comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
E cũ multa eis consolationis
&e patientie uerba intimas¬
set: didicit ab eis quod
a sexͥo miliario aquam
sibi ħumeris ad portabant.
Lunc sc̃s clemens dixit.
Oremus dñm ih̃m xp̃m.
ut confessorib suis fontis
in isto loco uenas aperiat.
Q qui ꝑcussit petrã inde-
seito sina. & fluxerunt aquȩ
insacietatem: ipse nob̾ lati¬
cem affluentem aperiat.:
inde circun spiceret: uidit
agnum stantem qui pede
dextro erecto. quasi locum
ipsum alius non uideret:
te. Sed cum omnes ꝑgyrũ
rastris effoderent. & in ipsũ
locum ubi agnus stabat.
non tangerent: accepto bre¬
ui sarculo. sc̃s clemens leui
ictu locum sub pede agni
ꝑcuciens. fontem affluen
tem ornarum apuit. qui
subito impetu euomens aqͣs.¬
fluuiũ fecit. Lunc uniũ¬
sis gaudentib. beatus cle¬
mens responsorium dixit.
fluminis impetus letificat
ciuitatem dĩ. Ad istam au¬
tem famam confluxit oĩs
ꝓuncia. &e uenientes uni¬
uersi ad doctrinam scĩ cle¬
mentis: conuertebantur ad

Expanded text:
Et cum multa eis consolationibus et patientiae verba intimasset, didicit ab eis quod a sexto milliario aquam sibi humeris apportarent. Tunc S. Clemens dixit: Oremus Dominum Jesum, ut confessoribus suis fontis in isto loco venas aperiat; et qui percussit petram in monte Sina, et fluxerunt aquae in satietatem, ipse nobis laticem affluentem aperiat. inde circumspiceret, vidit agnum stantem, qui, pede dextro erecto, quasi locum ipsum alius non videret, te. Sed cum omnes per gyrum rastris effoderent, et non ipsum locum, in quo agnus stabat contingerent, accepto brevi surculo S. Clemens levi ictu locum sub pede agni percutiens, fontem affluentibus venis ornatum aperuit. Qui subito impetu evomens fluvium fecit. Tunc universis gaudentibus beatus Clemens responsorium dixit: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei; ad istam autem famam confluxit omnis provincia; et venientes universi ad doctrinam sancti Clementis, convertebantur ad
Abbreviated transcription (Latin):
dignum passionis ad remu¬
ad domum egee: omm̃iq pa¬
riter clamantes dicebant.
Que ẽ ista sententia tua
pro consra: male iudicasti.

Expanded text:
dignum passionis ad remuad domum Egeae vadunt, pariter que clamantes dicunt: « Quae est haec sententia tua, proconsul? male judicasti.
Abbreviated transcription (Latin):
consilii. suscipe seminum
fructus: quos incecilia se¬
tua quasi ouis tibi argu¬
mentosa deseruit. Nam
sponsum quem quasi leo¬
te quasi agnum mansue¬
tissimum destinauit. Iste

Expanded text:
silii, suscipe seminum fructus, quos in Caeciliam setua, quasi ovis apis tibi argumentosa deservit. Vers. Nam sponsum quem quasi leobi quasi agnum mansuetissimum sociavit. Cae
Abbreviated transcription (Latin):
tuus semꝑ fui. & desidera
ui amplectite. O bona
crux que decorem & pulchritu¬
dñi suscepsti. diu deside¬
rata. sollicite amata. sine
intermissione quesita:
& aliquando iam concu-¬
piscenti auimo preparata.
accipe ^ ab hominib. &e redde
me magistro meo: ut per
te me recipiat. qui ꝑ te me

Expanded text:
sideravi te amplecti. O bona crux, quae decorem et pulchrituDomini suscepisti: diu desiderata, sollicite amata, sine intermissione quaesita, et aliquando concupiscenti animo praeparata! Accipe me ab hominibus, et redde me Magistro meo, ut per te me recipiat, qui per te me
Abbreviated transcription (Latin):
perrexit. & scđm ea signa
que acceperat. inuenit
scm urbanum ep̃m: qui¬
intra sepulchra martyrũ
latitabat. Cui cum dixis¬
set omnia uerba cecili e.

Expanded text:
perrexit et secundum signa que acceperat inuenit sanctum Vrbanum papam qusepulchra martyrum latitabat. Cui cum dixisset uerba Cecilie
Abbreviated transcription (Latin):
protulit ex uirtute sua
uificaret uniuersa. Omnia
autem quȩ sunt: filius
ex patre genitus condidit.
unuersa autem que con¬
dita sunt. ex patre procedẽs

Expanded text:
protulit ex virtute sua r quem vivificaret universa; omnia autem quae facta sunt, Filius ex Patre genitus condidit. Universa vero quae condita sunt, ex Patre Filioque
Abbreviated transcription (Latin):
habeo amatorem: qui ni¬
mio relo custodit corpus
meum. Hic si uel leuiter
senserit quod tu me pol¬
luto amore contingas.
statim circa te suum fu
tes florem tue gratissime

Expanded text:
habeo amatorem, qui nimio zelo custodit corpus meum; hic, si vel leviter senserit quod tu me polluto amore contingas, statim circa te furorem tes florem gratissimae
Abbreviated transcription (Latin):
dixit inimicus ꝑ sequens
comprehendam partibor
spolia replebo animam
meam. Interficiam gladio
meo dominabitur manus

Expanded text:
Dixit inimicus: Persequens comprehendam, partibor spolia, replebo animam meam: Interficiam gladio meo,  et dominabitur manus
Abbreviated transcription (Latin):
diligas. & uirginitatem
te diliget sicut me: & osten¬
det tibi grãm suam. Tunc
ualerianus nutu dĩ timore
de michi ipsum angełm.
& si probauero quod uere
angłs dĩ sit: faciam quod
hortaris. Si autem uirum
alterum diligis: E te ce illũ

Expanded text:
diligas et castitatem ue diliget sicut et me, et ostendet tibi gratiam suam». Tunc Valerianus nutu dei timore de michi ipsum angelum et si probauero quod uere angelus sit, faciam quod hortaris. Si autem uirum alium diligis et te et ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
beati martyris gorgo¬
nii dies hodie nob̃
anniuersaria cȩlebritate re¬
currit: cuuis glorificationi
sicut congaudet eccłia si eiꝰ
sibi proponit sequenda ues¬
tigia. Si enim compatimur
& conglorificabimur. In cuiꝰ
glorioso agone duo nob pre¬
cipue consideranda sunt.
indurata iudelicet tortoris
seuicia &e martyris inuicta
pacientia. Seuicia tortoris
ut eam de testemur patien¬
cia martyris ut eam imite¬
mur. Audi psalmistam. ad¬
uersus maliciam increpan¬
tem. Noli emulari in maligi¬
nantib. qm̃ tanquam fenũ
uelociter arescent. Quod uero
aduersus malignantes pa¬
tientia exhibenda sit. audi
apłm suadentem. Patiencia
uob necessaria est. ut repor¬
tetis promissiones. Coronata
est itaq beati martyris pati¬
entia mancipata est. eternis
cruciatib tortoris incorrecta
pressuram habebitis. s nolite
timere pusillus grex: quia
ego uici mundum. Sed quo¬
modo uicit mundum. factꝰ
est obediens patri usq ad
mortem. Quid autem de
morte : Propt̃ quod & ds̃

Expanded text:
beati martyris N. dies hodie nobis anniversaria celebritate recurrit; cujus glorificationi sicut congaudet Ecclesia, sic ejus sibi proponit sequenda vestigia. Si enim compatimur, et conglorificabimur , In cujus glorioso agone duo nobis praecipue consideranda sunt, indurata videlicet tortoris saevitia, et Martyris invicta patientia: saevitia tortoris, ut eam detestemur; patientia Martyris, ut eam imitemur. Audi Psalmistam adversus malitiam increpantem, Noli aemulari in malignantibus, quoniam tanquam fenum velociter arescent . Quod autem adversus malignantes patientia exhibenda sit, audi Apostolum suadentem, Patientia vobis necessaria est, ut reportetis promissiones . Coronata est itaque beati Martyris patientia; mancipata est aeternis cruciatibus tortoris incorrecta pressuram habebitis; sed nolite timere, pusillus grex, quia ego vici mundum . Sed quomodo vicit mundum? Factus est obediens Patri usque ad mortem . Quid autem de morte? Propter quod et Deus
Abbreviated transcription (Latin):
quidam poetarum iubens.
quoᷤ sibi tumulum mortuo
inaggere publico collo¬
carent ħ epigrama finxit
dicens. uiuere post obitum
uatem uis nosse uiator:
Quod legis ecce loquor. uox
tua nempe mea ẽ. Q in suis
quidem scripturis ille do
acceptus. & carus sacerdos.
quantum lucente ueritate
uideri conceditur. recte ac
sane fidĩ. spei. & caritatis¬
ĩ catholica ȩccłia uixisse ma-¬
uinis scribentem. legentes
proficiunt. Sed & ego ar¬
pitror plus ex eo proficere
potuisse. qui eum & lo¬
quentem in eccłas presentẽ

Expanded text:
quidam poetarum, suis jubens quidam poetarum, suis jubens quo sibi tumulum mortuo in aggere publico collocarent, programmate finxit, dicens, Vivere post obitum vatem vis nosse viator, Quod legis ecce loquor, vox tua nempe mea est. Et in suis quidem scriptis ille Deo acceptus et charus sacerdos, quantum lucente veritate videre conceditur, recte ac sane, fidei, spei, et charitatis catholicae Ecclesiae vixisse mavinis scribentem legentes proficiunt. Sed ego arbitror plus ex eo proficere potuisse, qui eum et loquentem in ecclesia praesentem
Abbreviated transcription (Latin):
& sacrificium deo oblatun ẽ.
& sepultus ẽ. Testamentum
nullum fecit. quia unde fa¬
ceret pauꝑ dĩ non habuit .
Eccl̃ie bibiliothecam omnesq
codices diligenter posteris
custodiendos semꝑ iubebat.
Si quid uero ęccła uel in
sumptib. uel inornamentis
habuit. fidĩ prb̃i qui sub
eodem domus ȩccł̃ie curam
gerebat dimisit: nec suos
consanguineos uel in propo¬
sito. uel extra constitutos.
in sua uita. & morte uulgi
more trastauit. Quibus
dum ad huc suꝑ eẽt id si
opus fuit quod & ceteris
erogauit: non ut diuicias
haberent. sed ut aut non.
aut minus egerent. Cerũ
sufficientissimum. & mo¬
nasteria iurorum. aut femi¬
narum continentium. cum
suis prepositis plene eccł̃ie
dimisit. una cum bibliothe¬
cis libros & tractatus uel suos.
uel aliorum scõrum habenti¬
b. in quib dono dĩ qualis
quantusq in ȩccl̃a fuerit
noscitur. & in his semꝑ ui¬
uere. a fidelib inuenitur.
iuxta quod etiam scłarium

Expanded text:
 sacrificium Deo oblatum est,  sacrificium Deo oblatum est, et sepultus est. Testamentum nullum fecit, quia unde faceret pauper Dei non habuit. Ecclesiae bibliothecam, omnesque codices diligenter posteris custodiendos semper jubebat. Si quid vero Ecclesia, vel in sumptibus, vel in ornamentis habuit, fidei presbyteri, qui sub eodem domus Ecclesiae curam gerebat, dimisit. Nec suos consanguineos, vel in proposito vel extra constitutos, in sua vita et morte vulgi more tractavit: quibus, dum adhuc superesset, id si opus fuit, quod et caeteris, erogavit, non ut divitias haberent, sed ut aut non, aut minus egerent. Clerum sufficientissimum, et monasteria virorum ac feminarum, continentibus cum suis praepositis plena, Ecclesiae dimisit, una cum bibliothecis, libros et tractatus vel suos vel aliorum sanctorum habentibus, in quibus dono Dei qualis quantusque in Ecclesia fuerit noscitur, et in his semper vivere a fidelibus invenitur. Juxta quod etiam saecularium
Abbreviated transcription (Latin):
etiam duo conscripsit uolu¬
mina. quorum est titulus
de recensione librorum. Pre¬
reptos ȩtiam quosdam li¬
bros ante diligentiorem em̃¬
dationem a non nullis fr̃ib
conquerebatur. licet eos post¬
modum emendasset.Imꝑ¬
fecta etiam quedam librors
suorum preuentus morte
reliquit. Quippe prodesse om¬
nib uolens. & ualentibus
multa librorum legere. &
non ualentib. ex utroq di¬
uino testamentoueteri &e
nouo. premissa prefacione
precepta diuina. seu uetita
ad uite reguam pertinentia
scͥpsit. atq ex his unum co¬
dicem fecit: ut qui uellet
legeret. atq in eo uel quam
obediens dõ. in obediensq
eẽt agnosceret: & hoc opus
uoluit speculum appeliare.
ipsam suam extremam egͥ¬
tiroinem in pretermisse. ala¬
criter. & fortiter. sana men¬
te. sanoq consilio in eccłia
predicabat: menbris omib
sui corporis incolum is. inte
tus in bona senectute: & nob̾
coram positis. pro eius cõmen¬
danda corporis depositione.¬

Expanded text:
etiam duo conscripsit voluetiam duo conscripsit volumina, quorum est titulus, De recensione librorum. Praereptos etiam sibi quosdam libros ante diligentiorem emendationem a nonnullis fratribus conquerebatur, licet eos postmodum emendasset. Imperfecta etiam quaedam suorum librorum praeventus morte dereliquit. Quique prodesse omnibus volens, et valentibus multa librorum legere, et non valentibus, ex utroque divino Testamento, Vetere et Novo, praemissa praefatione praecepta divina seu vetita ad vitae regulam pertinentia excerpsit, atque ex his unum codicem fecit; ut qui vellet legeret, atque in eo vel quam obediens Deo inobediensve esset, agnosceret: et hoc opus voluit Speculum appellari. ipsam suam extremam aegritudinem impraetermisse, alacriter et fortiter, sana mente, sanoque consilio in ecclesia praedicavit. Membris omnibus sui corporis incolumis, integrtus in bona senectute; et nobis coram pro ejus commendanda corporis depositione
Abbreviated transcription (Latin):
rimos indigentes frangi. & con¬
flari iubebat. & indigentib
dispensari. Quod non comme¬
morassem: nisi contra carna¬
lem sensum quorundam fieri
ꝑuiderem. & hoc ipsum ȩtiam
uenerabilis memorie ambro¬
sius intalib necessitatib in-¬
dubitanter ẽẽ faciendum.&.
dixit ce scripsit. Sed ce de neg¬
lecto afidelib galophilatio
& secretario. unde altari neces¬
saria inferentur. aliquando
in ȩccłia loquens. ammonebat.
quod & iam beatissimum
ambrosium se presente in ec¬
cłia tractauisse nob̃ aliqnͣ¬
do retulerat. Ante proximũ
uero diem obitus sui. a se dic¬
tatos & editos recensuit libroꝰ
siue eos quos primo tem¬
pore sue conuersionis adhuc
laicus. siue quos prb̃t. siue
quos ep̃c dictauerat: ꝙ que¬
cunq in his recogaouit alit̃
quam se habet eccł̃iastica regui¬
la ase fuisse dictata & scrip¬
ta. cum ad huc eccłiasticum
aisum minus sciat. minusq
sapusset. asemet ipso repre¬
hensa. & correpta sunt. Unde

Expanded text:
rimos indigentes, frangi et conrimos indigentes, frangi et conflari jubebat, et indigentibus dispensari. Quod non commemorassem, nisi contra carnalem sensum quorumdam fieri perviderem. Et hoc ipsum etiam venerabilis memoriae Ambrosius in talibus necessitatibus indubitanter esse faciendum, et dixit, et scripsit . Sed et de neglecto a fidelibus gazophylacio et secretario, unde altari necessaria inferuntur, aliquando in ecclesia loquens admonebat: quod etiam beatissimum Ambrosium se praesente in ecclesia tractavisse, nobis aliquando retulerat. vero diem obitus sui a se dictatos et editos recensuit libros, sive eos quos primo tempore conversionis suae adhuc laicus, sive quos presbyter, sive quos episcopus dictaverat: et quaecumque in his recognovit aliter quam sese habet ecclesiastica regula a se fuisse dictata et scripta, cum adhuc ecclesiasticum usum minus sciret, minusque sapuisset, a semetipso et reprehensa et correcta sunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Coclearib tantum argenteis
utens. ceterum uasa quib
rea fuerunt: non tam ne¬
cessitatis inopia. qͣm proposi¬
to uoluntatis. dedd & hospita¬
litatem semꝑ exhibuit. & in
ipsa mensa magis lectionẽ
uel disputationem. quam
epulationem potationemq
diligebat: q contra pestilen¬
tiam humane consuetudi¬
nis. in ea scriptum ita habe¬
bat. Quisquis amat dictis
absentum rodere uitam. hãc
mensam indignam noue¬
rit ẽẽ sibi. Et ideo omnem
conuiuam asuꝑfluis ce
re ammonebat. Nam quos¬
dam familiarissimos coepõs
illius scripture oblitos. &
contra eam loquentes. tam
aspe aliquando reprehendit
commotus: ut diceret. aut
delendos ẽẽ illos demensa
uersus. aut se de media re-¬
fectione ad suum cubiculũ
surrecturum. Quod ego q
alii qui illius mense inter¬
fuimus. expti sumus. Inte¬
rea dum eccłie pecuni a
defecerat. hoc ipsum popło
xp̃iano denuntiabat. non
se habere quod indigentib
erogaret. Ilam & de uasis diũi¬
cis ꝓpter captiuos & quam plu¬

Expanded text:
Cochlearibus tantum argenteis utens, caetera vasa quibusrea fuerunt: non tamen necessitatis inopia, sed proposito voluntatis. Sed et hospitalitatem semper exhibuit. Et in ipsa mensa magis lectionem vel disputationem, quam epulationem potationemque diligebat. Et contra pestilentiam humanae consuetudinis in ea scriptum ita habebat: Quisquis amat dictis absentum rodere vitam, Hanc mensam indignam noverit esse sibi. Et ideo omnem convivam a superfluis et debere admonebat. Nam et quosdam suos familiarissimos coepiscopos illius scripturae oblitos, et contra eam loquentes, tam aspere aliquando reprehendit, commotus ut diceret, aut delendos esse illos de mensa versus, aut se de media refectione ad suum cubiculum surrecturum. Quod ego et alii, qui illi mensae interfuimus, experti sumus. rea dum Ecclesiae pecunia deficeret, hoc ipsum populo christiano denuntiabat, non se habere quod indigentibus erogaret. Nam et de vasis dominicis, propter captivos et quam plu
Abbreviated transcription (Latin):
ei angłs dñi suꝑ altare sce¬
dulam ponens: inqua de¬
scriptum erat ordine. & ipsũ
regis peccatum. & egidii pre
Adiunctum quoq erat in
fine. quod qui scm̃ egidiũ
pro quolibet cõmisso inuo¬
caret. si tantum ab illiꝰ per¬
sibi eẽ a dño proculdubio

Expanded text:
ei angelus domini super altare schedulam ponens in qua scriptum erat per ordinem peccatum regis et Egidii precaret. Adiunctum quoque erat in fine quod quisquis sanctum Egidium pro quocumque commisso inuocaret si tantum ab illo sibi a deo esse procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
multuose abriꝑe: sed lenit̾
subtrahere ministerium lin¬
gue suȩ nimdinis loquaci¬
Iam paucissimi dies suꝑerãt.
adundemiales ferias: & statuit
tollerare illos. ut sollempniter
quam tu ds̃ eis aconualle plo¬
rationis ascendentib & can¬
tantib canticum graduum
dederas sagũtas acutas &
carbones uastatores aduersus
linguam subdolam uelut
consulendo contra dicentem.
& sicut cibum assolet aman¬
do consumentem. Sagitta¬
ueras tu cor eorum caritate
tua. & gestabant uerba tua
transfixa uiscerib. & exempla
seruorum tuorum. quos de
nigris lucidos. & de mortus
uiuos feceras. congesta in si¬
num cogitationis eorum ure¬
bant. ꝙ asumebant grauem
te porem. ne inima uergeren¬
tur : & accendebant eos uali¬
de. ut omnis exlingua sub¬
dola contradictionis flatus
inflamare eos acrius posset
non extinguere. Euolutis¬

Expanded text:
multuose abripere, sed leniter subtrahere ministerium linguae meae nundinis loquaciiam paucissimi dies supererant ad uindemiales ferias, et statui tolerare illos, ut sollemniter quam tu nobis in conualle plorationis ascendentibus et cantantibus canticum graduum dederas sagittas acutas et carbones uastatores aduersus linguam subdolam uelut consulendo contradicentem et, sicut cibum assolet, amando consumentem. Sagittaueras tu cor nostrum caritate tua, et gestabamus uerba tua transfixa uisceribus et exempla seruorum tuorum, quos de nigris lucidos et de mortuis uiuos feceras, congesta in sinum cogitationis nostrae urebant et absumebant grauem torporem, ne in ima uergeremus, et accendebant nos ualide, ut omnis ex lingua subdola contradictionis flatus inflammare nos acrius posset, non extinguere. ueru
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus pre magnitudine
sua latere non potuit: con¬
fluebant ad eum plurimi.
corporis animeq remedia
postulantes. Nec uero ubi
dator hylaris & quod dare¬
tur abunde aderat. spei sue
munere frustrabãtur. Cũq
mira gesta laudum preco¬
nia sequerentur. eiusq no¬

Expanded text:
viri virtus prae magnitudine sua latere non potuit, confluebant plurimi, corporis animaeque beneficia postulantes. Nec vero, ubi dator hilaris et quod daretur abunde non aderat, suo munere frustrabantur. Cumque mira gesta laudum praeconia sequerentur, mari
Abbreviated transcription (Latin):
ri.n ordinandis
uero sacerdotib & clericis.
consẽ sum maiorem xp̃ia¬
norum. & consuetudinem
eccłie sequendam arbitra¬
ta. & lec tualia. ex moderato
& competenti habitu erant.
nec nitida nimium. nec
ab iecta plurimum: quia ĩ¬
his plerumq uel iactare
se in solenter homines solẽt.
uel abi cere. exutroq non
que iħu xp̃i. sed que sua
sunt querentes. At iste ut
dixi medium tenebat. neq
indexteram neq in sinistrã
declinans. Mensa usus est
frugali & parca. que quidẽ
inter olera & legumina.
etiam carnes aliquando ꝓp¬
cer hospites. uel quosq in¬
autem uinum bibebat.
quia nouerat ce docebat
ut apłs dicit. quod omnis
creatura dĩ bona sit: &
nichil abiciendum. quos
cum gratiarum actione
percipitur. Scĩficatur enim

Expanded text:
r. In ordinandis vero sacerdotibus et clericis consensum majorem Christianorum, et consuetudinem Ecclesiae sequendam arbitranta vel lectualia ex moderato et competenti habitu erant, nec nitida nimium, nec abjecta plurimum: quia his plerumque vel jactare se insolenter homines solent, vel abjicere; ex utroque non quae Jesu Christi, sed quae sua sunt iidem quaerentes: at iste, ut dixi, medium tenebat, neque in dexteram, neque in sinistram declinans. Mensa usus est frugali et parca, quae quidem inter olera et legumina, etiam carnes aliquando propter hospites, vel quosque inautem vinum habebat. Quia noverat, et docebat, ut Apostolus dicit, quod omnis creatura Dei bona sit, et nihil abjiciendum, quod cum gratiarum actione percip
Abbreviated transcription (Latin):
scam cafuim generationem.
qui electos suos infiliorum
dei assumeret adoptionem.
Quare autem dixerit librũ
generationis. cum paruam
libri particulam teneat ge¬
neratio. hoc intelligitur
quod consuetudinem gentis
sui sequutus sit. Consue¬
tudo enim he breorum
est ut uoluminib. ex eoꝵ
principus imponant nomi
libri legales. Q uod autem
sacerdotalem in eo ex primit
dignitatem. Nam ih̃c qui
nominis huius presagium
pretulit. primus post moy¬
sen in ppło isrł ducatum te¬
nurt ꝙ filios isrt in t̾ram
repromissionis indurit.
Aaron uero mystico conse¬
cratus unguento. primus

Expanded text:
secundum carnem generationem, secundum carnem generationem, qui electos suos in filiorum Dei assumeret adoptionem. Quare autem librum dixerit generationis, cum parvam libri particulam teneat generatio, hoc intelligitur quod consuetudinem gentis suae secutus sit. Consuetudo enim Hebraeorum est ut voluminibus ex eorum principiis imponant nominlibri legales. Quod autem sacerdotalem in eo exprimit dignitatem. Nam Jesus qui nominis hujus praesagium praetulit, primus post Moysen in populo Israel ducatum tenuit, et filios Israel in terram repromissionis induxit, Aaron vero, mystico consecratus unguento, primus
Abbreviated transcription (Latin):
filius hominis est. Quod se
ipse sepissime appellat. com¬
mendans nob̃ quod miseri¬
corditer dignatus sit esse
pro nob. Nam illa superna¬
& eterna generatio. scł̃m quã
filius dĩ unigenitus est. an¬
te omnem creaturam. quia
omnia ꝑ ipsum facta sunt.
ita meffabilis ẽ. ut de ilia
dictum aꝓpħa ysaia intelli¬
gatur. Generationem eius
quis enarrabit: Quam qmͦ
& de temporali ẽius nati¬
factum ẽ. & uirgõ sp̃u sco
grauida filium peperit. &
uirgo ꝑmansit: hec prophe¬
tica sententia possit non in¬
conuenienter accipi ne sacre
edificationis discors compago
non hereat. Igitur matheus
corrupto humani generis
inicio ꝑ preuaricationem. in
primo noui testamenti libͤ
hic ẽ liber generationis cęli
& terre. & rursum. Hic ẽ.
liber generationis ade: ade
uidelicet ueteri ꝑ uem totꝰ
corruptus est. munous. adã
in quo restaurata sunt omĩa.
&̃ quȩ in celo & que int̾ra cõ¬
sistunt: dedit manifeste in¬
telligi. quod ipsius scripserit

Expanded text:
filius hominis est, quod se ipse saepissime appellat, commendans nobis quid misericorditer dignatus sit esse pro nobis. Nam illa superna et aeterna generatio secundum quam Filius Dei unigenitus est ante omnem creaturam, quia omnia per ipsum facta sunt, ita est ineffabilis, ut de illa dictum a propheta Isaia intelligatur: Generationem ejus quis enarrabit ? Quanquam et de temporali ejus natifactum est, et virgo Spiritu sancto gravida filium peperit, et virgo permansit, haec prophetica sententia possit non inconvenienter accipi, ne sacrae aedificationis discors compago non haereat. Igitur Matthaeus, corrupto humani generis initio per praevaricationem, in primo Novi Testamenti libroHic est liber generationis coeli et terrae ; et rursum: Hic est liber generationis Adae ; Adae videlicet veteri, per quem totus corruptus est mundus, Adam in quo restaurata sunt omnia, et quae in coelo et quae in terra consistunt; dedit manifeste intelligi quod ipsius scripserit
Abbreviated transcription (Latin):
centiis. Statim quippe cum
fine huius sententie quasi
lute securitatis cordi eiꝰ in
fusa. omnes dubitationis te¬
nebre discesserunt. Lunc inter¬
iecto aut digito aut nescio
quo alio signo codicem clau¬
sit: & tranquillo iam uultu
indicauit alipio. At ille qͥd
in se ageretur quod augusti
nus ignorabat. sic indicauit.
Petit uidere quid legisset.
dit ille etiam ultra quam
ipse legerat. & ignorabat qͥd
sequeretur. Sequebatur uero
Infirmum autem in fide re¬
cipite. Quod alipius ad se
Sed tali ammonicione firma¬
tus est: placitoq ac proposito
bono & congruentissimo suis
cunctatione coniunctus est.

Expanded text:
erat. Statim quippe cum fine hujusce sententiae quasi luce securitatis infusa cordi meo, omnes dubitationis tenebrae diffugerunt. 30. Tum interjecto aut digito aut nescio quo alio signo, codicem clausi, et tranquillo jam vultu indicavi Alypio. At ille quid in se ageretur, quod ego nesciebam, sic indicavit. Petit videre quid legissem: dit etiam ultra quam ego legeram, et ignorabam quid sequeretur. Sequebatur vero: Infirmum autem in fide recipite . Quod ille ad se Sed tali admonitione firmatus est, placitoque ac proposito bono et congruentissimo suis cunctatione conjunctus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim solita sonabat.¬
animum eius. frons. gene
oculi. color. modꝰ uocis:
quam uerba que promebat.
ortulus
quidam erat hospitu illoꝵ
quo illi utebantur. sicut
tota domo. Nam hospes
ibi non habitabat dñs do¬

Expanded text:
neque enim solita sonabaanimum meum frons, genae, oculi, color, modus uocis quam uerba, quae promebam. hortulus quidam erat hospitii nostri, quo nos utebamur sicut tota domo: nam hospes ibi non habitabat, dominus do
Abbreviated transcription (Latin):
sederant pͥ us. nimis stupens.
dam fici arbore strauit se nes¬
cio quomodo: & dimisit ha¬
benas lacrimarum. & pro ru¬
perunt flumina oculorum
eius. acceptabile sacrificium
deo. Q non quidem his uerb̾.
sed in hac sententia multa
Usqueqͦ dñe irasceris infinẽ:
Ne memor fueris iniquita¬
tum nr̃arum antiquarum.
cina domo cum cantu di
solerent pueri tale aliquid

Expanded text:
sedebamus nimie stupens. dam fici arbore straui me nescio quomodo et dimisi habenas lacrimis, et proruperunt flumina oculorum meorum, acceptabile sacrificium tuum, et non quidem his uerbis, sed in hac sententia multa usquequo, domine, irasceris in finem? ne memor fueris iniquitatum nostrarum antiquarum. cina domo cum cantu dicsolerent pueri in aliquo genere
Abbreviated transcription (Latin):
tio militans: nescio qi
abeis uolebat. Et con¬
Et forte suꝑ mensula
lusoriam que ante ei
erat atcendit codicem
lum. inopinate sane. Iutauerat
enim aliquio delibris. quors
professio eos continebat. Lunc
ens: gratulatorie miratus ẽ.
quod eas. ꝙ solas preoculis eiꝰ
turis securam maximam im¬
pendere: ortus ẽ sermo ipso
narrante deantonio egyptio
monacho. cuius nomen excel¬
lenter clarebat apud seruos
dĩ. Ipsos autem usq in illam
horam latebat. Quod ponti¬
anus ubi comꝑit. immoratꝰ
ẽ. in eo sermone insiuans tan¬
tum uirum ignorantib: ꝙ
ammirans eandem illorum
ignorantiam. S tupebant au¬
tem audientes tam recenti
memoria. & prope suis tem¬

Expanded text:
cio quid a nobis uolebat. et conet forte supra mensam lusoriam, quae ante nos erat, adtendit codicem:lum, inopinate sane; putauerat enim aliquid de libris, quorum professio me conterebat. tum uero ens gratulatorie miratus est, quod eas et solas prae oculis meis turis curam maximam inpendere, ortus est sermo ipso narrante de Antonio Aegyptio monacho, cuius nomen excellenter clarebat apud seruos tuos, nos autem usque in illam horam latebat. quod ille ubi conperit, inmoratus est in eo sermone insinuans tantum uirum ignorantibus et admirans eandem nostram ignorantiam. stupebamus autem audientes tam recenti memoria et prope nostris tem
Abbreviated transcription (Latin):
norum. In paganoruin namo ꝑse¬
cutione. unusquisq ꝓaia tantum
anima. in hereticorum uero. ꝓuniũ¬
sali patitur eccłia. Et iecirco potiorẽ
dixerim. quia ꝓculdubio excellenti¬
or atq sublimior. comꝓbatur. hec
pauca de tanti uiri gloria narrasse¬

Expanded text:
norum. In paganorum namque persenorum. In paganorum namque persecutione unusquisque pro sua tantum anima, in hereticorum vero pro universali patitur ecclesia, et idcirco eum potiorem dixerim, quia procul dubio excellentior atque eximior conprobatur'. Haec pauca de tanti viri memoria E
Abbreviated transcription (Latin):
imulent nunc heretici quan¬
tum uolunt. ornfundantur
⁊ erubescant. a se marti rem fc̃m
Quãuis enim pacifice animam.
ex alasse clamitent. quãuis non
a se interemptum. sed propria fin¬
gant morte defectum: quasi non
eum pena. consumpserit. in quo
pena consumpta est. Qui si in pre¬
senti nunc adessent. hec a me pro
martrre uerba audirent. Et si in¬
quam imminente carnificis gla¬
dio mortuus non fuerit. in con¬
ressione tamen catholice fidei exi¬
lio relegatus: post continuam. ⁊
indefessam ꝓfessionem. gloriosũ
mortis exitum meruit: sicq ad de¬
um suum redeuntem. celestis au¬
la martẏrem suscepit. Neq enim.
uirtus eius aut honor minor est.
quominus beati. martyrib ag¬
gregetur qd uiantum in ip̃o
suit eqran intter tolerauit quic¬
sicut scriptura testat᷑. non est inferior
gloria. s potius excellentior. sustinere
martẏrium. pro eo. ne scindatur eccłia
fallatiis hereticorum. quam est illa
ne immoletur ydolis impulsu paga¬

Expanded text:
imulent nunc haeretici quantum volunt, confundantur et erubescant a se martyrem factum, quamvis eum pacifice animam exhalasse clamitent, quamvis non a se interemptum, sed propria fingant morte defectum, quasi non eum poena consumpserit in quo poena consumpta est. Qui si in praesenti nunc adessent, haec a me pro Martyre verba audirent: Etsi, inquam, imminente carnifice gladio mortuus non fuerit, in confessione tamen catholicae fidei exsilio relegatus, post continuam et indefessam professionem gloriosum mortis exitum meruit: sicque ad Deum suum redeuntem coelestis aula martyrem suscepit: neque enim virtus ejus, aut honor minor est, quominus beatis martyribus aggregetur, quia quantum in ipso fuit, aequanimiter toleravit quidsicut scriptura testatur, non est inferior gloria, sed potius excellentior sustinere martyrium pro eo, ne scindatur ecclesia fallaciis hereticorum, quam est illa, ne immoletur idolis inpulsu paga
Abbreviated transcription (Latin):
fide xecta. atq imbutus aparentibꝰ
xp̃ianis religione catholica. Exinde
igitur pueritie annos excedens. euũ
adolescentie cum indiistria gerebat.
& quicquid operis etati sue congrii¬
um arripuisset. mira agilitate ꝑfi¬
ciebat. Cumq uideret pater eius
tantum filii ingenium. tradidit
eum ad imbuendum honorabili
uiro abhoni uocabulo. fabro auri¬
fici ꝓbatissimo. qui eo tempore ĩ ur¬
be lemouicina publicam fiscał mo¬
nete officinam gerebat: a quo ĩbre¬
ui huiꝰ officii usu plenissime doctꝰ.
cepit int̾ uicinos ⁊ ꝓpinquos in do¬
mino laudabilit̾ honorari.¬

Expanded text:
fide recta, atque imbutus a parentibus Christianis religione catholica; exinde igitur pueritiae annos excedens, aevum adolescentiae cum industria gerebat, et quidquid operis suae aetati congruum arripuisset, mira agilitate perficiebat. Cum ergo videret pater ejus tantum filii ingenium, tradidit eum ad imbuendum honorabili viro, Abboni vocabulo, fabro aurifici probatissimo, qui eo tempore in urbe Lemovicina publicam fiscalis monetae officinam gerebat: a quo in brevi hujus officii usu plenissime doctus, coepit inter vicinos et propinquos in Domino laudabiliter honorari
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑio. quo quĩsq sit marty
rũ põsitꝰ loco. designatis nomi¬
nib indicare. Quorum me¬
moranda & głosissima passio
eregione urbis parisiorũ in
colle qui antea mons mercurii
qm̃ inibi idolũ ipsiꝰ pͥncipalit
colebat᷑ agallis. nunc uͦ mons
sexto. a passione autẽ sexagesi¬
mo qͣrto: etatis uero beatissi¬
mi dionisii circit̾ nonagesi¬
mo. imꝑii quoq domiciani
crudelissimi cesaris sextodeci¬
mo ingruente. Quem uitio
diuina ut neronẽ cuiꝰ hic por¬
ta. qua pcussus uitã cũ ty¬
rannico pͥncipatu miserabilit̃
ut par erat amisit. regnante

Expanded text:
imperio, quo quisque martyrum imperio, quo quisque martyrum sit positus loco, designatis nominibus indicare. Quorum memoranda et gloriosissima passio e regione urbis Parisiorum in colle qui antea mons Mercurii, quoniam inibi idolum ipsius principaliter colebatur a Gallis, nunc vero mons sexto, a passione autem sexagesimo quarto: aetatis vero beatissimi Dionysii circiter nonagesimo, imperii quoque Domitiani crudelissimi Caesaris decimo sexto ingruente. Quem ultio divina, ut et Neronem, cujus hic porta, qua percussus, vitam cum tyrannico principatu miserabiliter, ut par erat, amisit: regnante
Abbreviated transcription (Latin):
tis ex aqͣ & sp̃u sco renata. cunc
excubias apud eoꝵ corpora qmͣ¬
du suꝑiuixerat celebrans. in
bona confessione ac conũsatio¬
ne ad xp̃i & scõrum martyrũ
glam ipsis incercedentib mi
numerositate. xp̃iani & beati
dyonisii patrocinis deuotis¬
simi. basilicam suꝑ p̃ciosoꝵ
martyrum corꝑa magno
sũptu cultuq eximio con-
frequentia. Quorum miracu¬
lorũ insignia ñ solũ sermo nͣ
p̃ualet enarrare. uerum nec ip̃¬
sis queunt humanis m̃tibus
cõp̃hendi. Unde nec dignitas
honoris & magnificentie eoꝵ.
honĩs cogitatu potest attingi.
Exꝑuintur tam̃ infirmi ac
quibcunq anxietatib afflic
conueniat honorari: quors
int̾uentu recipit cecitas uisũ
debilitas g̾ssum. & obstricte
aurium ianue recipe merent᷑
auditum. Sed nec illud silendũ
ẽ. quod ĩmũdorũ sp̃uũ infesta¬
tione uexatidũ ad memoratoꝵ
xp̃i testium tumulos exami¬
nandi uirtute diuina ducun¬
tur: scõꝵ ipsorum coguntur

Expanded text:
tis ex aqua et Spiritu sancto renata, cuncttis ex aqua et Spiritu sancto renata, cunctexcubias apud eorum corpora, quandiu supervixerat, celebrans, in bona confessione ac conversatione, ad Christi et sanctorum martyrum gloriam, ipsis intercedentibus numerositate, Christiani et beati Dionysii patrociniis devotissimi, basilicam super pretiosorum martyrum corpora, magno sumptu, cultuque eximio constfrequentia. Quorum miraculorum insignia, non solum sermo non praevalet enarrare; verum nec ipsis queunt humanis mentibus comprehendi. Unde nec dignitas honoris et magnificentiae eorum hominis cogitatu potest attingi. Experiuntur tamen infirmi ac quibuscunque anxietatibus afflictconveniat honorari, quorum interventu recipit caecitas visum, debilitas gressum et obstrictae aurium januae recipere merentur auditum. Sed nec illud silendum est, quod immundorum spirituum infestatione vexati, dum ad memoratorum Christi testium tumulos examinandi virtute divina ducuntur, sanctorum ipsorum coguntur
Abbreviated transcription (Latin):
reret. &e patria mereretur salu
locum tantorũ martyrũ ossa
seruantẽ. qua oportuit hono¬
rificencia una cum scĩs dñi sa¬
cerdotib & fideliũm turb̃ re-¬
uerentissime satis aggredit᷑.
& incomꝑabilẽ thesaurum
quẽ du sibi & posteris profu¬
turũ seruauit. omĩb patent̃
cadem sacratissima die inno¬
tuit. qua beatus dyonisiꝰ cũ
sociis suis. tͥumphans agonẽ
expleuit. & coronã iuctorie
acciꝑe de manu dñi meruit.
atq testis ih̃u xp̃i preciosus.
sydereũ senatũ possedit. ipsũ¬
tione signauit. Scõrum quo¬
q corporib digna ueneratioẽ
sepultis. eorum uestim̃ta. tu¬
nica uidelicet cilicium & cali¬
ge dyonisii preciosi. & casula
sc̃i rustici archi prb̃i. atq dal¬
matica beati eleutherii archi¬
diaconi. exceptis porcionib
quȩ pro reliquiis electorũ dm̃
a fidelium deuocione sũptt
sunt. usq hodie debiti cuitꝰ
reuerentia conserunt. Quor
bilis femina in noĩe sc̃e trinita¬

Expanded text:
reret, et patria mereretur salutreret, et patria mereretur salutlocum tantorum martyrum ossa servantem, qua oportuit honorificentia una cum sanctis Domini sacerdotibus et fidelium turbis reverentissime satis aggreditur, et incomparabilem thesaurum, quem diu sibi et posteris profuturum servavit, omnibus patenter eadem sacratissima die innotuit, qua beatus Dionysius cum sociis suis triumphans agonem explevit, et coronam victoriae accipere de manu Domini meruit, atque testis Jesu Domini pretiosus sidereum senatum possedit, ipsumtione signavit. Sanctorum quoque corporibus digna veneratione sepultis, eorum vestimenta, tunica videlicet, cilicium, et caligae Dionysii pretiosi, et casula sancti Rustici, archipresbyteri, atque dalmatica beati Eleutherii archidiaconi, exceptis portionibus quae pro reliquiis electorum Domini, a fidelium devotione sumptae sunt, usque hodie debiti cultus reverentia conservantur, quorum abilis femina, in nomine sanctae Trinita
Abbreviated transcription (Latin):
diligens elaboret occultare ꝓ¬
uisio. Qui dñe uoluntate &
iussione comꝑta. festinanter
quod eis preceptũ fuerat ex se¬
quuntur: furtumq laudabi¬
le quod nemini dampnũ intu¬
lit. & omĩb pie credentib lucrũ
maximũ contulit. sexto a me¬
morata urbe lapide. in sulcis
autũnalib quos tunc semini¬
b iaciendis p̃scripta matrona
in habundantia parabat aran¬
tiũ. spẽm agricolarum p̃ten¬
dentes. uelut quiddã ruralis
opis laborantes abscondt̃. Loc̃
etiam certo notamine ad sig¬
nare procurant. Ex quo eadem
dĩ futura plenius femina ac
sibi college xp̃iani. int̾ noct᷑n᷑a
secreta suentia prescripta mar¬
tyrum corpora tollentes. beati
dyonisii corpori coniunxerũt.
freqũtabant. Facta de inceps
sacione. nec suum seges nega¬
uit obsequiũ. que tali ẽ fecun¬
data pinguedine. atq suse in
eã beneficium ubertatis effu¬
dit: ut centuplicatos fructus
deuotissima cultrix ad qui¬

Expanded text:
diligens laboret occultare pdiligens laboret occultare provisio. Qui dominae voluntate et jussione comperta, festinanter, quod eis praeceptum fuerat exsequuntur, furtumque laudabile, quod nemini damnum intulit, et omnibus pie credentibus lucrum maximum contulit, sexto a memorata urbe lapide, in sulcis autumnalibus, quos tunc seminibus jacendis, praescripta matrona in abundantia parabat arantium, speciem agricolantium praetendentes, velut quiddam ruralis operis laborantes abscondunt: locum etiam certo notamine assignare procurant. Ex quo eadem Dei futura plenius femina, ac sibi collegae Christiani, inter nocturna secreta silentia, praescripta martyrum corpora tollentes, beati Dionysii corpori conjunxerunt, frequentabant. Facta deinceps satione, nec suum seges negavit obsequium, quae tali est fecundata pinguedine, atque sic se in eam beneficium ubertatis effudit, ut centuplicatos fructus devotissima cultrix acqui
Abbreviated transcription (Latin):
& tumularent. inito consili
eligunt tetͥs sequane ꝓfundqͣ
gurgitib martyrum corꝑa ꝑ
denda cõmitt̃e. Que imposita
nauib. ad ꝓuisũ gurgitẽ mi¬
nistros iubent demergenda
destinauit. ñ mutat consilium.
qͥ malũ holofernis cõceptum.
prudentia bene uolentis femi¬
ne ĩmutauit: iniquorum con¬
silia sue disposicionis ai
dustria qua uoluit seruire coe¬
tulla noĩe. q̃ licet paganoꝵ ad¬
huc errorib necessitate potius
quã uolũtate teneret᷑ addicta.
pla martyrũ. atq ad baptismi
grãm puenire se desiderare. &
mente demonstrabat & oꝑe:
dĩ miscłia inspirata. macte
uirtutis consiliũ appetiuit.
atq ad conuiuiũ uenire postu¬
lat scõꝵ corpor pͣditores. Et dũ
eis copiam oblate humanitatis
ex pendit. amemoria eorum
que susceꝑant agenda discus¬
sit. fioclibq siuis & familia¬
ris uõti consciis. secreta ordina¬
tione cõmittit. ut suotracta
furto p̃ciosa corꝑa beatorum.

Expanded text:
 tumularent, initio consilio,  tumularent, initio consilio, eligunt terris Sequanae profundisque gurgitibus martyrum corpora perdenda committere. Quae imposita navibus, ad provisum gurgitem ministros jubent demergenda destinavit non mutat consilium: qui malum Holophernis conceptum prudentia benevolentis feminae immutavit, iniquorum consilia suae dispositionis arti, industria qua voluit, servire coetulla nomine, quae licet paganorum adhuc erroribus necessitate potius quam voluntate, teneretur addicta, pla martyrum, atque ad baptismi gratiam pervenire se desiderare, et mente demonstrabat et opere, Dei misericordia inspirata, mactae virtutis consilium appetivit, atque ad convivium venire postulat sanctorum corporum perditores. Et dum eis copiam oblatae humanitatis expendit, a memoria eorum quae susceperant agenda, discussit, fidelibusque suis et familiaris voti consciis secreta ordinatione committit, ut subtracto furto pretiosa corpora beatorum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum corpus de puluere t̾re
compingens sp̃u quo uegetare¬
tur dignatus est. inspirare. eũ¬
idemq redactũ incinerẽ digna¬
bitur reparare. & qua uirerat
anima uiuendũ ꝑhenniter
reddẽ. Quoo stupendũ mira¬
culũ. cum suꝑiꝰ fata larcia
conspcxisset. ꝓsiliuit in infide¬
liũ turbas. & uociferata est. se
ĩmundicia ydoloꝵ occubuit
baptizata in remissionẽ pecca¬
torum. Cuius filius iubius quẽ
exp̃scͥpto lisbio uiro suo susceꝑat
romã ductꝰ. domiciano eiꝰ p̾lato¬
ꝑ tres cesares militauit. & sub
scõ masso ep̃o qui t̾ciꝰ abeato dẏo¬
nisio parisiorum rexit eccłiã
reu̾̃sus. omib que sunt mun¬
di relictis baptizatꝰ. & religiosio¬
sociatꝰ. Cet̾um metuentes ꝑsequ¬
tores & gentiliũ phalanges ne
conũsippłi. fidelissima probataq
deuocio. scõꝵ corꝑa rustici & eleu¬
therii qui inmonte ubi ipsi
uina cũ beato dyonisio fuerant
tyritati iacebant. ꝑfutura
libi ad patrociniũ colligerent¬

Expanded text:
ipsum corpus de pulvere terrae compingens, spiritum, quo vegetaretur, dignatus est inspirare: idemque redactum in cinerem dignabitur reparare, et qua vixerat anima, vividum perenniter reddere. Quod stupendum miraculum, cum superius fata Larcia conspexisset, prosiluit in infidelium turbas, et vociferata est se eimmunditia idolorum occubuit baptizata in remissionem peccatorum. Cujus filius Visbius, quem ex praescripto Lisbio viro suo susceperat, Romam ductus, Domitiano evespillatoper tres Caesares militavit, et sub sancto Masso episcopo, qui tertius a beato Dionysio Parisiorum rexit Ecclesiam reversus, omnibus quae sunt mundi relictis, baptizatus, et religiososociatus. Caeterum metuentes persecutores et gentilium phalanges, ne conversi populi fidelissima probataque devotio, sanctorum corpora Rustici et Eleutherii, quae in monte, ubi ipsi una cum beato Dionysio fuerunt martyrisati, jacebant, profutura sibi ad patrocinium colligerent, et
Abbreviated transcription (Latin):
st ex quo u̾itate̾ agnomi. et elegi deo
biu̾e qui me p̃t de tuis manib libure
tũc ĩsit eũ pͥses ligari. et clauos ĩma¬
nib et pedib affigi eiq dixit. tãdui
sic eris donec nobis assenseris. q̾ dũ le¬

Expanded text:
t ex quo ueritatem agnoui et elegi deo uiuere qui me potest de tuis manibus liberare». Tunc iussit eum preses ligari et clauos manibus et pedibus infigi et dixit ei: «Tamdiu hic eris, donec nobis consenseris». Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
diħ ip̃m de exilio educi et ad se ro¬
mam adducifecit. eusebius a et be¬
da in suis cromcis ñ dicũt eũ in exi¬
lio relegatũ. s in tm̃ ꝙ ĩ młtas cala¬
mitates ĩcidens mami ꝓpͥi se pemit.

Expanded text:
 ipsum de exilio educi et ad se Romam adduci fecit. Eusebius autem et Beda in suis cronicis non dicunt ipsum in exilio relegatum, sed tantum, quod in multas calamitates incidens propri
Abbreviated transcription (Latin):
anideis apud tyberiũ de molentia ĩ¬
nocentũ interfectorũ. et qr ndeis
reclamantib ymagines gentiliũ
ĩ templo ponebat et qr pccũam re¬
positã in corlimã in suos rediger
usus. inde faciẽs aq̃ductũ in domo
sua qͥ pro hñs oĩb deportatus est in
derat utdimũ in exiliũ deporta¬
retur. et c añ reu̾sionẽ uolusiam
ad ĩpatorem fu̾nt de portatus s pꝰt

Expanded text:
est apud Tyberium de violenta innocentum interfectione, et quia Iudeis reclamantibus ymagines gentilium in templo ponebat, et quia peccuniam repositam in corbonam in suos redigeret usus, inde faciens aqueductum in domum suam, et pro hiis omnibus deportatus est in clarata, ut Lugdunum in exilium deportaretur, et ante reversionem Volusiani ad imperatorem ibi fuerit depo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmiserũt. qui cũ minis p̾fatis ĩfes¬
ase remouerũt. et in quoda̾ puteo
montib circũ septo ĩmerserũt. uͥ adħ
relatõne quoꝵdam q̃dam dyabolice
machinatões ebullire uident᷑. huc¬

Expanded text:
iserunt. Qui cum nimis infesa se removerunt et in quodam puteo montibus circumscepto inmerserunt, ubi adhuc relactione quorundam quedam diabolice machinationes ebulire videntu
Abbreviated transcription (Latin):
tabat si cũ eo remun̾atione reciꝑet qui tantis mundi¬
tati die noctuq suspirando cõferte alia nocte audiuit¬
dñn sͥ dicente ¶Cum d̾itẽ nõ possessio dĩciaꝵ faciat
s cuꝑido cur audes pauꝑtatẽ tuam gͥgorii dĩcus cõꝑ¬
are¶ Qui magis illã catã qmͣ hẽs cotidie palpando di
do¶ ꝯ tempnendo cunctis qr lib̾ałr largiendo disper¬
breuit̾ sb̾ieras dñs nr̃is qui si ego seruus eoꝵ ĩ mor¬
tẽ longobardoꝵ uł dampuũ me misc̾e nouissen odie
longolardoꝵ gens nec regem n duoẽ nec cõmites ha¬
beret atq insua ꝯfusione eẽt. S qr d̾m timeo ĩ mor¬
tẽ ciiꝰl hõis me misc̾e formido ¶Ecce ꝙͣde hũilitatis¬
bat ⁊ dim̃i suũ eum appłłabat. Ecce qnͣte innocoẽcie

Expanded text:
tabat, si cum eo mansionem reciperet qui tantis munditati die noctuque suspirando conferret, alia nocte quinis dicentem: « Quando divitem non possessio divitiarum faciat, sed cupido, cur audes paupertatem tuam Gregorii divitiis comparare, qui magis illam gattam quam habes, quotidie palpando, nudo, sed contemnendo, cunctisque liberaliter largiendo, disperbreviter suggeras dominis nostris, quia, si ego servus eorum in mortem Longobardorum vel damnum me miscere voluissem, hodie Longobardorum gens nec regem nec ducem nec comites haberet atque in sua confusione esset. Sed quia Deum timeo, in mortem cuiuslibet hominis me miscere formido». Ecce quante humilitatisbat et dominum suum eum
Abbreviated transcription (Latin):
am leonẽ q nocas ꝙ eo niͦ nos age conspicimꝰ quo
scabiosos sepe captulos pardos uł tygres nocamꝰ.
Item ĩ epła aduastasium patriarcham anthyochenꝰ
prodesse młtis q posse luc̾e ꝑhibetis extrua cõnem
mͥ meã fateor indubita cõnem maxinã ꝑduxristis
hendo¶¶Consid̾o a qui estis ⁊ uos mẽtiri posse non
arbitrd. sũ ergo credere uolo ꝙdicitis cõcradidicit
ul in finitas meas cũ disputare uolo ꝙmlaude

Expanded text:
 et quod eo modo vos agere conspicimus, quo scabiosos sepe catulos, pardos vel tygrides vocamus». Item in epistola ad Anastasium patriarcham Antiochenum:prodesse multisque posse lucere perhibetis, extimationem michi meam, fateor, in dubitationem maximam perduxistis. hendo. Considero autem qui estis, et vos mentiri posse non arbitror. Cum ergo credere volo quod dicitis, contradicit mihi infirmitas mea. Cum disputare volo quod
Abbreviated transcription (Latin):
epłis se ẜuũ ẜuoꝵ deuomĩauit ⁊ alios noĩari institu¬
it libros suos dum ad huc uiu̾et ħ innuã hũilitatẽ
publicari nolebat ⁊ inaliorũ cõꝑacõne suos uͥł uale
existimabat ¶nͣ in nocencio p̾fc̃o affrice sic scͥbit
cõgaudenius. S si delicioso cupitis pabulosaginati
iliꝰ siłagnuis simlaginis nr̃in furfurẽ nõ q̃ratio n
n. nolo dñ inhac carne sũ si qͣdixisse me cõtingit ea
facile hoĩb in notest. ¶egitir qͦ in qͦda libro degre¬

Expanded text:
ervum servorum Dei nominavit et alios nominari instituit. Libros suos, dum adhuc viveret, ob nimiam humilitatem publicari nolebat et in aliorum comparatione suos nichil valere extimabat. Unde Innocentio prefecto Affrice sic scribitcongaudemus: sed si delitioso cupitis pabulo saginari, illius similaginis nostrum furfurem non queratis. Neque enim volo, dum in hac carne sum, si qua dixisse me contigit, ea facile hominibus innotesci». Legitur quoque in quodam libro de Gre
Abbreviated transcription (Latin):
suc¶Sb̃imi ⁊̃ iuissionis sͥ a coep̃t acoep̃is dici no¬
lebat Uñ ct in epłaadeu logium ep̃m alexandri¬
uũ. Ur̃a mͥ crritas loquit᷑ dicens sic̃ iussistis qd
u̾bum iussõnis peco a meo auditu remon̾i qr
scio qui sũ ⁊ qui estis loco .n. um̃ mͥ trẽs estis mo¬
rib pr̃es ¶In suꝑ obrua obnimiam humani¬
tatem qua erat p̾dictus nolebat ꝙ matrone
se ancillas suas dic̾ent unde rusticane pr̃icie
scribẽs ait Unũ in tius epłis egre suscipi ꝙ qt
qr semel dici poterat sepius dicebatur ãcilla

Expanded text:
um etiam iussionis sibi a coepiscopis dici nollebat. Unde ait in epistola ad Eulogium episcopum Alexandrinum: «Vestra michi caritas loquitur dicens: 'Sicut iussistis'. Quod verbum iussionis peto a meo auditu removeri, quia scio qui sum et qui estis: loco enim michi fratres estis, moribus patres». Insuper, ob nimiam humilitatem qua erat preditus, nollebat quod matrone se ancillas suas dicerent. Unde Rusticane patricie scribens ait: «Unum in tuis epistolis egre suscepi, quia, quod semel esse poterat, sepius dicebatur 'ancilla
Abbreviated transcription (Latin):
sic dicit. a suia usq ad romã. cũ bestiis t̾rra mariq
depugno. die ac nocce. ꝯnexꝰ ⁊ colligatꝰ decẽ leoꝵ dis mĩ¬
litib. ducoꝵ ad custodiam datis. qui ex bñficiis nĩs
seuiores fuĩt. set ego eoꝵ nequitus magis erudior.
Inuitabo eas ad deuoratõ meam. ⁊ dep̾cabor ne forte ut
uõ nullis fec̾ũt timeant ꝯting̾e corꝰ meũ. qͥn innio ⁊ si tt¬
dabũtur ego iũ faciam ego me iug̾am. Date queso ueĩã

Expanded text:
siam misit: « A Syria usque Romam cum bestiis terra marique depugno die ac nocte, connexus et colligatus decem leopardis, militibus dico ad custodiam datis, qui et beneficiis nostris saeviores fiunt. Sed ego eorum nequitiis magis erudior, invitabo ad devorationem mei, et deprecabor ne forte, ut in nonnullis fecerunt, timeant contingere corpus meum; quinimo, et si cunctabuntur, ego vim faciam, ego me ingeram. Date, quaeso, veniam: