comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siderasti seruum meum. iob. qd̃
non sit ei similis in terra: uir sim¬
plex et rectus. et timens deum.
ac rececdens a malo. et adhuc reti¬
nens innocentiam: Tu autem cõ¬
mouisti me adu̾sus eum: ut affli¬
gerem illum frustra. Cui respondẽs
sathan ait. Pellem pro pelle: et
cuncta. que habet homo dabit ꝓ
anima sua. Alioquin mitte ma¬
num tuam et tange os eius. et
carnem: et tunc uidebis quod
in facie tua benedicat tibi.uͭi.

Expanded text:
ervum meum Job: quod non sit ei similis in terra, vir simplex et rectus, ac timens Deum, et recedens a malo, et adhuc retinens innocentiam? Tu autem commovisti me adversus eum, ut affligerem illum frustra. Cui respondens Satan, ait: Pellem pro pelle, et cuncta quae habet homo, dabit pro anima sua: alioquin mitte manum tuam, et tange os ejus et carnem, et tunc videbis quod in facie tua benedicat tibi. Di
Abbreviated transcription (Latin):
dhuc loquebatur ille: et
ecce alius intrauit et dixie
filiis tiuis et filiab uescentibus.
et bĩbentib uinum in domo frĩs
sui primogeniti. repente uentus
uehemens irruit a regione deser¬
ti: et concussit quatuor angulos
domus. Que corruens oppressit li¬
ueros tuos et mortui sunt: et ef¬
fugi ego solus. ut nuntiarem tͥ.
Tunc surrexit iob et scidit uesti¬
menta sua: et tonso capite corru¬
ens interram. adorauit et dixit.
Nudus egressus sum de utero ma¬
tris mee: nudus reu̾tar illucꝰ.
Dominus dedit dñs abstulit: si¬

Expanded text:
 loquebatur ille et ecce alius intravit et dixit filiis tuis et filiabus vescentibus et bibentibus vinum in domo fratris sui primogeniti repente ventus vehemens inruit a regione deserti et concussit quattuor angulos domus quae corruens oppressit liberos tuos et mortui sunt et effugi ego solus ut nuntiarem tibi tunc surrexit Iob et scidit tunicam suam et tonso capite corruens in terram adoravit et dixit nudus egressus sum de utero matris meae et nudus revertar illuc Dominus dedit Dominus abstulit si
Abbreviated transcription (Latin):
actum est autem cum qua¬
dam die uenissent filii
dei. et starent coram domino.uenis¬
set quoq sathan inter eos. ⁊ sta.¬
ret in conspectu euis: ut diceret
dominus ad sathan. Unde uenis:
Qui respondens ait. Circuiui ter

Expanded text:
Factum est autem, cum quadam die venissent filii Dei, et starent coram Domino, venisset quoque Satanas inter eos, et staret in conspectu ejus, ut diceret Dominus ad Satanam: Unde venis? Qui re
Abbreviated transcription (Latin):
uo primo igitur temꝑe¬
relictis scolis beato
me uiro iunxi: pau¬
cos post dies euntem ad eccle¬
siam sequebamur. Interim ei
seminudus hibernis mensibus
pauꝑ occurrit: orans sibi uesti¬
mentum dari. Tum ille accer¬
sito archidiacono: iussit al¬
gentem sine dilatiõne uestiri.
Deinde secretarium ingressus.
cum solus ut erat illi consue¬
tudo resideret: hanc enim sibi
etiam in eccłia solitudinem ꝑ¬
missa clericis libertate presta¬
bat. Cum quidem in alio secre
tario prb̃i sederent: uel saluta¬
tionib uacantes. uel auclien¬
cdis negotiis occupati: marti¬
num uero usq in eam horam
qua sollempnia populo agi
consuetudo deposceret. sua soli

Expanded text:
Quo primo igitur temporelictis scholis beato me viro junxi, paucos post dies euntem ad ecclesiam sequebamur. Interim ei seminudus hibernis mensibus pauper occurrit, orans sibi vestimentum dari. Tunc ille, arcessito archidiacono, jussit algentem sine dilatione vestiri, deinde secretarium ingressus, cum solus, ut erat illi consuetudo, resideret hanc enim sibi etiam in ecclesia solitudinem permissa clericis libertate praestabat; cum quitario presbyteri sederent, uel salutationibus uacantes uel audiendis negotiis occupati: Martinum uero usque in eam horam, qua sollemnia populo agi consuetudo deposceret, sua soli
Abbreviated transcription (Latin):
serto deliciis affluens. innixa
suꝑ lilectum suum: Subar¬
bore malo suscitaui te. ibi coꝵ¬
rupta est mater tua: ibi uio¬
lata est genitrix tua.uiiͣ.¬
one me ut signaculum su

Expanded text:
serto, deliciis affluens, innixa super dilectum suum? Sub arbore malo suscitavi te: ibi corrupta est mater tua, ibi violata est genitrix tua: Pone me ut signaculum su
Abbreviated transcription (Latin):
tas festa deuotione celebratur.
sed in illius tanquam in xp̃i
dñi. tanquam in saluatoris
mundi tanquam in filu dei
omnipotentis. tanquam in
solis usticie natiuitate. om̃i
populo gaudium euangłirat᷑.
in huius autem tanquam in
precursoris domini. in serui dei
eximii. in lucerne ardentis et
nus coram domino esse nar¬
ratur: de illo propħ̾a testat᷑.
q̃m magnus dominus et lau¬
dabilis nimis. et magnitudi¬
nis eus non est finis. Iste pec¬
catorum. consortia declinans
res conuersatus. pecrati om̃is
immunis ꝑmansit.

Expanded text:
tas festa devotione celebratur, sed in illius tanquam in Christi Domini, tanquam in Salvatoris mundi, tanquam in Filii Dei omnipotentis, tanquam in solis justitiae nativitate, omni populo gaudium evangelizatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis et nus coram Domino esse narratur: de illo Propheta testatur: Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non erit finis . Iste, peccatorum consortia declinans,res conversatus peccati omnis immunis permansit.
Abbreviated transcription (Latin):
inc enim quidam xii.¬
maligni atq ꝑuersi. et
in semetipsis crudeliores et sce¬
leratiores homicide: flammis
se donant aquis prefocant.
precipitio collidunt et ꝑeunt.
Hoc xp̃c non docuit: immo
etiam cdiabolo precipitium
Petro autem clixit: significãs
qua morte clarificaturus erat
deum. Cum esses iunior. cin¬
gebas te et ibas quo uolebas:
cum autem senueris alter te
cinget. et feret quo tu ñ uis.
Ubi satis expressit non a seip¬
so. sed ab alio debere occidi:
qui uestigia sequitur xp̃i. In¬

Expanded text:
inc enim quidam maligni atque perversi, et in seipsis crudeliores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, praecipitio collidunt, et pereunt. Hoc Christus non docuit, imo etiam diabolo praecipitium Petro autem dixit, significans qua morte glorificaturus erat Deum: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo volebas; cum autem senueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidi, qui vestigia sequitur Christi
Abbreviated transcription (Latin):
scuta de auro puro. Sexcen
scuti unius: et trecentas peltas
suitq eas in domo saltus libani.
fecit etiam rex salomon thronum
de ebore grandem. et uestunt eũ
t summitas throni rotun¬
da erat in parte posterio
tenentes sedile. Et duo leones sta
sex gradus hinc atq inde. Non est
factum tale opus in uniu̾sis reg¬
nis. Sed et omnia uasa de quib
potabat rex salomon erant aurea:
et uniuersa suppellex domus sal¬
tus libani de auro purissimo.
Non erat argentum. nec alicuiꝰ
precii putabatur in dieb salo¬
monis: quia classis regis ꝑ ma¬
re cum classe hyram semel per
tres annos ibat in tharsis: defe¬

Expanded text:
hastas de auro puro, sexcentscuti unius. Et trecentas peltas suitque ea rex in domo saltus Libani. Fecit etiam rex Salomon thronum de ebore grandem: et vestivit eum gradus: et summitas throni rotunda erat in parte posteriortenentes sedile: et duo h. non habsex gradus hinc atque inde: non est factum tale opus in universis regnis. Sed et omnia vasa, de quibus potabat rex Salomon, erant aurea: et universa h. supellex domus saltus Libani de auro purissimo: non erat argentum, nec alicujus pretii putabatur in diebus Salomonis. Quia classis regis per mare cum classe Hiram semel per tres annos ibat in Tharsis, defe
Abbreviated transcription (Latin):
abet sc̃orum editio
leticiam plurimoꝵ:
quia commune est bo¬
munis est uirtus: et ideo in or¬
ui iusti future uite insigne pre¬
mittitur. et gr̃a secuture uirtu¬
tis exultatione uicinorum pre¬
figurãte signatur. Pulchre au¬
tem tempus quo fuit in utero
propħa describitur: ne marie
presentia. taceatur. Sed tempꝰ
siletur infantie: eoquod presen¬
tia dñi matris in utero robo¬
raretur. qui infantie impedi¬
menta nesciuit. Et ideo in euͣn¬
głio nichil suꝑ eo legimus:
nisi ortum cius et oraculum.
exultationem in utero. uocem
in deserto. Neq enim ullam in¬
fantie sensit etatem: qui supra
naturam. in utero situs matris.
a mensura ꝑfecta cepit etatis

Expanded text:
abet sanctorum editio laetitiam plurimorum, quia conmune est bomunis est uirtus. et ideo in ortu iusti futurae uitae insigne praemittitur et gratia secutura uirtutis exsultatione uicinorum praefigurante signatur. pulchre autem tempus, quo fuit in utero propheta, describitur, ne Mariae praesentia taceatur, sed tempus siletur infantiae, eo quod praesentia domini matris in utero roboratur, qui infantiae inpedimenta nesciuit. et ideo in euangelio nihil super eo legimus nisi ortum eius et oraculum, exsultationem in utero, uocem in deserto. neque enim ullam infantiae sensit aetatem qui supra naturam, supra aetatem in utero situs matris a mensura perfectae coepit aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
ui audierant pro pe¬
tro et domino idem.¬
scibiitum redditum: ex equa¬
utate pretii arbitrati sunt
õmnib apłis petrum esse pre
latum: qui in redditione tribu¬
ti domino fuerat comꝑatus.
Ideo interrogant: quis maior
sit in regno celorum. Tidens ih̾c
cogitationes eorum. et causas
secretiores intelligens: uult de¬
siderium głe. humilitatis con¬
ditione sanare. Et aduocans
tatem quereret. et similitudi¬
nem innocentie demonstraret.
uel certe paruulum statuit
in medio eorum seipsum. qui
non ministrari uenerat sed
muustrare. ut eis humilitatis
tribueret exemplum. Alii par¬
uulum interpretantur sp̃m
sc̃m quem posuerit in cordib
discipulorum: ut suꝑbiam. hu¬
milicate mutarent.

Expanded text:
ui audierant pro Petro et Domino tributum idem redditum, ex aequalitate Petri arbitrati sunt omnibus apostolis Petrum esse prlatum, qui in redditione tributi Domino fuerat comparatus, ideo interrogant: Quis major sit in regno coelorum? Vidensque Jesus cogitationes eorum, et causas erroris intelligens, vult desiderium gloriae humilitatis contentione sanare. Et advocans tatem quaereret, et similitudinem innocentiae demonstraret, vel certe parvulum statuit in medio eorum seipsum, qui non ministrari venerat, sed ministrare. Ut eis humilitatis tribueret exemplum. Alii parvulum interpretantur spiritum sanctum, quem posuerit in cordibus discipulorum, ut superbiam in humilitatem mutaret.
Abbreviated transcription (Latin):
men fecunditas integritatis
longe głosior quam uirginitas.
Idcirco et fecunditas in illa to¬
ta clifica est et uirginitas. A¬
lioquin nusquam scđ̾m natu¬
ram nascendi uirginitas. ubi
fecunditas predicatur: neq
fecunditas ubi uirginitas in¬
regra conseruatur. Ideoq to¬
tum suꝑ excellunt de illa que
dicuntur: quia sunt diuina
atq ineffabilia. Unde uirgi¬
nitas et fecunditas prolis. su¬
pereminens nouitas est: qͣm¬
quam humanum cernatur
ex carne quod nascitur. Uerump¬
tamen et si magnificentior mul¬
tum uirginitas in maria ꝓpt̾
gr̃e excellentiam: una tamen.

Expanded text:
men fecunditas integritatis men fecunditas integritatis longe gloriosior quam virginitas. Idcirco et fecunditas in illa tota deifica est et virginitas. Alioqui nusquam secundum naturam nascendi virginitas, ubi fecunditas praedicatur: neque fecunditas, ubi virginitas integra conservatur. Ideoque totum superexcellit de illa quae dicuntur: quia sunt divina atque ineffabilia. Unde virginitas et fecunditas prolis supereminens novitas est, quamquam humanum cernatur ex carne quod nascitur. Verumtamen etsi magnificentior multum virginitas in Maria propter gratiae excellentiam: una tamen
Abbreviated transcription (Latin):
dicerat. et ꝑspexerat oculis u¬
niuersa: licet et apłi ꝑ eun
rint. et in omnem edocti ꝑue¬
nerint ueritatem. Quam sa¬
ne beatam uirginem. et si om¬
nes uenerati sunt apłi. eiq
famulabantur obsequio di¬
lectionis: iohannes tamen
amplius ac specialius usq ad
finem uite. qui sibi commissã
accepit in sua quasi matrem
filius. cui benignus magist̾
de cruce mulier inquit ecce
filius tuus. ad discipulum
autem ecce mater tua: ut
uirgo nirgini choereret. et
deseriuret officiosissime cu¬
ra adoptionis. Septima¬
on erim pudicissima
Suirginitas alicui disci¬
pulorum rectius quam uir¬
gini commendatur: ut esset
ad inuicem grata. societas et
floridus aspectus. necnon et
uenustas conuersandi uernanᷤ
alternatim pudicitiarum. splen¬
dor decoratus. Una siquidem
uircus uirginitatis in ambob:
sed altera proportio in maria.
Altera quidem quia fecunclior:
sed ipsa. Ipsa uero s alt̾a:. quia et¬
si ipsa eademq incorruptio. ta¬

Expanded text:
dicerat, et perspexerat oculis udicerat, et perspexerat oculis universa: licet et apostoli perint, et in omnem edocti pervenerint veritatem. Quam sane beatam Virginem, etsi omnes venerati sunt discipuli, eique famulabantur affectu dilectionis, Joannes tamen amplius ac specialius usque in finem vitae, qui sibi commissam accepit in suam, quasi matrem filius: cui benignus magister de cruce: Mulier, inquit, ecce filius tuus; ad discipulum autem: Ecce mater tua ; ut virgo virgini cohaereret et deserviret officiosissime cura adoptionis. Non enim pudicissima virginitas alicui discipulorum rectius quam virgini commendatur ut esset ad invicem grata societas et floridus aspectus? necnon et venustas conversandi vernans, alternatim pudicitiarum splendore decoratur. Una siquidem virtus virginitatis in ambobus, sed altera proportio in Maria: altera quidem, quia fecundior, sed ipsa. Ipsa vero, sed altera: quia etsi ipsa eademque incorruptio, ta
Abbreviated transcription (Latin):
nde de his ex quibz cerci
sumus tantisper loqua¬
mur ad exhortationem nrãm
qualicumq sermone. ad edifi¬
cationem et laudem nominis
dei: ut et religio conseruetur ꝓ
famulatu. et deuotio augeat᷑
pro affectu: q̃m hec est uir¬
go que sola interemit unuier¬
sã hereticam prauitatem. sola¬
sit post dm̃ que nos confirmet
in omni ueritate. siuisq com¬
mendet meritis et precib au¬
xilietur: ut et ipsi digni inue¬
niamur in eius laudib. Qd
si queritur post ascensionem do¬
mini quid egerit. unum pro
certo est: quia uirgo sc̃a corpore
ac mente ꝑmansit. Quam sa¬
ne angłs gabrihel ac si celesti ᷤ
paranimphus intactam cu¬
stodiuit. et ioh̾es apłs atq e¬
uanglista. cui xp̃c eam de cruce
commisit. uirgo uirginem ser¬
uauit suisqz deseruiuit obse¬
quiis: non quod eximius ille
deseruerit. inter quos post re¬
surrectionem intrans et exi¬
ens familiarius contulit de
xp̃i incarnatione. tanto siqͥ¬
dem uerius. quanto ab initio

Expanded text:
nde de his ex quibus certi sumus, tantisper loquamur ad exhortationem vestram qualicumque sermone, ad aedificationem et laudem nominis Dei: ut et religio conservetur pro famulatu, et devotio augeatur pro affectu: quoniam haec est Virgo, quae sola interemit universam haereticam pravitatem: sola post Deum quae nos confirmet in omni veritate, suisque commendet meritis, et precibus auxilietur, ut et ipsi digni inveniamur in ejus laudibus. Quod si quaeritur post ascensionem Domini quid egerit, unum pro certo est, quia Virgo sancta corpore ac mente permansit: quam sane angelus Gabriel, ac si coelestis paranymphus, intactam custodivit. Et Joannes apostolus, atque evangelista, cui Christus eam de cruce commisit, virgo virginem servavit, suisque ei deservivit obsequiis: non quod eximius ille deseruerit eam, inter quos post resurrectionem intrans et exiens, familiarius contulit de Christi Incarnatione: tanto siquidem verius, quanto ab initio
Abbreviated transcription (Latin):
rans. Hunc mater abreptum
ad candem memoriam posuit.
et non solum reuixit: uerum
etiam illesus apparuit. Uͣip

Expanded text:
rans. Hunc mater arreptum ad eandem memoriam posuit, et non solum reuixit. uerum etiam inlaesus apparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
enit ergo in iherłm cum
multo comitatu: id est
non iam cum una tantum gen¬
te iuleorum sicut prius syna¬
goga solos habuit hebreos. sed¬
cum totius mundi gentib di¬
uersisq nationib. Uenit ergo
exhibens munera digna xp̃o.
aurum et geminas pretiosas.
et hoc camelis portantib: id est
ex gentili. populo uenientibus.
qui prius fuerant uitiorum fe¬
ditate distorti: et malorum one¬
re curui. ac peccatorum praui¬
tate deformes. Cum his tam¬
quam munerib regina. hec
ingreditur ad pacisicum regẽ
xp̃m. exlubens secum fidei au¬
rum puritatis incensa pretio
sa. splendoresq gemmarum:
morum scilicet insignia. et or¬
namenta uirtutum. Et locu¬
ta est uniuersa que habebat
in corde suo: id est aperuit ei
cor suum. manifestauit ei oc¬
culta conscientie sue in confes¬
sione. et penituline preceden¬
tium delictorum. Eungłm. In¬

Expanded text:
VenVenmulto comitatu, id est, non jam cum una tantum gente Judaeorum, sicut prius Synagoga solos habuit Hebraeos, sed totius mundi gentibus diversisque nationibus. Venit ergo exhibens munera digna Christo, aurum et gemmas pretiosas; et hoc camelis portantibus aromata, id est, ex gentili populo venientibus, qui prius fuerant vitiorum foeditate distorti, et malorum onere curvi, ac peccatorum pravitate deformes; cum his tamquam muneribus regina haec ingreditur ad pacificum regem Christum, exhibet secum fidei aurum, puritatsa, splendoresque gemmarum, morum, scilicet insignia et ornamenta virtutum. « Et locuta est universa quae habebat in corde suo, » id est aperuit ei cor suum, manifestavit ei occulta conscientiae suae, in confessione et poenitudine praecedentium delictorum. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
ges paritura conueiit: sicut
etiam euangłista commemo¬
rat. Regina austri uenit a fi¬
nib terre: audire sapientiã
salomonis. Uenit ecclia ad
reclemptorem et eruditorem
suum: ut de stulticia erroris.
doctrinam ꝑciperet ueritatiᷤ.
e qua plenius uiiͣ
sicut audiuimus reg¬
norum scribit hystoria: ita
licens. Et ingressa regina
iherłm cum multo comita¬
tu et diuitiis. cum camelis
portantib aromata. et aurũ
infinitum nimis et gemmaᷤ
pretiosas: uenit ad salomo¬
nem et locuta est ei uniu̾sa
que habebat in corde suo. Er¬
go in figura regine huius
eccłia. uenit ex gentib et a fi¬
nib terre. imponens sinem
cupiditanib uitiisq terrenis.
ut audiret sapientiam salo¬
monis. id est ueri pacifici do
citias inter deum. et hominem
in carne sua. Uenit post ue¬
teres et profanas suꝑstitiones
audire et discere de fidei il¬
iuminatione. et iudicio futu¬
xo: de anime immortalitate.
De sꝑe resurrectionis et gła .uiiĩ.

Expanded text:
ges paritura convenit, sicut ges paritura convenit, sicut etiam evangelista commemorat: Regina austri venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis. Venit Ecclesia ad redemptorem et eruditorem suum, ut de stultitia erroris doctrinam perciperet veritatis; de qua plenius, sicut audivimus, Regnorum scripsit historia, ita dicens: Et ingressa regina Jerusalem cum multo comitatu et divitiis, cum camelis portantibus aromata, et aurum infinitum nimis, et gemmas pretiosas, venit ad Salomonem, et locuta est ei universa quae habebat in corde suo. Ergo in figura reginae hujus Ecclesia venit ex Gentibus et a finibus terrae, imponens finem cupiditatibus vitiisque terrenis; ut audiret sapientiam Salomonis, id est, veri pacifici Domnimicitias inter Deum et hominem in carne sua . Venit post veteres et profanas superstitiones audire et discere de fidei illuminatione et judicio futuro, de animae immortalitate, de spe resurrectionis et gloriae.
Abbreviated transcription (Latin):
ecte festa eccl̾ie colũt:
qui se eccl̾ie filios ẽe
cõgnoscunt. Hec enim omniũ¬
G credentium mater est: que na¬
tos ad mortem. regenerat ad
salutem. Hec est post synago¬
gam quidem uocata: sed ante
sẏnagogam promissa. Hec enĩ
iam in primo homine prefign¬
rata. est. Nain sieut ex ade la¬
tere fabricata est eua: ita ex
xp̃i corꝑe et uulnere redempta
creuit eccł̃ia. Hec intra archã
diliuiuo exundante sernata.
crucis beneficium et baptis¬
matis misterium presigna¬
uit: hanc sara sterilis et despe¬
rata in senectute unico pigno¬
re fecunda precinuit. Ecclia
enim unicum id est dilectissi¬
mum deo populum: seculo iã
senescente progenuit. Ui¬
et est regina illa. de qua
ad dñm dicitur astitit
regina a dextris tuis inuesti¬
tu deaurato. circum amicta ua¬
rietate: id est diuersaꝵ circũ¬
illa regina. que uenit a par¬
tib echiopie audire sapienti¬
am salomonis. Sed hec non
tam ex una regione quam ex
unuersis mundi partib re¬

Expanded text:
ecte festa Ecclesiae colunt, qui se Ecclesiae filios esse recognoscunt. Haec enim omnium credentium mater est, quae natos ad mortem, regenerat ad salutem. Haec est post Synagogam quidem vocata; sed ante Synagogam promissa. Haec enim jam in primo homine praefigurata est. Nam sicut ex Adae latere fabricata est Eva; ita ex Christi corpore et vulnere redempta crevit Ecclesia. Haec intra arcam diluvio exundante servata, crucis beneficium et Baptismatis mysterium praesignavit. Hanc Sara sterilis et desperata in senectute unico pignore fecunda praececinit: Ecclesia enim unicum, id est, dilectissimum Deo populum saeculo jam senescente progenuit. Hec est regina illa de qua ad Dominum dicitur, Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumamicta varietate ; id est, diversarum circumilla regina quae venit a partibus Aethiopiae audire sapientiam Salomonis. Sed haec non tam ex una regione, quam ex universis mundi partibus re
Abbreviated transcription (Latin):
bum habet. sed hoc ero¬
gare proximo negligit: quasi
pecuniam in sacculo ligatam
tenet. Unde scriptum est. Sa¬
pientia abscondita et thesau¬
rus occultus: que utilitas
in utrisꝙ: Quid uero ꝑ perã.
nisi honera seculi: Et quid
hoc loco ꝑ calciamenta: nisi
mortuorum oꝑa et exempla
signantur: Qui ergo officiũ
p̃dicationis suscepit. dignũ
non est ut onus secularium
negotiorum portet: ne dum
hoc eius colla deprimit. ad
predicanda celestia non as

Expanded text:
bum habet, sed hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in sacculo ligatam tenet. Unde scriptum est: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque? Quid vero pernisi onera saeculi? Et quid hoc loco per calceamenta, nisi mortuorum operum exempla signantur? Qui ergo officium praedicationis suscepit dignum, non est ut onus saecularium negotiorum portetur, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non as
Abbreviated transcription (Latin):
rater enim ñr nullus xͣ.¬
est: nisi qui eundem no¬
biscum habet patrem. Cum ergo
similiter credat in deum. et xp̃m
dei nouerit sapientiam: qua ra¬
tione stulticie elogio denotari

Expanded text:
rater enim noster nullus est, nisi qui eumdem nobiscum habet patrem; cum ergo similiter credat in Deum, et Christum Dei noverit sapientiam, qua ratione stultitiae elogio denotari
Abbreviated transcription (Latin):
intrare credendo. Deniq pre¬
cepit: ne oꝑa tantummodo. s
et cogitationes. et ipsas etiã
cordis intentiones mundare.
et castigare meminerint. Nã
sequitur. lucerna corꝑis tui:
est ꝯculus tuus. Undecima

Expanded text:
intrare credendo. Denique praecipit ne opera tantummodo, sed et cogitationes, et ipsas etiam cordis intentiones mundare et castigare meminerint. Nam sequitur: Lucerna corporis tui est oculus tuus. C
Abbreviated transcription (Latin):
me custodes qui circumeunt ci¬
uitatem: ꝑcusserunt me et uuil¬
nerauerunt me: tulerunt pal¬
lium meum custodes murorum
neritis cdilectum meum: ut nũ¬
tietis et quia amore langueo.
Qualis est cdilectus tius ex
dilecto: o pulcherrima mulie¬
rum: Qualis est dilectus tuus
ex clilecto: quia sit adiurasti nos:

Expanded text:
stodes qui circumeunt civitatem: percusserunt me, et vulneraverunt me: tulerunt pallium meum mihi custodes murorum. neritis dilectum meum, ut nuntietis ei quia amore langueo. Qualis est dilectus tuus ex dilecto, o pulcherrima mulierum? Qualis est dilectus tuus ex dilecto, quia sic adjurasti nos
Abbreviated transcription (Latin):
lis. Necesse ẽ enĩ: ut ueniãt
scandala. Uerumptamen: ue
homini ꝑ quem scandalum
uenit. Non quod necesse sit ue¬
nire scandala. alioquin absq
culpa essent qui scandalum
faciunt: sed cum necesse sit in
isto mundo fieri scandala. unꝰ¬
quisq in suo uitio scandalis
patet. Simulq ꝑgeneralem
sententiam ꝑcutitur iudas: qͥ
proditioni animum. prepara¬
uerat. Si autem manus tua
uel pes tuus scandalieat te:
abscide eum et proice abs te.

Expanded text:
lis. Necesse est enim ut veniant scandala. Verumtamen vae homini per quem scandalum venit. Non quod necesse sit venire scandala, alioquin sine culpa essent, qui scandalum faciunt, sed cum necesse sit in isto mundo fieri scandala, unusquisque suo vitio scandalis patet. Simulque per generalem sententiam percutitur Judas, qui proditioni animum praeparaverat. Si autem manus tua, vel pes tuus scandalabscide eum et proice abs te.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic iacob isrł dicitur: quia dm̃
uidit. Sic. dominus ñr iħ̾e no¬
minatus est. ante quam natꝰ.¬
cui non angelus. sed pater nom̃
imposuit. Reuelabitur enim in¬
quit filius meus ih̾e: cum his
qui cum eo iocundabuntur. qui
relicti sunt in annis quadrin¬
gentis: et erit post annos hos. ⁊
morietur filius meus xp̃c. et
conu̾tetur seculum. Uides an¬
gelos que audierint non que
usur pauerint nuntiare. Nec
mireris si nomen mulier quod
non audiuit asseruit: qͣndo
sp̃c ei sc̃s qui angelo mancda¬
uerat reuelauit. Neq poterat
dñi ignorare prenuntium
que ꝓphecauerat xp̃m. Et bene
additur. quia nemo incognatio¬
ne eius uocabatur hoc nomine:
ut intelligas nomen non gene¬
ris esse sed uatis.Tacharias qͦ¬
q nutu interrogabatur: sed qͥa
incredulitas ei affatum. eripue¬
rat et auditum. quod uoce non
poderat manu et litteris est lo

Expanded text:
sic Iacob Israhel dicitur, quia deum sic Iacob Israhel dicitur, quia deum uidit, sic dominus noster Iesus nominatus est, antequam natuscui non angelus, sed pater nomen inposuit. reuelabitur enim inquit filius meus Iesus cum his qui cum eo iocundabuntur, qui relicti sunt in annis quadringentis. et erit post annos hos et morietur filius meus Christus et conuertetur saeculum. uides angelos quae audierint, non quae usurpauerint nuntiare. nec mireris si nomen mulier quod non audiuit adseruit, quando spiritus ei sanctus, qui angelo mandauerat, reuelauit. neque poterat domini ignorare praenuntium quae prophetauerat Christum. et bene additur quia nemo in cognatione eius uocabatur hoc nomine, ut intellegas nomen non generis esse, sed uatis. Zaccharias quoque nutu interrogatur, sed quia incredulitas ei adfatum eripuerat et auditum, quod uoce non poterat, manu et litteris est lo
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Non. sed uocabitur
iohasines. Et responderunt ad
illam. Quia nemo est incogna¬
tione tua: qui uocetur hoc no¬
mine. Innuebant ergo patri
eius: quem uellet uocari eum.
Et accepit pugillarem: et scrip
sit. Iohannes est nomen eius.
Et mirati sunt omnes. Continu¬
o autem resoluta est lingua eiꝰ:
et aꝑtum est os eius et loque¬
batur benedicens dm̃. Mire sc̃s
euanglista. pretermittendum¬
non putauit. quod plurimi in¬
fantem patris nomine ⁊achariã
appellandum putarunt: ut ad¬
uertas matri non nomen alicuiꝰ
displicuisse degeneris. sed id
sc̃õ infusum sp̃u quod ab angło
ante ⁊acharie fuerat p̾nuntia¬
tum. Et quidem ille mutus in¬
timare uocabulum filii nequi¬
uit uxori: sed ꝑ propheciam ely¬
sabech didicit. quod non diclice¬
rat a marito. Iohannes inquit¬
est nomen eius: hoc est non
nos ei uomen imponimus. qͥa
iam a deo nomen accepit. Habet
socabulum suum: quod agno¬
uimus non quod elegimus. xiͣ.¬
abent hoc merita sc̃orum
ut a deo nomen accipiãt.

Expanded text:
ur Iohannes.. et responderunt ad illam: nemo est in cognatione tua qui uocetur hoc nomine. adnuebant ergo patri eius quem uellet uocari eum. et accepit pugillarem et scripsit dicens: Iohannes est nomen eius. et mirati sunt omnes. continuo autem resoluta est lingua eius et apertum est os eius, et loquebatur benedicens deum. mire sanctus euangelista praemittendum putauit quod plurimi infantem patris nomine Zacchariae adpellandum putarunt, ut aduertas matri non nomen alicuius displicuisse degeneris, sed id sancto infusum spiritu, quod ab angelo ante Zacchariae fuerat praenuntiatum. et quidem ille mutus intimare uocabulum fili nequiuit uxori, sed per prophetiam Elisabet didicit quod non didicerat a marito. Iohannes est inquit nomen eius, hoc est: non ei nos nomen inponimus, qui iam a deo nomen accepit. habet uocabulum suum quod agnouimus, non quod elegimus. habent hoc menta sanctorum, ut a deo nomen accipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
udiamus deniq arborẽ
bonam: et de bonorum
fructuum prouentu letantẽ.
Ego autem. sicut oluia fructi¬
fera in domo dominr sꝑaui in
miscl̾ia dei mei in eternum et
in seculum seculi. fr̃uctus qͥp¬
pe oluie: lucidum est opus
misccl̾ie. Et ideo iure in mise¬
ricordia dei sperat in templo
eternitatis: qui in domo dei p̾¬
senti misccl̃ie gr̃a resplendet.
Iure se talis ad templum mag¬
ni regis ꝑtinere confidens: ali¬
bi dicit. Et mscd̾ia tua subse¬

Expanded text:
udiamus denique arborem bonam de bonorum fructuum proventu laetantem: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei, speravi in misericordia Dei mei in aeternum, et in saeculum saeculi . Fructus quippe olivae lucidum est opus misericordiae, et ideo jure in misericordia Dei sperat in templo aeternitatis, qui in domo Dei praesenti misericordiae gratia resplendet. Jure se talis ad templum magni Regis pertinere confidens, alibi dicit: Et misericordia tua
Abbreviated transcription (Latin):
rubescebat helisabeth
onus parientis: qũa¬
dui nesciebat misterium re¬
ligionis. Sed que occulta¬
bat se quia conceperat filiũ:
iactare se cepit quia genera¬
uat propham. Et que ante
erubescebat benedicit: et que
dubitabat ante firmatur.
lece enim inquit ut uox sa¬
lutationis tue facta est in
aurib meis: exultauit in¬
gaudio infans in utero meo.

Expanded text:
rubescebat Elisabeth onus parientis, quandiu nesciebat mysterium religionis. Sed quae occultabat se quia conceperat filium, jactare se coepit quia generabat prophetam. Et quae ante erubescebat benedicit, et quae dubitabat ante firmatur. Ecce enim inquit ut vox salutationis tuae facta est in auribus meis, exsultavit gaudio infans in utero meo.
Abbreviated transcription (Latin):
mala nos cruciant amisse ca¬
quod de iuda traditore
suo ꝑ psalmistam dominus
dicit. Et quidem si inmicus
meus maledixisser michi sup¬
portassem utiq: et siis qui ode¬
rat me suꝑ me magna locutꝰ
fuisset. abscondissem. me utiq

Expanded text:
uciant amissae cquod de Juda traditore suo per Psalmistam Dominus dicit: Et quidem si inimicus meus maledixisset mihi, supportassem utique; et si is qui oderat me super me magna locutus fuisset, abscondissem me utiq
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. in celum. conscendam
suꝑ astra celi exaltabo solium
meum. sedebo in monte testa¬
menti in laterib aquilonis.
ascendam suꝑ altitudinem
nubium similis ero altissimo:
dum in fine mundi in sua
uirtute relinquitur extremo
supplicio perimendus. cum
michaele archangło preliatu.¬
rus esse ꝑlubetur sicut ꝑ iohan¬
nem dicitur. factum est p̾lium
cum michahele archangło: ut
qui se ad dei similitudinem suꝑ¬
bus exculerat. ꝑ michahelem ꝑ¬
emptus discat: quia ad dei si¬
militudinem ꝑ suꝑbiam. nul¬
us exurgat.
do nominatur. Illum quippe
nuntiare ueniebat: qui ad de¬
beslandas aereas potestates hu¬
milis apparere dignatus est.
De quo ꝑ psalmistam. dicitur.
Tollite portas principes ur̃as et
eleuamini porte eternales: et
introibit rex glorie. Quis est
iste rex glorie. Dominus fortis
et potens: dominus potens in
prelio. Et rursum. Dominus
Per dei ergo fortitudinem nun¬
tiandus erat: qui urtutum
dominus et potens in prelio.

Expanded text:
dicens: In coelum ascendam, dicens: In coelum ascendam, super astra coeli exaltabo solium meum, sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo , dum in fine mundi in sua virtute relinquetur extremo supplicio perimendus, cum Michaele archangelo praeliaturus esse perhibetur, sicut per Joannem dicitur: Factum est praelium cum Michaele archangelo , ut qui se ad Dei similitudinem superbus extulerat, per Michaelem peremptus discat, quia ad Dei similitudinem per superbiam nullus exsurgat. do nominatur. Illum quippe nuntiare veniebat, qui ad debellandas aereas potestates humilis apparere dignatus est. De quo per Psalmistam dicitur: Tollite portas principes vestras, et elevamini, portae aeternales, et introibit rex glorie. Quis est iste rex glorie? Dominus fortis et potens, Dominus potens in prelio»; et rursum: «Dominus. Lectio IIIa. Per Dei ergo fortitudinem nuntiandus erat, qui virtutum Dominus et potens in prelio
Abbreviated transcription (Latin):
cum uoluerit angłos facit. Uͭ¬
i autem qui minima nũ¬
tiant angłi: qui uero
summa nuntiant. archangłi
nocantur. Hinc est enu quod
ad mariam uirginem. non qͥ¬
libet angelus: sed gabriel
quippe ministerium. summũ
angłm. uenire dignum fuerat:
qui suminum omnum nun¬
tiabat. Qui idcirco etiam priua¬
tis nominib censentur: ut sig¬
netur ꝑ uocabula. etiam in o¬
peratione quid ualeant. Neq¬
enim in illa sc̃a ciuitate quam
de uisione omnipotentis dei plẽ¬
na scientia ꝑfecit. idcirco pro
sciri non possint. Sed cum. ad
nos aliquid ministraturi ue¬
niunt: apud nos etiam nom̃
a ministeriis trahunt. Micha¬
el namq quis ut deus: gabri¬
hel autem fortitudo dei. rapha¬
hel uero dicitur medicina dei.
Et quotiens mire uirtutis ali¬
quid agitur. michahel mitti
ꝑhibetur: ut ex ipso actu et
nomine detur intelligi. quia
nullus potest facere quod fa¬
cere preualet deus. Unde et il¬
le antiquus hostis. qui esse deo
ꝑ suꝑbiam similis concupiut

Expanded text:
cum voluerit, angelos facit. Hi autem, qui minima nutiant, angeli, qui vero summa annuntiant, archangeli vocantur. Hinc est enim, quod ad Mariam virginem non quilibet angelus, sed Gabriel quippe ministerium summum angelum venire dignum fuerat, qui summum omnium nuntiabat. Qui idcirco etiam privatis nominibus censentur, ut signetur per vocabula etiam in operatione, quid valeant; neque in illa sancta civitate, quam de visione omnipotentis Dei plena sciencia perficit, idcirco propsciri non possint, sed, cum ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a ministeriis trahunt. Michael namque «quis ut Deus», Gabriel autem «fortitudo Dei», Raphael vero dicitur «medicina Dei». Et quotiens mire virtutis aliquid agitur, Michael mitti perhibetur, ut ex ipso actu et nomine detur intelnullus potest facere quod facere praevalet Deus. Unde et ille antiquus hostis qui esse Deo per superbiam similis concupivit,
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝑsecutio ab aduersa¬
riis deest: ualde iugi¬
lantius cor custodiendum est.
Nam pacis tempore quia licet
uiuere: libet etiam ambire.
Que profecto auaritia bene com¬
pescitur: si ipse status ambien¬
tis sollicite consideretur. Nam
cur instet ad colligendum:
quando stare non potest ipse
qui colligit. Cursum ergo su¬
um quisq consideret: et cog¬
noscet sibi posse sufficere par¬
ua que habet. Sed fortasse
metuit: ne in huius uite iti¬
nere sumptus desit. Longa no¬
stra desideria: increpat uia
breuis. Incassum multa por

Expanded text:
um persecutio ab adversariis deest, valde vigilantius cor custodiendum est. Nam pacis tempore quia licet vivere, libet etiam ambire. Quae profecto avaritia bene compescitur, si ipse status ambientis sollicite consideretur. Nam cur instet ad colligenquando stare non potest ipse, qui colligit? Cursum ergo suum quisque consideret et cognoscet sibi sufficere parva, quae habet. Sed fortasse metuit, ne in huius vitę itinere sumptus desit. Longa nostra desideria increpat via brevis, in cassum multa por
Abbreviated transcription (Latin):
on sunt auata ultra aro¬
mata tam multa: quam
ea que dedit regina saba regi
salomoni. Sed et classis hyram
que portabat aurum de ophir:
actulit ex ophir ligna thyna
multa nimis et geminas precio¬
sas. Fecitq rex de lignis thynis
fulchra domus domini et domus

Expanded text:
on sunt adlata ultra aromata tam multa quam ea quae dedit regina Saba regi Salomoni sed et classis Hiram quae portabat aurum de Ophir adtulit ex Ophir ligna thyina multa nimis et gemmas pretiosas fecitque rex de lignis thyinis fulchra domus Do
Abbreviated transcription (Latin):
uia enim canum nõie p̾¬
dicatorum lingua signa¬
tur: domino ꝑ psalmistam dicit᷑.
lingua canum tuorum. ex ini¬
micis ab ip̃so. Ex uideis quippe
infidelib. sci predicatores electi
sunt: qui in assertione uerita¬
tis contra fures latronesq ueni¬
entes magnos ꝓ domino. ut ita
dicam latratus dederunt. Quo
contra de quorumdam repbatõe
dicitur. Canes muti: non ua¬
lentes latrare. Quia igitur p̾di¬
catores sc̃i peccata dampnant.
confessionem uero pcc̃orum appro¬
mini alterutrum peccata uĩa
et orate pro inuicem ut saluemini:
ulcera larari canes lingunt. Dc̃.¬

Expanded text:
uia enim canum nomine, praedicatorum lingua signatur, Domino per Psalmistam dicitur: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso . Ex Judaeis quippe infidelibus sancti praedicatores electi sunt, qui, in assertione veritatis contra fures latronesque venientes, magnos pro Domino, ut ita dicam, latratus dederunt. Quo contra de quorumdam reprobatione dicitur: Canes muti, non valentes latrare . Quia ergo praedicatores sancti peccata damnant, confessionem vero peccatorum appromini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini , ulcera Lazari canes lingunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uib gestis rogabant clo¬
minum ꝓstrati in terrã
ne ampliꝰ in malis talib incide¬
rent: sed et si quando peccassent.
ut ab ipso mitius corriperentur.
et non blasphemis ac barbaris
hominib traderentur. Qua die
autem templum ab aliemgens
pollutum fuerat. contigit eadẽ
die purgationem fieri: uigesi¬
ma. et quinta die mensis qui
fuit casleu. Et cum lecicia. dieb
octo egerunt in modum taber¬
naculorum: recorlantes quod
ante moclicum temꝑis. diem
sollempnem tabernaculorum
bestiarum egerant. Propter qd̵
tyrsos et ramos uirides et pal¬
mas preferebant ei: qui ꝓsꝑa¬
uit mundari locum suum. Et
decreuerunt cõmuni precepto
et decreto uniuerse genti iudeoꝵ:
omnibz anius agere dies istos.

Expanded text:
uibus gestis rogabant Dominum prostrati in terram ne amplius malis talibus inciderent sed et si quando peccassent ut ab ipso mitius corriperentur et non blasphemis ac barbaris hominibus traderentur qua die autem templum ab alienigenis pollutum fuerat contigit eadem die purgationem fieri vicesima et quinta mensis qui fuit casleu et cum laetitia diebus octo egerunt in modum tabernaculorum recordantes quod ante modicum temporis diem sollemnem tabernaculorum bestiarum egerant propter quod tyrsos et ramos virides et palmas praeferebant ei qui prosperavit mundari locum suum et decreverunt communi praecepto et decreto universae genti Iudaeorum omnibus annis agere dies istos
Abbreviated transcription (Latin):
stabit omne uerbum. Quid o¬
hoc stabilius quid firmius u̾¬
bo: in cuius p̾dicatione uete¬
ris ac noui testamenti. conci¬
nit tuba. et cum euangłica
doctrina. antiquarum ꝓtesta¬
tionum instrumenta. concur
enim sibr inuicem utri¬
usq federis pagine: et quem
sub uelamine mysteriorum.
precedentia signa. ꝓmiserant.
manifestum atq ꝑspicuum
presentis głe splendor ostendit:
rum. et legalium ratio precep¬
torum: dum et ueram docet
prophetiam. ꝑ sui presentiam.
et possibilia facit mandata

Expanded text:
stat omne verbum . Quid stat omne verbum . Quid hoc stabilius, quid firmius verbo, in cujus praedicatione veteris et novi Testamenti concinit tuba, et cum evangelica doctrina, antiquarum protestationum instrumenta concurrunt? enim sibi invicem utriusque foederis paginae; et quem sub velamine mysteriorum praecedentia signa promiserant, manifestum atque perspicuum praesentis gloriae splendor ostendit: rum et legalium ratio praeceptorum, dum et veram docet prophetiam per sui praesentiam, et possibilia facit mandata
Abbreviated transcription (Latin):
ed non minori ꝓuidentia
spes sc̃e eccłie fundaba¬
tur: ut totum xp̃i corpus ag¬
nosceret. quali esser cõmuta¬
tionc douandum. et eius si¬
bi. honoris consortium. mem¬
bra ꝓmitterent qui in capite
prefulsisset: de quo idem dñs
dixeuat. cum de aduentus sui
maiestate loqueretur. tunc
iusti fulgebunt sicut sol in
regno patris sui: ꝓtestante. Terꝰ¬
hoc ipsum beato paulo apło¬
acq dicente. Existimo enim
quod non sint condigne pas¬
siones huius temꝑis: ad fu¬
turam. głam que reuelabit᷑
in nobis. Et iterum. Mortui
enim estis: et uita u̾r̃a ab¬
scondita est cum xp̃o in deo.
Cum enim xp̃c apparuerit
uita u̾ra: tunc et uos appa
onfirmandis uero iͣi.¬
apłis: et ad omnem sci¬
Entiam prouehendis: alia
quoq in illo miraculo acces¬
sit instructio. Moyses enim
et helyas. lex scilicet et ꝓph̾e
apparuerunt cum domino
loquentes: ut uerissime in
illa quinꝙ uirorum p̾sentia
compleretur quod dictum est.
In dnob uel tribus testibus:

Expanded text:
ed non minore providentia spes sanctae Ecclesiae fundabatur, ut totum corpus Christi agnosceret quali esset commutatione donandum, et ejus sibi honoris consortium 195 membra promitterent, qui in capite praefulsisset. De quo idem Dominus dixerat, cum de adventus sui majestate loqueretur: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui ; protestante hoc ipsum beato Paulo apostolo, et dicente: Existimo enim quod non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis ; et iterum: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Cum enim Christus apparuerit vita vestra, tuncConfirmandis vero apostolis et ad omnem scientiam provehendis, alia quoque in illo miraculo accessit instructio. Moses enim et Elias, lex scilicet et prophetae, apparuerunt cum Domino loquentes: ut verissime in illa quinque virorum praesentia compleretur quod dictum est: In duobus vel tribus testibus
Abbreviated transcription (Latin):
n uon materno erga par¬
uulos agebat᷑ affectu. qui
ait: filioli mei quos iterum par¬
turio donec formetur xp̃c in uo¬
bis Portam ciuitatis qua de¬
functus efferebatur: puto ali¬
quem de sensibz esse corporeis.
Qui enim. seminat inter frẽs
discordias. qui iniquitatem in
excelsum. loquitur: ꝑ oris por¬
tam extrahitur mortuus. Qui
uiderit mulierem ad concupis¬
cendum eam: ꝑ oculorum por¬
tam sue mortis indicia ꝓfert.
Qui fabulis otiosis. obscenis¬
ue carminib. uel detractionib
aurem libenter aperit: hanc
anime sue portam mortis effi

Expanded text:
n non materno erga parvulos agebat affectu, qui ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis? Portam civitatis qua defunctus efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum loquitur, per oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus, aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis effi
Abbreviated transcription (Latin):
Offer quem erudisti: ut secu¬
rus iudicii tui comitatu nobi¬
li ꝑuenias ad coronam. Tunc
beatus sixtus constant̾ respon
linquo ac desero: sed maiora
tibi debentur certamina. Nos
quasi. senes leuioris pugne
cursum recipimus: te quasi
iuuenem manet głosior de ti¬
ranno triumphus. Mox ueni¬
medius numerus decet. Non
erat tuum sub magistro uin¬
cere: quasi adiutorem querẽs.
Quid consortum passionis
mee expetis: Totam. tibi he¬
reditatem ciusdem dimitto.
Quid presentiam meam reqͥ
ris: Infirmi liscipuli magi
sine magistro. qui iam non
indigeant magisterio. Sic
helyas heliseum reliquit.
Tibi ergo mando nr̃e uirtutis
successionem. Decollatus est¬

Expanded text:
offer quem erudisti, ut securus judicii tui comitatu nobili pervenias ad coronam. Tunc beatus Sixtus ait: Non linquo ac desero: sed majora tibi debentur certamina. Nos quasi senes levioris pugnae cursum recipimus: te quasi juvenem manet gloriosior de tyranno triumphus. Mox venimedius numerus decet. Non erat tuum sub magistro vincere, quasi adjutorem quaereres. Quid consortium passionis meae expetis? Totam tibi haereditatem ejus dimitto. Quid praesentiam meam requiris? Infirmi discipuli magissine magistro, qui jam non indigent magisterio. Sic et Elias Elisaeum reliquit. Tibi ergo mando nostrae virtutis successionem. 206. Talis e
Abbreviated transcription (Latin):
ocuie nobis iohannis
nirtus. herodis feritas
cum refertur. confusa
sunt uiscera. corda tremuerunt:
caligauit uisus. hebuit intel¬
lectus: aufiigit auditus. Aut
quid constat in sensib huma¬
nis: quando ꝑdit rurtutum
magnitudinem criminum.
magnitudo: Herodes inquit te¬
nuit ioh̾em: et alligans po

Expanded text:
odie nobis Joannis virtus, Herodis feritas dum refertur, concussa sunt viscera, corda tremuerunt, caligavit visus, intellectus hebuit, aufugit auditus. Aut quid constat in sensibus humanis, quando perdidit virtutum magnitudinem criminum magnitudo? Herodes, inquit, tenuit Joannem et alligavit eum,
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum: penitentie uia. pec¬
catorum uenia. fidei discipli
minc par angłis: legis sum¬
ma. euangłi satio. apłorum
uox. silentium ꝓpħarum. lu¬
totius medius trinitatis. Et¬
ditur adultere: ad dicitur sal¬
catrici. Merito ergo confusa
lit: confudit ordinem. teme¬
rauit regnum: corrupit qͥs¬
quid erat religionis. Quod
quod fidei. quod discipline:
ꝑdidit et confudit.m
erodes siccarius in cineꝰ
prios parricida. Inebrians ter¬
ram cruore: in siti sanguinis
ꝑmanebat. Hinc est quod io¬
hannis sanguinem pium: in
poculo crucdelitatis absorbuit.
Sed ista. lectio iam loquatur. He¬
rodes inquit tenuit ioh̾em: et
alligauit eum. Qui iuncula

Expanded text:
exemplum, poenitentiae via, peccatorum venia, fidei disciplina; mine, par angelis, legis summa, Evangelii sanctio, apostolorum vox, silentium prophetarum, lutotius medius Trinitatis, ditur adulterae, addicitur saltatrici. Merito ergo concussalit, confudit ordinem, temeravit regnum, corrupit quidquid erat religionis; quod quod fidei, quod disciplinae, perdidit et confudit. Herodes sicarius in cives,prios parricida, inebrians cruore terram, in siti sanguinis permanebat. Hinc est quod Joannis sanguinem pium ingenti poculo crudelitatis absorbuit: sed ipsa lectio jam loquatur. Herodes, inquit, tenuit Joannem, et alligavit eum. Qui vincula
Abbreviated transcription (Latin):
umq se homo natura gre¬
cus. minus iatina lin¬
gua et litteris instructus mi¬
nus utilem ꝑuideret. eidem
presbitero potestatem dedit se¬
coram in eccł̾ia euangłm tra¬
standi ac frequentissime pre¬
dicandi: contra usum. quidem
et consuetudinem africanaꝵ
eccłiarum. Unde etiam nonnul¬
li ep̃i detrahebant. Sed ille uir
uenerabilis ac prouidus. in ori¬
entalib eccłiis id ex more fieri¬
isciens et certus. et utilitati ec¬
cłie consulens. obtrectantium
non curabat linguas: dum¬
modo factitaretur a presbitero.
quod a se ep̃o minime impleri
posse cernebat. Unde accensa
rente et uolante huiꝰmodi fa¬
ma: bono precedente exemplo.
accepta. ab ep̃is potestate pres¬
biteri non nulli coram ep̃is po¬
pulis tractare ceperunt. Eũng̾.¬

Expanded text:
 se homo natura Graecus, minusque latina lingua et litteris instructus, minus utilem pervidebat. Et eidem presbytero potestatem dedit coram se in ecclesia Evangelium praedicandi, ac frequentissime tractandi; contra usum quidem et consuetudinem Africanarum Ecclesiarum: unde etiam ei nonnulli episcopi detrahebant. Sed ille vir venerabilis ac providus in Orientalibus Ecclesiis id ex more fieri sciens et certus, et utilitati Ecclesiae consulens, obtrectantium non curabat linguas, dummodo factitaretur a presbytero, quod a se episcopo impleri minime posse cernebat. Unde accensa rente et volante hujusmodi fama, bono praecedente exemplo, accepta ab episcopis potestate, presbyteri nonnulli coram episcopis populis tractare coeperunt