comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ili inmortuum ꝓduc la¬
crnnas et qͣi dira passus
incipe plorare⁊ et scd̃m iudici¬
um contege corpus illiuis:⁊
nõ despicias sepulturam ip¬
sius. ꝓpter delaturã amare
fer uictum illius uno die.⁊
consolare ꝓpt̾ tristiciã: et fac
lutum scd̃m meritũ eius uno
die uel duob ꝓpt̾ detractionẽ.

Expanded text:
ili, in mortuum produc lachrymas, et quasi dira passus, incipe plorare, et secundum judicium contege corpus illius, et non despicias sepulturam illius. Propter delaturam autem amare fer luctum illius, uno die, et consolare propter tristitiam: et fac luctum secundum meritum ejus uno die, vel duobus propter detractionem.
Abbreviated transcription (Latin):
et cooꝑit urtutẽ: et tristicia
cordis flectit teruicem. In be¬
nedictione ꝑmanet tristicia:
et substantia in opis scd̾m
cor eius. Ne dederis in tristici¬
a cor tuum. set repelle eam a
te:et memento nouissimoꝵ.¬
et noli obliuisci. Neq enim
est conuersio: et huic nichil
proderis. et te ip̃m pessima¬
bis. Memor esto udicii mer.
sic enum erit ⁊ tuum. Michi
heri: et tibi hodie. In requie
mortui requiescere fac memo¬
riam eius: et consolare illũ

Expanded text:
et cooperit virtutem, et tristitia cordis flectit cervicem. In abductione permanet tristitia: et substantia inopis secundum cor ejus. Non dederis in tristitia cor tuum, sed repelle eam a te: et memento novissimorum, noli oblivisci: neque enim est conversio, et huic nihil proderis, et te ipsum pessimabis. Memor esto judicii mei: sic enim erit et tuum: mihi heri, et tibi hodie. In requie mortui requiescere fac memoriam ejus, et consolare illum
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑationis tue que a seculo st̃:
qm̃ erius sustinentes te et libe¬
ras eos de manu gentium. Ex¬
altasti suꝑ terrã habitationẽ
meam: et ꝓ morte defluenti
deprecatꝰ sum. Inuocaui dñm
patrẽ domini mei. ut non dere¬
linquat me in die tribulatio¬
nis mee: et intempore suꝑboꝵ
sine aduitorio. Laudaro nomẽ
tuum assidue. ⁊ collaudabo il

Expanded text:
erationis tuae quae a saeculo sunt quoniam erues sustinentes te et liberas eos de manibus gentium exaltasti super terram habitationem meam et pro morte defluenti deprecatus sum invocavi Dominum patrem Domini mei ut non derelinquat me in die tribulationis meae et in tempore superborum sine adiutorio laudabo nomen t
Abbreviated transcription (Latin):
ter meus conturbatus est q̃¬
rendo illam: ꝓpt̾ea bonã posside
bo possessionẽ. Dedit enĩ michi
dñs linguam mercedem meam:
⁊ in ipsa laudabo eum. Aoꝓpi¬
ate ad me indocti: et cong̾ga¬
te ues in domũ discipune. Qd
ad huc retardatis: Et quid dici¬
tis in his: Anime ur̃e sitiunt
uehementer. Aꝑui es meũ: et
locutꝰ sum. Comparate uobis
sine argento sapientiã. ⁊ colũ
uẽm subicite iugo eiꝰ⁊ et susci¬
piat aĩa ur̃a discipliam. in ꝙ¬
ximo enim est inuenire eam.
Nicete ocłis ur̃is: quia modi¬
cum laboraui. et inueni michi
multam requiẽ. Assumite disci¬
plimam inmuito nuimero argẽ¬
tret copiosũ aurum possicete in
ea. letetur aĩa ur̃a in miscbia e
ius: et non confundemini in
iaude eiꝰ. Oꝑamini opus ur̃m
ante tempus: et dabit uobis
mercedem urãm in tẽpore suo.

Expanded text:
er meus conturbatus est quaerendo illam propterea possidebo bonam possessionem dedit enim mihi Dominus linguam mercedem meam et in ipsa laudabo eum adpropiate ad me indocti et congregate vos in domum disciplinae quid adhuc retardatis et quid dicitis in his animae vestrae sitiunt vehementer aperui os meum et locutus sum conparate vobis sine arvestrum subjicite jugo, et suscipiet anima vestra disciplinam. In proximo enim est invenire eam. Videte oculis vestris, quoniam modice laboravi, et inveni mihmultam requiem. Adsumite disciplinam in multo numero argenti: et copiosum aurum possidete in ea. Letetur anima vestra in miseriius, et non confundemini in laude ipsius. operamini opus uestrum ante tempus, et dabit uobis mercedem uestram in tempore suo.
Abbreviated transcription (Latin):
ta est oratio mea. Et liberasti
me de ꝑditione:et eripuistz
me de tempore iniquo. ꝓpt̾ea
confitebor ⁊ laudem dicam tͥ
et benedicam nomen dñi. Cũ
adhuc iunior sum: priusqͣm
oberrem quesiii sapĩam pa¬
lam in oratione mea. Ante tẽ¬
pus postulabam ꝓila: et
usq in nouissimis inquirã
eam. Et florebit tanquam p̃¬
um in ea. Ambulauit pes me¬
us it̾ rectum: a iuuentute mea
inuestigabã eam. Inclinaui
modice aurem meam: et exte¬
pi ilã. Multã mueni ĩ me ip¬
so sapientiam: et multum ꝓ¬
feci in ea. Santi michi sapien¬
tiam: dabo gloriam. Consilia
tus sum enum: ut facerem illã.
Zelatus sum bonũ: et non cõ¬
fundar. Colluctata ẽ anima
mea. in ilia: et infaciendo eã
confirmatꝰ sum. Manꝰ meas¬
a eus lunit anima mea: ⁊ ig¬
norantias meas illuminauit.
Ammã meam direxi ad illã:
et in agnitione inueni eam.

Expanded text:
berasti me de perditione et eripuisti me de tempore iniquo propterea confitebor et laudem dicam tibi et benedicam nomen Domini cum adhuc iunior sum priusquam oberrem quaesivi sapientiam palam in oratione mea ante tempus postulabam pro illa et usque in novissimis inquiram eam defloriet tamquam prum in ea.  Ambulavit pes meus iter rectum, A juventute mea investigabam illam.  Inclinavi modice aurem meam, et excepi illam. Multam inveni mihimetipsi sapientiam,  multum profeci in ea. Danti mihi sapientiam, dabo gloriam.  Consiltus sum enim ut facerem illam. Zelatus sum bonum, et non confundar; colluctata est anima mea in illa, et in faciendo eam confirmatus sum. » Aa ejus luxit anima mea, et ignorantias meas illuminavit. Animam meam direxi ad illam, et in agnitione inveni eam.
Abbreviated transcription (Latin):
meridie narrabo: et annun¬
tiabo. et exaudiet uocẽ meã.
Kredimet in pace aĩam me¬
am abhis qui aꝓpinquãt
michi: qm̃ ut̾ multos erãt

Expanded text:
meridie narrabo et annuntiabo, et exaudiet vocem meam. Redimet in pace animam meam ab his qui apropinquant michi, quoniam inter multos erat
Abbreviated transcription (Latin):
libere egit. Exaltare qui iudi¬
cas terram: redde retributionẽ
suꝑbis. Usq quo peccatores
domine: usq quo pectatores
gloriabuntur. Effabuntur ⁊
loquentur iniquitatẽ:loquẽ¬
tur omnes qui oꝑant᷑ in iusti¬
ciam Populum tuũ comine
humiliauerunt: et hereditatẽ
tuam uerauerunt. Uiduam
et aduenam interfecerunt: et
pupiuos occiderunt. Et di-¬
rerunt non uidebit dominus:
nec intelliget deus iacob. In¬
telligite insipientes ĩ popło:
et stulti aliquando sapite.
Qui plantaiit aurem non

Expanded text:
ui judicas terram, redde retributionem superbis. Usquequo peccatores, Domine, usquequo peccatores gloriabuntur? effabuntur et loquentur iniquitatem, loquentur omnes qui operantur injustitiam? Populum tuum, Domine, humiliaverunt, et haereditatem tuam vexaverunt. Viduam et advenam interfecerunt, et pupillos occiderunt. Et dixerunt: Non videbit Dominus, nec intelliget Deus Jacob. Intelligite, insipientes in populo, et stulti, aliquando sapite. Qui plantavit
Abbreviated transcription (Latin):
Res libros salomonis
idest ꝓu̾bia. ecclesiasten.
canticũ canticoꝵ. ueteri septu¬
agunta int̾p̾tum auctoritati
reddidi : uł ante positis lineis
suꝑflua queq designans. uel
stellis titulo p̾notatis. ea q̃
minus habebant᷑ int̾serens:
quo plenuis o paula ⁊eusto¬
chium cognoscatis. qͥd in lib̾s
nr̃is minus sit. qͥd redundet.
Nec ñ etiã illa q̃ imꝑiti trans¬
latores male in lingũa nrãm
de greco sermone u̾terant: oblit¬
terins. ⁊̃ antiqͣns curiosissima
u̾itate correxi. Et ubi ppostero.
ordine atq ꝑu̾so sententiarũ
fuerat lum̃ ereptũ: suis locis.
restituens. feci ĩtelligi qͦd latebat.
Porro mneo libro qͥa plerisq sa¬
pientia salomonis inscribit᷑ ⁊
in eccłiastico quem ẽẽ hiesu filii
syrach nullus ignorat.calamo
temꝑaui: tantũmodo canoni¬
cas scripturas uobis em̃dare
desiderans : ⁊ studiũ meũ certis
magis qm dubiis cõmodare.

Expanded text:
res libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea quae minus habebantur, interserens: quo plenius, o Paula et Eustochium, cognoscatis quid in libris nostris minus sit, quid redundet. Nec non etiam illa, quae imperiti Translatores male in linguam nostram de Graeco sermone verterant, oblitterans et antiquans, curiosissima veritate correxi. Et ubi praepostero ordine atque perverso, sententiarum fuerat lumen ereptum, suis locis restituens, feci intelligi quod latebat. Porro in eo libro, qui a plerisque Sapientia Salomonis inscribitur, et in Ecclesiastico, quem esse Jesu filii Sirach, nullus ignorat, calamo temperavi: tantummodo Canonicas Scripturas vobis emendare desiderans, et studium meum certis, magis quam dubiis commendare.
Abbreviated transcription (Latin):
Rib nominib uocatum
fuisse salomonẽ: Scripte
manifestissime docent.
congreget. qũe nos ñ cupare.
possumus contionatorẽ. qͦd loqͣ¬
tur ad popłm: ⁊ sermo eiꝰ ñ speci¬
alit̾ ad unum: s ad unu̾isos ge¬
neralit dirigat᷑. Porro pacificus
⁊ dilectus dñi. ab eo qͦd in regno
felicitatẽ ⁊ uires salomonis ex¬
ceclunt: tam̃ scd̃m historiam.
suꝑ salomonẽ conscripti st̃. Ita¬
q uxta num̾um uocabuloꝵ:
tria uolumina ecliclit. ꝓu̾bia.
ecclesiasten. canticũ canticorũ

Expanded text:
ribus nominibus vocatum fuisse Salomonem, Scripturae manifestissime docent: congreget, quem nos nuncupare possumus concionatorem, eo quod loquatur ad populum, et sermo ejus non specialiter ad unum, sed ad universos generaliter dirigatur. Porro pacificus, et dilectus Domini, ab eo quod in regno felicitatem et vires Salomonis excedunt; tamen secundum historiam super Salomone conscripti sunt. Is itaque juxta numerum vocabulorum tria volumina edidit, Proverbia, Ecclesiasten, et Cantica Ca
Abbreviated transcription (Latin):
officus ꝑsententias erudiens:
unde ⁊ ad filiũ ei sermo crebro re¬
petit᷑. In ecclesiasten u̾o mature
uirum etatis instituens. neqͥcꝙͣp
inmundi reb putet ẽe ꝑpetuum.
s caduca. ⁊ breuia uniu̾sa q̃ cerni¬
mus: ad extremũ iam consũma¬
tum uirũ ⁊ calcato scło p̾paratũ.
in cantico canticoꝵ. sponsi ungit
amplexib. Nisi enĩ prius reli.

Expanded text:
 sententias erudiens, unde ad filium crebro sermo repetitur. In Ecclesiaste vero, maturae virum aetatis instituens, ne quidquam in mundi rebus putet esse perpetuum, sed caduca et brevia universa quae cernimus. Ad extremum jam consummatum virum, et calcato saeculo praeparatum, in Cantico canticorum, sponsi jungit amplexi
Abbreviated transcription (Latin):
is enĩ: notant᷑ ꝓu̾bia salomo¬
nis filii dauid regis isrł. In ec¬
clesiasten uͦ: u̾ba ecclesiastes fi¬
lii dauid regis ierlm. Suꝑfluum
quippe ẽ hic isrł: qͦd male ingre¬
cis ⁊ latinis codicib inuenitur.
Incantico aut̃ canticoꝵ nec filiꝰ
dauid. nec rex isil̃. siue ierlm p̾¬
scribit᷑: s tantũ canticum can¬
tior salomnonis dic eñ plibra¬
⁊ ruclis institutio. ad duodecim
trib ⁊ ad totum ꝑtinet isrł. ⁊
qͦmͦ contemptꝰ mundi ñ nisi
metropolitis conuenit. hoc ẽ ha¬
bitatorib ierłm: ita ⁊ canticum
canticoꝵ ad eos ꝓpͥe facit. qͥ tã¬
cum sirꝑna desideriant. Adinci-¬
pientes ⁊ ꝓficientes: ⁊ pat̾na.
dignitas. ⁊ regni ꝓpͥi merito.
uendicat᷑ auctoritas. ⁊ to ꝑfectoᷤ¬

Expanded text:
omonis filii David, regis Israel. In Ecclesiaste vero: Verba Ecclesiastae filii David, regis Jerusalem: superfluum quippe est hic Israel, quod male in Graecis, et Latinis codicibus invenitur. In Cantico autem Canticorum nec filius David, nec rex Israel, sive Jerusalem praescribitur: sed tantum, Canticum Canticorum Salomonis. Sicut enim Pr rudis institutio ad duodecim tribus, et ad totum pertinent Israel: et quomodo contemptus mundi non nisi metropolitis convenit, hoc est, habitatoribus Jerusalem: ita Canticum Canticorum ad eos proprie facit, qui tantum superna desiderant. Ad incipientes, et proficientes, et paterna 385 dignitas, et regni proprii merito vindicatur auctoritas. Ad perfecto
Abbreviated transcription (Latin):
facere: ⁊ ueniam hẽre in il¬
tes ymaginem sapientie.
⁊ deficere in u̾boꝵ compo¬
sitione. Nam deficiunt uba
lata ad aliam linguam.
Non solum aut̃ hec. s ⁊ ip̃a
lex ⁊ ꝓpħe ceteraq librorum
ñ paruam habent differen¬
tiam: qͣndo int̾ se clicunt᷑.
Nam in octauo ⁊ tricesimo
anno temporib pthomei.
euergetis regis. postqͣm ꝑ¬
ueni in egẏptum ⁊ cũ mul¬
tum temporis ibi fecissem
innem ibi libros relictos.
ñ parue. neq contempnẽ¬
de doctrine. Itaq bonum ⁊
necessarium putaui ⁊ ip̃e
aliqmͣ addere diligentiam.
⁊ laborem intpretandi istũ
librum: ⁊ multa ugilia.
attuli doctrinam in spatio
temꝑis. ad illa que ad finẽ
cducunt librũ dare ⁊ illis qͥ
uolunt animum intende¬
re. ⁊ cliscere quemadino.¬
clũ oporteat instituere mo¬
res. qui scd̃m legem dñi
ꝓposuerunt uitam agere.¬

Expanded text:
veniam habere in iltes imaginem sapientiae et deficere in verborum conpositione. nam deficiunt verba int ad alteram linguam; non solum autem haec, sed et ipsa Lex et Prophetae ceteraque librorum non parvam habent differentiam quando inter se dicuntur. 4 nam in octavo et tricesimo anno temporibus Ptolomei Euergetis regis, postquam perveni in Aegyptum et cum multum temporis ibi fecissem, inveni libros relictos non parvae neque contemnendae doctrinae. 5 itaque bonum et necessarium putavi et ipse aliquam addere diligentiam et laborem interpretandi istum librum; et multa vigilia adtuli doctrinam in spatio temporis, ad illa quae ad finem ducunt librum dare, et illis qui volunt animum intendere et discere quemadmodum oporteat instituere mores qui secundum legem Domini proposuerunt vitam agere
Abbreviated transcription (Latin):
bus ⁊ a lingua dolosa Quid
detͦ tͥ aut quid apponatur tibr.
adlĩ guam dolosam. Sagitte
potentis acute: cum carbonib
desolatoriis. Heu michi qr inco¬
latus meus ꝓlongatus est:ha¬
bitaui cum habitantib cedair
multum incola fuit aĩa mea.
Cum his qui oderunt pacem e¬
ram pacificus: cum loquebar
illis impugnabant me gratis.¬

Expanded text:
d detur tibi et quid adponatur tibi ad linguam dolosam sagittae potentis acutae cum carbonibus desolatoriis heu mihi quia incolatus meus prolongatus est habitavi cum habitationibus Cedar multum incola fuit anima mea cum his qui oderant pacem eram pacificus cum loquebar illis inpugnabant me gratis
Abbreviated transcription (Latin):
monia tua: et dilexit ea uehe¬
ment̾. Seruaui mandata tu a
⁊testimonia tua: qr om̃es uie
mee in conspectu tuo. Thau.
ppropinquet depreca¬
tio mea in ꝯspectu tuo
dñe: iuxta eloquium tuum
da michi intellectum. Intret
postulatio mea in ꝯspectutu¬
o: scd̃m eloquium tuũ eripe
me Eructabunt labia mea
hymnum: cum docueris me
iustificatõnes tuas. Pronun¬
tiabit lingua mea eloquium
tuum: qr omĩa mandata tua
equitas. Iiat manus tua
ut saluet me: qr mandata tua

Expanded text:
monia tua et dilexi ea vehementer servavi mandata tua et testimonia tua quia omnes viae meae in conspectu tuo thau adpropinquet deprecatio mea in conspectu tuo Domine iuxta eloquium tuum da mihi intellectum intret postulatio mea in conspectu tuo secundum eloquium tuum eripe me eructabunt labia mea hymnum cum docueris me iustificationes tuas pronuntiabit lingua mea eloquium tuum quia omnia mandata tua aequitas fiat manus tua ut salvet me quon
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑboꝵ: ego aut̃ in toto cor¬
de scrutabor mandata tua.
Coagulatum est sicut lac cor
eoꝵ: ego uero legem tuam me¬
ditatus sum. Bonum michi
qr humiliasti me: ut discam
iustificationes tuas. Sonũ
michi lex oris tui: suꝑ milia
auri et argenti. Ioch.
anus tue fecerũt me et
plasmauerunt me: da mͥ
intellectum ut discam manda¬
ta tua Qui timent te uidebt̃

Expanded text:
utem in toto corde scrutabor mandata tua coagulatum est sicut lac cor eorum ego vero legem tuam meditatus sum bonum mihi quia humiliasti me ut discam iustificationes tuas bonum mihi lex oris tui super milia auri et argenti ioth manus tuae fecerunt me et plasmaverunt me da mihi intellectum et discam mandata tua qui timent
Abbreviated transcription (Latin):
ulieris bone ¶Aar¬
beatus uir: numerus
enĩ annoꝵ illoꝵ duplex. Mu¬
lier fortis oblectat uirũ siuim:
⁊annes uite illius in pace im¬
plebit. Pars bonamulier bona.
In parte bona timentiũ dm̃: da¬
bitur uiro ꝓ factis bonis. Diui¬
tis aut̃ et pauperis cor bonum.
ĩ omi tempore uuitꝰ illoꝵ hy¬
lares. A trib timuit cor meũ:
et in quarto facies mea metu¬
it. Delaturã ciuitatis⁊ et colle¬
ctionẽ ppłi: et calumpniam
mendacẽ. Suꝑ mortẽ: oĩa gra¬
uia. Dolor cordis et luctus. mu¬
lier zeiotipa. In muliere ⁊elo¬
tipa: flagellum ungue om̃ib
ꝯmunicans. Sicut boum iu¬
gum qd̃ mouet᷑ ita et mulier
neqͣm qui tenet illã: qͣi qui ad¬
prebendat scorpionẽ. suiliex
Ebriosa ira magna ⁊ ꝯtumeli

Expanded text:
ulieris bonabeatus vir numerus enim annorum illorum duplex mulier fortis oblectat virum suum et annos vitae illius in pace implebit pars bona mulier bona in parte bona timentium Deum dabitur viro pro factis bonis divitis autem et pauperis cor bonum in omni tempore vultus illorum hilaris a tribus timuit cor meum et in quarto facies mea metuit delatura civitatis et collectio populi et calumniam mendacem super mortem omnia gravia dolor cordis et luctus mulier zelotypa in muliere infideli flagellum linguae omnibus communicans sicut boum iugum quod movetur ita et mulierem nequam qui tenet illam quasi qui adprehendat scorpionem mulier ebriosa i
Abbreviated transcription (Latin):
fornicatio mulieris: in extollẽ¬
tia ocłoꝵ ⁊ in palpebeis iuusˢ
agnoscetur. In filia ñ auerten¬
te se firma custodiam: ne in¬
uenta occasione abutatur se.
Ab om̃ ureuerentia ocl̃i ea¬
ue: et ne mreris si te neglexe¬
rit. Sicut uiator sitiens ad fõ¬
tem es aꝑiet: et ab om̃i aqua
ꝓrtima bibet: et contra omnẽ
palũ sedebit ⁊ et ꝯtra omnẽ sa¬
gittam aꝑiet faretrã: donec de¬
ficiat. Dr̃a mulieris sedule. de¬
lectabit uirũ suũ ⁊ ossa illuĩ
impinguabit. Disciplina illiꝰ

Expanded text:
fornicatio mulieris in extollentia oculorum et in palpebris illius agnoscitur. in filia non auertente se firma custodiam, ne inuenta occasione abutatur se. ab omni inreuerentia oculorum cave et ne mireris si te neglexerit sicut viator sitiens ad fontem os aperiet et ab omni aqua proxima bibet et contra omnem palum sedebit et contra omnem sagittam aperiet faretram donec deficiat gratia mulieris sedulae delectabit virum suum et ossa illius inpinguabit discipl
Abbreviated transcription (Latin):
na ꝯtinentis anime. Sic̃ sol
oriens ĩ mundo in altissimis
der sic mulieris bone species
ĩ ornamentũ domꝰ eius. Lucer¬
na splendens suꝑ candelabrũ
scm̃ et speries faciei suꝑ eta¬
tat̾e stabuẽ. Columpne auree
suꝑ bases argenteas: et pedes
firmi suꝑ plantas stabilis
mulieris. flindamenta et̾na
suꝑ petiam soudam: et man¬
data dei in corde mulieris scẽ.
In duob ꝯtristatũ est cor me¬
um: et ĩ tercio uncumdia mͥ
aduenit. Uir bellator deficiẽs

Expanded text:
ntis animae sicut sol oriens mundo in altissimis Dei sic mulieris bonae species in ornamentum domus eius lucerna splendens super candelabrum sanctum et species faciei super aetatem stabilem columnae aureae super bases argenteas et pedes firmi super plantas stabilis mulieris fundamenta aeterna super petram solidam et mandata Dei in corde mulieris sanctae in duobus contristatum est cor meum et in tertio iracundia mihi adven
Abbreviated transcription (Latin):
grauabit᷑ in dolorib ⁊ pecca¬
tor aditiet ad peccand. Syna¬
goge suꝑboꝵ: ñ erit sanitaᷤ
frutex eni peccati eradicabi¬
tur uillis: ⁊ñ intelligetur.
Cor sapiens intelligit᷑ insa¬
pientia. ⁊ auris bona audi¬
et cum om̃i concupientia
sapĩam. Sapiens cor ⁊ intel¬
ligibile abstinebit se a pecca¬
tis. ⁊ in oꝑib iusticie succes

Expanded text:
gravabitur doloribus et peccator adiciet ad peccandum synagogae superborum non est sanitas frutex enim peccati eradicabitur in illis et non intellegetur cor sapiens intellegitur in sapientia et auris bona audiet cum omni concupiscentia sapientiam sapiens cor et intellegibile abstinebit se a peccatis et in operibus iusti
Abbreviated transcription (Latin):
Qui honorat patr̃e suũ uita
uiuet longiore. ⁊ qͥ obedit pa¬
tri refrigerabit matr̃e. Qui
timet dñm honorat paren¬
tes: ⁊ qͣi dominis seruiet hi¬
is qui se genuerunt ĩ oꝑe.
⁊sermone. ⁊om̃i patientia.
Honora pr̃em cuum ut suꝑ¬
ueniat tibi benedictio a deo:
⁊ beneclictio illius innouissi¬
nio manet. Benedictio pr̃is
fimat domos filior male¬
lictio aut matris eradicat
fundam̃ta. Ne glorieris in cõ¬
tumelia patris tui: ñ enim
ẽ tibi gła s confusio. Gla enĩ
hominis ex honore prĩs sui:
⁊ dedecus filii pat̾ sine hono¬
re. sili suscipe senectam pa¬
tris tui: ⁊ ñ contristes eum
in uita illius. Et si defecerit
sensu ueniam da: ⁊ ne sper¬
nas eum in tua uirtute. Cle¬
mosina enĩ ꝓrĩs: ñ erit in
obliuione. Nan ꝓpeccato
matris restituet᷑ tibi bonũ:
⁊ in iusticia eclificabit᷑ tibi
et indie tribulationis com¬
memorabit᷑ tui: ⁊ sicut in¬
sereno glacies. soluentur

Expanded text:
uita uiuet longiore, et qui obaudit patri, refrigerabit matrem. qui timet deum, honorat parentes: et quasi dominis seruiet his qui se generauerunt. in opere et sermone et omni patientia honora patrem tuum, ut superueniat tibi benet benedictio illius in novissimo manet. Benedictio patris firmat domos filiorum. Maledictio autem matris eradicat fundamenta. Ne glorieris in contumelia patris tui: non est enim tibi gloria: sed confusio: gloria enim hominis ex honore patris: et dedecus filiis pater sine honore. Fili suscipe senectam patris tui: et ne contristes eum in vita illius. Et si defecerit sensu: da veniam: et ne spernas eum in tua virtute. Elemosyna enim patris non erit in oblivione: nam pro peccato matris restituetur tibi bonum. Et in justitia edificabitur tibi: et in die tribulationis memorabitur tibi: et sicut serenum in glacie, tua soluentur
Abbreviated transcription (Latin):
ditium pris audite filii di¬
lecti ⁊ sic facite ut salui si¬
tis. Ds̃ enĩ honorauit prẽm
in filiis: ⁊ inditium matris
exquirens firmauit infilios.
Qui cliligit dñm exorabit
ꝓpeccatis. ⁊ continebit se ab
illis: ⁊ in oratione dierã exau¬
diet᷑. Et sicut qͥ thesaurizat:
t̃ ita qui honorificat matr̃e
suam. Qui honorat prẽm su¬
um iocundabit᷑ in filiis: ⁊ in¬

Expanded text:
ris audite filii dilecti: et sic facite ut salvi sitis. Deus autem honoravit patrem in filiis: et judicium matris exquirens in filios. Qui diligit Deum: exorabit pro peccatis: et continebit se ab illis. In oratione dierum exaudietur: et sicut qui thesaurizat: ita et qui honorificat matrem suam. Qui honorat patrem: jocundabitur in filiis. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ musica letificãt cor: ⁊ suꝑ
utraq dilectio sapĩe. Tioie
⁊ psalteriũ. suauem faciũt
melodiam: et suꝑ utraq lĩ¬
gua suauis. Gratiam ⁊ speti¬
em desiderabit oculus: ⁊ sr̃
⁊ argentũ constituet pedem:
⁊ suꝑ utrũq consiliũ benepla¬
citum. Facultates et nictus
exaltant cor: et suꝑ hec timor
dñi. Non est intimore dñi
minoratio: et non est meo ĩ¬
quirere adiutoriũ. Timor
dñi sicut paradisus benedic¬
tionis: et suꝑ omnẽ głiam
ili in tempo tia misera.

Expanded text:
et musica laetificant cor et super utraque dilectio sapientiae tibiae et psalterium suavem faciunt melodiam et super utraque lingua suavis gratiam et speciem desiderabit oculus tuus etet argentum constituet pedem et super utrumque consilium beneplacitum facultates et virtutes exaltant cor et super haec timor Domini non est in timore Domini minoratio et non est in eo inquirere adiutorium timor Domini sicut paradisus benedictionis et super omnem gloriam ili in tempore vita
Abbreviated transcription (Latin):
sonabunt. Imaꝑiendo manꝰ
suas letabitur: sic p̃uaricato¬
res ĩ ꝯsũmatione tabescent.
Nepotes impioꝵ ñ multipli
cabunt ramos: et radices un¬
munde. suꝑ cacumen petre so¬
nant. Suꝑ omnẽ aquã ui¬
riditas: et ad horam fluminĩ
ante omne fenum euellet᷑.¬

Expanded text:
manebunt in aperiendo manus manebunt in aperiendo manus suas laetabitur sic praevaricatores in consummatione tabescent ncabunt ramos, et radices immundae super cacumen petrae sonant. Super omnem aquam viriditas, et ad oram fluminis ante omne fenum evelle
Abbreviated transcription (Latin):
cooꝑitur lino crudo: furor. ⁊e¬
lus. tumultus. fluctuatio. ⁊
timor mortis. iracundia perse¬
uerans. ⁊ ꝯtentio. Et in tp̃re
refectionis incubili: sompnꝰ
noctis ĩmutat scĩam eiꝰ. Modi¬
cum tanqͣm nicħ in requie: ⁊
ab eo ĩ sompnis qͣi indie res
pectus. Conturbatus ẽ in ui¬
su cordis sui: tanquam qui
euaserit in die belli. In tempo¬
re salutis sue exsurrexit: et
admirans ad nullum tumo
rem: cũ omũ carne ab homine
usq ad pecus. Et suꝑ pectato¬
res septupium. Ad hec: mors.
sanguis. ꝯtentio. ⁊ rumphea.
oppressiones. fames. ⁊ ꝯtritio.
⁊ flagela⁊ suꝑ iniqͦs creata
st̃ hec omĩa: et ꝓpt̾ ilos factꝰ
est cathaclismꝰ. Omnia enĩ
q̃ de terra st̃ in terrã ꝯuerten¬
tur. ⁊ aque om̃es ĩ mare uu̾¬
tent᷑. Omne munꝰ ⁊ ĩiquitas
delebit᷑ ⁊ fides in seculũ stabit.
Substantie iniustoꝵ sic̃ flu¬
uius siccabunt᷑: et sicut tomi¬
truum magnum ĩ pluuia ꝑ¬

Expanded text:
operitur lino crudo furor zeoperitur lino crudo furor zelus tumultus fluctuatio et timor mortis iracundia perseverans et contentio et in tempore refectionis in cubile somnus noctis inmutat scientiam eius modicum tamquam nihil in requie et apectus: conturbatus est in visu cordis sui, tanquam qui evaserit in die belli. In tempore salutis suae exsurrexit, et admirarem cum omni carne ab homine usque ad pecus et super peccatores septuplum ad haec mors sanguis contentio et romphea oppressiones famis et contritio et flagella super iniquos creata sunt haec omnia et propter illos factus est catacrram convertentur et aquae omnes in mare convertentur omne munus et iniquitas delebitur et fides in saeculum stabit substantiae iniustorum sicut fluvius siccabuntur et sicut tonitruum magnum in pluvia
Abbreviated transcription (Latin):
mes ⁊ mors. oĩa hec aduinc¬
tam treata sunt: bestiaꝵ den¬
tes. ⁊scorpii.⁊serpentes. et
rumphea uindicans inexter¬
minũ impios. In mandatis
eius epulabuntur. ⁊ suꝑ terrã
in necessitate s̃parabuntur: et
in temporib suis nõ preteri¬
rent u̾bum. ꝓpterea abinitio
confumatus sum. ⁊ consilia¬
tus sũ. ⁊ cogitaur et scripta
dimisi. Omnia oꝑa dñi bona:
et om̃e opus hora sua submi¬
nistrabit.Non est dicere: hoc
illo nequius ẽ.Omĩa enim:
in tempore suo ꝯꝓbabuntur.
Et nunc iomni corte. et ore.
coulaudate et benedicite nom̃ͤs
magna creata est om̃ibꝰ
hominib et iugum graue sr̃
filies adam: a die exitus de
uentre matris eoꝵ usq ĩ di¬
em sepulture in mr̃em omni¬
uin⁊ cogitationes eoꝵ et ti¬
mores cordis: adinuentio¬
nes expectationis ⁊ dies de¬
finitionis. Apresidente suꝑ
sedem gloriosam. usq ad hu¬
miliatum in terram ⁊ cuierẽ ⁊¬
ab eo qui utit᷑ iacincto et por¬
tat coronã. usq ad eum qui

Expanded text:
mis et mors omnia haec ad vindictam creata sunt bestiarum dentes et scorpii et serpentes et romphea vindicans in exterminium impios in mandatis eius epulabuntur et super terram in necessitatem praeparabuntur et in temporibus suis non praeterient verbum propterea ab initio confirmatus et consiliatus sum et cogitavi et in scripta dimisi omnia opera Domini bona et omne opus hora sua subministrabit non est dicere hoc illo nequius est omnia enim in tempore suo conprobabuntur et nunc in omni corde et ore conlaudate et benedicite nomen magna creata est omnibus hominibus et iugum grave super filios Adam a die exitus de ventre matris eorum usque in diem sepulturae in matrem omnium cogitationes eorum et timores cordis adinventio expectationis et dies finitionis residentes super sedem gloriosam usque ad humiliatum in terra et cinere ab eo qui utitur hyacintho et portat coronam usque ad eum qui
Abbreviated transcription (Latin):
Nitium necessarie rei uite ho¬
minum: aqua. igns. et fer¬
lagineus. ⁊ mel. ⁊ botrus u
ue. ⁊oleum.⁊uestinentum.
Sec oĩa scĩs in bona: sic et ĩ¬
piis et peccatorib ĩ mala con¬
uertentur: Sũt sp̃s qui ad iũ¬
ctam creati sunt: et ĩ furore
suo confirmauerũt tormenta
suaz et in tempore ꝯsumma¬
tionis effundent uirtutẽ: et¬

Expanded text:
nitium necessariae rei vitae hominum aqua ignis et ferlagineus et mel et botrus uvae et oleum et vestimentum haec omnia sanctis in bona sic et impiis et peccatoribus in mala convertentur sunt spiritus qui ad vindictam creati sunt et in furore suo confirmaverunt tormenta sua in tempore consummationis effundent virtute
Abbreviated transcription (Latin):
lite regi nr̃o psallite. Om̃ rex
omnis terre deus: psallite sa¬
pient. Negnauit deus super
gentes: deus sedet suꝑ sedem
scãm suam. Principes ppło¬
rum ꝯg̾gati sunt cum deo a¬
braham: qm̃ dii fortes t̾re ue¬
hement̾ eleuati st̃. Ps cantici¬

Expanded text:
lite regi nostro, psallite. Quoniam rex omnis terrae Deus, psallite sapienter. Regnabit Deus super gentes, Deus sedet super sedem sanctam suam. Principes populorum congregati sunt cum Deo Abraham, quoniam dii fortes terrae vehementer elevati sunt. C
Abbreviated transcription (Latin):
uindicte ⁊ obluctionis. Ne
a rconcupiscentiam cordis
tui: ⁊ ne dixeris quomͦ potu¬
i aut qͥs me subiciet propt̾
fc̃a mea: Ds̃ enĩ iudicans
iudicabit. Ne dixeris pecca¬
ui ⁊ qͥd m acciclit triste: Altis¬
simus erĩ est patiens red¬
ditor. Pe ꝓpitiatu peccatoꝵ
noli ẽẽ sine metu neq addi¬
tias peccatum suꝑ peccatũ.
⁊ ne clicas. Mileratio dei.
magna ẽ: multitudinis

Expanded text:
is non cupiscentiam cordis et ne dixeris quomodo potui aut quis me subiciet propter facta mea Deus enim vindicans vindicabit ne dixeris peccavi et quid accidit mihi triste Altissimus enim est patiens redditor de propitiatu peccatorum noli esse sine metu neque adicias peccatum super peccatum et ne dicas miseratio Dei magna est
Abbreviated transcription (Latin):
stiora nĩa int̾ptatione fierente
qͥt hebreum sermonẽ exꝑte at¬
dicimꝰ t inlatino pene ab ip̃is
cunabulis int̾ gramaticos ⁊ re¬
thores ⁊philosophos decriti su¬
mus. Qd si apud grecos post
septuaginta editionẽ. iam xp̃i
euanglio choruscante. iudeus.
aqͥla.⁊ syminachus ac theodo¬
tion uidaizantes heretici st̃ re¬
cepti. qͥ multa misteria salua¬
toris. subdola int̾ptatione ce¬
larunt. ⁊ tamen meatiaois.
habent᷑ apud eccłias. ⁊ explanã¬
tur ab eccłiasticis uiris: qͣnto
magil ego ꝯpiail de purenti
b xp̃ianis natus ⁊ uexillũ cru¬
cis in mea fronte portans. cuiꝰ
studium fuit omissa repet̾e.
deprauata corrig̾e. ⁊ sacramẽ¬
ta eccłie puro ⁊ fideli aꝑire serꝰ¬
mone. uł a fasticliosis. uł a ma¬
lignis lectorib ñ debeo repbari:
Habeant qͥ uolunt uet̾es libs.
uł inm̃branis purpureis. au¬
ro. argentoq descriptos. uł ini¬
cialib ut uulgo auint litteris
tam pulchros codices qmͣ e¬

Expanded text:
stiora nostra interpretatione fierent, qui et Hebraeum sermonem ex parte didicimus, et in Latino pene ab ipsius incunabulis inter grammaticos et rhetores et philosophos detriti sumus. Quod si apud Graecos post Septuaginta editionem, jam Christi Evangelio coruscante, Judaeus Aquila, et Symmachus ac Theodotion judaizantes haeretici sunt recepti, qui multa mysteria Salvatoris, subdola interpretatione celarunt, et tamen in Hexaplis habentur apud Ecclesias, et explanantur ab ecclesiasticis viris: quanto magis ego Christianis natus, et vexillum crucis in mea fronte portans, cujus studium fuit omissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae puro ac fideli aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari? Habeant qui volunt veteres libros, vel in membranis purpureis auro argentoque descriptos, vel uncialibus, ut vulgo aiunt, litteris, tam pulchros codices, quam e
Abbreviated transcription (Latin):
pho uł psalterium. uł lam̃tatõ¬
nes hiereme uł oĩa ferme stp¬
turarum cantica comphencli
legat philonẽ iosephum. orige¬
nem cesanensem eusebm. Seiye
cestimonio me uerũ sicere Op¬
babit. Audiant q̃ ꝓpt canes me¬
i.idcuto me in hoc uolumine.
laborasse ñ ut int̾pͥtationẽ an¬

Expanded text:
pho, vel Psalterium, vel Lamentationes Jeremiae, vel omnia ferme Scripturarum cantica comprehendi, legat Philonem, Josephum, Origenem, Caesariensem Eusebium, et eorum testimonio me verum dicere comprobabit. Audiant quapropter canes mei, idcirco me in hoc volumine laborasse, non ut interpretationem an
Abbreviated transcription (Latin):
gue iclioma crebro recipientes
⁊ alios pedes ñ earundem sila¬
barum s eoꝵdem temporũ. Int¬
tinnulus fert᷑ numens lege so
lutis: qͦd metrici magis qm sĩmi¬
plex lector intelligunt. a supͣ¬
dicto aut̃ usu. usꝙ ad finẽ liber:
paruum coma qͥd remanet. ꝓ¬
ĩa or̃one contexit᷑. Qd si cuiui

Expanded text:
recipientes et alios pedes, non earumdem syllabarum, sed eorumdem temporum. Inttinnulus fertur numeris lege metri solutis: quod metrici magis, quam simplex lector intelligunt. A supradicto autem versu usque ad fidem libri, parvum comma quod remanet, prosa oratione contexitur. Quod si cui
Abbreviated transcription (Latin):
ra int̾misisse ꝓspexerint. ñ eosdẽ
etiam in qͥbdã errasse fateant᷑.:
pͥcipue ĩ iob. Cui si ea q̃ sub aste¬
riscis addita st̃ subtraxeris: ꝑs
maxima uoluminis detruncabi¬
tur.⁊hoc dum taxat apud gre¬
cos. Ceterum ⁊ apud latinos añ
eam translationẽ qm subaste¬
riscis ⁊ obelis nuꝑ ecliclimus. sep¬
tingenti ferme aut octingenti
u̾sus dest̃: ut decurtatus ⁊ lacera¬
tus corosusq liber. feclitatẽ sui.
publice legentib p̾beat. Hec.
aut̃ translatio. nullũ de uet̾ib
sequit᷑ int̾ptem. sed ex ip̃o hebra
simul utrũq resonabit. Obliqꝰ
enĩ apud hebreos totus liber fer¬
tur ⁊ lubricus:⁊ qͦd greçi retho¬
dumq aliud loquit᷑. aliud agit:
ut si uelis angullã uł murenu

Expanded text:
sisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur, praecipue in Job: cui si ea quae sub asteriscis addita sunt, subtraxeris, pars maxima voluminis detruncabitur: et hoc dumtaxat apud Graecos. Caeterum apud Latinos, ante eam translationem, quam sub asteriscis et obelis nuper edidimus, septingenti ferme aut octingenti versus desunt; ut decurtatus et laceratus corrosusque liber, foeditatem sui publice legentibus praebeat. Haec autem translatio nullum de veteribus sequitur interpretem; sed ex ipso Hebraisimul utrumque resonabit. Obliquus enim etiam apud Hebraeos totus liber fertur et lubricus: et quod Graece rhetodumque aliud loquitur, aliud agit: ut
Abbreviated transcription (Latin):
quila. simachus ⁊ theodotion. uł
u̾bum ex u̾bo. uł sensũ ex sensu.
uł exutroq cõmixtum. ⁊ meclie
cemꝑatũ genus translationis
exp̾sserint ⁊ oĩa ueteris instru¬
m̃ti uolumina. origenes. obelis.
asteriscisq distruxerit. qͦs uł
ad ditos. uł de theodotione sump¬
tos. translationi antique inse¬
ruit : ꝓbans defuisse qͦd additũ
ẽ. Discant igit᷑ obtrẽctãtores
mei reciꝑe in toto qͦd inꝑtib¬

Expanded text:
achus, et Theodotio, vel verbum e verbo, vel sensum e sensu, vel ex utroque commixtum, et medie temperatum genus translationis expresserint: et omnia veteris Instrumenti volumina Origenes obelis asteriscisque distinxerit, quos vel additos, vel de Theodotione sumptos, translationi antiquae inseruit, probans defuisse quod additum est. Discant igitur obtrectatores mei reci
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. et sicut oleũ i ossib eiꝰ
Iiat ei si c̃ uestimentũ quo
operitur: et sicut zona qͣ sem¬
per precingitur. Hoc opus
eoꝵ qui detrahunt mͥ apud do¬
minum: et qui locuntur ma¬
la aduersus aĩam meam Et
tu dñe dñe fac metum ꝓꝓter
nomen tuũ: qr suains mise¬
ricordia tua. Lilera me qr ege¬
nus et paup ego sum: et cor
meũ conturbatum ẽ intͣ me.
Sicut umbra cum declinat
abiatus sum: excussus sum
siut locuste G enua mea ĩ fir¬
mata sunt a ieiunio: et caro
mea immutata est ꝓpt̾ oleũ.
Et ego factus sum obꝓbriũ
illis: uiderunt me ⁊ mouer̃t
capita sua. Adiuua me dñe¬

Expanded text:
eius, et sicut oleum in ossibus eius. Fiat illi sicut vestimentum, quod operietur  et sicut zona, quae semper praecingitur. Hoc opus eorum, qui detrahunt mihi apud Dominum  et qui locuntur mala adversus animam meam et tu Domine Domine fac mecum propter nomen tuum quia suavis misericordia tua libera me quia egenus et pauper ego sum et cor meum turbatum est intra me sicut umbra cum declinat ablatus sum excussus sum sicut lucustae genua mea infirmata sunt a ieiunio et caro mea inmutata est propter oleum et ego factus sum obprobrium illis viderunt me moverunt capita sua
Abbreviated transcription (Latin):
e exꝓpbrauerunt aĩam meam.
Uenat illi laquens quem ig¬
norat. ⁊ captio quam abscõ¬
dit apprehendat eum: et in la¬
queo cadat in ip̃o. Anima aut̃
etultabit in dño: et delectabit᷑
suꝑsalutari suo Omnia ossa
mea dicent: dñe quis similis
tui Eripiens mopem de ma¬
nu fortioꝵ eiꝰ. egenũ ⁊ pau¬
perem a diripientib eum.

Expanded text:
e exprobraverunt animam meam veniat illi laqueus quem ignorat et captio quam abscondit conprehendat eum et in laqueo cadat in ipso anima autem mea exultabit in Domino delectabitur super salutari suo omnia ossa mea dicent Domine quis similis tui eripiens inopem de manu fortiorum eius egenum et pauperem a diri
Abbreviated transcription (Latin):
me os suũ: dixerũt euge euge.
uiderunt ocłi nr̃i. Uidisti do¬
mine ne sileas: dñe ne disce¬
das ame. Exurge et intende
uidicio meo: deus meus ⁊do¬
minus meus in causã meam.
Iudica me scdm iusticiã tuã
dñe deus meus: et non suꝑ¬

Expanded text:
me os suum  dixerunt: Euge, euge: viderunt oculi nostri. Vidisti, Domine, ne sileas  Domine, ne discedas a me. Exurge, et intende iudicio meo  Deus meus, et Dominus meus in causam meam. Iudica me secundum misericordiam tuam, Domine Deus meus, non sup
Abbreviated transcription (Latin):
uorũ dissipat. ꝑdiem incurrẽt
tenebras: ⁊ qi innocte sic pal¬
pabunt in meridie. Porro.
saluũ faciet a gladio oris e¬
orumi: ⁊ de ma nu uiolenti paupe¬
rem. Et erit egeno spes: iniqͥtas
autẽ contͣhet os suũ. Beatꝰ ho¬
mo qͥ corripit᷑ a dño. Increpatio¬

Expanded text:
orum dissipat. Per diem incurrent tenebras, et quasi in nocte sic palpabunt meridie. Porro salvum faciet a gladio oris eorum, et de manu violenti pauperem. Et erit egeno spes; iniquitas autem contrahet os suum. Beatus homo qui corripitur a Deo. Increpatio
Abbreviated transcription (Latin):
isti plurimos: ⁊ manꝰ lassas ro¬
borasti. Dacillantes confirma¬
uer̃t smones tui: ⁊ genua trem̃¬
tia confortasti. Nunc aut̃ uenit
suꝑ te plaga.⁊ defecisti: cetigit
te ⁊ conturbatꝰ es. Ubi timor
tuus ⁊ fortitudo tua. patientia

Expanded text:
ti multos et manus lassas roborasti vacillantes confirmaverunt sermones tui et genua trementia confortasti nunc autem venit super te plaga et defecisti tetigit te et conturbatus es timor tuus fortitudo tua patientia
Abbreviated transcription (Latin):
lis nimis: in ciuitate dei nr̃i ĩ
monte sco eius. Nundat᷑ exul-¬
tatione uniu̾se terre: mons sy¬
on latera aquilonis ciuitas
regis magniDeus in domi¬
bus eius cognoscetur: cum
suscipiet eam. Om̃ ecce reges
congregati sunt: conuenerũt
in unum. Ipsi uidentes sic
admirati sunt. conturbati sũt
commoti sunt:tremor appre¬
henoit eos. Ibi dolores ut par¬
turientis: in sp̃u uehementi
conteres naues tharsis. Sicut

Expanded text:
in monte sancto ejus. Fundatur exsultatione universae terrae mons Sion, latera Aquilonis civitas regis magni. Deus in domibus ejus cognoscetur cum suscipiet eam. Quoniam ecce reges terrae congregati sunt, convenerunt in unum. Ipsi videntes sic admirati sunt, conturbati sunt, commoti sunt, tremor apprehendit eos. Ibi dolores ut parturientis, in spiritu vehementi conteres naves Tharsis. Si
Abbreviated transcription (Latin):
impios. Pauꝑ ⁊ creditor obui
auert sibi: utruisq illumina¬
tor ẽ dñs. Rex qͥ iudicat ĩue¬
ritate pauꝑes: thronus eiꝰ in
et̾num firmabit᷑. Nirga ato
correptio tribuet sapientiã:
pueraut̃ qͥ dimittit᷑ uolunta¬
ti sue. confundet matr̃e suã.
In multiplicatione impioꝵ
multiplicabunt᷑ scelera: ⁊ rui
nas eoꝵ iusti uidebunt. Eru¬
di filiũ tuũ ⁊ refrigerabit te:
⁊ dabit delitias aĩe tue. Cũ pro¬
phetia defecent dissipabit᷑ po¬
płs: qͥ u̾o custodit legẽ beatus
ẽ. Senuis ubis ñpotest eru¬
dir: qr qͦd dicis intelligit. et

Expanded text:
ios pauper et creditor obviam fuerunt sibi utriusque inluminator est Dominus rex qui iudicat in veritate pauperes thronus eius in aeternum firmabitur virga atque correptio tribuet sapientiam puer autem qui dimittitur voluntati suae confundet matrem suam in multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera et iusti ruinas eorum videbunt erudi filium tuum et refrigerabit te et dabit delicias animae tuae cum prophetia defecerit dissipabitur populus qui custodit legem beatus est servus verbis non potest erudiri quia quod dicis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ extraneo: ⁊ ꝓ alieno aufer.
mo suo uoce grancdi. de nocte cõ¬
surgens: maledicenti similis
erit. Tecta ꝓstillantia in die fri¬
goris. ⁊ litigiosa mulier compa¬
rant᷑: qͥ retinet eam qͣi qͥ uentũ
teneat. ⁊ oleum dexte sue eua
cuet. Ferrum ferro acuit᷑. ⁊ ho¬
mo exacuit faciem amici sui
Qͥ seruat ficũ comedet fructꝰ
eiꝰ. ⁊ qͥ custos ẽ dñi sui glorifi¬
cabit᷑. Quomͦ in aquis resplẽ¬

Expanded text:
alienis, aufer mo suo voce grandi, de nocte consurgens maledicenti similis erit. Tecta perstillantia in die frigoris, et litigiosa mulier comparantur: Qui retinet eam, quasi qui ventum teneat, et oleum dexterae suae vocabit. Ferrum ferro acuitur, et homo exacuit faciem amici sui. Qui servat ficum, comedet fructus ejus: et qui custos est Domini sui, glorificabitur. Quomodo in aquis resple
Abbreviated transcription (Latin):
Si contuderis stultũ in pila. qͣi
tipsanas feriente desuꝑ pilo:
ñ auferet᷑ ab eo stulticia eius.
Diligent̾ agnosce uultũ peco¬
ris tur: tuosq greges consi¬
dera. Non enĩ habebis iugiter
potestatẽ. s corona tribuet᷑ ĩ
generatione gen̾ationũ. Aꝑta
st̃ prata et apparuert̃ herbe uirẽ¬
tes: ⁊ collecta st̃ fena de monti¬
b. Agni ad uestim̃tũ tuũ. ⁊ he¬
cłi ad agri p̾cium. Sufficiat tibi
lac caprarum in cibos tuos. ne
cessaria domꝰ tue: ⁊ ad uctum
ancillis tuis.¶XLI¬

Expanded text:
si contuderis stultum in pila quasi tisanas feriente desuper pilo non auferetur ab eo stultitia eius diligenter agnosce vultum pecoris tui tuosque greges considera non enim habebis iugiter potestatem sed corona tribuetur in generatione generationum aperta sunt prata et apparuerunt herbae virentes et collecta sunt faena de montibus agni ad vestimentum tuum et hedi agri plac caprarum in cibos tuos, et ad necessaria domus tuae, et ad victum ancillis tuis.
Abbreviated transcription (Latin):
suo stultus ẽ: qͥ aut̃ gradit᷑
sapient̾ ip̃e laudabit᷑. Qͥ dat
pauꝑi ñ indigebit: qͥ despicit
depͥcantẽ sustinebit penuri¬
am. Cum surrexerint impii
abscondent᷑ homines: cum
ueniet interitꝰ.⁊ eum sanitas
ñ sequet᷑. In multiplicatõne ui¬
stoꝵ letabit᷑ uulgus: cum im¬
pii sumpserint pͥncipatũ. ge¬
met popłs. Sir qͥ amat sapien¬
tiam. letificat patrem suũ: qͥ
aut̃ nutrit scortum ꝑdet sub¬
stantiam. Rex iustus erigit
t̾ram: uir auarus destruet eã.
Homo qͥ blanclis fictisq sermo¬
nib loqͥtur amico suo: rete.
expandit gressib eiꝰ. Peccan¬
tem uirum iniquũ inuoluet
laquens: ⁊ uistus laudabit atq
gaudebit. Houit iustui causã
pauꝑum. impus ignorat sci¬
entiani. Homines pestilenteᷤᷤ
lissipant ciuitatẽ: sapientes
u̾o au̾tunt furorẽ. Air sapi¬
ens si cũ stulto contenderit.

Expanded text:
 autem graditur sapienter, ipse salvabitur. Qui dat pauperi, non indigebit: qui despicit deprecantem, sustinebit penuriam. Cum surrexerint impii, abscondentur homines; cum erveniet interitus: non sequetur. In multiplicatione justorum laetabitur vulgus: cum impii sumpserint principatum, gemit populus. Vir, qui amat sapientiam, laetificat patrem suum: qui autem nutrit scortum, perdet substantiam. Rex justus erigit terram, vir avarus destruit eam. Homo, qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo, rete expandit gressibus ejus. Peccantem virum iniquum involvet laqueus: et justus laudabit, atque gaudebit. Novit justus causam pauperum: impius ignorat scientiam. Homines pestilentes dissipant civitatem: sapientes vero avertunt furorem. Vir sapiens, si cu
Abbreviated transcription (Latin):
uelabit᷑ malitia eiꝰ incontilio
Qͥ fodit foueã incidet ineam
⁊ qui uoluit lapidem reu̾tet᷑
ad eum. Lingua fallax ñ a¬
mat u̾itatẽ: ⁊ os lubricũ ope᷑¬
ratur ruinas.
e glorieris in crastinum.
uentura clies. Laudet te alienꝰ.
⁊ ñ os tuũ: extraneus ⁊ ñ labi¬

Expanded text:
uelabitur malitia eius in concilio. uelabitur malitia eius in concilio. qui fodit foueam, incidet in eam: et qui uoluit lapidem, reuertitur ad eum. lingua fallax non amat ueritatem: et os lubricum operatur ruinas. Ne glorieris in crastinum eruentura pariat dies. laudet te alienus et non os tuum, extraneus et non labi
Abbreviated transcription (Latin):
esuriens: pͥnceps impius sr̃
poplin pauꝑem. Dux inclige
prudentia. multos oppͥmet ꝑ
calumpniã: qͥ aut̃ ocdit aua-¬
ritiam. longi fient dies eiꝰ.
Hominẽ qui calũpniatur
aĩe sanguinẽ. eiꝰ si usq ad la¬
cum fugerit nemo sustinet.
dl aubi lat limplict lal¬
uus ent: qui ꝑu̾sis graditur
uus concidet semel. Qui ope¬
rat᷑ t̾ram suam. satiabit᷑ pa¬
nib: qͥ sectat᷑ otium. replebi¬
tur egestate. Dir fidelis mul¬
tum laudabit᷑: qͥ aut̃ festinat
ditari. ñ erit innocens. Qui
cognoscit in iudicio faciem.

Expanded text:
nceps impius super populum pauperem dux indigens prudentia multos opprimet per calumniam qui autem odit avaritiam longi fient dies eius hominem qui calumniatur animae sanguinem si usque ad lacum fugerit nemo sustentet qui ambulat simpliciter salvus erit qui perversis ingreditur viis concidet semel qui operatur terram suam saturabitur panibus qui sectatur otium replebitur egestate vir fidelis multum laudabitur qui autem festinat ditari non erit innocens qui cognoscit in iudicio faciem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bonis amici consiliis aĩa clul¬
corat᷑. Amicũ tuum ⁊ amicũ.
patris tui ne limiseris. ⁊ do¬
mũ fratris tui ne ingredia¬
ris. in clie afflictionis tue. Me¬
lior ẽ uicinus iuxta: qm frat
ꝓcul. Stude sapientie filimi.
⁊ letifica cor meũ: ut possis.
exꝓbranti respondere sermo¬
nẽ. Astutus uidens malũ abs

Expanded text:
bonis amici consiliis anima dulcoratur amicum tuum et amicum patris tui ne dimiseris et domum fratris tui ne ingrediaris in die adflictionis tuae melior est vicinus iuxta quam frater procul stude sapientiae fili mi et laetifica cor meum ut possim exprobranti respondere sermon
Abbreviated transcription (Latin):
ei qui misit eũ. aĩam illius
reqͥescere facit. Nubes ⁊ uen¬
tus. ⁊ pluuie ñ sequentes:
plens. Pacientia leniet᷑ prin¬
ceps: ⁊ lingua mollis confrĩget
cduritiam. Mel inuenisti. come¬
de qͦd sufficit tͥ: ne forte satiatꝰ
euomas illud. Subtrahe pedẽ
tuũ de domo ꝓximi tui: ne qͣn¬
uo satiatꝰ oderit te. Iaculum ⁊
gladius ⁊ sagitta acuta: ho¬
mo qͥ loquit᷑ contͣ ꝓximũ su
um falsum testimoniũ. Dens
putriclus ⁊ pes lapsus: qͥ sꝑat
suꝑ infideli in die angustie. et
amittit pallium in die frigo¬
ris. Accetum innitro: qͥ can¬
tat carmina cordi pessimo.
Sicut tinea uestim̃to: ⁊ uermĩ
ligno: ita tristicia uin nocet
cordi. Si esuerit inimicus tu¬
us ciba illum: si sitierit da illi

Expanded text:
us requiescere facit nubes et ventus et pluviae non sequentes plens patientia lenietur princeps et lingua mollis confringet duritiam mel invenisti comede quod sufficit tibi ne forte saturatus evomas illud subtrahe pedem tuum de domo proximi tui nequando satiatus oderit te iaculum et gladius et sagitta acuta homo qui loquitur contra proximum um falsum testimonium. Dens putridus, et pes lapsus, qui sperat super infidele in die angustiae, et amittit pallium in die frigoris. Acetum in nitro, et qui cantat carmina cordi pessimo. Sicut tinea vestimento, et vermis ligno: ita tristitia viri nocet cordi. Si esurierit inimicus tuus, ciba illum:
Abbreviated transcription (Latin):
pat pluuias: ⁊ facies tristis
lingũa detrahentẽ. Melius
ẽ sedere in angulo domatis:
qmͣ cum muliere litigiosa.
⁊ in domo communi. Aqua
frigida aĩe sitienti: ⁊ nũtius
bonus de t̾ra longinqua. fons cur¬
batus pede. ⁊ uena corrupta:. iu¬
stus cadens coram impio. Sicut

Expanded text:
acies tristis linguam detrahentem. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Aqua frigida animae sitienti, et nuntius bonus de terra longinqua. Fons turbatus pede, et vena corrupta, justus cadens coram impio. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
calumpnians pauꝑes: similis
ẽ imbri uehxm̃ti. in qͦ paratur
fames. Qͥ derelinquunt legẽ.
laudant impiũ: qͥ custodiunt.
succendunt᷑ contra eum. Uiri
mali ñ cogitant iuclicium:
qͥ aut̃ requir̃t cdñm. aĩaduer¬
tunt oĩa. Melior ẽ pauꝑ am¬
bulans in simplicitate sua:

Expanded text:
calumnians pauperes similis est imbri uehementi, in quo paratur fames, qui derelinquunt legem, laudant impium: qui custodiunt, succenduntur contra eum. uiri mali non cogitant iudicium: qui autem requirunt dominum, animaduertent omnia. melior est pauper ambulans in si