comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nonalias adepturũs eeẽ confidens: quo uel¬
ipsedeincepsuitam securus exigere. uel suã
possit amplificare substanttã : Peferta
etiã frugib horrea libenter ex aurit : easq
putribꝰ sulcis instanti labore cum prae¬
sentidimin utione futurarũ messiu
contẽplatione nonsentiens: Illi etian
quine gotiationur solentexercere cõmer¬
aua non incertos pelagitiment casus:
Interrogatio decogitatione mobilitate
Responsio quid possit meos suꝑ cogitationũ
s tatu quidue ponpossit.

Expanded text:
non alias adepturum se non alias adepturum se ipse deinceps uitam securus exigere uel suam possit amplificare substantiam. refertJ, etiam frugibus horrea libenter exhaurit easque putribus sulcis instanti labore commendat, praesentem deminutionem futurarum messium contemplatione non sentiens. illi etiam, qui negotiationum solent exercere commercia, non incertos pelagi timent casus, Interrogatio de cogitationum mobilitate. Responsio, quid possit mens super cogitationum statu quidue non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
escer& ianuã ꝑerfectionim aperire. d
scilic& sipassim uel nolentib eam. ue
tepidesi tientib exiber& rs necessarias
& que solis perfationẽ cupientib deben
esse comperte indignis & fastidio se
suscipientib: pandens aut iactantiae
uitiũ aut proditionis crimen uider& us
incurrere : Tandem fatigatus preci¬
bus nos tris itaexorsus est : Omnes
inquid artes acdisciplinȩ scoponquen¬
dam idest destinationem i& telos hocẽ
finem proprium habent : adquem
respitiens unius cuiusq artis industri¬
us app&itor cunctos labores & peri¬
cula atq dispendia aequanimiter
libenterq sustentat: Nam & agrico¬
la nunc torridos solis radios Nuñ cpru¬
inas & glaciem non declinans. terrã
in fatigabiliter scindit. & indomitas
Agri glebas frequenti subigit uomere
dum sco ponseruat : ut ea cunctis sentib
expurgatã. uniuersisq graminib abso¬
lutam in modũ solubilis harenȩ exercen¬
do cõminuat.: Finemidest ꝑfectionem¬
copiosarũ frugũ & exuberantiã segeum

Expanded text:
esceret ianuam perfectionis aperire, ne scilicet, si passim uel nolentibus eam uel tepide sitientibus exhiberet, res necessarias et quae solis perfectionem cupientibus debent esse conpertae, indignis et fastidiose suscipientibus pandens aut iactantiae uitium aut proditionis crimen uideretur incurrere, tandem fatigatus precibus nostris ita exorsus est. Omnes, inquit, artes ac disciplinae scopon quendam, id est destinationem, et telos, hoc est finem proprium habent, ad quem respiciens uniuscuiusque artis industrius adpetitor cunctos labores et pericula atque dispendia aequanimiter libenterque sustentat. nam et agricola nunc torridos solis radios, nunc pruinas et glaciem non declinans terram infatigabiliter scindit et indomitas agri glaebas frequenti subigit uomere, dum scopon seruat, ut eam cunctis sentibus expurgatam uniuersisque graminibus absolutam in modum solubilis harenae exercendo cocopiosarum frugum et exuberantium segetum,
Abbreviated transcription (Latin):
quid inco enobus eruditi: tertiam
in qua omnis perfectio contin&ur quae¬
queillas inferiores duas multis prae¬
cedit modis. neauditu quidem nos
Atea percepissenos semus

Expanded text:
quid in coenobiis eruditi tertiam, in qua omnis perfectio continetur quaeque illas inferiores duas multis praecedit modis, ne auditu quidem nos antea percepisse nossemus.
Abbreviated transcription (Latin):
dam ĩ dest destinationem i& telos hocẽ
finem proprium habent.: adquem
respitiens unius cuiusq artis industri¬
us app&itor cunctos labores & peri¬
cula atq dispendia. aequanimiter
libenterq sustentat: Nam& agrico¬
larunc torridos solis radios. Nunꝰ cpru¬
inas & glatiem non declinans terrã
in fatigabiliter scindit & indomitas
agri glebas frequenti subigit uomere
dum scoponseruat: uteã cunctis ientib
expurgatã uniuersisq. graminib abso¬
lutam in modũ solubilis harenȩ exercen¬
do cõminuat: Fiemidest ꝑfectionem
copiosarũ frugũ & exuberantiã seg&cum
sonalias adepturũ seeẽ confidens. quo uel
ipsedein cepsuitam securus exigere. uelsuã
possit amplificare substanttã: Referta
etiã fugib horrea libenter ex aurit : easq
putrib sulcis instanti labore cum prae¬
sentidiminuti one futurarũ messiu
contẽplatione nonsentiens: Illi etian
quine gotiationur solentexertere cõmer¬

Expanded text:
dam, id est destinationem, et telos, hoc est dam, id est destinationem, et telos, hoc est finem proprium habent, ad quem respiciens uniuscuiusque artis industrius adpetitor cunctos labores et pericula atque dispendia aequanimiter libenterque sustentat. nam et agricola nunc torridos solis radios, nunc pruinas et glaciem non declinans terram infatigabiliter scindit et indomitas agri glaebas frequenti subigit uomere, dum scopon seruat, ut eam cunctis sentibus expurgatam uniuersisque graminibus absolutam in modum solubilis harenae exercendo comminuat, finem, id est perceptionem copiosarum frugum et exuberantiam segetum non alias adepturum se esse confidens, quo uel ipse deinceps uitam securus exigere uel suam possit amplificare substantiam. refertJ, etiam frugibus horrea libenter exhaurit easque putribus sulcis instanti labore commendat, praesentem deminutionem futurarum messium contemplatione non sentiens. illi etiam, qui negotiationum solent exercere commer
Abbreviated transcription (Latin):
UAM INHERE¬
mosciti ubimonacho¬
rum p̃robatissimi patres
&omnis commorabatur
perfectio abbatẽmorsen
quinter illos egregius flore suauius
non solũ actuali uerũ etiam theoricauir¬
tuteflagrabat: Institutionecius fun¬
daricupiens expetissem unacũscõ ab¬
bate germano cum quomihi abipso
t rocinio acrudimentis militiae spi¬
ritalis ita indiuiduũ deinceps contu¬
bernium t amin coenobio quã in he¬
quippecuius huncanimirigoneit
maniseruisie noueram us. ut nͥsi
fideliter desiderantib. & ec omnicor
con iritione querentib negua quã ad¬
escer& ianuã ꝑerfectionita perire a
scilic& si passim uel nolentib. tam uđ
tepidesitientib exiber& res necesiarias
& que solis perfactionẽ cupientib deben
esse conperte in dignis& fastidio se
suscipientib pandens aut iactantiae
uitiũ aut proditionis crimen uider& us
incurrere : t andem fatigatus preci¬
bus nos tris itaexorsus est : Omnes
inquid artes acdisciplinȩ scoponquen¬

Expanded text:
um in heremo Sciti, ubi monachorum probatissimi patres et omnis commorabatur perfectio, abbatem Moysen, qui inter illos egregios flores suauius non solum actuali, uerum etiam theoretica uirtute fragrabat, institutione eius fundari cupiens expetissem una cum sancto abbate Germano cum quo mihi ab ipso tirocinio ac rudimentis militiae spiritalis ita indiuiduum deinceps contubernium tam in coenobio quam in hequippe cuius hunc animi rigorem manifestissime noueramus, ut nisi fideliter desiderantibus et cum omni cordis contritione quaerentibus nequaquam adquiesceret ianuam perfectionis aperire, ne scilicet, si passim uel nolentibus eam uel tepide sitientibus exhiberet, res necessarias et quae solis perfectionem cupientibus debent esse conpertae, indignis et fastidiose suscipientibus pandens aut iactantiae uitium aut proditionis crimen uideretur incurrere, tandem fatigatus precibus nostris ita exorsus est. Omnes, inquit, artes ac disciplinae scopon quen
Abbreviated transcription (Latin):
Conparatio a quaris moleste&animȩ
D&rib cogitationũ nr̃arũ principiis
Dediscernendis cogitationib. ad similitudi¬
uem probabilis traparetae¬
XI Deinlusione abbatis lohannis¬
XXIT Deqa adriperuta discretionis ratioNe¬
AXII Desermone doctoris secundũ audieptiũ

Expanded text:
Conparatio aquaria molae et animae. De tribus cogitationum nostrarum principiis. De discernendis cogitationibus ad similitudinem probabilis trapezitae. De inlusione abbatis Iohannis. De quadripertita discretionis ratione. De sermone doctoris secundum audientium
Abbreviated transcription (Latin):
UXMIN HERE¬
mosciti ubimonacho¬
rum probatissimi patres
& omnis commorabatur
perfectio abbatẽmorsen
quinter illos egregius flore suauius
non solũ actuali uerũ etiam theoricauir¬
tutef lagrabat institutioneeius fui¬
daricupiens ex petissem unacũ scõab¬
bate germano cum quomihi ab ipso
tirocinio acrudimentis militiae spi¬
ritalis ita in diuiduũ deinceps contu¬
bernium. tamincoenobio quã in he¬
remo fuit ut cunctiadsegnificanda
sodalitatis acpropositinrĩ parilita¬
tepronanciarent. unã mentẽ ate¬
sermonem fusis lacrimis posoeremls
qͥ uippecuius huncanimirigorem
mani festissime noueramus. ut pisi
sideliter desiderantib & Qeninicor

Expanded text:
um in heremo Sciti, ubi monachorum probatissimi patres et omnis commorabatur perfectio, abbatem Moysen, qui inter illos egregios flores suauius non solum actuali, uerum etiam theoretica uirtute fragrabat, institutione eius fundari cupiens expetissem una cum sancto abbate Germano cum quo mihi ab ipso tirocinio ac rudimentis militiae spiritalis ita indiuiduum deinceps contubernium tam in coenobio quam in heremo fuit, ut cuncti ad significandam sodalitatis ac propositi nostri parilitatem pronunicationis sermonem fusis lacrymis posceremus quippe cujus hunc animi rigorem manifestissime noveramus, ut nisi fideliter desiderantibus, et cum om
Abbreviated transcription (Latin):
euita ab batis danihelis inquisitio
undeoriatur repentina cõmutatiom̃¬
tium abineffabile la&itia in mestissi¬
mam animideiectionem.
Responsio super proposita quȩstione
uod dispensationis acꝓbationis dĩduplex causasit
Quod studiũ & industriapostra nihilsinea diu¬
toriodip̃ualeat
Quodittile nobis sit interdũ ad nõ derelinqui
tictilitateeius pugnȩ quã apostolus ponit
in conluctatione carnis & sp̃s
Interrogatio quid sit quod in capitulo apostali
postaduers antessibi concupiscentias carnis & sps̃
tertia adiciatur uoluntas.
Responsi od& intellectu recte interrogantis
uoduo cabulũ carnis noninuna significatione

Expanded text:
uita abbatis Danihelis. Inquisitio unde oriatur repentina conmutatio mentium ab ineffabili laetitia in maestissimam animi deiectionem. Responsio super proposita quaestione. Quod dispensationis ac probationis dei duplex causa sit. Quod studium et industria nostra nihil sine adiutorio dei praeualeat. Quod utile nobis sit interdum a domino derelinqui. De utilitate eius pugnae quam apostolus ponit in conluctatione carnis et spiritus. Interrogatio, quid sit quod in capitulo apostoli post aduersantes sibi concupiscentias carnis et spiritus tertia adiciatur uoluntas. Responsio de intellectu recte interrogantis. Quod uocabulum carnis non in una significatione
Abbreviated transcription (Latin):
NTER CETEROS CFIRIS¬
tianae philosophiae uiros
abbatem quoque uidimus da¬
nielem: aequalem quidem inom¬
niuirtutum genere hisqui
inheremoscitu commanebanT
sed peculiarius gratia humili¬
tatis ornatũ . qui merito purita¬
tis ac mansuetudinis suae. ab eato
pafnutio solitudinis eiusdem presbt.
&quidem cũ multis iunior ess& a&ate.
addia coniest praelectus offitium
Intantũ enĩ idembeatus pafnutius.
uirtutib eius ad gaudebat: utquem
uit aemeritis & gratia parem nouerat
co aequaresibi & iam sacerdotii ordi¬
nefestinar& .⁊ Si quidemnequaquã
ferens in inferiore eũminis terio
diutius inmorari. optansq: sibi m&
successorem dignissimũ prouidere:
supers tes eum presbi terii honore
prouexit Quita men prioris hu¬
militatis consuetudinẽ ñ omitte rs

Expanded text:
nter caeteros Christianae philosophiae viros, abbatem quoque vidimus Danielem, aequalem quidem in omni virtutum genere his qui in eremo Scythi commanebant, sed peculiarius gratia humilitatis ornatum, qui merito puritatis ac mansuetudinis suae a beato Fafnutio solitudinis eiusdem presbytero, et quidem cam multis iunior esset aetate, ad diaconii est praAlectus officium. in tantum enim idem beatus Pafnutius uirtutibus ipsius adgaudebat, ut quem uitae meritis et gratia parem . nouerat, coaequare sibi etiam sacerdotii ordine festinaret: siquidem nequaquam ferens in inferiore eum ministerio diutius inmorari optansque sibimet successorem dignissimum prouidere superstes eum presbyterii honore prouexit. qui tamen prioris humilitatis consuetudinem non omittens
Abbreviated transcription (Latin):
Interrogatio de cogitatione mobilitate
Responsio quid possit meis suꝑ cogitationũ
s tatu quidue ponpossit¬
I Conparatio a quaris moleste& animȩ
D&rib cogitationũ nr̃arũ principiis
De discernendis cogitationib. ad similitud¬
nem probabilis traparetae¬
XXI Dein lusione abbatis lohannis¬
XXII Deqa adripertita discretionis ratione¬
AXIII Nesermone doctoris secundũ audieptiũ

Expanded text:
Interrogatio de cogitationum mobilitate. Responsio, quid possit mens super cogitationum statu quidue non possit. Conparatio aquaria molae et animae. De tribus cogitationum nostrarum principiis. De discernendis cogitationibus ad similitudinem probabilis trapezitae. De inlusione abbatis Iohannis. De quadripertita discretionis ratione. De sermone doctoris secundum audientium
Abbreviated transcription (Latin):
Quid in hodo cocaro ab apostolo nomin&ur
& quid sit concupiscentias ps
Quaesit uolunta s nrã quaeinter concupiscentiã
carnis & sps̃ ponitur
Deutilitatetunctationis qua e ex conluctatione
oritur carnis & sps
Demem̃ dabilimalitia spiritalium nequitiarũ
Quid nobis ꝓsit carnis aduersus spm̃ concipis celia
Duncentius carnis quib nisi humilia rem grauuuȩ
Irueremus
Ieeunuchorũ teporemalem

Expanded text:
Quid in hoc loco caro ab apostolo nominetur et quid sit concupiscentia carnis. Quae sit uoluntas nostra, quae inter concupiscentiam carnis et spiritus ponitur. De utilitate cunctationis quae ez conluctatione oritur carnis et spiritus. De inemendabili malitia spiritalium nequitiarum. Quid nobis prosit carnis aduersus spiritum concupiscentia. De inoentiais carnis, quibus nisi humiliaremur, grauius rueremus. De eunuchorum tepore.
Abbreviated transcription (Latin):
Mi domine studiosissime pontificũ
iuliane. non uelut peruna citerdurus. sed
propriae in possibilitutis ammonitus
Vi debatur enim mihi . & iure forsitunui¬
debatur: Quod &iũ ipsi prae sumptionẽ
meam. potuis seis in prod&e meritts
arguere: sitantamsem quaeutiq eẽ ope¬
rose trecctunda. Fucile acsine ulla
deliberatione susciperłm: cum me opor¬
ter& prius ipsius rei pondus. unde dicen
cedere. His & tulibus sollicit consi¬
Deractione ꝑspectis. necessarium duxi
ut me aliquandiu as cribendi praesum

Expanded text:
mi domine studiosissime pontificum Juliane; non velut pertinaciter durus, sed propriae impossibilitatis admonitus. Videbatur enim mihi, et jure forsitan videbatur, quod etiam ipsi praesumptionem meam potuissetis improvidae temeritatis arguere, si tantam rem, quae utique esset operose tractanda, facile ac sine ulla deliberatione susciperem: cum me oporteret prius ipsius rei pondus unde dicendcedere. His et talibus sollicita consideratione perspectis, necessarium duxi, ut me aliquandiu a scribendi praesum
Abbreviated transcription (Latin):
iuliane: Non uelut peru naciter dun
propriae in possibilitatis anm
Videbatur enim mihi . & iure forsi
debatur: Quod &iũ ipsi pracesum
deliberatione susciperim: cumn
ter& prius ipsius rei pondus. und
cedere. His& tulibus sollictt
deractione ꝑspectis. necessarium:
ut me aliquandiu. ascribendipr

Expanded text:
Juliane; non velut pertinaciter durus, sed propriae impossibilitatis admonitus. Videbatur enim mihi, et jure forsitan videbatur, quod etiam ipsi praesumptionem deliberatione susciperem: cum me oporteret prius ipsius rei pondus unde accedere. His et talibus sollicita consideratione perspectis, necessarium duxi, ut me aliquandiu a scribendi pr
Abbreviated transcription (Latin):
quasi coaceruata ostendere. Signũ nãq ẽ. qua cũq
curcimea ingeniũtuum remunerari: qui uixdum
decẽ natus annos heremũ ingressus int̃ illcis scõrum
manꝰ non solũ imbutus uerũ &iã enutritus es. sub ho¬
noratoͦ patre illo inquã primũ insularũ postea &iã
eccł arũ magistro cũte illic beatissimi hilarii tunc in¬
sulani trronis sediã nunc sũmi pontificis doctrina for¬
maret ꝑ om̃s sp̃ittiliũ rerũ disciplinas. Ad hoc &iã tepͦ¬
ea consũmantib: sc̃is uiris saluicino atq uincentio elo¬
q ntia parit̃ scientiaq p̃minentib:. his igitur tot actt¬
lib: usus magistris exme quoq minimo om̃ium audies

Expanded text:
quasi coaceruata ostendere. dignum namque est quacumque quasi coaceruata ostendere. dignum namque est quacumque cura mea ingenium tuum remunerari qui uixdum decem natus annos heremum ingressus inter illas sanctorum manus non solum inbutus uerum etiam enutritus es sub Honorato patre, illo, inquam, primo insularum postea etiam ecclesiarum magistro; cum te illic beatissimi Hilarii tunc insulani tironis sed iam nunc summi pontificis doctrina formaret per omnes spiritalium rerum disciplinas, ad hoc etiam te postea consummantibus sanctis uiris Saluiano atque Uincentio eloquentia pariter scientiaque praeeminentibus. his igitur tot ac talibus usus magistris ex me quoque minimo omnium audies
Abbreviated transcription (Latin):
aepe ame requiris multarũ rerũ absolu¬
tionẽ quae in diuinis uoluminib int̃p̃tẽ
postulans. colligã prout redierint in me¬
moriãq ate misciloni studio cognos cendi sed¬
Tule copioseq prolattis: atq eis non exme
ingenio sedex in lustriũ doctorũ iudicioneq
ex propria temeritate sed ex aliorũ aucto¬
nitate nespondeã consecttns. nontã elo quu
exultantis ambitũ quã neces sariae breuita¬
tis modũ sic enĩ et innumeris sactis fieri in quisi¬
O tionib tuis pot̾it: & mihiͥ suꝑ liberũ erit aliqua ex¬
trinsecus quae cognitionituaȩ utilia arbitrabor in¬
serere ut .ẽ. illud quid significet alleluia. di apsalma
amer quid sit chidaris ephod sidus ec cec̃ci quae uel
in scicris libris frequentata uel maxime in ecł ae usu
posieti in g̃p̃tationẽ requirunt. Haec cũ legentibus
ꝑtotũ scripttrũ corpus crebro offerant: non abre
existimaui eatibi cum significationib suis inoꝑe hoc

Expanded text:
me requiris multarum rerum absolutionem, quae in divinis voluminibus interpretem postulant; colligam, prout redierint in memoriam, quae a te, mi Saloni, studio cognoscendi sedulo copioseque prolata sunt, atque eis non ex meo ingenio, sed ex illustrium doctorum judicio, neque ex propria temeritate, sed ex aliorum auctoritate respondeam, consectans, non tam eloquii exsultantis ambitum quam necessariae brevitatis modum. Sic enim et innumeris satisfieri inquisitionibus tuis poterit, et mihi insuper liberum erit aliqua extrinsecus quae cognitioni tuae utilia arbitrabor inserere, ut est et illud, Quid sigamen; quid sit cidaris, ephod, siclus et cetera, quae uel in sacris libris frequentata uel maxime in ecclesiae usu posita interpretationem requirunt. haec cum se legentibus per totum scripturarum corpus crebro offerant, non ab re existimaui ea tibi cum significationibus suis in opere hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s aut̃ uiuifica t. necesse est adilla spirittdiũ interiora
sermonũ spũ uiuificante peneerari. Vniuers̃ porro scrip¬
turã tã ueteris instrum̃ti quã noui. ad intellectũ allegoricũ
esse sum̃ dom: ad mon&nos illud quod in ueteri testam̃tole¬
gimꝰ. aperiã in parabolis osmeũ : loquar enigmata cntiqua
uel illud quoditẽ in nouotes tam̃to scribitur. Hae c om̃ia locu

Expanded text:
uiuificet, necesse est ad illa spiritalium interiora sermonum spiritu uiuificante penetrari. uniuersam porro scripturam tam ueteris instrumenti quam noui ad intellectum allegoricum esse sumendam admonet nos uel illud, quod in ueteri testamento legimus: aperiam in parabolis os meum, loquar aenigmata antiqua, uel illud, quod in nou
Abbreviated transcription (Latin):
neq ualuerint aꝑire agi explicarȩ qd cupiunt
in anit̃ me laborasse arhitras an Et qi ipsi ñ ad¬
iuuabunt᷑ hoc oꝑe. nullũ iduiuari posse cens¬
bunt Terciũ genꝰ est rep̃hensoꝵ. qͥdiuinas scrip¬
turas ł reuera detractant. ł bene tractare sibi
eas nequeunt Qui qm̃ nullis huiꝰ modi obserua¬
tionib lectis. quales nc̃ tradere. institui. faculta

Expanded text:
neque valuerint aperire atque explicare quod cupiunt, inaniter me laborasse arbitrabuntur; et quia ipsi non adjuvabuntur hoc opere, nullum adjuvari posse censebunt. Tertium genus est reprehensorum, qui divinas Scripturas vel revera bene tractant, vel bene tractare sibi videntur: qui quoniam nullis hujusmodi observationibus lectis, quales nunc tradere institui, faculta
Abbreviated transcription (Latin):
Talis estuia in quauenimus : quid facturi sumus cum aduersario illo ic
cum sermonedĩ concorda cumillo : Nesci senim quando uia fimatur ÷
Cumuia finita fuerit iud ex restat & minister et carcer Atsiserua ueris
aduersariotuo bonamuoluntatem & cumeo consenseris prouidice senuenies pa¬
reuu Proministro seruum angelum tcollentẽ insinũ abrachacd Procarteresp¬
eedisum Quamcitomuia cunctamutasti quiatuo aduersario consensist¬

Expanded text:
Talis est via, in qua venimus. Quid facturi sumus cum adversario illo, id est, cum sermone Dei? Concorda cum illo. Nescis enim quando via finiatur. Cum via finita fuerit, judex restat, et minister, et carcer. At si servaveris adversario tuo bonam voluntatem, et cum eo consenseris; pro judice invenies patrem, pro ministro saevo angelum tollentem in sinum Abrahae, pro carcere paradisum. Quam cito in via cuncta mutasti, quia tuo adversario consensist
Abbreviated transcription (Latin):
ebriari dicit tibi: noli: Delectatte spectare & nugari illedicittibi :d
lectatte adulterare dicit tibi sermodĩ. noli : Inquibus cumque peccati
lueris. facere uoluntatemtuam dicit tibi noli: aduersarius est. uoluntat
male robora flammnis
Continuoq trucis
cor reptus men te suroau
cuns ti que uentere mundi
Au saredẽotorem
Noclatis saucib Angens
I nfelicem animum
la queo sus pendit ab ato
Lenior equidem tanto procrimi necus pͥas¬
Leniorqui dem to¬
tanto procrimineculpae
hic mortis
tamen & sublime cada uer¬
Otendit populus quanto deculminelap sus
Pridem
discipulus quinunorslinquens. reus alta¬
Sideratar tareum des cendit
adusq: profundum
Tuncuir
Apostolicus
nunc uilis apostota fastus
cum presidis
ante tribunes
S tares ut adiugulum ductus
mitissimus agnus
Nl inimica cohors in sontis sangune dignuim
Rtiperiens regem quod srꝗdixerit es se

Expanded text:
inebriari: dicit tibi, Noli. Delectat te spectare et nugari: ille dicit tibi, Noli. inebriari: dicit tibi, Noli. Delectat te spectare et nugari: ille dicit tibi, Noli. Delectat te adulterari: dicit tibi sermo Dei, Noli. In quibuscumque peccatis volueris facere voluntatem tuam, dicit tibi, Noli. Adversarius est voluntatmala robora flammis ? Continuoque trucis correptus mente furoris cuncti quae uendere mundi Ausa redemptorem, nodatis faucibus angens Infelicem animam laqueo suspendit ab alto. Lenior ira quidem tanto pro crimine culpaLenior ira quidem tanto pro crimine culpaehic mortis tamen et sublime cadauerstendit populis, quanto de culmine lapsus Pridem discipulus qui nunc reus, altSidera tartareum discenderit usque profundum; Tunc uir apostolicus, nunc uilis apostata factus. cum praesidis ante tribunal Staret, ut ad iugulum ductus mitissimus agnus, Nil inimica cohors insontis sanguine dignum Repperiens, regem quod se rex dixerit esse
Abbreviated transcription (Latin):
regnum filii caritatis suae . Redem ptisumus diabolorenuntiamus: quomo
abimus operom liberari ab illo nenos iterumcaptiuos faciat peccatores & sednone
se aduersarius de quonos dñs commnonet. Alioenim loco idon alius eu angelista si
suit. Vt siut raque uerba iungamus. & utraque sibi eu angeliorum duorum comp¬
us aduersariumistum cico intellemus Ecceenimhic quid dixit: cumuadis adpr¬
dixit. Esto consentiens aduersariot uocito cumes cuimillo inuia. Cetera similo
eforte aduersarius tradatte iudici iud exministro minister in carcerẽ an
angelist aesimiliterhoc explicauerunt : Vnus dixit daopenem inuia libentr
Alterdixit consenti illi. Non enim poteris liberari ab illo : nisi conseris ei
encri abillo : Consenti illi . Numquid diabolus est cuidicebat consentis¬
xp̃i anos: quaermus ergo istum aduersarium cui debemus coni
eccas aduersariustuus sermodĩ est. Verbi causa. Forsitan delectat i

Expanded text:
regnum Filii charitatis suae . Redempti sumus, diabolo renuntiavimus: quomodo dabimus operam liberari ab illo, ne nos iterum captivos faciat peccatores? Sed non est ipse adversarius de quo nos Dominus commonet. Alio enim loco alius evangelista sisuit, ut si utraque verba jungamus, et utraque verba sibi Evangeliorum duorum comparemus, adversarium istum cito intelligamus. Ecce enim hic quid dixit? Cum vadis ad pr hoc ipsum sic posuit: Esto consentiens adversario tuo cito cum es cum illo in via. Caetera similia sunt: Ne forte adversarius tradat te judici, judex ministro, minister in carcerem . Ambo evangelistae similiter hoc explicaverunt. Unus dixit, Da operam in via liberari ab illo: alter dixit, Consenti illi. Non enim poteris liberari ab illo, nisi ei consenseris. Vis liberari ab illo? Consenti illi. Numquid diabolus est, cui debeat consentii. Quaeramus ergo istum adversarium, cui debemus conseilli. Si peccas, adversarius tuus sermo Dei est. Verbi causa, forsitan delectat te
Abbreviated transcription (Latin):
noncs̃ indicat: sed tenebre hocẽ peccatores
& car uales tribulationes de uita ista. Et
conturbent eam. quasi amaritudines

Expanded text:
non eam uideat, sed tenebrae, hoc est: peccatores et carnales tribulationes de uita ista. et conturbent eam quasi amaritudines
Abbreviated transcription (Latin):
alternacio. Sunt enĩ cõnuna que celebrã¬
tur alternatĩ. ⁊ pparantur a sociis ꝑ dies ⁊
uices. Sunt eciam cõuuna que ex cõmu¬
nione p̃parant᷑. quando unus affert panẽ.
i idcirco comessaciones. hoc est mense colla
ones curpia ⁊ inhonesta cõuinia:qz sicut
om̃rs ppriis ꝙbis utunt᷑ ⁊ cõmunib ita e¬
ciam ꝓlibitu suo unusquisq qͥcqͥd scuruui

Expanded text:
alternatio. Sunt enim conuiuia quae celebrantur alternatim et praeparantur a sociis per dies et uices. Sunt alia quae ex communione, quando unus affert panem, et idcirco comessationes, hoc est, mensae collones turpia et inhonesta convivia, quia sicut omnes propriis cibis utuntur et communibus, ita etiam pro libit
Abbreviated transcription (Latin):
cientes quia hora est
iam nos de sompno
surgere. Mox est sa¬
cre scuipture horam se¬
pissime pro tp̃re pone¬
est eigo. sta hora de qͣ¬

Expanded text:
cientes, quia hora est jam nos de somno surgere. Mos est sacrae Scripturae, horam saepissime pro tempore poneest ergo ista hora, de q
Abbreviated transcription (Latin):
finis mundi magis ac magis appropĩ¬
quat uica futura ⁊ salus eterna magis
ac magis festinat. Nox precessit dies au¬
tem appinqͥuit. No est cecitas infidelica¬
cis. Nox est ignorancia: nox eciam est cõ¬
uersacio tenebrosa in peccatis. Ista nox
dum precedit cotidie in electis i ad iutã
eternam predestinatis: appinq̃t dies illu¬
minacio indelicet fidei. cognicio scẽ trim¬
tatis ⁊ splendor urtutum. Qm̃ dũ tran¬
seunt cotidie ꝑ mortem corporis ab erũp¬
nis istius scũ: in lucẽ suꝑne claritatis colli

Expanded text:
finis mundi magis ac magis appropinfinis mundi magis ac magis appropinquat, vita futura et salus aeterna magis ac magis festinat. Nox praecessit, dies autem appropinquavit. Nox est caecitas infidelitatis, nox est ignorantia, nox est etiam conversatio tenebrosa in peccatis. Ista nox quotidie praecedit in electis, et ad vitam aeternam praedestinatis appropinquat dies, illuminatio videlicet fidei, cognitio sanctae Trinitatis, et splendor virtutum, quoniam dum transeunt quotidie per mortem corporis ab aerumni
Abbreviated transcription (Latin):
nsq seculi. in quo iam sumus pofiti de
qͣ idẽ aliaᷤ apis dicit. Etce nunc tempus
acceptabile. Dicit ergo apłs romanas ⁊
om̃ib credentib: ⁊ eciam nec dum credẽtib.
Hoc scientes inquiens: idest hoc scimus
scientes qr hora est siue tp̃s iam nos de Cõp¬
no pigricie ⁊ desidie surgere. de sompno qͦ¬
in infidelicatis et uicioꝵ atq ignorãcie.
De hoc sompno precipit eciam nes ꝓpha
ex pergisci dicens. Expgiscimuu ebrii. Et
quare dicit iam tp̃s est surgere: Ille sur¬
git qui iacebat. Et nos si actenus iacuimꝰ
in uiciis et tẽpore iucioꝵ surgamus ad
bona opera agenda ⁊ laboremus uinliter
studioseq. Poterat aliqͥs obicere aposto¬
lo. Cur precipis nos iam nunc surgere: ad
hec ille reddens causant. Nunc inquit ꝓ¬
pior est nr̃a salus qm̃ cum credidimus.
Que est ista salus: Tita etema gaudiũ
sine finc mansurum beatitudo ꝓpetua ꝙͣ
soli electi cum angelis pꝯssessim sunt. Ista
cẽt eo tpr̃e quando credidimus: qm̃ dũ

Expanded text:
sque saeculi, in qua sumus jam positi, de quo idem Apostolus alias dicit: Ecce nunc tempus acceptabile . Dicit Apostolus Romanis et omnibus credentibus, etiam necdum credentibus. Hoc scientes, inquiens, id est, hoc scimus scientes, quia hora est sive tempus, jam nos de somno pigritiae et desidiae surgere, de somno quoque infidelitatis et vitiorum atque ignorantiae. De hoc somno praecipit etiam nos Propheta expergisci, dicens: Expergiscimini, ebrii . Et quare dicit, jam tempus est surgere? Ille surgit, qui jacebat, et nos si hactenus jacuimus in vitiis, et torpore vitiorum, surgamus ad bona opera agenda, et laboremus viriliter studioseque. Poterat aliquis objicere Paulo: Cur praecipis nos jam de somno surgere? Ad haec ille reddens causam. Nunc enim, inquit, propior est nostra salus, quam cum credimus. Quae est ista salus? Vita aeterna, gaudium sine fine mansurum, beatitudo perpetua quam soli electi cum angelis possessuri sunt, ista quam eo tempore quando credidimus, quoniam dum
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius claritatis cõpaincione inta presens
nõ u congrue nox appellat᷑: quia uica pñs
semp in dolore uersatur i tusticia. nõ habẽs
ppetuam leticiã. Illa uero gaudiis sine fine
mansuris florebit nichil trsticie admctẽs:
que cunc plenissime manifestabr. cũ dñs
de iudicio in regno transierit. Eigo qr iam

Expanded text:
claritatis comparatione vita praesens non incongrue nox appellatur, quia vita praesens semper in dolore versatur et tristitia, non habens perpetuitatem: illa vero gaudiis sine fine mansuris florebit, nihil tristitiae admittens; quae tunc plenissime manifestabitur, cum Dominus de judicio in regnum transierit. E
Abbreviated transcription (Latin):
ab improbitate malignoꝵ spitituũ. Abici¬
amus ergo oꝑa tenebrar quãdo expoliam
uiciis ⁊ indrum uirtutib. In driam igitꝰ
arma lucis. hoc est undiq muniamꝰ nos oĩb
u̾tutib. ut simus protecti ⁊ tuti contͣ adu¬
sa dyaboli. et quomodo debeamus illa ar¬
ma idui. ⁊ his uirtutib exornari apłs de¬
clarat sub nectens. Sic inqͥt idest tali modo
in diumini arma lucis. ut indie hoc est in
ciaritate uirtutũ honeste ambulemus. Qͥ
ut die ambulat honeste. ambulat: qr non
offendit pedem siurm ad lapidem. nõ cadit
nõ ipingit: sicut ille qui in nocte ambu¬

Expanded text:
 spirituum. Abjicimus ergo opera tenebrarum, quando exspoliamur vitiis, et induimur virtutibus. Induamur igitur arma lucis, hoc est, undique muniamus nos omnibus virtutibus, ut simus protecti et tuti contra adversa diaboli. Et quomodo debeamus illa arma indui et his virtutibus exornari, Apostolus declarat, subnectens: Sic, id est, tali modo induimini arma lucis, ut in die, hoc est in claritate virtutum, honeste ambulemus. Qui in die ambulat, honeste ambulat, quia non offendit pedem suum ad lapidem, non cadit, non impingit sicut ille qui in nocte ambu
Abbreviated transcription (Latin):
tas uentris macris mec. Ciuitatẽ terrenã
quã significat babilon: concluderentur enĩ
porte. sinon laudaretur peccator indeside¬
rio anime suȩ. Quare enim in uentrem

Expanded text:
tas uentris matris meae: ciuitatem terrenam, quam significat Babylon; concluderentur enim portae, si non laudaretur peccator in desideanimae suae. quare enim in uentre
Abbreviated transcription (Latin):
ł plantauit ds̃ paradẏsũ in aedẽ ad orientẽ.
& posuit ibi honunẽ quẽ furxit. Non ignoro
deparadyso niultos multa dixisse. t̾res
tam̃ de hacre quasi generales st̃ sententiae.
ncc eoꝵ qͥtantũmodo corporaliter paradysũ intelli¬
gi uolunt. alia eorũ qͥspiritalit̾ tantũ. t̃tia eorũ qui
utroq modo paradysũ accipiunt. alias corporalit̃.
alias aut̃ spiritalit̾. Preuit̃ &ͦ ut dicã. t̃ciã mͥ faceor
placere sententiã. Ocđm hanc suscepi nc̃ loqͥ depa-¬
radyso. qđ dñs donare dignabit᷑ ut homo factꝰ elimo.
qđ utiq corpꝰ humauũ ẽ. in paradyso corporali con

Expanded text:
 plantavit Deus paradisum in Eden ad orientem et posuit ibi hominem quem finxit . Non ignoro de paradiso multos multa dixisse, tres tamen de hac re quasi generales sunt sententiae. Una eorum qui tantummodo corporaliter paradisum intelligi volunt: alia eorum qui spiritualiter tantum; tertia eorum qui utroque modo paradisum accipiunt; alias corporaliter, alias autem spiritualiter. Breviter ergo ut dicam, tertiam mihi fateor placere sententiam. Secundum hanc suscepi nunc loqui de paradiso, quod Dominus donare dignabitur, ut homo factus e limo, quod utique corpus humanum est, in
Abbreviated transcription (Latin):
nendum. De his ergo primo deliberandũ uobis ẽ
&e diu multũq cogitandum. Hȩc quid debeant
accipi indõ. ne et ipsi hȩc : anin demonio locuti u¬
deantur: Aut enimhactenus et moises ce ꝓpħȩ
nobiscum dampnati erunt : aut et nos cum ill
absoluti.  eq enim iusta hȩc : nunc ur̃a sentenci.
uoluntate dum potesł: ⁊ mores conuertat in meli
necũ iãnon poterit: ediã p̃t̾ uoluntatẽ ad ño iudice

Expanded text:
nendum. de his ergo primo deliberandum uobis est et diu multumque cogitandum, haec quid debeant accipi, in deone ipsi haec. an in daemonio locuti uideantur. hac enim tenus aut et Moyses et prophetae nobiscum damnati erunt aut et nos cum illis absoluti. neque enim iusta haec nunc uestra sententia voluntate, dum potest, et mores convertat in melius, ne, quum jam non poterit, etiam praeter voluntatem a Domino judice
Abbreviated transcription (Latin):
potui uoł loqui quas. spiritalib ut ipse
in aledicens diei illi: dñs qͥ maledicet amax¬
tes carnalia. Tenebrescant sidera noctis

Expanded text:
potui uobis loqui quasi spiritalibus, ut ipse maledicat illam maledicens diei illi: dominus, qui maledicet amantes carnalia. tenebrescant sidera noctis
Abbreviated transcription (Latin):
DISPUTATET EST TIT UP
HORE UIBRORUNTINS CRI¬
BITUR DE GENEST ADLIETE¬
RANI IDEST NON SECUNDU
ALLESORICAS SIGNILICA¬
TIONES SEDSCDUI REEIT
BESTARVM ꝓPRETATTD
CETFRA UERO ITA POSITA
UELUD ADHUCREQUIRE¬
DASUNT HOS SANEUBROS
DOST ERIUS COEPI SEDPRP
TERNIIN AUI QUANI DE

Expanded text:
disputatum est. titulus horum librorum inscribitur: de Genesi ad litteram, id est non secundum allegoricas significationes, sed secundum rerum gestarum proprietatem. cetera uero ita posita, uelut adhuc requirenda sint. hos sane libros posterius coepi, sed prius terminaui quam de
Abbreviated transcription (Latin):
auc toritate. penitꝰ obterant᷑ heretici : quã quã
multa dixerĩ. seorsum tam̃ si domino placuerit
aliquanto liberiꝰ atq mnifestiꝰ dicere Statui:
cum prius de concilio eius dixero. Quȩ deberi
ame puto : qđ indĩ uoluntate sequenti uolumi.¬
RE: qđ tociens repetits rationib & multiplicit̃
disputando uersatis. atq etrectatis. adiunctis etiã
diuinarũ scripturaꝵ docum̃tis. & ipsius cipriani.
tot testimonus suffragantib. iam etiam corde tardi.¬
ores. quantũ existimo intelligunt baptis mũ xp̃i
nulla ꝑ uersitate hominis. siue dantis siue accipi¬
entis : posse uiolari. N ec obaliud illis temporib
quando ista questio. contra utilẽ consuetudinem.
i suoieiapib salua caritate. attriitate alter
quo animo dicta sit.

Expanded text:
auctoritate penitus obterantur haeretici, quamquam auctoritate penitus obterantur haeretici, quamquam multa dixerim, seorsum tamen, si domino placuerit, aliquanto uberius adque manifestius dicere statui, cum prius de concilio eius dixero quae deberi a me puto. quod in dei uoluntate sequenti uolumire, quod totiens repetitis rationibus et multipliciter disputando uersatis adque tractatis, adiunctis etiam diuinarum scripturarum documentis et ipsius Cypriani tot testimoniis suffragantibus iam etiam corde tardiores, quantum existimo, intellegunt, baptismum Christi nulla peruersitate hominis siue dantis siue accipientis posse uiolari. nec ob aliud illis temporibus, quando ista quaestio contra utilem consuetudinem disputationibus salua caritate adque unitate alterquo animo dicta sit.
Abbreviated transcription (Latin):
si necessitas p̃sentiũ questionũ breuit̃ iterare cõpu¬
lerit : ignoscant scientes. ne offendant᷑ nes cientes
Sacĩ ẽ enim offerre habenti. quã differre ñ habentẽ
ud gͦ isti dicunt cũ ueritatis uirib p̃focant᷑. cutẽ¬
tũ nouimꝰ tantã q doctrinã cũ multis coep̃is suis.
sentencias ꝓprias conferentib in concilio. statuit
hcreticos uel scismaticos idẽ om̃s qui extra uniꝰ ecdȩ
cõmunionẽ sunt baptismũ ñ habere et ideo qͥs qͥs
abeis baptitatꝰ ad eccłam ierit. ẽẽ inȩccła baptitan¬
dũ. Nonme terret auctoritas cipriani. quia reficit
huimilitas cipriant Aa agnũ quidẽ meritũ: nouimꝰ
cipriam cp̃i ⁊i maruris. Sed nunquid maiꝰ quã pecri
apłi ⁊ martiris. dequo idẽ ciprianus inepła ad qͥn¬
tũ ita loquit᷑. Namnec petr̾ inquit. quẽ primũ dñs
elegit et suꝑ que edificauit ecdam suã. cũ secum

Expanded text:
si necessitas praesentium quaestionum breuiter iterare conpusi necessitas praesentium quaestionum breuiter iterare conpulerit, ignoscant scientes, ne offendantur nescientes. satius est enim offerre habenti quam differre non habentem. Quid ergo isti dicunt cum ueritatis uiribus praefocantur, cui ctum nouimus tantamque doctrinam, cum multis coepiscopis suis sententias proprias conferentibus in concilio statuit haereticos uel schismaticos, id est omnes qui extra unius ecclesiae communionem sunt, baptismum non habere, et ideo quisquis ab eis baptizatus ad ecclesiam uenerit esse in ecclesia baptizandum.\' non me terret auctoritas Cypriani, quia reficit humilitas Cypriani. magnum quidem meritum nouimus Cypriani episcopi et martyris, sed numquid maius quam Papostoli et martyris? De quo idem Cyprianus in epistola ad Quintum ita loquitur: Nam nec Petrus, inquit, quem primum Dominus elegit, et super quem aedificavit Ecclesiam suam , cum secum
Abbreviated transcription (Latin):
eꝓpace catholica faciant eaquȩ tamquã
ex auctoritate beati cipriani aduersus
nos aparce dotiati ꝓferuntur : ⁊ quantũ sint aduer¬
sus cos aquib ꝓferuntur adiuuante dño demonstra¬
re ꝓposui. Siqua gͦ merespondi necessitas ea quȩ iã in
aliis libris posui rursus cõmemorare coegerit: quã qͣm
id modice faciã his qͥiã illa leger̃. ⁊ tenent õnerosum
eẽ non debet: quia ⁊ ea quȩ instructioni sunt necessa¬
ria. sepius oportet insinuare tardiorib. Et cũ eadem
multiplicit̃ uarieq uersant᷑. atq tractant᷑ ipsos qͦd:
capaciore intelligentia p̃ditos aduiuant: &e ad facili¬
tatẽ sciendi ⁊ adcopiã disserendi. Nom etiã quẽ ad¬
modũ soleat contristare lectorẽ: cũ ab eo libroquẽ
gerit inmanib quando in aliquẽ uodũ questionis in¬
ciderit in aliu mitit᷑ ubi eiꝰ solutionẽ requirat. quẽ
forte ñ habet:. Quaꝓpt̃ quecũq inaliis libris iã diximꝰ.

Expanded text:
pace catholica faciant ea quae tamquam ex auctoritate beati Cypriani aduersus nos a parte Donati proferuntur, et quantum sint aduersus eos a quibus proferuntur, adiuuante domino demonstrare proposui. si qua ergo me respondendi necessitas ea quae iam in aliis libris posui rursus commemorare coegerit, quamquam id modice faciam, his qui iam illa legerunt et tenent onerosum esse non debet, quia et ea quae instructioni sunt necessaria saepius oportet insinuare tardioribus, et cum eadem multipliciter uarieque uersantur adque tractantur, ipsos quoque capaciore intellegentia praeditos adiuuant et ad facilitatem sciendi et ad copiam disserendi. noui etiam quemadmodum soleat contristare lectorem, cum ab eo libro quem gerit in manibus, quando in aliquem nodum quaestionis inciderit, in alium mittitur ubi eius solutionem requirat, quem forte non habet. quapropter quaecumque in aliis libris iam diximus
Abbreviated transcription (Latin):
& ideo baptizandos censeo ẽe hereticos. ut acc
remissa peccatoꝵ. & sic illis com municetur.
C ommunicauit ergo ciprianus. & isti om̃s pes
uerunt. U biẽ ergo eccła. deinde utide heres¬
taceam. cũ uerba huius sentencie etiam de a
peccatorib dici possint. quales meccła secũ cĩp

Expanded text:
eo baptizandos esse haereticos, ut accipiant remissam peccatorum et sic illis communicetur. Communicauit ergo et Cyprianus et isti omnes peccatis amouerunt. ubi est ergo ecctaceam, cum verba hujus sententiae etiam de aliis peccatoribus dici possint, quales in Ecclesia secum Cyp
Abbreviated transcription (Latin):
talia ditra sunt. Tamauaas enci¬
ANT. Et ioeo tolmatiit. uanos ador¬
rores suos. Quamuis utrsa ibi acciłi
POSSINT ABANIMAUIA INAMabiA
TRAOIATA Modol ocurioys Qui

Expanded text:
talia dicta sunt, tamquam sentiant et ideo tolerent uanos adoratores suos, quamuis uerba ibi accipi possint ab animali ad inanimale translata modo locutionis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ atgendat alia tria. Sienim nos clegit seqͥ ulus
que illi ñdicunt. eauero quȩ utriq dĩcimꝰ p̾ponit
his quȩ uos soli dicimꝰ satis ẽ nob̾. qđ ea quȩ illi non¬

Expanded text:
cimus, adtendat alia tria. si enim nos elegit sequi in his cimus, adtendat alia tria. si enim nos elegit sequi in his quae illi non dicunt, ea uero quae utrique dicimus praeponit his quae nos soli dicimus, satis est nobis quod ea, quae illi non
Abbreviated transcription (Latin):
& eẽ incatholica baptismũ: &e illic tantũ recce accipi.
utrũq horũ donatistȩ negant. Itẽ alia duo dicimꝰ
ẽt apud donatistas. baptismũ. Son autẽ illud recte
accipi Horũ duoꝵ illi unũ magnoꝑe adfirmant.
idẽ et̃ ibi baptisinũ ñ autẽ illic recte accipi nolurł
fateri. Nlarũ qͣtuor sententiaꝵ tres nr̃ȩ tantũ s̃.
unã uͦ utriq dicimꝰ. Nã eẽ incatholicã baptis mũ
et recte illic accipi. ⁊ apt̾ donatistas ñ recte accipi
nos tantũ dicimꝰ. Osse uͦ baptisinũ et apud do¬
natistas. et illi asser. Nnos concedimꝰ. Quisquis
gͦ uult baptitari et cert̾ẽ iã nr̃am sibi ȩcđam
ad xp̃ianã salutẽ cẽ diligendã. et in ea sola ꝓdẽẽ
baptismũ xp̃i: eti ã si alibi acceptũ fuerit. Sed
fueria. Sed ideo inparte donati uult baptitari. qr
et ibi baptismũ non illi soli. neq nossoli. s utriq di¬

Expanded text:
et esse in catholica baptismum et illic tantum recte accipi; et esse in catholica baptismum et illic tantum recte accipi; utrumque horum Donatistae negant. item alia duo dicimus, esse aput Donatistas baptismum, non autem illic recte accipi; horum duorum illi unum magnopere adfirmant, id est esse ibi baptismum, non autem illic recte accipi nolunt fateri. harum quattuor sententiarum tres nostrae tantum sunt, unam uero utrique dicimus. nam esse in catholica baptismum et recte illic accnos tantum dicimus: esse vero Baptismum et apud Donatistas, et illi asserunt, et nos concedimus. Quisquis ergo vult baptizari, et certus est jam sibi nostramianam salutem esse deligendam, et in ea sola prodesse baptismum Christi etiamsi alibi acceptum fuerit; sed fuerit, sed ideo in parte Donati uult baptizari, quia esse ibi baptismum non illi soli neque nos soli, sed utrique di
Abbreviated transcription (Latin):
uita ẽmĩgrauerit: ñ eũ nisi catholicũ deputamꝰ.
Si autẽ fuerit acorporali morte liberatꝰ. cũ se catholicę
congregationi. etiã p̃sentia corꝑali reddiderit.
unde nũqm corde discesserat. non solũ non impro¬
bamꝰ qđ fecit: sed etiam securissime uerissime que
laudamꝰ. quia p̃sentẽ dm̃ credidit. cordi suo ubi
unitatẽ seruabat. ⁊ sine scĩ baptismi sacram̃to. qđ
ubicũq inuenit: ñ hominũ ẜ dĩ ẽẽ cognoũ. noluit
ex lacuit emigrare. Diquis autẽ cũ possit in ipsa
cadiolica acciꝑe.ꝑ aliquã m̃tis ꝑuersitatẽ elegit
uchismate baptitari. eciã sipostea uenire ad ca¬
tholicã cogite̾t qr cert̾ ẽ ibi ꝓdesse sacram̃tũ. qđ
alibi accipi qͥdẽ potẽ: ꝓdesse autẽ ñ potest pcca
dubio. ꝑuersus ⁊ iniquus ẽ: et tanto ꝑnitiosius
quanto scienti ta eiĩ ñdubitat recte illie accipisie¬
etiam qđ alibi acceperit. Quo sunt enim quȩ dicimꝰ

Expanded text:
uita emigrauerit, non eum nisi catholicum deputamus. uita emigrauerit, non eum nisi catholicum deputamus. si autem fuerit a corporali morte liberatus, cum se catholicae congregationi etiam praesentia corporali reddiderit unde numquam corde discesserat, non solum non inprobamus quod fecit, sed etiam securissime uerissimeque laudamus, quia praesentem deum credidit cordi suo ubi unitatem seruabat et sine sancti baptismi sacramento, quod ubicumque inuenit non hominum sed dei esse cognouit, noluit ex hac uita emigrare. si quis autem, cum possit in ipsa catholica accipere, per aliquam mentis peruersitatem eligit in schismate baptizari, etiamsi postea uenire ad catholicam cogitat, quia certus est ibi prodesse sacramentum, quod alibi accipi quidem potest, prodesse autem non potest, procul dubio peruersus et iniquus est et tanto perniciosius quanto scientius. ita enim non dubitat recte illic accipetiam quod alibi acceperit. Duo sunt enim quae dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥrecessit abunitate. aliqͥd aliud agere uoluerit. qm¬
qđ inunitate ꝑcepit: in eo recedit atq disiungit᷑. Qđ
autẽ ita uult agere. sic̃ inunitate agit᷑ ubi hoc ac¬
cepit ⁊ di dicit meo manet atq coniungit̃. Itaq isti¬
in qͥbdã reb nobcũ sunt: in quib dã uͦ a nob exier̃
nob̾cũ ñ sunt. ut ueniendo accipiant. uel redeundo
recipiant: adhortam᷑. ⁊ qͥb modis possum. ut id digan
em̃dati atq correcci. cũ caritate satagimꝰ. Non eis
itaq dicimꝰ. nolite dare. sed nolite inichuis mate dare.
nec cis quos uident᷑ baptitaturi dicimꝰ nolie accipe.
s nolite inchismate acciꝑe. Nã si quẽ forte coegerit
extrema necessitas. ubi catholicũ. ꝑ quẽ accipiat non
inuenerit ec manimo pace catholica custodita. ꝑ
aliquẽ extra unitatẽ catholicã positũ accepit. qđ erat
in ipsa catholica unitate accepturꝰ sistatĩ etiã dehac

Expanded text:
qui recessit ab unitate aliqqui recessit ab unitate aliqquod in unitate percepit, in eo recedit atque disjungitur: quod autem ita vult agere sicut in unitate agitur, ubi hoc accepit et didicit, in eo manet atque conjungitur. CAPUT IIin quibusdam rebus nobiscum sunt, in quibusdam uero a nobis exierunt. bus autem nobiscum non sunt, ut ueniendo accipiant uel redeundo recipiant adhortamur et quibus modis possumus, ut id eligant emendati adque correcti, cum caritate satagimus. non eis itaque dicimus: \'nolite dare\', sed: \'nolite in schismate dare\\ nec eis quos uidentur baptizaturi dicimus: \'nolite accipere\', sed: \'nolite in schismate accipere\'. nam si quem forte coegerit extrema necessitas, ubi catholicum per quem accipiat non inuenerit et in animo pace catholica custodita per aliquem extra unitatem catholicam positum acceperit quod erat in ipsa catholicae unitate accepturus, si statim etiam de hac
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃tũ baptismi. neq sacram̃tũ dandi baptismi quã¬
do ab eis cũ maximiano discessit. felicianus amisit
Qunc enim eũ secũ habent. cũ eis ipñs quos cũ foris c̾et.
inmaximiani schismate baptitauit. ia ꝓpt̾ potuer̃ a
beis accipe eeteri cũ adnrm consorciũ. non accessissenł
qđ illi ñ amiserant. cũ a nr̃o consorcio recessisseNł. Suib
reb ostendit̃ ⁊ ips os impic facere. qͥ rebaptitare conãt᷑
orbis untatẽ ⁊ nos recte facere qͥ dĩ sacram̃ta imꝓbare.
nec inpsoschismate audemꝰ In quo enim nobcũ sentiutꝰ
meo eciam nob cũ sunt Ineo autt̃ a nob recesser̃.: in quo
a nob dissentiuno. Notienlm naccessus istt. atq disces¬
sus. corporalib motib: ⁊ ñ spiritalib metiend ẽ. Dieut
enim coniuictio corporũ fit ꝑ continuationẽ locoꝵ.
sic animori qͥdã contactꝰ ẽ. consensio uoluntatũ. Si gͦ

Expanded text:
sacramentum Baptismi, neque sacramentum dandi Baptismi, quansacramentum Baptismi, neque sacramentum dandi Baptismi, quando ab eis cum Maximiano discessit, Felicianus amisit. Nunc enim eum secum habent cum eis ipsis, quos cum foris esset, in Maximiani schismate baptizavit. Quapropter potuerunt ab eis accipere caeteri, cum ad nostrum consortium non accessissent, quod illi non amiserant, cum a nostro consortio recessissent. quibus rebus ostenditur et ipsos impie facere qui rebaptizare conantur orbis unitatem, et nos recte facere qui dei sacramenta inprobare nec in ipso schismate audemus. in quo enim nobiscum sentiunt, in eo etiam nobiscum sunt, in eo autem a nobis recesserunt in quo a nobis dissentiunt; non enim accessus iste adque discessus corporalibus motibus et non spiritalibus metiendus est. sicut enim coniunctio corporum fit per continuationem locorum, sic animorum quidam contactus est consensio uoluntatum. si ergo