comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
passibilitatẽ & sensum & allectum. uii.¬
e carne uerbi hoc primũ comine¬
morare oportit. qd̾ illã ab ipsa
mundatã credimꝰ. ut eam u̾bũ ipsum
lib̾am ꝓrsus & iminunẽ ab om̃i pecca¬
to asstimeret. pena tantũ peccati. uolũ¬
tare ñ necessitait assum̃tis remanente.
ut dũ ista in saluatore sine culpa pa¬
teretur. illa quȩ in saluandis ꝓculpa
pene obnoxia fuerat. liberaretur. De
bac uaq pęna passibiluatis siue mor¬
alitatis querunt quidã. quomͦ in iar¬
ne saluatoris erat. scd facile.ẽ. scire
quomͦ caro illa quã du in massa gene¬
ris bumam sub origniali dibito ftuti
enã quoq p̃uaricationis qua totun
tnchatur in totõ ipso ex necessitate
sustinuit. Postquã autẽ a tord ipso
sing lart dulisa. ẽ. ut nec in ipso eoc
nrtũ ipso in causa participaret añ
nichil ꝓele debuit quia dulꝑs ulba

Expanded text:
passibilitatem; et sensum et affectum. De carne Verbi hoc primum commemorare oportet quod illam ab ipsa mundatam credimus, ut eam verbum ipsum liberam prorsus, et immunem ab omni peccato assumeret; poena tamen peccati voluntate non necessitate assumentis remanente, ut, dum ista in Salvatore sine culpa pateretur, illa quae in salvandis pro culpa poenae obnoxia fuerat, liberaretur. De hac itaque poena passibilitatis sive mortalitatis quaerunt quidam, quomodo in carne Salvatoris erat. Sed facile est scire quomodo caro illa, quandiu in massa generis humani sub originali debito fuit, poenam quoque praevaricationis qua totum tenebatur in toto ipso ex necessitate sustinuit. Postquam autem a toto ipso singulariter divisa est, ut nec in ipso esset, nec cum ipso in causa participaret, jam nihil poenae debuit, quia culpa
Abbreviated transcription (Latin):
uinta pars tractat de creatione angłoꝵ
& confirmatione & lapsu: & de cȩt̾is quȩ
ad ipsos ꝑtinent. S exta pars tractat de
creatione hominis. & de statti eiꝰ añ pet¬
catũ. S eptima tiastat de lapsu. O cta¬
ua de reparatione  ona de institutio¬
ne sagam̃toꝵ D eenna de side. Ende¬
uma de lacram̃tis pattiralis iegis b uo-¬

Expanded text:
vit. Quinta de creatione angelorum, et confirmatione et lapsu, et de caeteris quae ad ipsos pertinent. Sexta de creatione hominis, et de statu ejus ante peccatum. Septima de lapsu. Octava de reparatione. Nona de institutione sacramentorum. Decima de fide. Undecima de sacramentis nat
Abbreviated transcription (Latin):
crebra ur̃a precatione flexͦ aggredior
uniu̾sã diuinarũ scripturarũ seriẽ ñ
solũ restringendo ad cõpendiũ redige¬
re. s exponendo qͦq ꝓfunditatis eius
archana in lucẽ euocare. Cuius quide

Expanded text:
crebra vestra praecatione flexus aggredior; universam divinarum Scripturarum seriem non solum restringendo ad compendium redigere, sed exponendo quoque profunditatis ejus arcana in lucem evocare. Cujus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
de sacramentis xp̃ianȩ fidei studio quo¬
rumdam stribere compulsus sũ. in qͦ non¬
nulla quȩ antea sparsim dictaueram.
ꝓptẽa quod it̾ato eadẽ stilo exprimere
molestũ uel suꝑfluũ udebatur. inserui.
n quib si forte sermo simplicior colorẽ
dictaminis seruare ñ potuerit: ñ intil¬
tum int̾esse putaui. eadẽ ueritate con¬
stante. Hoc autẽ magis me mouet: qđ
cũ hȩc eadẽ prius negligentius dictassẽ.
utpote ñdũ futuri oꝑis ꝓpositum hiis:
passim transcribenda expolui. sufficere
tunc arbitratus ensmodi minima uł
annotata in notitiã uenire. Sed quia
p̾modũ cũ eadẽ huiꝰ oꝑis textu insere-¬
rẽ. quȩdã in ipsis mutare. quȩdã uͭ adi¬
cere uel detrahere. ratio postulabat: le¬
storẽ ammonitũ ẽẽ uolo. ut sicubi ea
atra oꝑis huiꝰ seriẽ aliud aut alit̃ aliqͥd
hñtia iuenerit: hanc diu̾sitatis causã
c̾e sciat. & siqͥd forte in eis em̃dandũ fu¬
erit. ad hĩ oꝑis formã cõponat. Sane

Expanded text:
de sacramentis Christianae fidei studio quorumdam scribere compulsus sum; in quo nonnulla quae antea sparsim dictaveram propterea quod iterato eadem stylo exprimere molestum vel superfluum videbatur, inserui. In quibus, si forte sermo simplicior colorem dictaminis servare non potuerit, non multum interesse putavi, eadem veritate constante. Hoc autem magis me movet quod cum haec eadem prius negligentius dictassem utpote nondum adhuc futuri operis propositum habens, passim transcribenda exposui: sufficere tunc arbitratus ejusmodi minima vel adnotata in notitiam venire. Sed, quia postmodum cum eadem hujus operis textui insererem, quaedam in ipsis mutare, quaedam vero adjicere vel detrahere ratio postulabat. Lectorem admonitum esse volo, ut sicubi ea extra operis hujus seriem aliud aut aliter aliquid habentia invenerit, hanc diversitatis causam esse sciat, et si quid forte in eis emendandum fuerit, ad hujus operis formam componat. Sane
Abbreviated transcription (Latin):
atq etiam considerantib nob preuia dĩgra
innotuit sacre pagine tͣctatum circares
ł signa precipue uersari. ut enim egregiꝰ
doctoraũs ait inli. de doctrina xp̃iana. Ois
doctrina łrerum ẽ ł signoꝵ. s res ⁊̃ ꝑsigna

Expanded text:
atque etiam considerantibus nobis, praevia Dei gratia, innotuit sacrae paginae tractatu circa res, vel signa praecipue versari; ut enim egregius doctor Aug. ait in libro de Doct. christ., omnis doctrina vel rerum est vel signorum; sed res etia
Abbreviated transcription (Latin):
latiummitt̾e: arduascan¬
dere.opus ultrauires nr̃as
agere p̃sũpsimꝰ ꝯsũmatio¬
nis fidutiã. laborisq mer¬
tedem. insamaritano statuentes. qui ꝓla¬
tis incurationem semuiuu duob denariis.
fr̃ eroganticuncta redd̾̃e ꝓfessus est. Delectat
nosueritaspollicentis. ẜ terret immensitas
laboris desiderium hortat᷑ ꝓficiendi. s dehor-¬
tat᷑ infirmitas deficiendi. quam rinc̃ zelusdo¬
mꝰ dĩ: quo in ardescentes fidem nr̃am adu̾sus
errorescarnaliũ atq animaliũ hominũ da-¬
uitice tͣrisclipeis munire. ł potus munitã
ostñd̾e. ac theologicaꝵ inquisitionum abdita
aꝑire. nec non isacram̃toꝵ eccliasticoꝵ ꝓͣmodi¬
uł modulo
cointelligentie nr̃e noticiã trad̾ estuduimꝰ. ñ ua¬
laudabiluus studiis lingua acstilo nos ser¬
uire flagitantium. Quas bigas in nob̾agit ⁊¬

Expanded text:
i mittere, ardua scandere, opus ultra vires nostras agere praesumpsimus; consummationis fiduciam, laborisque mercedem in Samaritano statuentes, qui, prolatis in curationem semivivi duobus denariis, supereroganti cuncta reddere professus est. Delectat nos veritas pollicentis; sed terret immensitas laboris. Desiderium hortatur proficiendi, sed dehortatur infirmitas deficiendi , quam vincit zelus domus Dei. Quo inardescentes, fidem nostram adversus errores carnalium atque animalium hominum, Davidicae turris clypeis munire, vel potius munitam ostendere, ac theologicarum inquisitionum abdita aperire, necnon et Sacramentorum ecclesiasticorum pro modulo intelligentiae nostrae notitiam tradere studuimus . Non vahristo laudabilibus studiis, lingua ac stylo nos servire flagitantium: quas bigas in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas qr ꝑ xp̃i aduentum exhibetur atꝙ
ꝑficit᷑ hũane redemptionis sponsio facta
ab antiquo. filii gͦ missio est. ip̃a incarnatio.
Eõ enim missus est. qd̾ in forma hominis
muncdo uisibilis apparuit. de quo supͣ¬

Expanded text:
uia per Christi adventum exhibetur atque perficitur humanae redemptionis sponsio facta ab antiquo. Filii ergo missio est ipsa Incarnatio. Eo enim missus est, quod in forma hominis mundo visibilis apparuit, de quo sup
Abbreviated transcription (Latin):
rꝰ d̾s. cuiꝰ ẽtant abouitas ut sũme bonꝰbea¬
titiomis sue quaet̾nałr beatꝰ ẽ. alios uelit
eẽ participes. qmͣ uidet ⁊comunicare pꝰ se.
et minuiom̃io noupꝰse. Illud gͦ bonum
qd ip̃e erat et quo beatuserat solabonita¬
te non necessitate. alii cõmunicari uoluit.
qr sumine bonierat ꝓdesse uelle. orm̃po¬
tenti noceriñposse: qͣd̃ rõnał c̾at᷑a fcãsit
It qr non ualet eius beatituditus par¬
ticeps existere aliquis insi ꝑ intelligẽ¬
tiam que quantomag̾̃ intellig̾. tanto ple¬
nius hr̃. fecit d̾s rõnalem creaturam que
suminumbonum intellig̾et. ⁊ intelligił̃¬
do amaret. ⁊ amandopossideret. acpossi-¬

Expanded text:
umme bonus beatitudinis suae qua aeternaliter beatus est, alios velit esse participes, quam videt et communicari posse, et minui omnino non posse. Illud ergo bonum quod ipse erat, et quo beatus erat, sola bonitate, non necessitate, aliis communicari voluit, quia summe boni erat prodesse velle, et omnipotentissimi nocerejus beatitudinis particeps existere aliquis, nisi per intelligentiam, quae quanto magis intelligitur, tanto plenius habetur; fecit Deus rationalem creaturam, quae summum bonum intelligeret, intelligendo amaret, amando possideret, et possi
Abbreviated transcription (Latin):
arum
insinuans
scriptura:
ostñdit dicens. In principio creamt d̾scelũ
icerram. hisetenim uerb. moyses sp̃uscõaf
flatus. i uno principio adeo creatore mu¬
dum stm̃ refert. Elidens er roremquordã pła
sine principio fuisse principia opinantiura.
ẽpsar. et mat̾iam. et ip̃amcreata sine pͥnci¬
pio. dm̃ quasi artificem non creatorem. Crea-¬
toremimẽ. quide nichilo aliqua facit ⁊ icreate
iangłs. dr᷑ aliquid facere. s noncreare. uoca¬
turq factor sine artifer. s noncreator. Hoc
enim nomen solideo ꝓpͥeconuenit. qui ⁊ de
nichilo quedam et de aliquo aliqua facit. Ip̃
ĩ gͦ treator. iopifex ⁊factor. s creatiõnis no¬
men ꝓpͥe sibi retinuit. alianͦ ĩ creatd̾ris cõi
cauit. Inscripturatñ sepetreator accipitur.
tamqm factor ⁊ creare sicut facere sine dis¬

Expanded text:
rum insinuans Scriptura, ostendit, dicens, Gen. 1: In principio creavit Deus coelum et terram. His etenim verbis Moyses Spiritu flatus, in uno principio a Deo creatore mundum factum refert, elidens errorem quorumdam plura sine principio fuisse principia opinantium. emplar, et materiam, et ipsa increata sine principio, et Deum quasi artificem, non Creatorem. Creator enim est, qui de nihilo aliqua facit. Creare igitur aliqua facere, sed non creare; vocaturque factor sive artifex, sed non creator. Hoc enim nomen soli Deo proprie congruit, qui de nihilo quaedam, et de aliquo aliqua facit. Ipse est ergo creator et opifex et factor, sed creationis nomen sibi proprie retinuit, alia vero etiam creaturis cavit. In Scriptura tamen saepe creator accipitur tanquam factor, et creare sicut facere sine dis
Abbreviated transcription (Latin):
pe cum clñis eum aliquid facere. non aliquẽ
inoꝑando motum illi intelligimꝰ inẽe. ⁊
aliquã in laborando passionem. sicut nob̾¬
solet accidere. s eius sempiterne uoluntatis
nouum aliquem sigramus effectum .i et̾na
gͦ dr̃ aliquid facere tale ẽ acsidicatur iux¬
quid nouiter ꝯtingere. ł ẽẽ ut iup̾o nichil
noui ꝯtingat. S nouum aliquid sic̃ inet̾na
eius uoluntate fuerat. fiat sine aliqua sui
qr mouemur. Nonenim slne motu. aliqͥd
luntate res noue ẽẽ incipuit. que ante
u̾erant. absq ip̃ius agitatione. ut actus
ꝓpriedici non queat. cum uideł actusoĩs
ininotu ꝯsistat. ind̾o aut̃ motus nullus e̾̃.
Sicut gͦ ex calore solis aliqua fieri ꝯtingit.
ł mutatione. itaex di uoluntate nouͦhũt
ce̾sine mutatione auctoris. quiẽ unumet
tercium oꝑatoꝵ iũdictum dictum mundĩ

Expanded text:
pe cum dicimus eum aliquid facere non aliquem in operando motum illi intelligimus inesse uel aiiquam in laborando passionem sicut nobis accidere solet, sed eius sempiternae uoluntatis nouum aliquem significamus effectum. Cum m aliquid facere, tale est iuxquid noviter contingere vel esse; ut in ipso nihil novi contingat, sed novum aliquid, sicut in ejus aeterna voluntate fuerat, fiat sine aliqua motiquia movemur; non enim sine motu aliquid luntate res novae esse incipiunt, quae ante non erant, absque ipsius agitatione; ut actus proprie dici non queat, cum videlicet actus omnis in motu consistat, in Deo autem motus nullus est. Sicut ergo ex calore solis aliqua fieri contingit, vel mutatione: ita ex Dei voluntate nova habent esse sine mutatione auctoris, qui est unum, et tertium operatorium dictum; mundum
Abbreviated transcription (Latin):
arum
insinuans
scriptura:
ostñdit dicens. In principio creamt d̾scelũ
icerram. hisetenim uerb. moyses sp̃uscõaf
flatus. i uno principio adeo creatore mu¬
dum stm̃ refert. Elidens er roremquordã pła
sine principio fuisse principia opinantiura.
ẽpsar. et mat̾iam. et ip̃amcreata sine pͥnci¬
pio. dm̃ quasi artificem non creatorem. Crea-¬
toremimẽ. quide nichilo aliqua facit ⁊ icreate
iangłs. dr᷑ aliquid facere. s noncreare. uoca¬
turq factor sine artifer. s noncreator. Hoc
enim nomen solideo ꝓpͥeconuenit. qui ⁊ de
nichilo quedam et de aliquo aliqua facit. Ip̃
ĩ gͦ treator. iopifex ⁊factor. s creatiõnis no¬
cauit. Inscripturatñ sepetreator accipitur.
tamqm factor ⁊ creare sicut facere sine dis¬

Expanded text:
rum insinuans Scriptura, ostendit, dicens, Gen. 1: In principio creavit Deus coelum et terram. His etenim verbis Moyses Spiritu flatus, in uno principio a Deo creatore mundum factum refert, elidens errorem quorumdam plura sine principio fuisse principia opinantium. emplar, et materiam, et ipsa increata sine principio, et Deum quasi artificem, non Creatorem. Creator enim est, qui de nihilo aliqua facit. Creare igitur aliquid facere, sed non creare; vocaturque factor sive artifex, non creator. Hoc enim nomen soli Deo proprie congruit, qui et de nihilo quaedam, et de aliquo aliqua facit. Ipse est ergo Creator, et opifex, et factor, sed creationis nocavit. In Scriptura tamen saepe creator accipitur tanquam factor, et creare sicut facere sine dis
Abbreviated transcription (Latin):
ras uisibiles ⁊ mat̾iales crea¬
turas. altitudine suꝑcellit. &¬
excellentia conditionis. quia resce¬
teras suisoliditate et quadam ꝑ¬
petuitate p̾cedit. Sic illa celesti¬
ũ sp̃uũ augłica natura. creatu¬
ras uniu̾sas. et celestis patͥȩ man¬
siõe. & conditiõis sue dignitate
suꝑat. & eis suꝑemicat. Terra sig¬
o

Expanded text:
tas visibiles et materiales creaturas altitudine supercellit. Excellentia autem conditionis, quia res caeteras sua soliditate, et quadam perpetuitate praecedit. Sic illa coelestium spirituum angelica natura, creaturas universas, et coelestis patriae mansione, et conditionis suae dignitate superat, et eis superemicat. Terra sigo
Abbreviated transcription (Latin):
eã dimitte. cui ⁊̃ fas nõ ẽ neusq quid̾ seꝑtuagies septies peccantib ĩuox ua¬
mam negare. Ut tñ nou̾itis ꝗͣ non leuit̾ seu negligent᷑. ĩmo ꝗ̃ nõ ĩpune
feramus. qd̾ unꝗͣ reu̾entiã ur̾am q̃ qͦm̾ offendimꝰ: sepe. dm testor. qd̾ cor¬
pore nõ possũ. iñte aduos supplici transeo. sepe genib fletis. humilit̾.
satisfatiens uob̾. astare me uideo. Utinã ip̃e qui idm̃ fortasse ĩ spirit. uob̾¬
satis iam securi de indulgentiã ꝯsolem̃. ⁊ si q̃ minꝰ: mag̾: ut dignum ẽ
humiliem̃. ⁊ ampliꝰ aliqͥo anob̾ si possumꝰ exigamꝰ. q̃ digniꝰ satis facere.

Expanded text:
septies peccantibus in vos veniam negare . 4. Ut tamen noveritis quam non leviter seu negligenter, imo quam non impune feramus quod unquam Reverentiam vestram quoquo modo offendimus, saepe Deum testor, quod corpore non possum, mente ad vos supplici transeo, saepe genibus flexis humiliter satisfaciens, vobis adstare me video. Utinam ipse qui id mihi fortasse isatis, jam securi de indulgentia consolemur; si quo minus, magis ut dignum est humiliemur, et ampliusaliquid a nobis si possumus, exiga
Abbreviated transcription (Latin):
tis. qui forte apd̾ uos tũe religiosi erant. ad nos dig̾et. nob̾ quid̾ adsola¬
tium. s uicħominꝰ uob̾ ad głam: filiꝰ quippe sapiẽs gła ẽ patͥs. Deniq

Expanded text:
ltis, qui forte apud vos religiosi tunc erant, ad nos dirigeret, nobis quidem ad solaltis, qui forte apud vos religiosi tunc erant, ad nos dirigeret, nobis quidem ad solatium, sed nihilominus vobis ad gloriam? Filius quippe sapiens gloria est patris . Deni
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ auferre pot̾t: Ita ne localis corporał ue necesitas. aĩoꝵ sese amantiũ lib̾ta¬
tem angustat: ccitus sũ qi nec locoꝵ distantia nec corporũ. ł mors. ł absñtia
de fũctiis: meũ inpatriã recognoscã.Siquis ẽ qui demanu d̾i possit erũe:
⁊ ame ulũ separare ualebit. Itaq ꝓfilio quid̾ ur̃a uob̾ affectio satiffec̃. S
de nob̾ pat̾ quident: Que inqͣ de nob̾ in digna uob̾ satis facno placebit. qͥbꝰ
utiq ꝓ gñdi iniutia imponitis. ꝗd̾ auob̾ recedẽs. a nob̾ receptus sit: Qddic̃a᷑
Si drẽo ñ recipimꝰ. q̃ utinã sine pece̾o dic̾e possem. m̃tior plane. Si dixero.
recepiniꝰ quid̾. s uiste: excusare me uelle uideor. S tutiꝰ respondebo : pecca¬
uiniꝰ. Serũptũ qntũ: Non ad aefensionẽ dico. Aq̃. it. ille nõ recipet᷑. Qͥ s¬
inꝗͣ scm̃ illũ. aut pussantẽ repelłet: aut susceptũ expelłet: Q uo scit
si de ur̃a habundãtia nrũm ds uolũit suppłe inopiam. ut scłt uñ de mł¬

Expanded text:
 auferre? Itane localis corporalisve necessitas animorum sese amantium libertatem angustat? Certus sum quia nec locorum distantia, nec corporum vel mors vel absentia defunctus, meum in patria recognoscam. Si quis est qui de manu Dei possit eruere, et a me illum separare valebit. 3. Itaque pro filio quidem vestra vobis affectio satisfecit; sed de nobis, pater, quid erit? quae, inquam, de nobis digna vobis satisfactio placebit, quibus utique pro grandi injuria imponitis quod, a vobis recedens, a nobis receptus sit? Quid dicam? si dixero: Non recepimus quod utinam sine peccato dicere possem, mentior plane; si dixero, Recepimus quidem, sed juste, excusare me velle videor. Sed tutius respondebo, Peccavimus. Verumtamen quantum? Non ad defensionem dico: a quo enim ille non reciperetur? nctum illum aut pulsantem repelleret, aut susceptum expelleret? Quis vero scit si de vestra abundantia nostram Deus voluerit supplere inopiam, ut scilicet unum de mu
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ꝗͣtum mͥ uideor conitiendo uid̾e: qͥd animi to̾ habu̾itis c̃ ad ulciscendã illã
q̃ uob̾ uidebatur facta miuria. it̾itie zelo accẽsa u̾itas sese accing̾et illa q̃
ne in ħ qd̾ dissimilit̾ abioseph. exabdito celate pietatis erup̃. seq uĩtati
adiungẽs rep̾ssit motũ. temꝑaũ. zelũ. pacẽ c̾ iustitia fecit. Tc̃ de purissi¬
mo placidi pectoris fonte. taliũ c̾do limpidissimi cogitationũ riuuli ebul¬
lier̾. Quid opus ẽ indignari: Misereri potius oporter. ⁊ñ obliuisci qd̾ scͥp¬

Expanded text:
 illam, quae vobis videbatur facta, injuriam, justitiae zelo accensa veritas se accingeret, illa quae ne in hoc quidem dissimiliter ab Joseph , ex abdito celatae pietatis erupit, seque veritati adjungens repressit motum, temperavit zelum, pacem cum justitia fecit. 2. Tunc de purissimo placidi pectoris fonte talium 66 credo limpidissimi cogitationum rivuli ebullierunt: Quid opus est indignari? misereri potius oportet, et non oblivisci quod sc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ fecistis. scõ filio ur̃o godiuno. Audiuimꝰ enĩ qd̾ audito eiꝰ obitu. mox uł¬
ut ĩmemor pͥstine calumpnie. s nõ amititie: ꝯsolatorẽ potiꝰ ꝗ̃ ultorẽ uos exhi¬
buistis. Patrem quippe uos cognouistis ut res exigebat. ñ iudicem: id̾oq qd̾ pie¬
tatis. qd̾ caritatis ẽ. ut u̾ẽ filio pat̾ impend̾ e studustis. Ꝙ dmeliꝰ. qͥd hautubiliꝰ
qͥd uob̾ dignius. ag̾e potuistis: S qͥs ħ cred̾et: U̾e nemo scit q̃ s̃ in hoĩe: nisi
sp̃s hoĩs qui in eo ẽ. Sͥ ẽ nũc illa ausfĩtas. illa secũitas. illa indigiratio. q̃ olim
in illum lingua uultꝰ. ccłi. tribilit̾ ostentare ⁊ intñtare solebant: Ad unũ nẽ¬
caritas. pietas benigniraꝰ apparuer̃. Si quid̾ inreligioso aĩo ur̃o. mĩa ⁊ ueritaᷤᷤ¬

Expanded text:
 obitu, mox velut immemor pristinae calumniae, sed non amicitiae, consolatorem potius quam ultorem vos exhibuistis. Patrem quippe vos cognovistis, ut res exigebat, non judicem. Ideoque quod pietatis, quod charitatis est, ut vere filio pater impendere studuistis. Quid melius, quid laudabilius, quid vobis dignius agere poteratis? Sed quis hoc crederet? Vere nemo scit quae sunt in homine, nisi spiritus hominis qui in eo est . Ubi est nunc illa austeritas, illa severitas, illa indignatio, quae olim in illum lingua, vultus, oculi, terribiliter ostentare et intentare solebant? Ad unum nemcharitas, pietas, benignitas apparuerunt. Siquidem in religioso animo vestro miseri
Abbreviated transcription (Latin):
tientu putauimꝰ. hortari uos incantate. p̃sum̃tes ne qͣsi głam mundi. quasi
stantẽ aspitiatis. ⁊ ũe stantẽ amutatis. ne plus uob̾ aut ꝓuob̾ ur̃a diligatiᷤᷤ
i sic uos ⁊ ur̃a ꝑdatis. ne blandiens p̾sens ꝓsꝑitas sui uob̾ finẽ abscontut.
⁊ adu̾sitas sine fide succedat. ne letitia tpr̃ał luctum uob̾ eternũ. ⁊ oꝑiaᷤᷤ q̃
parit. ⁊ pariat q̃ oꝑit. ne mors et longe ẽẽ putet᷑. ⁊p̃occupet ĩpuidũ. iuitadũ

Expanded text:
cienda putavimus, hortari vos in charitate praesumentes, ne casuri gloriam mundi quasi stantem aspiciatis, et vere stantem amittatis; ne plus vobis aut pro vobis vestra diligatis, et sic vos et vestra perdatis; ne blandiens praesens prosperitas sui vobis finem abscondat, et adversitas sine fine succedat; ne laetitia temporalis luctum vobis aeternum et operiat quem parit, et pariat quem operit; ne mors longe esse put
Abbreviated transcription (Latin):
placito fac̾e cup̃. ĩmo se fecisse ꝯfid̾: sciens uos sapientis ñ ignorare sũtũ¬
ciam. qd̾ filuis utiq sapiens sit gła patris. Rogat aut̃ pat̾nitatẽ itbã
ragamꝰ. ⁊ nos c̃ illo ⁊ ꝓillo qͣtinꝰ dep̃benda sua qd̾ ip̃e suis ẽditorib̾ ꝯsti¬
tuit ĩmobilit̾ stare ne fatiatis ne in aliquo fraudator qd̾ absit. debiti. ⁊ p̃uari¬
cator pacti inueniatur. ⁊ita mimꝰ contriti cordis qd̾ offert condie nõ recipiat᷑
dum fr̃̾ quispiam ħt aliqͥd adu̾sus eũ. Precatur de m̾ ut domꝰ ꝗ̃ ip̃e matri

Expanded text:
eplacito hoc facere cupit, imo se fecisse confidit, sciens vos Sapientis non ignorare sententiam: quod filius utique sapiens sit gloria patris . Rogat autem paternitatem vestram, rogamus et nos cum illo et pro illo, quatenus de praebenda sua quod ipse suis creditoribus constituit, immobiliter stare faciatis; ne in aliquo fraudator quod absit! debiti, et praevaricator pacti inveniatur; et ita munus contriti cordis, quod offert quotidie, non recipiatur, dum frater quispiam habet aliquid adversus eum. Precatur deinde ut domus
Abbreviated transcription (Latin):
U ꝑ his q̃ a nob̾ nr̃e excellentie placuit sciscitari: aut nos fallim̾. aũ ille
qui uob̾ ea retulit fallit. Si qͥd tñ fuit. suspectã qͥppe habeo meã. quã
noui labilẽ memoriã. ne tantã infr̃e qu ħ loquit᷑ suspicer falsitate̾: ħ
me c̾tissime scire ꝯfido. ⁊ uos indubitant̾ cred̾e uolo. nemini me sxͥ nõie.
ur̃o rep̃hensionis aliqñ ł accufationis u̾ba fecisse ł inu̾ixisse. Absit ħ a nr̃a

Expanded text:
 his quae a nobis vestrae excellentiae placuit sciscitari, aut nos fallimur, aut ille qui ea vobis retulit, fallit. Si quid tamen fuit suspectam quippe habeo meam, quam novi, labilem memoriam, ne tantam in fratre qui haec loquitur, suspicer falsitatem: hoc me certissime scire confido, et vos indubitanter credere volo, nemini me super nomine vestro reprehensionis aliquando vel accusationis verba fecisse, vel injunxisse. Absit haec a nostra
Abbreviated transcription (Latin):
ar hab̾e. int̾pellatorẽ ad ur̾am unanimitatẽ. qͥ impͥmat pectoribꝰ ur̃is ca¬
lamitatẽ ꝗ̃ patior. qͥ imagnẽ m̃i tͥste̾ ac supplice̾ sic̾ ẽ fr̾nis aspectibꝰ repre¬
sentet. Nõ ħoro ut creet in uob̾ nouã mĩam. qͥa noui ego ꝗ̃ familiasis u
niu̾sitati ui̾e sit illa uͥtꝰ. s ħ oro ut intimo sentratis qͦ ⁊ ꝗͣto affectu oporteat
misereri. sertus .Nt. qͥa si id datũ fu̾it: ꝯtinuo lac̾me dethefauro pietatis
eñpẽt. singłtus ⁊ gemitꝰ. ⁊ suspiria. hĩc mñ pulsabu̾t celos. ⁊ audiet ds̃. et
placcabitur mͥ ⁊ dicet. reddidi te fr̾ib tuis. ñ morieris int̾ ext̾neos s int̾
tuos. Tantis siquid̾ liboribꝰ ⁊ doloribꝰ affectus sũ ut sepe tedeat me ⁊̃ ui
uere. humanũ art̾ dico ꝑp infirmitatẽ nĩam. desid̾o aifferi usꝙ adum reu̾tar ad

Expanded text:
ear habere interpellatorem ad vestram unanimitatem, qui imprimat pectoribus vestris calamitatem quam patior; qui imaginem mei tristem ac supplicem, sicut est, fraternis affectibus repraessit illa virtus: sed hoc oro, ut in intimo sentiatis quo et quanto affectu oporteat misereri. Certus sum enim quia, si id datum fuerit, continuo lacrymae de thesauro pietatis erumpent, singultus et gemitus et suspiria hinc inde pulsabunt coelos, et audiet Deus, et placabitur mihi, et dicet: Reddidi te fratribus tuis, non morieris inter extraneos, sed inter tuos. Tantis siquidem laboribus et doloribus affectus sum, ut saepe taedeat me etiam vivere. Humanum autem dico propter infirm
Abbreviated transcription (Latin):
indicabunt᷑: aut int̾ frutecta certe simł exorientia c̃ nõ erit qͥ purget suffo¬
cate. nullũ afferẽt: fructũ. Ꝙ cum ita sint: iudica tu qͣle ħ tuũ bonũ erit
aut si uł eẽ pot̾it boñ. c̃ tantis mał. Quantũ lib dignos fact̾um te fructꝰ
penitentie confidas: nõne hꝰ mõi spinis necẽẽ erit sussocati: honne demq
si recte offers. ⁊ñ recte diuidis peccas: Ed .it: Recte ne forte diuid̾e eẽ.
pices. soli aĩe tue ꝯsidere.⁊ filio tuos quo orplimo relinõrt untio. qani qesti

Expanded text:
adicabuntur: aut inter fruteta certe simul exorientia, cum non erit qui purget, suffoadicabuntur: aut inter fruteta certe simul exorientia, cum non erit qui purget, suffocatae nullum afferent fructum. 3. Quae cum ita sint, judica tu quale hoc tuum bonum erit, aut si vel esse poterit bonum cum tantis malis. Quantumlibet dignos facturum te fructus poenitentiae confidas, nonne hujuscemodi spinis necesse erit suffocari? Nonne denique si recte offers, et non recte dividis, peccas? Quid enim? Rectene forte dividere esse dices, soli animae tuae consulere; et filios tuos quos orphanos relinquis, consi
Abbreviated transcription (Latin):
niꝰ ꝑicłm. De iñ ⁊̃ nob̾ parc̃es ⁊ nob̾amicis tius. quibꝰ lic in m̃itis. ñ nͥ fletum.
i lacͥmas reliqͥsti. O si ħ mͥ licuisset flexissem forsitã affectioe. quẽ rõne ñ pos¬
sum. pectusq illd̾ ferreũ qd̾ nec xͥ timori in hac re dũ taxat ced̾e acqͥesc̾: fr̾na
forte pietas emollset.S heu ⁊ hanc nob̾ copiã subtraxisti. Omagna nr̃i ordi¬
nis colũna. patient̃ i so nudi am̾assĩ. uł absentẽ. tue penitꝰ discessionis impa
ñ ruo. scio qd̾ fãe ͥ uonã ꝯscientiã habeo. Esto. Credimꝰ tͥ de te. S nũqͥd de nob̾
faciendo ruiã te. ñ nuere p̾sumis. qͥ in ħ uidelic⁊ positꝰ eras. ut ñ qd̾ tͥ ẽ utile
ab his. qͥ gregi tͥ ꝯmisso om̃em de se securitatẽ inꝑpetuũ aufers: Qͥs occuriet¬
qͥs impi guabit funo. qͥs sepe cͥcũdabit. qͥs succrescentes sollicitꝰ erit rescind̾e
surcłos: Aut flante ꝓfecto tẽptationis uento. tenetrime adhuc heu facile er¬

Expanded text:
parceres et nobis amicis tuis: quibus licet immeritis, nonnisi fletum et lacrymas reliquisti. O si hoc mihi licuisset, flexissem forsitan affectione, quem ratione non possum: pectusque illud ferreum, quod nec Christi timore in hac re duntaxat cedere acquiescit, fraterna forte pietas emollisset. Sed heu! et hanc nobis copiam substraxisti. 2. O magna nostri Ordinis columna! Patienter quaeso, audi aminon ruo: scio quod facio; bonam conscientiam habeo. Esto: credimus tibi de te. Sed nunquid de nobis, faciendo ruinam, te ruere non praesumis: qui in hoc videlicet positabis, qui gregi tibi commisso omnem de se securitatem in perpetuum aufers? Quis occurretquis impinguabit fimo? quis sepem circumdabit? quis succrescentes sollicitus erit rescindere surculos? Aut flante profecto tentationum vento, tenerrimae adhuc, heu facile er
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥe ꝑtinatit̃ ꝯscius. adqm utiq flectentũ millaᷤ p̃cem. nullã sꝑas p̾̃uałe industriã.
At uͦ ego de illiꝰ potentia nõ diffidens qͥ dix̃. omĩa possibilia s̃ credenti. fident̾ usurpans
⁊ mͥ illã sentñciã. om̃ia possũ meo qͥ me ꝯfortat. ꝗͣuis inmagna parte lapidei cord̾ tui
obstinationem u ip̃e ñ ignorẽ. utinam tñ nͦ siuie fructuose. siue frustra. lat̾i tuo ad¬
hererẽ. Quanta q̃ me mouẽt adũsum te frustra nescio. an fructuose. uacerẽ tͥ ĩfaciẽ.
nõ solũ ũb̾. s ⁊ uultu ⁊ ocłis. T̃iis de iñ ꝓpnlittiꝰ uestigiis. teñem pedes. ãplecte¬

Expanded text:
am vim, nullam precem, nullam speras praevalere industriam. At vero ego de illius potentia non diffidens qui dixit: omnia sunt possibilia credenti : fidenter usurpans et mihi illam sententiam, Omnia possum in eo qui me confortat : quamvis in magna parte lapidei cordis tui obstinationem et ipse non ignorem, utinam nunc tamen, sive fructuose, sive frustra, tuo lateri adhaererem. Quanta quae me movent adversum te, frustra nescio an fructuose, jacerem tibi in faciem; non solum verbis, sed et vultu et oculis. Tuis deinde provolutus vestigiis, tenerem pedes; amplecte
Abbreviated transcription (Latin):
elatum ẽ mͥ te qĩ asꝑioris uite desid̾io tuũ monast̾ium uelle deserẽ. Quã rẽ
dissitadentibꝰ ÷ͥ atq omĩmoĩs ꝓhibentibꝰ sp̃uali matͥ tue siue sororsb c̃ acqͥes¬
rectiꝰ uidetur ñ celo. Hoc itaq tuũ desid̾iũ exqͦ cognitũ habui cogitãs atq reco
A nñ m̃a mͥ puditicta tutior erit ĩħemo. uͥ ĩpace cũ paucis aũ sola ꝯu̾̃sãs soli
placcam cui me ꝓbaui: Neq̃ꝙ̃. nam uolenti ꝑperã ag̾e. ⁊ desertũ habundantiã ht.
anemꝰ umbrã. ⁊ silentiũ solitudo. Malũ quippe qd̾nemo uidet. nemo anguit. Ubi
aut̃ nõ timet᷑ rep̃hensor. secunꝰ acced̾ tep̃tator. licentiꝰ ꝑpetratur miquitas. In
ꝯuentu ũ bona si q̃ facis. nemo ꝓhibet. Malũ aũt fac̾e siuis. ñ licet Mor.⁊ i.

Expanded text:
e. Quam rem dissuadentibus tibi atque omnimodis prohibentibus spirituali matri tuae, sive sororibus, cum acquiesrectius videtur, non celo. Hoc itaque tuum desiderium ex quo cognitum habui, cogitans atque recannon mea mihi pudicitia tutior erit in eremo, ubi in pace cum paucis, aut sola conversans, soli placeam cui me probavi? Nequaquam. Nam volenti perperam agere, et desertum abundantiam habet, et nemus umbram, et silentium solitudo. Malum quippe quod nemo videt, nemo arguit. Ubi autem non timetur reprehensor, securius accedit tentator, licentius perpetratur iniquitas. In conventu vero bona si qua facis, nemo prohibet: malum autem facere si vis, non lice
Abbreviated transcription (Latin):
bras nemoris penetras. p̃dauis ẽẽ lupo.S⁊ audime filia. audi fidele ꝯsiliũ. Si¬
ue peccatrix siuie sc̃a sis: nolite seꝑare agg̃e. ne qn̾ rapiat tñ sit qͥ eripiat.
Scã es. stude tuo exẽplo tue socias ac qͥtere sc̃itatis. Peccatrir es. noli addere
pecc̃ã peccĩs. S age penitñtiam uͥ es. ne discedẽs c̃tui quid̃ picło ut ostensũ
ẽ. ⁊ sororib scandalũ relinqͣs. ⁊ młtoꝵ inte ꝓuoces detrabentiũ ling

Expanded text:
bras nemoris penetras, praeda vis esse lupo. Sed audi me, filia, fidele audi consilium. Sibras nemoris penetras, praeda vis esse lupo. Sed audi me, filia, fidele audi consilium. Sive peccatrix, sive sancta sis, noli te separare a grege; nequando rapiat, et non sit qui eripiat. Sancta es? stude tuo exemplo tuae socias acquirere sanctitatis. Peccatrix es? noli addere peccata peccatis, sed age poenitentiam ubi es: ne discedens cum tui quidem periculo, ut ostensum est, et sororibus scandalum relinquas, et multorum in te provoces detrahentium ling
Abbreviated transcription (Latin):
correptio. qñ ibi s̃ ⁊quib de bonis exemplũ p̃beas. ⁊ qͣs de mał offendas. De
niq ut ex illa euangłica partitiõe oẽm tͥ auferã tui excusationẽ ertoris. aũ
de fatius uirginibꝰ una es. si tñ uingo es. aut de prudentib. Si de fatius ꝯg̾¬
gatio t᷑ necessatia ẽ. Si de prudentibꝰ. tu ꝯg̾gatioĩ. Nam si sapiẽs ⁊ pbata es
religio ẽte q̃ illo in loco nouit̾ innouata nc̃ uͥq laudatur multũ. tua di¬
qd bona ẽ sis. boñ ordinẽ neqͣꝗͣ desereres. Qd̾ si fatua ꝯgnita ex uece¬
dis. dicemꝰ qd̾ qi c̃ bonis male niu̾e ñ licet. bonas mala ñ ferẽs. q̃ris
ui uiũe liceat uͥ libet. E t m̃ito. ħã añ ordinis em̃dationẽ. nũ ꝙ̃ ut aut
iñ locuta es. at uͥ religio creũ. sc̃ior subito facta. feruore repenino cogitare cepiᷤᷤ¬
ti dehemo. Agnosco filia agnosco. utuã ⁊tu mec̾ agnoscas. serpentinũ uirꝰ.
fraudulenti dolũ ũsi pelł astutiã. In uemore lupꝰ habitat. Si sola ouicła um¬

Expanded text:
o ibi sunt, et quibus de bonis exemplum praebeas, et quas de malis offendas. 2. Denique ut ex illa evangelica partitione omnem tibi auferam tui excusationem erroris, aut de fatuis virginibus una es si tamen virgo es, aut de prudentibus . Si de fatuis, congregatio tibi necessaria est: si de prudentibus, tu congregationi. Nam si sapiens et probata es, religio certe quae illo in loco noviter innovata nunc ubique laudatur, multum tua diquod, bona cum sis, bonum ordinem nequaquam desereres. Quod si fatua cognita es, et recedis, dicemus quod, quia cum bonis male vivere non licet, bonas mala non ferens, quaeris ubi vivere liceat ut libet. Et merito. Nam ante Ordinis emendationem nunquam, ut aiunt, inde locuta es; at ubi religio crevit, sanctior subito facta, fervore repentino cogitare coepisti de eremo. Agnosco, filia, agnosco, ut nam et tu mecum agnoscas, serpentinum virus, fraudulenti dolum, versipellis astutiam. In nemore lupus habitat. 125 Si sola ovicula um
Abbreviated transcription (Latin):
execinre. ⁊iħ p̃sũpser᷑ lugd. eduen̾. matiscon̾sis amii clunic̾. In frude ⁊ tem̃i¬
tate istoꝵ. heu ꝗ̃ ingẽs młtitudo sc̃oꝵ turbab̾. si angariati fu̾int tale porta¬
re iugũ. talitt̾i ĩpositũ. ꝓhnefas ħita acceptĩ s̃ ac si cogant̃ genua curuare
bial. aut c̾te mitta ꝓpħam pactũ fac̾e c̃ morte. ⁊ c̃ inferno fedꝰ u̾te. Rogo ubi
us. ñ lex. uͭ sac̾rũ auctoritas canonũ. uͥ deniq reu̾entia maiestatis: Iua illa. q̃
nulli negat᷑ o pp̃sso. soli mͥ ñ ꝓ fuit appeslatio. U̾nimir̾ imꝑabat aurũ. iudicabat
argentũ. leges canonesq silebãt. loc̃ rõ ⁊ eqͥtas nõ habebat. Cist̾ teł qd̾ ĩtoła¬

Expanded text:
 Matisconensis, amici Cluniacenses. In fraude et temeritate istorum, heu! quam ingens multitudo sanctorum turbabitur, si angariati fuerint tale portare jugum, taliterque impositum? Proh nefas! hoc ita accepturi sunt, ac si cogantur genua curvare ante Baal, aut certe juxta prophetam pactum facere cum morte, et cum inferno foedus inire . Rogo, ubi jus, ubi lex, ubi sacrorum auctoritas canonum ubi denique reverentia majestatis? Illa, illa quae nulli negatur oppresso, soli mihi non profuit appellatio. Ubi nimirum imperabat aurum, judicabat argentum, leges canonesque silebant, locum ratio et aequitas non habebant. Eisdem telis, quod intolera
Abbreviated transcription (Latin):
m̃os ⁊ si fuactis uinbꝰ corporis tãꝗͣ male oꝑãs. letꝰ tñ ob manipłͦ pacis qͣs re¬
portabã admonast̾i̾ũ c̃ ꝓsꝑitate ꝑuen̾i.Credidi mͦ de labore cuasi ssẽ ad reqͥt̃
ererã. ⁊ ecce tͥbulatio ⁊ angtra ĩuener̾ me. En lectulo recubantẽ płꝰ cordis quã
corporis dolor excruciat. Hec .it. ego de ploro temporale inꝯmod̾ ullũ. Aĩa
ĩfpiret qd̾ potiꝰ ẽ. reduc̃e uidłc ad memoriã si dignũ iudicatis. qͣlit̾ ułcum¬

Expanded text:
corporis, tanquam male operans, laetus tamen ob manipulos pacis quos reportabam, ad monasterium cum prosperitate perveni. Credidi me de labore evasisse ad requiem; curreram; et ecce tribulatio et angustia invenerunt me. En lectulo recubantem plus cordis, quam corporis dolor excruciat. Nec enim ego deploro temporale incommodum ullum. Anima inspiret quod potius est; reducere videlicet ad memoriam si dignum judicatis qualit
Abbreviated transcription (Latin):
eq q̃ misera illa auteliañsis eccłia ĩ cassũ usc̃a pulsat patͥs orpħ.⁊ .i. u.¬
Q ppe tacet iã olim ĩpulu̾e uͥgo nobił isrł. ñ solũ uiduata uiro. s ⁊ cari
orbuta pignoribꝰ. ꝑ rohtolor ñ ẽ qui subleu eã. Qꝰ usq ifilios ñ dimititiᷤᷤ
c̃ mat᷑ misera clamantes pꝰ uos: Illos dico qͥ amissis rebꝰ ⁊ domibꝰ cpiubꝰ sł.
refugiũ solũ ĩuenere diffugiũ. Qd tardat ĩtẽpida manꝰ nulł hactenꝰ ł nega¬
ta opp̾ssis. ł remssa p̃suptoribꝰ: od tardat inꝗͣ asflictos enꝑe. de manu for
dilatũ auxiliũ tand̾ uenire ualidiꝰ. ⁊ subuenire ꝑfectiꝰ. Illa sit si plac mo¬
leste tarditatis re ꝯpn̾satio. ut ⁊ qͥ apłica patientia suꝑbe ab usi s̃. nicħ ind̾
ĩ fine luchrent᷑. Et qͥ iũbo nr̃o patient̾ passi s̾. minime eos q̃ñq sue pi¬

Expanded text:
equo misera illa Aurelianensis Ecclesia incassum viscera pulsat patris orphanoruppe jacet jam olim in pulvere virgo nobilis Israel, non solum viduata viro, sed et charis orbata pignoribus. Proh dolor! non est qui sublevet eam. Quousque et filios non dimittitis cum matre misera clamantes post vos? illos dico, qui, amissis rebus et domibus, capitibus suis refugium solum invenere diffugium. Quid tardat intrepida manus, nullis hactenus vel negata oppressis, vel remissa praesumptoribus? Quid tardat, inquadilatum auxilium tandem venire validius, et subvenire perfectius. Illa sit, si placet, molestae tarditatis recompensatio, ut et qui apostolica patientia superbe abusi sunt, nihil inde in fine lucrentur: et qui in verbo vestro patienter passi sunt, minime eos
Abbreviated transcription (Latin):
dum. ĩ q̃ tot ⁊ tante dĩ ppło diuitie sp̃ẽ affluebãt. ut illd̾ ꝓrsus inẽdibi¬
u felicitate c̾neretur implet̾ũ. qd̾ moyses obtabat c̃ dĩet. Qs dubit ut
onĩs ꝓphetẽt: Ꝙ so qd̾ simile attulit euangłm : frustra głatur paulus
de pͥmitiis sp̃s qͣs se putat c̃ cetĩs cohapłis sł accepisse. ẽ nil tale ĩ diebꝰ
suis potũit exꝑiri. Deniq aiebat. Nũqͥd os ꝓpħe : frustra inꝗͣ głat᷑ de¬

Expanded text:
dum, in quo tot et tantae Dei populo divitiae spiritus affluebant; ut illud prorsus incredibili felicitate cerneretur impletum, quod Moyses optabat, cum diceret: Quis dabit ut omnes prophetent? Quaeso, quid simile attulit Evangelium? Frustra gloriatur Paulus de primitiis spiritus, quas se putat cum suis coapostolis accepisse; cum nil tale in diebus suis potuerit ex
Abbreviated transcription (Latin):
nã s inauditam diuini mun̾is largitatẽ uet̾i collatã ppło asserit. si¬
quid̾ om̃em illã młtitudinẽ oĩa q̃ de mystio nr̃e redẽptionis suꝑiꝰ enume
rata s̃ liqͥdo p̃ cognouisse ꝯstit̾it. Cum.it. ex his qͥppiam tẽ nec scͥptũ ma¬
nifeste. nec publice p̃dicatũ fuisse manifestũ sit. restat ut fateamur
oĩa om̃ib ꝑ sp̃m reuelata fuisse. ⁊ sic oes sp̃uales. õs ꝑfectos. õs extitis¬
se ꝓpħas. qtqt ab aduentu dñ ret᷑ ĩti ⁊ salui fuer̾.fuit. itaq antiqͥs t̾p̃r¬
bꝰ aut ꝑprarasalus. aut niiiũ num̃osa ꝑfectio. qͦꝵ quid̾ qd̾ ubet sapere.
replesse potius acpitasse scła illa multitudine ꝑfectoꝵ ꝗ̃ salirandoꝵ tãta
fuisse paucitate ꝯtentũ. qͣtinus ⁊ salui ñ pauci tc̃ ficrẽt. ⁊ os nicħ ominꝰ re¬
pleti sp̃u ꝓpħico nec dũ reuesata myssĩa. rã tẽ penetiurẽt: si inꝗͣ ħ recipit᷑.¬

Expanded text:
nam, sed inauditam divini muneris largitatem veteri populo collatam asserit: sinam, sed inauditam divini muneris largitatem veteri populo collatam asserit: siquirata sunt, liquido praecognovisse constiterit. Cum enim ex his quidpiam tunc nec scriptum manifeste, nec publice praedicatum fuisse manifestum sit: restat ut fateamurs exstitisse prophetas, quotquot ab adventu Domini retro justi et salvi fuerunt. Fuit itaque antiquis temporibus aut perrara salus, aut nimium numerosa perfectio: quorum quidem quodlibet sapere, stius judicatur, replesse potius et ditasse saecula illa multitudine perfectorum, quam salvandorum tanta fuisse paucitate contentum, quatenus et salvi non pauci tunc fierent, et omnes nihilominus repleti spiritu prophetico, necdum reve
Abbreviated transcription (Latin):
hibita. ⁊m cognita nob̾.adeo ut nec iusti fu̾int. nec salui sĩt quibꝰ ista clara
or̾ã ac ꝑspitua. ñ fuer̾. Et id quidẽ falsum ẽ. U̾um ad refellendũ tu tãta
possit ñ inueniã. De hoĩẽ tñ qͥ ita loqr̃. pace ip̃ꝰ dico paucis qd̾ sentio.¬
U idctur mͥ plus nouitatis curiosꝰ.ꝗͣ studiosus u̾itatis. grauanq de oĩ re sc̃tire
c̃ aliis ⁊ dicere. qd̾ aut solus ñ dir̾it. aut primꝰ. Uñ fit ut in his q̃ sentit ł laqr̃
mod̾ oĩno ten̾e aut ignoret aut dissimulet. Eoce .ii. ⁊̃ hac assertione sua
ens. Aut .ii.num̾um ełctoꝵ illiꝰ tp̃tis sub paucitate redig̾ rarissimorũ
sp̃ualiũ quos ꝓsue sãctrtatis speciali excellentia insignes illustresq ilł.
tp̾rbꝰ extitisse. ac singłari mun̾e sp̃c singła uti uentura erat p̃iuid̾e c̃tiᷤ¬
sime potuisso scupt᷑a ꝯmemorat: ⁊ sic nimis ad breuiat manũ dĩ. dum
p̃t̃ paucos illos ꝑfectissimos neminẽ eo tp̃r putat potuisse saluari: aũc̾te

Expanded text:
usti fuerint, nec salvi sint, quibus ita clara omnia et perspicua non fuerunt. Et id quidem falsum. 11. Verum ad refellendum tu tanta possit, non inveniam. De homine tamen qui ista loquitur pace ipsius dico paucis quod sentio, videtur mihi plus novitatis curiosus, quam studiosus veritatis; gravarique de omni re sentire cum aliis, et dicere quod aut solus non dixerit, aut primus. Unde fit ut in his quae sentit vel loquitur, modum omnino tenere aut ignoret, aut dissimulet. Ecce enim et in hac assertione sua,ens. Aut enim numerum electorum illius temporis sub paucitate redigit rarissimorum spiritualium, quos pro suae sanctitatis speciali excellentia insignes illustresque illis temporibus exstitisse, ac singulari munere Spiritus singula, uti ventura erant, praevidere certissime potuisse Scriptura commemorat; et sic nimis abbreviat manum Dei, dum praeter paucos illos perfectissimos, neminem eo tempore putat potuisse salvari: aut cert
Abbreviated transcription (Latin):
antoniꝰ instituit : Sic patres ĩ egipto ꝯũsati s̃ : Sic deniq scĩ. odo. maiolꝰ
otilo. hugo. qͥs se sui utiq ordinis pͥncipes ⁊ p̃ceptores hab̾e głant᷑. aut
tenuer̾ aut tenĩ censuer̾: S hii om̃s si scĩ: inmo qͥa scĩ fuer̃ asco̾ apło¬

Expanded text:
Antonius instituit? sic patres in Aegypto conversati sunt? sic denique sancti Odo, Maiolus, Antonius instituit? sic patres in Aegypto conversati sunt? sic denique sancti Odo, Maiolus, Odilo, Hugo, quos se sui utique Ordinis principes et praeceptores habere gloriantur, aut tenuerunt, aut teneri censuerunt? Sed hi omnes, si sancti, imo quia sancti fuerunt, a
Abbreviated transcription (Latin):
aut nudũ molli uolutari ĩ lectulo: Qd ħ ignauie ẽ o boni milites: Sociis ĩ
sanguine ⁊ cede u̾santibꝰ. uos aut cibos delignis telicatos. aut sõnos capitis
matutinos: Aliis inꝗͣ nocte ⁊ dic cura ꝑuigili festinantibꝰ redim̾e tempꝰ qm̃
dies mali s̃: uos eꝯtͣrio ⁊ longas noctes dormitãdo ꝯsumitis. ⁊ dies fabłando du¬
citis ociosos : An dicitis pat.⁊ ñ ẽ par: sur uł ñ uẽ ꝯdamini ad exꝓbrationẽ
nimis medicira ẽ. priꝰ alligari ꝗ̃ uuli̾ari m̃brũ: ñ ꝑcussũ plang̾e. ⁊ nec¬
dũ suscepto ictu. ad mou̾e̾ manũ. fouẽ unguẽto u̾ ñ dol: ⁊ plaustrũ ad hi¬
manibꝰ ferre uibent᷑ egrotantes.Plane necessarios. ut ꝗ̃ pallor inuultu
maciesq ñ indicat: baculꝰ sustentãs m̃tiat᷑ ĩualitudinẽ. Ridendas an
lugendas tixĩm huiꝰ mõi ineptias : Sic machariꝰ uix̾s Sic basiliꝰ docuit: Sic

Expanded text:
aut nudum molli volutari in lectulo? Quid hoc ignaviae est, o boni milites? Sociis in aut nudum molli volutari in lectulo? Quid hoc ignaviae est, o boni milites? Sociis in sanguine et caede versantibus, vos aut cibos diligitis delicatos, aut somnos capitis matutinos? Aliis, inquam, nocte et die cura pervigili festinantibus redimere tempus, quoniam dies mali sunt; vos econtrario et longas noctes dormitando consumitis, et dies fabulando ducitis otiosos? An dicitis, Pax, et non est pax? cur vel non verecundamini ad exprobrationem nimis medicina est prius alligari quam vulnerari; membrum non percussum plangere, et necdum suscepto ictu admovere manum, fovere unguento ubi non dolet, emplastrum adhimanibus portare jubentur aegrotantes, plane necessarios: ut quam pallor in vultu, maciesque non indicat, baculus sustentans mentiatur invaletudinem. Ridendas, an lugendas dixerim hujusmodi ineptias? Sic Macarius vixit? sic Basilius docuit? sic
Abbreviated transcription (Latin):
cħ aluco urałe uidõ: nͥ ut ł ampliꝰ bilut᷑. ł delectabiliꝰ. S cũ uene ui¬
no fui̾nt ĩgurgitate. toto ĩ capite palpitãtes. sic surgẽtia m̃sa. quid
aluid lib nͥ dormite: Si at̾ adiugilias sunge ĩdigestũ cogis: ñ cantum
sed planctũ potius extorq̃bis. Cum uͦ ad lectũ deuenero. reqͥsitus ĩ ꝯmodũ plãgo
ñ crapule pecc̃m: s qd̾ mãducare ñ queo ĩfirmitate. de his qͥ ñ expectata ĩfir¬
mͥ apluribꝰ qͥ ħ se ꝓcerto scire dicebat̃. reticendũ eẽ ñ arbitror. Apit̃. n ĩ co¬
do: s carnis luxuriantis cur̃ ꝑfice̾ indesid̾io. Rogo q̃ ẽ ħ secuntas int̾ fren¬
dẽtiũ undiq hostiũ fulgurantes hastas ⁊ curũ uolãnia spicła tãquã finito
iã bello. ⁊ triũphato adu̾sario. ꝓic̃e arma ⁊ aut pnͣdiis ĩcubare longioribꝰ.

Expanded text:
re video, nisi ut vel amplius bibatur, vel delectabilius. Sed cum venae fuerire video, nisi ut vel amplius bibatur, vel delectabilius. Sed cum venae fuerint vino ingurgitatae, toto in capite palpitantes, sic surgenti a mensa quid aliud libet, nisi dormire? Si autem ad vigilias surgere indigestum cogis, non cantum, sed planctum potius extorquebis. 22. Cum vero ad lectum devenero, requisitus incommodum plango, non crapulae peccatum, sed quod manducare ns, qui hoc se pro certo scire dicebant, reticendum esse non arbitror. Aiunt enim incodo, sed carnis luxuriantis curam perficere in desiderio. Rogo, quae est haec securitas, inter frendentium undique hostium fulgurantes hastas et circumvolantia spicula, tauquam finito jam bello et triumphato adversario, projicere arma, et aut prandiis incubare longioribus,
Abbreviated transcription (Latin):
Am u de aq̃ potu qͥd dicã. qñ nec ullo quidẽ pacto uinũ aq̃tũ admitit᷑: Oũis
nimir̃ exqͣ moĩchi facti sumꝰ infirinos stomachos habemꝰ.⁊ tã necessariũ
apłi de utendo uino ꝯsiliũ m̃ito ñ negligimꝰ modico tñ qd̾ ille p̾misit neᷤ¬
cio cur p̃t̾misso. Et utinã ł solo. cũ ⁊̃ purũ ẽ ꝯtenti eẽmꝰ. ł ud dic̾e̾. ẜ¬
I mag̾ pudeat actitari. ⁊ si pud audiri: ñ pudeat em̃dari. Uideas uno in
prandio t̃ ł quat̾ semi plecũ calicẽ reportari. qͣtinꝰ dulsis uinis mag̾
odoratis ꝗ̃ porastis: nec tã haustis ꝗͣ artactis sagaci ꝓbatiõe ⁊ celi ceg¬
nitione. unũ tandẽ e płib qd̾ fortiꝰ sit eligat᷑. de pigm̃to infestis.
uale ẽ aut̃ illud q ñ mulla moãsti̾a ex more obseruare dicunt᷑ ĩ magniᷤ
udłt festis. uina delibuta melle pigm̃t ꝵ resꝑsa pulu̾bꝰ ĩ ꝯuẽtu
bib̾e: Nũqͥd il fieri docemꝰ. ꝓpt̾ infirmitatẽ stomachi: Ego uͦ ad ni¬

Expanded text:
do ne 536 ullo quidem pacto vinum aquatum admittitur? Omnes nimirum, ex quo monachi sumus, infirmos stomachos habemus, et tam necessarium Apostoli de utendo vino consilium merito non negligimus, modico tamen, quod ille praemisit , nescio cur praetermisso. Et utinam vel solo, cum etiam purum est, contenti essemus! Pudet dicere, sed magis pudeat actitari; et, si pudet audiri, non pudeat emendari. Videas uno in prandio ter, vel quater, semiplenum calicem reportari: quatenus diversis vinis magis odoratis, quam potatis, nec tam haustis quam attactis, sagaci probatione et celeri cognitione unum tandem e pluribus, quod fortius sit, eligatur. Quale est autem illud, quod nonnulla monasteria ex more observare dicuntur, in magnis videlicet festis vina delibuta melle, pigmentorum respersa pulveribus, in conventu bibere? Nunquid et hoc fieri dicemus propter infirmitatem stomachi? Ego
Abbreviated transcription (Latin):
putantes ur̃a scĩtatem. alienare participare cunistis. ut ce̾tis scĩores. Impletũ
ẽ qd̾ legitur mengłio. Cum fecitis orã q̃ mandata fuerit̾ ub̾. dicite qr in utiles.¬
serui sumus. Inutiles uos reputatis. ⁊ humiles inuẽti estis. Recta fac̾e̾. ⁊ĩutilẽ
odore suauitatis. ħ uutꝰ me uidice p̾feitur ⁊̃ ꝓtactis ieuiniis. ⁊ ãtcipatis ui¬
giliis. oĩ deniq corporali ex̾cicio. tãq̃ u̾e pietatis. q̃ ad ot̃a ualet. Q in leto simu

Expanded text:
mpletum est quod legitur in Evangelio : CUM FECERITIS OMNIA QUÆ MANDATA FUERINT VOBIS, DICITE : SERVI INUTILES SUMUS. Inutiles vos reputatis, et humiles inventi estis. Recta facere, et inutilem odore suavitatis. Hæc virtus, me judice, præfertur etiam protractis jejuniis et anticipatis vigiliis,
Abbreviated transcription (Latin):
absintio amariorẽ dulcedinẽ ab angło sathane sub pretextu angłi luciꝰᷤsitiẽ¬
ti cordituo infundi ñ dubitat. qͥs qͥs eiꝰ astutias ñ ignorat. Et reu̾a qͥs alus
possit. scandaloꝵ eẽ suggestor. discidii auctor. t̾bator unitatis ⁊ paci. nͥ
u̾itatis adu̾sariꝰ. caritatis emulꝰ hostis antiquꝰ gnĩs nr̃i. uinimicꝰ cruci.¬
uidet inuidet. Et c̃ sit m̃dax abmitio. m̾tit᷑ ⁊ nc̃ meliora pollicens q̃ ñ uidet. An̾
namq ĩitas fidelissime illi sententie obuiaret. alligatus es uxori. noli q̃re¬
re solutionẽ : Aut qñ caritas scandalũ suad̾ et. q̃ ad oĩũ scandata. uri se ꝑhi¬
de sapĩa tͥ a dõdata qd̾ nulł maligni u̾sutiis abduci uł se duci potĩs. spe in¬
c̃ti boni. c̾tum iꝑre malũ. ⁊ eque c̾tum deserere bonũ. Ad alb̾em symoñ sͥ¬

Expanded text:
absinthio amariorem dulcedinem ab angelo satanae sub praetextu angeli lucis, sitienti cordi tuo infundi non dubitat, quisquis ejus astutias non ignorat. Et revera quis alius possit scandalorum esse suggestor, discidii auctor, turbator unitatis et pacis, nisi veritatis adversarius, charitatis aemulus, hostis antiquus generis nostrividet, invidet: et cum sit mendax ab initio, mentitur et nunc, meliora pollicens quae non videt. Quando namque veritas fidelissimae illi sententiae obviaret: Alligatus es uxori? noli quaerere solutionem , aut quando charitas scandalum suaderet, quae ad omnium scandala uri se perhide sapientia tibi a Deo data, quod nullis maligni versutiis abduci vel seduci poteris, spe incerti boni certum inire malum, et aeque certum deserere bonum. EPISTOLA