comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tores suos ũ impetiit. qđ seiuentes intͥnsecus
equanimit̾ tolerauit. et tunc demũ hospita¬
litatis suę munificentiã ꝓtulit: ut audito sci¬
licet narrationis eius ordine. discamꝰ quia ex¬
t̾iora muña ex int̾na cordis munditia condiui:
et urtutũ eius contexio lectorẽ doccat. qualiᷤ
apud se ẽẽ debeat. cum ext̾ĩora bona aluis sub¬
na scm eẽ ñ crederet: Quis ñ ut cũq ipsis tot
meritis temptaret᷑. ut si qndo ut homo delin¬
queret. delictum suũ hominib nollet in note¬
sci. et leue cẽ crederet. si quid in minimis pecca¬
ret: culpãq suam mallet silentio tegere. quam
uoce confessionis aꝑire: Sepe nãq contuigit. ut
elatus uirtutib animꝰ dũ multa bona in esti¬
matione ꝓrimoꝵ de se spargi cognou̾it: agno¬
sci ñ uelit. si quid ẽ qdđ rep̃hensibilit̾ facit Quã
iudelicet erroris tenebras idcirco mens tolerat:
quia cordis ocłm tumor gͣuat: Uñ beatus iob
int̾ tot eximia facta uirtutũ. qui tam sũmꝰ

Expanded text:
it, quod saevientes intrinsecus aequanimiter toleravit, et tunc demum hospitalitatis suae munificentiam protulit; ut audito scilicet narrationis ejus ordine, discamus quia exteriora munera ex interna cordis munditia condiuntur, ut virtutum ejus contextio lectorem doceat qualis apud se esse debeat, cum exteriora bona aliis subna sanctum esse non crederet? Quis non utcunque ipsis tot meritis tentaretur, ut si quando ut homo delinqueret, delictum suum hominibus nollet innotesci; et leve esse crederet, si quid in minimis 712 peccaret; culpamque suam mallet silentio tegere quam voce confessionis aperire? Saepe namque contingit ut elatus virtutibus animus, dum multa bona in aestimatione proximorum de se spargi cognoverit, agnosci non velit si quid est quod reprehensibiliter facit. Quas videlicet erroris tenebras idcirco mens tolerat, quia cordis oculum tumor gravat. Unde beatus Job inter tot eximia facta virtutum, qui tam summus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ iste inuoluens sententias sermonib imꝑitiꝰ:
s ũ uͦ dicit sententias. s ñ addit ꝓtinꝰ qͣleꝰ. uult
ꝓculdubio bonas intelligi Nam cũ sententiȩ
nominant᷑: nͥ etiã malȩ dicant᷑. malȩ sentiri
ñ possunt. In bono enĩ semꝑ sententias acci¬
pimꝰ: quȩ sine repbationis adiectione ponus̃.
sicut scriptũ ẽ: Sapientior sibi uidet̃ piger.
septẽ iuris loquentib sententias. Qđ ił dicit̃
quia eius sencentiȩ impitis sẽmonib uiuol¬
uunt᷑. hoc sũmoꝑe ostendit᷑. quia ab eo cũ ela¬
tionis fatuitate ꝓferunt᷑: Magna quippe in eo
imꝑitia ẽ. humilit̾ dicere nescire qđ dicit: et
ueritatis sensib elationis u̾ba miscere: Om̃e enĩ¬
qđ dr̃. quadriꝑtita potest qualitate distingui:
si aut mala male. aut bona bene. aut mala bñ.
aut bona male dicant᷑. Male enĩ malũ dr̃. cũ¬

Expanded text:
involvens sententias sermonibus imperitis ? Cum vero dicit sententias, sed non addit protinus quales, vult procul dubio bonas intelligi Nam cum sententiae nominantur, nisi etiam malae dicantur, malae sentiri non possunt. In bono enim semper sententias accipimus quae sine reprobationis adjectione ponuntur, sicut scriptum est: Sapientior sibi videtur piger, septem viris loquentibus sententias . Quod vero dicitur, quia ejus sententiae imperitis sermonibus involvuntur, hoc summopere ostenditur, quia ab eo cum elationis fatuitate proferuntur. Magna quippe in eo imperitia est humiliter dicere nescire quod dicit, et veritatis sensibus elationis verba miscere. Vet. Ir quadripartita potest qualitate distingui: si aut mala male, aut bona bene, aut mala bene, aut bona male dicantur. Male enim malum dic
Abbreviated transcription (Latin):
rię ꝑeuntis. et congaudendũ iustitię uidici:
ut nob̾ et in luctu sit pena morientis pruni:
et rursus in gaudiũ ueniat erhibita equicas
iudicantis dĩ: quatinꝰ nec ꝑcunti homini exi¬
stamꝰ adu̾sarii: nec udicanti dõ inueniam᷑
ingrati: Beatus gͥ iob quia cuncta in adũsitate
odia ꝑfecte calcau̾at: dicat: Si gauisus sum
ad ruinã eius qui me od̾at. et exultaui qđ in¬
cũ diligens. dũ adũsario ruenti condoluit. ĩ¬
malis illius ipse ad bonũ creuit: ut uide ip̃se
ad benignitatẽ cresceret: unͣ illũ mala que
merebat᷑ inucnissent. Quia uͦ sepe ñnulli cõ
qͣs sibi adu̾sarios estimant. maledictione feri¬
unt.q̃m uirtute neq̃ꝙͣ. possunt. in quib patent̃
apparet. quȩ mala si possent facerent. quia ea q̃
facere nequeunt. imp̃cari minune desistunt:
beatus iob ostendens se a culpa etiã maledic¬
tionis alienũ. secutꝰ adiuuxit: Non enĩ dedi

Expanded text:
riae pereuntis, et congaudendum justitiae judicis, riae pereuntis, et congaudendum justitiae judicis, ut nobis et in luctu sit poena morientis proximi, et rursus in gaudium veniat exhibita aequitas judicantis Dei, quatenus nec pereunti homini existamus adversarii, nec judicanti Deo inveniamur ingrati. Beatus igitur Job, quia cuncta in adversitate odia perfecte calcavit, dicat: Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat, et exsultavi quod incum diligens, dum admalis illius ipse ad bonum crevit, ut inde iste ad benignitatem cresceret, unde illum mala quae merebatur invenissent. Quia vero saepe nonnulli eos quos sibi adversarios aestimant maledictione feriunt, quoniam virtute nequaquam possunt; in quibus patenter apparet quae mala si possent facerent, qui ea quae facere nequeunt imprecari minime desistunt; beatus Job ostendens se a culpa etiam maledictionis alienum, secutus adjunxit: CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
riq inimici: qui ñ st̃ impu Q st̃ ñnulli un¬
pii: qui nob̾ specialit̾ ñ uident᷑ inimici. Hu¬
mana aut̃ mens omnẽ quẽ inimicũ tolerat.
etiã impiũ et iniquũ pucat: quia eiꝰ culpas
apud cogitationẽ suam liuor accusator exag.¬
gerat Quib: libet uͦ flagitus p̃mat᷑. minus ini¬
quus credit᷑: si adu̾sarius minime sentit᷑. Qua
in re disceruendũ ẽ. aliud eẽ qđ nob̃: aliud uͦ
qđ sibi et cȩt̾is nr inimicꝰ nocet: Nã si aliis bonꝰ
ẽ: sine nr̃a forsitan culpa cẽ ñ potest nob̾ mal
Nec om̃ino iam de eius ruina gaudendũ ẽ. cuiꝰ
nos solos certũ ẽ adũsa tolerasse. Cũ uͦ noster ac
multoꝵ hostis ꝑunit᷑: de ereptione ꝓrimoꝵ
potius qͣ. de inimici int̾itu necesse ẽ ut animꝰ
letet᷑ Oportet nãq ut ꝑeunte adũsario subti¬
ut̃ pensare debeam᷑: et quid debemus ruine
peccatoris et quid iusticiȩ ferientis. Nã cũ ꝑũ

Expanded text:
rique inimici qui non sunt impii; et sunt nonnulli imrique inimici qui non sunt impii; et sunt nonnulli impii, qui nobis specialiter non videntur inimici. Humana autem mens omnem quem inimicum tolerat, etiam impium et iniquum putat, quia ejus culpas apud cogitationem suam livor accusator exaggerat. Quibuslibet vero flagitiis prematur, minus iniquus creditur, si adversarius minime sentitur. Qua in re discernendum est aliud esse quod nobis, aliud vero quod sibi et caeteris noster inimicus nocet. Nam si aliis bonus est, sine nostra forsitan culpa esse non potest nobis malus; nec omnino jam de ejus ruina gaudendum est, cujus nos solos certum est adversa tolerasse. Cum vero noster ac multorum hostis perimitur, de ereptione proximorum potius quam de inimici interitu necesseOportet namque ut pereunte adversario subtiliter pensare debeamus, et quid debemus ruinae peccatoris, et quid justitiae ferientis. Nam cum perv
Abbreviated transcription (Latin):
Euiq etiã stantẽ uoto ꝑsequit᷑: quẽ cecidisse gͦ¬
tulat᷑ S int̾ hȩc sciendũ ẽ. quia euenire plerũq
solet. ut ñ amissa caritate. et inimici nos riuna
letificet: et rursũ euis gła. sine inuidiȩ culpa
contristet: cũ et ruente eo. qͦs dã bene erigi credi¬
mꝰ: et ꝓficiente illo. plerosq iniuste oppͥmi for¬
midamꝰ: Qua in re m̃tẽ nr̃am nec euis iam de¬
fectus erigit. nec euis ꝓfectus addicit: si recta
nr̃a cogitatio ñ quid in ipso. s quid de ipso cir¬
ca alios agat᷑ attendit.S ad hec seruauda ual¬
de ẽ uecessariũ subtilissime discretionis exam̃:
ne cũ ur̃a odia exequim. fallam᷑ sub specie uti¬
litatis alienȩ: Si aut̃ de in imici morte gau¬
dendũ om̃ino ñ eẽt: psalmista ñ diceret. Leta.¬
bit᷑ iustus: cũ uiderit undictã impioꝵ:. S ali¬
ud ẽ impiũ. aliud uͦ inimicũ ꝑpeti Nã st̃ ple¬

Expanded text:
eumque etiam stantem voto persequiteumque etiam stantem voto persequitatulatur. Sed inter haec sciendum est quia evenire plerumque solet ut non amissa charitate, et inimici nos ruina laetificet, et rursum ejus gloria sine invidiae culpa contristet, cum et ruente eo quosdam erigi bene credimus, et proficiente illo plerosque injuste opprimi formidamus. Qua in re mentem nostram, nec ejus jam defectus erigit, nec ejus profectus addicit, si recta nostra cogitatio non quid in ipso, sed quid de ipso circa alios agatur attendit. Sed ad haec servanda valde est necessarium subtilissimae discretionis examen, ne cum nostra odia exsequimur, fallamur sub specie utilitatis alienae. Si autem de inimici morte gaudendum omnino non esset, Psalmista non diceret: Laetabitur justus, cum viderit vindictam impiorum . Sed aliud est impium, aliud vero inimicum perpeti. Nam sunt ple
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ nos eẽ discipłos: sola custodia caritatis ꝓbat.
inc ẽ enĩ qđ ꝑ semetipsam ueritas dicit: In
hoc cognoscent om̃s. quia mei estis discipłi:
si dilectionẽ habueritis ad inuicẽ: Quȩ numni¬
rũ dilectio. si cor nr̃m uericit̾ replet: duob
modis ostendi solet: Scilicet si et amicos in
quia inimici dilectio tunc ueracit̾ custodit᷑:
cũ nec de ꝓfectu addicimꝰ nec de ruina illius
letam᷑ Nam sepe in dilectionis imagine erga
inimicũ animꝰ fallit᷑: seq hunc diligere esti¬
mat. si eiꝰ uitȩ cont̾rius ñ existat. S dilectiõĩs
ium occulte et ueracit᷑ aut ꝓuectus inimici.
aut casus int̾rogat: Hac etenĩ de re ad plenũ
semetipsam mens hominis nescit: nͥ eũ quẽ
sibi adu̾sariũ credit. in defectu uł ꝓfectu mu¬
tasse modũ sui status inuen̾it. Si enĩ de ꝓsꝑi¬
tate addicit᷑. et de calamitate se odientis letat᷑.
constat quia ñ amat. quẽ ñ uult cẽ meliorẽ:

Expanded text:
Dei nos esse discipulos, sola custodia charitatis probat. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: In hoc cognoscent omnes, quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem . Quae nimirum dilectio si cor nostrum veraciter replet, duobus modis ostendi solet, scilicet si et amicos in iendum est quia inimici dilectio tunc veraciter custoditur, cum nec de profectu addicimur, nec de ruina illius laetamur. Nam saepe in dilectionis imagine erga inimicum animus fallitur, seque hunc diligere aestimat, si ejus vitae contrarius non existat. Sed dilectionis vim occulte et veraciter aut profectus inimici, aut casus interrogat. Hac etenim de re ad plenum semetipsam mens hominis nescit, nisi eum quem sibi adversarium credit in defectu vel profectu mutasse modum sui status invenerit. Si enim de prosperitate addicitur, et de calamitate se odientis laetatur, constat quia non amat quem non vult esse meliorem,
Abbreviated transcription (Latin):
bibunt: cũ subiecti ea ad exemplũ uiuendi
appetunt. quȩ plati quiq prauo oꝑe ꝑu̾tutł
At cont᷑ a p̃latis hi audiunt: Nos enĩ qͥd sumꝰ:
tẽ dedit: Tandẽ beati iob plenas mystica uir¬
tute sententias in quib cont᷑ amicoꝵ uerba
respondit dõ largiente digessimus: nc̃ suꝑ¬
ẽ ut ad heliu u̾ba ueniamꝰ: quȩ tanto gͣuiori
cucũspectione pensanda st̃: ꝗͣto ⁊ ꝑ iuuentu¬

Expanded text:
bibunt cum subjecti ea ad exemplum vivendi bibunt cum subjecti ea ad exemplum vivendi appetunt quae praelati quique pravo opere pervertunt. At contra a praelatis hi audiunt: Nos enim quid sumustem dedit. Tandem beati Job plenas mystica virtute sententias, in quibus contra amicorum verba respondit, Deo largiente digessimus; nunc superest ut ad Eliu verba veniamus, quae tanto graviori circumspectione pensanda sunt, quant
Abbreviated transcription (Latin):
Si adu̾sũ me t̾ra mea clamat. et cũ ipsa sul¬
cicius deflent: si fructus eius comedi absq
pecunia. et animã agͥcolarũ eius afflixi: ꝓ
frum̃to oriat᷑ mͥ tribulũ. ⁊ ꝓ ordeo spina:
te ñ feci: punctiones murmuris a subiectiᷤᷤ
recipiã eciã de bono quod feci Si neglexi
exhibere qđ foueat: iuste in querela ꝓsili¬
ens. eoꝵ me lingua pungat: Qua in re solli¬
cita semꝑ consid̾atione pensandũ ẽ: ne aut
bi qui p̃sunt exempla mali oꝑis subiecti
p̃beant. eoꝵq uitã sue gladio p̃iutatis ex¬
tinguant: aut hi qui alieno regimini sub.¬
iacent. facile uidicare audeant facta rec¬
toꝵ: atq ꝑ hoc qđ de his qui sibi plati sunt
m̃murant. ñ humano. s ei qui ciuicta dis¬
ponit diuino ordini contradicant. Illis nãq
dĩ: Oues meȩ his quȩ conculcata pedib ur̃iˢ
fuerant. pascebant᷑: et quȩ pedes ur̃i turba¬
uant hȩc bibebant: Oues enĩ curbata pedibꝰ

Expanded text:
Si adversum me terra mea clamat, et cum ipsa sulSi adversum me terra mea clamat, et cum ipsa sulci ejus deflent; si fructus ejus comedi absque pecunia, et animam agricolarum ejus afflixi; pro frumento oriatur mihi tribulus, et pro hordeo spina. te non feci, punctiones murmuris a subjectis recipiam, etiam de bono quod feci, si neglexi exhibere quod fovet, juste in quereiam prosiliens eorum lingua me pungat. Qua in re semper sollicita consideratione pensandum est, ne aut hi qui praesunt exempla mali operis subjectis praebeant, eorumque vitam suae gladio pravitatis exstinguant; aut hi qui alieno regimini subjacent, facile judicare audeant facta rectorum, atque per hoc quod de his qui sibi praelati sunt murmurant, non humano, sed Dei, qui cuncta disponit, divin: Oves meae his quae conculcata pedibus vestris fuerant pascebantur, et quae pedes vestri turbaverant, haec bibebant . Oves enim turbata pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
lib cogimꝰ. qͦsi sua ium̃tis alim̃ta p̃paramꝰ.
atq ipse nr̃oꝵ usus oꝑũ. quasi more ordei ha¬
bet aliquid de admixtione palearũ: & ple¬
rũq contingit. ut rector qui p̃est. dũ iniusta
cont᷑ subditos exercet. dum nullo bonos blã
aliqndo faciat. ac si friuñtũ serat: seseq ii diꝰ¬
pensandis t̾renis reb ñnũqͤ. ñ auaritiȩ studi¬
o.s ꝓ utilitate carnaliũ misceat: et sic euis¬
dem laboris fructũ uelut messẽ oraei expet¬
tet: S. subiecti quiq ꝓ eo qđ in maximis ga¬
uant᷑. gaudere in eius bonis minunis neque¬
pensatio ꝓ utilitate subditoꝵ suscipi credi.
qͣndo is qui p̃est. anhelare ꝑ auaritiã uidei¬
Uñ fit. ut ad ipsa etiã pauca bona quȩ fierius
multa mala consid̾ant. ñ laudes .s gemitꝰ sd¬
dant: atq uifirmantes murmurent. duui
ꝑpendunt puri oꝑis ñ eẽ qđ uident: Aitg̃

Expanded text:
libus cogimur, quasi sua jumentis alimenta praeparamus, libus cogimur, quasi sua jumentis alimenta praeparamus, atque ipse nostrorum usus operum quasi more hordei habet aliquid de admistione palearum. Et plerumque contingit ut rector qui praeest, dum injusta contra subditos exercet, dum nullo bonos blandaliquando faciat, ac si frumentum serat, seseque in dispensandis terrenis rebus nonnunquam non avaritiae studio, sed pro utilitate carnalium misceat, et sic ejusdem laboris fructum velut messem hordei exspectet. Sed subjecti quique pro eo quod in maximis gravantur, gaudere in ejus bonis minimis nequepensatio pro utilitate subditorum suscipi creditur, quando is qui pUnde fit ut ad ipsa etiam pauca bona quae fieri inter multa mala considerant, non laudes, sed metus reddant, atque infirmantes murmurent, dum perpendunt puri operis non esse quod vident. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ subiecti deflent et tacent: Cũ clamante
gͦ t̾ra sulcos plangere ẽ: ꝑ hoc uñ multitudo
fideliũ iuste contra rectorẽ querit᷑. ub̃ioris
uitȩ homines ad lam̃ta ꝑuenire: Sulci itaq¬
et ex t̾ra sunt. et tam̃ a t̾rę uocabulo distin¬
guit᷑. quia hi qui in scã ȩccła m̃tẽ suã labo¬
re sacrȩ meditationis excolunt. cȩt̾is fideli¬
b tanto meliores sunt: qͣnto ꝑ accepta semi¬
na fecundiores oꝑũ fruges reddint: E sunt
ñnulli qui scĩs plebib p̃lati. uite quidẽ stipen¬
dia ex eccłastica largitate consequiuit᷑. s ex
Cont᷑ quos adhuc exemplũ sci uiri recte sub¬
ungit᷑: cũ ab eo ꝓtinus subinfeit᷑:. Si fructꝰ
cius comedi absq pecunia: Fructus etenĩ t̾rȩ
absq pecunia comedere ẽ: ex ȩccła quidẽ sũptꝰ¬

Expanded text:
vitae subjecti deflent et tacent. Cum clamante vitae subjecti deflent et tacent. Cum clamante ergo terra sulcos plangere est per hoc unde multitudo fidelium juste contra rectorem queritur uberioris vitae homines ad lamenta et ex terra sunt, tamen a terra vocabulo distinguuntur, quia hi qui in sancta Ecclesia mentem suam labore sacrae meditationis excolunt, caeteris fidelibus tanto meliores sunt, quanto per accepta semina fecundiores operum fruges reddunt. Et sunt nonnulli, qui sanctis plebibus praelati, vitae quidem stipendia ex ecclesiastica largitate consequuntur, sed de Contra quos adhuc exemplum sancti viri recte subjungitur, cum ab eo protinus subinfertur: Si fructus ejus comedi absque pecunia. Fructus etenim terrae absque pecunia comedere, est ex Ecclesia quidem sumpt
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sunt in usta aliqua faciant: Eitq ut ipsi sub¬
ictis noceant: qui ꝓdeẽ debuert̃. Que dũ ru¬
dis quiq conspiciunt. cõmoti contͤ rectorem
iimurant: nec tam̃ uł de ꝓximis ꝑ cõpassio¬
nc̃ dolent: Cũ uͦ hi qui iam aratro lectionis
attriti sunt. atq ad frugẽ boni oꝑis exculti.
gͥuari uł in nuinimis innocentes aspiciunt.
ꝑ cõpassionẽ ꝓtuius ad lam̃ta ũtunt᷑: quia ue¬
lut sua plangunt. ea quȩ ꝓximi inuste pa¬
tiunt᷑. ꝑfecti nãq cũ semꝑ de spũalib moue¬
ant̃ ĩt eorꝑalib: canto sciunt de alienis corꝑa¬
lib dãpius ingemiscere: qͣnto iam edocti st̃
ii dolere de siuis: Om̃is gͦ qui pest. si ꝑu̾sa in
subditis exercet. contͣ hunc t̾ra clamat. et sulci
deflent: quia cont̾ eius in iusticiã rudes qͥdẽ
ppłi in m̃murationis uocib erũpunt: s ꝑfe¬
lꝙimpiti clamant et ñ dolent: hoc ꝓbatiorĩ

Expanded text:
praesunt injusta aliqua faciant, fitque ut ipsi subpraesunt injusta aliqua faciant, fitque ut ipsi subjectis noceant qui prodesse debuerant. 725 Quae dum rudes quique conspiciunt, commoti contra rectorem murmurant, nec tamen valde proximis per compassionem dolent. Cum vero hi qui jam aratro lectionis attriti sunt, atque ad frugem boni operis exculti, gravari vel in minimis innocentes aspiciunt, per compassionem protinus ad lamenta convertuntur, quia velut sua plangunt ea quae proximi injuste patiuntur. Perfecti namque cum semper de spiritalibus moveantur, tanto sciunt de alienis corporalibus damnis ingemiscere, quanto jam edocti sunt non dolere de suis. Omnis ergo qui praeest, si perversa in subditis exercet, contra hunc terra clamat, et sulci deflent, quia contra ejus injustitiam rudes quidem populi in murmurationis vocibus erumpunt, sed perfe, quodque imperiti clamant et non dolent, hoc probatioris
Abbreviated transcription (Latin):
strata t̃ra p̃dicationis illiꝰ semine fecundet᷑.
Stra cont᷑ possessorẽ clamat: si cont̾ cũ qui sibi
pest aliquid ustũ uł pͥuata domꝰ. uł sc̃a eccł̃a
m̃intirat. Ciamare quippe t̾rã ẽ: contͤ regen¬
tis iniusticiã rationabilit̾ subiectos dolere.
i recte subiungit᷑. & cũ ea sulci eius defles
Terra enĩ etiã nullis oꝑib exculta plerũq ad
usũ hominũ aliqđ̃ aluñtũ ꝓfert: exarata uͦ
fruges ad satietatẽ parit: & sunt ñnulli qui
nullo lectionis. nullo exhortationis uomere
ꝓscissi: quedã bona q̃mius minima. tam̃ ex
semetipsis ꝓferunt. quasi t̾ra necdũ exarata:
St ũ ñnulli qui ad audicudũ semꝑ atq reti¬
nendũ scĩs p̃dicationib ac meditationibꝰ ĩten
a apͥore m̃tis duritia quasi quodã luiguȩ
uoniere scissi. semina exhortationis accipiuts:
et fruges boni oꝑis ꝑ sulcos uoluntarie afflic¬
tionis reddunt: Sepe uͦ contingit: ut hi qui

Expanded text:
acta terra, praedicationis illius semine fecundetur. acta terra, praedicationis illius semine fecundetur. Sed terra contra possessorem clamat, si contra eum qui sibi praeest aliquid justum vel privata domus, vel sancta Ecclesia murmurat. Clamare quippe terram est contra regentis injustitiam rationabiliter subjectos dolere. Ubi recte subjungitur: Et cum ea sulci ejus deflent. Terra enim, etiam nullis operibus exculta, plerumque ad usum hominis aliquod alimentum profert, exarata vero fruges ad satietatem parit. Et sunt nonnulli qui nullo lectionis, nullo exhortationis vomere proscissi, quaedam bona, quamvis minima, tamen ex semetipsis proferunt, quasi terra necdum exarata. Sunt vero nonnulli qui, ad audiendum semper atque retinendum sanctis praedicationibus ac meditationibus intenti, a priori mentis duritia, quasi quodam linguae vomere scissi, semina exhortationis accipiunt, et fruges boni operis per sulcos voluntariae afflictionis reddunt. Saepe vero contingit ut hi qui
Abbreviated transcription (Latin):
Net ꝓ ordeo spina: Quid ẽ clamare t̾ram. de¬
flere sulcos: et fruct.s ꝓpͥos emendo comede:
Cui unꝗͣ. uecesse ẽ sua cmnere: Qiis clamantẽ
audiuit t̾rã: Qs sulcos deflentes uidit: Et
cũ sulci t̾rȩ. semꝑ ex t̾ra sint. quid ẽ qđ ꝓni¬
tiatione distincta. et clamase t̾ra. et sulci eꝰ
cũ ea deflesse denegant᷑: Cũ enĩ nichil sit
aliud sulcus t̾rȩ quã t̾ra: magnȩ distincti¬
onis ratione ñ caret. dũ subuingit. et cũ ca
sulci eus deflent. Qua iudelicet in ie quia
ordo hystoriȩ deficit: sese nob̃ intellectusim¬
sticus. quasi aꝑtis iam forib ostendit. Aesi
patent̾ clamet Quia rationẽ litterȩ defe¬
cisse cognoscitis: nimirũ restat. ut ad me
sine dubitatione redeatis. Om̃is enĩ qui ul
pͥuato iure domesticã familiã regit. uł pn
utilitate cõmuni fidelib plebib p̃est: in
hoc qđ uira regiminis in comisis sibi fidclb¬
quisꝙ ĩponit᷑: ut subiectoꝵ animꝰ quasi sub¬

Expanded text:
nus de suis.---Quid est clamare terram, deflere sulcos, et fructus proprios emendo comedere? Cui unquam necesse est sua emere? Quis clamantem audivit terram? Quis sulcos deflentes vidit? Et cum sulci terrae semper ex terra sint, quid est quod pronuntiatione distincta et clamasse terra, et sulci ejus cum ea deflesse denegantur? Cum enim nihil sit aliud sulcus terrae quam terra, magnae distinctionis ratione non caret, dum subjungit: Et cum ea sulci ejus deflent. Qua videlicet in re quia ordo historiae deficit, sese nobis intellectus mysticus quasi apertis jam foribus ostendit. Ac si patenter clamet: Quia rationem litterae defecisse cognoscitis, nimirum restat ut ad me sine dubitatione redeatis. Omnis enim qui vel privato jure domesticam familiam regit, vel pro utilitate communi fidelibus plebibus praeest, in hoc quod jura regiminis in commissis sibi fidelque praeponitur, ut subjectorum animus, quasi sub
Abbreviated transcription (Latin):
dixi in excessu m̃tis meȩ: ꝑ excessũ g̾ m̃tis
etiã semetipsũ tͦnsiit: cũ de hominis qͣlita¬
te difiniuit: Ac si patent̃ dicat De falsita¬
te om̃iũ hominũ inde uerã sententiã ꝓtu¬
li: uñ ego ipse suꝑ hominẽ fui In tantũ uͭ
et ipse m̃dax in qͣntũ homo: in tantũ om̃i¬
no ñ m̃dax: in qͣntũ ꝑ excessũ m̃tis suꝑ ho¬
minẽ: Sic itaq sic ꝑfecti om̃s. qͣmius adhuc
aliquid turbulentũ de infirmitate carniꝰ
tolerent. iam tam̃ intͥnsecus tnquillissimo
secreto ꝑfruunt᷑ ꝑ contẽplationẽ m̃tis: ut
qͥcqͥd accidit ext̾ius. in nullo turbent᷑ uitiꝰ.¬

Expanded text:
n excessu mentis meae. Per excessum ergo mentis etiam semetipsum transiit, cum de hominis qualitate definivit. Ac si patenter dicat: De falsitate omnium hominum inde veram sententiam protuli, unde ego ipse super hominem fui. In tantum vero et ipse mendax, in quantum homo. In tantumno non mendax, in quantum per excessum mentis super hominem. Sic itaque, sic perfecti omnes, quamvis adhuc aliquid turbulentum de infirmitate carnis tolerent; jam tamen intrinsecus tranquillissimo secreto perfruuntur per contemplationem mentis, ut quidquid acciderit exterius, in nullo turbet i
Abbreviated transcription (Latin):
let intueri qđ libet: ꝓpħa gͦ ad aquã qͣndo¬
q ꝑuenit. quã ñ ꝑtͤnsit: quia ad contẽplati¬
onẽ sapientiȩ cum ad extremũ ducit᷑. ip̃sa
euis ĩmensitas quȩ ex se hominẽ subleuat ad
se. humano animo plenã cognitionẽ negat:
ut hanc et tangendo amet. ettam̃ ꝑuͤnse
increm̃ta uirtutũ quia distrncte homi¬
nib suꝑno mun̾e tribui conspexit. gradus
uocauit: qm̃ ꝑ ipsos ascendit᷑. ut ad celestia
obtinenda ueniat᷑. Sacri itaq libri id est
diuini eloquii memoriã faciens dicit. ꝑ
singłos gradus meos ꝓnuntiabo illũ: quia
nimirũ ille ad doctrinã dĩ ueracit̾ ascen¬
dit. qui ad obtinendã hanc gradib sce oꝑa¬
tionis eruꝑit: E quasi ꝑ singłos gradus sus
librũ ꝓnuntiat: qui ꝑcepisse se eius scienti

Expanded text:
let intueri, quod libet. Propheta ergo ad aquam quandolet intueri, quod libet. Propheta ergo ad aquam quandoque pervenit, quam non pertransit: quia ad contemplationem sapientiae cum ad extremum ducitur, ipsa ejus immensitas, quae ex se hominem sublevat ad se humano animo plenam cognitionem necat, ut hanc et tangendo amet, et tamen nequaincrementa virtutum, quia distincte hominibus superno munere tribui conspexit, gradus vocavit: quoniam per ipsos ascenditur ut ad coelestia obtinenda veniatur. Sacri itaque libri, id est, divini eloquii memoriam faciens, dicit: « Per singulos gradus meos pronuntiabo illum . » Quia nimirum ille ad doctrinam Dei veraciter ascendit, qui ad obtinendam hanc gradibus sanctae operationis eruperit, et quasi per singulos gradus suos librum pronuntiat, qui percepisse se ejus scienti
Abbreviated transcription (Latin):
excrescit : qͣndo in nob̃ ꝑcepta sapientia om¬
nẽ quoq in qͣntũ ẽ possibile delectationẽ carniᷤ
extinxerit: Nisi enĩ carnis delectatio eẽt in
renib: psalmista mintme dixisset Ure reneᷤ
meos et cor meũ: Aqua gͥ ad renes uenit. cum
dulcedo sapientiȩ etiã incentiua carnis int̾i¬
mit: ut ea quȩ urere m̃tẽ pot̾ant. delectatioi icen
dia frigescant: Qui adhuc m̃sus ẽ mille. tor¬
rentẽ uidelicet. quẽ ꝓpħa ꝑtͣnsire ñ potuit:
de quo etiã dicit. qm̃ intumuert̃ aquȩ ꝓfun¬
di torrentis. qui ñ potest tͦnsuadari ꝑ cepta
nãq ꝑfectione oꝑis: ad contẽplationẽ uenit᷑:
In qua scilicet contẽplatione dum mens in al¬
tũ ducit᷑: subleuata uidet in dõ quia ñ potest
penet᷑re qđ uidet E quasi tangit aquã torren¬
tis quã ꝑtͣnsire ñ ualet: quia et intuet᷑ specu¬
lando qđ libeat: ettam̃ hoc ipsũ ꝑfecte ñ ua¬

Expanded text:
excrescit, quando in nobis percepta sapientia omexcrescit, quando in nobis percepta sapientia omnes quoque, in quantum est possibile, delectationem carnis exstinxerit. Nisi enim carnis delectatio esset in renibus, Psalmista minime dixisset, « Ure renes meos, et cor meum . » Aqua igitur ad renes venit, cum dulcedo sapientiae etiam incentiva carnis interimit, ut ea quae urere mentem poterant delectationidia, frigescant. Qui adhuc mensus est mille, torrentem videlicet quem propheta pertransire non potuit, de quo etiam dicitur, quoniam intumuerant aquae profundi torrentis qui non potest transvadari: perceptam namque perfectione operis, ad contemplationem venitur. In qua ctum ducitur sublevata videt in Deo, quia non potest penetrare quod videt, et quasi tangit ad aquam torrentis quam pertransire non valet, quia et intuetur speculando, quod libeat, et tamen hoc ipsum perfecte non va
Abbreviated transcription (Latin):
nãq millenario numero nͥ collati mun̾is ple¬
nitudo signat᷑. Uir itaq qui appariuit mille
cubitos metit᷑. et ꝓpħa usq ad talos ꝑ aquã¬
dicit᷑: quia redẽptor nr̃. cũ nob̃ ad se conu̾sis
boni exordii plenitudinẽ tribuit. dono
sp̃ualis sapientiȩ pͥma nr̃i oꝑis uestigia in¬
fundit Aquã quippe usq ad talos uenire ẽ:
iam nos ꝑ acceptã sapientiã desidatȩ recti¬
tudinis uestia tenere Qui rursũ mille me¬
tit᷑. et ꝓpħa usq ad genua ꝑ aquã ducit᷑: qͥa
cũ boni oꝑis plenitudo tribuit᷑. adhoc usq
nr̃a sapientia auget᷑. ut in p̃ius iam actib
minime flectat᷑ Hinc nãq ꝑ paulũ dr̃ Re
missas manus. et dissoluta genua erigite: et
gressus rectos facite pedib ur̃ĩs: Aqua gͦ ad
te ad boni oꝑis rectitudinẽ stringit Qui it̾m
metit᷑ mille. et ꝓpħa ꝑ aquã usq ad renes du¬
cit᷑: quia uidelicet tunc in nob̃ plenitudo oꝑiᷤ

Expanded text:
Quid millenario numero, nisi collati muneris plenitudo signatur? Vir itaque qui apparuit, mille cubitos metitur, et propheta usque ad talos per aquadicitur, quia Redemptor noster cum nobis ad se conversis boni exordii plenitudinem tribuit, dono spiritualis sapientiae prima nostri operis vestigia infundit. Aquam quippe usque ad talos venire, est jam nos per acceptam sapientiam desideratae rectitudinis vestigia tenere. Qui rursum mille metitur, et propheta usque ad genua per aquam ducitur, quia cum boni operis plenitudo tribuitur, ad hoc usque nostra sapientia augetur, ut in pravis jam actibus minime flectatur. Hinc namque per Paulum dicitur: Remissas manus et dissoluta genua erigite, et gressus rectos facitte ad boni operis rectitudinem stringit. Qui iterum metitur mille, et Propheta per quam usque ad renem ducitur: quia videlicet tunc in nobis plenitudo operis
Abbreviated transcription (Latin):
pensare nitit᷑ in una eadẽq urtute. quib
ꝓuectus sui gradib eleuct᷑. ut ciũ pͥma ele¬
m̃ta uirtutũ fidem scilicet et sapientiã lo¬
quar obtineri singła ꝑfecte nequeunt: nͥ ad
hec distinctis ordinatisq modis. quasi quib¬
dã gradib ascendamꝰ. Ipsa etenĩ fides quȩ ad
bona alia ꝑfecte capescenda nos imbuit. ple¬
rũq in exordiis suis. et nutat. et solida ẽ. Et
iam certissune habet᷑: ettam̃ de eius fidutia
adhuc sub dubitatione trepidat᷑. Pars nãq
eius pͥus accipit᷑: ut in nob̃ pꝰmodũ ꝑfecte
cõpleat᷑. Si enĩ certo gradu in credentis m̃tẽ
ñ ꝓficeret: requisitꝰ in eugło pat̾ sanandi pu¬
eri ñ dixisset. Eredo dñe: adiuua incredulita¬
tẽ meã: Adhuc gͣ ascendebat ad fidem quam
iam ꝑceꝑat: qui uno eodemq temꝑe clama¬
bat et iam se credere. et adhuc ex incredulica¬
te dubitare: hinc ẽetiã qđ redẽptori nr̃o a di¬

Expanded text:
pensare nititur, in una eademque virtute quibus pensare nititur, in una eademque virtute quibus profectus sui gradibus elevetur. Ut enim prima elementa virtutum, fidem scilicet et sapientiam, loquar, obtineri singula perfecte nequeunt, nisi ad haec distinctis ordinatisque modis, quasi quibusdam gradibus, ascendamus. Ipsa enim fides, quae ad bona alia perfecte capessenda nos imbuit, plerumque in exordiis suis et nutat, et solida est; et jam certissime habetur, et tamen de ejus fiducia adhuc sub dubitatione trepidatur. Pars namque ejus prius accipitur, ut in nobis postmodum perfecte compleatur. Si enim certo gradu in credentis mente non proficeret, requisitus in Evangelio pater sanandi pueri non dixisset: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam . Adhuc ergo ascendebat ad fidem quam jam perceperat, qui uno eodemque tempore clamabat se et jam credere, et adhuc ex incredulitate dubitare. Hinc est etiam quod Redemptori nostro a di
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ formidat᷑ Ubi apte diuina uoce sub¬
ungit᷑. noli metuere: quia cũ plus ipsi qd̃
timeamꝰ. agnoscimꝰ. plus nob̃ de dõ ꝑ int̾nã
grãm infundit᷑ qđ amemꝰ: quatinꝰ et con¬
tẽptꝰ nr̃ paulisꝑ tͣnseat in timorẽ. et timor
tͣnseat in caritatẽ: ut quia querenti nos dõ
ꝑ contẽptũ restitimꝰ ꝑ tunorẽ fugimꝰ. et c̃¬
tẽptu qͣndoq et timore ppͦosito solo ei amo¬
re iungam̃: Paulisꝑ enĩ etiã timere dedis¬
ciꝰ: eiq ui soluis dilectionis inheremꝰ Ap¬
positis gͥ quasi quibdã gradib ꝓuecꝰtus nr̃i.
m̃tis pedẽ pͥus ꝑ timorẽ in imo ponimꝰ. et pꝰ
modũ ꝑ caritatẽ ad alta amoris leuamꝰ: ut
ab eo qđ quisꝙ tumet. repͥmat᷑ ut timeat:
et ab eo qđ iam metuit subleuet᷑ ut p̃sumat:¬
Hos aut̃ uirtutũ gradus ñ magni laboris ẽ
p̃ndere. cũ ab una ad alt̾am tͣnsit᷑. s subti
lissima disputatione res indiget. cũ mens

Expanded text:
amplius formidatur. Ubi apte divina voce subamplius formidatur. Ubi apte divina voce subjungitur: Noli metuere, quia cum plus ipsi quod timeamus agnoscimus, plus nobis de Deo per internam gratiam infunditur quod amemus; quatentemptus noster paulisper transeat in timorem, et timor transeat in charitatem. Ut quia quaerenti nos Deo per contemptum resistimus, per timorem fugimus, et contemptu quoque et timore postposito solo ei amore jungamur. Paulisper enim etiam timere dediscimus, eique vi solius dilectionis inhaeremus positis igitur quasi quibusdam gradibus provectus nostri, mentis pedem prius per timorem in imo ponimus, et post propter charitatem ad alta amoris levamus: ut et ab eo quod quisque tumet, reprimatur ut timeat; et ab eo qHos autem virtutum gradus non magni laboris est prehendere, cum ab una ad alteram transitur. 49. Silissima disputatione res inindiget, cum mens
Abbreviated transcription (Latin):
nuũ nr̃arũ articulos erigim̃: qui a t̾renis
contagiis recedentes. quasi iam ab infimiᷤ
uentrẽ leuamꝰ. Sicut enĩ totus t̾rȩ inheret.
qui consternatus iacet: ita qui in genibus
et manuũ suarũ aiticłis incuruat᷑. incho¬
ante ꝓuectu ex magna iam parte a t̾ra su¬
spendit᷑. Ad extremũ uͦ uoce dĩca erecti
quidẽ. s trem̃tes assistimꝰ: cũ a t̾renis desid̾i¬
is ꝑfecte subleuati. u̾ba dĩ quo pleniꝰ cogno¬
scimꝰ. plus tunemꝰ. Adhuc euĩ quasi in t̾ra
iacet: qui ad cȩlestia erigi. t̾renoꝵ desid̾iis
negligit: Quasi subleuatꝰ aũ adhuc ĩ genib
et manib ĩcumbit: qui quędã iam conta¬
gia deserit: s quib dã adhuc t̾renis oꝑib ñ
contradicit. Iam uͦ ad u̾ba dĩ erectus assistit:
qui ꝑfecte m̃tẽ ad sublunia erigit: et ꝑ im¬
munda desidia incuruari contẽpnit Bñ
subtilitatis int̾nȩ. quo plus ad illud ꝓficit᷑.

Expanded text:
manuum nostrarum articulos erigimur, quia a terrenis manuum nostrarum articulos erigimur, quia a terrenis contagiis recedentes, quasi jam ab infimis mentem levamus. Sicut enim totus terrae inhaeret qui consternatus jacet, ita qui in genibus et manuum suarum articulis incurvatur, inchoante profectu ex magna jam parte a terra suspenditur. Ad extremum vero voce dominica erecti quidem, sed trementes assistimus, cum, a terrenis desideriis perfecte sublevati, verba Dei quo plenius cognoscimus plus timemus. Adhuc enim quasi in terra jacet, qui ad coelestia erigi terrenorum desideriis negligit. Quasi sublevatus autem adhuc manibus et genibus incumbit, qui quaedam jam contagia deserit, sed quibusdam adhuc terrenis operibus non contradicit. Jam vero ad verba Dei erectus assistit, qui perfecte mentem ad sublimia erigit, et per immunda desideria incurvari contemnit. 48. subtilitatis internae, quo plus ad illud proficitur,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾boꝵ tacet: eitam̃ silens aure diuinę pietati
audit᷑. cui dr̃ Quid clamas ad me: Intus ẽ gͦ in
desidĩo clamor secretus. qui ad humanas aurxͤ
ñ ꝑuenit: ettam̃ auditũ conditoris replet: Hinc
ẽ qđ anna ad templũ ꝑgens. ore quidẽ tacuit:
ectam̃ tot sui desidu uoces emisit: Hinc in eu¬
głio dñs dicit: Int̾ in cubiełm tuũ: et clauso
stio petit in cubicło: qui tacente ore. in conspe¬
c̾tu suꝑnę pietatis fundit affectũ m̃tis: & uor
audit᷑ in abscondito: cũ ꝑ scã desidia silenter
clamat᷑. Uñ recte quoꝙ ꝑ psalmistã dĩ. Desid̃ul¬
mũ erectus quidẽ s tremens constitit: in
semet ipso nob̾ omnẽ ordinẽ nr̃i ꝓuectus in¬
notescit Uerba enĩ dĩ in t̾ra iacentes audi¬
mꝰ: cũ in peccatis positi. cũ t̾renȩ pollutioĩ
coniuncti. scõꝵ uoce sp̃ualia p̃cepta cognoscunꝰ:
Ad que p̃cepta quasi suꝑ genua et suꝑ ma

Expanded text:
verborum tacet; et tamen silens aure divinae pietatis verborum tacet; et tamen silens aure divinae pietatis auditur, cum dicitur: Quid clamas ad me ? Intus ergo in desiderio est clamor secretus, qui ad humanas aures non pervenit, et tamen auditum conditoris replet. Hinc est quod Anna ad Templum pergens, ore quidem tacuit, et tamen tot sui desiderii voces emisit . Hinc in Evangelio Dominus dicit: Intra in cubiculum tuum, et clauso stio petit in cubiculo, qui tacente ore in conspectu supernae pietatis infundit affectum mentis. Vox vero auditur in abscondito, cum per sancta desideria silenter clamatur. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Desidermum erectus quidem sed tremens constitit, in semetipso nobis omnem ordinem nostri profectus innotescit. Verba enim Dei in terra jacentes audimus, cum in peccatis positi, terrenae pollutioni conjuncti, sanctorum voce spiritalia praecepta cognoscimus. Ad quae praecepta quasi super genua et super 722
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽ ꝓpitiatio ꝓ peccatis nr̃is Non ꝓ nr̃is aut̃
qui et resurrerit: qui ẽ in dext̾a dĩ. qui etiã
int̾pellat ꝓ nob̃. Unigenito enĩ filio ꝓ homi¬
ne int̾pellare ẽ: apud coet̾nũ patrẽ seipsum
hominẽ demonstrare: Eiq ꝓ humana nat᷑a
rogasse ẽ: eandem naturã in duunitatis sue
celsitudine suscepisse. Int̾pellat gͥ ꝓ nob̃ dñs¬
ñ uoce s miseratione: quia qđ dãpnari ine¬
lectis noluit. suscipiendo lib̾auit. Aduitor
gͦ querit᷑. ut desidium exaudiat᷑: quia ñ ꝓ
nob̃ int̃pellatio mediatoris int̾cederet: ab al¬
re dĩ ꝓculdubio nr̃arũ p̃cũ uoces silerent. Io
in oris ẽ uocib s in cogitationib cordis. Ualen¬
tiores nãq uoces apud secretissimas aures dĩ ñ
si ore petimꝰ. nec tam̃ corde desidamꝰ: clamanteͤ
tacemꝰ Si uͦ desidamꝰ ex corde: etiã cũ ore con¬
ticescimꝰ. tacentes clamamꝰ Hinc ẽ qđ in here¬
mo ppłs uocib ꝑstrepit. et moyses a strepitu

Expanded text:
se est propitiatio pro peccatis; non pro nostris autem qui et resurrexit, qui est in dextera Dei, qui etiam interpellat pro nobis. Unigenito enim Filio pro homine interpellare est apud coaeternum Patrem seipsum hominem demonstrare. Ei quippe pro humana natura rogasse est eamdem naturam in divinitatis suae celsitudine suscepisse. Interpellat n voce, sed miseratione, quia quod damnari in electis noluit, suscipiendo liberavit. Adjutor ergo quaeritur, ut desiderium exaudiatur, quia nisi pro nobis interpellatio mediatoris intre Dei procul dubio nostrarum precum voces silerent. Notin oris est vocibus, sed in cogitationibus cordis. Valentiores namque voces apud sacratissimas aures Dei non si ore petimus, nec tamen corde desideramus, clamantes tacemus. Si vero desideramus ex corde, etiam cum ore conticescimus, tacentes clamamus. Hinc est, quod in eremo populus vocibus perstrepit, et Moyses a strepitu
Abbreviated transcription (Latin):
contẽptibilis: Qđ arroganter p̃dicantib bñ
utrũq concordat: quia in p̃dicationis facun¬
dia bñdictionẽ quidẽ gr̃ȩ diuinȩ ꝑcipiunt:
s in elacis suis suis morib eẽ eam contẽptibilẽ
ostendunt: Ipsa quippe quȩ acceꝑunt bona.
eo despicabilia faciunt: quo nequaꝗͣ eis bene
uti no uerunt: Apte aut̃ etiã de cognatione
ram dr̃. Ram quippe int̾pretat᷑ excelsus. Ex¬
celsus nãq ẽ fideliũ ppłs: qui huiꝰ uite infuna
et abiecta contẽpnit Excelsi sunt. qui dicere
cum paulo nouerunt: nr̃a conu̾satio in cȩlisẽ:
Helui itaq de cognatione rai dir: quia unqͥsq
p̃dicator arrogans. intra uniu̾salẽ ȩccłam po

Expanded text:
contemptibilis. Quod arroganter praedicantibus bene utrumque concordat, quia in praedicationis facundia benedictionem quidem gratiae divinae percipiunt, sed in elatis suis moribus esse eam contemptibilem ostendunt. Ipsa quippe quae acceperunt bona, eo despicabilia faciunt, quo nequaquam eis bene uti noverunt. Apte autem etiam de cognatione Ram dicitur. Ram quippe interpretatur excelsus. Excelsus namque est fidelium populus, qui hujus vitae infima et abjecta contemnit. Excelsi sunt qui dicere cum Paulo noverunt: Nostra conversatio in coelis est . Eliu itaque de cognatione Ram dicitur, quia unusquisque praedicator a
Abbreviated transcription (Latin):
sapentẽ eẽ se sentiat: uellet ẽẽ tam̃ sapi.¬
ens. nec uideri: Atq hoc sibi om̃imͦ qđ lo¬
quendo ꝓditur ꝑtimescit: et si liceat tacere
appetit.dum eẽ multis tutiꝰ silentiũ cernit:
eosq se feliciores putat. quos intra sc̃am ȩc¬
cłam locus inferior ꝑ silentiũ occultat: et
tam̃ ut sc̃a eccła defendatur. quia ad loquẽ¬
dũ ui caritatis impellit᷑: ex necessitate qͥdẽ
officiũ locutionis suscipit: s ex magno de¬
sid̾io ociũ taciturnitatis querit. Hoc seruat
dicendi formulam: arrogantes ignorant:
Neq enĩ loquunt᷑ quia cause eueniunt: sed
causas euenire appetunt. ut loquant᷑: Quoꝵ
nc̃ helui speciẽ signat: qui in locutione sua
ĩmenso se uicio elationis exaltat: Igit᷑ fini¬
tis beati iob sermonib: subdit᷑: Omiserunt¬

Expanded text:
e se sentiat, vellet tamen esse sapiens nec videri, atque hoc sibi omnimodo quod loquendo proditur pertimescit, et si liceat tacere appetit, dum esse multis tutius silentium cernit, eosque se  Text., esse feliciores putat, quos intra sanctam Ecclesiam locus inferior per silentium occultat. Et tamen ut sancta Ecclesia defendatur, quia ad loquendum vi charitatis impellitur, ex necessitate quidem officium locutionis suscipit, sed ex magno desiderio otium taciturnitatis quaerit, hoc servat vdicendi formulam arrogantes ignorant, Neque enim loquuntur quia causae eveniunt, sed causas evenire appetunt ut loquantur. Quorum nunc Eliu speciem signat, qui in locutione sua immenso se vitio elationis exaltat. Igitur finitis beati Job sermonibus, subditu
Abbreviated transcription (Latin):
dicentis idcirco uiciũ expͥmit᷑. ut reꝓbet᷑. sicut
paulus ait: feminȩ eoꝵ ĩmutauert᷑ naturalem
usũ: in eũ usũ qui ẽ contͤ naturã: Quo loco exe¬
cranda quoq uiroꝵ facinora subdidit. s honeste
inhonesta narrauit: ut multos ad honestatis for¬
mã inhonesta narrando reuocaret: Male autẽ
bonũ dr̃. cũ rectum aliquid recto studio ñ ꝓfert̃:
sicut illuminato cȩco pharisei dixisse ꝑhibent᷑
Tu sis discipłs eus. Qđ maledictionis utiq dix
erunt studio: ñ orationis uoto Uel sicut caiphã
ait. Expedit unũ hominẽ mori ꝓ ppło: ut ñ to¬
ta gens ꝑeat. Bonũ quippe s. ñ bene locutus ẽ.
quia dũ crudelitatem necis appetiit. redẽptoris

Expanded text:
uando per os dicentis idcirco vitium exprimitur, ut reprobetur, sicut Paulus ait: Feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum usum qui est contra naturam. Quo loco exsecranda quoque virorum facinora subdidit, sed honeste inhonesta narravit, ut multos ad honestatis formam inhonesta narrando revocaret. Male autem bonum dicitur, cum rectum aliquid recto studio non profertur; sicut illuminato caeco Pharisaei dixisse perhibentur: Tu sis discipulus ejus . Quod maledictionis uerunt studio, non orationis voto. Vel sicut Caiphas ait: Expedit unum mori pro populo, ut non tota gens pereat . Bonum quippe, sed non bene locutus est, quia dum crudelitatem necis appetiit, redemptonis
Abbreviated transcription (Latin):
ditoris. uicario nob̾ ministerio uingimur sub
uno ac uero dño: quid nob̾ aliud nͥ iniucẽ
serui sumꝰ: Cũ gͥ is qui subest seruit ad obse¬
quiũ: restat ꝓculdubio. ut is qui p̃est serui¬
at ad u̾bũ:. Cũ is qui subest. ussis obtẽꝑat: opor¬
tet ut is qui p̾est curã sollicitudinis ac pieta.¬
tis impendat. Sicq fit ut dũ studiose nunc
seriure nob̃ inuicẽ ꝑ caritatẽ nitĩ: qñdoq
cũ uero dño cõmuni exultatione dñem᷑. S¬

Expanded text:
ditoris vicario nobis ministerio jungimur sub ditoris vicario nobis ministerio jungimur sub uno ac vero Domino, quid nobis aliud 726 nisi invicem servi sumus? Cum igitur is qui subest servit ad obsequium, restat procul dubio ut is qui praeest serviat ad verbum. Cum is qui subest jussis obtemperat, oportet ut is qui praeest curam sollicitudinis ac pietatis impendat. Sicque fit ut dum studiose nunc servire nobis invicem per charitatem nitimur, quandoque cum vero Domino communi exsultatione dom
Abbreviated transcription (Latin):
Opor tuit te cõmuittere pecuniã meã nũmula¬
rus: Uet ueniens ego recepissẽ utiq qđ meũ
erat cũ usura: Terix gͥ fructus absq pecunia
comedit: qui ęccłastica cõmoda ad usũ corꝑis
ꝑcipit: s exhortationis ministeruĩ ppło ñ ĩpen¬
dit. Quid ad hec nos pastores dicimꝰ: qui aduen
scipimꝰ s aluñta ȩccłastica muti manducamꝰ:
subiector debemus cordi: Ecce uir sẽs tot ĩ hoc
scło pignorib obstrictus: unt̾ occupationes ĩnu¬
meras. uber ad studiũ p̃dicationis fuit: Qui fru¬
ctus t̾rȩ nunq̃ sine pecunia comedit: quia ui¬
mirũ subditis bonȩ ãmonicionis u̾bũ reddidit:
a quib fructũ corꝑce seruitutis accepit: Hoc nã¬
q debet om̃ipotenti dõ. om̃is qui p̃est ppło hoc
qui multis. hoc qui pauciorib p̃est: ut sic debi¬
ta ministeria a subditis exigat. quatinꝰ ipse
etiã quid semꝑ ãmonitionis debeat sollicitus
attendat Oñs nãq qui sub dispensatione con¬

Expanded text:
ittere pecuniam meam nummulariis, et veniens ego recepissem utique quod meum erat cum usura . Terrae igitur fructus absque pecunia comedit, qui ecclesiastica commoda ad usum corporis percipit, sed exhortationis ministerium populo non impendit. Quid ad haec nos pastores dicimus, qui advenscipimus, sed alimenta ecclesiastica muti manducamus? subjectorum debemus cordi. Ecce vir sanctus tot in hoc saeculo pignoribus obstrictus, inter occupationes innumeras liber ad studium praedicationis fuit. Qui fructus terrae nunquam sine pecunia comedit, quia nimirum subditis verbum bonae admonitionis reddidit, a quibus fructus corporeae servitutis accepit. Hoc namque debet omnipotenti Deo omnis qui praeest populo, hoc qui multis, hoc qui paucioribus praeest, ut sic debita ministeria a subditis exigat, quatenus ipse etiam quid semper admonitionis debeat sollicitus attendat. Omnes namque qui sub dispensatione con
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ cẽ bonoꝵ oꝑũ solet magistra. anhelanti
m̃ti ꝑ uicrem̃ta tribuit᷑: ut ad eam ꝓculdu¬
bio magni mod̾ainins gradib ascendat᷑: Qđ
bñ iezechiel ꝓpħa figurata uarratione denũ¬
tiat: qui de eo uiro quẽ in excelsum montem
uiderat. narrat dicens Mensus ẽ cubitos mil¬
le: et tnsdurit me ꝑ aquã usq ad talos: Rur¬
sũꝙ mensus ẽ mille: et tͦusduxit me ꝑ aquã
usq ad genua Q m̃sus ẽ nille: et t̾usduxit

Expanded text:
quae esse bonorum operum solet magistra, anhelanti menti per incrementa tribuitur, ut ad eam procul dubio magni moderaminis gradibus ascendatur. Quod bene Ezechiel propheta figurata narratione denuntiat, qui de eo viro quem in excelso monte viderat narrat dicens: Mensus est cubitos mille, et transduxit me per aquam usque ad talos. Rursumque mensus est mille, et transduxit me per aquam usque ad ge
Abbreviated transcription (Latin):
rat: ipse sub se ꝑtͣbabilis: quia sub semetipso
adhuc infirmus homo remanebat Huic sen¬
tentiȩ dauid ꝓpħa concinens: ait Ego dixi
in excessu m̃tis meȩ: om̃is homo m̃dax. Cui
responderi potest:Si om̃is: et tu: Falsaq iam¬
erit sententia: quã m̃ dax ipse ꝓtulisti: Si uͦ
ipse ñ m̃dax. uera iam sententia ñ erit:
quia dũ tu uerax es: ñ om̃is homo cogno

Expanded text:
rat; ipse sub se perturbabilis, quia sub semetipso rat; ipse sub se perturbabilis, quia sub semetipso adhuc infirmus homo remanebat. Huic sententiae David propheta concinens, ait: Ego dixi in excessu mentis meae: Omnis homo mendax . Cui responderi potest: Si omnis homo, et tu, falsaqerit sententia, quam mendax ipse protulisti. Si vero ipse non mendax, vera iam sententia non erit, quia dum tu es verax, non omnis homo cogno
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitas p̃mit. uñ scriptũ ẽ. quanꝗ. in una¬
gne dĩ ambulet homo. tam̃ uane conturbat᷑:
plerũq agit᷑. ut et turbet᷑ ext̾ius. et imꝑturba¬
bilis duret int̾ius: E qđ uane conturbari potest.
de infirmitate carnis sit: qͣuis qđ in imagine
dĩ ambulat de uirtute m̃tis: quatinꝰ et robo¬
ret᷑ intꝰ diuino adiutorio: ettam̃ adhuc foris sar¬
cina p̃mat᷑ humana: Uñ bñ abbacuc it̾m unã
sententiã ꝓtulit ad utraq seruientẽ: Ait enĩ
& introiuit tremor in ossa mea: et subtꝰ me turba¬
ta ẽ iuitus mea Ac si diceret: Non mea uirtꝰ ẽ.
in qua suꝑius raptus imꝑturbabilis maneo:
sed mea iuirtus ẽ in qua inferius turbor: Ipse
gͦ suꝑ se imꝑturbabilis: ip̃se sub se ꝑturbabi¬
lis: quia suꝑ se ascenderat. in qͣntũ rapiebat᷑
ad sũma: et subsemetipso erat: in qͣntũ adhuc
reliquias trahebat in infima: Ip̃se suꝑ se imꝑt᷑.¬
babilis. quia in dĩ iam contẽplationẽ tͣnsie¬

Expanded text:
s premit, ut scriptum est: Quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbatur , plerumque agitur, ut et turbetur exterius, et imperturbabilis perduret interius; et quod vane conturbari potest, de infirmitate carnis sit, quamvis quod in imagine Dei ambulat, de virtute mentis, quatenus et roboretur intus divino adjutorio, et tamen adhuc foris sarcina prematur humana. Unde bene Habacuc iterum unam sententiam protulit ad utraque servientem. Ait enim: Et introivit tremor in ossa mea, et subtus me turbata est virtus mea . Ac si diceret: Non mea virtus est in qua superius raptus imperturbabilis maneo, et mea virtus est in qua inferius turbor. Ipse ergo super se imperturbabilis est, ipse sub se perturbabilis, quia super se ascenderat, in quantum rapiebatur ad summa; et sub semetipso erat, in quantum adhuc reliquias trahebat in infima. Ipse super se imperturbabilis est, quia in Dei jam contemplationem transie