comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta pena reꝓboꝵ: quia ubi iã cõ¬
passio miserie ñ erit. minuere
ꝓ culdubio beatoꝵ leticiam non
ualebit. Quid autem mirum
si dum iusti iniustoꝵ tormenta
conspiciunt. hoc eis euenrat in
obsequio gaudioꝵ: q̃ndo & in
pictura niger color substerni¬
tur. ut alb uł rubeus clarior
uideatur : & sicut ditũ ẽ. tan¬
to bonis sua gaudia excrescunt:
qͣnto eoꝵ oculis dampnatoꝵ ma¬
la subteriacent. que euaserunt.
ꝙ quãuis eis sua gaudia ad ꝑfru¬
endũ plene sufficiant: mala ta¬
men reꝓboꝵ absq dubio semꝑ
aspiciunt: quia creatoris sui
claritatem uident. nichil in
ereatura agitur qđ uidere non
possint. Petenti autem diuiti
ut lararus mutatur: ab abrahã
ꝓtinus respondetur: habent
moysenq ꝓphetas: audiant illos.
Sed qui di uerba despererat. hec
audire ñ posse suo ᷤ sequace sestima

Expanded text:
tata poena reproborum, quia ubi jam comtata poena reproborum, quia ubi jam compassio miseriae non erit, minuere procul dubio beatorum laetitiam non valebit. Quid autem mirum si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniat in obsequium gaudiorum, quando et in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Nam sicut dictum est tanto bonis sua gaudia excrescunt, quanto eorum oculis damnatorum mala subterjacent quae evaserunt. Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene sufficiant, mala tamen reproborum absque dubio semper aspiciunt, quia qui Creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. 9. Petenti autem diviti ut Lazarus mittatur, ab Abraham protinus respondetur: Habent Moysen et prophetas; audiant illos. Sed qui Dei verba despexerat haec audire non posse suos sequaces exi
Abbreviated transcription (Latin):
in re notandũ est: ardenti diuiti
quanta ad suppliciũ cumulant᷑.
ad penam nãq suam: ei & cogni¬
do seruatur & memoria. Cogno
ñ ẽẽt. si hunc in retributione ñ¬
recognoscera: & ꝑfecta pena in
igne non eẽt: si non hoc qđ ipse
patitur etiã suis timeret. Ut gͦ
beccatores in supplicio amplius
humantur: & eoꝵ uident głiam
quos contep̃serunt.⁊ & de illoꝵ
tam pena corquentur quos in¬
utliter amauerunt. Credendũ
uero ẽ. quod ante recributionẽ
eitremi uidicii. iniusti in requie
Ilosdã iustos conspiciunt: ut
dos uidentes ingaudio. ñ solum
se suo supplicio sed etiã de uloꝵ
bono crucientur. Iusti uͦ intorm̃¬
tis semꝑ intuentur inustos: utxl
hinceoꝵ gaudiũ crescat. qͥa malum
conspiciunt qđ misericorditer e¬
uaserunt: tantoq maiores erep.¬
tori suo grãs referuit quanto ui¬
dent in aliis quod ipsi ꝑpeti si
eẽnt relicti potuerunt: llec ullã
tantȩ beatitudinis claritatema¬
pud iustoꝵ animum fuscat aspec¬

Expanded text:
in re notandum est, ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio servatur et memoria. Cognosnon esset, si hunc in retributione non cognosceret, et perfecta poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur, etiam suis timeret. Ut ergo peccatores in supplicio amplius puniantur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur, quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est, quod ante retributionem extremi judicii, injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in tormentis semper intuentur injustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia malum conspiciunt quod misericorditer evaserunt; tantoque majores ereptori suo gratias referunt, quanto vident in aliis quod ipsi perpeti, si essent relicti, potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud justorum animum fuscat spec
Abbreviated transcription (Latin):
Ad se autem nobis uenientib do¬
minꝰ p̃cipit ut renuntiemus nr̃is:
quia qui ad fidei agonẽ uenimꝰ.
luctam̃ contra malignos sꝑe su
mimus. Nichil autem maligni
spiritꝰ in hoc mundo ꝓprium
eitius ad terram deicitur: quia
hab& unde teneatur. Quid eñĩ
sunt terrena omĩa: nisi quȩdam
corporis indumenta: Qui ergo
contra diabolum ad certamen
ꝓperat: uestimenta abiciat. ne
suecumbat. Nichil in hoc mun¬
do amando possideat: nullas re¬
rum labentium delectationes
requirat: ne unde ad uotum te¬
gitur. ad casum inde teneatur.
Nec tamen sufficit nr̃a relinꝗͣre:
nͥ relinquamꝰ & nos. Quid est qđ
dicimus relinquamus & nos :
Si enim nos ipsos relinquimus:
quo ibimus extra nos: Uel quis
est qui uadit: si se deseruit: s
aliud sumus ꝑ peccatũ lapsi:
aliud ꝑ naturã conditi. aliud
qd̃ fecimus: aliud qd̃ facti sumꝰ.¬
Relinquamus nosmetipsos qua¬
les peccando nos fecimus: & ma

Expanded text:
Ad se autem nobis venientibus Dominus praecepit ut renuntiemus nostris, quia quicunque ad fidei agonem venimus, luctamen contra malignos spiritus sumimus. Nihil autem maligni spiritus in hoc mundo proprium citius ad terram dejicitur, quia habet unde teneatur. Quid enim sunt terrena omnia, nisi quaedam corporis indumenta? Qui ergo contra diabolum ad certamen properat, vestimenta abjiciat, ne succumbat. Nihil in hoc mundo amando possideat, nullas rerum labentium delectationes requirat, ne unde ad votum tegitur, ad casum inde teneatur. Nec tamen sufficit nostra relinquere, nisi relinquamus et nos. Quid est quod dicimus, Relinquamus et nos? Si enim nosmetipsos relinquimus, quo ibimus extra nos? Vel quis est qui vadit, si se deseruit? Sed aliud sumus per peccatum lapsi, aliud per naturam conditi; aliud quod fecimus, aliud quod facti sumRelinquamus nosmetipsos quales peccando nos fecimus, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq ꝓstrata solo. orationẽ
explesset: crecta sursũ genis
ubertim fletuũ ymbrib ma¬
defactis: dum diuertit in alte-
ra parte uultũ. aspicit filiũ
in eo loco ubi eũ dormientem
reliquerat. in ipso adhuc sopo¬
re teneri. Estimans aũt eum
esse defunctum: accẽdit cõmi¬
nꝰ quasi collectura cadauer
eranime. S cum eũ dormire
cognouisset: excitatũ uelocit᷑
spectantib popłis incolumẽ
leuauit in ulnis s interrogans
uiter os cula ubi ꝑ anni fuiss&
spacia. Nesciit se ait si anitꝰ
integer p̃terisset : tantum
dormisse se suaui sopore in¬
unius noctis spacio estima¬

Expanded text:
Cumque prostrata solo orationem Cumque prostrata solo orationem explesset, erecta sursum, genis ubertim fletuum imbribus madefactis, dum divertit in parte altera vultum, aspicit filium in eo loco, ubi cum dormientem reliquerat, in ipso adhuc sopore teneri. Aestimans autem, eum esse defunctum, aceedit comminus, quasi collectura cadaver exanime; sed cum eum dormire cognovisset, excitatum velociter, expectantibus populis, incolomem levavit in ulnis. Interrogansque inter oscula, ubi per anni fuisset spatia, nescire se ait, si annus integer praeterisset; tantum dormisse se suavi sopore inunius noctis spatio aestima
Abbreviated transcription (Latin):
aũt in die sollemnitatis eius
recedit mare ꝑ tria milia: sicũ¬
q ingredientib iter prebens.
usq ad sepulchrũ mr̃is pue¬
nitur. Ibiq uota reddentes
orantes ppłi.: regrediunt᷑ aalt̃¬
nitate. inulier cũ pariuloti
to in loeo ederet. Epulante
aũt ea post acta sollemua
obaormiuit infans. Duaut̃
hec agerent᷑: ecce sonꝰ fibito
factus est accedentis pelaq
De hine oblita mulier sobolo
sue cepit uelocit̾ eum qlid
ppoto petere ripam. Ith mnes
ut uenerat . meminit se fuũ
per circuitum riparum. si forte
cnecatam ꝓlem eiectam littori.
aquis conspicasset. S cũ nichil
inueniret indicii: tandem con¬
solata a propinquis ad ꝓpria
reducit᷑: totum annũ in luctu
ac lamentatione deducens.
Recurrente aũt anni circulo.
uenit iterum ad spectancdam
martyris beati sollemnitatẽ:¬
ut fortassis de infantulo aliqͥ
inuenire possit indicia. Quid
plura: Recedente mari. antĩ¬
cipat om̃s ad ingrediendum:
et ipsa pͥma p̃cedit ad tumulii

Expanded text:
autem in die solemnitatis eius recedit mare per trea milia; siccumque gradientibus iter praebens, usque ad sepulchrum martyris pervenitur. Ibique vota reddentes, orantes populi, regrediuntur ad litumnitatum mulier cum filio parvulo in loco autem ea post acta solemnia, obdormivit infans. Dum autem haec agerentur 762, ecce sonus subito factus est accedentis pelagi. Dehinc oblita mulier sobolis suae, coepit velociter cum reliquo populo petere ripam. Igitur inlittus venerat, meminit se filiuper circuitum riparum, si forte enecatam prolem ejectamque littori aliquis conspicasset. Sed cum nihil inveniret indicii, tandem consolata a propinquis, ad propria reducitur, totum annum in luctu ac lamentatione deducens. Recurrente autem anni circulo, venit iterum ad spectandam martyris solemnitatem, fortassis de infantulo aliqua invenire possit indicia. Quid plura? Recedente mare, anticipat omnes ad ingrediendum, et ipsa prima praecedit ad tumulum.
Abbreviated transcription (Latin):
scunt siti. loci illiꝰ om̃ia: que
irrigari consueuerant. Tercio
qͦ anno accidit ut quida iter
agens. beati clementis mr̃is
cuiꝰ iam supͣ meminimꝰ. reliqͥas
ex hiberet : quas aridio ipsuis
urbis p̃sbitero uiro in omni
scĩtate religioso. detulit. Ad
quem cũ die noctuq uicini
mesti penderent confisi de eiꝰ
oratione. qd̾ si peteret dñm.
fontẽ possit suo restituere loco:
ruit. hec esse clementis mr̃is
pignera: nc̃ apparebit cũ eius
fuerit uirtꝰ manifesta. Cunc
fontis accedit : & dictis palmiᷤᷤ.
in oratione ꝓsternitur⁊ positis¬
q scĩs reliquiis in ipso fontis
aditu. petiit. ut qui quonda
indeserto damnatis ad secanda
marmora. Flumen irriguum
patefecit: in hunc locũ aquas
quas pͥus indulserat p̃ia clem̃tta.
clementis iterũ intercessione re¬
uocaret. llico uena recurrit ad
aditũ. magnas ẽuomens aquaᷤ.
illũq quẽ pͥus tenuerat alueũ
decurrendo replens. Ad miranti¬

Expanded text:
scunt siti loci illius omnia, quae scunt siti loci illius omnia, quae irrigare consueverat. Tertio quoque anno accidit ut quidam iter agens beati Clementis martyris, cujus jam supra meminimus, reliquias exhiberet, quas Aridio ipsius urbis presbytero, viro in omni sanctitate religioso, detulit. Ad quem cum die noctuque vicini moesti tenderent, confisi de ejus oratione, quod si peteret Dominum, fontem posset suo restituere loco, ruit haec esse Clementis martyris pignora, nunc apparebit, cum ejus fuerit virtus manifestata. Tunc fontis accedit. Et dictis psalmis, in oratione prosternitur positisque sanctis reliquiis in ipso fontis aditu, petiit ut qui quondam in deserto damnatis ad secanda marmora flumen irriguum patefecit, in hunc locum aquas, quas prius pia indulserat clementia, Clementis iterum intercessio revocaret. Illico vena recurrit ad aditum magnas evomens aquas, illumque, quem prius tenuerat, alveum decurrendo replevit, admiranti
Abbreviated transcription (Latin):
Fons erat irriguus ruri cui¬
dam infra terminum urbis
lemouicine. Cuiꝰ unda tam
ortoꝵ sita. qͣm agroꝵ culta
uel fouebat accessu: ł ĩpetu
fecundabat. Deducebat᷑ enĩ
factis decursib ꝑ loca neces¬
saria: ut ubi eũ natura ñ
dabat. studiũ ꝓuocaret. Ee
erat tam dulcib uena exub̃¬
ante fluentis : ut gaudent
fuisset ab eodem irrigatum.
Opitulabatur etiã in eo gr̃a¬
diuine maiestatis: ut in quo
fuisset fluentũ emissũ. uelo¬
cit̾ germina accipent incre¬
mentũ. Cũq eum in cole loci
quasi ludũ agentes. ꝑ singła
queq loca dedicerent: insi¬
diatoris ut credo inuidia. t̾ra
dehiscit: ac uelut in stadiis
duodecĩ. in mediũ paludis
fluctib sparsis exoritur.
Extimplo omniũ mentes timor
obsedit: & nouũ qͦdd̃a adue¬
nire regioni. loci in cole p̃sto¬
lant᷑. Interitũ simulq & bene¬
ficiũ qđ habere consueuerant:
iugi fletu deplorant. Curri¬
cułu gͥ uniꝰ atq alteriꝰ anni:
in hac ariditate ꝑtͣnsiit. Are¬

Expanded text:
Fons erat irriguus ruri cuidam, infra territorium urbis Lemovicinae, cujus unda tam hortorum sata quam agrorum culta vel fovebat accessu, vel impetu fecundabat. Deducebatur etiam factis decursibus per loca necessaria, ut ubi eum natura non 763 dabat, studium provocaret. Et erat tam dulcibus vena exuberante fluentis, ut gaudere fuisset ab eodem irrigatum. Opitulabatur etiam in eo gratia Majestatis divinae, ut in quo fuisset fluentum emissum, velociter germina acciperent incrementum. Cumque eum incolae loci, quasi ludum agentes, per singula quaeque loca deducerent, insidiatoris, ut credo, invidia, sub terra dehiscens, ac velut in stadiis duodecim in medium paludis,fluctibus sparsis exoritur. Extemplo omnium mentes timor obsedit, et novum quemdam advenire regioni loci incolae praestolantur interitum, simulque et beneficium quod habere consueverant, jugi fletu deplorant. Curriculum igitur unius atque alterius anni in hac ariditate pertransiit. Are
Abbreviated transcription (Latin):
dicerent ibi ꝑ clementẽ. innũ¬
merabilem xꝑianoꝵ populum
accreuisse: & missus ẽ dux affidi¬
sionem accedere: cessit multitu¬
tus moueri nonposset: dixit ad
suos. Producatur in medio ma¬
ri. & ligetur ei ad collũ ancho¬
ra. ꝙ p̃cipitetur in eo: ut non
possint populi. rꝑiani hunc ꝓ
deo colere. Quod cũ factum fu¬
isset. & om̃is multitudo xꝑia¬
unanimes oremus fres: ut dig¬
sui exuuias. Orantib populis
recessit mare in sinum suũ. ꝑ
tria fere milia: & ingressi ppłi

Expanded text:
dicerent ibi per Clementem innumerabilem Christianorum populum accrevisse. Et missus est quidam Arsidisionem accedere, cessit multitutus moveri non posset, dixit ad suos: Perducatur ad mare, et ligetur ei ad collum ancora et praecipitetur in medio mari, ut non possint populi Christiani hunc pro deo colere. Quod cum factum fuisset, omnis multitudo unanimes oremus, ut ostsui exuvias. Orantibus autem populis, recessit mare in sinu suo, per tria fere millia. Et ingressi per
Abbreviated transcription (Latin):
sicut mͦ genĩti infantes lac concu¬
piscite. Redite paruuli filii ad si¬
num matris ur̃e et̾nȩ sapientie:
sugite larga ubera pietatis dei.
transacta plangite: inmĩnentia
uitate. Redemptor nr momĩtane¬
os fletus ur̃os et̾no consolabitur
gaudio: Q uiuit & regnat cum

Expanded text:
sicut modo geniti infantes lac concusicut modo geniti infantes lac concupiscite . Redite, parvuli filii, ad sinum matris vestrae aeternae sapientiae; sugite larga ubera pietatis Dei; transacta plangite, imminentia vitate. Redemptor noster momentaneos fletus nostros aeterno consolabitur gaudio, qui vivit et regnat cum
Abbreviated transcription (Latin):
ante oculos nr̃os posita spei et
penitentiȩ exempla. fortasse enĩ
infide lapsus ẽ aliquis: aspiciat
petrum. qui amare fleuit quod¬
timide negauerat. Alius contra ꝓxi¬
mum suum in malicia crudelitatis
exarsit: aspiciat latronem. qui &
in ipso mortis articulo. ad uitȩ p̃¬
mia penitendo ꝑuenit. Alius aua¬
ricie estib anelans aliena diripu¬
it: aspiciat ⁊acheum: qui siquid
alicui abstulit. quadruplum red¬
didit. Alius libidinis igne succen¬
sus carnis mundiciam ꝑdidit: as¬
piciat mariam. que inse amoren
carnis. igne diuini amoris excoxit.
Eece omꝑs d̾s ubiq oculis nr̃is qͦs
imitari debeamus obicit: ubiq
exempla sue misericordie opponit.
Mala gͦ iam displiceant uł exꝑta.
libenter obliuiscitur omp̃s ds̾.
qd nocentes fuimus : paratus ẽ
penitentiã nr̃am nob̾ ad innocen¬
tiam deputare. Inquinati pꝰ aqͣs
salutis: renascamur ex lacrimis.
ltaq iuxta pͥmi pastoris uocem:

Expanded text:
ante oculos nostros posita spei et ante oculos nostros posita spei et poenitentiae exempla. Fortasse enim in fide lapsus est aliquis; aspiciat Petrum, qui amare flevit, quodtimide negaverat . Alius contra proximum suum in malitia crudelitatis exarsit; aspiciat latronem, qui et in ipso mortis articulo ad vitae praemia poenitendo pervenit . Alius avaritiae aestibus anhelans aliena diripuit; aspiciat Zacchaeum, qui si quid alicui abstulit, quadruplum reddidit . Alius libidinis igne succensus, 1552 carnis munditiam perdidit; aspiciat Mariam, quae in se amorem carnis igne divini amoris excoxit. Ecce omnipotens Deus ubique oculis nostris quos imitari debeamus objicit, ubique exempla suae misericordiae opponit. Mala ergo jam displiceant, vel experta. Libenter obliviscitur omnipotens Deus quod nocentes fuimus, paratus est poenitentiam nostram nobis ad innocentiam deputare. Inquinati post aquas salutis, renascamur ex lacrymis. 1553 Itaque juxta primi Pastoris vocem,
Abbreviated transcription (Latin):
dat. adest testis diuine miscdie
hec ipsa de qua loquimur maria:
ae qua phariseus dum pietatis fon¬
aem uellet obstruere. dicebat. Hic
si esset ꝓpheta: sciret utiq quȩ ꝙ
qualis est mulier que tangit eũ.
quia peccatrix ẽ. Sed lauit lacri¬
mis maculas cordis & corporis:
ꝙ redemptoris sui uestigia tetigit:
que sua itinera praua dereliquit.
Sedebat ad pedes ihũ: uerbũq
de ore illius audiebat. Niuenti
adheserat: mortuum querebat.
uiuentem repꝑit: que mortuum
quesiuit. Tantumq apud eum
locũ gr̃̾e inuenit: ut hunc ipsis
quoq apłis eius uidelicet nuntiis
ipsa nuntiaret. Quid itaq frẽs.
quid inhac re debemus aspicere.
nisi in mensam miscdiam condi¬
toris nostri. Qui nobis uelut in
signo ad exemplum penitentie po¬
suit eos. qͦs ꝑ penitentiã uiuere
post lapsum fecit: Perpendo et¬
enim petrum. considero latronem.
aspĩcio ⁊ acheum. intueor mariã:
ꝙ nichil in his aliud uideo. nisi

Expanded text:
dat. 10. Adest testis divinae misericordiae, dat. 10. Adest testis divinae misericordiae, haec ipsa de qua loquimur Maria, de qua Pharisaeus dum pietatis fontem vellet obstruere, dicebat: Hic si esset propheta, sciret utique quae et qualis est mulier quae tangit eum, quia peccatrix est . Sed lavit lacrymis maculas cordis et corporis, et Redemptoris sui vestigia tetigit, quae sua itinera prava dereliquit. Sedebat ad pedes Jesu, verbumque de ore illius audiebat. Viventi adhaeserat, mortuum quaerebat. Viventem reperit, quem mortuum quaesivit. Tantumque apud eum locum gratiae invenit, ut hunc ipsis quoque apostolis, ejus videlicet nuntiis, ipsa nuntiaret. Quid itaque, fratres, quid in hac re debemus aspicere, nisi immensam misericordiam conditoris nostri, qui nobis velut in signo ad exemplum poenitentiae posuit eos quos per poenitentiam vivere post lapsum fecit? Perpendo enim Petrum, considero latronem, aspicio Zacchaeum, intueor Mariam et nihil in his aliud video, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitam uterq ꝑ penitentia raus
leuiathan iste eos aliquomodo en¬
quasi ꝑmarille suȩ foramen anist
ꝑforamen gͦ maxille ab eius ore is¬
tracti sunt: qui post ꝑpetrationen
tantȩ nequitie penitendo redierun
Quis autem hominum leuiathan
muttatꝰ S hinc cognoscimꝰ quanti
redemptori humani generis debi¬
tores sumus: qui ñ solum nos mos
leulathan ire ꝓhibuit. s ab oreeiꝰ
etiam redire concessit. Qui spem
peccatori ñ abstulit. quia maxulã
eius ut euadendi uiam tͥbueret ꝑ¬
forauit: ut saltim pꝰ moesũ fugiat.
qui incautꝰ prius cauere noluit ne
morderetur. Ubiq gͦ nobis oceur¬
rit suꝑna medicina: qͥa a dedit
hominĩ p̃cepta ne peccet: & tamen¬
peccanti dedit remedia ne despene.
Unde cauendũ sũmopere ẽ: neqͥs
delectatione peccati leuiathan ist̾
ore rapiatur. & tamen si raptus
fuerit ne desperet: qͥa si ꝑfecte ps¬
catũ lugeat: ad huc foramen in
maxilla eius inuenit ꝑ quod eua¬

Expanded text:
ad vitam uterque per poenitentiam rediit, ad vitam uterque per poenitentiam rediit, Leviathan iste eos aliquo modo quasi per maxillae suae foramen amisit. Per foramen ergo maxillae ab ejus ore subtracti sunt, qui posttantae nequitiae poenitendo redierunt. Quis autem hominum Leviathan mmittat? Sed hinc cognoscimus quantum redemptori humani generis debitores sumus, qui non solum nos in os Leviathan ire prohibuit, sed ab ore etiam redire concessit; qui spem peccatori non abstulit, quia maxillam ejus, ut evadendi viam tribueret, perforavit, ut saltem post morsum fugiat, qui incautus prius morderi nequaquam metuebat. Ubique ergo nobis occurrit superna medicina, quia et dedit homini ppeccanti dedit remedia, ne desperet. Unde cavendum summopere est ne quis delectatione peccati Leviathan istius ore rapiatur; et tamen si raptus fuerit, non desperet, quia si peccatum perfecte lugeat, adhuc foramen in maxilla ejus invenit, per quod eva
Abbreviated transcription (Latin):
mano genere ceꝑat spolia amisit:
supplantionis sue uictoriam ꝑdid̾.
Cotidie peccatores ad uitam redleunt:
cotidie de eiꝰ faucib redemptoris
manu rapiuntur. Unde bene quoq
ad beatum iob uoce dm̃ca iterum
dicitur. Aut armilla ꝑforabis mar¬
illam eius : Armilla ubi ponitur:
millam: nisi circũplectens nos di¬
uina miscđia designatur: que le¬
uiathan istius marulam ꝑforat: dũ
nobis post ꝑpetrata que ꝓhibuit. ad¬
huc penitentiȩ remediũ ostendit.
Armilla dñs marillam leuiathan
ꝑforat: quia ineffabili misccłiȩ suȩ
potentia. sic malitie antiqui hostis
obiũat: ut aliquando eos etiã qͦs
iam cȩpit amittat. & quasi ab ore
illius cadunt: qui post ꝑpetratas
culpas ad innocentiam redeunt.
Quis enim ore alius semel raptis
marulam eius euaderet: si ꝑsors
non eẽt: Annon inore petrum teu¬
t. eum negauit: Annon in ore da¬
uid tenuit. eum in tantam se luni¬
rie uoraginem mersit: S dun

Expanded text:
mano genere coeperat spotia amisit, mano genere coeperat spotia amisit, supplantationis suae victoriam perdidit. Quotidie peccatores ad vitam redeunt, quotidie de ejus faucibus Redemptoris manu rapiuntur. Unde bene quoque ad beatum Job voce dominica iterum dicitur: Aut armilla perforabis maxillam ejus ? Armilla ubi ponitur, millam, nisi circumplectens nos divina misericordia designatur? Quae Leviathan istius maxillam perforat, dum nobis post perpetrata quae prohibuit, adhuc poenitentiae remedium ostendit. Armilla Dominus maxillam Leviathan perforat, quia ipse ineffabili misericordiae suae potentia sic malitiae antiqui hostis obviat, ut aliquando eos etiam quos jam coepit amittat. Et quasi ab ore illius cadunt, qui post perpetratas culpas ad innocentiam redeunt. Quis enim ore illius semel raptus, maxillam ejus evaderet, si perforata non esset? An non in ore Petrum tenuit, cum negavit ? An non in ore David tenuit, cum in tantam se luxuriae voraginem mersit ? Sed dum
Abbreviated transcription (Latin):
bilem uidit. Quasi hamus gͦ fau¬
ces glutientis tenuit. dũ in illo es¬
ca carnis patuit. quã deuorator ap¬
peteret. & diuinitas passionis tẽ¬
pore latuit quȩ necaret. In hamo
eius incarnationis captus ẽ: quia
dum in illo appetiit escã corporis:
transfixus ẽ aculeo dĩuinitatis. Ibi
quippe inerat humanitas que ad
se deuoratorem duceret: ibi diui¬
nitas que ꝑforaret. Ibi aꝑta infir¬
mitas que ꝓuocaret: ibi occulta uir¬
tus que raptoris faucem transfig̾et.
In hamo gͥ captꝰ est: quia inde in¬
teriit unde momordit. & quos
iure tenebat mortales ꝑdidit: qr
eum in quo ius non habuit mortis.
appetere in mortem p̃sumpsit.
hinc est. etiam qd̃ hec ipsa de qua
loquimur maria uiuit: quia ille
ꝓ humano genere qui morti nicħ
debebat occubuit. hinc ẽ. quod
nos cotidie ad uitam post culpas
reuertimur: quia ad penam nos tr̃a
conditor sine culpa descendit. Fcce
iam antiquus hostis ea que de hu¬

Expanded text:
bilem vidit. Quasi hamus ergo faubilem vidit. Quasi hamus ergo fauces glutientis tenuit, dum in illo esca carnis patuit, quam devorator appeteret; et divinitas passionis tempore latuit, quae necaret. In hamo ejus incarnationis captus est, quia dum in illo appetit escam corporis, transfixus est aculeo divinitatis. Ibi quippe inerat humanitas, quae ad se devoratorem duceret; ibi divinitas, quae perforaret; ibi aperta infirmitas, quae provocaret; ibi occulta virtus, quae raptoris faucem transfigeret. In hamo igitur captus est, quia inde interut unde momordit. Et quos jure tenebat mortales perdidit, quia eum in quo jus non habuit morte appetere immortalem praesumpsit. 9. Hinc est etiam quod haec ipsa de qua loquimur Maria vivit, quia ille pro humano genere qui morti nihil debebat occubuit. Hinc est quod nos quotidie ad vitam post culpas revertimur, quia ad poenam nostram conditor sine culpa descendit. Ecce jam antiquus hostis ea quae de hu
Abbreviated transcription (Latin):
de seuire contra se manus ꝑseqͣn¬
tium temꝑaliter ꝑmisit. Qd̃ aꝑte
dñs beato i ob indicat dicens. Nu¬
quid capies leuiatan hamo: ꝑ leui¬
athan quippe qd̃ additamentũ eoꝵ
dicitur: cetus ille deuorator huma¬
nigeneris designat᷑. Qui dum se
diuinitatẽ homini ad dere spopon¬
dit: immorta litatem abstulit. Q
p̃uaricationis quoq culpam quã
primo homini ꝓpinauit. dũ se seqłi.¬
tib pessima ꝑsuasione multiplicat:
penas eis sine cessatione coaceruat.
In hamo autem esca ostenditur:
aculeus occultatur. hunc gͦ pater
omꝑs hamo cepit. quia ad mortem
illius unigenitũ filium incarnatũ
misit: in quo & caro passibilis ui¬
deri posset. & dĩuinitas impassibi¬
lis uideri non posset. Cumq in eo
serpens iste ꝑmanus ꝑsequentium
escam corꝑis momordit: diuinita.¬
tis illũ aculeus ꝑforauit. Prius uͦ
eum inmiraculis dm̃ cognouit.
sed de cognitione sua ad dubitatio¬
nem cecidit: quando hunc passi¬

Expanded text:
de saevire contra se manus persequende saevire contra se manus persequentium temporaliter permisit. Quod aperte Dominus beato Job indicat, dicens: Nunquid capies Leviathan hamo ? 8. Per Leviathan quippe, quod additamentum eorum dicitur, cetus ille devorator humani generis designatur. Qui, dum se divinitatem homini addere spopondit, immortalitatem sustulit. Qui praevaricationis quoque culpam, quam primo homini propinavit, dum se sequentibus pessima persuasione multiplicat, poenas eis sine cessatione coacervat. In hamo autem esca ostenditur, aculeus occultatur. Hunc ergo Pater omnipotens hamo coepit, quia ad mortem illius unigenitum Filium incarnatum misit, in quo et caro passibilis videri posset, et divinitas impassibilis videri non posset. Cumque in eo serpens iste per manus persequentium escam corporis momordit, divinitatis illum aculeus perforavit. Prius vero eum in miraculis Deum cognoverat, sed de cognitione sua ad dubitationem cecidit, quando hunc passi
Abbreviated transcription (Latin):
so mulier uiro ꝓpinauit mortemꝰ
a sepulchro mulier uiris ad nun¬
tiat uitam: & dicta sun uiuifica¬
toris narrat. quȩ mortiferi ser¬
pentis uerba narrauerat. Ac si hu¬
hano generi ñ uerbis dñs sed reb
acat. Ue qua manu uobis illatus
a potus mortis: de ipsa suscipite
pocusum uite. hec de expositione
lectionis euangelicȩ succincte trans¬
currimꝰ: nunc opitulante eocłe de
quo loquimur dño. & resurrectioĩs
aus glãm & pietatis uiscera consĩ¬
aeremus. Citius enim a morte uolu¬
t resurgere: ne nr̃a diu anima in
infidelitatis morte remaneret. Lin
hene quoq ꝑ psalmistam dicitur.
Ie torrente in uia bibet: ꝓpterea ex¬
altabit caput. In humano quippe
genere: ab ipso mundi initio torrẽs
mortis effluxerat. S de hoc tor¬
rente dñs in uia bibit: qr mortem
intransitu gustauit. Atq ido eral¬
tauit caput: qͥa hoc qđ moriendo
insepulchro posuit: resurgendo
suꝑ angłos eleuauit. & inde anti¬
quũ hostem in eternũ ꝑculit: un¬

Expanded text:
so mulier viro propinavit mortem , a sepulcro mulier viris annuntiat vitam; et dicta sui vivificatoris narrat, 1550 quae mortiferi serpentis verba narraverat. Ac si humano generi non verbis Dominus, sed rebus dicat: De qua manu vobis illatus est potus mortis, de ipsa suscipite poculum vitae. 7. Haec de expositione lectionis evangelicae succincte transcurrimus; nunc, opitulante eodem de quo loquimur Domino, et resurrectionis ejus gloriam, et pietatis viscera consideremus. Citius enim a morte voluit resurgere, ne nostra diu anima in infidelitatis morte remaneret. Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput . In humano quippe genere ab ipso mundi initio torrens mortis effluxerat: sed de hoc torrente Dominus in via bibit, quia mortem in transitu gustavit. Atque ideo exaltavit caput, quia hoc quod moriendo in sepulcro posuit, resurgendo super angelos elevavit; et inde antiquum hostem in aeternum perculit, un
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd gͥ mirũ si ex humanitate sua
ninorem se patre asserit inglo
ex qua subiectus erat etiã parenti¬
b in terra: fir qua humanitate nõ
marie dicitur. Ulade ad fr̃es mens:
& dic eis. Ascendo ad patr̃e meun
et patrem ur̃m: ad dm̃ meũ. & is
deum ur̃m. Cum meum dicat &
uestrũ: cur ñ cõmuniter dieit no¬
strum: S distincte loquens ĩndi¬
cat: quia eundem patrẽ ꝙ deum
dissimiliter habeat ipse qua nos.
Ascendo ad patrem meũ uidelice
dm̃ uestrum qͥa ascendetis. Qua
enim & ego homo. d̃s̃ mͥ est: qͥa uos
ab errore lib̾ati. ds ẽ. uobis. Distine

Expanded text:
Quid ergo mirum si ex humanitate sua Quid ergo mirum si ex humanitate sua minorem se Patre asserit in coelo, ex qua subjectus erat etiam parentibus in terra? Ex qua humanitate nunc Mariae dicitur: Vade ad fratres meos, et dic eis: Ascendo ad Patrem meum et Patrem vestrum, Deum meum et Deum vestrum. Cum meum dicat et vestrum, cur non communiter dicit nostrum? Sed distincte loquens indicat quia eumdem Patrem et Deum dissimiliter habeat ipse quam nos. Ascendo ad Patrem meum, videliceDeum vestrum, quia ascendetis. Quia enim et ego homo, Deus mihi est; quia vos ab errore liberati, Deus est vo
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ia ꝑ ipsum facta sunt. Tangit
gͦ dñm: qui cũ patri ȩt̾nitate sub¬
stantiȩ equalem credit. Sed for-¬
tasse aliquis tacita questione pul¬
satur: quomͦ filius patri eẽ ȩqua¬
lis possit. Quainre humana na.¬
tura qđ ammirando comp̃hend̾e
non ualet: restat ut hoc sibi esse
credibile ex admiratione aua sciat.
habet namq quid ad hec sibi sub
breuitate respondeat. Constat enĩ
quia ipse creauit matrem: in cuiꝰ
uirgineo utero ex humanitate cre¬
aretur. Quid gͥ mirũ si equalis ẽ
patri: qui pͥor est matre: Paulo qͦ
attestante didicimus: xꝑm dĩ uir.¬
tutem & dĩ sapientiam. Qui ergo
filium minorẽ putat. patri speci¬
aliter derogat: cuiꝰ sapientiã eẽ
ei inequalem fatetur. Quis & enĩ
homo potens ȩquanimiter ferret.
siquis ei diceret: magnus quidem
es s tñ sapientia tuate minoe ẽ. Ipse
quoq dñs dicit. Ego & pater uns̃
sumus. & rursus ait.: pat̾ maior
me est. De quo etiam scriptum est.
quia sub ditus erat parentibꝰ suio

Expanded text:
Omnia per ipsum facta sunt . Tangit ergo Dominum, qui eum Patri aeternitate substantiae aequalem credit. Sed fortasse aliquis tacita quaestione pulsatur quomodo Filius Patri esse aequalis possit. Qua in re humana natura quod admirando comprehendere non valet, restat ut hoc sibi esse credibile ex admiratione alia sciat. Habet namque quod ad haec sibi sub brevitate respondeat. Constat enim quia ipse creavit matrem in cujus virgineo utero ex humanitate crearetur. Quid ergo mirum si aequalis est Patri, qui prior est matre? Paulo quoque attestante didicimus, Christum Dei virtutem, et Dei sapientiam . Qui ergo Filium minorem putat, Patri specialiter derogat, cujus sapientiam ei esse inaequalem fatetur. Quis etenim homo potens aequanimiter ferret, si quis ei diceret: Magnus quidem es, sed tamen sapientia tua te minor est? Ipse quoque Dominus dicit: Ego et Pater unum sumus . Et rursus ait: Pater major me est . De quo etiam scriptum est, quia subditus erat parentibus suis .
Abbreviated transcription (Latin):
sit qui aliena diripit: si inferni
campnatione ꝑcittitur. qui ꝓpͥa
non largitur. N emo itaq secund
se existimet dicens. ecce alieni
non rapio. sed concessis licite re¬
b fruor: quia diues iste non io¬
circo punitus est qm̃ aliena abfi

Expanded text:
sit qui aliena diripit, si inferni sit qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur qui propria non largitur. Nemo ergo securum se aestimet, dicens: Ecce aliena non rapio, sed concessis licite rebus fruor, quia dives iste non idcirco punitus est quoniam aliena ab
Abbreviated transcription (Latin):
resurrexit: sed iudaicus ppłs
quia moysi credere noluit: el c̃
qui resurrexit ex mortuis cre¬
dere contempsit. Cumq moysi
uerba sꝑitaliter intelligere con¬
tempsit: ad eũ de qͦ moyses lo
rie misteriis. succinete trans¬
currisse sufficiat: nunc ad in¬
tuendã latius rei geste morali¬
tatem animus recurrat. Hõ
quidã erat diues & induebatur
purpura & bisso: & epulabat᷑
cotidie splendide. Et erat qui¬
dam mendicꝰ nomine lazarus:
qui iacebat ad ianuam eiꝰ ulce.¬
rib plemis. Nonnulli putant
p̃cepta ueteris testamenti distͥc¬
tiora eẽ qu̾ã noui : sed hi nimi¬
rum in ꝓuida consideratione
falluntur. In illo enĩ ñ tenatia:
s rapina multatur. Ibi res in¬
iuste sublata: restitutione qua¬
drupli punitur. Hic aũ diues
iste non abstulisse aliena repre¬
henditur. sed ꝓpͥa non dedis¬
se. nec dr̃ quia quẽpiã oppres¬
sit. s qͥa in acceptis reb se
extulit. Hinc gͦ hinc sũmoꝑe col¬
ligendum ẽ. qua pena multandra

Expanded text:
resurrexit, sed Judaicus ille populus, quia Moysi credere noluit, ei etiam qui resurrexit ex mortuis credere contempsit. Cumque Moysi verba spiritaliter intelligere contempsit, ad eum de quo Moyses locriae mysteriis succincte transcurrisse sufficiat; nunc ad intuendam latius rei gestae moralitatem animus recurrat: Homo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Et erat quidam mendicus, nomine Lazarus, qui jacebat ante januam divitis, ulceribus plenus. Nonnulli putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi; sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia, sed rapina multatur . Ibi res injuste sublata 1655 restitutione quadrupli punitur . Hic autem dives iste non abstulisse aliena reprehenditur, sed propria non dedisse. Nec dicitur quia vi quempiam oppressit, sed quia in acceptis rebus se extulit. Hinc ergo summopere colligendum est qua poena multandus
Abbreviated transcription (Latin):
electe animȩ figurantur: Quȩ ꝓfec¬
to sole in celestis eccłie corpꝰ tnseunt
que mͦ uirtutũ pennulis fulte. saltus¬
dare ꝑ cȩleste desiderium sciunt:
ut suꝑna ꝑ contẽplationem appetãtd
quauis inseipsis iterum ex mortali
carne relabantur. Si gͦ iam bona
celestis patriȩ agnouimꝰ: displiceat
Ponatur ante oculos mulier curuis
& arbor infructuosa. Reminis camͦ
maloꝵ que fecimus: mittamus ad
radicem cordis cophinum stercoris
ut tunc in retͥbutionis fructu pi¬
guescat. qđ nobis hic ꝑ penitentia
fetebat. & si uirtutũ sũma operan
ñ possumꝰ: ipso ds nr̃o gaudet la¬
m̃to. Exr ipsa ei iusticiȩ inchoatione
placebimus: qͥ iniusta que fecimus
punimus. Nec mora erit infletib
qr tergent citius tͣnseuntes lacrina¬

Expanded text:
electae animae figurantur, quae profecelectae animae figurantur, quae profecto solae in celestis aecclesiae corpus transeunt, quae modo virtutudare per coeleste desiderium sciunt, ut superna per contemplationem appetant, quamvis in seipsis iterum ex mortali carne relabantur. Si ergo jam bona coelestis patriae 1587 agnovimus, displiceat Ponatur ante oculos mulier curva, et arbor infructuosa. Reminiscamur malorum quae fecimus, mittamus ad radicem cordis cophinum stercoris, ut tunc in retributionis fructu pinguescat quod nobis hic per poenitentiam fetebat. Et si virtutum summa operari non possumus, ipse Deus nostro gaudet lamento. Ex ipsa enim justitiae inhoatione ei placebimus, qui injusta quae fecimus punimus. Nec mora erit in fletibus, quia tergent citius transeuntes lacry
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ ꝑuersitas nullatenꝰ conuale¬
seit. & transire ꝑ illam nequeunt:
quam contra se rigidam in suꝑna
nobis spiritib damꝰ cum terrena
concupiscimus: cũ ad temꝑalia
appetenda curuamur. Pudeat
gͦ terrena concupiscere: & dorsa
mentiũ ascendentib aduersariis
p̃bere. Terram sẽꝑ intuetur. qui
curuus ẽ: & quo p̃mio sit redemp¬
tus non meminit. qui ima querit.
hinc etiã ꝑ moysen dicit᷑: ut qui
gybbo p̃mitur. nequaꝗͣ. ad sacer¬
sanguine redempti sumꝰ: menbra
eiꝰdem sũmi sacerdotis efficim᷑.
Unde nobis & ꝑ petrũ dicitur.
Uos autem genus electũ: regale
sacerdotium. Sed qui gibbũ to¬
lerat: ima semꝑ intuetur. A sacer¬
dotio gͦ repellitur: quia quisquis
solis terrenis intentus ẽ: ipse sͥ
testis ẽ. quod menbr̾ũ sũmi sa¬
sces qui pennulas ñ habent: ab
esu fidelis popłi ꝓhibent᷑. Pisces
qͥppe qui pennulas squamarum
habent: dare saltus etiã suꝑ aqͣs
solent. Quid gͦ pennatis piscib: ñ

Expanded text:
illorum perversitas nullatenus convalescit; et transire per eam nequeunt, quam contra se rigidam in supernnobis spiritibus damus, cum terrena concupiscimus, cum ad temporalia appetenda curvamur. Pudeat ergo terrena concupiscere, et dorsa mentium ascendentibus adversariis praebere. Terram semper intuetur qui curvus est, et quo praemio sit redemptus non meminit qui ima quaerit. Hinc etiam per Moysen dicitur, ut qui gibbo premitur, nequaquam ad sacersanguine redempti sumus, membra eiusdem summi sacerdotis efficimur; unde nobis per Petrum dicitur: Vos autem genus electum. regale sacerdotium. Sed qui gibbum tolerat, ima semper intuetur; a sacerdotio ergo repellitur, quia quisquis solis terrenis intentus est, ipse sibi testis est, quod membrum summi sasces, qui pennulas non habent, ab esu fidelis populi prohibentur; pisces quippe qui pennulas squamarum habent, dare saltus etitam super aquas solent. Qui ergo pennatis piscibus nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Qui non baiulat crucem suam &
uenit post me: non potest m̃s eẽ
discipulus. Crux quippe: acruci¬
atu łr. & duob modis crucẽ dñi
baiulamus: cũ aut ꝑ abstinentiã
carnem afficimus: aut ꝑ compas¬
sionem proximi. necessitatẽ illius
nram putamus. Qui eñi dolorẽ
exhibet in aliena necessitate: cru¬
cem portat inmente. Sciendũ uͦẽ:
quod sunt nonnulli qui carns
abstinentiam ñ ꝓ deo. sed ꝓpter
manem glãm exhibent. & sunt
ñnulli. qui cõpassionẽ ꝓrimo ñ
sꝑualiter sed carnaliter impen¬
dunt: ut eum non ad uirtutem .s.
quasi miserando ad culpas foue¬
ant. Hii itaq erucẽ quidẽ uident᷑
ferre: sed dñm ñ sequunt᷑. Unde

Expanded text:
Qui non bajulat crucem suam, et Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. Crux quippe a cruciatu dicitur. Et duobus modis crucem Domini bajulamus, cum aut per abstinentiam carnem afficimus, aut per compassionem proximi necessitatem illius nostram putamus. Qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnulli qui carnis abstinentiam non pro Deo, sed pro inani gloria exhibent. Et sunt plerique qui compassionem proximo nspiritaliter, sed carnaliter, impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserando ad culpas faveant. Hi itaque crucem quidem videntur ferre, sed Dominum non sequuntur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑimpositã dñi archã portant.
De quib hoc ẽ etiam notandum
qđ fuisse fete memorantur: qͥa
sunt pleriq qui in uia dei intrin¬
secus positi. foris carnalib affec¬
tib ligantur: s non declinant a
recto itinere: qr archam dĩ portant
inmente. Ecce ꝙ enim uacce beth¬
samis ꝑgunt. Bethsamis quippe:
autem qui timetis nomen meũ.
orietur sol iusticie. Si gͥ ad eterni
solis habitationẽ tendimus: dig¬
num ꝓfecto ẽ ut de dei itinere ꝓ
carnalib affectib non declinemꝰ.
Tota enim uirtute pensandũ est.
quod uacce dĩ plaustro subposite
ꝑgunt & gemunt: & dant ab inti¬
mis mugitus: & tamen de itinere
non deflectunt gressus. Sic ni¬
mirũ p̃dicatores dĩ. sic fideles qͥq¬
eẽ intra scãm ȩccłiam debent. ut
compatiant᷑ proximis ꝑ caritatem:
& tamen de uia dei ñ exorbitent
ꝑ compassionem. Hocipsũ uͦ ani¬
me odium qualiter exiberi debeat:
ueritas subdendo manifestat dicẽs.

Expanded text:
super impositam Domini arcam portant? super impositam Domini arcam portant? De quibus hoc etiam notandum quod fuisse fetae memorantur, quia sunt plerique qui in via Dei intrinsecus positi foris carnalibus affectibus ligantur, sed non declinant a recto itinere, quia arcam Dei portant in mente. Ecce enim vaccae Bethsamis pergunt. Bethsamis quippe « Vobis autem qui timetis Deum orietur sol justitiae . » Si igitur ad aeterni solis habitationem tendimus, dignum profecto est, ut de Dei itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtute pensandum est, quod vaccae Dei plaustro suppositae pergunt et gemunt, dant ab intimis mugitus, et tamen de itinere non deflectunt gressus. Sic nimirum praedicatores sancti, sic fideles quique intra sanctam Ecclesiam debent ut compatiantur proximis per charitatem, et tamen de via Dei non exorbitent per compassionem. 5. Hoc ipsum vero animae odium qualiter exhiberi debeat, Veritas subdendo manifestat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ertra matrem extra filios. extra uro
um. extra cognatos. extra semet ip¬
sum fieri debet: ut eo uerius cog¬
uoscat dm̃. quo in eius causa nemi¬
qd carnales affectus intentionem
mentis diuerberant: eiusq aciem
obseurant. Quos tamen nequaꝙ̃
noxios patimur: si eos p̃mendo te¬
neamus. Amandi gͦ sunt prorimi
impendenda caritas om̃ib ꝙ ꝓpinqͥs
& extraneis: nec tamen ꝓ eadem
caritate a dĩ amore flectendũ. Sci¬
mus autẽ quia cũ de terra philistuim
archa dm̃i ad terram isrłitarũ re¬
diret. plaustro suꝑ imposita ẽ: et
uacce plaustro subiuncte st̃. que
fete fuisse memorantur: quarum
filios clauserunt domi. & scͥptũ
est. Ibant autẽ indirectum uacce
ꝑ uiam que ducit bethsamis: uno
itinere gradiebantur ꝑgentes et
mugientes: & non declinabant
neq ad dexteram neq ad sinstrã
Quid gͥ uacce. nisi fideles quosq
in ecclĩa designant: Qui dũ sacri
eloquii p̃cepta considerant: q̃si

Expanded text:
extra matrem, extra uxorem, extra filios, extra coextra matrem, extra uxorem, extra filios, extra co extra cognatos, extra semetipsum fieri debet, ut eo verius cognoscat Deum, quo in ejus causa nemiquod carnales affectus intentionem mentis diverberant, ejusque aciem obscurant; quos tamen nequaquam noxios patimur, si eos premendo teneamus. Amandi ergo sunt proximi, impendenda est charitas omnibus et propinquis et extraneis, nec tamen pro eadem charitate a Dei amore flectendum. 4. Scimus autem quia cum de terra Philisthiim 1629 arca Domini ad terram Israelitarum rediret, plaustro superimposita est, et vaccae plaustro subjunctae sunt, quae fetae fuisse memorantur, quarum filios clauserunt domi. Et scriptum est: Ibant autem in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et uno itinere gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinabant neque ad dexteram, neque ad sinistram . Quid ergo vaccae nisiin Ecclesia signant, qui, dum sacri eloquii praecepta considerant, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ beatissimis sꝑitib głȩ condi¬
toris assistere: p̃sentem di uultũ
cernere. incircũscriptũ lumen
lumen uidere. nullo metu mor¬
tis affici: incorruptionis ꝑpetue
muiere letari: Sed adhec audi¬
ta mardescit animus: iamq illic
cupit assistere. ubi se sperat sine
fine gaudere. Sed ad magna p̃¬
mia ꝑueniri non potest: nisi ꝑ
magnos labores. Unde & paulus
egregius p̃dicator dicit. Non co¬
ronabitur quis: nisi qui legiti¬

Expanded text:
cum beatissimis spiritibus gloriae conditoris assistere, praesentem Dei vultum cernere, incircumscriptum lumen videre, nullo mortis metu affici, incorruptionis perpetuae munere laetari? Sed ad haec audita inardescit animus, jamque illic cupit assistere, ubi se sperat sine fine gaudere. Sed ad magna praemia perveniri non potest, nisi per magnos labores. Unde et Paulus egregius praedicator dicit: Non coronabitur nisi qui legiti
Abbreviated transcription (Latin):
que nobis ꝓmittuntur
in celis: uilescunt ani¬
mo om̃ia quȩ habentur in t̾ris.
Terrena namq substantia. suꝑne
felicitati cõparata: pondus est
non subsidiũ. Temporalis uita
ȩterne uitȩ cõparata: mors ẽ po¬
tius dicenda quã uita. Ipse eñĩ
eotidianus defectus corruptionis:
qͥd est aliuid qua quedã ꝓlixitas
mortis: Quȩ autẽ lingua dicere.
uł quis intellectus caꝑe sufficit

Expanded text:
quae nobis promittuntur in coelis vilescunt animo omnia quae habentur in terris. Terrena namque substantia supernae felicitati comparata pondus est, non subsidium. Temporalis vita aeternae vitae comparata mors est potius dicenda quam vita. Ipse enim quotidianus defectus corruptionis quid est aliud quam quaedam prolixitas mortis? Quae autem lingua dicere, vel quis inte
Abbreviated transcription (Latin):
pid̃ suꝑ lapid̃e. Puersa ꝙ eñi meus
cũ ꝑuerse cogitationi adhuc ꝑ¬
uersiorem adicit: quid aliud ꝙͦ
lapidem suꝑ lapidem ponit es.
in destructa ciuitate suꝑ lapidẽ
lapis non relinquit᷑: quia cum
ad ultionẽ suam anima ducitur.
om̃is ab illa cogitationũ suarũ
constructio dissipatur. Quȩ cur
hoc patiatur adiungitur. Eo quos
non cognoueris tempus uisitati¬
onis tue. Prauam quanq animã
omp̃s ds multis modis uisitare
consueuit. Nam assidue hanc
uisitat p̃cepto. aliquando autẽ
flagello. aliquando uͦmiraculo:
ut & uera que nesciebat audiat.
& tamen adhuc suꝑbiens atq cor¬
tempnens. aut dolore compunc¬
ta redeat: aut beneficiis deuicta
malum qđ fecit erubescat. Sed
quia uisitationis sue tempꝰ mini¬
me cognoscit: ulis inextremo ui¬
tȩ inimicis tradetur: cum quib

Expanded text:
pidem super lapidem. Perversa etenim mens, pidem super lapidem. Perversa etenim mens, cum perversae cogitationi adhuc ersiorem adjicit, quid aliud quam lapidem super lapidem ponit? Sed in destructa civitate super lapidem lapis non relinquitur, quia cum ad ultionem suam anima ducitur, omnis ab illa cogitationum suarum constructio dissipatur. 5. Quae cur hoc patiatur adjungitur: Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. Pravam quamque animam otens deus modis multis visitare consuevit. Nam assidue hanc visitat praecepto, aliquando autem flagello, aliquando vero miraculo, ut et vera, quae nesciebat, audiat et tamen adhuc superbiens atque contempnens, aut dolore conpuncta redeat, aut beneficiis devicta malum, quod fecit, erubescat. Sed quia visitationis suae tempus minime cognovit, illis in extremo vitae inimic
Abbreviated transcription (Latin):
excremitate uite dep̃hensa. & aqͥb
hostib circumclusa sit uideat: et
tamen euadendi aditum inueni-¬
re non possit: quia oꝑari iã bona
non licet. quȩ cum licuit agere
dabunt te & coangustabt̃ te un¬
diq. Maligni quippe sp̃c undiq
animam angustant. quando ei
non solum oꝑis uerũ etiam lo¬
cutionis. atq insuꝑ cogitationis
iniquitates replicant: ut quȩ pͥ
ad extremũ de om̃ib angustet᷑
in tribulatione. Sequit᷑. & ad ter¬
ram consternent te: & filios tuos
qui inte sunt. Tunc anima ꝑ cog¬
nitionẽ reatus sui ad terram con¬
sternitur: cũ caro qu̾a uitã suam
credidit redire ad puluerẽ urget᷑.
Tunc in morte filii illius cadt̃.
cum cogitationes ilicite quȩ mͦ
ex illa. ꝓdeunt. in excrema uite
ultione dissipantur. sicut scrip¬
cogitationes coꝵ. Que scilicet
durȩ cogitationes intelligi &̃
ꝑ lapidum significationem ualent.
Nam sequitur. E ñ relinqͦnt ĩtela.¬

Expanded text:
extremitate vitę deprehensa, et a quibus extremitate vitę deprehensa, et a quibus hostibus circumclausa sit, videat, et tamen evadendi aditum invenirernon possit, quia operari iam bona non licet, quę, cum licuit, agere dabunt te, et coangustabunt te undique. Maligni spiritus undique animam coangustant, quando ei non solum operis, verum etiam locutionis, atque insuper cogitationis iniquitates replicant, ut quae priad extremum de omnibus angustetur in retributione. Et ad terram consternent te, et filios tuos qui in te sunt. Tunc anima per cognitionem reatus sui ad terram consternitur, cum caro, quae in vitam suam credidit redire ad pulverem urgetur. Tunc in morte filii illius cadunt, cum cogitationes illicitae, quae modo ex illa prodeunt, in extrema vitae ultione dissipantur, sicut scripcogitationes eorum. Quae scilicet durae cogitationes intelligi etiam per lapidum significationem valent: nam sequitur, et non relinquent in te la
Abbreviated transcription (Latin):
bonorum: ne immemor sis maloꝵ.
& unde ꝑ paulum dr. Qui gau¬
dent tanqũa non gaudenteᷤ sint:
quia & siqua ẽ p̃sentis temporis¬
leticia. ita agenda est ut numquã
amaritudo sequentis iudicii re¬
cedat a memoria: quatinus dũ
mens pauida extremȩ ultionis
timore tr̃asfigitur: quantum
nunc p̃sens leticia. tantum post.
ira subsequens temꝑetur. Hinc
namq scriptum ẽ. Beatus hõ:
qui semꝑ est pauidus. Qui uͦ
mentis est dure: corruet in ma¬
lum. Sequentis enĩ ira iudicii.
tanto tunc districtior portabi¬
tur: quanto nc̃ unt̾ culpas mi¬
nime timetur. Sequitur. Quia
uenient dies inte: & circũdabt̃
te inimici tui uallo. Qui umꝗͣ
sunt humane anime maiores
inimici quam maligni sꝑc: qui
hanc a corpore ereuntẽ obsidet
qu̾a in carnis amore positam.
deceptoriis delectationib fouent:
Quam uallo circũdant: quia añ
mentis eius oculos reductis ini¬
quitatib quas ꝑpetrauit. hanc
ad societatẽ suȩ dap̃nationis
trahentes cohartant: ut in ipsa iã

Expanded text:
bonorum ne immemor sis malorum t unde per Paulum dicitur: « Qui gaudent tanquam non gaudentes sint , » quia et si qua est praesentis temporis, ita est agenda laetitia, ut nunquam amaritudo sequentis judicii recedat a memoria, quatenus dum mens pavida extremae ultionis timore transfigitur, quantum nunc praesens laetitia, tantum post ira subsequens temperetur. Hinc namque scriptum est: « Beatus homo qui semper est pavidus; qui vero mentis est durae, corruet in malum . » Sequentis enim ira judicii tanto tunc districtior portabitur, quanto nunc et inter culpas minime timetur. Sequitur: « Quia venient dies in te et circumdabunt te inimici tui vallo. Qui umquam sunt humanae animae maiores inimici quam maligni spiritus, qui hanc a corpore exeuntem / obsident, quam in carnis amore positam deceptoriis delectationibus fovent? Quam vallo circumdant, quia ante mentis eius oculos reductis iniquitatibus, quas perpetravit, hanc ad societatem suae damnationis trahentes coartant, ut in ipsa iam