comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
añi ꝙ ab Iuicio aimidi fuerunt aliqui magrii ⁊⁊ santtr
coram dẽo et in pͥnipio fuerunt longe uĩte sicut machit¬
falem et enoc ⁊ ceñ / Sed nullis ip̃oꝵ extendit ds̃ uitã
deffende̾ hec tñ dicimꝰ ⁊ asẜimius in synagogis nostrit
ubi ullus ꝯmistetur nobistum exneus sed audias xp̃iauoꝵ¬

Expanded text:
 ab initio mundi fuerunt aliqui magni et sancti coram Deo, et in principio fuerunt longae vitae, sicut Mathusalem et Enoch, et caeteri , et nullum illorum extendit Deus defendere, et tamen dicimus et asserimus in Synagogis nostris, ubi nullus commiscetur nobis extraneus. Sed audias do
Abbreviated transcription (Latin):
in sacrifficiis uirs qr as ortu solis usꝑ ad otas uu¬
eius magnũ ost nomen meũ int̾ gentes q̃ offerũt
nom̃i meo sacrifficiũ maggnũ nudum / Sicus de natu
Iunt cnda / aqua ⁊ uinũ ⁊ farm̃a pura / dẽ quibut
sc̃m sacrifficiũ non Indiget mndatoe ul lotione sod¬
de synagoga Indicet lauare carnes sacuficior suorũ¬
⁊ purgare uentres aĩalium q̃ in sacrifficio offerebanttr
et lauare locum de sangiuẽ ⁊ ꝑniguedie sacrifficiorũ
ałs essot horor tractare ⁊ uidẽ  In sacrifficio autem

Expanded text:
ficiis vestris, quia ab ortu solis usque ad occasum magnum est nomen meum inter gentes, quae offerunt nomini meo sacrificium mundum . » Sicut de natura sua munda sunt, aqua, vinum, et farina pura, de quibus factum est sacrificium, et non indiget mundatione et lotione; sed Synagoga indiget lavare carnes sacrificiorum et purgare ventres animarum quae in sacrificio sacrificabuntur, et lavare locum de sanguine et pinguedine sacrificiorum, aliter esset horror tractare et videre. In sacrificio autem
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃e sangue plene sunt ⁊ om̃io sacrifficiũ ur̃m sicũt colda¬
ner fendum in Ingressu atrii porce extioro et ille quĩ
michi Ingulau̾ĩt chaurũ sirũt qui decollau̾it hoĩem Et
ille qͣui obtulent in sacriffitiũ hirtum sicut qͥ obrulont¬
canem et qui obtulerit in sacuffitiũ uinũ sicuc qͥ offeng
sangniem porti / Sed hec oblatio satrifficii apud deum
nichil aliud sicgnifficat insi mutationẽ sacrifficii nostie

Expanded text:
m sicut cadaver fetidum. Et egressus atrii portae exterioris, et ille qui mihi jugulaverit taurum sicut qui decollaverit hominem, et ille qui obtulerit in sacrificium hircum sicut qui obtulitcanem, et qui obtulit vinum sicut qui offert sanguinem porci . » Sed abominatio de sacrificiis apud Deum nihil aliud significat, nisi mutationem sacrificii nostri
Abbreviated transcription (Latin):
ti filii nostir scilicet apłi surrexerunt loco ꝑp̃harum quo
appet exhoc ꝙ deus post illos non misit nobis ꝓphetas
neq notifficauit nobis aliquem ꝑ uisionẽ/ Tuneo dñe
Mi ꝙ isti apli sunt illi pueir de quibus dixit deus per
astis pueris dicit dauid ꝯpħa pͦs xxxiiiͦ. ¶ uenite filii mei
audite me timorẽ dñi docebo uos / Et deus non nominat¬
lios, cum dicit, filii tini sicut plante nouelle/ de istu
fuit domus Isrl ⁊ expectam ut uenirem cũ uĩris et uenit
cum spinis micħi / ꝑpt̾ hoc adducam qui descruet illam
ꝯculcatiõnẽ / Et de istis p̾dictis filiis dei qui dicinitur
apłi dicit deus ꝑ ysaram .xxixͦ. caͦ ¶ Non modo erubes¬
cot iacob ⁊ liquefiet facies eius, sed tunc quado uidebit
de filiis suis illos quos creauert manus mee scifficatos
umo habe̾mus cłiam ⁊ splenderent facies nr̃e/ Confrsio
acierum Iacos et dissolutio est ita ꝙ isti filii quos deus

Expanded text:
isti filii nostri, scilicet apostoli, surrexerunt loco prophetarum; quod apparet ex hoc quod Deus post illos non misit nobis prophetam, nec notificavit aliquid per visionem. Timeo, domine mi, quod isti pueri sint apostoli, de quibus dixit Deus per istis pueris dixit David propheta: « Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos . » Deus non nominatfilios cum dicit: « Filii tui sicut plantae novettae . » De fuit domus Israel, exspectavi quod veniret cum uva, et venit cum spinis, propter hoc ego adducam qui destruet illam in conculcationem . » Et de illis praedictis filiis Dei qui vocantur apostoli, dixit Deus per os Isaiae: « Non modo erubescet Jacob, ne liquefiat facies ejus, sed tunc quando videbit de filiis suis illos quos creaverunt manus meae sanctificatos imo haberemus gloriam et resplenderent facies nostrae, sed confusio facierum Jacob et desolatio est ista, quod isti filii quos Deus
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur et non de nobis. Cum dicits non eut lingua
eq ẜmo q̃ non audiat uoces eorim¶ Et hoc non potest
esse de lingua ebraita. Que ein gentes obedier̃t prĩbꝰ¬
nis moysi ⁊ aaron / qͥn ymo Ip̃ĩ Int̾fecerũt gentes et
runt cos¬

Expanded text:
loquitur et non de nobis, cum dicit: Non erit lingua, neque sermo, qui non audiant voces eorum: et hoc non potest esse de lingua nostra Hebraea: quae enim gentes obediunt praeceptis Mosi et Aaron? Quinimo ipsi interfecerunt gentes et runt eos
Abbreviated transcription (Latin):
farma purssima/ Ergo deus p̾cepit fi̾ sacrisficiũ de pane
qui Respondit, non sunt hic panes inisi pains oblatus in sa¬
inueniꝯ̃ de hoc exempla .s. ꝙ deo fiebat sacrissicũ de aqua¬
Iuuenes auxerut aquam de Cisterna q̃ erat iuxta portã
bethleem et ꝓpbã dauid obtulit istam in sacrifficiũ ¶ Ergo
ion est contra sĩpmurã si gentes hodie ponãt aquali n
sacrifficio quod faciũt deo / Nos leginiꝰ eciã ut dm̃ est¬
ꝙ aaron fecit sacrifficiũ deo de pane ⁊ unio, et dauid fecit¬
sacrifficiũ de aqua/ Et ista tria sunt simł in uno / unde:¬

Expanded text:
ripturae locis Deus praecepit fieri sacrificium de pane et qui respondit: Non sunt hic panes, nisi panis oblatus, invenimus de hoc exemplum, scilicet quod Deo fiebat sacrificium de aquajuvenes hauserunt aquam de cisterna quae erat ante portam Bethleem, et propheta David obtulit illam Deo in sacrificium, Ergo non est contra Scripturam, si gentes hodie ponant aquam in sacrificio quod faciunt Deo. Nos etiam legimus quod Aaron fecit Deo sacrificium de pane et vino, et David de aqua, et ista tria sunt simul in uno
Abbreviated transcription (Latin):
ẜu mei gaudebunt in exultatõne cordis ⁊ uõs concuciemiii
pamaritudiẽ corꝑis et intficiet te deus ssuł ⁊ uocabit ẜui¬
suos noĩe alio in quo bndicet deus illi qui bñdict̾ꝰ est suꝑ
truccione et ista est int̾feccio , quam deus connatꝰ est ꝙ
os Recepunt nomen quod deus promisit, sed non aute morti¬

Expanded text:
e cordis, et vos concutiemini prae amaritudine cordis, et interficiet te Deus, o Israel, et vocabit servos nomine alio, in quo benedixit illis qui est benedictus super tructionem, et illa est interfectio quam Deus comminatus est, quod os, recipient nomen quod Deus promisit, sed non ante mort
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ illi ultra nõ ĩpedias ⁊ Resurrectins semet et
qeddat ut se ip̃ni qͦ mitũ su laboris recipiat᷑
t̾re iᵈ ꝯmẽda ut me amplius uigilare nõ oꝑteat
⁊ libẽ ad te fontẽ indeficient hñs gandu tede
anxiant̾ nõ iã retrahat nec pupediãt hec doig¬

Expanded text:
quem illud ultra non impediat, et resurrecturum servet et reddat, ut et ipsum quoque meritum sui laboris recipiat. Terrae me commenda, ut me amplius vigilare non oporteat, et libere ad te fontem indeficientis gaudii tendere anxiantem me non retrahat, nec impediat. Hic do
Abbreviated transcription (Latin):
in illa die que sunt plage iste in paliis tiuis ⁊ Responde¬
bit hais plagatus fui in medio domus mee inter illos
qui dilixerãt me et leuauit ensem pastor meus ꝯtra
ie ¶stẽ ca ͦ xiiᵒ. Aspicient ad me in die alla / et illum
quẽ tibinffixeũt ⁊ plangent suꝑ illum quasi plantum
ngenitũ ¶ Tuneo etiam dñe mi ꝙ iste sit Iustus
ille de quo dixit abacut caͦ g̾dio ¶ Cormia in mauul
eius ibi abscondita est fortitudo eius / Cum ꝓpħa ꝯcordat

Expanded text:
in illa die: Quae sunt istae plagae in palmis tuis. Et respondebit: Plagatus fui in medio domus meae inter illos qui dilexerunt me, et levavit ensem pastor meus supra me . » Idem: « Aspicient ad me die illa, et illum quem transfixerunt, et plangent super illum quasi planctum i . » Timeo etiam, domine mi, quod iste fuit justus ille de quo dicit Habacuc: « Cornua in manibus ejus, ibi abscondita est fortitudo ejus, etc. . » Et co
Abbreviated transcription (Latin):
Retirorsum / Item idem ꝓphã dicit ¶ Quasi oñis ad occis
dolorem et sciens infirmitatẽ ¶ Item fuit despectus ⁊ non
augustia ⁊ de Iuditio deppositus est gnãtionem̃ eus quis
enarrabit ¶ Itẽ ꝑpter culpata ppłi mei tranffixi eum et
dabit Imurlatores prro sepultura ⁊ diuites pro morte sua
xp̃m eius / Reges scilicet p̾dicti/ maiores scilicet patres
nostri / Et dñe mi tuues ꝙ iste Iħũs sit ille ꝯmutatus
et uenditus pir argento, de quo laquitur zacharias ꝓpħ

Expanded text:
retrorsum . » Item idem propheta dicit: « Quasi ovis ad occisidolorem et sciens infirmitatem » Item: « Fuit despectus et proangustia judicii depositus est, generationem ejus quis enarrabit ? » Item: « Propter culpam populi mei transfixi eum, et dabit injuriatores pro sepultura et divites pro morte sua Christum ejus . » Reges scilicet praedicti; majores, scilicet patres nostri. Et timeo, domine, quod iste Jesus sit ille commutatus et venditus pro argento, de quo loquitur Zacharias propheta,
Abbreviated transcription (Latin):
antiquoꝵ philosophoro archiniis scienciis copiose/ Tun
qr in ois ut pote paucis iudeis ⁊ pautionbus xpĩanis notis
scribunt confidenciue secceta sua q̃ uolunt ab aliis ocrultare
Qua etiam decausa ut existimo Iudeus iste stilitet cathi¬
ciumꝰ auctor huius libri non ip̃m in hebreo ẜmone sed in arabico
anotauit/ sed opportet ꝙ in tarde uł cito occulta omia Reueletur
iuxta sinam saluatoris ¶ Ego uero in tranffe̾ndo ip̃m a
biblie ab isto iudeo Inductas scripsi in locis suis in arabico ꝑit̾
num sed prout iste Iudeus scripsit quando composuit istud
opus ¶ Et hoc fecit nẽ aliquid posses michi inpone ꝙ ego
in textu p̾sumpẜim aliquid adde̾ / uł diminuere uł Inmutare¬

Expanded text:
tiquorum philosophorum archivis scientiis copiosae, tum quod in eis, utpote paucis Judaeis et paucioribus Christianis notis, scribunt confidentibus secreta sua quae volunt aliis occultare. Qua etiam de causa, ut existimo, Judaeus iste scilicet catechumenus auctor hujus libri, non ipsum in Hebraeo sermone, sed in Arabico adnotavit. Sed oportet quod vel tarde vel cito occulta omnia revelentur juxta sententiam Salvatoris. Ego vero in transferendo ipsum aBibliae ab isto Judaeo inductas scripsi in locis suis in Arabico paritcundum beatum Hieronymum, sed prout iste Judaeus scripsit quando composuit istud opus. Et hoc feci ne aliquis posset mihi imponere, quod ego in textu praesumpserim aliquid addere, vel diminuere,
Abbreviated transcription (Latin):
uiderent istum librum in utraꝙ linga desc̾ptum tantũ ꝯum¬
cerentur ꝑ eum si uideant / ꝙ aucc̃oritates in latino /ab hoc¬
descripto arabico discordarent/ Sed tñ solacio uestro pator
t dñe an magister hic est finis alius ꝙ̃ Intendo Conẜu
et amore Scriptum pacisius ꝑ manũ modici ẜui uestri
asfonsi I noĩe dñi nosta miẜicordissum mi quo speramiꝰ¬

Expanded text:
erent ipsum librum in utraque lingua descriptum, tantum convincerentur per eum, si videant quod auctoritates in Latino ab hocdescriptae Arabico discordarent. Sed cum solatio vestro, Pater et domine mi magister, hic est finis alius quem intendo. Conseet amore. Scriptum Parisiis per manum modici servi vestri Alphonsi in nomine Domini nostri misericordissimi, in quo speram
Abbreviated transcription (Latin):
ouscruet te deus o frater ⁊ ꝓmane te faciat
Seue beneplacitũ suꝑ uitam nistram amen / nam ⁊ exptus
sum ꝙ pulartudo sciencie nũ tpris est in te / et tu es nostrr¬
spes certifficatonis in dubiis leteis ⁊ ꝓpharum scum tiue exori¬
estus cordis mei suꝑ illis que legis sunt ⁊ ꝓpharum / Suꝑ
dante in uericate confiriair ac in dubiis declarair

Expanded text:
onservet te Deus, o frater, et permanere te faciat Deus beneplacitum suum super vitam nostram. Amen. Novi et expertus sum quod plenitudo scientiae nostri temporis est in te, et tu es spes nostrae certificationis in dubiis Legis et Prophetarum, cum tuis expoexitus aestus cordis mei super illis quae Legis sunt et Prophetarum, super volente, in veritate confirmari ac in dubiis declarar
Abbreviated transcription (Latin):
pen̾ało ꝑtussi adeo in captiuitate ista/ in qua suma q̃ potest
et legem dei abiecerunt / et tñ ꝓꝑt̾ om̃es Istas trans gresso¬
nes/ deus non ꝑcussit eos captiuitate / inisi tantant ꝑ tm̃¬
lxx. annos in babilonia / et ꝑ post tpus p̾fatum placa
est eis / et reduxit eos in terram suam/ et scd̾m sep̾curas
iui dei tunc tpr̃is fuit ualidissima suꝑ om̃es alias Ieu quas

Expanded text:
percussi sumus a Deo in captivitate ista, in qua sumus, quae potest et legem Dei abjecerunt; et propter omnes istas transgressiones. Deus non percussit eos captivitate, nisi per septuaginta annos in Babylonia, et post tempus praefatum placatus est eis, et reduxit eos in terram suam. Et, secundum Scripturam, ira Dei fuit tunc temporis validissima super omnes iras, quas
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mortuus est ibi / et nescunt homo sepultrum eius usq
in hodieruũ diem ⁊ quid signifficat ꝙ sepultrum illuit
gnotũ est in terra / cum ip̃e fuit ꝑpħã maior a sactior
aliis/ insi ꝙ deus Resuscitauit enu/ et assupsit. in cor¬
pore ⁊ aĩa sicut alios iustos p̾ditos assupsit ⁊ eleuauit
ad locũ ubi sunt / nͨ nõs debenius mirari suꝑ hoc si aer
ste leuis ⁊ subtilis possit portare corpora grossa ⁊ ponde¬
rosa /qr nos stimꝰ ꝙ aqua q̃ est in rantãte silis aeir.
qñ placuit potencie onmipotentie portauit corꝑa filiorum
Isol in eoꝵ exitu de egipto set qm̃ fuit deo acceptũ sacr

Expanded text:
nescivit homo sepulcrum ejus usque in hodiernum diem . » Et quid significat, quod sepulcrum ejus est ignotum in terra, cum ipse fuit propheta major et sanctior aliis, nisi quod Deus resuscitavit eum, et assumpsit eum in corpore et anima sicut alios justos assumpsit, et clevavit ad locum ubi sunt? Nec nos debemus mirari supra hoc, quod aer iste levis et subtilis posset portare corpora tam grossa et ponderosa, quia nos scimus quod aqua, quae est in raritate similis aeri, quando placuit potentiae omnipotenti, portavit corpora filiorum Israel in eorum exitu de Aegypto , et quando fuit acceptum sacr
Abbreviated transcription (Latin):
Alde cuneo dñe ꝙ hec que dicta sunt testimonia
ꝓpħarium de illo Iusto ꝙ scilitet fu̾it uenditus
dicit dauid ꝙ captus fuit in pocĩs nostris sieut dicit Ihe¬
remias ꝙ uuln̾atus fuit in paliuis suis / ficut dicit
icharias/, suꝑ cuius uestem misse sunt sortes ut dici
dauid ꝙ astendit in celum sicut dicit dauid ⁊ alii cum

Expanded text:
mi, quod haec quae dicta sunt testimonia prophetarum de illo justo, quod scilicet fuit venditus dicit David, quod captus fuerit in peccatis nostris, sicut dixit Jeremias, quod vulneratus fuerit in palmis suis, sicut dixit Zacharias, quod super ejus vestem missae sunt sortes, sicut dicit David , quod ascendit in coelum, sicut dixit idem
Abbreviated transcription (Latin):
.xxxiͦ. dicit᷑ ⁊ in qͥuto caͦ ꝓꝑt̾ hoc dabit eos usq ad tp̃s
in quo ꝑcuriens parrẽt/ Et nõtand ꝙ nr̃ facit ꝑ ꝓpt̾
mentrem de marito ipius ꝑturrentꝭ Cum Innuit nati¬
uitatẽ Istius inst qui solus natus est pt̾ solitũ modum
cursum ꝯnaturalẽ qui est ex mare ⁊ fennã siert de illo

Expanded text:
ter hoc dabit eis Deus usque ad tempus in quo parturiens pariet . » Et notandum quod non facit propheta mentionem de marito istius parturientis, cum, inquit, nativitatem istius justi qui solum natus est praeter solitum modum cursumque carnalem, qui est ex viro et femina, sicut de illo
Abbreviated transcription (Latin):
non tangit insi nos maxiẽ cum dixit, Caltani eos in
mea, Sed dies ultionis in corde meo et annius Retribi
notifficau̾at eis ꝙ ip̃e calcau̾at tortular solus / Et quid aliud¬
ip̃e calcauit in Ira sua nst nos qui post bellum qd hũ
nobistum in p̾mo aduentu suo ꝑserati sumꝰ ab eo ⁊ calcati fuatꝰ.
sumiꝰ Iam mille anii et adhut restat in ulcimo eius adrieti

Expanded text:
non tangat nisi nos, cum dicit: « Calcavi eos in mea. Sed dies ultionis in corde meo, et annus tribulatnotificavit eis quod ipse calcaverit torcular solus. Et quid aliud calcavit in ira sua, nisi nos qui, post bellum quod habuit in primo adventu suo, prostrati sumus ab eo, et calcati; jam sunt mille anni, et adh
Abbreviated transcription (Latin):
nitedem incennarii et huiliant uiduas ⁊ pupillos et
oppinunt ꝑegrinũ ⁊ pauꝑem / Et iedem dñe an stribit ⁊ di¬
ezechiel ꝓpħã caͦ xxxiii ͦ ubi loquitur de pastoriliꝰ ⁊̃ giub
incredulos / hoc non habet translatio nr̃a sed in ambiro
Sicit sic/ dne mi etce ꝙ in sc̾do aduentu seꝑabit iucredu¬
los de medĩo Iuscoꝵ sicut eciam dicunt mathachias et¬

Expanded text:
 et opprimunt peregrinum et pauperem » Et idem, domine mi, describit Ezechiel cum dicit ubi loquitur de pastoribus et ovibusincredulos . » Haec non habet translatio nostra, sed in Arabico dicit sic: O domine mi, ecce quod in secundo adventu separabit incredulos in medio jus
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥmo aduentu suo qr quando sedebit ad indiciũ/ et
Ignis in Circuitu eius exardestet et inflamabit/ in Cir¬
ciutu eius inimicos eius, et conflabit iustos ꝑ ignem
quasi aurum ⁊ argentũ et hoc in ultinio eius aduentu
ullus tunc p̾liabitur contra illum nͨ locus est puggne¬
¶ Ihuc de Istius exaltatione dicit ysaras lxix / Quis
est isee qui uenit de odon in terra rabus cestimenta eiꝯ

Expanded text:
in primo adventu suo, quia quando sedebit ad judicandum ignis in circuitu ejus exardescet et inflammabit in circuitu inimicos ejus, et conflagrabit justos per ignem quasi argentum ; et hoc ultimo ejus adventu. Nullus autem praeliabitur contra illum, nec locus erit pugnae. Adhuc de justi hujus exaltatione dicit Isaias: « Quis est iste qui venit de Edo
Abbreviated transcription (Latin):
de ẜ scdo eius aduentu loquitur zacharias ꝓpħa ca ͦ xiiiiͦ..
nõs dñe dicimꝰ ꝙ deus in eentia et in natura sua heãt
pedes nͨ carnem n ͨ ista q̃ corporis sunt/ Sed pedes habe̾
upra allegatũ est/ loquens de scd̃o eius aduentu Ignis
in conspectu eius ardescet et in Circuitu eus/ Sed noc¬
non dicimꝰ ꝙ deus sit Cucuft̾ptus ꝙ aliquid possit esse
in Circuitu eius inꝙͣcum deus sed iste aucteͣs ⁊ similet
habent ueritatem ad liam in illo iusto / quẽ ꝓꝑhete destri¬
bunt m̃s loquẽtes de illius hui huilitate mĩt de illuis¬

Expanded text:
De secundo ejus adventu loquitur Zacharias cum dixit: non dicimus quod Deus in essentia sua et natura habet pedes, nec carnem, nec ista quae corporis sunt, sed habere pedespheta quod supra allegatum est, loquendo de secundo ejus adventu: « Ignis in conspectu ejus exardescet, et in circuitu ejus innon dicimus quod Deus sit circumscriptus, quod aliquid posset esse in circuitu ejus, in quantum Deus; sed auctoritates similes habent veritatem ad litteram in illo justo quem prophetae describunt, nunc loquentes de ejus humilitate, nunc de ejus
Abbreviated transcription (Latin):
de aliquo ꝓpħarum dicitur ꝙ sit saluator iuscris et sine
pcr̃o/ qr moyses pcc̃auit ⁊ omes alii ꝓphete peccauerunt
sicut et uõs faitis dñe mi / Et idcrco nullus eoꝵ uõcatur
saluator Iustus in sc̾ptura/ Sed illud nomen soli iste sal¬
uatori. Et sine dubio non saluat nisi qui credunt pͥmum
aduentũ suum set illi qui non credunt eum non habent
causam aliquam ꝙ saluentur ab illo in sc̃do aduẽtu eus
Sed digni sunt morte qr digni erant morte qui non
crediderunt moysi et non obediebant ei qui fuit in pecrato
ꝙͣto magis sunt dicen igne illi qui non credunt uł etiam¬
qui blafemant iuscum Istum ⁊ dñm qui pcc̃m nestiuit unꝙͣ
quitquid tñ euemat dei simiꝰ nos
bitur de terra ad celum/ et ego cimeo ꝙ illud sit
completum in Isto iusto qui fuit Int̾feccus apentibꝰ mr̃s
/et de ista eius exalcatõne dicit damõ ꝓpħa in p̃s xxiiiͦ
O magnates aꝑpite portas pͥmipatus uĩi et elenami
porte eternales ⁊ Intrribit pͥnceps głiẽ / Et accende due¬

Expanded text:
sine peccato, quia Moses peccavit, et omnes prophetae peccaverunt, sicut vos scitis, domine mi. Et idcirco nullus eorum vocatur justus in Scriptura, sed illud nomen isti soli servatur. Et sine dubio, non salvantur, nisi hi qui credunt primum adventum suum; et illi qui non credunt, non habent causam aliquam quod salventur in secundo adventu ejus, sed digni sunt morte. Quia digni erant morte illi qui non credebant Mosi, et non obediebant ei qui fuit peccator, quanto magis digni sunt igne illi qui non credunt, et blasphemant justum et Dominum qui peccatum nescivit unquam? Quidquid tamen eveniatbitur de terra ad coelum, et ego timeo quod illud sit completum in isto qui fuit interfectus a patribus nostris, et de ista exaltatione dicit David propheta in psalmo: « O magnates, aperite portas principatus vestri, et elevamini, portae aeternales, et introibit princeps gloriae . » Et attende, d
Abbreviated transcription (Latin):
exaltationẽ xp̃i corporale usq ad celum et sunt plures
alie quas tu dñe bene stis ñt etiam exempla aliqua ad¬
ducam de lege nr̃a qr uidetur mltum ex nobis incõuenies
credẽ ꝙ homo in corpore astendit in celum et hdc est ꝓpt̾¬
uerris ⁊ glosus assumpsit de terra ⁊ leuaint plures scõs
uiros patres nros / et si de Iscis non dubitamꝰ ꝓpt̾ eorum
scitatem et ꝓpter cescionm̃ scapture/ Quare dubitamus
de astensione iscius Iiusti in corpore ⁊ aĩã / Qui scriptura
phibet maius ꝙͣ illis testioim scitatis et qui duriꝰ bellũ¬
ẜm̃ ꝓpħas sustinuit et plures cemptãtões mũd̃ ꝙͣ aliq̃t
de p̾dictis ¶Et p̾terea dñe mi scis sue exempli positione.¬

Expanded text:
exaltationem Christi corporalem usque ad coelum. Et sunt plures aliae quae tu, domine, bene scis. Nunc etiam exempla aliqua adducam de lege nostra, quia videtur etiam nobis multum conveniens credere quod in corpore ascendit in coelum, hoc est verus et gloriosus assumpsit de terra, et elevavit plures sanctos viros patres nostros. Etsi de istis non dubitamus propter eorum sanctitatem et propter testimonium Scripturae, quare dubitamus de ascensione Justi in corpore et anima, cui magis Scriptura perhibet quam illis testimonium sanctitatis? Et quia durius belluas sustinuit, et plures captivationes mundi quam aliquis de praedictis. Et praeterea, domine, sine exempli positione
Abbreviated transcription (Latin):
sceleris non tranffeiret nos in t̾ram promissionis
rint lxxii ebdomade occidetur xpiis / et tuc uenit ꝓpł
cum p̃ncipe uentiuo et destruet Ciuitatem ⁊ domũ et
descrricto de solatois ppẽtu ¶ Et non est dubiũ dĩe mi ꝙ.
estructio desolationis ꝑpetue est captiuitas ista in qua
ꝑ ꝓpħam/. Et eut desolatio ꝑpetria iisi post ocrisionẽ
in desolatiõne ista Respondent nobis xp̃iam ꝙ aute
deum in gracia ⁊ honore Certe dñe ii ego nõ uĩdeo
euasionem contra ꝑpham istam qr de facto ꝑbatur nobis

Expanded text:
sceleris non transferet eos in terram promissionis inta duae hebdomadae, occidetur Christus, et tunc veniet populus cum principe venturo, et destruet civitatem, et domum cdestructio perpetua . » Et non est dubium, domine mi, quin destructio desolationis perpetuae sit captivitas ista in qua nisi per occisionem in desolatione, ad hoc respondent nobis Christiani quoDeum in gratia et honore. Certe, domine mi, ego non video evasionem contra prophetiam istam, quia de facto isto probatur nobis
Abbreviated transcription (Latin):
aduentu dixit deus ꝑ os zacharie ꝓpħe ¶ Letaro filia syon
ecre p̾ceptor tuus uenit panꝑ equittas asmũ ¶ Et in isto
aduentu destribit eum ysayas despectꝭ damel occisum
zacharias ⁊ amos uenditũ/ et cum fueruit iam conpleta
omnã q̃ in isto libello dest̾osi et describam / nõ Reputanĩꝰ¬

Expanded text:
adventu dicit Deus per os Zachariae: « Laetare, filia Sion, ecce praeceptor tuus venit pauper, equitans asinum . » Et in isto adventu describit eum Isaias despectum , Daniel occisum , Zacharias et Amos venditum , et tamen jam fuerunt completa quae in libello descripsit et describam, Non reputavi
Abbreviated transcription (Latin):
fuit Ihũs ocsus apribus nrĩs/ Et postea ueuit duy
scilic̾et tytus ⁊ pplus scilicet Romaii et fecerant nobte
et habebimꝰ terrã ꝓmissionis ⁊ Reedifficabimꝰ cuntatem
⁊ habebimus gram dei ⁊ honorẽ in t̾ra nrã/ et ista desola¬
tro non eut ꝑpetua  Respondebũt nobis xpĩan ꝙ adhuc
ergo manet nobis. occisio xp̃i ⁊ euentus trti ⁊ ppłi R¬
mani / et desolatio peror ꝙ ista in qua sumꝰ Iam sunt

Expanded text:
bus nostris, et postea venit dux, scilicet Titus et populus Romanus, et fecerunt nobis ehabebimus terram promissionis, et reaedificabimus civitatem et habebimus gratiam Dei et honorem in terra nostra, et ista dissolutio non perpetua. Respondebunt Christiani quod adhuc ergo manet nobis occisio Christi, et adventus Titi, et populi Romani, et desolatio pejor ista in qua jam fuimus per
Abbreviated transcription (Latin):
quia de alchorano testioĩa scio ꝙ quase nichilũ reputcibis
tu maxiẽ qui arabitũ scis ꝑfette / et nosti ꝙ ille matho¬
metus ⁊ qͣui dixit se ꝓpħam nͨ uenturt p̾dixit et q̃ dixit
semĩnum dei / contra dinm ⁊ eius st̾otutã dociut ut
corpts homo penitus ał ignorans/ Et ego firit alfen¬

Expanded text:
testimonio scio quod quasi nihil reputabis, tu maxime qui Arabicum scis. Perfecte enim nosti quia ipse Mahometus, qui dixit se prophetam, nec ventura praedixit, et qui dixit se nuntium Dei, contra Deum ejus Scripturam docuit ut corruptus homo penitus ignorans. Explic. E
Abbreviated transcription (Latin):
ħ leg̃e dignabr̃. ut si qua ĩ his sue utilitati ẽducibilia repꝑerit. oiũ bonoꝵ largi¬
cou grãs referat. Qđsi secus euenerit ñ ilico labore nr̃m ĩ anẽ ẽẽ causet᷑. qͥa sepe
eueñ ut ibi aliꝰ erudiat᷑. ubi aliꝰ nicħ utile suspicat᷑. Ꝙ si it p̃ciosiꝰ ẽ aureũ potm
ñ id̾o tñ om̃i utilitate caret sanuolũ poteriũ. ĩmo ññꝗͣ. uasa ficcilia tantosolent¬
ẽẽ utiliora. qͣnto uiliora. qr gẽtis in scrinio iacentib ⁊ soł regib his utentib.
qui maiora penet᷑re neqͦuiit. ut his pͥmũ qͥsi qͥbusd̾a caraoterib ĩduct̾i illa deĩceps¬

Expanded text:
 legere dignabitur, ut si qua in his suae utilitati conducibilia reperit, omnium bonorum largitori gratias referat. Quod si secus evenerit, non illico laborem nostrum inanem esse causetur, quia saepe evenit ut ibi alius erudiatur, ubi alius nil utile suspicatur. Etsi enim pretiosius est aureum poculum, non ideo tamen omni utilitate caret Samniolum; imo nonnunquam vasa fictilia tanto solent utiliora esse quanto viliora, quia gemmis in scrinio jacentibus, et solis regibus his utentibus,qui majora adhuc penetrare nequeunt, ut his primum quasi quibusdam alphab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯficiunt suminã. Quinq qͥ suꝑ sunt ꝓregłarib martio datis ꝓnuntia. Mar¬
cus .u. at in cet̾is sic facies. Sume semꝑ p̃cendentis dies m̃sis. additis suis re¬
gularib nimero qͥ ꝯficitur ꝑ .uii. partito qͥa hunc numerũ hii regłares non
excedunt. reliquos uͦ fequenti da mensi. Uerbi grã. Mareiꝰ ht̃ dies .xxx.i. nre¬
gulares .i. sunt xxͦxui. Septies qͥni.xxͣx.u Unũ qͥ remanet da apͥli. die de¬
inceps. Qd̾ si tota sũma. ꝑ. uu. expensa nichil suꝑfuerit m̃si illi.uii. regłares
dandos. eẽ scito:
Unde concurrent e

Expanded text:
ficiunt summam. Quinque qui supersunt pro regularibus Martio datis, pronuntia: Martius V. At in caeteris sic facies. Sume semper praecedentis dies mensis, et additis suis regularibus, numero qui conficitur per VII partito, quia hunc numerum irregulares non excedunt; reliquos sequenti da mensi. Verbi gratia: Martius habet dies XXXI et regulares V, sunt simul XXXVI. Septies quini XXXV; unum qui remanet da Aprili, et sic deinceps. Quod si, tota summa per VII expensa, nil superfuerit, illi mensi VII regulares dandos esse scito. ? Concurrent
Abbreviated transcription (Latin):
unũ subthe ꝑꝑłe. Cet̃os si ad hoc exẽuerint ꝑ .lix. partire qͥ st̃ .nͭ. lunationũ dies
Qui restant cuiꝰe ꝙ diei lunationẽ pandt̃. lune etatẽ ꝑandũt. Es si toto mim̾o ꝑ. lix
expenso nicħ sr̃fuerit uł qͥ remanserĩt t̾re nariũ qͥdẽ excesserint ad .lix. tñ ñ
ꝑuenerint. sublatis .xxͣx. qͦt remansernit ip̃a etas iunȩ. It hoc argum̃to bissexti
diẽ ñ num̃abis.

Expanded text:
ndas. Caeteros si ad hoc excreverint, per LIX partire, qui sunt duarum lunationum dies; qui restant cujusque diei, lunae aetatem pandunt. Quod si toto numero per LIX expenso nil superfuerit, vel qui remanserint, tricenarium numerum excesserint, ad LIX tamen non pervenerint, sublatis XXX, quot remanserint, ipsa aetas lunae est. In hoc argumento bissexti diem non numerabis.
Abbreviated transcription (Latin):
Pret̃ hȩc̃ sagittariꝰ pꝰtrema parte inferma m̃bra degenerans significat solẽ tuc̃ tẽꝑis
ã suꝑis ininfinia detͣsum. Capricorni slgͣnificantiã oculis etiã dep̃hendere ꝑfa

Expanded text:
Preter hec Sagittarius <postrema parte> in ferina membra degenerans signat solem tunc temporis a superis in inferna detrusum. Capricorni significantiam oculis etiam deprendere
Abbreviated transcription (Latin):
parte solticio .i. xii. k uilii: Unde idem ortus. nãtres sũt pͥncipales ortꝰ.
feruentissimũ tẽpus. quia leo cęt̾is animnalibꝰ calore prestare credit᷑
qd̃q leo pͥore parte ualidus. posteriore degenerat. sic̃ sol amedio illo
signo iã circa mensem septẽbrẽ estus sui ardorẽ nobis dũtaxat initi¬
gare incipit: Iam uͦ ipsi septẽbri titigginẽ deputauerunt. qd̾ eo m̃se¬
sterił᷑ effecta iã terra nicb fructuũ gignit. Librã ꝗͣ intrutine effigiẽ deformans
eqͥnocͥtialem cdiei noctisq parilitatẽ quã in eiꝰ . iiͦii. parte sol exequit᷑ autũno .i.

Expanded text:
parte solstitio, id est XII Kal. Julii, unde idem ortus. Nam tres sunt principales ortus parte solstitio, id est XII Kal. Julii, unde idem ortus. Nam tres sunt principales ortus ferventissimum tempus, quia leo caeteris animalibus calore praestare creditur, quodque Leo priore parte validus, posteriore degenerat; sicut sol e medio illo signo jam circa mensem Septembrem aestus sui ardorem nobis duntaxat mitigare incipit. Jam vero ipsi Septembri Virginem deputaverunt; quod eo mense iam effeta terra nichil fructuum gignat. Libra, quam in trutine effigiem conformat, equinoctialem diei noctisque parilitatem, quam in eius quarta parte sol exequitur in autumpno
Abbreviated transcription (Latin):
li rigore cõcretã radioꝵ iuĩ exerere incipit. siue qd̾ abeo eqͥnoc̾tio ꝑ
totã eͥcatẽ usq ad aliud eqͥnocꝰtiũ dextrũ lustret hemisperiũ. siẽ lld̾
aĩal toto hoc tẽꝑe dextro lateri fert᷑ incubare. Nã reliqua anu
medietate & solsinistrũ ambitũ ꝑ agit. & aries suꝑ latꝰ sinistrũ incõbit
Laurũ ob id reor illos secundo loco posuisse. qd̾ sole illas partes adeun¬
te boũ labores .i. segetes ad maturitatẽ tendunt. ⁊ in qͥbusdã feruen¬
tiorib t̾ris etiã metuntur. Suꝑ geminoꝵ allegorica significatione
nis qͦs castorẽ uocant ⁊ pollucẽ alt̾m ĩmortalem. alt̾m fuisse natũ
mortalem. Sed is qd ĩmortalis extiterat suȩ mortis obiecꝰtu fr̃i ĩor
occidat alter : Hoc quoq soli si coaptant qd̾ unꝰ idemo¬
tulo ÷. qd̾ sic̃ id genꝰ aĩalis u̾sis uestigiis retro incedit. ita sol cũ adhoc

Expanded text:
li rigore concretam radiorum uim exercere incipit; siue quod ab eo equinoctio per li rigore concretam radiorum uim exercere incipit; siue quod ab eo equinoctio per totam estatem usque ad aliud equinoctium dextrum lustret emisperium, sicut ilanimal toto hoc tempore dextro lateri fertur incubare; nam reliqua anni medietate et sol sinistrum ambitum peragit, et aries super sinistrum latus incumbit. Taurum ob id reor illos secundo loco posuisse, quod sole illas partes adeunte boum labores, id est, segetes ad maturitatem tendunt, et in quibusdam ferventioribus terris etiam metuntur. Super Geminorum allegorica significatione nis, quos Castorem vocant atque Pollucem, alterum immortalem. Set is qui mortalis extiterat sue mortis obiectu fratri immooccidit altera. Hoc quoque coaptant, quod unus idemqtulo est, quod sicut id genus animalis versis vestigiis retro incedit, ita sol, cum ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cerit qͥ plenius nosse desiderat: eiꝰdem mac̾bu cõmentũ de somnio
scipionis ieg̾e̾ studeat. Ipsas aut̃ partes secuta posteritas pͥmo generalit̃
signa appellauit. unde eidẽ sperȩ grece rodiacos. latine aut̃ signiferi no¬
men impositũ. ẽ. Deind̾ singłis signis certa indidit uocabula. ꝗͦ poete qͥdem
ridicłẽ fuxerunt. S qͥ dnr philosophi qͥb dã nat᷑alib phisicis obũbratiõib
colorare nisi sũt. Sed nos poeticis in qͥbꝰ nulla ueri soliditas post habitis
figm̃tis. nat̾aliũ rerũ. pauca que de uet̾m potuimꝰ eruere com̃tariis inserere
ñ iudeat᷑ onerosum. Igit᷑ ⁊odiaco ipsi eo loco tͥbuentes miciũ qͦ solem morx
testat᷑ idem quasi pͥncipale signũ arietis noĩe uocauerunt. ex nat᷑a ipsius
ai̾alis tͣhentes uocabulum similitudinis adefficientiã solis siue qͦd idai̾al
p̃cipue cornib ualet. sic̃ sol ab eo tẽꝑe adresoluendã terrã eãtenꝰ bruma-¬

Expanded text:
cerint, qui plenius nosse desiderat, ejusdem Macrobii commentum de Somno Cipionis  sic  legere studeat. Ipsas autem partes subsecuta posteritas primo generaliter signo appellavit. Unde eidem sphaerae Graece zodiacos, Latine autem signiferi nomen impositum est. Deinde singulis signis certa indidit vocabula, quae poetae quidem ridicule finxerunt; sed qui dicuntur philosophi, quibusdam physicis adumbrationibus colorare nisi sunt. Sed nos , poeticis, in quibus nulla inest veri soliditas, posthabitis figmentis, naturalium rerum pauca quae de veterum potuimus eruere commentariis, inserere non videatur onerosum. Igitur zodiaco ipsi eo loco tribuentes initium, quo solem mox testatur, idem principale signum quasi Arietis nomine vocaverunt, ex natura ipsius animalis trahente vocabulum similitprecipue cornibus ualet, sicut sol ab eo signo ad soluendam terram eatenus bruma
Abbreviated transcription (Latin):
llud aut̃ non mediocͥter mouet qd̾ multi asseuerant. & pene om̃s huiꝰ artis
tractatores solem n lunã cȩterasq planetas contra mũdũ niti. Non enĩ qu¬
ꝑ spicere quis nã eos ad occasum ducat. si eoꝵ naturał motꝰ semꝑ tendit ad
ortum. Namqd̾ dicunt eos impetu celestis sperȩ impelli. quã friuolũ li¬
quido patet. cũ nullus eoꝵ ipsam sperã attingat. set maximo infra eam
interuallo ferantur. Argum̃tũ sane illud quose ideꝓbare cortendiant. facile est
enertialo Anunt enĩ qđ eũ signa ita sint ordinata ut post arreces seauas. anrdise
reat. sole iͣtardiorẽ incessũ p̃cerito. ⁊ subsequente alio signo sol ã precedente
relictus sub hoc rursus inueniat᷑. Hoc aut̃ dico ñ p̃iudicans alioꝵ sententie. B
somplicit̃ qd̾ m uidet᷑ pandens. his desolari ꝑ zodiacũ cursu. ⁊ si mepte ñ adno¬
dũc tũ ut reor infructuose hoꝵ ignaris breuit̃ delibatis . ꝓposse suscep¬
tum exequam᷑ negocium.

Expanded text:
llud autem me non mediocriter movet quod multi asseverant, et pene omnes artis hujus tractatores, solem ac lunam caeterasque planetas contra mundum niti. Non enim perspicere queo quisnam eas ad occasum ducat, si earum naturalis motus semper tendit ad ortum? Nam quod dicunt eas impetu coelestis sphaerae impelli, quam sit frivolum liquido patet, cum nulla earum ipsam sphaeram attingat, sed maximo infra eam intervallo ferantur. Argumentum sane illud, quo se id probare contendunt, facile est enervare. Aiunt enim quod cum signa ita sint ordinata ut post Arietem sequatur Taurus,reat, sole ob tardiorem incessum praeterito, et subsequente alio signo sol a praecedente relictus sub hoc rursus inveniatur. Hoc autem dico non praejudicans aliorum scientiae, sed simpliciter quid mihi videtur pandens. His de solari per zodiacum cursu etsi inepte, non admodum tamen, ut reor, infructuose, horum ignaris breviter delibatis, jam pro posse susceptum exsequamur negotium.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ possumꝰ explicare. sum̃dũꝙ censeo ab ip̃a origine. Diximꝰ sup lunã ex qͦ
sa sole recedit pꝰ .xxix.dies ⁊ horas xii. rursus eidẽ soli succede.⁊ hc̃ ẽẽ m̃sem

Expanded text:
 possumus explicare sumendumque ab ipsa origine censeo. Diximus supra lunam ex quo die a sole recedit post XIX dies et horas XII rursus eidem soli succedere, et hunc mensem
Abbreviated transcription (Latin):
cile ẽ. Capͣm .i. in pascendo ab imis semꝑ ad alta pet̾e nemo ÷ qͥ nesciat siẽ sig-¬
nũ hoc solẽ nobis ab inferis partib ad suꝑiora remittit tͣnsaucto in qͥrta sui par
nũ sic̃ ⁊ illud tropicon  appellat᷑. ⁊inde hec duo signa philosophi portas solis

Expanded text:
cile est. Capram in pascendo ab imis semper alta petere nemo est qui nesciat, sicut signum hoc solem nobis ab inferis partibus ad superiora remittit, transacto in quarta sui partnum, sicud et illud, tropicon appellatur. Et inde hec enim signa philosophi portas solis
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmoq sciendũ ẽ ordinẽ istũ epactarũ in similitudinẽ circuli
in semet reũti. Cũꝙ singłis arnis undenariũ singłẽ capiant augm̃tũ

Expanded text:
 sciendum ordinem istum epactarum in similitudinem circuli in semet reverti. Cumque singulis annis undenarium singulae capiant augmentu
Abbreviated transcription (Latin):
imere lum̃. ip̃a suȩ obunbraticȩ lineȩ ex orbitatiõe lucis suȩ damnũ ualet esfugere
.i. si luna sublimior adboreã. uel deuexior sole ad austrũ ferat᷑. Et hec itẽ. ẽ ratio
cur ñ omni plenilunio luna deficit. qͣmꝗͣ ñ nulli asserant utrũq ꝙ solem seiłe.
et lunã raro suꝑne. frequent̃ autẽ inferiꝰ deficere. Ob huiꝰnłi causã ꝓfata me¬
dia linea ecliptica uocat᷑ : qd ut q defectꝰ solaris. ac limaris sit causa. Claret gͦ
solẽ i sua eelspsi nicħ minui. s nos eiꝰ aspectu defraudari. lunã uͦ eclypticã¬
lumine pͥuari. As tang̾e uid̾t᷑ uͥgiliꝰ c̃ ait. Defectꝰ solis uarios. luneq labores:
Labores .it. lune ip̃a q̃ patit᷑ luminis dispendia uocat.

Expanded text:
imere lumen, ipsa luna adumbraticae lineae exorbitatione lucis suae damnum valet effugere, id est, si vel sublimior ad boream, vel divexior sole feratur ad austrum. Et haec est item ratio cur non omni plenilunio luna deficiat, quanquam nonnulli asserant utrumque, et solem scilicet et lunam, raro superne, frequenter autem inferius deficere. Ob hujusmodi causam praefata media linea ecliptica vocatur, quod utriusque defectus, solaris ac lunaris, sit causa. Claret ergo solem in sua eclipsi nihil minui, sed non ejus aspectu fraudari. Lunam vero eclipticalumine privari, quod tangere videtur Virgilius, cum ait: Defectus solis varios, lunaeque labores. Labores enim lunae ipsa quae patitur luminis dispendia vocat.
Abbreviated transcription (Latin):
dios suos etiã cũ sub ipsa. ẽ. undiq ad suꝑiora remutat. uinbra t̾re contra
mediã signiferi lineã eui potuis subiacet. & pꝰquã solis. ẽ. it̃ altius pene¬
trante. Cũ gͦ plena luna hemisperio ãsole distans ꝑeãdem mediãfert̃
lincã. qr sole inferiora ascendente. ipsã necesse. ẽ. scandẽ suꝑiora. ⁊ cont̃ sole ypogeo

Expanded text:
dios suos et cum sub ipsa est, undique ad superiora remittat, umbra terrae contra dios suos et cum sub ipsa est, undique ad superiora remittat, umbra terrae contra mediam signiferi lineam, cui potius subjacet, et per quam solis est iter, altius penetrante. Cum ergo plena luna hemisphaerio a sole distans per eamdem mediam fertur lineam, quia, sole inferiora penetrante, ipsam lunam necesse est scandere superiora, et eco
Abbreviated transcription (Latin):
satipusine Terra aut̃ ut pote totius mundanȩ centrũ spere in mediẽt aso
mundi tocata eide potiuis mundane subiacet parti. unde semꝑ ambũ aso¬
le. Nũ ergo sol sup̃. luna ferat᷑ infra. t̾ra aut̃ utͣq sit subiecta. allis sole seidẽ
ac luna inmedia linea coeuntib necesse. ẽ. t̃re eidem lineȩ subiete lunari
xxͦx. luna soli opponit᷑. quia illi lineȩ t̾ra subiecta ñ ẽ. nec luna int̃ eã s&e so¬
lẽ .ẽ. eius lum̃ nobis dũtaxat ĩ t̾ra positis celare ñ pot̾. Et ĩ.ẽ. ad̾ ñ sin¬
gulis m̃sib solis patit᷑ eclipsim. Lunaris sanȩ defectus qͥcirta plemluniũ¬
i. x iiii. uł .xx. uł.xui. lunã cõting̾e̾ solet. quis eiꝰdem lineȩ mediane scł
ratiõe cõtingat: dissimilit̃ tam̃ esficit᷑. Constat enĩ lunã ꝓpͥũ ñ habere
lum̃ s in modũ speculi ã sole irradiatã resplendere. Unde nũquã p̃ lucere
ut subtili inclagine reꝑtum. ẽ. ñũꝙͣ ab ea totꝰ p tegi aut occultari. quinra¬

Expanded text:
latitudinem: terra autem, utpote totius mundanae centrum sphaerae, in medio mundi locata, eidem potius medianae subjacet parti. Unde semper ambitur a sole. Cum ergo sol supra, luna feratur infra, terra autem utrique sit subjecta, illis, sole scilicet et luna in media linea coeuntibus, necesse est terrae eidem lineae subjectae lunari XXXma luna soli opponitur, quia illi lineae terra subjecta non est, nec luna inter eam et solem est, ejus lumen nobis duntaxat in terra positis celare non potest. Et inde est quod in singulis mensibus solis patimur eclipsin. Lunaris sane defectus, qui circa pleniluniu XIVa vel XVa vel XVIa luna contingere solet, quamvis ejusdem lineae, medianae scilicet, ratione contingat, dissimiliter tamen conficitur. Constat enim lunam proprium non habere lumen, sed in modum speculi a sole irradiatam resplendere. Unde nunquam lucere ut subtili indagine repertum est, nunquam ab ea totus tegi aut occultari potest, quin ra
Abbreviated transcription (Latin):
feratur. in eiꝰ signis meare asserat᷑. S huiꝰ rei demonstratio ñ laborioso
eget argum̃to. Tunc .it. in aliqͦ signo eũ. ẽẽ. dicimꝰ. cũ in ea sui circuli re¬
gione discurrit quȩ eidem signo subiecta. ẽ. ita ut signo supͣ ⁊ sole subtꝰ
cibente parit̃ ferant᷑. Qd̃ ȩque de cet̾is planetis sciendũ. ẽ.
Gontra eos quidicunt planetas contra mundum ferR:

Expanded text:
feratur, in ejus signis meare asseratur? Sed ejus rei ratio non laborioso eget argumento. Tunc enim eum in aliquo signo esse dicimus, cum in sui circuli regione discurrit, quae eidem signo subjecta est, ita ut signo supra, et sole subtus currente pariter feratur; quod aeque de caeteris planetis sentiendum est. Contra
Abbreviated transcription (Latin):
i gͦ uis scire quo łedarũ die qͥlib& t̃minꝰ occurrat. lõem illã memorit̃
teñe debes. qͦ exiñ ũsifica specie cõposita decantat᷑ ita incipient. None
P aschalẽ gͥ t̾minũ cuiꝰꝙ anm neꝑturꝰ. sume p̾cedntis anni d̾tuni ĩ pͥmo
artioło pollicis leue mauꝰ ⁊ deinceps ꝑ ordinẽ singłas łertidies ꝑsingłos
ĩ eode articło expensis cet̾is eueñit. c̾minu̾ eeͣ nouis. Hoc tantu memor

Expanded text:
ire vis quo Kalendarum die quilibet terminus occurrat, lectionem istam memoriter tenere debes, quae exinde versifica specie composita decantatur, ita incipiens: NonPaschalem Terminum cujusque anni reperturus sume praecedentis anni in primo articulo pollicis laevae manus, et deinceps per ordinem singulos Kalendarum diesin eodem articulo expensis caeteris evenerit, terminum esse noveris. Hoc tantum memor
Abbreviated transcription (Latin):
insistere. non nouũ inqͥunt aliqd̾ te cndere petimꝰ. qͥppe̾ d nichi
ab aliis asseris sparsim copioseq tractata poscimꝰ utiliora queq
nobisq necessaria studio tuo decerpta in unũ colligi.melut. sei¬
tũ qd̾dã exdiuersis florib compingi Inqͦ oꝑe ñ pompacitatis
rortunitate ⁊ dediuina p̃sumens largiflua bonitate

Expanded text:
institere, et non novi, inquiunt, aliquid te cudere petimus, qui nihil institere, et non novi, inquiunt, aliquid te cudere petimus, qui nihil x his, quae ab aliis asseris sparsim copioseque tractata, poscimus utiliora quaeque nobisque necessaria, studio tuo decerpta, in unum colligi, et veluti sertum quoddam ex diversis floribus compingi. In quo opere non pompacitatis portunitate, et de divina praesumens largiflua bonitate
Abbreviated transcription (Latin):
dim̃ta cnmuni sermone explicare cepissem quo eis huiusee
qͦ ñ cõtẽpnendȩ ut multi arbit̾ntur scientiȩ aliquid imꝑ¬
tirem. quos in arte grãmatica ꝓut diuina auxiliata munificentia
aliquatenus introduxerã: nescio quo accensi desiderio uehement̃
ꝓfutura qualicũq scripto ederẽ. ut si quando ut solet humana mets
duersis dedita curis multa obliuisci hȩc memoria excederent. sus¬
id quod erat obtemderẽ suꝑ. ẽẽ. scilic⁊ libͦs de hac ead̾ re cũ dilu
domni bedȩ pb̃ri. qui cũ in alus tũ ⁊in hoc scȩ eccłiȩ utilit ti plu
ꝑdiscere studerent. ame intentionẽ auerterent. nec me aggredi m¬
gerent opꝰ omniũ sputis obnoxiũ cunctoꝵ deridiculis dignũ pͣser¬
tim cũ sim ingenio rudis. sermone inpeditꝰ. ⁊ nerusticao qͥderi
eloqͥo balbutire sufficiã. ne dũ lit̾is qͥppiã cõminisci p̃simã. Cũ hec
huiꝰq modi plura excusationis obtentu obicerem. tũ łi ꝑtinatius¬

Expanded text:
rudimenta communi sermone explicare coepissem, quo eis hujusce quoque non contemnendae, ut multi arbitrantur, scientiae aliquid impertirer, quos in arte grammatica, prout divina auxiliata est munificentia, aliquatenus induxeram, nescio quo accensi desiderio instare vem utilitati profutura qualicunque scripto ederem, ut, si quando haec, ut solet mens humana diversis dedita curis multa oblivisci, memoriae exciderent, id quod erat obtenderem, superesse scilicet libros de hac eadem re tum dilucDomini Bedae presbyteri, qui cum in aliis, tum etiam in hoc sanctae Ecclesiae utilitati pludiscere studerent, a me intentionem averterent, nec me aggredi cogerent opus omnium sputis obnoxium, cunctorum deridiculis dignum, praesertim cum sim ingenio rudis, sermone impeditus, et ne rusticano quidem eloquio balbutire sufficiam, nedum veritatis quippiam comminisci praesumam. Cum haec, hujuscemodi plura excusationis obtentum  sic cod. f. obtentu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩeo foram̃ tale notat᷑ ꝑ d̃ singłis sus exortib qͥ st̃.clxxͣxuͦ. solradiũ intro¬
iacere possit. Tc̃ singłis exortib notant᷑ loca qͣ radiꝰ ille lustrat occidentali
pariete p̃fati cenacłi. Certũꝙ ẽ radiũ illũ solsticio brumali ad chorũ. estuo
aũ ad affric̃ dirigi. Porro ĩ eqͥnoctio uͭ pote a medio orientis sole surgente re¬
da linea mediũ occidentis pet̾e manifestũ ẽ. Sẽꝑ t ĩ oppositã sͥ parte solra¬
dios dirigit. Ergo brunale sosticiũ d̾phensurꝰ q̃ sol in capͥcorno agit. sic faci
pͥmũ digit dirigat radiũ. factis in pariete punctis usq xi. ł ⁊ uidb ꝑsin
tẽꝙ xrui.ł ortũ soł diligñtissime c̃siłrans. uigilantissime notab̾ locũ qͦ pͥmũ
emiserit radiũ p̃dicti foraminis. Pursus seqñti die .i.xi.ł ortu soł studiosifsi¬

Expanded text:
exortibus, qui sunt CLXXXII, sol radios suos introjacere possit. Tum singulis exortibus notentur loca quae radius ille lustrat in occidentali pariete praefati coenaculi. Certumque est radium illum solstitio brumali ad corum, aestivo autem ad Africum dirigi. Porro in aequinoctio, utpote a medio orientis sole surgente, recta linea medium occidentis petere manifestum est; semper enim in oppositam sibi partem sol radios dirigit. Ergo brumale solstitium deprehensurus, quo sol in Capricorno agit, sic facitprimo dirigat radium, factis in pariete punctis usque XII Kal., et videItemque XII Kal. ortum solis diligentissime considerans, vigilantissime nota bis locum quo primum emiserit radium praedicti foraminis. Rursus sequenti die, id est, XI
Abbreviated transcription (Latin):
ed qͥa rudib id est nr̃i similibꝰ hoc opꝰculũ cudẽ institiumꝰ. non
infructuosum uidet᷑ ratioẽ signoꝵ quantũ ingenioli mei capaci¬
tas exmaioꝵ dictis retinere potuit: pauca restringere. Ac pͥmo
sciendũ ẽ. signa illa nichil. ẽẽ. aliud quã celi certa spacia. exstellar̃ posi¬
cione ⁊ ordine: caleulatoꝵ sagacitate qͣsi qͥb limitibꝰ det̾minata. Pri¬
mos nãq egyptios qͦs p̃cet̾is nationib huius aitis peritia calliusse
circulũ ĩ xii. partesᷤᷤ eͣmensos testat᷑ macrobuis. Qđ qua industria fe

Expanded text:
i, hoc opusculum cudere instituimus, non infructuosum videtur de ratione signorum, quantum ingenioli nostri capacitas ex majorum dictis retinere potuit, pauca perstringere. Ac primo sciendum illa signa nihil aliud esse quam coeli certa spatia ex stellarum positione et ordine, calculatorum sagacitate quibusdam quasi limitibus determinata. Primos namque Aegyptios, quos prae caeteris nationibus hujus artis peritia calluisse,circulum, in duodecim partibus emensos testatur Macrobius. Quod, qua industria fe
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd egyptꝰ in hac arce cet̾arũ gentiũ magistra. ab hoc m̃se annũ
incho at. Unde sic̃ romane antiqͥtatis auetoritatẽ p̃cedentes reglares
cũ c̾currentib a martio. ita ob reuerentiã hi

Expanded text:
se annum inchoavit. Unde, sicut Romanae antiquitatis auctoritate praecedentes regulares cum concurrentibus a Martio, ita ob reverentiam huj
Abbreviated transcription (Latin):
U Nuũ regłares m̃siũ uñ oriant᷑ uideamꝰ. Sũ solaris annꝰ ut supͣ pelatũ .ẽ.
ccc łxi. dieb ꝑagat᷑. ⁊ in hoc ꝑ agendo sol ꝑ singła. xii. signa t̾cemis im¬
moret᷑ diebus ꝑunũ hoꝵ alt̾m necesse.ẽ. metiaris numerũ Quoꝵ utrolibet

Expanded text:
videamus. Cum solaris annus, ut supra relatum est, CCCLXV diebus peragatur, et in hoc peragendum sol per singula XII signa tricenis immoretur diebus, per unum horum alterum necesse est metiaris numerum. Quorum utrolibet