed arte legitur gubertator sunregendis eqͥs auriga ñ
sortis euentu sed cõmendatione artis eligitur si in administranda rẽpublica ñ
sors pͥncipẽ facit. sed peritia moderandi. Similiaq in plurib ẽqͥrunt᷑ qͥb infert᷑
Et om̃iquoq rẽ quã quisq regi atq ad minis trariauiter uolet ñ sorte accamo da
sed arte rectorẽ. Uides gͦ quẽ ad modũ ꝑsingulas res currat oratio. ut aduniũs ale
ꝑueniat : Nã cũ ñ sorte regi sed arte nauĩ. currũ. rẽ publicã collegisset : quasi in

Expanded text:
pothetici vero sunt, quorum propositiones conditione nectuntur, ut hic: si dies est, lux est; est autem dies, lux igitur est; propositio enim prima conditionem tenet hanc, quoniam ita demum lux est, si dies est. Atque ideo syllogismus hic hypotheticus, id est, conditionalis vocatur. Inductio vero est oratio per quam fit a particularibus ad universalia progressio, hoc modo: Si in regendis navibus non sorte, sed arte, eligitur gubernator; si in regendis equis auriga non sortis eventu, sed artis commendatione assumitur; si in administranda republica non sors principem facit, sed peritia moderandi, similiaque in pluribus conquiruntur, quibus infertur, et in omni quoque re quam quisque regi atque administrari graviter vosed arte, rectorem. Vides igitur quemadmodum per singulas res currat oratio, ut ad universale perveniat. Nam cum non sorte regi, sed arte navim, currum, rempublicam collegisset, quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Si animalrationale mortale ÷: risibilis ÷ łbipes Prȩt̃ hȩc aũt alias ꝗdẽ effectus causã. alias
effectũ causa c̃seꝗt᷑. Effectꝰ causã: ita sisol p̃sto ÷: lucet . Rursus effectũ causa : hoc modo
Siꝗd exustũ ÷ : ignis ad fuit. ł sic solsiuidetur: lucet. Itẽ totũ partes sequunt᷑: ut si integra
domus ÷ : et tectũ & parietes et fundam̃ta c̃sistunt. Modus etiã nom̃ seꝗt᷑ principale: ut si
iustitia bona÷ : et qđ iuste ÷ bene est. Nom̃ etiã pͥncipale : seꝗt᷑ modũ. utsi quod iuste ÷ bene ẽ :
et iustĩa bona est. Accidentia q̃q comitat᷑ id qđ subiectũ est. ut si albũt: corpꝰ est. Quȩcũita
sint: conditionalis q̃q simplicis. ex duab affirmationib copulatae : Illa fere diusio ÷ q̃stionis¬

Expanded text:
us causam, alias quidem effectum causa sequitur. Effectus causam ita: si sol praesto est, lucet. Effectum causa hoc modo: si quid exustum est, ignis adfuit; vel sic: si sol videtur, lucet. Item totum partes sequuntur, ut si integra domus est, et tectum et parietes et fundamenta consistunt. Modus etiam sequitur nomen principale, ut si iustitia bona est, et quod iuste est, bonum est. Nomen etiam principale sequitur modum, ut si quod iuste est, bonum est, et iustitia bona est. Accidentia quoque comitatur id quod subiectum est, ut si album est, corpus est. Quae cum ita sint, conditionalis quoque simplex ex duabus affirmationibus copulata, illa fere divisio facien
Abbreviated transcription (Latin):
aliȩ ex duab negatiuis. Aliȩ ex affirmatione et negatione. Aliȩ exnegatione et affirmatione
Sigͥ exduab affirmationib: c̃dionalis ꝓpositio c̃sistat : id quȩritur anaffirmatio affirmationẽ seqͣ̃tur
Quodsi ex duab negationib: ꝓpositio iuncta sit : id in disceptatione ÷ annegationẽ negatio comitetur
Quods̃ ex affirmatione et negatione ł exnegatione atq affirmatione copulet᷑: idãbigitur uelan affir¬
mationẽ negatio : uel annegationẽ affirmatio comitatur. Ac pͥus qͥdẽ eiꝰ questionis diuisio facienda ÷

Expanded text:
 alia ex negatione et affirmatione. Si igitur ex duabus affirmationibus conditionalis constat propositio, id quaeritur an affirmatio affirmationem sequatur; quod si ex duabus negationibus propositio iuncta sit, id in decertatione est an negatio negationem comitetur; quod si ex affirmatione et negatione, vel negatione et affirmatione copuletur, id ambigitur an affirmationem negatio, an affirmatio negationem comitetur. Ac prius quidem
Abbreviated transcription (Latin):
deꝗb quȩrit᷑: tali diuisione partitur . In ipso inquit tũ extoto : tũ expartib eiꝰ tum
ex nota : tũ ex his reb quȩ qͦdã mͦ affectȩ s̃ ad id de qͦ quęritur Ex trinsecus aũt eadñs :
q̃ ab sunt longeq disiuncta s̃. Post hȩc eũ locũ quia beffectis ducitur in c̃uenientia mẽbra
partitus est hocmͦ. Alia enĩ eius inꝗt s̃ coniugata alia ingñre. alia uoforma alia ex
similitudine alia ex differentia alia ex c̃trario alia ex c̃iunctis alia ex antecedentibus
alia ex c̃sequentib alia ex pͥartib ałla ex causis alia ex affectis. Alia ex cõparatione
maiorũ. aut minoꝵ. aut parium. Quorũ ꝗdẽ om̃iũ & natura breuiter attingenda est
Totũ aut cuiq rei indefinitione c̃stituitur. Om̃is enĩ definitio reiquã definit adȩquatur qđ siuna

Expanded text:
de quibus quaeritur, tali divisione partitur. Ide quibus quaeritur, tali divisione partitur. Iex nota, tum ex his rebus quae quodammodo affectae sunt ad id de quo qutur quae absunt longeque disiuncta sunt. Post haec eum locum qui ab effectis ducitur, in convenientia membra partitus est, hoc modo: alia enim, inquit, sunt coniugata, alia ex genere, alia ex forma, alia ex similitudine, alia ex differentia, alia ex contrario, alia ex coniunctis, alia ex antecedentibus, alia ex consequentibus, alia ex repugnantibus, alia ex causis, alia ex effectis, alia ex comparatione maiorum aut minorum aut parium. Quorum quidem omnium et natura breviter attingenda est, uiusque rei in diffinitione constat. Omnis enim diffinitio rei quam diffinit adaequatur; quod si una