comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
doctior et obhoc etiã humilior tenint inã iã uidens et c̃fidens
in uoluntate sua dm̃ decori eiꝰ p̾stitisse uirtutem. qđ sibi tribu¬
ens ipse et dese p̃sumens in tali habundantia quã p̾stiterat ds
de illo qui eã p̃stiterat. dicebat non mouebor in ȩternum. Factus
ẽ xͦ turbatus ut se inueniret. et humilit̾ sapiens nonsolũ ȩt̃nȩ
intȩ uerũ etiã in hac uita piȩ conuersationis et ꝑseuerantiȩ in
quo spes habenda e̾et addisceret. Hȩc uox et apłi petri ee potu¬
it. Dixerat enĩ et ipse in habundantia sua. Animã meã ꝓte po¬
nam. Sibi festinando tribuens. qđ ei fuerat adño postea largiendũ
Auertit aũt abillo faciem dñs. et factus ẽ conturbat᷑. ita ut eũ mori
ꝓillo metuens ter negaret. sed rursus conũtit adeũ faciẽ suã dñs.
et culpã lacrimis ciluit. Quidẽ em̃ aliud respexit eũ . nͥ faciem
quã paululũ abillo auerterat reuocauerat ad eũ ᷤ factus gͦ fue¬

Expanded text:
s et confitens, in voluntate sua Deum decori ejus praestitisse virtutem: quod sibi ipse tribuens et de se praesumens in tali abundantia quam praestiterat Deus, non de illo qui eam praestiterat, dicebat, Non movebor in aeternum. Factus est ergo conturbatus, ut se inveniret, et humiliter sapiens, non solum aeternae vitae, verum etiam in hac vita piae conversationis et perseverantiae, in quo spes habenda esset, addisceret. Haec vox et apostoli Petri esse potuit: dixerat quippe et ipse in abundantia sua, Animam meam pro te ponam ; sibi festinando tribuens, quod ei fuerat a Domino postea largiendum. Avertit autem ab illo faciem Dominus, et factus est conturbatus, ita ut eum mori pro illo metuens ter negaret. Sed rursus convertit ad eum faciem suam Dominus, et culpam lacrymis diluit. Quid est enim aliud, Respexit eum ; nisi, Faciem, quam paululum ab illo averterat, revocavit ad eum? Factus ergo fue
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ ꝓfecto si ab homine homini ẽet. adõ poscenda none̾e̾t.
nalũ facit qui bonũ deserit. et a quo declinare ñ debet
inclinatur in malũ. non ꝑseuerans in bono. Illo etiã loco
ubi dicit gras ago dõ in om̃ai memoria ur̃i semꝑ iomni
prece mea ꝓ om̃ib uobiscũ gaudio dep̃cationẽ faciens. suꝑ
õmimicatione ur̃a in eugło aprima die usq nunc. confi¬
dens hoc ipsum qm̃ qui cepit in uobis opus bonũ ꝑficiet
usq indiem xp̃i iħu quid aliud eis quã ꝑseuerantiã in bo¬
no usq infinem dedĩ miseratione ꝓmittit:Itemq ubi
cit salutat uos epafras qui ex uobis ẽ seruus xp̃i iħu sẽꝑ¬
certans ꝓuobis in orationib. ut stetis ꝑ fecti et plem in
om̃i uoluntate dĩ. quid ẽ ut stetis. nͥ ut ꝑseueretis. Un¬
de dictum ẽ dediabolo inueritate ñ fcetit. quia fint i
sed ñ ꝑmansit. Nam utiq isti in fide iã stabant. Nec ali¬

Expanded text:
Quae profecto si ab homine homini esset, a Deo poscenda non esset.Quae profecto si ab homine homini esset, a Deo poscenda non esset.mali facit, qui bonum deserit, et a quo declinare debet, inclinatur in malum, non perseverans in bono. Illo etiam loco ubi dicit, Gratias ago Deo meo in omni memoria vestri, semper in omni prece mea pro omnibus vobis cum gaudio deprecationem faciens, super communione vestra in Evangelio a prima die usque nunc; confidens hoc ipsum, quoniam qui coepit in vobis opus bonum, perficiet usque in diem Christi Jesu : quid aliud eis quam perseverantiam in bono usque in finem, de Dei miseratione promittit? Itemque ubi dicit, Salutat vos Epaphras, qui ex vobis est servus Christi Jectum eorum ostendat. Ut stetis perfecti, et pleni in omni voluntate Dei. Quid est ut stetis, nisi ut perseveretis? Unde dictum est de diabolo. In veritate non stetit , quia fuit ibi, sed non permansit. Nam utique isti in fide jam stabant. Nec ali
Abbreviated transcription (Latin):
quid em̃ habes qđ non accepisti.qm̃ hoc sic habet ut ñ ac¬
ceperit: Ad hȩc nos negare quidem nꝰ possum. etã ꝑseue¬
rantiam in bono ꝓficientem usq infinẽ magnũ ẽe dĩ mimꝰ.¬
nec et̾ nͥ abillo dequo scriptum ẽ. om̃e datum optimũ et om̃e
donũ ꝑfectum desursum ẽ. descendens apatre luminũ. sed
non ideo ẽ eius qui ñꝑseuerauerit neglegenda correptio.
e forte det illis ds pęnitentiã. et resipiscant dediaboli la¬
queis. Correptionis quippe utilitati hanc sententiã subuin¬
xit apłs dicens sicut supra cõmemoraui cũ modestia corri¬
pientem diuersa sentientes. ne quando det illis ds̃ pęniten¬
tiam. Nam si dixxerinus iftam ꝑseuerantiam tã laudabi¬
lem tãq felicem sic ee hominis ut ei non sit exdõ. illud pͥ¬
mitus euacuamꝰ qđ ait dñs petro. Rogaui ꝓte. ne deficiat
fides tua. Quid enĩ ei rogauit. nͥ ꝑseuerantiã usq infin̾e :

Expanded text:
Quid enim habes quod non accepisti? quoniam hoc sic habet ut non acQuid enim habes quod non accepisti? quoniam hoc sic habet ut non acceperit? » Ad haec nos negare quidem non possumus, etiam perseverantiam in bono proficientem usque in finem, magnum esse Dei munusnec esse nisi ab illo de quo scriptum est, Omne datum optimum, et omne donon perseveraverit, negligenda correptio, ne forte det illi Deus poenitentiam, et resipiscat de diaboli laqueis. Correptionis quippe utilitati hanc sententiam subjunxit Apostolus, dicens, sicut supra commemoravi: Cum modestia corripientem diversa sentientes, nequando det illis Deus poenitentiam . Nam si dixerimus istam perseverantiam tam laudabilem tamque felicem sic esse hominis, ut ei non sit ex Deo; illud primitus evacuamus, quod ait Dominus Petro, Ego rogavi pro te, ne deficiat fides tua . Quid enim ei rogavit, nisi perseverantiam usque in finem?
Abbreviated transcription (Latin):
certe iste ñ potest dicere ñ accepi. qđ acceptã gr̃am dĩ suo
imalũ libero amsit arbitrio. Qui si correptione cõpuo¬
tus salubrit᷑ ingenit. et ad similia bona opera uel etiam
meliora reuertitur. nempe hic aꝑtissime utilitas correp¬
tionis apparet. sed ꝑ hominẽ correptio siuȩ ea caritat
An ad huc et ista nolens corripi potest dicere quid ego feci
qui non accepi. quẽ constat accepisse. et sua culpa qđ ac¬
ceperat amisisse : Possum in quit possũ om̃mo quando me
argint qđ ar bona uita inmalã mea uoluntate relap¬
sus sim. dicere adhuc. Quid ego feci. qui ñ accepi. Accepi
mĩ fidem quȩ ꝑdilectionẽ operatur. sed milla usq in
finem ꝑ seuerantiã ñ accepi.An quisquã dicere audeb
istam ꝑ seuerantiã non e̾e̾ donũ dĩ. et hoc tã magnũ bo¬
iũ ita e̾e̾ nrm. ut quisquis id habuerit ñ ei possit apłs die

Expanded text:
certe iste non potest dicere, Non accepi: quia acceptam gratiam Dei suo certe iste non potest dicere, Non accepi: quia acceptam gratiam Dei suo in malum libero amisit arbitrio. Qui si correptione compunctus salubriter ingemit, et ad similia bona opera vel etiam meliora revertitur; nempe hic apertissime utilitas correptionis apparet. Sed per hominem correptio sive ex charitate um fit. 10. An adhuc et iste nolens corripi, potest dicere, « Quid ego feci, qui non accepi? » quem constat accepisse, et sua culpa quod acceperat amisisse? « Possum, » inquit, « possum omnino, quando me arguis, quod ex bona vita in malam mea voluntate relapsus sum, dicere adhuc, Quid ego feci, qui non accepi? Accepi enim fidem, quae per dilectionem operatur: sed in illa usque in finem perseverantiam non accepi. An quisquam dicere audebit istam perseverantiam non esse donum Dei, et hoc tam magnum bonum ita esse nostrum, ut quisquis id habuerit, non ei possit Apostolus dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
in qua eũ ds pͥmitus fecit sua mala uoluntate decidenᷤ
prauis effectus. An uͦ ideo prautas ista corripienda non ẽ
in homine. quia ñ eius ꝓpria qui corripitur. sed cõmimis
ẽ om̃ib Immo uͦ corripiatur et insingulis. quodẽ om̃ium
Non em̃ ꝓpterei cuiusquã non ẽ. qđ ab ea nullus immunis
ẽ. Peccata quidem ista originalia ideo dicuntur aliena.
qđ ea singuli eparentib trahunt. Sed nonsine causa
dicuntur et nr̃a. quia in illo uno om̃s sicut clicit apł s
peccauerunt. Corripiatur g origo dãpnabilis. ut eoxdo¬
lore correptionis uolunitas regenerationis oriatur. si tam̃
qui corripitur filius ẽ ꝓmissioms. ut strepitu correptionis
forifecus in sonante ac flagellante. d̃s millo intrinserus
occulta in spiratione operetur et uelle. Si aũt iã regenera¬
tus et ustificatus in malam uitam sua uoluntate relabitur.

Expanded text:
in qua eum Deus primitus fecit, sua mala voluntate decidens, in qua eum Deus primitus fecit, sua mala voluntate decidens, pravus effectus est. An vero ideo pravitas ista corripienda non est in homine, quia non ejus propria qui corripitur, sed communis est omnibus? Imo vero corripiatur et in singulis, quod est omnium. Non enim propterea cujusquam non est, quod ab ea nullus immunis est. Peccata quidem ista originalia ideo dicuntur aliena, quod ea singuli de parentibus trahunt: sed non sine causa dicuntur et nostra, quia in illo uno omnes, sicut dicit Apostolus, peccaverunt . Corripiatur ergo origo damnabilis, ut ex dolore correptionis voluntas regenerationis oriatur: si tamen qui corripitur filius est promissionis, ut strepitu correptionis forinsecus insonante ac flagellante, Deus in illo intrinsecus occulta inspiratione operetur et velle. Si autem jam regeneratus et justificatus in malam vitam sua voluntate relabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cere. Sed quare isti sic illi alit̾ atq illi alit̾ diuersis et in¬
numerabilib modis uocentur ut reformentur. absit ut dicamꝰ
pimur. arguimur. rep̃bendim. accusam: und facimnus.
in ñ accepimus: Quai hȩc dicunt. extra culpam se uidi
uolunt in hoc qđ non oboediunt cło. quia utiq ipsa oboe¬
dientia minꝰ eius ẽ. quȩ necesse ẽ ut sit meo cin caritas
inẽ quȩ sine dubio ea dõ ẽ. et dat eã pat̾ filus suis. Hanc
inquiunt ñ accepimus. Quid itaq corripimur. quasi nos
eam nobis dare possimus et nr̃o arbitrio dare nolumus:
ec adtendunt si nondũ regenerati sunt. primam ẽe causã
cur oburgati qđ sint in obedientes dõ sibi debeant dis¬
plicere. quia fecit d̾s̃ rectũ hominem abinicio humanȩ
creature. et non ẽ inquitas apud dm̃. ac ꝑ hoc prima pra¬
uitas qua dõ ñ obȩditur ab homine ẽ. qui earectitudine

Expanded text:
icere. Sed quare isti sic, illi aliter, atque alii aliter, diversis et inicere. Sed quare isti sic, illi aliter, atque alii aliter, diversis et innumerabilibus modis vocentur ut reformentur, absit ut dicamuspimur, arguimur, reprehendimur, accusamur? Quid facimus, qui non accepimus? » Qui haec dicunt, extra culpam se videri volunt, in hoc quod non obediunt Deo: quia utique ipsa obedientia munus ejus est; quae necesse est ut sit in eo cui charitas inest, quae sine dubio ex Deo est , et dat eam Pater filiis suis. « Hanc, » inquiunt, « non accepimus; quid itaque corripimur, quasi nos eam nobis dare possimus, et nostro arbitrio dare nolimus? » Nec attendunt, si nondum regenerati sunt, primam esse causam, cur objurgati quod sint inobedientes Deo, sibi debeant displicere, quia fecit Deus hominem rectum ab initio humanae creaturae , et non est iniquitas apud Deum . Ac per hoc prima pravitas qua Deo non obeditur, ab homine est; quia ex rectitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
ab homine accepisti neq didicisti : Potens ẽ enĩ ille qui tibi
dedit. sic et nobis dare quomͦ tͥ. Porro si hoc ñ audent dicer
sed patiuntur sibi eugłm ab homine p̃dicari. quãins possit
etiam non ꝑhominẽ homini dari. concedant etã corripi
se debere aprȩpositis suis aquib xp̃iana gr̾a p̾dicatur. quã¬
ins nonnegetur ds̃ posse quẽ uelit etiã nullo homine cor¬
ripiente corrigere. et ad dolorẽ salubrem pęnitentiȩ oc¬
cultissima et potentissima medicinȩ suȩ potestate ꝑ ducere.
et sicut ñ ẽ ab oracione cessandũ ꝓ eis quos corrigi uolumiᷤᷤ
etiamsi nullo hominũ orante ꝓpetro dñs respexit eũ et fe
eum suũ flere peccatũ. ita non ẽ neglegenda correptio.
quamiis ds̃ quos uoluerit etiam ñ correptos facit e̾e̾ correc¬
tos. Tunc aũt correptione ꝓficit homo. cũ miseretur atq
duniat qui facit quos uoluerit euam sine correptione ꝓf¬

Expanded text:
ab homine accepisti neque didicisti? Potens est ille qui tibi ab homine accepisti neque didicisti? Potens est ille qui tibi dedit, sic et nobis dare quomodo tibi. Porro si hoc non audent dicere, sed patiuntur sibi Evangelium ab homine praedicari; quamvis etiam possit non per hominem homini dari · concedant etiam corripi se debere a praepositis suis, a quibus christiana gratia praedicatur; quamvis non negetur Deus posse, quem velit, etiam nullo homine corripiente, corrigere, et ad dolorem salubrem poenitentiae occultissima et potentissima medicinae suae potestate perducere. Et sicut non est ab oratione cessandum pro eis quos corrigi volumus, etiam si nullo hominum orante pro Petro Dominus respexit eum, et fecit eum suum peccatum flere: ita non est negligenda correptio, quamvis Deus quos voluerit, etiam non correptos, faciat esse correctos. Tunc autem correptione proficit homo, cum miseretur atque adjuvat, qui facit quos voluerit etiam sine correptione prof
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ cũ facit ut peccati sui quemq poeniteat. Et quis hoc d
nͥ qui respeait apłm petrũ negantem. et fec̃ flentem :
Unde et paulus apłs postea quã dixit cũ modestia corri¬
piendos e̾e diuersa sentientes. ꝓtinus addidit. Nequando det
eis d̾s pęnitentiam ad cognoscendã ueritatem. et resipiscant
dediaboli laqueis. Cur aũt isti qui corripi nolunt dicunt.
antũ p̃cipe m et ora ꝓme ut qđ p̃cipis faciam: Cur ñ potius
scđm suũ prauũ sensum et ista duo respuunt et dicunt. nec
ut daret ei d̃s pęnitentiam qua se negasse dñm fleint : Quis
ominũ paulũ diuinis p̾ceptis adfidem xp̃ianã ꝑtinentib.
erudunt: Cum gͦ audiretur p̾dicans eugłm et dicens notũ
lidici. sed per reuelationẽ iħu xp̃i respondetur ei. und no¬
bis molestus es ut abste accipiamus atq discamus. qđ tu ñ

Expanded text:
nisi cum facit ut peccati sui quemque poeniteat. Et quis hoc dat, nisi cum facit ut peccati sui quemque poeniteat. Et quis hoc dat, nisi qui respexit apostolum Petrum negantem, et fecit flentem ? Unde et apostolus Paulus posteaquam dixit, cum modestia corripiendos esse diversa sentientes, protinus addidit, Ne quando det eis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem, et resipiscant de diaboli laqueis . 8. Cur autem isti qui corripi nolunt, dicunt, « Tantum praecipe mihi, et ora pro me, ut quod praecipis faciam? » Cur non potius secundum suum pravum sensum et ista duo respuunt, et dicunt, Nec ut daret ei Deus poenitentiam, qua se negasse Dominum flevit? Quis hominum Paulum divinis praeceptis ad fidem christianam pertinentibus erudivit? Cum ergo audiretur praedicans Evangelium, et dicens, Notum enim didici, sed per revelationem Christi Jesu : responderetur ei, Quid nobis molestus es, ut abs te accipiamus atque discamus, quod tu non
Abbreviated transcription (Latin):
es. et maius uitiũ corripi nolle quod malus es. laudan¬
da uel indifferent̾ habenda sint intia. ut neq lau¬
dentur neq utuperentur. Aut uͦ nihil agat timor cor¬
repti hominis uel pudor uel dolor. aut aliud agat cum
salubrit᷑ stimulat. nͥ ut rogetur bonus. et eamalis qui
corripiuntur bonos faciat qui laudentur. Quod enim
uult ꝓse fieri. qui corripi ñ uult. et dicit ora potus ꝓ
me. ideo corripiendus ẽ ut faciat etiã ipse ꝓse. Dolor
quippe ille quo sibi displicet quando sentit correptioni
accul eũ. excitat eũ in maioris orationis affectum. ut dõ
miserante in cremento caritatis ad uitus. desinat agere pu¬
denda et dolenda. et agat laudanda atq gratanda. hȩc
ẽ correctionis utilitas. quȩ nune maior nunc minor ꝓpec¬
catoꝵ diuersitate salubrit᷑ adhibetur. Et tunc ẽ salubris.
quando suꝑnus medicus respicit. Nonem̃ aliquid ꝓficit.

Expanded text:
t majus vitium corripi nolle quia malus es: quasi laudant majus vitium corripi nolle quia malus es: quasi laudanda vel indifferenter habenda sint vitia, ut neque laudentur neque vituperentur; aut vero nihil agat timor correpti hominis, vel pudor, vel dolor; aut aliud agat, cum salubriter stimulat, nisi ut rogetur bonus, et ex malis qui corripiuntur, bonos faciat qui laudentur. Quod enim vult pro se fieri qui corripi non vult, et dicit, Ora potius pro me; ideo corripiendus est, ut faciat etiam ipse pro se. Dolor quippe ille, quo sibi displicet, quando sentit correptionis aculeum, excitat eum in majoris orationis affectum; ut Deo miserante, incremento charitatis adjutus desinat agere pudenda et dolenda, et agat laudanda atque gratanda. Haec est correptionis utilitas, quae nunc major, nunc minor pro peccatorum diversitate salubriter adhibetur; et tunc est salubris, quando supernus medicus respicit. Non enim aliquid proficit,
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃as dõ. qui m ut facerem dedit. Si aũt non fecero. non ego
corripiendus sum. sed ille orandus ẽ ut det qđ ñ dedit᷑.
idẽ ipsam qua p̃cepta eiꝰ fuint fidelem dĩ et ꝓxim caritatẽ.
ra gͦ ꝓme ut hanc accipiam. et ꝑhanc ex anmo cũ bona uo¬
limtate quȩ p̃cepit faciam. Recte aũt corriperer. si eã mea
culpa non haberem. hoc ẽ si eam possem mͥ dare uel sumero
ipse nec facerem. uel si dante illo accipere noluissem. Cũ gͦ
et ipsa uoluntas adño p̾paretur.cur me corripis quia inde
me p̃cepta eiꝰ facere nolle. et non potius ipsum rogas ut
corripiendus es quia corripi nonuis. Non ius em̃ tͥ tua
intia demonstrari. non uis ut feriantur. fiatq tͥ utilis
dolor quo medicũ queras. non uistibi tu ipse ostendi.
ut eũ deformẽ te uides. reformatorẽ desideres. eiq su¬
plices ne milla remaneas fęditate. Tuũ quippe uitium

Expanded text:
gratias Deo, qui mihi ut facerem dedit; si autem non fecero, non ego gratias Deo, qui mihi ut facerem dedit; si autem non fecero, non ego corripiendus sum, sed ille orandus est, ut det quod non dedit, id est ipsam, qua praecepta ejus fiunt, fidelem Dei et proximi charitatem. Ora ergo pro me ut hanc accipiam, et per hanc ex animo cum bona voluntate quae praecipit faciam. Recte autem corriperer, si eam mea culpa non haberem; hoc est, si eam possem mihi dare vel sumere ipse, nec facerem, vel si dante illo ego accipere noluissem. Cum vero et ipsa voluntas a Domino praeparetur , cur me corripis, quia vides me ejus praecepta facere nolle; et non potius ipsum rogas, ut corripiendus es, quia corripi non vis. Non vis enim tibi tua vitia demonstrari: non vis ut feriantur, fiatque tibi utilis dolor, quo medicum quaeras: non vis tibi tu ipse ostendi, ut cum deformem te vides, reformatorem desideres, eique supplices, ne in illa remaneas foeditate. Tuum quippe vitium
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia habeitis uobiscũ. Quare enĩ ñ magis iniquitatẽ
patimini : Quare ñ potius fraudaminiꝰ.Sed uos iniqͥ¬
tatem facitis et fraudatis. et hoc fr̃s. Annescitis. quia
in iufti regnũ dĩ ñ possidebunt : Audiamꝰ et orantem
Uos aut inquit dñs multiplicet et habundare faciat in ca¬
ritate. et minuicem et in om̃s. Precepit ut habeatur ca¬
ritas. corripit quia ñ habetur caritas. orat ut habun¬
det caritas. O homo in p̃ceptione cognosce.quid del¬
as habere. In correctione cognosce. tuo te utio ñ hab̾e.
aqͦ nͥ detur. ñ ẽ om̃ino aliud unde tale ac tantum
munꝰ habeatur:ᷤ Patimim me paululũ fr̃s mei ñ ad¬
uersum uos quoꝵ rectũ ẽ corcũ dõ sed ad uersus eos
qui t̾rena saput. uel ad uersus ipsas humanas co¬
gitationes ꝓcelestis et duinę gr̃ȩ caritate certare. H oc em̃
dicunt. qui in suis malignis operib ab huiꝰ gr̃ȩ p̃dicatoribus
corripi nolunt. Precipe mͥ quia faciam. et si fecero. age ꝓm

Expanded text:
udicia habetis vobiscum. Quare enim non magis iniquitatem patimini? quare non potius fraudamini? Sed vos iniquitatem facitis, et fraudatis, et hoc fratres. An nescitis quia injusti regnum Dei non possidebunt? » Audiamus et orantem: Vos autem, inquit, Dominus multiplicet, et abundare faciat in charitate in invicem et in omnes . Praecipit, ut habeatur charitas: corripit, quia non habetur charitas: orat, ut abundet charitas. O homo, in praeceptione cognosce quid debeas habere; in correptione cognosce tuo te vitio non habere; a quo nisi detur, non est omnino alius unde tale ac tantum munus habeatur? » Patimini me paululum, fratres mei, non adversum vos, quorum rectum est cor cum Deo, sed adversus eos qui terrena sapiunt, vel adversus ipsas humanas cogitationes, pro coelestis et divinae gratiae veritate certare. Hoc enim dicunt, qui in suis malignis operibus ab hujus gratiae praedicatoribus corripi nolunt: « Praecipe mihi quid faciam: et si fecero, age pro me
Abbreviated transcription (Latin):
manent usq infinem. Et qui ad tempꝰ inde deinant. reu̾tun¬
tur ut usq infinem ꝑducant qđ inbono ẽe ceperunt. Ostendenꝰ
aũt quid sit scđłm ꝓpositũ uocari. morx addidit ea quȩ iã supra
posin. Qm̃ quos ante p̾scunt et p̃destinauit conformes mmaginis¬

Expanded text:
permanent usque in finem; et qui ad tempus inde deviant, revertunpermanent usque in finem; et qui ad tempus inde deviant, revertuntur, ut usque in finem perducant, quod in bono esse coeperunt. Ostendens autem quid sit secundum propositum vocari, mox addidit ea quae jam supra posui, Quoniam quos ante p
Abbreviated transcription (Latin):
ixi uobis. quia nemo uenit ad me. nͥ fuerit datũ apatre meo.
Ex hoc multi discipłoꝵ eiꝰ abierunt retro. etiã non cũ illo ambu¬
labant Num quia non et isti discipłi appellatisunt loquente
euuangelio: et tam̃ non erant uere discipłi. quia ñmanserunt
in uerbo eius scđm id qdđ ait. Si manseritis inuerbo meo. uere.
scipłi mei estis uina g non habuerunt ꝑ seuerantiã. sicut ñ uere
discipłi xp̃i. ita nec filii dĩ uere fuerunt etiam quando ẽe in
debantur et ita uocabantur. Appellamꝰ gͦ nos et electos xp̃idi
scipłos et dĩ filios. quia sic appellandisunt quos regeneratos
piȩ inuere cermimꝰ. sed tc̃ uere sunt qđ appellantur. si man
e qđ futuri sunt. idẽ exbonis mali. Propt̃̾ boc apłs cũ daaisset sci¬
mus q̃m diligentib dm̃ om̃a cooperantur in bonũ. sciens ĩullos
diligere dm̃ et meo bono usq infinem ñ ꝑmanere. max addidit.
Hisqui scłm ꝓpositũ uocati sunt. Nii em̃ meo qđ diligunt dm̃ ꝑ

Expanded text:
t ad me, nisi fuerit ei datum a Patre meo. Ex hoc multi discipulorum ejus abierunt retro, et jam non cum illo ambulabant . Numquid non et isti discipuli appellati sunt, loquente Evangelio? Et tamen non erant vere discipuli, quia non manserunt in verbo ejus, secundum id quod ait, Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis. Quia ergo non habuerunt perseverantiam, sicut non vere discidebantur et ita vocabantur. Appellamus ergo nos et electos, et Christi discipulos, et Dei filios, quia sic appellandi sunt, quos regeneratos pie vivere cernimus: sed tunc vere sunt quod appellantur, si mansest quod futuri sunt, id est, ex bonis mali. 23. Propter hoc Apostolus cum dixisset, Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperatur in bonum; sciens nonnullos diligere Deum, et in eo bono usque in finem non permanere, mox addidit, his qui secundum propositum vocati sunt. Hi enim in eo quod diligunt Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nos non agimus. sed id uelle et operari ds̃ operatur
gr᷑ãs agant. Aguntur e̾m̃ ut agant. ñ ut ipsi inhil agant.
et ad hoc eis ostenditur quid agere debeant. ut quando id
agunt sicut agendũ ẽ. idẽ cum dilectione et delectatio¬
ne iustitię. suauitatem quã dedit dñs ut t̾ra eiꝰ daret fr¬
tum suũ accepisse se gaudeant. Quando aũt ñ agunt siue
ommo ñ faciendo. siue ñ excaritate faciendo. orent ut qđ
nondũ habent accipiant. Qind enĩ habebunt qđ ñ accep¬
mus qui nobis p̾sunt. et ut faciamus orent ꝓnobis. ñ aũt
nos corripiant et argnant si non fecerim. Inmo om̃a fi¬
ant. qm̃ doctores eccłarũ apłi om̃a faciebant. et p̾cipie¬
bant quȩ fierent. et corripiebant si nonfierent. et orabats

Expanded text:
hoc nos non agimus, sed id velle et operari Deus operatur hoc nos non agimus, sed id velle et operari Deus operatur gratias agant. Aguntur enim ut agant, non ut ipsi nihil agant; et ad hoc eis ostenditur quid agere debeant, ut quando id agunt sicut agendum est, id est, cum dilectione et delectatione justitiae, suavitatem quam dedit Dominus, ut terra eorum daret fructum suum , accepisse se gaudeant. Quando autem non agunt, sive omnino non faciendo, sive non ex charitate faciendo; orent, ut quod nondum habent accipiant. Quid enim habebunt, quod non accepmus qui nobis praesunt, et ut faciamus orent pro nobis: non autem nos corripiant et arguant, si non fecerimus. » Imo omnia fiant: quoniam doctores Ecclesiarum Apostoli omnia faciebant, et praecipiebant
Abbreviated transcription (Latin):
apłs eis quib dicebat. Oramꝰ aũt ad dm̃ ne quid faciatis mali.
non ut nos ꝓbati appartamus. sed ut uos qđ bonũ ẽ faciatis.
us hoc audiat. et non eiugilet atq fateatur a dño dõ nobis ẽe
ut declinemus amalo et faciamus bonũ: uuando quidem
non ait apłs monemus. docemꝰ. ortam᷑. increpamus. sed
ait. Oramus addm̃ nequid faciatis mali. sed qđ bonum ẽ
aciatis. Et tam̃ etiã loquebatur eis. et faciebat illa om̃
quȩ cõmemoraui. Monebat. docebat. ortabatur. in cre¬
pabat. Sed sciebat hȩx omã ñ ualere quȩ plantando et
rigando faciebat in aperto. nͥ eũ ꝓillis exaudiret orantem
quidat in crementũ in occulto. qm̃ sicut idem doctor ait¬
neq qui plantat ẽ aliquid neq qui rigat. sed qui in crem̃tũ
lat ds̃. Nonse itaq fallant qui dicunt. Ut quid nobis p̃di¬
tur atq p̾cipitur ut declinemꝰ amalo et faciamꝰ bonũ. si

Expanded text:
Apostolus eis, quibus dicebat, Oramus autem ad Deum, ne quid faciatis mali, Apostolus eis, quibus dicebat, Oramus autem ad Deum, ne quid faciatis mali, non ut nos probati appareamus, sed ut vos quod bonum est faciatis . Quis hoc audiat, et non evigilet, atque fateatur a Domino Deo nobis esse, ut declinemus a malo, et faciamus bonum? Quandoquidem non ait Apostolus, Monemus, docemus, hortamur, increpamus: sed ait, Oramus ad Deum, ne quid faciatis mali, sed quod bonum est faciatis. Et tamen etiam loquebatur eis, et faciebat illa omnia quae commemoravi; monebat, docebat, hortabatur, increpabat: sed sciebat haec omnia non valere, quae plantando et rigando faciebat in aperto, nisi eum pro illis exaudiret orantem, qui dat incrementum in occulto. Quoniam sicut idem doctor Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . 4. Non se itaque fallant, qui dicunt, « Utquid nobis praedicatur atque praecipitur, ut declinemus a malo et faciamus bonum, si
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quisq iustitiȩ. seruusq peccati. inbono aũt liber e̾e nullis
potest. nͥ fuerit liberatus ab eo qui dixit. Si uos filus libera¬
uerit. tc̃ uere liberi eritis. Nec ita ut cũ quisq fuerit apec¬
cati damꝑnatione dominatione liberatus. iã ñ indigeat
in liberatoris auxilio. sed ita potius ut ab illo audiens sin
me mhil potestis facere. dicat ei et ipse. Aduitor m̃s esto ne
derelinquas me. Hlanc fidem quȩ sine dubio uera et ꝓphȩ
deo. Uide hi potius corrigendi sunt. quos quidem ꝓpitio
dõ correctos e̾e iã existimo. qui eũ ñ intellegebant. Intelle¬
nes liberatur amalo. et sine qua nulli ꝓrsus siue cogitar¬
dosiue uolendo et amando siue agendo faciunt bonũ. Non
solũ ut monstrante ipsa quid faciendũ sit sciant. uerum
etiam ut prestante ipsa faciant cũ dilectione qđ sciunt. hano
ꝯuippe inspirationẽ bonȩ uoluntatis atq operis. poscebat

Expanded text:
est quisque justitiae servusque peccati; in bono autem liber esse nullus est quisque justitiae servusque peccati; in bono autem liber esse nullus potest, nisi fuerit liberatus ab eo qui dixit, Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Nec ita ut, cum quisque fuerit a peccati dominatione liberatus, jam non indigeat sui liberatoris auxilio: sed ita potius, ut ab illo audiens, Sine me nihil potestis facere ; dicat ei et ipse, Adjutor meus esto, ne derelinquas me . Hanc fidem, quae sine dubio vera et prophetideo: unde hi potius corrigendi sunt, quos quidem propitio Deo correctos esse jam existimo, qui eum non intelligebant. nes liberantur a malo, et sine qua nullum prorsus sive cogitando, sive volendo et amando, sive agendo faciunt bonum: non solum ut monstrante ipsa quid faciendum sit sciant, verum etiam ut praestante ipsa faciant cum dilectione quod sciunt. Hanc quippe inspirationem bonae voluntatis atque operis poscebat
Abbreviated transcription (Latin):
tas : A quo recedere ñ debemus. si uolumus ꝑ uenire quo
tendimus. Dñs aũt ipse non solũ ostendit nobis aquo malo de¬
clinemus et qđ bonũ faciamiis. quod solũ potest legis littera.
uerũ etiam ad uuat nos ut declinemꝰ amalo & faciamus bo¬
num. qđ nullus potest sine sp̃u gr̃ȩ. Quȩ si desit. ad hoc lex
adest. ut reos faciat et occidat. Propt̃ qđ dicit apłs. Littera
occidit. sp̃s aũt iuificat. Qui gͦ legitime lege utitur. cdiscit
iea malũ et bonũ. et non confidens in uirtute sua c̾fugit
ad gr̃am. qua prestante declinet amalo et faciat bonũ. Pius
aũt confugit ad grãm. nͥ cũ a dño gressus hominis dirigunt᷑.
et inã eiꝰ uolet: Ac ꝑ hoc et desiderare audiliũ grȩ. imcium.
gre ẽ. Bequo ait ille. Et dixi nc̃ cepi. hȩc ẽ inmutatio deat̃ȩ
ex celsi. Liberum itaq arbitriũ et ad malũ etad bonũ faci¬
endum confitendũ ẽ nos habere. sed ininalo faciendo liber

Expanded text:
tas, a qua recedere non debemus, si volumus pervenire quo tas, a qua recedere non debemus, si volumus pervenire quo tendimus. 2. Dominus autem ipse non solum ostendit nobis, a quo malo declinemus, et quod bonum faciamus, quod solum potest legis littera: verum etiam adjunum, quod nullus potest sine spiritu gratiae. Quae si desit, ad hoc lex adest, ut reos faciat et occidat. Propter quod dicit Apostolus: « Littera occidit, spiritus autem vivificat. » Qui ergo legitime lege utitur, dicit in ea bonum et malum; et non confidens in virtute sua, confugit ad Dei gratiam, qua praestante declinet a malo, et faciat bonum. Quis autem confugit ad gratiam, nisi cum a Domino gressus hominis diriguntur, et viani ejus volet? ac per hoc et desiderare auxilium gratiae, initium est: de quo ait ille, Et dixi: Nunc coepi; haec est immutatio dexterae Excelsi . Liberum itaque arbitrium et ad malum et ad bonum faciendum confitendum est nos habere: sed in malo faciendo liber
Abbreviated transcription (Latin):
ectis litteris ur̃is ualentine fr̃ di¬
leitissime. et qui simul serutis dõ.
quas ꝑ fratrẽ floꝵ et eos qui cũ illo
ad nos uenerunt misit caritas ur̃a.
egi dõ gr̃as. qđ ur̃am in dño pacẽ et in
Queritate consensionẽ. et in caritate
flagrantiã ur̃o nobis redcatao sermo
ne cognomi. Quod aũt ad subuersionẽ
quorundã apud uos molitꝰ ẽ immicꝰ.
dõ miserante et eiꝰ in sidias in suoꝵ ser¬
uorũ ꝓuectu mirabili bonitate uer¬
tentȩ. ad hoc potius ualintꝰ. ut nulli ur̃m destruerentur
ipeiꝰ. sed ñulli instruerentur inmelius. Non itaq opus
ẽ om̃a identidem retractare. quȩ sufficient̾ uobis pleno li¬
indicant ur̃a. Ueruntam̃ semel lectũ. nullomͦ arbitremini
satis uobis innotescere potuisse. Si gͦ eũ fructuosissimũ ha¬
bere uultis. ñ uos pigeat relegendo habere notissimĩi. utdi¬
ligentissime sciatis quib et qualib quetionib. soluendis
aitq: sanandis ñ ibi humana sed diunna occurrat auetorio¬

Expanded text:
ectis litteris vestris, Valentine frater dilectissime, et qui simul servitis Deo, quas per fratrem Florum, et eos qui cum illo ad nos venerunt, misit Charitas vestra, egi Deo gratias, quod vestram in Domino pacem, et in veritate consensionem, et in charitate flne cognovi. Quod autem ad subversionem quorumdam apud vos molitus est inimicus, Deo miserante et ejus insidias in suorum servorum provectum mirabili bonitate vertente, ad hoc potius valuit, ut nulli vestrum destruerentur in pejus, sed nonnulli instruerentur in melius. Non itaque opus est omnia identidem retractare, quae sufficienter vobis pleno liindicant vestra. Verumtamen semel lectum nullo modo arbitremini satis vobis innotescere potuisse. Si ergo eum fructuosissimum habere vultis, non vos pigeat relegendo habere notissimum, ut diligentissime sciatis quibus et qualibus quaestionibus solvendis atque sanandis, non ibi humana, sed divina occurrat auctori
Abbreviated transcription (Latin):
predestinati atq p̾sciti. Horũ si quisquã perit. fallit᷑ ds.
Sed nemo eoꝵ perit. quia non fallitur d̃s. florũ si quisq
perit. uitio humano uicitur ds. Sed nemo eoꝵ perit
quia nulla reumcitur d̾s. Plecti aũt sunt ad regnan¬
dum cũ xp̃o. ñ quomͦ electus ẽ uidas ad opus cui c̃grue¬
bat. Ab illo quippe electus ẽ qui nouit bene uti etiam
malis. ut ꝑ eiꝰ opus dãpnabile. illud ꝓpt̃ qđ ipse uenera
opus uenerabile cõpleretur. Cum itaq audmis nonne
ego uos duodecĩ elegi et imus exuobis diabolus ẽ. il¬
los debemus intellegere electos ꝑmiscdam. illũ ꝑ uidicu
Illos g elegit ad optinendum regnũ suum. illũ ad effunden¬

Expanded text:
praedpraedsed nemo eorum perit, quia non fallitur Deus. Horum si quisquam perit, vitio humano vincitur Deus: sed nemo eorum perit, quia nulla re vincitur Deus. Electi enim sunt ad regnandum cum Christo, non quomodo electus Judas ad opus cui congruebat. Ab illo quippe electus est, qui novit bene uti etiam malis, ut et per opus ejus damnabile, illud propter quod ipse venerat, opus venerabile compleretur. Cum itaque audimus: « Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est , illos debemus intelligere electos per misericordiam, illum per judicium; illos ad obtinendum regnum suum, illum ad funden
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Ut scdm electionem ꝓpositũ dĩ maneret. et ñ eacope¬
rib sed ex uocante dictũ ẽ ei. quia maior seruiet imor
Etalibi. Non scđm opera nr̃a inquit. sed scđm suũ ꝓpositum et
gr̃am. Cum eͦ audimus quos aũt p̃destinauit illos et uocaũ.
scđm ꝓpositum uocatos debennis agnoscere. qm̃ inde cȩpit
dicens. Om̃ã cooperatur inbonũ. ħs qui scđm ꝓpositũ uo¬
cati funt. Ac deinde subuixit. Qm̃ quos ante p̾sciuit et p̃
destinauit conformes imaginis filii sui. ut sit ipse primo¬
genitus inmultis fr̃ib Atq his p̾missis subdidit. Quos aũt
predestinauit. illos et uocauit. Cos itaq uult intelleg
quos scđm ꝓpositũ uocauit. ne putentur meis e̾e aliqui
uocati et ñ ȩlecti. ꝓpt̾ illã dm̃cã sententiã multi uoca¬
ti. pauci electi. Quicumq enĩ eleiti. fine dubio ętiã uo¬
cati. Non aũt quicũq uocati. consequent᷑ ȩlecti. Illi gͦ
electi ut sepe dictũ ẽ. qui scđm ꝓpositũ uocati. qͥ et. ia

Expanded text:
ionem propositum Dei maneret, non ex operibus, sed ex vocante dictum est ei, quia major serviet minori : et alibi, Non secundum opera nostra, inquit, sed secundum suum propositum et gratiam . Cum ergo audimus: Quos autem praedestinavit, illos et vocavit; secundum propositum vocatos debemus agnoscere: quoniam inde coepit, dicens, Omnia cooperatur in bonum, his qui secundum propositum vocati suntaedestinavit conformes imaginis Filii sui, ut sit ipse primogenitus in multis fratribus; atque his praemissis subdidit, Quos autem praedestinavit, illos et vocavit. Eos itaque vult intelligi, quos secundum propositum vocavit; ne putentur in eis esse aliqui vocati et non electi, propter illam dominicam sententiam, Multi vocati, pauci electi. Quicumque enim electi, sine dubio etiam vocati: non autem quicumque vocati, consequenter electi. Illi ergo electi, ut saepe dictum est, qui secundum propositum vocati, qui etiam
Abbreviated transcription (Latin):
minb ñ corripiantur: minã quã reliquerant redeunt.
et nonnulli accepta gra in qualibet ȩtate periculis hin
uitȩ mortis cȩleritate subtrahuntur. Hȩc enĩ om̃a oꝑã

Expanded text:
minibus non corripiantur, in viam quam reliquerant redeunt; minibus non corripiantur, in viam quam reliquerant redeunt; et nonnulli accepta gratia, in qualibet aetate, periculis hujus vitae mortis celeritate subtrahuntur. Haec enim omnia operatur
Abbreviated transcription (Latin):
discreti quã constat e̾e dãpnatã. euntib om̃ib eoc uno con¬
dẽpnationem. Discernuntur aũt ñmeritis sins sed ꝑ gratiã
mediatoris. hcc ẽ in sangune scdi adam iustificati gratis.
Itaq cũ audimus quis em̃ te discernit. quid aũt habes qđ non
accepisti. si aũt et accepisti. quid gloriaris quasi ñ acceperis.
abilla ꝑditiomis massa quȩ facta ẽ ꝑ primũ adam debemus
in tellegere neminẽ posse discerm. nisi qui hoc bonũ hab&
quicquid habet qđ gr̃a saluatoris accepit. łloc aũt aplicũ
testimomũ tã magnũ ẽ. ut beatꝰ cyprianꝰ ad cirmũ scribens.
ipsum subiecerit illi titulo in quo ait innullo eẽ glandũ.
ne ista diuiȩ g̾rȩ largitate discreti sunt. non ẽ dubiũ qđ
quȩ ꝑ dilectionẽ operatur usq in sinẽ ꝑseuerant. et si qđo
e& orbitant. correpti emendant᷑. et quidã eoꝵ et si abho¬

Expanded text:
discreti, quam constat esse damnatam, euntibus omnibus ex uno in condiscreti, quam constat esse damnatam, euntibus omnibus ex uno in condemnationem. Discernuntur autem non meritis suis; sed per gratiam Mediatoris; hoc est, in sanguine secundi Adam justificati gratis. Itaque cum audimus, Quis enim te discernit? Quid autem habes quod non accepisti? Si autem et accepisti; quid gloriaris quasi non acceperis ? ab illa perditionis massa quae facta est per primum Adam, debemus intelligere neminem posse discerni, nisi qui hoc donum habet, quisquis habet, quod gratia Salvatoris accepit. Hoc amem apostolicum testimonium tam magnum est, ut beatus Cyprianus ad Quirinum scribens, ipsum subjecerit illi titulo, in quo ait, In nullo esse gloriane ista divinae gratiae largitate discreti sunt, non est dubium quod quae per dilectionem operatur , usque in finem perseverant; et si quando exorbitant, correpti emendantur, et quidam eorum etsi ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ueritas loquitur nemo liberatur adãpnatione
natione non se liberabunt qui poterunt dicere non se
uis se liberabunt qui dicturi sunt ꝑ seuerantiã ñ accep¬
mus.Iustior enĩ indetur excusatio dicentiũ ñ accepi¬
mi ᷤ audientiã. quã dicentiũ ñ accepimis ꝑ seuerantiam.
qm̃ potest dici homini. in eo qđ audieras et tenueras. in eo
ꝑ seuerares si uelles. nullomͦ aũt dici potest. id qđ non
audieras crederessi uelles. ac ꝑ hoc ex qui eugłm non
audierunt. et qui eo audito in meliis cõmutati ꝑ se¬
uerantiã ñ acceperunt. et qui eugło audito uenire
ad xp̃m hoc ẽ in eum credere noluerunt. qm̃ ipse dixit.
Nemo uenit adme. nͥ ei datum fuerit apatre meo. et qui per
etatem paruulam nec credere potuerunt. sed ab origmali
ca solo possent lauacro regenerationis absolui. quo tam̃
ñ accepto mortui perierunt. non sunt ab illa c̾sparsione

Expanded text:
sicut veritas loquitur, nemo liberatur a damnatione sicut veritas loquitur, nemo liberatur a damnatione men ab hac damnatione non se liberabunt qui poterunt dicere, non se nus se liberabunt qui dicturi sunt, Perseverantiam non accepimus? Justior enim videtur excusatio dicentium, Non accepimus audientiam, quam dicentium, Non accepimus perseverantiam: quoniam potest dici, Homo, in eo quod audieras et tenueras, in eo perseverares si velles; nullo modo autem dici potest, Id quod non audieras, crederes si velles. 12. Ac per hoc et qui Evangelium non audierunt, et qui eo audito in melius commutati perseverantiam non acceperunt, et qui Evangelio audito venire Christum, hoc est, in eum credere noluerunt, quoniam ipse dixit; Nemo venit ad me, nisi ei datum fuerit a Patre meo , et qui per aetatem parvulam nec credere potuerunt, sed ab originali noxa solo possent lavacro regenerationis absolvi, quo tamen non accepto mortui perierunt; non sunt ab illa conspersione
Abbreviated transcription (Latin):
te quomͦ et ego sc̃s sum. id petimꝰ et rogamus. ut qui in bap¬
tismo scĩficatisumꝰ. in eo quod e̾e̾ cepius ꝑ seueremus. Eece
gloriosissimꝰ martir hoc sentit qđ in his uerbis cotidiȩ
deles xp̃i petunt. ut ꝑseuerent in eo qđ ẽẽ ceperunt
Nullo aũt dubitante quisquis adño ut in bono ꝑ seueret p̃¬
tta sint. corripimꝰ tam̃ eos iusteq corripimus. qui cũ ben
uiuerent. non in eo ꝑseuerauerunt. Lx bona quippe in
malã uitã sua uoluntate mutati sunt. et ideo corripi¬
untur. Et si nihil eis correptio ꝓfuerit. sed in urta ꝑr¬
ta usq ad mortem ꝑ seuerauerint. etiã diuina in ęternũ
dãpnatione sunt digni. nec se excusabunt dicentes sic̃
mͦ dicunt quare corripimur. ita nẽ quare dãpnamur.
quandoquidẽ ut ex bono reuerteremur ad malũ. ꝑse¬
uerantiã ñ accepimus qua ꝑmaneremꝰ in bono. Nullomͦ
hac exccusatione iusta dãpnatione se liberabunt. Si enĩ

Expanded text:
te, quoniam et ego sanctus sum, id petimus et rogamus, ut qui in bapte, quoniam et ego sanctus sum, id petimus et rogamus, ut qui in baptismo sanctificati sumus in eo quod esse coepimus perseueremus. egloriosissimus Martyr hoc sentit, quod in his verbis quotidie fideles Christi petunt, ut perseverent in eo quod esse coeperunt. Nullo autem dubitante, quisquis a Domino ut in bono perseveret pre VII. 11. Quae cum ita sint, corripimus tamen eos; justeque corripimus, qui cum bene viverent, non in eo perseverarunt. Ex bona quippe in malam vitam sua voluntate mutati sunt: et ideo correptione ; et si nihil eis correptio profuerit, sed in vita perdita usque ad mortem perseveraverint, etiam divina in aeternum damnatione sunt digni. Nec se excusabunt dicentes, sicut modo dicunt, Quare corripimur? ita tunc, Quare damnamur, quandoquidem ut ex bono reverteremur ad malum, perseverantiam non accepimus qua permaneremus in bono? nullo modo hac excusatione a justa damnatione se liberabunt. Si enim,
Abbreviated transcription (Latin):
in bono ꝑ seuerare usq infinem: Quid emĩ aliud donat
qui conseruat sine offensione ut constituat ante conspetͥ
głe suȩ inmaculatos in leticia. nͥ ꝑseuerantiã bonã ᷤᷤ Qiuid
ẽ etiam qđ in apłoꝵ actib legimis. audientes aũt gentes
guuse sunt. et exceperunt uerbũ dm̃. et credider̾unt
quotquot erant ordinati in uitã ęternã : Quis in ȩt̾ñ.
intam potuit orclinari nͥ ꝑ seuerantiȩ dono. quandoqdẽ
qui ꝑseuerauerit usq infinẽ hic saluus erit: Qua salute. n
ȩt̃na: Cum uͦ in oratione dm̃ca dõ patri dicimus scĩficetur
nom̃ tuũ. quid aliud dicim quã ut nom̃ eiꝰ scĩficet᷑ in nob̾.
Quod cũ iã ꝑ lauacrũ regrnerationis effectũ sit. quare co¬
tidie fidelib poscitur. nͥ in eo qđ factum ẽ in nobis ꝑseue¬
retur anobis. Nam et beatus ciprianus hoc sic intellegit
qd petanis adõ ut nom̃ eiꝰ scĩficetur innobis. Ceterũ aque
d̃s scĩficatur. qui ipse scĩficat: Sed quia ipse diaxit scĩ esto¬

Expanded text:
in bono perseverare usque in finem? Quid enim aliud donat, qui conservat sine offensione, ut constituat ante conspectum gloriae suae immaculatos in laetitia, nisi perseverantiam bonam? Quid est etiam quod in Apostolorum Actibus legimus, Audientes autem Gentes gavisae sunt, et exceperunt Verbum Domini, et crediderunt quotquot erant ordinati in vitam aeternam ? Quis in aeternam vitam potuit ordinari, nisi perseverantiae dono? Quandoquidem qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Qua salute, nisi aeterna? Cum vero in oratione dominica ificetur in nobis? Quod cum jam per lavacrum regenerationis effectum sit, quare quotidie a fidelibus poscitur, nisi ut in eo quod factum est in nobis, perseveretur a nobis? Nam et beatus Cyprianus hoc sic intelligit:  Domino ut nomen eius sanctificetur in nobis. ceterum a quo Deus sanctificatur qui ipse sanctificat? sed quia ipse dixit:: sancti esto
Abbreviated transcription (Latin):
consilium murimuremꝰ. se hoc quoq nobis salub̃rimũ ee credamꝰ.
Iu aũt quisquis mumcus eiꝰ grȩ sic int̾rogis. ipse quid dicis. Bene
qđ te nonnegas e̾e xp̃ianũ. et catholicũ iactas. Si gͦ confiteri
donũ cdĩ et ꝑseuerare in bono usq infinẽ. cur hoc donũ ille
acciꝑiat. ille ñ accipiat puto qđ mecũ parit᷑ nescis. et ambo hic
inscrutabilia dĩ uidicia penetrare ñ possumꝰ. Aut si ad liberũ
seucret. sed humana uoluntate faciente. quid moliturꝰ es c̃tra
uerba ddicentis rogunꝓte petre ne deficiat fides tua. An
audebis dicere etiã rogante xp̃o ne deficeret fides petri
cdefecturã fuisse si petrus eã deficeret uoluisset. hoc ẽ si eã usq
infinem ꝑ seuerare noluisset. quali aluid petrus ullomͦ
rat tc̃ fuisse perituram fidem petri si ea quȩ fidelis erat uo¬
luntas ipsa deficeret. et ꝑmansurã si eadem uoluntas ma-¬
neret: Sed quia p̃paratur uoluntas adño. ido ꝓillo xp̃i

Expanded text:
murmuremus, sed hoc quoque nobis saluberrimum esse credamus. Tu autem quisquis inimicus ejus gratiae sic interrogas, ipse quid dicis? Bene, quod te non negas esse christianum, et catholicum jactas. Si ergo confiteris, donum Dei esse perseverare in bono usque in finem; cur hoc donum ille accipiat, ille non accipiat, puto quod mecum pariter nescis, et ambo hic inscrutabilia judicia Dei penetrare non possumus. Aut si ad liberum erseveret, sed humana voluntate faciente; quid moliturus es contra verba dicentis, Rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua ? An audebis dicere etiam rogante Christo ne deficeret fides Petri, defecturam fuisse si Petrus eam deficere voluisset, hoc est, si eam usque in finem perseverare noluisset? quasi aliud Petrus ullo morat, tunc fuisse perituram fidem Petri, si ea qua fidelis erat, voluntas ipsa deficeret; et permansuram, si eadem voluntas maneret? Sed quia praeparatur voluntas a Domino ; i
Abbreviated transcription (Latin):
bonitatis ñhabent. sed ex bona in malũ deficiente bona uolim¬
tate moriuntur. Respondeant si possunt cur illos ds cũ fide
nutaret intellectũ eoꝵ. et nefictio deciperet animas eoꝵ.
utrũ hoc inpotestate ñ habiit. an eoꝵ mala futura nescunt.
Ñ empe mhil horũ nͥ ꝑuersissime atq insanissime dicit᷑. Cur
g ñ fecit : Respondeant qͥ nos irrident quando inreb. ta¬
ĩb exclamamꝰ. quã inscrutabilia sunt uidicia eiꝰ et inuest¬
gãbiles ine eiꝰ. Neq em̃ hoc ñdonat ds̃ quib uoluerit. aut uͦ

Expanded text:
bonitatis non habent, sed ex bono in malum deficiente bona volunbonitatis non habent, sed ex bono in malum deficiente bona voluntate moriuntur. Respondeant, si possunt, cur illos Deus, cum fmutaret intellectum eorum, et ne fictio deciperet animas eorum. Utrum hoc in potestate non habuit, an eorum mala futura nescivit? Nempe nihil horum nisi perversissime atque insanissime dicitur. Cur ergo non fecit? Respondeant qui nos irrident, quando in rebus talibus exclamamus, Quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Neque enim hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ. quã inscrutabilia st̃ iudicia eiꝰ. Nec miremͦ nos inuesti¬
gare ñ posse in uestigabiles uias eiꝰ. Ut emĩ alia innumerabi¬
lia taceã quȩ aliis dantur. aliis ñdantur hominib adnodo
apud quẽ ñ ẽ acceptio ꝑsonaꝵ. nec tribuunt᷑ ifta meritis
uolutatũ. sic̃ sunt celeritates. uires. bonȩ ualitudine
et pulchritudines corpoꝵ. in gera. mirabilia. et multaꝵ¬
arciũ capaces naturȩ m̃tiũ. uel quȩ accidunt extrinsecus
ut ẽ opulentia. nobilitas. honores. et cętera huiusmodi.
quȩ quisq ut habeat. ñ nͥ in dĩ ẽ potestate. ut ñ immorer &iã
in baptismate paruuloꝵ. qđ nullus istoꝵ potest dicere sict
illa adregnũ dĩ ñ ꝑtinere. cur illi paruulo detur. illi ñ d¬
tur. cũ sit utrũq inpotestate dĩ. et sine illo sacram̃to nemo
intret inregnũ dĩ. ut hȩc gͦ taceã uel relinquã. illos ipsos
ntueant dequib. agitur. De his enĩ disserimꝰ qui ꝑseuerantiar

Expanded text:
t judicia ejus! 19. Nec miremur nos vestigare non posse investigabiles vias ejus. Ut enim alia innumerabilia taceam, quae aliis dantur, aliis non dantur hominibus a Domino Deo, apud quem non est acceptio personarum , nec tribuuntur ista meritis voluntatum, sicut sunt celeritates, vires, bonae valetudines, et pulchritudines corporum, ingenia mirabilia, et multarartium capaces naturae mentium; vel quae accedunt extrinsecus, ut est opulentia, nobilitas, honores, et caetera hujusmodi, quae quisque ut habeat, non nisi in Dei est potestate: ut non immorer etiam in Baptismate parvulorum quod nullus istorum potest dicere, sicut illa, ad regnum Dei non pertinere, cur illi parvulo detur, illi non detur; cum sit utrumque in potestate Dei, et sine illo Sacramento nemo intret in regnum Dei: ut ergo haec taceam vel relinquam, illos ipsos intueantur de quibus agitur. De his enim disserimus, qui perseverantiam
Abbreviated transcription (Latin):
qui eos nouit ñ habere ꝑseuerantiã quȩ ad beat̾a uitã ꝑ¬
ame queratur cur eis ds̃ ꝑseuerantiã ñ dederit qui eã qua
xp̃iane inuerent dileistionẽ dedit. me ignorare respõdeo.
on enĩ arrogant̃. sed agnoscens modulũ meũ audio apłr¬

Expanded text:
qui eos novit non habere perseverantiam quae ad beatam vitam pqui eos novit non habere perseverantiam quae ad beatam vitam pa me quaeratur, cur eis Deus perseverantiam non dederit, quibus eam qua christiane viverent, dilectionem dedit; me ignorare respondeo. Non enim arroganter, sed agnoscens modulum meum, audio di