comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
poderis uel ypoditis dc̃a .i. talaris
qmͣ hebreus mechir dicit. erat
q duab incisionib facta. con¬
suta super humeros. et ꝑ lat̾a
in modum dalmatice facta.
manicas ciꝰdem coloris habẽs
assutas. capitiũ ħabens nõ ex
tnͣsu̾so suꝑ scapulas s in longũ
sedionem habebat a pectore
usq ad medias scapulas ci aꝑ¬
ture ne ante et retro turpiter
appareret assuta erat uitta q̃
suꝑ scapulas hinic inde nastuł
quib erant ĩmixti totidem na¬
stuli qrͣ mala punica ex iacinc¬
to ⁊ purpura ⁊ cocco bistucto iͣ
ut post tuitinabulũ eẽt ma¬
logranatũ qͣ int̃scal ari modo
posita ut audiretur sonus cũ
pontificem cingulo predicto.
quo alii sacerdotes suꝑ line¬
cingeret᷑. fuerũt qui dixerũt
duas ⁊onas habuisse ep̃m pon-¬
tificem pͥmam ad modum sa¬
cerdotum. scd̃am suꝑ ephoc. que
due tam̃ ꝓ uno habebant᷑ in du¬
mento. Scd̾a uestis erat ephoc
similis suꝑhum̃a li grecoꝵ de su

Expanded text:
Poderis, vel impoditis dicta est talaris, quam Hebraeus michir, dicit . Eratque de duabus incisionibus facta consuta, super humeros, et per lateras in modum dalmaticae facta, manicas ejusdem coloris habens assutas, capitium habens non ex transverso super scapulas, sed in longum sectionem habebat a pectore usque ad medias scapulas, cui aperturae, ne ante et retro turpiter appareret, assuta erat vitta, quae super scapulas hinc inde nastuliquibus erant immistae totidem nastusi, quasi mala punica, ex hyacintho, et purpura, et cocco bis tincto, ita ut post tintinabulum esset malum granatum, quasi inter scalari modo posita, ut audiretur sonus, cumpontificem cingulo praedicto, quo alii sacerdotes super linecingeretur. Fueruntque qui dicerent duas zonas habuisse pontificem, primam ad modum sacerdotum, secundam super ephod, quae duae tamen pro uno habebantur indumento. Secunda vestis erat ephod, similis superhumerali Graecorum de
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quatuor erant uestes tã
sacerdotib minorib quos
cananeos uocabant quani
pͥncipi sacerdotũ quem ara¬
barchum appellabant cões
⁊ alie .iiiiͦ. post illas quib
solus arabarchus .i. pͥncep̃
sacerdotũ ucebat᷑. quibus
scd̾m hũc ordinem indueba¬
tur. ¶ Purificatis pͥus mani

Expanded text:
Quatuor erant vestes, tam sacerdotibus minoribus quos chaneos vocabant, quam principi sacerdotum, quem arabarchum appellabant, communes; et aliae quatuor post illas, quibus solus arabarchus, id est princeps sacerdotum, utebatur, quibus secundum ordinem hunc induebatur: Purificatis prius mani
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ la cinitinis. stamen uero tm̃
bissinum erat. sumensq ini¬
cium cingendi a pectore circũ¬
ductus lacerib itu̾m ante u̾¬
bilicum redibat᷑ ibiq modi¬
ce stngebatꝰ ⁊ usq ad tibias
dependebat ad decorem dum
sacerdos nichil oꝑatꝰ. cũ au¬
tem sacͥficabat ne impedire¬
tur pendentes suminitates
suꝑ leuũ humerũ reflectebat
Unde ⁊ forte dyaconus qñ
casulam plicatam esdem hu¬
mero suꝑꝑonit.¶Qito sim¬
plicem cyͣdarim gestabat
in capite ⁊ a cidari pontifi¬
cali plurimũ diffẽntem. erat
.ni. in modũ parui calama ¶¬
ci uł cassidis modice medie¬
tatẽ capitis excedens. dice¬
batͦq manephei habens uit¬
tas que inuolute sepiꝰ uecte¬
bantur ne facile laberecur.
habens desuꝑ aliud uelam̃
bissinĩ usq ad inferiora bar¬
be descendens celans pillei
ligaturas. et totam capitis
suꝑficiem. aptatũq ꝑfecte
ne laborante rueret sacerdo

Expanded text:
acinthinis, stamen vero tamen byssinum erat, sumens initium cingendi a pectore, circumductis lateribus, iterum ante umbilicum redibat, ibique modice stringebatur, et usque ad tibias dependebat ad decorem, dum sacerdos nihil operabatur cum autem sacrificabat, ne impediretur, pendentes summitates super laevum humerum reflectebat, unde, et forte diaconus quandoque casulam plicatam eidem humero superponit. Quarto simplicem tiaram gestabat in capite, a cidari pontificali plurimum differentem. Erat enim in modum parvi calamati, vel cassidis modicae, medietatem verticis excedens, dicebaturque manephei, habens vittas, quae involutae saepius nectebantur, ne facile laberetur, habens desuper aliud velamen byssinum, usque ad inferiora barbae descendens celans pillei ligaturas, et totam capitis superficiem, aptatumque perfecte, ne laborante sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
b et pedib aqua sacerdos in¬
duebat manchasim qd̃ ꝑstͥcto¬
rium sonat. qd̃ grece brace la¬
tine feminalia potest dici. erat¬
q de bysso recorta contextum
Ingredientib q ꝑ ip̃m pedib
ascendebat usq ad lumbos
ibiq fortit̾ siͥngebat᷑. ⁊ usq
ad genua tm̃ descendebat
Noster iñ pontifex qr habet
ugem continentiã tm̃ san¬
daliis pedes tegit ac si dicat᷑
ei qui lotus est non indiget
nͥ ut pedes leuet ¶ Scdo bis¬
sina syndone duplici uestie¬
dicebat᷑. qmͣ nos lineam stri¬
ctam siue camisiam su̾i subu¬
cillam dicimꝰ qmͣ moyses aba¬
nec appellauit. s ꝑtꝰ a baby¬
loniis discentes. hebrei emis¬
saneam dixũnt. ẽ aut̃ descen¬
dens usq ad talos ⁊ decent̃
ros capitiũ stͥngentib ¶Ter¬
cio stͥngebat᷑ baltheo lato qi
digitis .iiiiͦʳ. sic rechicł̾ato. ut
qͣi pellis iuꝑea quem estate¬

Expanded text:
 et pedibus aqua, sacerdos induebat manachasim, quod constrictorium sonat, quod Graece brachae, Latine femoralia dici potest. Eratque de bysso retorta contextum, ingredientibusque per ipsum pedibus ascendebat usque ad lumbos; ibique fortiter stringebatur, et usque ad genua tantum descendebat. Noster tamen pontifex, quia jugem habet continentiam, tantum sandalis pedes tegit , ac si dicatur ei: « Qui lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet. » Secundo byssina sindone duplici vestiedicebatur, quam nos lineam strictam, sive camisiam, vel subuculam dicimus, quam Moyses abanech appellavit, sed post a Babyloniis discentes Hebraei, emissan eam dixerunt. Est autem descendens usque ad talos, et decenter ros capitium constringentibus. Tertio stringebatur balteo, lato, quasi digitis quatuor, sic reticulato, ut quasi pellis
Abbreviated transcription (Latin):
sũt in lege sacerdotaliũ ues¬
¶Poderis est sacerdotalis li¬
nea corporis astͥcta ⁊ usq
ad pedes descendens unde ⁊
nuncupata. qmͣ uulgo cami¬
siam uocant. ¶ Abanen cin¬
gulum sacerdotale rotundũ
polimita arte ex cocto purpa
iaciictoq contextum ita ut
flores atq gemime in eo ui-
derent᷑ eẽ distincte. ¶ Dilleũ
est ex bisso rotundũ quasi
spera media capd̃ tegens
sãcerdotale. ⁊ in capite uit¬
ta conscͥctum. hoc greci et
nr̃i thyaram uł galerum
uocant. ¶Machil qd̃ ẽ tu¬
nica talaris tota iacincti¬
na habens ad pedes . lxxii.
int̾mixta ac dependentia
rale. ex qͣtuor colorib ⁊ au¬
ro contexcum habens in utͦq
humero lapides duos sinarag¬
dinos auro condusos in qui¬
b sculpta erant nomna pa
habens magnitudinẽ pabne
ꝑ qlladrũ cui intexti erant
suꝑhumerali contͣ pectꝰ pon¬
tificis anectabat᷑ ¶ Pecalũ
aurea lamina in fronce pon¬
tificis que nomen dei tetra¬
gramaton hebraicis littĩs
habebat scͥptum. ¶ Badin

Expanded text:
sunt in lege genera sacerdotalium vesPoderis est sacerdotalis linea corpori astricta, et usque ad pedes descendens: unde et nuncupata, quam vulgus camisiam vocat. Abaneth est cingulum sacerdotale, rotundum, polymita arte ex cocco, purpura, hyacinthoque contextum, ita ut flores atque gemmae in eo esse viderentur distinctae. Pileum est ex bysso rotundum, quasi sphaera media, caput tegens sacerdotale, et in occipitio vitta constrictum: hoc Graeci et nostri tiaram vel galeam vocant. Machin, quod est tunica talaris, tota hyacinthina, habens ad pedes septuaginintermista ac dependentia rale, ex quatuor coloribus et auro contextum, habens in utroque humero lapides duos smaragdinos auro conclusos, in quibus sculpta erant nomina pahabens magnitudinem palmi per quadrum, cui intexti erant superhumerali contra pectus pontificis annectebatur. Petalum, aurea lamina in fronte pontificis, quae nomen Domini tetragrammaton hebraicis litteris habebat scriptum. Batin
Abbreviated transcription (Latin):
lentiã dicens. pestilentia est
contagiũ. qd̃ dũ unũ appre¬
hendĩt celerit̃ ad plures mnͣ¬
sit. Gignitꝰ aut̃ ex corrupto
aere. et in iuscerib penetnͣ¬

Expanded text:
extinctus. Pestilentia est contagium, quod dum unum adprehenderit, celeriter ad plures transit. Gignitur enim ex corrupto aere, et in visceribus penetra
Abbreviated transcription (Latin):
echym̃. pila a prascendis
seminib .i. te̾ndis db. hĩc
⁊ pigmenta eo qd in pila
⁊ pilo agitant᷑. qrͣ pilimen¬
ta. est enim pila uas con-¬
in quo ꝓprie tipsane fieri
⁊ pigmienta concidi solẽt

Expanded text:
e. Pila a pisendis seminibus, id est terendis. Hinc et pigmenta, eo quod in pila et pilo aguntur, quasi piligmenta. Est enim pila vas conin quo proprie ptisanae fieri et pigmenta concidi solent
Abbreviated transcription (Latin):
positis seruis tamqm filiis
patͥa dilcõne consulit. ser¬
uoꝵ q condcõnem a filioꝵ
affcũ non discernit. s qi u
reputent appellari. uñ aut̃¬

Expanded text:
positis servis tamquam pater filiis patria dilectione consulit, servorumque condicionem a filiorum affectu non discernit, sed quasi unreputent appellari. Mat
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit᷑ in aurariis metafł
a qua missa calculi nigri ⁊ gͣ¬
ues. et cũ aurũ tollitur cũ eo
remanẽt postea resoluti con¬
flant᷑. et in plumbũ albũ re¬
solul̃itͦ. in de ⁊ eadẽ gͣuitas plũ¬
plumbi origo duplex ẽ. aut¬
enĩ ex sola uena ꝓcedit. aut
cũ argento nascitꝰ mixtis q
uenis conflatꝰ. huiꝰ primus
in fornacib liqͦr stangnũ ẽ
scd̃s argentũ qd̵ remanes
suꝑaddita uena rursꝰ q con¬
flaca fit nigrum plũbum ⁊c̃.
oculũ a potando noĩatũ ẽ
est enĩ om̃e uas iñ quo
bibendi est consuetudo. iͣ dicit¬

Expanded text:
et in aurariis metallis aqua missa calculi nigri et graves, et dum aurum colligitur cum eo remanent, postea separati conflantur, et in plumbum album resolvuntur. Inde et eadem gravitas plumplumbenim solus ex sua vena prodit, aut cum argento nascitur mixtisque venis conflatur. Huius primus in fornacibus liquor stagnum est, secundus argentum; quod remanet, superaddita vena rursusque conflata, fit nigrum plumbum. oculum a potando nominatum: est enim omne vas, in quo bibendi est consuetudo. Poc
Abbreviated transcription (Latin):
cit cocurnices a sono uocis dcãs
infula. hec aduetuendi habẽt
temꝑa. Nam estate depulsa me¬
ria transmeãt. ortigomet᷑ diͦ¬
cibos gratissimos habent se¬
mina uenenoꝵ qm ob cãm eã
uetẽs uesci int̃dixu̾nt. solum
enĩ hoc aĩal sicut ⁊ homo ca¬
ducũ patitur morbum.

Expanded text:
 Coturnices a sono vocis dictasinsula, quae et adveniendi habent tempora; quia, aestate depulsa, transmeant maria. Ortigomestra diCibos gratissimos habent semina venenorum, quam ob causam iis veteres vesci interdixerunt. Solum enim hoc animal, sicut et homo, caducum patitur morbum.
Abbreviated transcription (Latin):
asya ⁊ cipro. maxime in septẽ¬
tͥonum alpib. uͥ nec estate sol fer¬
uentissimus inuenit᷑. ideo qr ip̃a
duiturna ⁊ annona duricia red¬
dit hanc sp̃ẽm que cͥstallus dicit᷑
hec opposita radiis solis a deo ra¬
pit flamiã ut aridis sungis uł
foliis p̃beat ignẽ. usus gius eti¬
am ad pocła destinat᷑. Nich aut̃
aliud qm frigidũ pati põt. Et

Expanded text:
Asia et Cypro, maxime in septentrionum Alpibus, ubi nec aestate sol ferventissimus invenitur; ideoque ipsa diuturna et annosa duritia reddit hanc speciem quae crystallus dicitur. Hic oppositus radiis solis adeo rapit flammam ut aridis fungis vel foliis ignem praebeat. Usus eius etiam ad pocula destinatur: nihil autem aliud quam frigidum pati potest
Abbreviated transcription (Latin):
prescuuit .ni. futura mulca. Uñ
Inest .ii. illis cognitio rerũ plꝰ
qͣm inf̾mitati humane subci¬
lioris sensus acumine ꝑtim
exꝑientia longissime uite par¬
tim ꝑ dei iussum angłica reue¬
latione.

Expanded text:
Praesciunt enim futura multa, unde Inest enim illis cognitio rerum plus quam infirmitati humanae, partim subtilioris sensus acumine, partim experientia longissimae vitae, partim per Dei iussum angelica revelatione.
Abbreviated transcription (Latin):
Musat erat archa in qͣ repo¬
nebantur donaria regũ uel
templi. Garophylatiũ trat¬
archa in qua reponebantur
donaria transeuntiũ. uide ĩ¬

Expanded text:
musac erat arca, in qua reponebantur donaria regum vel templi; Gazophylacium, in quo reponebantur donaria transeuntium. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
latinũ trah̾e nom̃ uidentͦ. hoꝵ
qr om̃e qd̃ accipitꝰ ip̃i pͥus in¬
idunt. Seqͣntes canini uocã¬
tur. quoꝵ duo in dextͣ maxil¬
la ⁊ duo in sinistra sũt. ⁊ dicti
canini. qr ad siłitudinẽ cani¬
noꝵ existũt. ⁊ canis ex ip̃is
ossa snͣgit. sicut ⁊ homo ⁊ qd̃
ñ possist pͥores p̃cid̾e illis tra¬
dunt ut confligant. hos uulgꝰ
ꝓ siłutidine ⁊ rotũditate col¬
lomellos uocat. ultimi sunt
molares qui concisa a pͥorib
atq confracta subigũt ⁊ mo¬
lunt acq ĩmassant. Uñ ⁊ mola¬

Expanded text:
ahere nomen videntur. Horum ia omne, quod accipitur, ipsi prius incidunt. Sequentes canini vocantur, quorum duo in dextra maxilla et duo in sinistra sunt. Et dicti canini quia ad similitudinem caninorum existunt, et canis ex ipsis ossa frangit, sicut et homo; ut quod non possunt priores praecidere, illis tradunt ut confrangant. Hos vulgus pro longitudine et rotunditate colomellos vocant. Ultimi sunt molares, qui concisa a prioribus atque confracta subigunt et molent atque inmassant; unde et mola
Abbreviated transcription (Latin):
terea t̾eio anno duab decimis
sublatis ut diximus t̾ciã fa¬
ciebant itm̃ decimat̾onem
in usus pauꝑum.⁊ hãc repone
et de hac dcm c̃. om̃i petenti¬
te tribue.¬

Expanded text:
terea tertio anno duabus decimis sublatis, ut diximus, tertiam faciebant iterum decimationem in usus pauperum, et hanc reponebet de hac dictum est: « Omni petenti tribue
Abbreviated transcription (Latin):
dicũt croceũ dc̃m ab opido cilicie
nascat᷑ s nõ tm̃ uel tale quale
fuerit recens. odoris boni albe¬
dine ꝓua. porrecte q longitu¬
dinis integrũ ⁊ neq in fragñta
cõminutũ. inspiratione bona. et
cum carpit᷑ manꝰ inficiens et leui¬
t̃ acre qd̾ si ciꝰmodi nõ fu̾it. aut
uerustũ aut in fusum agnoscit᷑¬

Expanded text:
dens. Crocum dictum ab oppido Ciliciae nascatur, sed non tantum vel tale quale fuerit recens, odoris boni, albedine parva, porrectae longitudinis, integrum et neque in fragmenta comminutum, inspiratione bona, et cum carpitur manus inficiens et leviter acre. Quod si eiusmodi non fuerit, aut vetustum aut infusum agnoscit
Abbreviated transcription (Latin):
bat ꝓprietate ꝑdurare. uel terte¬
ꝑ cornu uł tybiam unũ uerbũ
ex itͦq composuit. utͣq u̾bum
ꝑ unam oronis ꝑtem in latinã
linguã tͣaͣsfusum quo uoluit ge¬
nere licite uocauit. ita exponit

Expanded text:
ate perdurare. Vel quia per cornu et tibiam unum verbum ex utroque composuit, utrumque verbum per unam orationis partem in Latina lingua transfusum quo voluit genere licite vocavit. Vet
Abbreviated transcription (Latin):
locꝰ in templo ubi dabantur
responsa. uel potiꝰ mensa in
templo appollinis suꝑ qmͣ sta¬
cortina. qr corio phiconis ser¬
pentis erat tecta uł cortina
qiͣ tertũ. qr ibi certa dabant᷑
responsa

Expanded text:
locus in templo unde dabantur responsa, vel potius mensa in templo Apollinis super quam stacortina quia corio Phytonis erat tecta; vel cortina quasi certina, quia ibi certa dabantur responsa;
Abbreviated transcription (Latin):
tis decem tͥbub rex assyriorũ
misit ꝑsas ⁊ assirꝰ ad colendã
sibi t̾ram. qui ob metsi ferarũ
libros moỹsi receꝑant ⁊ legit¬
tima t̾re non tamen cessabãt
ab ydolatͥa sua qͥ pͥmo cuthei

Expanded text:
tis decem tribubus, rex Assyriorum misit Persas et Assyrios ad incolendam sibi terram. Qui ob metum ferarum libros Moysi receperant, et legitima terrae, nec tamen cessabant ab idololatria. Qui primo Cuthaei
Abbreviated transcription (Latin):
esarũ nom̃ a uilio incep᷑
qui belli cuili ꝯmoto pͥmus
romanũ singłarem optinu¬
it pͥncipatũ. Cesar aut̃ dc̃s. Itͦ¬
eo qd̃ ceso mortue mr̃is ut̾o
ꝓlatus eductusq fu̾it uł qd̾

Expanded text:
esarum nomen a Iulio coepit, qui bello civili commoto primus Romanorum singularem optinuit principatum. Caesar autem dictus, quod caeso mortuae matris utero prolatus eductusque fuerit, vel quia
Abbreviated transcription (Latin):
uocata eo qd̃ de manu effuigiat
timidũ aĩal ẽ ⁊ imbelle. uł im
met aꝑ. defendũt cornua cer-¬
nũ. Imbelles dame. qͥd nisi p̃¬
dasumus.¬

Expanded text:
vocata, quod de manu effugiat: timidum animal et inbelle; de quo metur aper, defendunt cornua cervum; inbelles damae quid nisi praeda sumus
Abbreviated transcription (Latin):
hebreo smone descendit. qui
uocat ͦ chora a siłitudine collis
chora .ii. hebraice appellantur
instar collis uidentͦ. ⁊ honus
cameli efficiũt. It̃ chorus est

Expanded text:
hebraico sermone descendit, qui vocatur chora a similitudine collis: chora enim hebraice, colles appellantur: instar collis videntur et onus cameli efficiunt. DE SCIENT
Abbreviated transcription (Latin):
rustũ uł crustulum ꝓ frag¬
mento panis. et ꝓ quolibet
edulio ponit᷑ hec crusta. te.
uel crustula.le. samina que¬
lib uel fragnien auri. uł ar¬
genti uel alteriꝰ metalli. uel
ligni uel lapidis. Uñ mamora¬
ti lapides etiam crustati dicũt
It̃ crusta uł trustula suꝑficies¬

Expanded text:
RUSTUM vel CRUSTULUM, pro fragmento panis et pro quolibet edulio. Hec crusta -e vel crustula, lamina quelibet vel fragmentum auri vel argenti vel alterius metalli vel ligni vel lapidis, unde marmorati lapides crustati dicuntur. Item crusta vel crustula, superficie
Abbreviated transcription (Latin):
eth .xiiͦ. dc̃e sunt eo qd̃ eaꝵ colla
uitent. aues mansuete. ⁊ in ho¬
minũ multitudine conũsc̃ces
ac sine felle quas antiqͥ uenari¬
as ñcupabant. eo qd nidos fre¬
qͤutent. ⁊ osculo amorẽ contipi

Expanded text:
 colla utent; aves mansuetae, et in hominum multitudine conversantes, ac sine felle; quas antiqui Venerias nuncupabant, eo quod nidos frequentant, et osculo amorem concipi
Abbreviated transcription (Latin):
rapula est ĩmod̾ata uora¬
citas. qͣiͣ cruda epula. cuius
cruditate grauat᷑ cor. ⁊ stoma¬
chus indigestꝰ afficit ͦ. Immode¬
rata .ii. uoracitas ẽ uitium. s¬

Expanded text:
Crapula est inmoderata voracitas, quasi cruda epula, cuius cruditate gravatur cor et stomachus indigestus efficitur. Inmoderata enim voracitas vitium es
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdem. mos ẽ uecustate ꝓbata
consuetudo siue lex nõ scrip¬
ta. Nam lex a legendo uocata
qr scripta est. mos. aut̃ lon¬
ga cõsueuido ẽ que demorib

Expanded text:
ipta; mos est vetustate probata consuetudo, sive lex non scripta. Nam lex a legendo vocata, quia scripta est; mos autem longa consuetudo de moribus
Abbreviated transcription (Latin):
sta .ni. grece cornua uocantꝰ.
sũt aut̃ illi quadrigemina
cornicła quorũ ostentatione
ueluti esca illiciens sollicita
ta aĩalia ꝑimit. totũ. ncor¬
pus tegit harenis. nec ullũ
indiciũ sui prebet nͥ ex ea ꝑ¬
te qua inuitatas aues uł aĩa-¬
lia capit. Est aut̃ flexuosus
plusqmͣ alii serpentes. itaut ñ
spinas hab̾e uideat᷑. lucanꝰ¬

Expanded text:
sta enim Graeci cornua vocant. Sunt autem illi quadrigemina cornicula, quarum ostentatione volatilia illicit atque sollicitat, et animalia perimit. Totum enim corpus tegit arenis, nec ullum sui indicium praebet, nisi ex ea parte qua invitatas aves vel animalia capit. Est autem flexuosus plusquam alii serpentes ita ut spinam non habere videatur. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eo qd̵ a uirtutib sũpta sunt
aꝑte airauit int̾pres nõ ea sicut
in arabico sermone scͥpta sunt
pon̾e s in lacinũ eloqͥum uersa
aꝑtius demonstͣre. qͥs enĩ nesci¬
at diem uel cãm lacina uocabir¬
la. at u̾o in cornustibii. qmius
ñ cornus s cornu drꝰ nõ tantan¬
taritiũ fistula tibiũ s tibia uo¬

Expanded text:
 eo quod a virtutibus sumpta sunt, apte curavit interpres non ea sicut in Arabico sermone inventa sunt ponere, sed in Latinum eloquium versa apertius demonstrare. Quis enim nesciat Diem vel Casiam Latina esse vocabula? At vero in Cornustibii quamvis non cornus, sed cornu dicitur, nec cantantium fistula Tibium, sed tibia vo
Abbreviated transcription (Latin):
cies dicunt᷑ hr̾e. S hax. Est
p̃ciosa magis que plus sub¬
tilis habetͦ. Et q̃ plus mordet
mixta dulcedine lingm. hu¬
mores stomachisictat corro¬
borat ip̃m. ⁊ facit acceptas
ut digerat ocuis escas. Sñꝑ¬
tũ auat epar lociũq et in sta
si iungit᷑ illis. que curant ocu¬
los humores siccat aquosos
si beue conͥcum forti miscetur
aceco. libat appositũ tetͣ caligi
lentigine uultũ ⁊ c̾i

Expanded text:
cies dicuntur habere, sed harum est pretiosa magis, quae plus subtilis habetur et quae plus mordet mixta dulcedine linguam. Humores stomachi siccat, corroborat ipsum, et facit acceptas ut digerat ocius escas; st hepar lotiumque et menstrua si jungitur illis, quae curant uculos, humores siccat aquosos; si bene contritum forti miscetur aceto liberat appositum tetra lentigine vultum, si
Abbreviated transcription (Latin):
purpura tingit᷑ ⁊ inde ostreũ appel¬
larũ qd̃ ħ natura ex ceste humore e¬
licitꝰ. Cancri uocantꝰ. qi conche
sunt. crura hñtes inimica ostre
icit atq impedita conctusione
ostroe carnes corrodit. ostreũ¬

Expanded text:
a tingitur: et inde ostrum appellatum quod haec tinctura ex testae humore elicitur. Cancros vocari, quia conchae sunt crura habentes: inimica ostreis icit atque inpedita conclusione ostreae carnes erodit. Tr
Abbreviated transcription (Latin):
edere licebat. Qrto u̾o anno un¬
demiebat᷑ dño. Qmẽm .i. fructũ¬
hꝰ anni anni deferebat homo
ad urbem sc̃am cũ scd̃a decima a¬
liaꝵ frugum. ut epularet᷑. ex eis
coram dño. Qͥnto aut̃ anno fie¬
bat homo dñs uinee. ⁊ undemi¬
abat sibi. Sexto anno ⁊ deĩceps
tudinem eoꝵ talem. It a gentib
licebat intͣre uineas ⁊ pomeria
et tamqͣm de ꝓpriis saciari sed
extͣ deportare fas nõ erat. tta scͥ

Expanded text:
edere licebat. Quarto anno vindemiabatur Domino. Omnem enim fructum ejus anni deferebat homo ad urbem sanctam, cum secunda decima aliarum frugum, ut epularetur ex eis coram Domino. Quinto anno fiebat homo dominus vineae, et vindemiabat sibi. Sexto anno, et deinceptudinem eorum talem. Iter agentibus licebat intrare vineas, et pomeria, et tanquam de propriis satiari, sed extra deportare fas non erat, neque
Abbreviated transcription (Latin):
baꝵ ita dicit. frigida uis herbe
coriandri dicit᷑ eẽ. austeteq si¬
mul quiddã uirtutis hab̾e hãc
galienus ait ꝑ qm depellere
uentris lumbricos tineasq so¬
lent si ͥtabibat. um uino uel
si mixto sumatur aceto.

Expanded text:
IANDRUM. Frigida vis herbae coriandri dicitur esse, austeraeque simul quiddam virtutis habere hanc Galienus ait, per quam depellere ventre lumbricos tineasque solet, si trita bibatur cum vino vel si mixto sumatur aceto.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq istoꝵ humoꝵ suũ elemẽ¬
tum unitat᷑. sangius aerẽ. co¬
lera ignẽ. melancolia trã. fleu¬
ma aqm. sunt gͥ quatuor hu¬
mores sicut .iiiiʳ. elem̃ta que con¬
seruant corpꝰa nr̃a. Sanguis ex
greca ethia uocabulũ sũpsit qd̾
eo corpꝰ uegetetͦ ⁊ sustentet᷑. et
uiuat. Colerã greci uocauerũt
qd̃ uniꝰ diei spacio t̾minetͦ. uͫ et
colera .i. fellicula uocata ẽ. hoc
ẽ sellis effusio. Greci .n. fel colen
uocant. Melancolia dcã ẽ eo ꝙ
fit ex nigri sangũs fece ãmix¬
ta cũ hũndantia fellis. greci .n.¬
nigͣ melan uocant. fel aut̃ colen
appellãt. Sangiuis grece uocatꝰ
dilatur sanguis dulces ⁊ blandi
sunt. fleuma aut̃ dixetũt qr fri¬
gidũ sit. greci .n. frigorẽ flegnio

Expanded text:
squisque humor suum elementum imitatur, sanguis aerem, cholera ignem, melancholia terram, phlegma aquam. Et sunt quatuor humores, sicut quatuor elementa, que conservant corpora nostra. Sanguis ex greca etymologia vocabulum sumpsit, quod vegetetur, et sustentetur, et iuvetur. Choleram greci vocaveruntquod unius diei spatio terminetur: unde et cholera, id est, fellicula nominata est, hoc est, fellis effusio: Graeci enim fel cholen dicunt. Melancholia dicta eo, quod sit ex nigri sanguinis fece, admista abundantia fellis: Graeci enim melan nigrum vocant, fel autem cholen appellant. Sanguis Latine vocatus, dominatur sanguis, dulces et blandi sunt: phlegma autem dixerunt, quod sit frigidum: Graeci enim rigorem phlegmo
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ a rotunditate in acittũ erigrͦ.
Uͫ ⁊ cono uocatꝰ .i. alta rocunditas
hunc ⁊ fructus eiꝰ conos. qr rocun¬
ditas eius talis est ut conos im¬
mitetͦ. Uñ cinifere cypressi di

Expanded text:
eius a rotunditate in acumen erigitur, unde et conon vocatur idest alta rotunditas, et hinc fructus eius conus, quia rotunditas eius talis est ut conum imitetur, unde et conifere ciparissi di
Abbreviated transcription (Latin):
cate a sono quo crepitãt. qiͣ cica¬
nie. quẽ sonũ oris potiꝰ constat¬
ẽẽ qmͣ uocis. qr cũ quatiente ro¬
stro facuit. hec ueris nuncie so¬
cietatis comites. spentũ hostes
maria tͣnͣluolant in asẏam. col¬
Q

Expanded text:
catae a sono quo crepitant quasi cicaniae. Quem sonum oris potius esse dicunt quam vocis, quia cum quatiente rostro faciunt. Hae veris nuntiae, societatis comites, serpentium hostes maria transvolant, in Asiam colq
Abbreviated transcription (Latin):
nariũ eos extrahũt de cau̾nis
⁊ suꝑata ꝑnicie ueneni eoꝵ pa¬
bulo reꝑantꝰ. dẏpt̾anum hbam
ip̃i prodidãnt. nam eo pasti ex¬
cutiunt sagittas miramtꝰ aut̃
sibilũ festucarũ. erectis aurib
a cute audiũt. subinissis nicħ.
si qñ ĩ mensa flumina uł ma¬
ria tͣsnatant. capita p̾cedẽ¬

Expanded text:
 eos extrahunt de cavernis, et superata pernicie veneni eorum pabulo reparantur. Dictamnum herbam ipsi prodiderunt; nam eo pasti excutiunt acceptas sagittas. Mirantur autem sibilum fistularum. Erectis auribus acute audiunt, summissis nihil. Si quando inmensa flumina vel maria transnatant, capita c
Abbreviated transcription (Latin):
est defectio. et confic̾e idem est¬
qd compon̾e uł cõmiscere ⁊ scd̾m
hoc ꝑtinet ad medicos qͥ mul¬
ta cõmiscent ad faciendas su
sce confecit hostes in prelio
multoꝵ ꝯmixtio. It̃ conficere

Expanded text:
m defectio; et conficere idest componere vel commiscere, et secundum hoc pertinet ad medicos qui multa commiscent ad faciendas suae confecit hostes in prelio’multorum commixtio; item conficere
Abbreviated transcription (Latin):
tant. cui semen in dulci uino
datũ ꝓniores reodit in uenẽm
Si supra modũ dedĩs amentiã
nuct. Canos etiã ex coriandro
iñfici traditũ est. eadem uerba¬

Expanded text:
cant. Cuius semen in dulce vino datum proniores reddit in Venerem; si supra modum dederis, amentiam nutrit. Canos etiam ex coriandro infici traditum est. Ab
Abbreviated transcription (Latin):
astris. cuiꝰ prec̾itum in usu non
est dubitationis uel alt̾ni¬
tatis causa. debuit .n. sisi ẽẽ
bi sedeo. des. sedi ꝓ supͣdicti
u̾bi p̾t̾ito. Et not᷑a qd com¬
posita huiꝰ ũbi sedeo cornpi
composita a sido ꝓducunt

Expanded text:
astris». cuius praeteritum in usu non est dubitationis uel alternitatis causa; debuit sisi esse. bi, id est sedi, pro supra dicitum in usu non est dubitationis uel alternitatis causa; debuit sisi esse. bi, id est sedi, pro supra dicti
Abbreviated transcription (Latin):
tentia ꝑ occultam siłitu¬
dinem rerum. ut me mat̾ ge-¬
nuit. eadẽ mox gignit᷑ a me.
cum significet aquam ingla¬
ciem conu̾ti. ⁊ ex eadem rursꝰ

Expanded text:
tentia per occultam similitudinem rerum, ut «mater me genuit, eadem mox gignitur ex me» cum significet aquam in glaciem concrescere et ex eadem rursus
Abbreviated transcription (Latin):
dificatum fuit templũ a rede¬
untib de babilone dedicatũ ẽ
na. cũ aut̃ antyochꝰ epyphanes
polluissec templũ sordib ydo¬
lorum. ⁊ ꝓphanasset utensilia
silia eius in locis suis ⁊ qiͣ dedi¬
cauit illd̃ .xxu. die decembris.

Expanded text:
dificatum fuit templum a redeuntibus de Babylone, dedicatum est na. Cum autem Antiochus Epiphanes polluisset templum sordibus idolorum, et profanasset utensilia silia in locis suis, et quasi dedicavit illud 25 die Decembris.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cenos qd̃ ẽ nouũ. uñ ence¬
uam enceniat. qͥ pͥmo eam¬
portat. et siłr ep̃s eoc̃am en¬
ceniat. qñ eam dedicat. en¬
dedicationis templi festiui

Expanded text:
et cenos, quod est nouum; unde enceuam enceniat, qui primo portat; et episcopus ecclesiam enceniat quando eam dedicat. Adedicationis templi.
Abbreviated transcription (Latin):
in hystoꝵ eniũctoria ex auro¬
erãt ad emũgenda uel extin¬
guenda licinia ⁊ etiã uasclła
ex auro erãt ad extinguẽda
in aqua que emungebant᷑
ne tecrum reddẽnt odorem

Expanded text:
s dicti emunctoria ex auro ad emungenda, vel exstinguenda licinia. Etiam vascula ex auro erant ad exstinguendum in aqua quae emungebantur, ne tetrum redderent odorem
Abbreviated transcription (Latin):
ter magnitudinẽ corꝑis apud
animantis in reb bellicis aptum
medi ligneis turrib collocatis
tamqͣm de muris iaculis demi¬
cant. Incellcũ aut̃ ee memoria
multa iugent. gregatim incedt̃
motu qͦ ualint salutãt murẽ
fuguint ad u̾si coeunt. qñ aust̃
parturiũt in aqͥs uel in ĩsulis
dimittũt fecits ꝓpt̃ dracones
qr eis inimici sunt. et ab eis im¬
plicati necant᷑. biennio autẽ
portant fecus nec ampluis ꝙͣ
semel gignũt uͦ plures s tm̃¬

Expanded text:
 magnitudine corporis. Apudanimantis in rebus bellicis aptum Indi ligneis turribus conlocatis, tamquam de muro iaculis dimicant. Intellectu autem et memoria multa vigent. Gregatim incedunt; motu quo valent salutant, murem fugiunt, aversi coeunt, quando autem parturiunt, in aquis, vel insulis dimittunt fetus propter dracones, quia inimici sunt, et ab eis implicati necantur. Biennio autem portant fetus, nec amplius, quam semel gignunt, nec plures, sed t
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est meliꝰ quo mnliime postie
cur eget indignus qͥsqmͣ te di¬
uice. quare cempla ruunt anti¬
qua deũ cur improbe care. Non
aliquid pac̾e tanto emitiris

Expanded text:
non est melius quo insumere possis? cur eget indignus quisquam te divite? quare templa ruunt antiqua Deum? cur, inprobe, carae non aliquid patriae tanto emetiris
Abbreviated transcription (Latin):
toriis. post menses tres inue¬
nerunt nauẽ alexand̾nam.
que in insula mitilene hye-
uestigia que antiquitꝰ ibi
suerunt edificata. uł cui na
ui in modũ castroꝵ erãt in¬
signia uelis intexta. alia mͣs¬
lano habet cui erat ĩsigne
castoꝵ. qr gemini sũt casto¬
res .s. castor ⁊ pollux. qͦs genui¬
les p̃cipue in p̃iculo maris
innocant. ⁊ ideo in lutore
maris eis templũ secerãt
hoc aut̃ ex alia tnͣslatione

Expanded text:
tur. Post menses autem invenerunt navem Alexandrinam, quae in insula Mitilene hiemavestigia, quae antiquitus ibi fuerant aedificata, vel cui navi, quia in modum castrorum, erant insignia velis intexta. Alia translatio habet cui erat insigne Castorum, qui gemini sunt Castores, scilicet Castor et Pollux, quos gentiles praecipue in periculo maris invocant, et ideo in littore maris eis templum fecerant. Hoc autem ex alia translatione
Abbreviated transcription (Latin):
tem inficiari est rem debitã
negare. cum a creditore depo¬
Inficiatio est negauo debite¬
rei cum a creditore deposcit᷑
Idem ⁊ abiuratio .i. rei credi¬
.xiͦ. stabat opus preciũ rex
inficiatꝰ ⁊ addit. ꝑfidie cu¬
mulum falsis ꝑuiria ꝟbis

Expanded text:
e inficiari rem debitam negare cum a creditore depoinficiatio est debite rei negatio cum a creditore deposcitur , idem et abiuratio, idest rei credi. Stabat opus: pretium rex infitiatur et addit, perfidiae cumulum, falsis periuria verbis
Abbreviated transcription (Latin):
dola in domib uͥ nuct ca-¬
tulos suos tͣsfert. mutat¬
q sedem. serpentes etlam ⁊
mures ꝑsequit᷑. duo autẽ
sunt genera mustelaꝵ u

Expanded text:
dola in domibus, ubi nutrit catulos suos, transfert mutatque sedem, serpentes etiam et mures persequitur. Duo autem sunt genera mustelaru
Abbreviated transcription (Latin):
tur. arra .ni. est que primum
pro re bone fide contractu ep̃¬
ta ex parte dat᷑. et postea cõ¬
pletur. Est .i. arra complenda
non auferenda. Unde qui ha¬
bet arram non reodit sicut
ꝑignus s desida̾t plenitudi

Expanded text:
tur. Arra vero est que primum pro re bone fidei contractu empta, ex parte datur et postea completur. Arra enim complenda est, non auferenda, unde qui habet arram non reddit sicut pignus, sed desiderat plenitudi
Abbreviated transcription (Latin):
sidera ꝑuidu̾nt in mimeros
stellaꝵ sp̃em corꝑis suꝑstici¬
osa uanitate ꝑ moti finxert̃
mula chrũ faciunt a riecis cor¬
nua fingunt. qd̾ signũ gen¬
stituerũt. qr in marcio mense
qui est anu amui pͥncipiũ solẽ
in eo signo cursum ag̾e dicũt¬
¶ Sed taurũ int̃ sỹdera colloca¬
uit. et ip̃m in honore ioius
eo qd in bouem fabulose sit¬

Expanded text:
sidera perviderunt, in numerum stellarum speciem corporis superstitiosa vanitate permoti finxeruntmulacra faciunt, arietis cornua fingunt. Quod signum genstituerunt, quia in Martio mense, qui est anni principium, solem in eo signo cursum suum agere dicunt. Sed et Taurum inter sidera conlocant, et ipsum in honorem Iovis, eo quod in bovem
Abbreviated transcription (Latin):
mat malis artib inimicos¬
hii etiam sanguine muntur
et uictunis et sepe contingt̃
ci sunt qͦꝵ p̃cantationib p̃u¬
dent᷑ resustitati mortui diui-¬
nare. et ad int̃rogata respon¬
dere. Nigron .n. grece mortuus
cupatur. ad qͦs suscitandos ca¬
dauerib sangus adicitͦ Nã
dicuntur. Io. QEciens nigro¬
mantia fĩt cruor aque mis-
dci. Est .n. ydromantia in aq̃
inspectõe umbras demonũ
ẽẽ gen̾a. t̾ram. aqmͣ. aerem
Ignẽq. hinc geom antiam
cia quadam fraudulentie ho-¬
minis futura cõiectant. ¶Du¬
o aut̃ sũt genera diuinati¬
onis ars ⁊ furor. Incanta¬
qd̃ circa aras ydoloꝵ nefarias
p̃ces fundunt ⁊ sunesta sacͥ¬
ficia offu̾nit. hiis q celebrita¬

Expanded text:
mat malis artibus inimicosHi etiam sanguine utuntur et victimis et sepe contingunt ci sunt, quorum praecantationibus videntur resuscitati mortui divinare, et ad interrogata respondere. Νεκρὸς enim Graece mortuus, cupatur, ad quos suscitandos cadaveri sanguis adiicitur. Nam dicuntur. Ideoque quoties necromantia fit, cruor aque miscedicuntur. Est enim hydromantia in aque inspectione umbras demonum esse genera, terram, aquam, aerem, ignem. Hinc geomantiam, t astutia quadam fraudulenta hominibus futura conjectant. Duo autem sunt genera divinationis, ars et furor. Incantapropterea quod circa aras idolorum nefarias preces emittunt, et funesta sacrificia offerunt, hisque celebrita
Abbreviated transcription (Latin):
stituerũt. qd̾ signũ gemini drͦ
¶Canc ͫ quoq in de dixu̾nt co
qd ad istud signũ mense iuni¬
o sol dum uent̾t retͦgradit᷑
in modũ cantͥ. breuiores qͣ
dies facit. hoc nĩal incertam
ht̃ pͥmam partemu deniq ad
utͣmq ꝑtem gressum dirigit
ita ut prior ꝑs sit postior ⁊
post̾ior pͥor. ¶Leonem in gͤ¬
cia ingentem ħcules occidit
et ꝓpt̃ uirtutẽ suam hũc int̃
.xii. signa constituit. hoc aut̃¬
signũ sol attingit nimiũ
calorem mũdo reddit ¶uir
na ⁊ astra collocau̾nt. ꝓpẽ
qd̃ eisdem diͤb in quib ꝑ il
lud signũ sol decurrit terra
exusta solis ardore nicħ pa¬
riat. Est .n. hoc tempus cauicu¬
laꝵ dierũ. ¶ libram aut̃ uoca¬
uerunt ad equalitatẽ mensis
ipsius quod octo kalendas octo¬
bal sol per illud signum cͦtens
mensis appellau̾nt. Sagit¬
tarꝰ uir equinus crurib de-¬
formatur. qu sagrtã ⁊ artũ
adiungunt. ut ex eo ip̃ius m̃¬
sis sulmina demonstrentur
nutͥcem cuius post̾iorẽ par¬

Expanded text:
stituere: quod signum Gemini dicunt. Cancrum quoque inde dixerunt, eo quod cum ad id signum mense Iunio sol venerit, retrograditur in modum cancri, brevioresque dies facit. Hoc enim animal incertam habet primam partem, denique ad utramque partem gressum dirigit, ita ut prior pars sit posterior et posterior prior. Leonem in Graecia ingentem Hercules occidit, et propter virtutem suam hunc inter duodecim signa constituit. Hoc signum sol cum adtigerit, nimium calora astra collocaverunt, propter quod eisdem diebus in quibus sol per illud decurrit, terra exusta solis ardore nihil pariat, est enim hoc tempus canicularium dierum. 29. Libram autem vocaverunt ab aequalitate mensis ipsius, quia octavo Kal. Octobris sol per illud signum currens ipsius appellaverunt. Sagittarius vir equinis cruribus deformatus, cui sagittam et arcum adjungunt, ut ex eo mensis ipsius fulmina demonstrentur.nutricem, cujus posteriorem par
Abbreviated transcription (Latin):
alima. qr alit nos. Alii dicũt
quod componitꝰ ab a qd est
sine. et neme quod est sangͥi
quasi sine sanguine. alii di¬
cunt ab .a. et uemem qd̃ est
cribuere. eꝯ qd̃ anima nuitã
tͥbuat. alii dicunt qd̾ est pͥ¬
dicit qd anima dicit᷑ ab aĩ¬

Expanded text:
 alat nos; alii dicunt quod componitur ab a et neme, quod est sanguis, eo quod sit sine sanguine; alii ab a et nemein, quod est tribuere, eo quod anima vitam tribuat; alii dicunt esse prdicimus quod anima derivatur ab ane
Abbreviated transcription (Latin):
le ideo signa dicuntꝰ. qr eam
nauce obseruant in guber¬
nandis remigiis ꝯtemplã¬
tes aciem fulgoremq eorũ
quib status celi futurꝰ ostẽ¬
ditur. sed et om̃s ea uitendt̃
tes ꝑ estatem et hyenẽ uer¬
nalem q temꝑiemt ortu .n.
uel octasu suo certis statio
in se reuolutis rotatur. no¬
men est grecũ qđ̵ dicit᷑ laci¬
ne ursa. que qr in modum
plaustͥ u̾titur. ñi eam sep¬
tentcͥonem dixũnt. triones
.ni. ꝓprie sunt boues aratoriĩ
dc̃i eo qd̃ t̾ram terant qͥi terri¬
ones. sepcenitͥonẽ aut̃ nõ
occid̾e axis uicintas facit
qr in eo sunt. archophylax
sam sequit. eiuidem et boe¬
them dixerũt. eo qd̃ plaustͦ¬
adheret. signũ multis spec¬
est. arturꝰ sydus ẽ post caudam
maioris urse posicum in signo
uestigia fulget. et dcũs orion
ab urina .i. a mundatione aqͣ¬
rũ. temꝑe .n. hyemis abortus
mare et t̾ras aquis ac tempe¬
statib turbat. hunc latini
iugulum uocant qd sit arma¬
tus gladio. et stellaꝵ luce t̾ri¬

Expanded text:
lae idcirco signa dicuntur, quia ea nautae observant in gubernandis remigiis, contemplantes aciem fulgoremque eorum, quibus rebus status caeli futurus ostenditur. Sed et omnes homines ea tes per aestatem et hiemem vernalemque temperiem. Ortu enim vel occasu suo certis stationin se revolutis rotatur. Nomen est Graecum, quod Latine dicitur ursa; quae quia in modum plaustri vertitur, nostri eam Septentrionem dixerunt. Triones enim proprie sunt boves aratorii, dicti eo quod terram terant, quasi teriones. Septentriones autem non occidere axis vicinitas facit, quia in eo sunt. Arctophylax sam, sequitur. Eundem et Booten dixerunt, eo quod plaustro haeret: signum multis specest sidus post caudam majoris Ursae positum in signo igia fulget; et dictus Orion ab urina, id est, ab inundatione aquarum. Tempore enim hiemis obortus, mare et tstatibus turbat. Hunc Latini iugulam vocant, quod sit armatus ut gladius stellarum luce terri
Abbreviated transcription (Latin):
.xiiii. ẽra est in media mundi
regione posita omnib partib
celi in modũ centͥ equali int¬
uallo consistens que singlari
numero totum orbem sig̾cat
plurali uero sigͣt ꝑtes. cui no¬
mina diu̾sa dat ratio ¶ Iam
t̾ra dc̃a a suꝑiori ꝑte qua teri¬
tur. humus ab inferiori. uel
humida t̾ra ut sb̾ mari. Tel¬
lus aut̃ qr sructus eius tolli¬
mus. hec et ops dcã eo qd̾ opẽ
ferat frugibi. eadem ⁊ arua
ab arando et colendo uocata
ꝓpͥe aut̃ t̾ra ad distinctionẽ
aque arida nuncupatͦ. Item¬

Expanded text:
. Terra est in media mundi regione posita, omnibus partibus caeli in modum centri aequali intervallo consistens; quae singulari numero totum orbem significat, plurali vero singulas partes. Cuius nomina diversa dat ratio; nam terra dicta a superiori parte, qua teritur; humus ab inferiori vel humida terra, ut sub mari; tellus autem, quia fructus eius tollimus; haec et Ops dicta, eo quod opem fert frugibus; eadem et arva, ab arando et colendo vocata. Proprie autem terra ad distinctionem aquae arida nuncupat
Abbreviated transcription (Latin):
auspicia qiͣ auiũ spicia. et
genera auspicioꝵ. unũ ad
nascentium mores. actus. e
quis quali signo suit natus.
aut queni defcm̃ h̾eat uice
qui nascicur. hii a uulgo ma¬
thematici uocant᷑ cuiꝰ suꝑsti¬
tionis genus constellationes
stellaꝵ urt̃p̾tes magi nũcu¬
pantur. sicut de hiis legit᷑
hoc nomine soli mathema-¬
scientia usq ad euuan głi¬
um fuit concessa ut xp̃o edi
natiuitatis hõĩm specłan¬
¶Sortilegi dc̃ sũt qͥ sub no¬
mine ficte religionis. qͣi ꝑ¬

Expanded text:
spicia. Et genera auspiciorum, unum anascentium mores, actus et quis quali signo fuerit natus, aut quem effectum habeat vitae qui nascitur. Hi sunt qui vulgo Mathematici vocantur. Cujus superstitionis genus, constellationes stellarum interpretes, magi nuncupantur: sicut de his legitur,hoc nomine soli Mathemascientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut, Christo editnativitatis hominum specularenSortilegi sunt, qui suo nomine, fictae religionis per
Abbreviated transcription (Latin):
roꝵ sunt collate uictorie.
tam nilitib ob armorũ
urtutẽ. uñ ⁊ qͦndam uul¬
go iurile dicebantͦ ab ĩtel¬
lcũ circuli armilla ñ discre-
ambiendo constͥngit sed ar
nulla latius extendit᷑ arculus

Expanded text:
rum sunt, collate victorie causa militibus ob armorum virtutem; unde et quondam vulgo virile dicebantur. Ab intellectu circuli armilla non discrepambiendo constringit; sed quando armilla latius extenditur, circulus
Abbreviated transcription (Latin):
.i. colligantur. Int articłm
aut̃ et ꝓ nom̃ hoc int̾est. qd̾
articłs tunc est cũ nomini
iungitur. ut hic sapiens. cũ
uero non comungit᷑ demon¬
stratm̃ ꝓnomen est ut hͥ
et hec et hoc. It̃ articłs est

Expanded text:
ic orator. Inter articulum autem, et pronomen hoc interest, quod articulus tunc est, cum nomini jungitur, ut hic sapiens. Cum vero non conjungitur, demonstrativum pronomen est, ut hic, et haec, et hoc. 5. Omnia aut
Abbreviated transcription (Latin):
nonis scĩam prositentur
aut quaꝵcũ q scripiuraꝵ
in spͤtione fuiura p̃mittũt¬
¶ Saliatores uocati sũt qr
dum eis membroꝵ quetũq par¬
tes salierut. aliquid sibi exin¬
cari p̃dicant. In hiis omnib

Expanded text:
onis scientiam profitentur, aut quarumcumque scripturarum inspectione futura promittunt. Salisatores vocati sunt, quia dum eis membrorum quaecumque partes salierint, aliquid sibi exincare praedicunt. Ad haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
stro aitẽ flores solũtͦ. et arefi¬
unt. affricꝰ a ꝓpria regione uo¬
catus. In affrica .n. iniciũ flãdi
sumit. corus est qui ab occidẽ¬
te estiuo flat. et uocatus chorꝰ¬
eo qd̃ ip̃e uentoꝵ circłm clau¬
dat. et qiͣ chorũ faciat. hͥantea
tem dicunt. non ut in doctus
uulgus aggestem. Septentͥo
dcũs eo quod in circło .uii. stella¬
rum consurgit que u̾tentes se
mundo resupinato capite
fereͣ uidentur. Circuiꝰ dcũs eõ
eo qd̵ chorus sit iunctꝰ. hunc
hyspani gallicũ uocant. pp̃
⁊ nubes dissipeo. Est .ii. geli¬
dus uentus et siccus. idẽ et
boreas qui ab yperboreis
ꝑtib flat. In de .n. origo eius¬
dem uenti est. uñ ⁊ frigidus
ẽ . Nataͣ .n. om̃ium septenitͥo¬
naliũ uentoꝵ frigida ⁊ sicca est.
australiũ calida ⁊ hũida. Ex
om̃ib aut̃ uentis duo cardiua¬
les sunt septenitͥo ⁊ aust̃. Duo¬
gis qmͣ uenti aura ⁊ alta na
aura ab aere dcã qiͣ aeria. qr le¬
ius fit motꝰ aeris. agitatꝰ .n.

Expanded text:
stro autem flores solvuntur, a Zephyro fiunt. Africus a propria regione vocatus; in Africa enim initium flandi sumit. Corus est qui ab occidente aestivo flat. Et vocatus Corus quod ipse ventorum circulum claudat, et quasi chorum faciat. Hic antea ten dicunt, non ut inprudens vulgus Agrestem. Septentrio dictus eo quod circulo septem stellarum consurgit, quae vertente se mundo resupinato capite ferri videntur. Circius dictus eo quod Coro sit iunctus. Hunc Hispani Gallicum vocant, propet nubes dissipet; est enim gelidus ventus et siccus. Idem et Boreas, quia ab Hyperboreis montibus flat; inde enim origo eiusdem venti est; unde et frigidus est. Natura enim omnium septentrionalium ventorum frigida et sicca est, australium humida et calida. Ex omnibus autem ventis duo cardinales sunt: Septentrio et Auster. gis quam venti: aura et altanus. Aura ab aere dicta, quasi aeria, quod lenis sit motus aeris. Agitatus enim
Abbreviated transcription (Latin):
murũ ad modũ arietũ pug¬
nantiũ. ualide .n. ac nodose
arboris capud ferro uestitꝰ
et suspensa sunib multoꝵ
manib ad murũ impellit᷑
deinde retrorsum ducta maio¬
ri impetu destinat᷑. et sic cre¬

Expanded text:
murum, in modum arietum pugnantium; valide enim ac nodose arboris caput ferro vestitur, eaque suspensa funibus, multorum manu ad murum impellitur. Deinde retrorsum ducta, maiori impetu destinatur, sicque cre
Abbreviated transcription (Latin):
mus ab oriente subsolanꝰ. a me¬
ridie aust ab occidente fauonꝰ.
a septentͥone eiꝰdem nominis
uentꝰ aspirat. et hñt geminos
Auster uero a dextris euro au¬
strũ. a sinistris austro affricũ
fauoniꝰ a ꝑte dext̾a aff̾cũ a le¬
ua chorum. Porro septemtͥo
nata. Nam sub̾solanꝰ uocat᷑
eo qd̾ sub ortu solis nascatur
solano. uulturnꝰ eo qd alte co¬
uocat᷑. Uñ ⁊ crassum aerem
pat aerem. Nam pestilentiã¬
gignit que ex corrupto ae-¬
re nascisᷤ. aust̾ flans in reli¬
quas regiones transmutat
s sicut aust̃ pestilentiã gig¬
nit sic aquilo repellit euro¬
eurũ. ex alia austrũ. austro¬
affricus qd̃ sit iunctus hĩc ⁊ in¬
de austro ⁊ astro. Ip̃e ⁊ libono

Expanded text:
Subsolanus, a Meridie Auster, ab Occidente Favonius, a Septentrione ejusdem nominis ventus aspirat, habentes geminos Auster a dextris Euroaustrum, a sinistris Austroafricum; Favonius a parte dextra Africum, a laeva Cnt: nam Subsolanus vocatus eo quod sub ortu solis nascatur;solano; Vulturnus, quod alte tovocatus, unde et crassum aerem nterdum corrumpat aerem. Nam pestilentiam, quae ex corrupto aere nascitur, Auster flans in reliquas regiones transmittit; sed sicut Auster pestilentiam gignit, sic Aquilo repellit. EuroEurum, ex altera Austrum. Austroafricus, quod iunctus sit hinc et inde Au
Abbreviated transcription (Latin):
exo .xxu. in qua posita erat
testificatio .÷. tabule in quib
possunt. posita ẽ ibi urna au¬
rea plena mãna. in testifica¬
tionem qd̵ panem dedisset
eis de celo. Tabule in cestifi¬
cationem qd̵ legem na᷑lem
sopitam ĩ cordib suscicaue¬
runt in scͥpto. uirga aaron
tiam tab̾nacłm testimonii¬

Expanded text:
ebantur: in qua posita est testificatio: id est tabulae, in quibus  dici possunt. Posita est ibi urna aurea plena manna, in testificationem quod panem dedisset eis et de coelo. Tabulae in testificationem, quod in legem naturalem sopitam in cordibus suscitaverat in scripto. Virga Aaron,tiam tabernaculum, vel testimoni
Abbreviated transcription (Latin):
tas a planicie atq equali¬
sic dcã quasi erasa. alii aream
uocatã dicũt qd̵ ꝓ tͥcurandis
frugidis eradatur. uiꝰ qd non
tͥcurent᷑ in ea nisi arida. uñ¬

Expanded text:
ea a planitie atque aequalitate; unde et ara. Alii aream vocatam dicunt quod pro triturandis frugibus eradatur, vel quod non triturentur in ea nisi arida.
Abbreviated transcription (Latin):
aciolos inspectores fibraꝵ cͥa
atas pro cognoscendis furis
tatores .i. p̃stigios qui intuen¬
tes fallunt phytones .i. uani¬
loquos qui ꝑ sp̃m malignũ

Expanded text:
id est inspectores fibrarum circa aras pro cognoscendis futuris, et tatores, id est praestigios, qui intuentes fallunt, Pythones, id est ventriloquos, qui per spiritum malignum
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃. aut fiat fiat. et est hebreum
alła. nec in grecis nec in latinis
nec in barbaris licec in suam
linguam oĩo tnsferre. uł alia
lingua a miũciare. Nam qmͣius
inrẽpretari possuit. ꝓpt̃ sanctio¬
rem tam̃ auctoritatem seruata
mina. ut etiã ioh̾es in apoc̃. re¬
ferat se sp̃u reuelante uidisse
et audisse uocem celestis exer¬
citus. tamqmͣ uocem aquarũ
multaꝵ tonitruũq ualidoꝵ
hoc sic oporcet in t̾ris utraq
dici. sicut in celo resonanto. hug¬

Expanded text:
quod et ipsud Hebraeum alleluia nec Graecis nec Latinis nec barbaris licet in suam linguam omnino transferre vel alia lingua adnuntiare. Nam quamvis interpretari possint, propter sanctiorem tamen auctoritatem servata mina ut etiam Iohannes in Apocalypsin referat se Spiritu revelante vidisse et audisse vocem caelestis exercitus tamquam vocem aquarum multarum et tonitruum validorum hoc sic oportet in terris utraque dici, sicut in caelo resonant.
Abbreviated transcription (Latin):
humanis paceat obtutibus
de tanta sublimitate piscicu¬
los natare uideat ad torm̃ti
instar descendens raptã pre
contͣ radium solis fertur ob¬
tuitũ nõ flectere. uñ ⁊ pul¬
los suos ungue suspensos
radiis solis obicit. ⁊ quos iu¬
derit ĩmobilem ten̾e aciẽ ut
dignos genere consuat. si qͦs
iro inflectere obtuitũ qiͣ de¬
generes abicit.

Expanded text:
ab humanis obtutibusde tanta sublimitate pisciculos natare videat, ac tormenti instar descendens raptam praecontra radium solis fertur obtutum non flectere; unde et pullos suos ungue suspensos radiis solis obicit, et quos viderit inmobilem tenere aciem, ut dignos genere conservat; si quos vero inflectere obtutum, quasi degeneres abicit.
Abbreviated transcription (Latin):
in dubium uenisse quin esset
in scũario. cum hebreus hoc di¬
cat et iosephus. Et pͥma po¬
sitio tab̾nacłi facta a moyse¬
hoc innuit. nisi qr paulus in¬
epła ad hebreos ii ribulũ
omĩa ampliata suerunt et
mubtiplicata p̃t̃ altare au¬
turꝰ. prunas et thymiama fe

Expanded text:
in dubium venisse quin esset in sanctuario; cum Hebraeus hoc dicat, et Josephus plane, et prima positio tabernaculi facta a Moyse innuit, nisi quia Paulus, ad Hebraeos, thuribulum omnia ampliata fuerunt, et multiplicata, praeter altare aurunas, et thymiama, quae