comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at spons cui dr in eodẽ cantico eqͥtas diler̃ te ersponsa q̃ ibi andit caritas indelicus tuis. Tacita multa¬
eñ simꝰ cura huiꝰ opis t̃minandi. Eet̃i pꝰ salomonẽ reges hebreor uir inuemunt᷑ ꝑ aliqua enigmata
enĩ appellate s̃ illiꝰ ppłi partes ex pꝰ ꝓp̃t salomonis offensã tpr̃e filii eiꝰ roboam qͥ patri successit in regnũ
uocabant᷑ isrł. quã uis hoc uniũsi illiꝰ ppłi nom̃ eẽt. duab: uͦ tribub: iuda scilic& & beniamin q̃ ꝓpt̃ dđ ne
qr ipsa erat trib uñ dd Beniam in uͦ trib: altera ad idẽ regnũ sic̃ dui ꝑtinens erat. uñ fuit saulrer
ante ddđ s simul istȩ duȩ trib: ut dictũ ẽ uda uocabant᷑ & hoc noĩe discernebant᷑ ab isrt qđ appella¬
bant᷑ ꝓprie .i. trib habentes suũ regẽ : Nã trib: leui qm̃ sacerdotalis fuit di iñ reg ũ seruitio in ancipa

Expanded text:
at sponsus, cui dicitur in eodem Cantico, Aequitas dilexit te ; et sponsa quae ibi audit, Charitas in deliciis tuis . Tacita muat sponsus, cui dicitur in eodem Cantico, Aequitas dilexit te ; et sponsa quae ibi audit, Charitas in deliciis tuis . Tacita mue in Iuda siue in Israel. Ceteri post Salomonem reges Hebraeorum uix inueniuntur per aliqua aenigmata enim appellatae sunt illius populi partes, ex quo propter Salomonis offensam tempore filii eius Roboam, qui patri successit in regnum, uocabantur Israel, quamuis hoc uniuersi illius populi nomen esset. Duabus uero tribubus, Iudae scilicet et Beniamin, quae quia ipsa erat tribus unde Dauid. Beniamin uero tribus altera ad idem regnum, sicut dixi, pertinens erat, unde fuit Saul rex ante Dauid. Sed simul istae duae tribus, ut dictum est, Iuda uocabantur, et hoc nomine discernebantur. ab Israel, quod appellabantur proprie decem tribus habentes suum regem. Nam tribus Leui, quoniam sacerdotalis fuit, Dei, non regum seruitio mancipata,
Abbreviated transcription (Latin):
tui intpre comedt̃ infortitudine & ñ in c̃fusione: Adolescentẽ dix̃ diabolũ ꝓpt̃ stulticiã & suꝑbiã
& temeritatẽ & petulantia cet̾aq uitia q̃ huic ȩtati ad solent abundare: xp̃m aũ filiũ ĩ genobͥꝵ:¬
scoꝵ scilic& patri archaꝵ ꝑtinentiũ ad lib̵ã ciuitatẽ. ex qͥb ẽ in carne progenitꝰ: Encipes illius
ciuitatis mane manducantes. idẽ ante horã ẽgruã qr ñ expectant oportunã q̃ uera ẽ in fut᷑o
scło felicitatẽ : festinant̃ beari huiꝰ scłi celeritate cupientes Encipes aũ ciuitatis xp̃i tẽpꝰ ñ fallaceis
beatitudinis patient᷑ ex pectant. hoc ait infortitudine & ñ in c̾fusione. qr ñ eos fallit spes de
qͣ dic̃ apłs: Spes aũ ñ c̃fundit dic̃ &psalmꝰ. Etenĩ qͥ te eipectant ñ c̃fundent᷑ : Iã uͦ canticũ can¬
sed hec uoluntas allegoricis tegminib: in uoluta ẽ ut desideret᷑ ardemtius nud et᷑q iocundius & appare¬

Expanded text:
tui in tempore comedunt, in fortitudine, et non in confusione . Adolescentem dixit diabolum, propter stultitiam, et superbiam, et temeritatem, et petulantiam, caeteraque vitia, quae huicsanctorum scilicet Patriarcharum, pertinentium ad liberam civitatem, ex quibus est in carne progenitus. Principes illius civitatis mane manducantes, id est ante horam congruam; quia non exspectant opportunam, quae vera est, in futuro saeculo felicitatem, festinanter bbeatitudinis patienter exspectant. Hoc ait, in fortitudine, et non in confusione: quia non eos fallit spes; de qua dicit Apostolus, Spes autem non confundit . Dicit et Psalmus, Etenim qui te exspectant, non confundentur . Jatas allegoricis tegminibus involuta est, ut desideretur ardentius, nudeturque jucundius, et appare
Abbreviated transcription (Latin):
gendũ ẽ ab hoĩe qͥ ex pͥmo hõẽ pͥmꝰ ẽ nat᷑ quando tãdiuiuuebant potiusse c̃stitui ciuitatẽ sane t̾renã ñulã
aginta seragunta annos ac̃cũbendi oꝑe uacauisse : Aut siñ uacar& nihil ꝓlis gignere potuisse: hȩc q̃stro
duob mͦdis soluit̃: aut eñĩ tanto serior fuit ꝓportiõe pubtas quanto uitȩ totius maior annositas aut qđ
magis uideo ẽẽ credibile ñ luc pͥmogeniti filii c̃memorati s̃. s qͦs successiõis ordo poscebat ut ꝑueniret᷑ ad
noe a qͦ rursꝰ ad abrahã uidemꝰ eẽ ꝑuentũ ac deinde usq ad certũ articulũ tpr̃is quantũ oportebat signari &iam
gñatiõib c̃memoratis cursũ głosissimȩ ciuitatis in hoc mundo ꝑegͥnantis & suꝑnã patriã reqͥrentis : Qđ eñi ne¬
legit᷑ ad qͥsiu hoĩem ꝑ dm nisi illis duob: ipse fuiss& hõ nascendo additꝰ pͥmꝰ hc̃ secutꝰ ab elquẽ maior ft̃ occidit

Expanded text:
gendum est ab homine, qui ex primo homine primus est natus, quando tamdiu uiuebant, potuisse constitui ciuitatem, sane terrenam, non aginta, sexaginta annos a concumbendi opere uacuisse, aut si non uacaret, nihil prolis gignere potuisse?\' Haec quaestio duobus modis soluitur. Aut enim tanto serior fuit proportione pubertas, quanto uitae totius maior annositas; aut, quod magis uideo esse credibile, non hic primogeniti filii commemorati sunt, sed quos successionis ordo poscebat, ut perueniretNoe, a quo rursus ad Abraham videmus esse perventum, ac deinde usque ad certum articulum temporis: quantum oportebat signari, etiam generationibus commemoratis, cursum gloriosissimae civitatis in hoc mundo peregrinantis, et supernam patriam requirentis. Quod enim nelegitur, Acquisivi hominem per Deum, nisi illis duobus ipse fuisset homo nascendo additus primus. Natus est igitur prior Cain
Abbreviated transcription (Latin):
ignosct̃. sie andẽ uindictã ꝓnecessitate regendȩ tuendȩq rei publicȩ : ñ ꝓsaturandis inimicitiaꝵ odus

Expanded text:
ignoscunt; si eandem uindictam pro necessitate regendae tuendaeque rei publicae, non pro saturandis inimicitiaruignoscunt; si eandem uindictam pro necessitate regendae tuendaeque rei publicae, non pro saturandis inimicitiaru
Abbreviated transcription (Latin):
saluti retũ p̃sentiũ necessaria eẽ sacrificia illa monstraũ ut ab his qͥ ñ ꝑuicacit̃ c̃tendt̃ s prudent̃ attendt̃.
nec ꝓrt̃ p̃sentes necessitates uera religio deserat᷑ & magis ȩt̃ nȩ uitȩ fidelissima expectatiõe teneat᷑ :
regnũ dĩ qͦ ꝑtinent isti: Et hoc ipsiꝰ miscđia factũ ẽ: ne a blls istasqͥ ineũ credt̃ uelit sũma bona desidarent:
S dicimꝰ eos felices si iuste ĩ ꝑant sunt̃ linguas sublimit̃ honcrantiũ : & obseyͥa nimis humilit̃ salutantiũ ñ
extollunt᷑. & se hoi es eẽ meminer̃ si suã potestatẽ : addi cultũ matime dilatandũ maiestati eiꝰ famulã faciunt.
siđm timent dilgunt cot̃ si plus amant illud regnũ : ubi ñ timent habe c̃sortes si tardius uindicant : facile

Expanded text:
saluti rerum praesentium necessaria esse sacrificia illa monstravit; ut ab his, qui non pervicaciter contendunt, sed prudenter attendunt, saluti rerum praesentium necessaria esse sacrificia illa monstravit; ut ab his, qui non pervicaciter contendunt, sed prudenter attendunt, nec propter praesentes necesinent ad regnum Dei, quo pertinent isti; et hoc ipsius misericordia factum est, ne ab illo ista, qui in eum crederent, velut summa bona desiderarent: sed felices eos dicimus, si juste imperant, si inter linguas sublimiter honorantium, et obsequia nimis humiliter salutantium non extolluntur, et se homines esse meminerunt; si suam potestatem ad Dei cultum maxime dilatandum maiestati eius famulam faciunt; si Deum timent diligunt colunt; si plus amant illud regnum, ubi non timent habere consortes; si tardius uindicant, facile
Abbreviated transcription (Latin):
tulantab: qb ĩ molare eotidie ferebat᷑ : iunciomino ñ poss& ab eis. qͥ talia diis romanis sacra ñ facerent
nec pieri aqꝰ qua ꝑmatterent Et ñ agr miseri gr̃is tantȩ miscdiȩ di. qͥ cũ statuiss& in riptiõe harba¬
rica grauiora dignos mores hõiũ castigare. indignatiõen snã tanta mansuettdine tẽ ꝑaũ. ut illũ pͥmo facer& mira¬
bilit̃ uinci : ne ad in fumoꝵ animos eũtendos gła daret᷑ demonib: qͥb: eã supplicare c̃stabat : De inł abhis barb aris roma
capet᷑: qͥcont̾ omẽm c̃suetudinẽ gestoꝵ ante belloꝵ adloca sc̃a c̃fugientes ap̃ianȩ religionis reuerentia tuerent᷑ :
Ita uerꝰ dñs gub̾mnator rerũ & romanos cũ miscđia flagellaũ : & tã in credibilit uictis supplicatorib demonũ nec

Expanded text:
tulantibus, quibus immolare cottidie ferebatur, uinci omnino non posset ab eis, qui talia dis Bomanis sacra non facerent tulantibus, quibus immolare cottidie ferebatur, uinci omnino non posset ab eis, qui talia dis Bomanis sacra non facerent nec fieri a quoquam permitterent. Et non agunt miseri gratias tantae misericordiae Dei, qui cum. statuisset inruptione barbarica grauiora <pati> dignos mores hominum castigare, indignationem suam tanta mansuetudine temperauit, ut illum primo faceret mirabiliter uinci, ne ad infirmorum animos euertendos gloria daretur daemonibus, quibus eum supplicare constabat; deinde ab his barbaris Roma caperetur, qui contra omnem consuetudinem gestorum ante bellorum ad loca sancta confugientes Christianae religionis reuenatorque rerum et Romanos cum misericordia flagellavit, et tam incredibiliter victis supplicatoribus daemonum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
rato romanoꝵ multo ampli quã centũ iiliũ ꝓsterneret᷑ eiꝰ exercitꝰ: atq ipse mox captꝰ. debita pena
necaret᷑: Nã si ille tã ĩpius. cũ tantis. & tã ĩpus copus romã fuiss& ingress. ci peꝑcisse : quib: honorẽ
locis martẏrũ detuliss& Inqͣ ꝑsona đm timer& : Euiꝰ ñ sanguinẽ fusũ. cuiꝰ puditiciã uell& intactã :
quas aũ isti ꝓdussius uoces habenti quanta insultatiõe iactarent. qđ ille iđo uiciss& iđo tanta po¬
tuiss&. qr cotid ianis sacrificiis placabat atq inuetabat đos. qđ roma nos facere ꝓpĩana religio ñ
sinebat: Niã ꝓpinqͣnte iã illo his locis. ubi nutu sũ mȩ maiestatis opp̃si ẽ. qm̃ eiꝰ fama ubiq crebrescer&
nob apđ cartaginẽ dicebat᷑ hoc cređẽ : spargere iactare paganos. qđ ille diis amicis ꝓtegentib &opi¬

Expanded text:
rato Romanorum multo amplius quam centum milium prosterneretur eius exercitus adque ipse mox captus poena debita rato Romanorum multo amplius quam centum milium prosterneretur eius exercitus adque ipse mox captus poena debita necaretur. Nam si ille tam inpius cum tantis et tam inpiis copiis Romam fuisset ingressona Deum timeret? cuius non sanguinem fusum, cuius pudicitiam uellet intactam? Quas autem isti pro dis suis uoces haberent, quanta insultatione iactarent, quod ille ideo uicisset, ideo tanta potuisset, quia cottidianis sacrificiis placabat adque inuitabat deos, quod Romanos facere Christiana religio non sinebat? Nam propinquante iam illo his locis, ubi nutu summae maiestatis obpressus est, cum eius fama ubique crebresceret, nobis aput Carthaginem dicebatur, hoc credere spargere iactare paganos, quod ille dis amicis protegentibus et opi
Abbreviated transcription (Latin):
diutiꝰ t᷑hi udent. ilico in nr̃am religioẽm ꝓt̾uissime insiliunt. erclam antes. qđ si ipsa ñ ẽẽt: & uetere
ritu numina colerent᷑. iã romana illa uirtute. q̃ adiuuante marte. & bellona. tanta celerit̃ beila
cladib aueterib siit gesta romanis. sic̃ sol& orb̃ t̾raꝵ uelut ꝓcellosissimũ pelagꝰ. uaria taliũ maloꝵ
tẽpestate iactari. Et qđ nolt̃ : aliqͣnđ fateant sneo in sanis adũsꝰ dm̃ lingius. se interimant : & decipiant
ĩ ꝑitos ¶đ đ tam̃ nr̃a memoria recentissimo tpre. as̃ mirabilit᷑ & miseri cordit̃ fac̃ ñ cũ gr̃aꝵ actione
c̃memorant .s qͣntũ in ipsis ẽ : om̃iũ si fieri potẽ hõiũ obliuione sepelire conant᷑ qđ a nob̃ sitacebit᷑:
similit̃ erimꝰ ingͣti: Cũ radagais rex gothoꝵ. agmine ingenti. & ĩmani. iã ĩ urbis uicinia c̃stitutꝰ ro¬
manis ciuib ĩminer&: uno die. tanta celeritate uictꝰ ẽ. ut neuno quidẽ ñ dicã extincto : s uulne¬

Expanded text:
diutius trahi uident, ilico in nostram religionem proteruissime insiliunt, exclamantes, quod, si ipsa non esset et uetere ritu numina colerentur, iam Romana illa uirtute, quae adiuuante Marte et Bellona tanta celeriter bella cladibus a ueteribus sint gesta Romanis, sicut solet orbis terrarum uelut procellosissimum pelagus uaria talium malorum tempestate iactari, et quod nolunt aliquando fateantur, nec insanis aduersus Deum linguis se interimant et decipiantorditer fecit, non cum gratiarum actione commemorant, sed, quantum in ipsis est, omnium si- fieri potest hominum obliuione sepelire conantur; quod a nobis si tacebitur, similiter erimus ingrati. Cum Radagaisus, rex Gothorum, agmine ingenti et inmani iam in Urbis uicinia constitutus Romanis ceruicibus inmineret, uno die tanta celeritate sic uictus est, ut ne uno quidem non dicam extincto, sed uulne
Abbreviated transcription (Latin):
naneoꝵ surgens fuge in meso pothamiã indomũ batuhel patris inatris tuȩ & sume tͥ inde uxorẽ defili

Expanded text:
nanaeorum; surgens fuge in Mesopotamiam in domum Bathuel, patris matris tuae, et sume tibi inde uxorem de filinanaeorum; surgens fuge in Mesopotamiam in domum Bathuel, patris matris tuae, et sume tibi inde uxorem de fili
Abbreviated transcription (Latin):
errantib expectat᷑: Ec ce benedictiõem ꝓmissã repetente maiore: ex pauesc̾ ysa ac s&aliũ se ꝓalio bene¬
ditisse cognosc̃. Mirat᷑ & qͥs nã ille sit ꝑ contat᷑nec tam̃ sedeceptũ eẽ ẽquerit᷑. Immo c̃festĩ reuelato sib
intus in corde magno sacram̃to deuitat indignatioem ẽfirmat benedictiõem: Qsgͦ in qͥt uenatꝰ ẽ mͥ¬
uenatioẽm & intulit mͥ : Et manducani ab om̃ib ante quã tuuenires. & benediri eũ & benedict sit
eͥs ñ hic maledictionẽ expectar& potiꝰ irati si hȩc ñ suꝑna inspiratione s treno more gererent᷑. Ores
gestas s ꝓphetice gestas int̾ra s celitꝰ ꝑ hoĩes s diuinitssi eacutiant᷑ singula tantis fecunda mysteris
multa s̃ ĩ plenda uolumina s: huic oꝑi modꝰ mođate ĩ ponend nos in alia festinare c̃pellit Mittit᷑ iacob XXRI¬
aparentib in mesopothamiã ut ibiducat utorẽ: patris mittentis ũba hȩc s̃. Naccipies utorẽ ex filiab: cha¬

Expanded text:
errantibus exspectatur. Ecce benedictionem promissam repetente maiore expauescit Isaac, et alium se pro alio benedixisse cognoscit; miratur et quisnam ille sit percontatur; nec tamen se deceptum esse conqueritur; immo confestim reuelato sibi intus in corde magno sacramento deuitat indignationem, confirmat benedictionem. Quis ergo, inquit, uenatus est muenationem et intulit mihi, et manducaui ab omnibus, antequam tu uenires? et benedixi eum, et benedictus sit. Quis non hic maledictionem potius exspectaret irati, si haec non superna inspiratione, sed terreno more gererentur?s o res gestas, sed prophetice gestas; in terra, sed caelitus; per homines, sed diuinitus! Si excutiantur singula tantis fecunda mysteriis, multa sunt inplenda uolumina; sed huic operi modus moderate inponendus nos in alia festinare conpellit. CAPUT XXparentibus in Mesopotamiam, ut ibi ducat uxorem. Patris mittentis uerba haec sunt: Non accipies uxorem ex filiabus Cha
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ab effrem t̃tuis Gñationẽ qͥppe t̾ciã dic̃ filiũ nepotẽ ꝓnepatẽ : Deinđ seqͥt᷑. & filii machir filii
manasse nati s̃ supͣ femora ioseph. & hic ille ipse ẽ nepos manasses ꝓnepos iseph. s pluralit̃ appel¬
lati s̃ sic̃ scriptura c̃sueũ. Runã qͦq filiã iacob filias nuncupaũ: Sic̃ in latinȩ linguȩ c̃suetudine¬
libi dñr pluralit᷑ filus&iã siñ sint uno ãpluis Cũ gͦ ipsi ioseph p̃dicet᷑ felicitas qr potuit uidere
ꝓnepotes : nullomꝰ putandi s̃ iã fuisse tricesimo uno anno ꝓaui sui ioseph quando ad eũ in
egyptũ ia cobpat̃ eiꝰ aduenit : Illud aũ ẽ qđ fallit minꝰ ista diligent̃ intuentes qm̃ scriptũ ẽ

Expanded text:
eius ab Ephraem tertius. Generationem quippe tertiam dicit filium, nepotem, pronepotem. Deinde sequitur: Et filii Machir, filii eius ab Ephraem tertius. Generationem quippe tertiam dicit filium, nepotem, pronepotem. Deinde sequitur: Et filii Machir, filii Manasse, nati sunt supra femora Ioseph. Et hic ille ipse est nepos Manasse, pronepos Ioseph. Sed pluraliter appellati sunt, sicut scriptura consueuit, quae unam pluraliter filii, etiamsi non sint uno amplius. Cum ergo ipsius Ioseph praedicetur felicitas, quia potuit uidere pronepotes, nullo modo putandi sunt iam fuisse tricensimo nono anno proaui sui Ioseph, quando ad eum in Aegyptum Iacob pater eius aduenit. Illud autem est, quod fallit minus ista diligenter intuentes, quoniam scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
annumeratis cũ ipso filiis suis in qͦnũo duȩ tantũ feminȩ c̃memorant᷑. Una filia neptis altera. s res
diligent c̃siđata ñ indicat qđ tantꝰ numerꝰ fuerit in ꝓgenie iacobdie tano qͦ ingressꝰ ẽ egyptũ:
potuit ꝑ nouẽ annos hab̾e ꝓnepotes defiliis qͦs creadẽ utore suscep̃ : Cũ gͥ nec filios hab̾ent effrẽ
&r manasses filii ioseptis eos pueros infra quã nouennes ia cobegyptũ ingressꝰ inuenerit. qͥ racte¬
pueros inuenit : S nimirũ intruitꝰ ia cob in egyptũ quando eũ inliu. hõib: scriptura c̃memo¬
rat ñ unꝰ dies ł unꝰ annꝰ s totũ illud ẽ tẽpꝰ quãdiu uit ioseph ꝑ quẽ factũ ẽ ut int̾rent Nã de
ipso ioseph eadẽ scriptiura sic loqͥt᷑: Et habitaũ ioseph inegypto ipse & fr̃s eiꝰ exom̃is co habitatio

Expanded text:
adnumerato ipso filiis suis. In quo numero duae tantum feminae commemorantur, una filia, neptis altera. Sed res adnumerato ipso filiis suis. In quo numero duae tantum feminae commemorantur, una filia, neptis altera. Sed res diligenter considerata non indicat, quod tantus numerus fuerit in progenie Iacob die uel anno quo ingressus est Aegyptum. potuit per nouem annos habere pronepotes de filiis, quos ex eadem uxore suscepit? Cum igitur nec filios haberent Ephraem et Manasses, filii Ioseph, sed eos pueros infra quam nouennes Iacob Aegyptum ingressus inuenerit, quo pactouem annorum pueros inuenit. Sed nimirum introitus Iacob in Aegyptum, quando eum in septuan unus dies uel unus annus, sed totum illud est tempus, quamdiu uixit loseph, per quem factum est ut intrarent. Nam de ipso Ioseph eadem scriptura sic loquitur: Et habitauit Ioseph in Aegypto, ipse et fratres eius et omnis cohabitatio
Abbreviated transcription (Latin):
exilloꝓ geatꝰ optinuit: hoc aũ nom̃ illi ab angło ĩ positũ ẽ qͥ cũ illo fuerat initinere de mesopothamia
redeunte luctatꝰ. typũ ap̃i euidenissime gerens: Nã qđ ei p̃ualit ia cob utiq uolenti ut mysteriũ
igurar& significat passioẽm ap̃i ubi uisi s̃ ei p̃ualere iudei. & tam̃¬
quẽ suꝑauerat ĩpetraũ. Acsic huiꝰ nõis ĩ positio
benedictio fuit Int̃ptat᷑ aũ isrł uidens
dm̃ qđ erit infine pͥmiũ sc̃oꝵ om̃iũ Teti¬
git porro illi idem angłs ueluti p̃ualẽti
latitudin ẽ femoris eũq isto mͦ claudũ reo¬
didit. Erat itaq unꝰ atq idẽ iacob
&benedict &claud. benedict in eis qͥ in tp̃m exeodẽ ppło credider̃ atq infidelib claudꝰ Nã
femoris latitudo gñis multitudo ẽ. plures quiꝑpe s̃ in eastirpe deqͥb ꝓphetice p̃dictũ ẽ. & clau¬

Expanded text:
ex illo procreatus obtinuit. Hoc autem nomen illi ab angelo inpositum est, qui cum illo fuerat in itinere de Mesopotamia ex illo procreatus obtinuit. Hoc autem nomen illi ab angelo inpositum est, qui cum illo fuerat in itinere de Mesopotamia redeunte luctatus, typum Christi euidentissime gerens. Nam quod ei praeualuit Iacob, utique uolenti, ut mysterium figuraret, significat passionem Christi, ubi uisi sunt ei praeualere Iudaei. Et tamquem superauerat, inpetrauit; ac sic huius nominis inpositio benedictio fuit. Interpretatur autem Israel \'uidens Deum\\ quod erit in fine praemium sanctorum omnium. Tetigit porro illi idem angelus ueluti praeualenti latitudinem femoris eumque isto modo claudum reddidit. Erat itaque unus adque idem Iacob et benedictus et claudus: benedictus in eis, qui in Christum ex eodem populo crediderunt, adque in infidelibus claudus. Nam femoris latitudo generis multitudo est. Plures quippe sunt in ea stirpe, de quibus prophetice praedictum est: Et clau
Abbreviated transcription (Latin):
habuisse & eo tpr̃e quando multi plicandȩ posteritatis causa plures urores lexnulla ꝓhibebat. Accep̃ oeiã
illã cui uni iã futuri c̃iugii fidẽ fecerat iq̃ cũ eẽt sterilis ancillã suã dequa filios ipsa susci ꝑet marito dedit.
qđ oiã malor sorar eiꝰ quãuis pepiss& imitata q̃m̃ mutiplicare ꝓlẽ cupi ebat effet̃. Nullã iacob legit᷑ petisse
p̃t̃ unã necus plurimis nisi gignende ꝓlis officio ẽiuigali iure seruato ut neq hoc facer& srores eiꝰ id
fieri flagitassent q̃ corporis uiri su habebant legitimã potestatẽ Genuit gͦ .xii. filios & unã filiã
ex quatuor mulierib Peinđ ingessꝰ ẽ in egyptũ ꝑfiliũ suũ ios eph qͥ uenditꝰ ab inuidentib frib &¬
ꝑduct fuit atq ibidẽ sublimatꝰ. Ia cobaũ &iã isrł sic̃ panlo ante dii uocabat᷑ qđ nom̃ iagis pres

Expanded text:
habuisse, et eo tempore, quando multiplicandae posteritatis causa plures uxores lex nulla prohibebat, accepit etiam habuisse, et eo tempore, quando multiplicandae posteritatis causa plures uxores lex nulla prohibebat, accepit etiam illam, cui uni iam futuri coniugii fidem fecerat. Quae cum esset sterilis, ancillam suam, de qua filios ipsa susciperet, marito dedit; quod etiam maior soror eius, quamuis peperisset, imitata, quoniam multiplicare prolem cupiebat, effecit. Nullam Iacob legitur petisse praeter unam, nec usus plurimis nisi gignendae prolis officio, coniugali iure seruato, ut neque hoc faceret, nisi uxores eius id fieri flagitassent, quae corporis uiri sui habebant legitimam potestatem. Genuit ergo duodecim filios et unam filiam ex quattuor mulieribus. Deinde ingressus est in Aegyptum per filium suum Ioseph, qui uenditus ab inuidentibus fretur. Iacob autem etiam Israel, sicut paulo ante dixi, uocabatur, quod nomen magis populus
Abbreviated transcription (Latin):
de sõno suo & dit̃. qr ẽ dñs in loco hoc. ego aũ nesciebã &timuit. & dũt̃. Quã tribilis locꝰ hic ñ ẽ hic
nisi domꝰ đi. & hec porta ẽ cęli. Et surret̃ iacob & sũpsit lapidẽ quẽ subposuit ibi sub eapt̃ suñ estatuit
illũ titulũ & suꝑfudit oleũ incacum̃ eiꝰ. & uocaũ iacob nom̃ loci illiꝰ domꝰ dĩ. hoc ad ꝓphetiã ꝑtin&. nec more
Sealã uͦ istã intelligit᷑ ipse saluator nob̵ in memoriã reuocare in eiuangłio subi cũditiss& denathana¬
ele. Ecce uere israhelita in qͦ dol ñ ẽ. qr isrł uidat istã uisionẽ. Iyse enĩ iacob eodẽ loco ait: Am̃ am̃
sopothamiã ut inđ acciꝑ& uxorẽ : Uñ aũ illi acciđit quatuor hab̃e feminas deqͥb .xiͦi. filios & unam
filiã ꝓcreaũ: Cũ ear nullã c̃cupiss& in licite. indicat seriptura diuina: Ad unã qͥppe accipiendã uenerat
s cũ illi altera sub posita fuiss& nec ipsã dimis iti quanesciens us fuerat in nocte ne lu dibrio eã uideret᷑

Expanded text:
ego autem nesciebam. Et timuit et dixit: Quam terribilis locus hic! non est hoc nisi domus Dei et haec porta est caeli. Et surrexit Iacob et sumsit lapidem, quem subposuit ibi sub caput suum, et statuit illum titulum et superfudit oleum in cacumen eius; et uocauit Iacob nomen loci illius: domus Dei. Hoc ad prophetiam pertinet; nec more Scalam uero istam intellegitur ipse Saluator nobis in memoriam reuocare in euangelio, ubi, cum dixisset de Nathanael: Ecce uere Israelita, in quo dolus non est, quia Israel uiderat istam sopotamiam, ut inde acciperet uxorem. Unde autem illi acciderit quattuor habere feminas, de quibus duodecim filios et unam filiam procreauit, cum earum nullam concupisset inlicite, indicat scriptura diuina. Ad unam quippe accipiendam uenerat; sed cum illi altera pro altera subposita fuisset, nec ipsam dimisit, qua nesciens usus fuerat in nocte, ne ludibrio eam uideretur
Abbreviated transcription (Latin):
sua frĩ uiratiõe int̃posita uendidit: Ubi discimꝰ inuescendo ñ cibi gnẽ s auiditate ĩ modesta quẽq
culpandũ: Senesc̃ ysaac eiꝰq oculis ꝑsenectã uis aufertꝰ uult benedicere filiũ maiorẽ & ꝓ illo nesciens
benedic̃ minorẽ ꝓ frẽ maiore qͥerat pilos se pat̃nis manib: sub ponentẽ hedinis sibi pelliculis coaptatis uelut
p̃tati s̃ sine dolo. siue aũ sine dolo siue simpler siue potiꝰ sine fictiõ e dicat᷑. Qđ ẽ g̃ce applastos. qͥs est
inista ꝑcipienda benedictiõe dol hõis sine dolo : qͥs ẽ doł simplicisq̃ fictio ñ mtientis nisi ꝓfundũ myste¬
riũ ueritatis : Ipsa aũ benedictio qualis ẽ. Ecre in qͥt odor filii mei tanꝗ odor agripleni quẽ benedit̃
dñs. Et de tͥ ds̃ derore cȩli & deubtate t̾rȩ & multitudin ẽ frum̃ti & uini & seruant tͥ gertes & ado¬
diterit te benedictꝰ. Benedictio gͥ iacob p̃dicatio ẽ ap̃i in om̃ib gentib hoc fit. hoc agit᷑. lex &ꝓphe

Expanded text:
sua fratri iuratione interposita uendidit. Ubi discimus in uescendo non cibi genere, sed auiditate inmodesta quemque culpandum. Senescit Isaac eiusque oculis per senectam uisus aufertur. Vult benedicere filium maiorem et pro illo nesciens benedicit minorem, pro fratre maiore, qui erat pilosus, se paternis manibus subponentem, haedinis sibi pelliculis coaptatis uelut rpretati sunt <sine dolo\'. Siue autem \'sine dolo\' siue \'simplex\' siue potius \'sine fictione dicatur, quod est Graece acXaato<;: quis est in ista rium veritatis? Ipsa autem benedictio qualis est? Ecce, inquit, odor filii mei tanquam odor agri pleni, quem benedixit Dominus. Et det tibi Deus de rore coeli, et de ubertate terrae, et multitudinem fdixerit te, benedictus. Benedictio igitur Iacob praedicatio est Christi in omnibus gentibus. Hoc fit, hoc agitur. Lex et pr
Abbreviated transcription (Latin):
charta. Qnͦ potẽ hoc eẽ uerũ si post mortẽ patris sui enit de cartas cã enĩ eẽt thara sertuaginta annoꝵ
si c̃ supͣ intimatũ ẽ genuit abrahã. Cui nũo ad ditis sepeuaginta qͥnq: annis qͦ sagebat abrahã quando egces

Expanded text:
it de Charra? Cum enim esset Thara septuaginta annorum, sicut supra intimatum est, genuit Abraham; cui numero additis septuaginta quinque annis, quos agebat Abraham, quando egres
Abbreviated transcription (Latin):
d ñabit᷑ gentiũ ¶ De resurrectiõe qͦq eiꝰ ne quaꝗ psalmoꝵ oracula tacue
Nã ꝗd ẽ aliud qđ inpsalmo t̾cio ex
ꝑsona eiꝰ canit᷑: Ego dormiui & sonnũ cȩpi exsurreri. qm̃ dñs suscep̃me. an
forte qͥsꝗ it a desipit ut credat
uelut aliꝗd magnũ indicare nob̵ uoluisse ꝓphetã. ꝗd dormierit & ex surre¬
xerit nisi somnꝰ iste mors eẽt
& enigilatio resurrectio quã de xp̃osic oportuit ꝓphetari : Nã & in qua dra¬
gesimo multo manifestius
uentura erant iã in p̃destinatiõe & p̃scientia di uelut facta erant qr certa
erant. In imici in qͥt in ei
direr̃ malamꝰ quando moriet᷑ & ꝑibit nom̃ eiꝰ : Et si in grediebat̃ ut uiđ& ua¬
na locutũ ẽ cor eiꝰ c̃gre

Expanded text:
atur. De resurrectione quoque eius nequaquam psalmorum oracula tacuerunt. Nam quid est aliud quod in psalmo tertio ex persona eius canitur: Ego dormiui et somnum cepi; exsurrexi, quoniam Dominus suscepit me? An forte quisquam ita desipit, ut credat uelut aliquid magnum nobis indicare uoluisse prophetam, quod dormierit et exsurrexerit, nisi somnus iste mors esset et euigilatio resurrectio, quam de Christo sic oportuit prophetari? Nam et in quadragensimo multo manifestius tur; quoniam, quae uentura erant, iam in praedestinatione et praescientia Dei uelut facta erant quia certa erant. Inimici, inquit, mei dixerunt mala mihi: Quando morietur et peribit nomen eius? Et si ingrediebatur ut uideret, uana locutu
Abbreviated transcription (Latin):
missã fuisse legẽ ap̃i qđ euangłm nos uocamꝰ & eã uirga uirtutis eiꝰ agnoscimꝰ dñari uͦ eũ in medio ini¬
micoꝵ suoꝵ : idem ipsi int̃ qͦsdnãt̃ dentib frendendo & tabescendo & nihil adũs eũ ualendo testant᷑. Deĩđ
qđ paulo pꝰ dic̃. Iurañ dñs & ñ penitet̃ eũ. qͥb ũbis ĩmutabile futurũ ẽẽ significat ꝗđ adiungit: Tues sacer¬
qͥ uta dicant᷑ ad hiec itaq manifesta referunt᷑ q̃ paulo obscurius in et dẽ psalmo posita s̃. quanđ recte intel¬
legunt̃ q đ mnnr̃is iã ppl̃arib: sermonib fecimꝰ sic eiillo ubi humditatẽ pasiõissuȩ ꝓꝓihetã ep̃s elaqͥt᷑ diẽs¬

Expanded text:
ium nos vocamus, et eam virgam virtutis ejus agnoscimus. Dominari vero eum in medio inimicorum suorum, iidem ipsi inter quos dominatur, dentibus frendendo et tabescendo, et nihil adversus eum valendo, testantur. Deinde quod paulo post dicit, Juravit Dominus, et non poenitebit eum: quibus verbis immutabile futurum esse significat, quod adjungit, Tu es sacerquo ista dicantur? Ad haec itaque manifesta referuntur, quae paulo obscurius in eodem psalmo posita sunt, quando recte intelliguntur: quod in nostris jam popularibus Sermonibus fecimus. Sic et in illo ubi humilitatem passionis suae per propheti
Abbreviated transcription (Latin):
pere istã causã creatiõis rerũ ut bonꝰ ds̃ cđet bona credentes eũ potiꝰ ad hȩc mundana molimina rebellantis adã

Expanded text:
pere istam causam creationis rerum, ut bonus Deus conderet bona, credentes eum potius ad haec mundana molimina rebellantis aduersum
Abbreviated transcription (Latin):
supiorib: ditimꝰ ap̃iano tpr̃e erubuisse porphyriũ &ñ solũ ab animis humanis remouisse corpora bestiaꝵ. uerũ
&iã sapientiũ animas ita uoluisse de corporeis nerib lib̾ari : ut corpꝰ om̃e fugientes. beatȩ apđ patrẽ sine fine
teneant᷑: Itaq nea ip̃o uincr uuẽt᷑. uitã sc̃is pollicente ꝑpetuã. &i ã ipse p̃gatas animas sine ullo admiserias
pristunas reditu: in etna felicitate destituit & ut ap̃o adũsaret᷑: resurrectionẽ in corruptibiliũ corporum

Expanded text:
superioribus diximus Christiano tempori erubuisse Porphyrium et non solum ab animis humanis remouisse corpora bestiarum, uerum superioribus diximus Christiano tempori erubuisse Porphyrium et non solum ab animis humanis remouisse corpora bestiarum, uerum etiam sapientium animas ita uoluisse de corporeis nexibus liberari, ut corpus omne fugientes beatae aput Patrem sinteneantur. Itaque ne a Christo vinci videretur vitam sanctis pollicente perpetuam, etiam ipse purgatas animas sine ullo ad miserias pristinas reditu in aeterna felicitate constituit: et ut Christo adversaretur, resurrectionem incorruptibilium corporum
Abbreviated transcription (Latin):
s alt̃nantib uicib: indesinent̃ iuuos ex mortuis & exuiius mortuos fieri putat : ut acetis hõib: hoc uideant᷑ differre
sapientes. qͥq post mortẽ feruit᷑ ad siđa: ut aliquanto diutiꝰ in astro sibi c̃gruo qͥsq reqͥescat. atq inde rurs miseriȩ
pristinȩ oblitꝰ: & cupid itate habendi corporis uictꝰ redeat ad labores erũ nasq mortaliũ : Illi uͦ qͥstultã duterunt
uitã : ad corpora sius meritis debita. siue hõiũ siue bestiaꝵ : deꝓaimo reuoluant᷑: In hac itaq: durissima c̃ditiõe
estituit &iã bonas atq sapientes anunas : qͥb: ñtalia corpora distributa s̃. cũ qͥb sẽꝑ atq: ĩmortalit̃ iuuerent : ut
neq incorporib ꝑmanere. neq sine his possint in ȩt̾na puritate durare: De qͦ platonieo dogmate iã in libris

Expanded text:
sed alternantibus uicibus indesinenter uiuos ex mortuis et ex uiuis mortuos fieri putat; ut a ceteris hominibus hoc uideantur differre sed alternantibus uicibus indesinenter uiuos ex mortuis et ex uiuis mortuos fieri putat; ut a ceteris hominibus hoc uideantur differre sapientes, quod post mortem feruntur ad sidera, ut aliquanto diutius in astro sibi congruo quisque requiescat adque inde rursus miseriae pristinae oblitus et cupiditate habendi corporis uictus redeat ad labores aerumnasque mortalium; illi uero, qui stultam duxerint uitam, ad corpora suis meritis debita siue hominum siue bestiarum de proximo reuoluantur. In hac itaque durissima condicione constituit etiam bonas adque sapientes animas, quibus non talia corpora distributa sunt, cum quibus semper adque inmortaliter uiuerent, ut neque in corporibus permanere neque sine his possint in aeterna puritate durare. De quo Platonico dogmate iam in libris
Abbreviated transcription (Latin):
timant: hanc opinionẽ sua sententia repugnante c̃uincant: Neq eñĩ ͥsq audebit illoꝵ sapientes hoĩes. siue
morituros siue iã mortuos. iđẽ aut carentes corporib: aut corpora relicturos : dus ĩ nortalib: ante ponere.
qͥb ds̃ sũmꝰ apđ platonẽ musꝰ ingens unidisolubilẽ scilic&e uitã : id est ȩt̃nũ suis corporib: c̃sortiũ pollicet᷑: Optime
aũ cũ hõib agi arbitrat᷑ idem plato. si tam̃ hanc uitã uitã pie iusteq pegerint ut asuis corporib: separati:
uicipiant in corpora uelle reũti. qđ uirgilus explatonico dogmate dixisse laudat᷑: Ita qͥppe animas
mortaliũ nec insius corporib sẽꝑ eẽ posse existimat : s mortis necessitate dissolui. nec sine corporib durare ꝓperuo:

Expanded text:
timant, hanc opinionem suam sententia repugnante conuincant. Neque enim quisquam audebit illorum sapientes homines, siue timant, hanc opinionem suam sententia repugnante conuincant. Neque enim quisquam audebit illorum sapientes homines, siue morituros siue iam mortuos, id est aut carentes corporibus aquibus Deus summus apud Platonem munus ingens, indissolubilem scilicet vitam, id est aeternum cum suis corporibus consortium, pollicetur. Optime autem cum hominibus agi arbitratur idem Plato, si tamen hanc vitam pie justeque peregerint, ut a suis corporibus separati, incipiant in corpora uelle reuerti; quod Vergilius ex Platonico dogmate dixisse laudatur. Ita quippe animas mortalium nec in suis corporibus semper esse posse existimat, sed mortis necessitate dissolui, nec sine corporibus durare perpetuo,
Abbreviated transcription (Latin):
de carne hõis cui donat ĩ mortalitatẽ corruptionẽ auferat. naturã relinquat. c̃gruentiã figurȩ m̃broꝵq de¬
tineat. detͣhat ponđis tarditatẽ : S defide resurrectiõis mortuoꝵ & de corporib: eoꝵ i mortalib diligentius
q̃ hona ꝑhibet᷑ bonis. nec tantũ paucis int elli gentib siue credentib s om̃ib nota ẽ. qua sit animȩ acorpore
separatio. qua certe corpꝰ animantis qđ eiudent̃ uiuebat euident̃ emorit᷑ eis potuisse aeciđe : nisi peccati
meritũ seq̃ret᷑ Lic& enĩ iustoꝵ ac pioe animȩ defunctoꝵ. qđ in rege uiuant dubitare fas ñ sit : usq: ađo tam̃
eis melius eẽ cũ suis corporib bene ualentib uiuere. ut &iã illi qͥ om̃imꝰ eẽ sine corpore beatissimũ eris¬

Expanded text:
de carne hominis, cui donat inmortalitatem, corruptionem auferat, naturam relinquat, congruentiam figurae membrorumque dede carne hominis, cui donat inmortalitatem, corruptionem auferat, naturam relinquat, congruentiam figurae membrorumque detineat, detrahat ponderis tarditatem? Sed de fide resurrectionis mortuorum et de corporibus eorum inmortalibus diligentae bona perhibetur bonis nec tantum paucis intellegentibus siue credentibus, sed omnibus nota est, qua fit animae a corpore separatio, qua certe corpus animantis, quod euidenter uiuebat, euidenter emoritur, eis potuisset accidere, nisi peccati meritum sequeretur. Licet enim iustorum ac piorum animae defunctorum quod in requie uiuant dubitare fas non sit, usque adeo tamen eis melius esset cum suis corporibus bene ualentibus uiuere, ut etiam illi, qui omni modo esse sine corpore beatissimum exis
Abbreviated transcription (Latin):
atq mortalib ñ qͥntitatis pondꝰ s tẽpatiõis mͦd Et qͥs ubis explic& qͥntũ dist& intp̃sentẽ quã dins sanitatẽ
uĩ mortalitatẽ futurã : ñ itaq nr̃am fidẽ redarguant philosophi de ponđib corporũ: Nolo enĩ querere cut
ñ credant t̃remĩ eẽ posse corpꝰ incȩlo. cũ t̾ra uniu̾̃sa libret᷑ innibdo: fortasis eñ de ipso medio mundi loco
eo qđ ineũ ex cant q̃ ꝙ gͥuiora: &iã argum̃tatio ueri similior babeat᷑. Iiud dico si du minores qͥb ut̃ onimalia
t̃restria cet̾a &ĩa hoĩem faciendũ c̃misit plato. potuer̃ sic̃ dit̃ ab igne remouere urendi qualitatẽ lucendi relinq̃re
q̃ poculos emicar&: itane sũ mođo cͥceitẽ dubitabimꝰ : Cuiꝰ ille uoluntati potestatiq c̃cessit ne moriant᷑ qͣ orta
sunt. & tã diu̾sa tã dissimilia id est corporea & incorporea sibun& conera : nulla possint dissolutiõe seiungi. ut

Expanded text:
distet inter praesentem quam dicimus sanitatem et inmortalitatem futuram? Non itaque nostram fidem redarguunt philosophi de ponderibus corporum. Nolo enim quaerere, quur non credant terrenum esse posse corpus in caelo, cum terra uniuersa libretur in nihilo. Fortassis enim de ipso medio mundi loco, eo quod in eum coeant quaeque grauiora, etiam argumentatio ueri similior habeatur. Illud dico: Si di minores, quibus inter animalia rrestria cetera etiam hominem faciendum commisit Plato, potuerunt, sicut dicit, ab igne remouere urendi qualitatem, lucendi relinquere per oculos emicaret: itane Deo summo concedere dubitabimus, cuius ille uoluntati potestatique concessit, ne moriantur quae orta sint, et tam diuersa, tam dissimilia, id est corporea et incorporea, sibimet conexa nulla possint dissolutione seiungi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
similit̃ affirmer & dicat. reddenda eẽ uniu̾so igni corpora q̃ ide sũpta s̃ ut cȩlestia fierent
animalia. nonne ĩ mortalitas quã talib: diis ueliit sũ mođo loqͣnte ꝓmisit plato. tanq inolen¬
tia dispitatiõis int̃ cidex anib ꝓpt̾ea ñ sit qr ds̃ n uult. aiꝰ uoluntatẽ ut ait plato nulla uis
uineit : ꝗd gͦ ꝓhib& ut hoc &iã de t̾restrib corporib possit efficere : Quando qͥdem ut nec ea
q̃ orta s̃ ociidant : nec ea q̃ s̃ uincta soluant᷑. nec ea q̃s̃ etelem̃tis sũpta reddant᷑: Atq ut animȩ¬

Expanded text:
similiter adfirmet et dicat reddenda esse uniuerso igni corpora, quae inde sumta sunt, ut caelestia fierent similiter adfirmet et dicat reddenda esse uniuerso igni corpora, quae inde sumta sunt, ut caelestia fierent animalia: nonne inmortalitas, quam talibus dis, uelut deo summo loquente, promisit Plato, tamquam uiolentia disputationis huius intercidet? An ibi propterea non fit, quia Deus non uult, cuius uoluntatem, ut ait Plato, nulla uis uincit? Quid ergo prohibet, ut hoc etiam de terrestribus corporibus Deus possit efficere, quandoquidem, ut nec ea quae orta sunt occidant nec ea quae sunt uincta soluantur nec ea quae sunt ex elementis sumta reddantur adque ut anim
Abbreviated transcription (Latin):
sẽpit̃nũ eẽ ñ dubitant ¶Cũ gͦ ds̃ ille sũmꝰ fecerit ałtũ quẽ putant dm̃. id est istũ mundũ : ceteris
diis qͥ infra eũ s̃ p̃ferendũ. eundẽq eẽ existiment animantẽ animã scilic& sic̃ asser̃ rationali ł
intellectuali intã magna mole corporis eiꝰ inclusã ipsiusq: corporis tanꝗ m̃bra locis suis posita
tq digesta quatuor c̃stituerit el em̃ta: quoꝵ c̃uincturã neunquã đs eoꝵ tã magnꝰ moriat᷑
in solubilẽ ac sẽpit̾nã uelint. ꝗd cause ẽ ut in corpore maigis animantis tanq mediũ m̃brĩ
ȩt̃na sit t̾ra. & alioꝵ animantiũ t̾restriũ corpora. sids sic̃ illud uelit ȩt̾na eẽ ñ possint : S tre
in qͥunt t̾ra reddenda ẽ: uñ animaliũ t̾restria sũpta s̃ corpora: Et qͦ fit inqͥunt ut ea sit nece̾se
dissolui &emori : & eomͦ t̾rȩ stabili ao sẽpit̾nȩ uñ fuerant sũpta restitui: Siqͥs hoc &iã deigne

Expanded text:
sempiternum esse non dubitent. Cum ergo deus ille summus fecerit eis alterum quem putant deum, id est istum mundum, ceteris dis, qui infra eum sunt, praeferendum, eundemque esse existiment animantem, anima scilicet, sicut adserunt, rationali uel intellectuali in tam magna mole corporis eius inclusa, ipsiusque corporis tamquam membra locis suis posita adque digesta quattuor constituerit elementa, quorum iuncturam, ne umquam deus eorum tam magnus moriatur, insolubilem ac sempiternam uelint: quid causae est, ut in corpore maioris animantis tamquam medium membrum aeterna sit terra, et aliorum animantium terrestrium corpora, si Deus sicut illud uelit, aeterna esse non possint? Sed terrae, inquiunt, terra reddenda est, unde animalium terrestria sumta sunt corpora; ex quo fit, inquiunt, ut ea sit necesse dissolui et emori et eo modo terrae stabili ac sempiternae, unde fuerant sumta, restitui. Si quis hoc etiam de igne
Abbreviated transcription (Latin):
sanitate robusta s̃ : quã in languore cũ macra s̃. & cũ aliis gestantib: onerosior sit saluus & ualid quã erilis &
orbidꝰ ipsa tam̃ ad suũ corpꝰ mouendũ atq portandũ agilior ẽ. cũ in bona ualitudine plus hab& molis quã

Expanded text:
sanitate robusta sunt quam in languore cum macra sunt. Et cum aliis gestantibus onerosior sit saluus et ualidus quam exilis et sanitate robusta sunt quam in languore cum macra sunt. Et cum aliis gestantibus onerosior sit saluus et ualidus quam exilis et morbidus, ipse tamen ad suum corpus mouendum adque portandum agilior est, cum in b
Abbreviated transcription (Latin):
futura s̃ intueant᷑ paulo adtentius ponđda ipsa t̾rena: Si enĩ ars humana esfic̃ ut ei metallis qͣ in aqͥs posita ẽti¬
nuo sub mergunt᷑ qͥl dã mͦ dis uasa fabricata &iã natare possint. quanto credibilius & efficatius occult aliuͥs
inima ponđe depͥmant᷑: Ipsisq animis ꝑfectissi mebeatis ut quãuis trena tam̃ in cortuptibilia iã corpora ubi
uolt̃ ponant. & qđ uolt̃ agant. situ motuq facillimo : An uͦ si hoc angli faciant & q̃lib& amimialia t̾restria rapi¬
ant uñ lib& c̃stituantq: ubi lib&. aut eos ñ posse. aut onera sentire credendũ ẽ : Curgͦ sc̃oꝵ ꝑfectos abeatos di¬
uino munere sp̃s. sine ulla difficultate posse ferre qͦ uoluerint. & sistere ubi uoluerint sua corpota ñ credamꝰ:
Nã cũ t̾renoꝵ corporũ sic̃ onera ingestando sentire c̃sueuimꝰ. quanto maior ẽ quantitas : tanto sit maior
& gͣuitas. ita ut plura pondo quã pauciora plus p̃mant . m̃ bra tam̃ suȩ carnis leuiora portat anima. cũ in

Expanded text:
futura sunt, intueantur paulo adtentius pondera ipsa terrena. Si enim ars humana efficit, ut ex metallis, quae in aquis posita continuo submerguntur, quibusdam modis uasa fabricata etiam natare possint: quanto credibilius et efficacius occultus aliquis in ima pondere deprimantur, ipsisque animis perfectissime beatis, ut quamuis terrena, tamen incorruptibilia iam corpora ubi uolunt ponant et quo uolunt agant, situ motuque facillimo! An uero si hoc angeli faciant et quaelibet animalia terrestria rapiant unde libet constituantque ubi libet, aut eos non posse aut onera sentire credendum est? Quur ergo sanctorum perfectos et beatos diuino munere spiritus sine ulla difficultate posse ferre quo uoluerint et sistere ubi uoluerint sua corpora non credamus? Nam cum terrenorum corporum, sicut onera in gestando sentire consueuimus, quanto maior est quantitas, tanto sit maior et grauitas, ita ut plura pondo quam pauciora plus premant: membra tamen suae carnis leuiora portat anima, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
atq tardare ñ poss&: Cũ gͥ suspicionib suis ista ꝑmittant. cur nolt̃ cređẽ diuina uoluntate atq potentia. Imor¬
talia corpora fieri posse t̾rena. in qͥb animȩ nulla abeis morte separate. nullis eoꝵ onerib: ad gͣuatȩ. sẽpit̾ne
acfelicit̃ uiuant. qđ dos suos posse asser̃ in corparib igneis. iouẽq: ipsũ eor regẽ in om̃ib: corporeis elemtis : Nãsi¬
animȩ ut beata sit corpꝰ ẽ om̃e fugiendũ : fugiant dueoꝵ de globis siđũ fugia iuppit̃ de cȩlo &r t̾ra: aut si
ñ poss̃: miseri iudicent᷑: S neutrũ isti uolt̃. qͥneq a corporib separatioem audent dare duis suis ne illos morta¬
les cołe uideant᷑ : nec beatitulinis priuatiõẽm ne infelices eos eẽ fateant᷑: Ngꝰ ad beatitud inẽ c̃seq̃ndã om̃ia
fugienda s̃ corpora : s corruptibilia. molesta. grauia. moribunda: ñ qualia fec̃ pͥmis hõib bonitas di.
s: qͣlia

Expanded text:
atque tardare non posset. Cum igitur suspicionibus suis ista permittant, cur nolunt credere, divina voluntate atque potentia immortalia corpora fieri posse terrena, in quibus animae nulla ab eis morte separatae, nullis eorum oneribus aggravatae, sempiterne ac feliciter vivant; quod deos suos posse asserunt in corporibanimae, ut beata sit, corpus est omne fugiendum, fugiant di eorum de globis siderum, fugiat Iuppiter de caelo et terra; aut si non possunt, miseri iudicentur. Sed neutrum isti uolunt, qui neque a corporibus separationem audent dare dis suis, ne illos mortales colere uideantur, nec beatitudinis priuationem, ne infelices eos esse fateantur. Non ergo ad beatitudinem consequendam omnia fugienda sunt corpora; sed corruptibilia molesta, grauia moribunda; non qualia fecit primis hominibus bonitas Dei, sed qualia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ usq apĩam credt̃ s qͦusq platonici uolt̃ : Ilimirũ qͥppecsiliũ di & potestatẽ potuet̃ phy¬
lusophi. nec potuer̃ nosse ꝓphete : Cũ potiꝰ ect̾rio dĩ ꝓphecas ad enuntiandã eiꝰ quantũ dignatꝰ
ẽ uoluntatẽ sp̃s eiꝰ dacuerit : philosophos aũ mea cognoscenda ciectura humana decepit : Uerũ ñ usq ađo Recipi
debuer̃ ñ solũ ignorantia : s magis &iã ꝑuicatia ut & sibi aptissime refragent᷑ : magnis disputationũ uirib:
asserentes animȩ ut beata eẽ possit. ñ t̾renũ tantũ: s om̃e corpꝰ eẽ fugiendũ & dos rursꝰ dicentes habere be¬
atissimas aninas : & tam̃ ȩt̾nis corporib inligatas. celestes qͥdem igneis Iouis aũ ipsiꝰ animã quẽ mundũ istũ
uolt᷑ : om̃ib om̃ino corpareis elem̃tis. qͥb hȩc tuta moles at̾ra in cȩlũ surgit inelusa : Hane gͥ animã : plato ab inti

Expanded text:
stiani credunt, sed quo usque Platonici uolunt? Nimirum quippe consilium Dei et potestatem potuerunt philosophi, nec potuerunt nosse prophetae; cum potius e contrario Dei prophetas ad enuntiandam eius, quantum dignatus est, uoluntatem Spiritus eius docuerit, philosophos autem in ea cognoscenda coniectura humana deceperit. Verum non usque adeo decipi debuerunt, non solum ignorantia, uerum etiam peruicacia, ut et sibi apertissime refragentur magnis disputationum uiribus adserentes animae, ut beata esse possit, non terrenum tantum, sed omne corpus esse fugiendum, et deos rursus dicentes habere beatissimas animas et tamen aeternis corporibus inligatas, caelestes quidem igneis, Iouis autem ipsius animam, quem mundum istum uolunt, omnibus omnino corporeis elementis, quibus haec tota moles a
Abbreviated transcription (Latin):
getulȩ ciuitatis nc̃ t̾ritorio c̃paretͦshuic tprĩ adiciamꝰ &iã tẽpꝰ illud qͦusq dic̃ salustius eqͦ & modesto iure
agitatũ. dũ metꝰ atarqͥnio &bellũ gͣue cũ etruria positũ ẽ: Quãdiu enĩ etrusci tarqͥnio redire in regnũ conãti
opitulati s̃: gͣui bello roma c̃cussa ẽ : Ido dic̃ eqͦ & modesto ure gestã rẽ publicã metu p̃mente . ñ ꝑsuadente iu̾tica:
In qͦ breuissimo tpre quã funestꝰ ille annꝰ fuit: qͦ pͥmi c̃sules creati s̃. ex pulsa regia potestate : Annũ qͥ prꝰ suũ ñ cõ¬
pleuer̃: Nã iunius brutꝰ: ex honoratũ eiec̃ urbe collegã luciũ tarqͥniũ c̃latinũ: Deind mox ipse inbello cecidit:

Expanded text:
 et modesto jure agitatum, dum metus a Tarquinio et grave bellum cum Etruria positum est. Quamdiu enim Etrusci Tarquinio. redire in regnum conanti opitulati sunt, gravi bello Roma concussa est. Ideo dicit aequo et modesto jure gestam rempublicam metu premente, non persuadente justitia. In quo breuissimo tempore quam funestus ille annus fuit, quo primi consules creati sunt expulsa regia potestate! Annum quippe suum non conpleuerunt. Nam Iunius Brutus exhonoratum eiecit Urbe collegam Lucium Tarquinium Collatinum; deinde mox ipse in bello cecidit
Abbreviated transcription (Latin):
in lecebrosa incitam̃ta minime qͥetoꝵ: Nec nob q hoc dicimꝰ boni romani prudentesq succenseant .:
quã quã de hac re nec petendi sint. nec mouendi. quando eos minime succensuros eẽ certissimũ ẽ:
Neq enĩ gͣuius ł gͣuiora dicimꝰ: auctorib eoꝵ: &stilo & otio. multũ ĩpares. qͥb tam̃ ediscendis & ipsi
elaborauer̃: & filios suos elaborare c̃pellt̃: Iaũ succensent. qͣnđ me ferrent. si ego dicerẽ qđ salustius
ait : Plurimȩ t᷑bȩ seditio ẽs. & ad postremũ bella ciuilia orta s̃. dũ pauci potentes quoꝵ in gr̃am
pleriq c̃cesserant : sub honesto patrũ aut plebis noĩe dñatiões affectabant. boniq & maliciues appelliti
ñ obmerita inrẽ publicã om̃ib parit̃ corruptis: s uti qͥsq lacupletissimꝰ & iniuria ualidior qr p̃sentia
defendebat. ꝓbono ducebat᷑ Porro su illi scriptores historiȩ. ad honestã libtatẽ ꝑtinere arbit̾ti s. mala

Expanded text:
illecebrosa incitamenta minime quietorum. Nec nobis, quia haec dicimus, boni Romani prudentesque succenseant: quamquam de hac re nec petendi sint nec monendi, quando eos minime suscensuros esse certissimum est. Neque enim grauius uel grauiora dicimus auctoribus eorum et stilo et otio multum inpares; quibus tamen ediscendis et ipsi elaborauerunt et filios suos elaborare conpellunt. Qui autem suscensent, quando me ferrent, si ego dicerem, quod Sallustius ait? Plurimae turbae, seditiones et ad postremum bella ciuilia orta sunt, dum pauci potentes, quorum in gratiam plerique concesserant, sub honesto patrum aut plebis nomine dominationes adfectabant; bonique et mali ciues appellati, non ob merita in rem publicam, omnibus pariter corruptis, sed uti quisque locupletissimus et iniuria ualidior, quia praesentia defendebat, pro bono ducebatur\'. Porro si illi scriptores historiae ad honestam libertatem pertinere arbitrati sunt mala
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe ds̃ meus uirtꝰ mea statuit pedes meos inc̾sũmationẽ suꝑexcelsa ĩ pon& me. ut uincã in cantio
eiꝰ. illo scilic& cantico de qͦ similia qͣdã dñr inpsalmo: Statuit supͣ petrã pedes meos & diret̃ gress¬
meos. & ĩmisit in os meũ cauticũ nouũ hymnũ đo nr̃o. Ipsegꝰ uinc̃ incantico dñi qͥ plae& in eiꝰ lau¬

Expanded text:
Dominus Deus meus uirtus mea, statuit pedes meos in consummationem; super excelsa inponet me, ut uincam in cantico Dominus Deus meus uirtus mea, statuit pedes meos in consummationem; super excelsa inponet me, ut uincam in cantico eius, illo scilicet cantico, de quo similia quaedam dicuntur in psalmo: Statuit super petram pedes meos et direxit gressmeos, et inmisit in os meum canticum nouum, hymnum Deo no