comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esse iam diximius: suꝑest ut iuncturã et conexionem põam
aliqͣ̃cenus expͥmamꝰ legimus in ysaya: glutino bonum est
Duplices ergo sibi coherent lapides illi glutnio. cognitionis
plene. et perfecte dilectionis. Tanto siquidẽ maiori ad se ĩui¬
cem dilectiõe copulant᷑ quãto ipi caritati q̃ deus ẽ uicimo¬
res assistunt ẜ nec ulla separe eos ab miutẽ suspitio potest.
ubi nichil omĩno qd in altero sit. alterũ latere patit᷑. pene¬
trans onniã radius ueritatis. Qm̃ eĩ qui adheret deo inꝰ
spũt est cum eo: nichil dubiũ ẽ. quin ꝑfecte adherentes ei beati
spus̃ cum eo pariter et in eo penetrẽt unuersa. Ad hant do¬
mũ suxeruerire desideraᷤ si cõcupiscit et deficit anima tua
in atria dm̃. si cũ ꝓpheta clamas. imã petn a dnõ hant reqͥrã
ut inhabitem in domo dñi oim̃bus dieb uite mee. ipsum

Expanded text:
esse jam diximus, superest ut juncturam et connexionem ipsam esse jam diximus, superest ut juncturam et connexionem ipsam aliquatenus exprimamus. Legimus in Isaia: Glutino bonum est . Duplici igitur sibi cohaerent lapides illi glutino cognitionis plenae et perfectae dilectionis. Tanto siquidem majori ad se invicem dilectione copulantur, quanto ipsi charitati, quae Deus est, viciniores assistunt. Sed nec ulla separare eos ab invicem suspicio potest, ubi nihil omnino quod in altero sit, alterum latere patitur penetrans omnia radius veritatis. Quoniam adhuc qui adhaeret Deo, unus spiritus est cum eo ; nihil dubium est quin perfecte adhaerentes ei beati spiritus cum eo pariter et in eo penetrent universa. Ad hanc domum si pervenire desideras, sic concupiscat et deficiat anima tua in atria Domini, sicut Propheta clamat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebu
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ ligna et lapides domũ nõ faciũt: nec in eis habitare
quis potest. sola uero cõiunctio domũ facit. Sic celestium
spũum ꝑfecta unitas. sine ulla diuisione conexa. integramet
cõgruã deo reddit habitationẽ: quã meffabiliter beatificat.
inhabitans gloria maiestatis. Quis enim sic saret umuisa
regũ consila. aut quis eorũ dicta uel ficta sic nosset. quo¬
modo palatii ligna et lapides. si nõ deesset illis intelligẽtie
sensus. Itaq celestis illius curie lapides uui ac rationabi¬
les. diuinis intersũt consilirs. et trinitatis misteria norunt
audũt q uerba meffabilia q̃ nõ licet homimi logui. Reati qͥ
habitãt in domocua dũe. in secula seculorũ laudabũt te. Qto
enim plus uident. plus intelligut. plus agnoscũt. tanto płꝰ
diligunt. tantomagis laudat̃. tanto amplius admirantur
Uerum quia coherere quidẽ sibi domũ illã. et ꝑfecte conexã

Expanded text:
nimirum ligna et lapides domum non faciunt, nec in eis habitare nimirum ligna et lapides domum non faciunt, nec in eis habitare quis potest; sola vero conjunctio domum facit. Sic coelestium spirituum perfecta unitas, sine ulla sibi divisione connexa, integram et congruam Deo reddit habitationem, quam ineffabiliter beatificat inhabitans gloria majestatis. Quis enim sic sciret universa regum consilia, aut quis eorum omnia dicta vel facta sic nosset, quomodo palatii ligna et lapides, si non deesset illis intelligentiae sensus? Itaque coelestis illius curiae lapides vivi ac rationabiles divinis intersunt consiliis, et Trinitatis mysteria norunt, audiuntque verba ineffabilia, quae non licet homini loqui. Beati qui habitant in domo tua, Domine; in saecula saeculorum laudabunt te! Quanto enim plus vident, plus intelligunt, plus agnoscunt; tanto plus diligunt, tanto magis laudant tanto amplius admirantur. 7. Verum quia cohaerere quidem sibi domum illam et perfecte connexam
Abbreviated transcription (Latin):
estis ecce ip̃i scitis. quia uere crux nrã muncta ẽ. et per grãm
sp̃s adiuiuãtis. suaius et delectabilis ẽ penitentia nr̃a. et ut
ita dicã amaritudo nr̃a dulcissima. t postꝙͣ unctio gratie hui
precesserit. iã lucernã suã xpe nõ ponit sub modio. s super cã¬
delabrũ. quia tempus ẽ ut luceat lux nr̃a coram hominib et
uideãt opera nr̃a bona. et glorificent patrẽ nr̃m qui in celis
est. Iam uero benedictionẽ quidẽ expectemus in fine. quãdo
aperiet manũ suã et implebit omẽ animal benedictiõe. Nam
in quatuor premissis merita cõstant. in benedictione sunt
premia. In benedictiõe tota complebu̾ grã sanctificatiõis. qñ
iã in domũ trãsibimus. nõ manu factã eternã in celis. Ipã ẽ
q̃ cõstruit᷑ uiuis ex lapidib.: angelis scilicet et hominibus
Simul enim edificatio et dedicatio ip̃a complebit᷑. Disiuncta

Expanded text:
quia vere crux nostra inuncta est, et per gratiam quia vere crux nostra inuncta est, et per gratiam Spiritus adjuvantis, suavis et delectabilis est poenitentia nostra, et, ut ita dicam, amaritudo nostra dulcissima. At postquam unctio gratiae hujus praecesserit, jam lucernam suam Christus non ponit sub modio, sed super candelabrum; 1072 quia tempus est ut luceat lux nostra coram hominibus, et videant opera nostra bona, et glorificent Patrem nostrum qui in coelis est . 6. Jam vero benedictionem quidem exspectamus in fine, quando aperiet manum suam, et implebit omne animal benedictione. Nam in quatuor praemissis merita constant, in benedictione sunt praemia. In benedictione tota complebitur gratia sanctificationis, quando jam in domum transibimus non manufactam, aeternam in coelis. Ipsa est quae construitur vivis ex lapidibus, angelis scilicet et hominibus. Simul enim aedificatio et dedicatio ipsa complebitur. Disjuncta
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ suã. nõ iam in lapide. s in tabulis cordis carnalib ꝓphe¬
ticã imples promissionẽ. qua pollicitus ẽ ablaturũ cor lapideũ
sz mãsuetũ s tractabile s deuotũ. Beatus quẽ tu erudieris dnẽ
et de lege tua docueris eũ. Beati inquã qui docti et memores
sunt mandatorũ eiꝰ ad faciendũ ea. llioquin stienti bonũ et
nõ faciet. potiñ est illi. et seruus sciẽs uoluntatẽ dm̃ sui et nõ
facienz. plagis uapulabit multis. Unde necessẽ ẽ. ut unctio
sp̾alis grẽ adiuuet infirmitatẽ urãm. obseruantiarũ et multi¬
mode penitẽtie cruces. deuotioĩs sue grã hinens: quia nec est
sine cruce sequi xp̃m: et sine unctiõe crucis afperitatẽ ferre
quis posset: Huic ẽ qd multi abhominant᷑ et fugiũt penitẽ¬
tiã crucẽ quidẽ iudẽtes. s nõ etiã unctionẽ. uos qui experti

Expanded text:
legem suam, non jam in lapide, sed in tabulis cordis carnalibus, prophelegem suam, non jam in lapide, sed in tabulis cordis carnalibus, propheticam implens promissised mansuetum, sed tractabile, sed devotum. Beatus quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum . Beati, inquam, qui docti et memores sunt mandatorum ejus, sed ad faciendum ea . Alioquin scienti bonum et non facienti, peccatum est illi ; et servus sciens voluntatem Domini sui et non faciens, plagis vapulabit multis . 5. Unde necesse est ut unctio spiritualis gratiae adjuvet infirmitatem nostram, observantiarum istarum et multimodae poenitentiae cruces devotionis suae gratia liniens; quia nec est sine cruce sequi Christum; et sine unctione crucis asperitatem ferre quis posset? Hinc est quod multi abominantur et fugiunt poenitentiam, crucem quidem videntes, sed non etiam unc
Abbreviated transcription (Latin):
ista per manus pontificũ dedicata ẽ dnõ. propt̾ nos sine du
impleri necesse est. que in parietib uisibiliter precesserunt.
et si uultis scire. hec utiq sũt aspsio. inscriptio. munctio illu¬
minatio benedietio. Nec qͥdem in hac iusibili domo fecere pon
demur.laueni: dealbemur: dicat᷑ q de nobis que ẽ ista q̃ ascendͭ
dealbata. lauat inꝙͣ nos in cõfessioẽ. lauat nos lat̾marũ ymbre
lauat sudore penitẽtie magis autẽ lauat nos aqͣ illa p̃tiosissiã.
que de fonte pietatis idest ab eius lacere emanauit. Aspergit
nos ysopo q̃ ẽ humilis herba. et pectoris purgatiua: aque sapi¬
entie salutaris q̃ ẽ tunor dm̃. miciũ sapientie et fons uite. etiã
condimentũ salis admiscens. ne sit insipidus timor sine spe
sine deuotione. Non solũ autẽ. s inscribit digito dei in quo eitie¬
bat demonia: haud dubiũ quin in spũ sctõ. Inscribit inquam

Expanded text:
ista per manus pontificum dedicata est Domino, propter nos sine dubista per manus pontificum dedicata est Domino, propter nos sine dubimpleri necesse est, quae in parietibus visibiliter praecesserunt. Et si vultis scire, haec utique sunt: aspersio, inscriptio, inunctio, illuminatio, benedictio. Haec quidem in hac visibili domo fecere pontdemur, lavemur, dealbemur, dicaturque de nobis: Quae est ista quae ascendit dealbata? Lavat, inquam, nos in confessione, lavat nos lacrymarum imbre, lavat sudore poenitentiae; magis autem lavat nos aqua illa pretiosissima, quae de fonto pietatis, id est ab ejus latere, emanavit. Aspergit nos hyssopo, quae humilis herba est, et pectoris purgativa; aqua sapientiae salutaris, quae est timor Domini, initium sapientiae et fons vitae; etiam condimentum salis admiscens, ne sit insipidus timor sine spe, sine devotione. Non solum autem, sed inscribit digito Dei, in quo ejiciebat daemonia, haud dubium quin in Spiritu sancto. Inscribit, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsit in porios. Tibi ĩquit ꝓpheta derelictus est pauper.
orphano tu eris aduitor. Quã bene cõmutastis dilectissimi
quitquid habere potiuistis in seculo. qñ in relinquendo eo pro¬
prii eẽ merustis auctoriᷤᷤ seculi: et eũ habere ꝓpriã possessio¬
nẽ. qui sme dubio portio et hereditas est suorũ. Neq .n. sic᷑
dixerũt filii imqͥtacis. beatus popul cui hec sũt tempalia
scilicet q̃ p̃miserat: promptuaria eructãtia ex hoc in illud.
oues fetose et simmilia: nõ inquã beatus populꝰ cui hec sunt.
s beatꝰ populꝰ cuius ẽ dñs deus eiꝰ. uidete g si dignũ sit
ut festũ agamus diem. quo nos assup̃sit in ꝓprios. et ĩuesti¬
uit le per munisteriales et uicarios suos: ut fiat sicut ype
iã olim promiserat. ego inquiẽs in medĩo eorũ ero eorũ deusꝰ
uos autẽ populus eiꝰ. et oues pascue eus. Quãdo .ni. domꝰ

Expanded text:
sumpsit in proprios. Tibi, inquit Propheta, derelictus est pauper, sumpsit in proprios. Tibi, inquit Propheta, derelictus est pauper, orphano tu eris adjutor . Quam bene commutastis, dilectissimi, quidquid habere potuistis in saeculo, quando nunc relinquendo ea, proprii esse meruistis auctoris saeculi, et eum habore propriam possessionem, qui sine dubio portio et haereditas est suorum. Neque enim, sicut dixerunt filii iniquitatis: Beatus populus cui haec sunt, temporalia scilicet quae praemiserat, promptuaria eructantia ex hoc in illud, oves fetosae, et similia: non, inquam, beatus populus cui haec sunt; sed beatus populus cujus Dominus Deus ejus . Videte ergo si non dignum sit ut festum agamus diem quo nos assumpsit in proprios, et investivit se per ministeriales et vicarios suos, ut fiat sicut ipse jam olim promiserat: Ego, inquiens, in medio eorum ero eorum Deus : nos autem populus ejus et oves pascuae ejus. Quando enim domus
Abbreviated transcription (Latin):
impudicitirs. ceteris qr summlibus et dissimilibus uitus.
mauis miraclin. qñ tot uiuenes. tot adolesentes. tot nobiles
umu̾si deniq quos hic uideo. uelut in carcere a perto tenent
sine uiniculis. solo dei timore confixi. qd in tanta perseuerãt
afflictione penitentie. ultra uircutẽ humanã. supra nacurã
contra cõsuetudinẽ: Ipĩ credo udetis. quãta iã possemus
ĩuenire mirada. si ꝑscrutari singillatim liceret singulorum
exitũ de egipto. et deserti uiã idest abrenũtiationem seculi.
introitũ monasterii. in monasterio conuersationẽ. Quid
uero sunt hec. nisi manifesta inhabitãtis in uobis sct̃i sps̃
argumẽta: Nam habitare in corpore animã. probat̃ iutale
motus corporis. habitare in anma sp̃m̃. probat uita spuã¬
lis. Illud et uisu et auditu dignosct᷑. istud ex caritate et
dierna festriutas. uos dedicati estis dñõ. uos elegit et as¬

Expanded text:
impudicitiis, caeterisque similibus et dissimilibus vitiis impudicitiis, caeterisque similibus et dissimilibus vitiis majus miraculum, quando tot juvenes, tot adolescentes, tot nobiles, universi denique quos hic video, velut in carcere aperto tenentur sine vinculis, solo Dei timore confixi; quod in tanta perseverant afflictione poenitentiae, ultra 1071 virtutem humanam, supra naturam, contra consuetudinem? Ipsi, credo, videtis quanta jam possemus invenire miracula, si perscrutari singillatim liceret singulorum exitum de Aegypto, et deserti viam, id est abrenuntiationem saeculi, introitum monasterii, in monasterio conversationem. Quid vero sunt haec, nisi manifesta inhabitantis in vobis Spiritus sancti argumenta? Nam habitare in corpore animam probant vitales motus corporis: habitare in anima Spiritum probat vita spiritualis. Illud ex visu et auditu dignoscitur: istud ex charitate et dierna festivitas. Vos dedicati estis Domino, vos elegit et as
Abbreviated transcription (Latin):
sanctificationẽ. Itaq sctẽ sũc anime. propter inhabitantẽ
spm̃ dei in uobis: sctã sũt corpora propter animas: sctã est
etiã propter corpora domus. Adhuc certe corruptibili tene¬
batur in carne. et in corpore petĩ. in quo et graue adulterii cri¬
men admisit. illius anima q̃ dicebat. Custodi ammã meã
qũ sanctus sum. Mirabilis plane deus in sanctes suis. nõ
modo in celestibus. sed etiã in terrens. Utrobiq sanctos habet
et in utrisq mirabilis est. illos quidẽ beatificans. istos sanc¬
tificans. an experimẽtũ q̃rimus eius de qua logͥm᷑ sctitati
et sctõrũ nobis iscorũ mirabilia desideratis ostendi. Mula
stercore suo. exiere uiriliter. et cotidie impugnãtibus ers
potenter resistant. iuxca apłin qui de sctis utiq loquẽs.
cõualuerũt inquit de infirmitate. fortes facti sur̃ in bello.
Quid mirabilurs. qñ is qui prius iux per biduũ poterae¬
abstinere a comessationib et ebrietatib. a cubilibus et

Expanded text:
ificatione? Itaque sanctae sunt animae propter inhabitantem Spiritum Dei in vobis; sancta sunt corpora propter animas; sancta est etiam propter corpora domus. Adhuc certe corruptibili tenebatur in carne et in corpore peccati, in quo et grave adulterii crimen admisit illius anima, qui dicebat: Custodi animam meam, quoniam sanctus sum . Mirabilis plane Deus in sanctis suis, non modo in coelestibus, sed etiam in terrenis. Utrobique sanctos habet, et in utrisque mirabilis est, illos quidem beatificans, istos sanctificans. 2. An experimentum quaeritis ejus, de qua loquimur, sanctitatis, et sanctorum vobis istorum miracula desideratis ostendi? Multinquam jumenta in stercore suo, exiere viriliter; et quotidie impugnantibus eis potenter resistunt, juxta Apostolum, qui de sanctis loquens utique: Convaluerunt, inquit, de infirmitate, fortes facti sunt in bello . Quid mirabilius, quando is qui prius vix per biduum poteraa, et comessationibus, et ebrietatibus, et cubilibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
ceteras quidẽ sctõrũ solennitates cũ ecclesus
alirs habemus cõmunes. hec uero sic nobis
est ꝓpria: ut necesse sit uel a nobrs eã uela nemie celebrazi.
Nrã est quia de ecclesia nrã. magis autẽ nr̃a. quia de nobro
ipĩs. Miramim forsitan et erubesatis. celebrari festa de uobi ᷤᷤ
s nolice fieri sicut equus et mulus quib nõ ẽ intellectus.
Quid eĩ lapidos isti potuerunt sanctitatis habere: ut eorũ
solennia celebremus. Habent utiq sanctitatẽ. s propter
corpora ur̃a. An uero corpora ur̃a sctã eẽ quis dubitet. q̃ templũ

Expanded text:
aeteras quidem sanctorum solemnitates cum ecclesiis aeteras quidem sanctorum solemnitates cum ecclesiis aliis habemus communes; haec vero sic nobis est propria, ut necesse sit vel a nobis eam, vel a nemine celebrari. Nostra est, quia de ecclesia nostra; magis autem nostra, quia de nobis ipsis. Miramini forsitan et erubescitis celebrari festa de vobis: sed nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus. Quid enim lapides isti potuerunt sanctitatis habere ut eorum solemnia celebremus? Habent utique sanctitatem, sed propter corpora vestra. An vero corpora vestra sancta esse quis dubitet, quae templum
Abbreviated transcription (Latin):
minã incurritis ampliorẽ. Illud enim scitote quia post hanc
uitã in purgabilibus locis centupliciter que fuerint hic ne¬
glecta reddentur. ułq ad nouissimũ quadrantẽ. Scio ego qͥa
durum ẽ homimi dissoluto apprehendere disciplinã. uerboso
silentiũ paci uagari blito. stabilem permanere. s duruis et
multo durius erit. futuras illas molestias coleure. Et homo
iste qui hic sepultus est multa in principio sicut ip̃e cognoui.
super huiusmodi temptamẽta sustinuit: s cũ multo lucta¬
mine cognouit et uicit. Et sicut tunc ei ducum erat pugnã
in temptationibus sustinere: sic ei modo durius esset. ad illaᷤ
meptias reuolare: quia bona consuetudo uenerat in naturã.
Exercete uos in doctrina ista: et attendite formã illam quã
iudistrs in eo. et audistis. ut ad eũ ꝑueiãtis. ad quẽ ip̃e ꝑueĩt.
estiuitas hodierna frẽs tanto nobis debet
esse deuotior. quãto familiarior est. Nam

Expanded text:
nimam, incurritis ampliorem. Illud enim scitote, quia post hanc nimam, incurritis ampliorem. Illud enim scitote, quia post hanc vitam in purgabilibus locis centupliciter, quae fuerint hic neglecta, reddentur usque ad novissimum quadrantem. Scio ego quia durum est homini dissoluto apprehendere disciplinam, verboso silentium pati, vagari solito stabilem permanere; sed durius, et multo durius erit, futuras illas molestias tolerare. Et homo iste qui hic sepultus est, multa in principio, sicut ipse cognovi, super hujusmodi tentamenta sustinuit, sed cum multo luctamine pugnavit et vicit: et sicut tunc ei durum erat pugnam in tentationibus sustinere, sic ei modo durius esset ad illas ineptias revolare, quia bona consuetudo venerat in naturam. Exercete vos in doctrina ista, et attendite formam illam, quam vidistis in eo et audistis: ut ad eum perveniatis, ad quem ipse pervenit, estivitas hodierna, fratres, tanto nobis debet esse devotior, quanto familiarior est. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ut nos suis intercessiombus protegat apud patrem.
utinã ita sic. Si enim tante caritatis erat dum esset nobiscũ.
ut onniã que ad corporeã necessitatẽ spectat. libentus michi
ꝙͣ sibi cederet: ꝙͣtomagis nũc cũ illi sũme caricati q̃ deus est
inheret. maiorẽ habet in me grãm et caritatẽ. S forsitan
nũc de me et de conuersatiõe mea nouit plenis ueritatẽ
nec cõpatit᷑ ut solebat. s ut uereor indignatuꝵ. Quod si
etiã propter pctã nrã abstulit eũ deus. utrũ idem ip̃e obtineat
ut nobis hoc ip̃m misericorditer relaxet᷑: ne penã super penã
sustineamus. De reliquo fratres dico nobis. si sequeremmi
uestigia euis. nõ tam facile in uanis cogitatiombus. et ocio¬
sis sermomibus in iocos et scurrilitatib laberemini: quia in
hirs multũ perditis. et de uita urã. et de tempore ur̃o. Uolat ir¬
reuocabile tempus: et dum creditis uos cauere penã istã mi¬

Expanded text:
fuerit, ut nos suis intercessionibus protegat apud Patrem? fuerit, ut nos suis intercessionibus protegat apud Patrem? Utinam ita sit! Si enim tantae charitatis erat dum esset nobiscum, ut omnia quae ad corpoream necessitatem spectant, libentius mihi quam sibi cederet; quanto magis nunc, cum illi summae charitati, quae Deus est, inhaeret, majorem habet in me gratiam et charitatem? Sed forsitan nunc de me et de conversatione mea plenius novit veritatem; nec compatitur, ut solebat, sed, ut vereor, indignatur. Quod si etiam propter peccata nostra abstulit eum Deus, utinam idem ipse obtineat, ut nobis hoc ipsum misericorditer relaxetur, ne poenam super poenam sustineamus! 1070 8. De reliquo, fratres, dico vobis, si sequeremini vestigia ejus, non tam facile in vanis cogitationibus et otiosis sermonibus, in jocis et scurrilitatibus laberemini; quia in his multum perditis et de vita vestra, et de tempore vestro. Volat irrevocabile tempus; et dum creditis vos cavere poenam istam mi
Abbreviated transcription (Latin):
conuersus ad eas ait Filie ihrlm nolite flere super me: s suꝑ
uos ipãs flece et super filios urõs. Etemm ea q̃ de me sũt
finem habent. Que uidetis michi preparari temporalia
sunt: que nõ uidetis eterna. Si temporalia sunt: trãsitoria
sunt. Si transicoria sũt. et mortalia sunt: et transeundi uel
moriendi argumẽtũ hoc solũ est quia uideri possunt. Tẽꝑalia
fuerũt q̃ in humberti morte cõspeximus: siã obtinet gaudiũ
et leticiã in perpetuas eternitates. Non est ergo lugendus
nobis: cui nec luctus nec dolor ẽ. Bed nec pro nobis quib
ille sublatus est murmurandũ. magis agamus grãs qd̾
tam du concessus est nobrs. Siquidẽ ut ego arbitror. decen¬
mũ iã deciusum est quod nõ uixit insi nobis et pro nobis.
atq hic timor meurs. ne ideo translatus sit: quia nõ eramus
iã digm cõsortio illuis. Quis scit tamen si propterea sublatꝰ

Expanded text:
conversus ad eas dixit: Filiae Jerusalem, nolite flere super me, sed super conversus ad eas dixit: Filiae Jerusalem, nolite flere super me, sed super vos ipsas flete, et super filios vestros . Etenim ea quae de me sunt, finem habent . Quae videtis mihi praeparari, temporalia sunt; quae non videtis, aeterna. Si temporalia sunt, transitoria sunt; si transitoria sunt, et mortalia sunt: et transeundi vel moriendi argumentum hoc solum est, quia videri possunt. Temporalia fuerunt quae in Humberti morte conspeximus: sed jam obtinet gaudium et laetitiam in perpetuas aeternitates. 7. Non est ergo lugendus nobis, cui nec luctus, nec dolor est. Sed nec pro nobis, quibus ille sublatus est, murmurandum: magis gratias agamus, quod tandiu concessus est nobis. Siquidem, ut ego arbitror, decennium jam decursum est, quod non vixit nisi nobis, et pro nobis: atque hic timor meus est, ne ideo translatus sit, quia non eramus jam digni consortio illius. Quis scit tamen si idcirco sublatus
Abbreviated transcription (Latin):
antiquior: et hunc tulisti quia tiurs erat. Ego ego solus ad
uerbera relinguor. ego morior in singulis: et omnes fluctus
tuos induxisti super me. ucinã quẽ fiagellas occidas semel.
et nõ miserũ hominẽ. tot et tantis motibus serues. Wrum¬
tamen non contradico sermomous sancti. ħ qui cepit ipse me
concerat: et hec michi cõsolatio sit. quod affligens dolore nõ
paicat. Ego in flagella ꝑatus sum. si forte purs pater in
beneficia flagella cõnuitet: unde et uerba mea nõ murmure
plena sunt. s dolore. Non ploro humbertũ. neq emm ille plo¬
randis est qui uocatus est ad mensam diuitis. s super
me et super uos ploro. suꝑ domũ istam. super cetaros frẽs
nõs. qui omẽs ab eiuis ore consiliũ expectabant. Sic et
saluator crucẽ suã tanꝙͣ latro suũ laqueũ portans: cũ mulie¬
res q̃ eũ a galilea secute fuerãt. super se lamẽtantes respicet

Expanded text:
antiquior: et hunc tulisti, quoniam tuus erat. Ego, ego solus ad antiquior: et hunc tulisti, quoniam tuus erat. Ego, ego solus ad verbera relinquor, ego morior in singulis, et omnes fluctus tuos induxisti super me. Utinam quem flagellas, occidas semel, et non miserum hominem tot et tantis mortibus serves! Verumtamen non contradico sermonibus sancti; sed qui coepit, ipse me conterat: et haec mihi consolatio sit, quod affligens dolore, non parcat. Ego in flagella paratus sum, si forte pius Pater in beneficia flagella commutet. Unde et verba mea non murmure plena sunt, sed dolore. Non ploro Humbertum: neque enim ille plorandus est, qui vocatus est ad mensam divitis; sed super me et super vos ploro, super domum istam, super caeteros fratres nostros, qui omnes ab ejus ore consilium exspectabant. Sic et Salvator crucem suam, tanquam latro suum laqueum, portans, cum mulieres, quae eum a Galilaea secutae fuerant, super se lamentantes respiceret,
Abbreviated transcription (Latin):
tam studiosus. quis utriusq rei tam affectuosirs amacor erat :
Auc cui aliqñ qͥnq uerba locutus es. in quibz non uera pu¬
ricas resonaret. in quibus non sancta dei pietas audiretur
Non ergo super te doleo cui desideriũ amme tue tribuit deus.
michi potius ademptũ doleo fidele consiliũ auxiliũ grande ui¬
rum unanmẽ. hominẽ secundũ cor meũ. In me hec oĩa mala
reciderunt. in me transierunt ire tue domie ihu. et terrores
tui concurbauerunt me. Elongasti a me amicũ et ꝓxinium.
et notos meos a miseria extrahens. me in miseriis reliquisti.
Abstulisti michi germanos carne. germamores spũ. et ĩ curs
negotns. et in sicularibus sapientes secundũ te. Sustulisci
hec: alies atq alios qui onis meũ portabãt onus grande
quod michi imposiusti. unus michie et ꝓpe solus humbertuᷤ
suꝑerat. e cantrs necessariis meis. eo suauior amicus. quo

Expanded text:
tam studiosus, quis utriusque rei tam affectuosus amator erat? tam studiosus, quis utriusque rei tam affectuosus amator erat? aut cui aliquando quinque verba locutus es, in quibus non vera puritas resonaret, in quibus non sancta Dei pietas audiretur? Non ergo super te doleo, cui desiderium animae tuae tribuit Deus: mihi potius ademptum doleo fidele consilium, auxilium grande, virum unanimem, hominem secundum cor meum. In me haec omnia mala reciderunt. In me transierunt irae tuae, Domine Jesu, et terrores tui conturbaverunt me. Elongasti a me amicum et proximum, et notos meos a miseria extrahens, me in miseriis reliquisti. Abstulisti mihi germanos carne, germaniores spiritu, et in tuis negotiis, et in saecularibus secundum te sapientes. Sustulisti hinc alios atque alios, qui onus meum portabant, onus grande, quod mihi imposuisti. Unus mihi et prope solus Humbertus supererat e tantis necessariis meis, eo suavior amicus, quo
Abbreviated transcription (Latin):
met quẽ admodũ iudistis eum euntẽ in celũ. Ne laudaueris
hominẽ in uita sua ait scriptura: pro eo quod nõ ẽ secuta lau¬
datio insi post mortẽ. hoc et ego in eo studiose seruaui: qui dũ
adiuuet in hiiusmodi nõ aperui os meũ. ne forte postmꝰ
uel ego adulatiõrs notã uel ille culpã icurrere uanitatis.
Ex hoc sane neutrũ iã timetur nec ego eum iuideo. et ille for¬
sitan me non audit s et si audiat. nõ mouetur hominũ uatis
fortuis inherens atq feliciuis uerbo dei. Nichil ꝓficiet iiuntꝰ¬
meo et uaintates suggtestor non apponet nocere ei. Ecte cĩ
iam coram te est. pater dulassime fons ille pretatis quem
tanto ardore amui siciebas. ecce mimersus es in illã diuine
pietatis abissum. cuius memoriã abundantie suaratatis.
tam deuote eructare solebas. Quis enim cam deuotus predi¬
cator pietatrs diuine ques in imane puricatit cõmendator

Expanded text:
niet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Ne laudaveris niet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Ne laudaveris hominem in vita sua, dicit Scriptura , pro eo quod non est secura laudatio nisi post mortem. Hoc et ego in eo studiose servavi, qui dum adviveret, in hujusmodi non aperui os meum; ne forte possemus vel ego adulationis notam, vel ille culpam incurrere vanitatis. Ex hoc sane neutrum jam timetur; nec ego eum video, et ille forsitan me non audit. Sed etsi audiat, non movetur hominum verbis, fortius inhaerens atque felicius Verbo Dei. Nihil proficiet ineo, et vanitatis suggestor non apponet nocere ei. 6. Ecce jam coram te est, Pater dulcissime, fons ille puritatis, quem tanto ardore animi sitiebas: ecce immersus es in illam divinae pietatis abyssum, cujus memoriam abundantiae suavitatis tam devote eructare solebas. Quis enim tam devotus praedicator pietatis divinae, quis humanae puritatis commendator
Abbreviated transcription (Latin):
iii. consilio circũs pectus et prudens Compositus erat supra
omm̃eo hormẽtiquos uiderm in diebus istes. unus et idem
perseuerans om̃i tempore et om̃ hora. Plane in semitis
domini ibiu posuit uestigia: nec retraxit pedem. donec cursũ
itmeris cõsũmaret. Ille pauper fuit. pauper et iste fuit. Uixit
ille in laborib: et hic in laboribus mulcis. Crucifixus est ille:
et iste multis et magnis crucibus affixus. stigmata dnĩ ihu̾
tulit in corpore suo. a dimplens ea que deerant passionũ xp̃i
etiã in carne sua. Resurrexit ille. et iste resurget. Ille asfendit
in celum. et iste credicur ascensurus. Ascensurus plane ẽ rex
glorie propter nos descendet. sicut prius ascendenit. ut notã
faciat potenciã suã. cũ nõ minoris excellentie sit descendere
per aera: quã per aerem ascendisse. Sic enim olim angeli predi¬
xerunt quia hic iħs qui assumptus et a uobis in alũ. sic ue¬

Expanded text:
, in consilio circumspectus et prudens. Compositus erat super , in consilio circumspectus et prudens. Compositus erat super omnes homines, quos viderim in diebus istis; unus et idem perseverans omni tempore, et omni hora. Plane in semitis Domini Jesu posuit vestigia, nec retraxit pedem, donec cursum itineris consummaret. Ille fuit pauper, pauper et iste fuit. Vixit ille in laboribus, et hic in laboribus multis. Crucifixus est ille, et iste multis et magnis crucibus affixus, stigmata Domini Jesu tulit in corpore suo, adimplens ea quae deerant passionum Christi etiam in carne sua. Resurrexit ille, et iste resurget. Ille ascendit in coelum, et iste creditur ascensurus. Ascensurus plane, cum rex gloriae propter nos descendet, sicut prius ascenderat, ut notam faciat potentiam suam: cum non minoris excellentiae sit descendere per aera, quam per aerem ascendisse. Sic enim olim angeli praedixerunt; quia hic Jesus qui assumptus est a nobis in coelum, sic ve
Abbreviated transcription (Latin):
Credo si quid triste sensit ꝓpter hoc sensit. qd minꝰ nobis cõen¬
sit de necessitate corporis sui. Bed qualis erat in confilus.
Purus utiq et discretus. qd̾ ego tanto meliꝰ noui. quãto sepiꝰ
cetigi pectus euis. Non blus autẽ noui hoc: nouit et uniuer¬
sitas urã. Quis demq multitudine uel magnitudine tem¬
tationũ percussus: nõ audiuit ab ore eiꝰ. et radicẽ temptatoĩs.
et curatiõis remediũ. Ita enim ꝑcurrebat omẽs angulos con¬
scientie infirmãtis. ut credere posset qui cõficebat: eũ uidisse
omnĩa: om̃ib interfuse. Quãte autẽ caritatis erat. Sic
se induerat iuscera pietatis. ut omẽs excusaret. pro omĩbus
intercederet: nescientib illis pro quibus ioq̃bat᷑. nõ ꝑsonarũ
acciptor sod necessicatũ. Erat ergo humilis corde. dulcis
sermone : trencus opere : feruẽs caritate: in cõmisso fidelis¬

Expanded text:
Credo quia si quid triste sensit, propter hoc sensit, quod nobis minus consenCredo quia si quid triste sensit, propter hoc sensit, quod nobis minus consensit de necessitate corporis sui. Sed qualis erat in consiliis? Purus utique et discretus: quod ego tanto melius novi, quanto saepius tetigi pectus ejus. Non solus autem novi hoc; novit et universitas vestra. Quis denique multitudine vel magnitudine tentationum percussus, non audivit ab ore ejus et radicem tentationis, et curationis remedium? Ita enim percurrebat omnes angulos conscientiae infirmantis, ut credere posset qui confitebatur, eum vidisse omnia, omnibus interfuisse. 5. Quantae autem charitatis erat? Sic se induerat viscera pietatis, ut omnes excusaret, pro omnibus intercederet, nescientibus illis pro quibus loquebatur; non personarum acceptor, sed necessitatum. Erat ergo humilis corde, dulcis sermone, strenuus opere, fervens charitate, in commisso fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
quas multi urm nõ ignorãt. lassatus atq cassatir. etat tñus
dicicur animꝰ uictor anorũ.: et cedere nestius inframtati. Cemq
anticipabat: rarissime ceteris hotrt psillentatichoro nuenta
ẽ defuisse. nec insi ea necessitate uitier hnistanti restensũ maitio
cibis utens.si quid forte aliud apponeret᷑. aut nõ accipiebat.
aut tã moleste accipiebat. ut super hoc uniuersitatẽ nrãm
sepius molestaret. Decreuerat aquã bibere bmper. si nõ totis
uiribus restitissem. uniũ si qñ bibere cogeret᷑. erat uimĩ coiore
potuis ꝙͣ sapore: adeo illud aquis muis obruebat. Uix umꝙͣ
obedientia compellente infirmitoriũ introiuit: uix cũ intras¬
set teneri potuit faceor minus obediens in hac parte. quod
cuctoritatis sue mole me p̾̃meret. laudo eũ in hoc nõ laudo:
quia sicut uos scitis. nõ parũ in huiusmodi extitit obstinatꝰ

Expanded text:
quas multi vestrum non ignorant, lassatus atque quassatus; erat tamen, ut quas multi vestrum non ignorant, lassatus atque quassatus; erat tamen, ut dicitur, animus victor annorum, et cedere nescius infirmitati. Deniqanticipabat, rarissime caeteris horis psallentium choro inventus est defuisse: nec nisi ea necessitate, ut ex instanti responsum mortis nibus utens cibis, si quid forte aliud apponeretur, aut non accipiebat, aut tam moleste accipiebat, ut super hoc universitatem nostram saepius molestaret. Decreverat aquam bibere semper, si non totis viribus restitissem. Vinum si quandoque bibere cogeretur, erat vinum colore potius quam sapore, adeo illud aquis nimis obruebat. Vix unquam obedientia compellente infirmitorium introivit; vix, cum intrasset, teneri potuit. Fateor. minus obediens in hac parte, quod auctoritatis suae mole me premeret. Laudo eum, in hoc non laudo; quia, sicut vos scitis, non parum in hujusmodi perstitit obstinatus.
Abbreviated transcription (Latin):
euit sonũ detractionis. uerbũ scuirilitatis. sarmonẽ glorie.
miudie bocem audiuit. Quis eũ uel alios iudicantẽ. uel uidi¬
canti consentientẽ. aliquando deprehendit Quis eũ loquentẽ
mama audire potuit: mimo quis nõ ab eo timuit si talia forte
lap̃rtur audiri. Nimmũ sollicite custodiebat iuas suas uit non
delinq̃cet in lingua sua: sciens quia qui uerbo non offendit lne
ꝓfectire est uir. Longe a te humberte ue illud euuãgelicũ. ue
uobit qui ridetis nũc qm̃ fiebitis. AIũquid aliquis uim̃ eũ cidentẽ
etiã inter multos ridentes muemit. Serenabat quidem iuultũ.
assidentiũ grã. ne fieret onerosus. E risum integrã si benera¬
licit nõ admmsit. Porro qͣti feruoris in opere dei. diebus et noctib
fuerit non solum indidistis. seciã adminici estis usq ad diem
mortis sue. Cum enm fero iã ad deciepitã peruemisset etatem.
preter icõmoda senectutis. eciã toc et tantis infirmtatibu

Expanded text:
 verbum scurrilitatis, sermonem gloriae, invidiae vocem audivit? Quis eum vel alios judicantem, vel judicanti consentientem aliquando deprehendit? Quis eum loquentem inania audire potuit? imo quis non ab eo timuit, si talia forte loqueretur, audiri? Nimirum sollicite custodiebat vias suas, ut non delinqueret in lingua sua; sciens quia qui in verbo non offendit, hic perfectus est vir . Longe a te, Humberte, vae illud evangelicum: Vae vobis qui nunc ridetis, quia flebitis . Nunquid aliquis vestrum eum ridentem, etiam inter multos ridentes, invenit? Serenabat quidem vultum suum assidentium gratia, ne fieret onerosus; sed risum integrum, si bene recolitis, non admisit. Porro quanti fervoris in opere Dei diebus et noctibus fuerit, non solum vidistis, sed etiam admirati estis usque ad diem mortis suae. Cum enim fere jam ad decrepitam pervenisset aetatem, praeter incommoda senectutis, 1068 etiam tot et tantis infirmitatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
est. Bonus cõtinẽtie murꝰ qui sic undiq ocundat. et circũ¬
cuigit. ut nec per oculorũ fenestras nec per ceteros sensus
detur ingressus morti. bonũ antenurale pacientie. quod
primos hostiũ sustinet impetus: ut inter plurmia cep̃canẽ¬
ta stemus iuriliter. et ꝑseueremus uiriliter incõcussi. Unncũ
quippe temediũ est. dũ continentia quatit᷑. et quodãmodo
nutat obicere patientiã et quantũ cũq ferueat sensus pct̃i
nenare om̃mo cõsensũ. In patientia ur̃a ĩquit possidebitis
aminas urãs. Pomtur ergo in ciuitate sua saluator ip̃e murꝰ
et ante murale factus nobis a deo patre iusticia. est ꝓphete pa¬
et seculi p̃sentis ulecebris abstiẽs. et aduerla fortiter sustinene.
umuersa. Oportet autẽ et arma parare arma spualia potẽtia
deo nõ modo ad resistendũ s ad impugnãdũ quoq et cepugna¬
dum iuriliter nimitũ. indiute uos armaturã dei ait paulus¬

Expanded text:
est. Bonus continentiae murus, qui sic undique circumdat et circumest. Bonus continentiae murus, qui sic undique circumdat et circumcingit, ut nec per oculorum fenestras, nec per caeteros sensus detur ingressus morti. Bonum antemurale patientiae, quod primos hostium sustinet impetus, ut inter plurima tentamenta stemus viriliter, et perseveremus jugiter inconcussi. Unicum quippe remedium est, dum continentia quatitur et quodam modo nutat, objicere patientiam, et, quantumcunque ferveat sensus peccati, negare omni modo consensum. In patientia vestra, inquit, possidebitis animas vestras . Ponitur ergo in civitate sua Salvator ipse murus et antemurale, factus nobis a Deo Patre justitia, et prophetae paet saeculi praesentis illecebris abstinens, et adversa sustinens fortiter universa. 2. Oportet autem et arma parare, sed arma spiritualia, potentia Deo, non modo ad resistendum, sed ad impugnandum quoque et expugnandum viriliter inimicum. Induite vos armaturam Dei, ait A
Abbreviated transcription (Latin):
hec inquã ẽ urbs fortitudimis nr̃e. alia ẽ ciuitas requiei
nr̃ẽ. promide si uictoriosi fuerimus hic. illic ermius gloriosi.
habentes loco galee dyadema sceptrũ et palmã pro gladio:
pro scuto cdaudẽ. deauratã pro chorace. stolã iocunditatis.
Interiꝰ sane p̃mi magis quã ꝑuni uidet utiliꝰ et sustinere
dondus clipei et lorice. quã maligni iaculis igners uulne¬
rari. A quibirs nos suꝑna sua protectione custodiat: qui est
benedictus in secula. Item unde supra M̾mo
omus hec frẽs eterm regis ẽ opidũ: s obsessum ab
nmicis. Quotquot igr̃ in ip̃ius arma iuiraci sumꝰ
et eius milicie dedimꝰ nemina: triplia nobis opus eẽ noueri¬
mus apparatu ad custodiã castri huius: municioẽ uidelicet
et armis. et alimentis. Que est ergo municio. urb fortitu¬
dinis nr̃e hon ait ꝓpheta. saluator ponet᷑ in ea iurub et
ante murale. Murus continẽtia ante murale patientia

Expanded text:
Haec, inquam, est urbs fortitudinis nostrae, illa est civitas requiei Haec, inquam, est urbs fortitudinis nostrae, illa est civitas requiei nostrae. Proinde si victoriosi fuerimus hic, illic erimus gloriosi, habentes loco galeae diadema, sceptrum et palmam pro gladio, pro scuto chlamydem deauratam, pro thorace stolam jucunditatis. Interim sane premi magis quam perimi videtur utilius; et sustinere pondus clypei et loricae quam maligni jaculis igneis vulnerari: a quibus nos superna sua protectione custodiat, qui est benedictus in saecula. Amen. SERMOomus haec, fratres, aeterni Regis est oppidum, sed obsessum ab inimicis. Quotquot igitur in ipsius arma jurati sumus, et ejus militiae dedimus nomina, triplici nobis opus esse noverimus apparatu ad custodiam castri hujus: munitione videlicet, et armis, et alimentis. Quae est ergo munitio? Urbs fortitudinis nostrae Sion, ait propheta, Salvator ponetur in ea murus et antemurale . Murus continentia, antemurale patientia
Abbreviated transcription (Latin):
quod nõ pura cõfessione et dignis fructib penitẽtie delent᷑
Alioquin cõscientiã in qua pctm̃ latet: et uluntas odit
et ratio execrat᷑. Bonũ proinde parat habitaculũ deo: cuiꝰ
uec iatio decepta nec uoluntas ꝑuersa. nec memoria fuerit
inqͥnata. Iam uero sic se habentib singulis: etiã om̃e
nos cõnecti et cõglutinari necesse ẽ mutua utiq cantate.
que ẽ bnicdm ꝑfectioĩs. Nam cortintio quidẽ ꝑfecta haberi
in hac uita nõ potest. forsitan nec oportet. In celesti siqͥdẽ
domo cognitio dilectior̃s ẽ nutrimẽtũ: hic uero eẽ potert¬
ffacile erat. et confunidi cognntũ et cognoscentem offendi.
Ibi iocunda erit cogmeio: ubi macula iã nõ erit. Illa g dom
cenera firmiꝰ ẽ tanꝙͣ ineteinũ mãsura. ħ tanꝙͣ tabernacim
bellatorũ minꝰ sib̾i ꝑfecte coheret Illa minrũ domus leticie
ista militie ẽ. illa domus laudis. ista domus orationis.

Expanded text:
quod non pura confessione et dignis fructibus poenitentiae deleatur. quod non pura confessione et dignis fructibus poenitentiae deleatur. Alioquin conscientiam, in qua peccatum latet, et voluntas odit, et ratio exsecratur. Bonum proinde parat habitaculum Deo, cujus nec ratio decepta, nec voluntas perversa, nec memoria fuerit inquinata. 4. Jam vero sic se habentibus singulis, etiam omnes nos connecti et conglutinari necesse est, mutua utique charitate, quae est vinculum perfectionis. Nam cognitio quidem perfecta in hac vita haberi non potest, forsitan nec oportet. In coelesti siquidem domo cognitio dilectionis est nutrimentum. Quis enim glorfacile erat et confundi cognitum, et cognoscentem offendi. Ibi jucunda erit cognitio, ubi macula jam non erit. Illa ergo domus connexa firmius est, tanquam in aeternum mansura: haec, tanquam tabernaculum bellatorum, minus sibi perfecte cohaeret. Illa nimirum domus laetitiae, ista militiae est; illa domus 1074 laudis, ista orationis.
Abbreviated transcription (Latin):
quisq ne dissideat ip̃e a semetipõ: quĩ omẽ regnum in seipñ
diuisum desolabit᷑ et domues supra domũ cadet: nec intrabit
xp̃s ubi fuerut parietes dechnaci et macerie dexull. Nõne
enim corporrs sui domũ integrã anima uult habere. et exire
atq memoria. Sit ergo sine errore ratio. ut bene cõgruat
uoluntati. talem enim uolũtas amat. Sit et uoluntas sine
miquitate. qm̃ ratio calem approbat. ellioquun si sose iudica
amma propter uoluntatis prauitatẽ. i eo qd̾ per intoem
probat bellũ intestinũ est. et discordia ꝑiculosa qnĩ uolu¬
tatẽ huiusinodi ratio semmꝑ suggillat. s accusat. s diuidi¬
cat s cõdempnat propter qd ait dñs in euuãgelio. Esto
consentiens aduersario tuo cito dum es in uia cum illo. ne
forte adiisarurs tradat te iudici. et idex te tradat tortor c̃.¬
Dit etiã sine sorde memoria ut nullũ in ea ꝑctm̃ maneat.

Expanded text:
quisque ne dissideat ipse a semetipso; quoniam omne regnum in se ipsum quisque ne dissideat ipse a semetipso; quoniam omne regnum in se ipsum divisum desolabitur, et domus supra domum cadet ; nec intrabit Christus, ubi fuerint parietes declinati, et maceriae depulsae. Nonne enim corporis sui domum integram anima vult habere, et exire atque memoria. Sit ergo sine errore ratio, ut bene congrat voluntati: talem enim voluntas amat. Sit et voluntas sine iniquitate, quoniam ratio talem approbat. Alioqui si sese judicat anima propter voluntatis pravitatem in eo quod per rationem probat, bellum intestinum est, et discordia periculosa; quoniam voluntatem hujusmodi ratio semper suggillat, sed accusat, sed dijudicat, sed condemnat. Propter quod ait Dominus in Evangelio: Esto consentiens adversario tuo, dum es in via cum illo, ne forte adversarius tradat te judici, et judex tradat te toria sine sorde, ut nullum in ea peccatum maneat,
Abbreviated transcription (Latin):
domus ei. qm̃ nõ capit eũ insi miago sua: anima capax illiꝰ est.
q̃ innurũ ad eius imaginẽ est creata: propter qd iam festina.
adorna chalamũ tuũ ẜon. qm̃ cõplacuit duõ inte et terra tua
inhabicabit᷑ Exulta satis filia ẜxn. habitabit in te deus tiui ᷤ
Dic cũ maria. ecce ancilla dm̃i. fiat michi secundũ uerbum tuũ.
Dic uirta beate elizabeth uerbũ et hoc michi unde. ut ueniat
maiestas dñi mei adme. Quãta eĩ dei benignitas. quanta
dignatio. quãta dignitas. quãta gloria ammarũ.: quod domnnꝰ
uniu̾sorũ et qui nullã habet indigentiã. templũ sibi fieri iubet
in illis. Itaq fres toto cum defiderio. et digna grãrum actiõẽ
studeamus ei templũ edificare in nobis: p̾mo quidẽ solliciti.
ut in sinigulis. deĩ ut in omib simul inhabicet: quia nec sm¬
gulos dedignat᷑ nec uinuersos. Pamo gͦ loco studeat unus¬

Expanded text:
domus ei, quoniam non capit eum nisi imago sua. Anima capax illius est, domus ei, quoniam non capit eum nisi imago sua. Anima capax illius est, quae nimirum ad ejus imaginem est creata. Propter quod jam festina, adorna thalamum tuum, Sion; quoniam complacuit Domino in te, et terra tua inhabitabitur. Exsulta satis, filia Sion; habitabit in te Deus tuus. Dic cum Maria: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Dic juxta beatae Elisabeth verba: Et unde hoc mihi, ut veniat majestas Domini ad me? Quanta enim Dei benignitas, quanta dignatio, quanta dignitas, quanta gloria animarum, quod Dominus universorum, et qui nullam habet indigentiam, templum sibi fieri jubet in illis? Itaque, fratres, toto cum desiderio et digna gratiarum actione studeamus ei templum aedificare in nobis: primo quidem solliciti ut in singulis, deinde ut in omnibus simul inhabitet; quia nec singulos dedignatur, nec universos. Primo igitur loco studeat unus
Abbreviated transcription (Latin):
proinde et multũ felix anima. que dicere potest: samus si
terrestris domus nr̃a huius habitatiõis dissoluat. quod edi¬
ficationẽ habemius ex deo. domũ nõ manufactã eternam in
celis. propterea iã ne dederis o amma sonnũ oculis tuis. et
palpebris cius dormitationẽ. donec ĩuenias locum dnõ caber¬
naculũ deo iacob. Sed quid putamus frẽs. ubi ĩuenitur huiꝰ
edificn locus aut quis poterit esse architectis: Nam uysible
istud templũ. utiq propter nos sctmñ ẽ. et nram habitationẽ.
Neq eĩ altissimus ĩ manu factis inhabitat. Quod ergo edifi¬
camus templũ ei: qui dicit et uere dicit. celum et t̾ram ego ĩpleo.
Tribularer ualde. et anxiaretur super me sp̃s̃ meus: insi quod
audio eũ de quodã dicentẽ. quia ego et pater ad eũ uememus.
et mãsionẽ apud eũ fatiemus. Itaq iam scio ubi paranda sit

Expanded text:
proinde, et multum felix anima quae dicere potest: Scimus quoniam si proinde, et multum felix anima quae dicere potest: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem habemus ex Deo, domum non manufactam, aeternam in coelis . Propterea jam ne dederis, o anima, somnum oculis tuis, et palpebris tuis dormitationem, donec invenias locum Domino, tabernaculum Deo Jacob . 2. Sed quid putamus, fratres? Ubi invenitur hujus aedificii locus, aut quis poterit esse architectus? Nam visibile istud templum utique propter nos factum est ad nostram habitationem: neque enim Altissimus in manufactis habitat. Quod ergo aedificabimus templum ei qui dicit, et vere dicit: Coelum et terram ego impleo? Tribularer valde, et anxiaretur super me spiritus meus, nisi quod audio eum de quodam dicentem: Quia ego et Pater ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Itaque jam scio, ubi praeparanda sit
Abbreviated transcription (Latin):
lum rex glosus et ꝓpheta dñi dauid sanctꝰ. religiosa
quadã cepit cogitatiõe moueri indignũ iudicans
quod nullã adhuc dño sabaoth domũ haberet in terris: ip̃e
uero domũ inhabitaret regie dignitatis: hoc ip̃m frẽs uos
quoq decet cogitare fideliter: et iiriliter effectui mãcipare
Nam qd̾ licet deo placuerit cogitatio illa ꝓphete. opus tñ re¬
bitas. que a deo tibi fabricata ẽ. corpus hoc dico: qd sic cõpe¬
git. quod sic aptauit. quod sic ordinauit. ut gloriose in eo et
delectabiliter inhabitantes. sz et ip̃i corpori domũ fecit ex¬
celsam. aptissimã et decorã: dico autẽ sensilem hunc et in¬
habitabilẽ mũdũ. Nonne gͦ indignũ reputas. ut tibi ipẽ
fecerit domũ. tu uero ei templũ edificare dissimules: Ad ħ
domũ quidẽ habes: s certa esto qm̃ in breui casura ẽ domuᷤ
tua: et tu insi prius prouideris aliã. pluuie uẽto et frigori
exponenda. Neu a facie frigoris eius quis sustinebit. Feix

Expanded text:
lim rex gloriosus et propheta Domini, David sanctus, religiosa quadam coepit cogitatione moveri, indignum judicans quod nullam adhuc Dominus sabaoth domum liaberet in terris; ipse vero domum inhabitaret regiae dignitatis . Hoc ipsum, fratres, nos quoque decet cogitare fideliter, et viriliter effectui mancipare. Nam quod, licet Deo placuerit cogitatio illa Prophetae, opus tamen rebitas, quae a Deo tibi fabricata est. Corpus hoc dico: quod sic compegit, quod sic aptavit, quod sic ornavit et ordinavit, ut gloriose in eo et delectabiliter habitares. Sed et ipsi corpori domum fecit excelsam, aptissimam et decoram. Dico autem sensibilem hunc et inhabitabilem mundum. Nonne ergo indignum reputas, ut tibi ipse fecerit domum, tu vero ei templum aedificare dissimules? Adhuc domum quidem habes, sed certa esto quoniam in brevi casura est domus tua: et tu nisi prius provideris aliam, eris pluviae, vento 1073 et frigori exponenda. Heu! a facie frigoris ejus quis sustinebit? Felix