comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfuerunt miracula: nsi ut ti¬
meretur  Quid porro ꝓdesset ti¬
mor: nͥ misericors ⁊ miserator do¬
minus escam daret tiñtibus seᷤ
Eseam que non corrumpitur.pa¬
nem qui de cȩlo descendit: quem
nullis meritis dedit. Et enim xp̃e
pro impiis mortuus est. Nemo
ergo talem escamdaret: nisi mi¬
serieors et miserator dominus.
Quod si tantum dedit huic uite.
si uerbum carnem factum. pec¬
eator iustificandus accepit ⁊ qͥd
infuturo seło iustificatus accipi

Expanded text:
profuerunt miracula, nisi ut timeretur? Quid porro prodesset timor, nisi, «misericors et miserator Dominus escam» daret «timentibus se?» escam quae non corrumpitur, panem qui de coelo descendit , quem nullis meritis dedit. Etenim Christus pro impiis mortuus est . Nemo ergo talem escam daret, nisi misericors et miserator Dominus. Quod si tantum dedit huic vitae, si Verbum carnem factum peccator justificandus accepit; quid in futuro saeculo glorificatus accipie
Abbreviated transcription (Latin):
lapidem uiuum. ab huius nim.¬
di rumosa labe se conũterit: in¬
telligit titulum psalmi. intelli-¬
git conu̾sionem aggei ⁊ ⁊acha¬
rie. Cantet gͦ que sequunt᷑: non
pientie: euiius micium est timor
domini. Inde incrpit: quem coe¬

Expanded text:
lapidem vivum ab hujus mundi ruinosa labe convertit; intelligit titulum Psalmi, intelligit conversionem Aggaei et Zachariae. Cantet ergo quae sequuntur, non pientiae, cujus initium est timor Domini : inde ergo incipiat, quem coae
Abbreviated transcription (Latin):
tor effulsit: ut ab omnib mundi
illecebus quib captiui homines
obliuiseuntur dm auiditatem
nr̃am tanquam ieiumo tẽꝑan¬
tie refrenemus ⁊ quamdui ꝑfec̃¬
tio decalogi legis. tanquam psal
catur: ut decem quat᷑ ducta. qͣ¬
dragenarium num̾um signent.
Quinquagenario u̾o num̾o post
resurrectionem domini quo eã¬
tamus alła. non euiusdam tem¬
poris finis ⁊ transitus. s beata
de signatur ecͥnitas: quia dena-¬
rius additus quadragenario. la¬
borantib in hac uita fidelibus
merces illa ꝑsoluitur: quam et
pͥmis & nouissimis patͥ familiaᷤ
p̃parauit equalem. audiamus
itaq psalmum: diuna laude¬
replentem pectus ppłi di. Eece ꝑ¬
sonam in hoc psalmo quandã
exultantem felici exultatione
p̃figurat: oe scaturientem cord̃
meo. Non semꝑ confes¬
sio peceatoꝵ est: s oc laus dei de¬
uotione confessionis expͥmitur.
Iila gͦ luget: hȩx gauder. Illa
medico uulmis ostendit: hȩc de
sanitate gr̃as agit. Hȩc confessio

Expanded text:
tor effulsit, ut ab omnibus mundi illecebris, quibus captivi homines obliviscuntur Deum, aviditatem nostram tanquam jejunio temperantiae, refrenemus; quamdiu perfectio Decalogi Legis, tanquam psaltcatur, ut decem quater ducta quadragenarium numerum signent. Quinquagenario vero numero post resurrectionem Domini, quo cantamus Alleluia, non cujusdam temporis finis et transitus, sed beata illa significatur aeternitas; quia denarius additus quadragenario, laborantibus in hac vita fidelibus merces illa persolvitur, quam et primis et novissimis paterfamilias praeparavit aequalem. Audiamus itaque plenum divina laude pectus populi Dei. Ecce personat in hoc psalmo quemdam exsultantem felici exsultatione, praefigurat et scaturientem corde meo.» Non semper confessio peccatorum est, sed et laus Dei devotione confessionis expromitur. Illa luget, haec gaudet; illa medico vulnus ostendit, haec de sanitate gratias agit. Haec confessio
Abbreviated transcription (Latin):
mini: ex quistea in omnes uo¬
luntates eius. ꝑquas nullum
confitentem deserat miscd̃ia:
nullius sit iniquitas impunita:
qũflagellat etiam omnem fili¬
umquem recipit. S si iustuꝰ uix
saluabitur ⁊ peccator &e impius uͥ
parebunt: Eligat sͥ homo quod¬
libet ⁊ non sie constituta sunt o¬
pera domim. ut creatura in ar-¬
bitrio libero constituta. creatoriͤ
suꝑet uoluntatem: etiam si con¬
uult ds ut pecees. Nam ꝓhibet.
Tam̃ si peceau̾is: non putes ho¬
minem fecisse quod uoluit hõ:¬
⁊ ido accidisse quod noluit ds.
Sicut enĩ uult ds itt homo non
peccet ⁊ ita uult peccanti par¬
cere ut reu̾tatur ⁊uuiat: it a
tiam contumax non euadat. Ita
quicquid elegeris: omni potenti
non deerit. unde suam de te com¬
pleat uoluntatem: Magna enim
oꝑa domini. exquisita inomines
uoluntates eius. Quid magnifi
centius. quam iustificare impi¬
umꝰ. S opus fortasse hominis. p̃¬
uenit istam magnificentiam d̾r.
ut eum fuerit peccata confessus.

Expanded text:
mini, exquisita in omnes voluntates ejus:» per quas nullum confitentem deserat misericordia, nullius sit iniquitas impunita; quando flagellat etiam omnem filium quem recipit . Sed si justus vix salvatur, peccator et impius ubi parebunt ? Eligat sibi homo quodlibet: non sic constituta sunt opera Domini, ut creatura in arbitrio libero constituta, Creatoris superet voluntatem, etiamsi convult Deus ut pecces; nam prohibet: tamen si peccaveris, ne putes hominem fecisse quod voluit, et Deo accidisse quod noluit. Sicut enim vult ut homo non peccet, ita vult peccanti parcere, ut revertatur et vivat; ita entiam contumax non evadat. Ita quidquid elegeris, Omnipotenti non deerit unde suam de te compleat voluntatem. «Magna» enim «opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejucentius quam justificare impium? Sed opus fortasse hominis praevenit istam magnificentiam Dei, ut cum fuerit peccata confessus,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sio aggei ce ⁊acharie. Nondum
erant hi ꝓpħe: qñ ista cantata
sunt. Namq inter tempus dd̃.
oẽ tr̃asmigrationem ppłi isrł in
babiloniam. quatuordecu ge.¬
neirationes nominantur: sicut
matħs eugłista testatur. Euersi
autem templi renouatio: scdm
gratione post septuaginta annoᷤ
sꝑabatur. Qui cum compleren¬
quod ad reuouationem templisi¬
cut tanto ante p̃dictum est. ꝑti-¬

Expanded text:
uit, «Aggaei et Zachariae.» Nondum erant hi prophetae, cum ista cantata sunt. Namque inter tempus David, et transmigrationem populi Israel in Babyloniam, quatuordecim generationes numerantur, sicutangelista testatur : eversi autem templi renovatio secundgratione post septuaginta annos sperabatur : qui cum complerenquod ad renovationem templi, sicut tanto ante praedictum est, perti
Abbreviated transcription (Latin):
rente inuia bibit: ꝓptea exalta¬
uit caput. In humano quippe
genere ab ipso mundi exordio:
torrens mortis effluxerat. S de
hoc torrente dominus in uiabi¬
bit: qͥa mortem in transitu gus¬
tauit. Atq ĩo exaltauit caput:
quia hoc qd̾ moriendo in sepul¬
chro posuit. resurgendo suꝑ an.¬
gelos eleuauit. Et inde antiqu̾ũ
hostem mȩtͥnum ꝑculit: unde
seiuire contra se manus ꝑseqñ¬
tium temporaliter ꝑmisit. Cẽce¬

Expanded text:
rente in via bibet, propterea exaltabit caput . In humano quippe genere ab ipso mundi initio torrens mortis effluxerat: sed de hoc torrente Dominus in via bibit, quia mortem in transitu gustavit. Atque ideo exaltavit caput, quia hoc quod moriendo in sepulcro posuit, resurgendo super angelos elevavit; et inde antiquum hostem in aeternum perculit, unde saevire contra se manus persequentium temporaliter permisit.
Abbreviated transcription (Latin):
Istegͦ dominus qui est ad dext̾am
dei interpellans ꝓ nob̃. tanquam
solus non habens peceatum. oe
ideo facile mundans a peccatis:
tius confregit in die ire sue re¬

Expanded text:
id agit, qui est ad dexteram Dei, et interpellat pro nobis , tanquam solus non habens peccatum, et ideo facile mundans a peccatis tuis conquassavit in die irae suae re
Abbreviated transcription (Latin):
s quia hic dicta est uirtus eius
qua subiecit gentes iugo suo. qͣ
pitur tamen magna uirtus eiis.
quia quod infirmum est di. forti¬
us est hominib. Quia ergo est et
hec uirtus eiꝰ. uolens commenda
inquit principium in die uirtu¬

Expanded text:
 et hic dicta est virtus ejus, qua subjecit gentes jugo suo, qua pitur tamen magna virtus ejus; quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus : quia ergo dicta est et hic virtuinquit, «principium in die virtu
Abbreviated transcription (Latin):
quippe homo. eo ipso quod ho¬
mo est. suum intelligere debet
auctorem ⁊ euius uoluntati tan¬
tomagis seruiat: quanto se qͥa
dese ipso nichil sit pensat. Ecce
autem conditi: dm̃ considera¬
re negleximus. Adhibita sunt
noluimus: ad iunctũ ẽ exemplũ.¬

Expanded text:
 homo eo ipso quo homo est, suum intelligere debet auctorem; cujus voluntati tanto magis serviat, quanto se quia de se ipso nihil sit pensat; ecce autem conditi Deum considerare negleximus. Adhibita sunt noluimus. Adjunguntur exempl
Abbreviated transcription (Latin):
hic nouacreatura in xp̃o accipi¬
tur. ut paulus ait. Siqua in xp̃o
noua ereatura. uetera transieruns:¬
et ecce facta sunt omnia noua.
Quid plura : In lege quippe res
gest e ꝑfiguram. insignificatio¬
nem futurorũ annuntiabantur:
ingr̃a uero eugłice u̾itatis. que¬
illic annunciata fuerunt. ex¬

Expanded text:
hic nova creatura in Christo accipihic nova creatura in Christo accipitur, ut Paulus ait: Si qua nova in Christo creatura, vetera transierunt, ecce facta sunt omnia nova . Quid plura? In lege quippe res gestae pro figura in significationem futurorum annuntiabantur, in gratia vero evangelicae veritatis, quae annuntiata fuerunt, ex
Abbreviated transcription (Latin):
in eugło grã. Illa habuit umbrã:
ista imaginem. Illa data est ꝓpt̾
trans gressionem: ista ꝓpter uis¬
tificationem. Illa ignoranti de.¬
monstrat peccatũ. ista agnitũ
adiuuat ut iutetur. Illa flagi¬
tus deditos inerepabat: ista pec¬
eantes bonitate ꝓpͥa liberat. Il¬
ia aliis honorem reddendum de¬
creuit ⁊ ista etiam ꝓ inimicis ora¬
sio sola carnis: hie lauachrũ
inablucione cordis ⁊ corporis.
rum temꝑalium continent᷑.
hic uita etͥna regnumq cȩlorum
promittitur. Illic sabbati ocium
et requies celebratur : hic sabba¬
esca animalium immundorum
ꝓhibetur: hic in corpore xpisti.
id÷ in sanctis suis non admittit᷑.
quicqͥd ꝑ illa immunda anima¬
lia. inmorib hominum signifi¬
hic sacram̃tum carnis ⁊ sangui¬
nis xp̃i offertur. qd ꝑ illa aniã¬
lia figurantur. Illie ex carne
agni pa̾sha celebratur : hic
pascha nrm immolatus est xͤ.
qui est uerus agnus immacu
latus. Illic neomenie. idi noue
lune principia cȩlebrantur:

Expanded text:
in euangelio gratia. Illa habuit umbram, ista imaginem. Illa data est propter transgressionem, ista propter iustificationem. Illa ignoranti demonstrat peccatum, ista agnitum adiuuat, ut uitetur. Illa flagitiis deditos increpat, ista peccantes bonitate propria liberat. Illa talionem reddendam decreuit, ista etiam pro inimicis orasio sola carnis, hic lavacrum in ablutione cordis et corporis; rum temporalium continentur, hic vita aeterna regnumque coelorum promittitur; illic sabbati otium et requies celebratur, hic ipsa sabbaesca animalium inmundorum prohibetur, hic in corpore Christi, id est in sanctis suis, non admittitur quicquid per illa inmunda animalia in mores hominum signifihic sacrificium carnis et sanguinis Christi offertur, quod per illa animalia figurabatur. Illic ex carne Agni Pascha celebratur, hic Pascha nostrum immolatus est Christus, qui est uerus Agnus inmlatus. Illic neomeniae id est, novae lunae principia celebrantur,
Abbreviated transcription (Latin):
melchisedech. De sacerdotio gͦ
scłm ordinem melchisedech: u¬
rauit dominus &e non penitebit
eum. Quid se sacerdotio scdm
ordinem aaron:. Nunquid
penitet dnm scđm hominem:
aut nolens eadit in aliquid
lapsu peniteatͦ. S ꝑ peniten
ficatur. Quomodo enim tucũ
aliquid te penitet doles factũ
quod fecisti: sic eum aliquid
in aliud. penitere se dicit. Iura¬

Expanded text:
otio ergo secundum ordinem Melchisedec, «juravit dominus, et non poenitebit eum.» Quid de sacerdotio secundum ordinem Aaron? Numquid poenitet Deum, sicut hominem, aut nolens cadit in aliquid prolapsu poeniteat? Scit quid ficatur. Quomodo enim tu, cum aliquid te poenitet, doles factum quod fecisti: sic quando aliquin aliud, poenitere se dicit; usq
Abbreviated transcription (Latin):
iudicau̾it: dampnabit ruinas.
Quisquis a nomine eius timue¬
rit: cadet. Cum cecidit. eu̾tetur
quod erat: ut edificetur quod ñ
deicias. humilis reddaris. sedẽtis
ad dext̾am patris. pedibus reuol¬
uaris: ut fiat in te ruina constru-¬
enda. Nam si ꝑmanes in mala
altitudine: tunc deicͥeris quando

Expanded text:
judicaverit, damnabit ruinas. Quisquis a nomine ejus timuerit, cadet: cum ceciderit, evertetur quod erat, ut aedificetur quod nondejicias, humilis reddaris, sedentis ad dexteram Patris pedibus provolvaris, ut fiat in te ruina construenda. Nam si permanes in mala altitudine, tunc dejicieris, quando
Abbreviated transcription (Latin):
Profluxio mortalitatis humanȩ
Sicut enim torrens pluiualibus
aquis colligitur. redundat. ꝑstre
finit: sic est omnis iste decur sũ
mortalitatis. Nascuntur homi
nes ÷ uiuũt. moriuntur: &e aliis
morientib. aliii uascuntur.
sucedunt. accedunt. decedunt.
nec manebunt. Quomodo enim
fluuius repente collectus de plu¬
uia. de guitis imbrium. it in ma¬
re nec apparet ⁊ quia nec appare¬
bat antequam de pluuia colli¬
geretur: sic hoc genus humañ
de occultis colligitur. et ꝓfluit ĩ
mortem. & rursus in oecultum ꝑ¬
git. Medium hoc sonat: itran¬

Expanded text:
Profluxio mortalitatis humanae. Sicut enim torrens pluvialibus aquis colligitur, redundat, perstrfinit; sic est omnis iste cursus mortalines, vivunt, moriuntur, et aliis morientibus alii nascuntur, succedunt, accedunt, decedunt. n abyssum? Quomodo enim fluvius repente collectus de pluvia, de guttis imbrium, it in mare, nec apparet; nec apparebat, antequam de pluvia colligeretur: sic hoc genus humanum de occultis colligitur, et profluit; morte rursum in occultum pergit; medium hoc sonat, et tran
Abbreviated transcription (Latin):
nis u̾bis conquassabit ⁊ conteret.
offendet in eum &e ueniet suꝑ eũ.
distributa sunt duo temꝑa hu-¬
militatis & claritatis xpisti: occul.¬
contͥet ueniens: quem non quas¬
sat lacens. Iacens dico: tanqũã
contemptibilis apparens. Nam
ille a dextͥs dei est: et ualide ex al¬
to clamauit. Saule saule : quid
me ꝑsequerisꝰ. S tamen uox de
celo non diceret. quil me ꝑseque¬
ris. quem nemotangebat: nisi
ita incelo ad dext̾am patris sede¬
ret. ut &e interra quasi in nobis

Expanded text:
nis verbis, conquassabit et conteret, offendit in eum et veniet super eum, distributa sunt duo tempora, humilitatis et claritatis Christi, occultconteret veniens, quem non conquassat jacens. Jacens dico, tanquam contemptibilis apparens. Nam ille a dextris Dei est, et valide ex alto clamavit, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Sed tamen quamvis de coelo, non diceret, «Quid me persequeris?» quem nemo tangebat, nisi ita in coelo ad dexteram Patris sederet, ut et in terra in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
luciferum Tucifer prosideri¬
bus ponitur : tanquam a parte
cta sunt : Ut sint insignis et
temporib: &e in dieb &e̾ annis.
Quod est ergo ante luciferum:
est ante sydera: hoc est ante tẽ¬
pora. Et si ante tempora: gͦ ab¬
dici oportuit figurate. ꝓpheticȩ:
ut et utus ꝓ secreta substanti¬
a. et lucifer pro temporib pone¬

Expanded text:
luciferum?» Lucifer pro sideribus positus est, tanquam a parte cta stemporibus, et in diebus, et annis . Quod est ergo ante est ante sidera, hoc est ante tempora; si ergo ante tempora, ab adici oportuit, figurate, prophetice, ut et uterus pro secreta substantia, et lucifer pro temporibus pone
Abbreviated transcription (Latin):
rent ẽẽ xpm̃. ⁊ respondissent
dicit eum dominum. dixit
dñs dño meo se de a dextris me¬
is : donec ponam inimicos tu¬
Si ergo dauid inquit inspũ¬

Expanded text:
rent Christum, et respondissent, dicit eum Dominum, Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis: donec ponam inimicos tuSi ergo
Abbreviated transcription (Latin):
bo. Idõ animam suam iit̾ tot ꝑi¬
cula ex hortans subdit. Ueruntam̃
dõ subiecta esto anima mea sicut
cepistri recognosce te abipso acce¬
pise bona que habes. humilia te
illi quantum potes: ireu̾a ita facies.
qm̃ ab ipso pacientia mea: uel guia ip¬
se xp̃c exemplum factus est patien
ipse fortem ⁊ patientem facit intͥ¬
bulationib. Nlemo enim tanta uł
aꝑta bella. uel occultas insidias ĩ¬
ter aꝑtos hostes. uł falsos fratres
causam. guare anima dõ debeat
eẽ subiecta dicens. Quia ip̃e d̃s m̃s
qui uocat me. ⁊ saluator m̃s gui
redemit me: achutor m̃s ad bñ
oꝑanlum. ce iͥo ñ emigͣbo. Hersũ
hunc iam suꝑuis pmisit. s guia
ibi in hoc auditores suos monuit:
ñc eundem ad sui ipsiuis ex horta¬
tionem repetiit. Est autem utile
consilium. in omnib dm̃ nr̃m sal-¬
uatorem atq ad iutorem remi-¬
nisci: quatimis ab eo nullistẽp¬
tationib ualeamus emigrare.
Unde adhuc subdit. Ind̾o saluta¬

Expanded text:
bo. Ideo animam suam inter tot peribo. Ideo animam suam inter tot pericula exhortans subdit: 6. Veruntamen Deo subjecta esto anima mea. Sicut cepisti, recognosce te ab eo accepisse bona, quae habes. Humilia te illi quantum potes. Et re vera ita facies: Quoniam ab ipso patientia mea. Vel quia ipse Christus exemplum factus est patientipse fortem et patientem facit in tribulationibus. Nemo enim tanta, vel aperta bella, vel occultas insidias inter apertos hostes et falsos fratres caussam, quare anima Deo debeat esse subjecta, dicens: Quia ipse Deus meus, qui vocat me. Et salvator meus, qui redemit me. Adjutor meus. Ad bene operandum: et ideo, Non emigrabo. Versum hunc jam superius praemisit. Sed quia ibi in hoc auditores suos monuit, nunc eundem ad sui ipsius exhortationem repetiit. Est autem utile consilium, in omnibus Deum nostrum salvatorem atque adjutorem reminisci: quatenus ab eo nullis tentationibus valeamus emigrare. Unde adhuc subdit: 8. In Deo saluta
Abbreviated transcription (Latin):
pellatur facile ruit : sic nos putatis
sñ colligatione ẽẽ ⁊ ꝓnos ad ruinã.
s non est ita. Ueruntam̃ ñ io cessant
mali s p̾cium meum cogitauert̃
repellere a me. id÷ dm̃ meum ⁊ głã¬
meam quam sꝑo fut᷑am: meritũq
laboris auferre michi. ido eueurri
insiti. ut ñ piger &e fastidiosus ⁊ sed
tanguam siciens oe ꝓuisticia mori
desid̾ans. ad passionem enĩ alacer
fui Beati enim quiesurtunt. ⁊ siei¬
unt iusticiam: qm̃ ip̃i sat᷑abuntur.
n. Inter hunc cursum ⁊ situm ore suo
benedicebant : ut adulationis me
u̾bis deciꝑent: or corde suo male¬
dicebant.iniquitatem ⁊ mortem
machinantes. Hoc facuint ad huc¬
iniqui ⁊ dolosi qñ aꝑte bono non
audent ꝑsegui: ore doloso locunt᷑
bonum: s intus incorde latet ue¬
uenenum. S quanuis hȩc faciant.
hȩc cogitent ⁊ quamius impellat̃.
insidient᷑. ꝑ sequantur. calumni¬
entur: ego tñfixus indo ꝑmane¬

Expanded text:
pellatur, facile ruit: sic nos putatis pellatur, facile ruit: sic nos putatis sine colligatione esse, et pronos ad ruinam: sed non est ita. 5. Verumtamen non ideo cessant mali, sed Pretium meum cogitaverunt repellere a me. Id est, Deum meum et gloriam, quam spero futuram, meritumque laboris auferre mihi. Ideo Cucurri in siti. Non ut piger et fastidiosus, sed tanquam sitiens, et pro justitia mori desiderans. Ad passionem enim alacer fui. Beati enim, qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Inter hunc cursum et sitim, Ore suo benedicebant. Ut adulationis me verbis deciperent. Et corde suo maledicebant. Iniquitatem et mortem machinantes. Hoc faciunt iniqui, et dolosi, quando aperte bonos non audent persequi. Ore doloso loquuntur bonum, sed intus in corde latet venenum. Sed quamvis hoc faciant, haec cogitent, quamvis impellant, insidientur, persequantur, calumnientur: ego tamen fixus in Deo permane
Abbreviated transcription (Latin):
demptore meo: iam ult̾iuis nonmo¬
uebor. Est notandum qd̵ int̾ saluta¬
ris & salutare est differentia: noĩe
enim salutaris xp̃e accipitur ⁊ salu¬
tare autẽ. quia ꝑ eum saluatio fac¬
ta intelligitur. Q qnͣquidẽ tantũ
habeo saluatorem. a quo ampluis
irruitis. idesł quam diu irrationa¬
biliter impetum facietis in homi¬
nemext̾iorem: Quia licet corpus
possitis afflig̾e: usq ad animam
ꝑtingere ñ potestis. Nob̃ quidem
nullum ẽ detͥm̃tum. s uos in eoꝙ
agitis. ur̃m cogitate int̾itum: qr
intͥficitis uniu̾si uos. Quic̃q bonoᷤ
a suo ꝓposito nitimini remou̾e.
siue dissuadendo siue ꝑsuadẽdo:
uos ipsos in hoc intus oeciditis :
aĩas ur̃as daminatis. Irruitis aut̃
tanqua parieti inclinato. id⁊ sicut
melinatus paries ꝓmus ÷ ad riunã:
sic nos adcadendum estimatis faciles.
tanquam om̃i destituam᷑ auxilio:¬
.y. &e macerie depulse. idest sieut mare¬
ria sine cem̃to est fragilis ⁊ ce si de¬

Expanded text:
demtore meo. Jam ulterius non modemtore meo. Jam ulterius non movebor. Et notandum, quod inter Salutaris, et Salutare est differentia. Nomine enim salutaris Christus accipitur. Salutare autem, quia per eum salvatio facta intelligitur. Et quando quidem tantum habeo Salvatorem, a quo amplius  4. Quousque irruitis, id est, quandiu irrationabiliter impetum facitis, In hominem? exteriorem. Quia licet corpus possitis affligere, usque ad animam pertingere non potestis . Nobis quidem nullum est detrimentum. Sed vos in eo, quod agitis, vestrum cogitate interitum. Quia Interficitis universi vos. Quicunque bonos a suo proposito nitimini removere, sive dissua dendo, sive persequendo, vos ipsos in hoc intus occiditis. Animas vestras damnatis: irruitis autem tanquam parieti inclinato. Id est, sicut inclinatus paries pronus est ad ruinam, sic nos ad cadendum aestimatis faciles, tanquam omni destituamur auxilio. Et maceriae depulsae? Id est, sicut maceria sine caemento est fragilis, et si de
Abbreviated transcription (Latin):
Nou̾at enim qm̃ qui se exaltat hui¬
miliabitur. & trepidus ne transi¬
liendo suꝑbiret. non elatus ex his
que infra eent. s humilis exdeo
qui supͣ eẽt. tanquã minantib ei
ruinam inuidis qui eum tnͣsilu¬
isse doluerant: respondit.Nonne
dõ erit anima subiecta. id÷ obedi¬
ens ⁊ mandata eius obseruans : Aĩa
dico mea. idest mee potestatis. Quia
licet corpus u̾re potestatis siꝑat: ta¬
m̃ aĩa nunquam nͥmẽe erit. Quã¬
ẽq tnͣsiliã: subdõ ero. ñ ꝯtra deum.
Securus ero trans cendendo cetã. qñ
ille me sub se tenet qui est suꝑ om̃ia.
Et iustum est ut eisubiciar: ab ipso
enim. ulest ado patre est salutare me¬
um. ul est mea saluatio. &e hoc ꝓbat¬
dicens. Namce ipse d̾s m̃s. quime
creauit. ⁊ salutaris m̃s qui me salua¬
uit : susceptor m̃s qui me de morte
ad uitam. de pena ad glam susceꝑit:
ideoq non mouebor ampluis. Licet
aliqñ motus fuerim ⁊ nunc suscep¬
tus & sanatus sum ab auctore & re-¬

Expanded text:
no, quoniam qui se exaltat humiliabitur: et trepidus, ne transiliendo superbiret, non elatus ex his, quae infra essent: sed humilis ex Deo, qui supra esset, tanquam minantibus ei ruinam invidis, qui eum transiliisse doluerant, respondit: Nonne Deo erit anima subjecta, id est, obediens et mandata ejus observans? Anima, dico, mea, id est, meae potestatis: quia licet corpus vestrae potestatis sit, tamen anima nunquam nisi mea erit. Quancunque transiliam, sub Deo ero, non contra Deum. Securus ero transcendendo caetera, quando ille me sub se tenet, qui est super omnia. Et justum est, ut ei subjiciar, Ab ipso enim, id est, a Deo Patre est salutare meum, id est, mea salvatio. Et hoc probatur: 3. Nam et ipse Deus meus, qui me creavit, et salutaris meus, qui me salvavit. Susceptor meus, qui me de morte ad vitam, de poena ad gloriam suscepit. Ideoque, Non movebor amplius. Licet aliquando motus fuerim, nunc susceptus, et sanatus sum ab auctore et Re
Abbreviated transcription (Latin):
głetur: uel quia ꝑ ipsum gła
ȩt̾ne uite tribuitur. Int̾im nũc
inter temptationes ⁊ scandala. inter
aꝑtas oppugnationes ⁊ subdolas locu¬
tiones. d̾s auxilii mei: dat enim
rit saluatio ⁊ głificatio. Nontam̃
dũ illa dif ferunt᷑ deserim᷑: deus
enim auxilii mei ⁊ spes mea inło
est. Iam cetos exemplo suo exhorta¬
tur. tanquam eurrens insiti: desi¬
d̾ans om̃s saluos fieri. Iustum est
enim. ⁊tt qui bñ uiuendo ad dm̃
currunt:secum ad se trahere fes¬
tinent quos possunt. Ait gͦ. Spera¬
de in eo om̃is congregatio ppłi. oͥs
qui congregati estis inunitate fid̾i.
&̾ ut digne in illo possitis sꝑare ÷
effundite coram illo corda ur̃a. id:
euacuate ab om̃i sorde. ut suit eo¬
ram illo. id÷ inbene placito ipsius:
quia qui non habet cor uaeuum
a malo. si sꝑce non ẽ spes. s pͣsũp¬
tio. Nolite corda ur̃a reture intra
corda ur̃a: coram illo effundite
plangendo. ꝯfitendo. dep̾cando:¬
ꝯ quia d̾s adiutor ñͣr mnet̾nũ. Nõ ẽ

Expanded text:
etur . Vel quia per ipsum gloria aeternae vitae tribuitur, interim nunc inter tentationes et scandala, inter apertas oppugnationes et subdolas locutiones, Deus auxilii mei. Dat enim rit salvatio et glorificatio. Non tamen dum illa differuntur, deserimur. Deus enim auxilii mei, et spes mea in Deo est. Jam caeteros exemplo suo exhortatur, tanquam currens in siti, desiderans omnes salvos fieri. Justum est enim, ut qui bene vivendo ad Deum currunt, secum ad eum trahere festinent, quos possunt. Ait ergo: 9. Sperate in eo omnis congregatio populi, Omnes qui congregati estis in unitate fidei. Et ut digne in illo possitis sperare, Effundite coram illo corda vestra. Id est, evacuate ab omni sorde, ut sint coram illo, id est, in beneplacito ipsius: quia qui non habet cor vacuum a malo, si speret, non est spes, sed praesumtio. Nolite ergo corda vestra retinere intra corda vestra, coram illo effundite plangendo, confitendo, deprecando. Quia Deus adjutor noster in aeternum. Non est
Abbreviated transcription (Latin):
re. Id̾o ait. quia tureddes unicuiq
iurta oꝑa sua: bonis uidelicet bona
cẽ malis mala. Ergo antequam hoc
fiat. studeamꝰ declinare a malo ⁊ fa-¬
cere bonum: studeamus tnͣsire de
mundo ad dm̃. de uicio ad irtutẽ.
Hic est fructus huius psalmi: &e in¬
tentio tranfilientis.
N finemp̃s dd̾. cumeẽt in deserto
ydumẽȩ̃. Oauid hystorialiter fugi¬
ens saulem. uenit in deserto ydumeȩ.
Intellexitq in hac figͣa eccł̃iam posi¬
tam in deserto huiꝰ uite. De guo sig¬
nificato. cantat in hoc psalmo. Ysal¬
mus iste conuenit dauid ꝓphete c̃
om̃ib iustis: cum ipsa ȩccłia in deser¬
to est ydumee. id: huiꝰ uite. uibi iu¬
cħ est nisi terrenitas. Mat̾ia ẽ xp̃c
ȩccłia posita indeserto huiꝰ uite. In
prima parte ostendit se ammonitã
ꝑ desertũ hꝰ iuite. ad dm̃ om̃idesid̾io
festinare: In parte scd̃a que incipit sime¬
mor fui tui. ostendit se habere securi¬

Expanded text:
re. Ideo ait, Quia tu reddes unicuique re. Ideo ait, Quia tu reddes unicuique juxta opera sua: bonis videlicet bona, et malis mala. Ergo antequam hoc fiat, studeamus declinare a malo, et facere bonum. Studeamus transire de hoc mundo ad Deum, de vitio ad virtutem. Hic est fructus hujus psalmi, et intentio transilientis. psalmus David, cum esset in deserto Idumaeae . David historialiter fugiens Saulem, venit in deserto Idumaeae. Intellexitque in hac figura Ecclesiam positam in deserto hujus vitae: de quo significato cantat in hoc psalmo. Psalmus iste convenit David prophetae, cum omnibus justis, cum ipsa Ecclesia in deserto est Idumaeae, id est, hujus vitae, ubi nihil est, nisi terrenitas. Materia est Ecclesia posita in deserto hujus vitae. In prima parte ostendit se admonitam per desertum hujus vitae, ad Deum omni desiderio festinare. In parte secunda quae incipit, Si memor fui tui ostendit se habere securi
Abbreviated transcription (Latin):
enim ds pater unũ u̾bum. unige¬
nitum dm̃. uullo sunt omĩa: qͥa
ꝑ u̾ibum facta sunt omĩa. ibi om̃s
thesauri sapientie ⁊ scientie abscõ-¬
diti sunt. Unũ u̾bũ habet: semel
loqułus est ds. Duo hec que uobis
dicturus sum: ibi audiui Nonex
me loguor. Audiuit forte alia mul¬
ta: s non opus est dici nob̃. Ait enĩ
ipse dñs. Multa habeo uob̃ dicere:
s ñ potestis portare mͦ. Transilien¬
do uniu̾sam cͤatam. ꝑuenit ad u̾¬
bũ untgenitũ dĩ. quo reuelante
duo hec ualde nob̃ necessaria au¬
diuit: qͥa potestas d̃ĩ est. om̃is eñi
potestas ado. &e tibi dñe misectia. His
duobs continentur ꝓpe om̃s scͥpture.
ꝓpter hec duo patͥarche. ꝓpħe. lex. do
nuntiatio omnis &e cȩlebratio ũbi in
ȩcclia. Potestatem eiuis tunete ⁊ mise¬
ricordiam eius amate: nec sic de mi¬
scdia eius p̾sumatis. uͭ potestatẽ ꝯtẽ¬
natiᷤ. Nec sic potestatẽ timeatis: uͭ d̾

Expanded text:
enim Deus Pater unum Verbum, unigeenim Deus Pater unum Verbum, unigenitum Deum . In illo sunt omnia: quia per Verbum facta sunt omnia . Ibi omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi sunt . Unum Verbum habet: semel locutus est Deus. Duo haec quae vobis dicturus sum, ibi audivi. Non ex me loquor. Audivit forte alia multa, sed non opus est dicit nobis. Ait enim ipse Dominus: Multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo . Transiliendo universam creaturam, pervenit ad Verbum unigenitum Dei, quo revelante, duo haec valde nobis necessaria audivit, quia potestas Dei est. Omnis enim potestas a Deo ; et tibi Domine misericordia. His duobus continentur prope omnes Scripturae. Propter haec duo Patriarchae, Prophetae, Lex, DomPropter haec annuntiatio omnis, et celebratio verbi in Ecclesia. Potestatem ejus timete: Misericordiam ejus amate. Nec sic de misericordia ejus praesumatis, ut potestatem contemnatis. Nec sic potestatem timeatis, ut de
Abbreviated transcription (Latin):
uiciis confidatis. ne psumatis: ne
sꝑetis. ne dicatur. ecce homo qui
non posuit dm̃ ad uitorem suũ.
s sꝑauit in multitudine diuici
aꝵ suaꝵ. ⁊ pualuit inuanitate su¬
A. Beatus autemcinꝰ est dñs d̾s spes
eius. ⁊ ñ respexit inuanitates im
saras falsas. Ecce ille ñ habet: iste
habet. Ille non querat rapere qđ non
habet: iste ineo quod habet non ap¬
ponat cor. ibi non figat s magis ti¬
meat. Precipe inguit paulus ddiui¬
tib huius scłi. non suꝑbe saꝑe: nec
sꝑare in incerto diuitiarum. Ergo
nonfraudem. ñ rapinam concupis¬
catis: non in his que habetis spem
ponatis. Et ut magis eos a uanitate
dissuadeat: ꝓponit duo. quorum
altm det̾ret. alt̾um demulcet. dicẽs.
Semel locutus est ds. duo hec audi¬
m̃ia: quia tureildes unicuiq iuxta
oꝑa sua. Si uocem hominis contẽ¬
nis. attende quia locutus est ipse ds̃:
⁊ hoc semel. id÷ incõmutabiliter. ral
semel id: in unico u̾bo suo. Habet

Expanded text:
vitiis confidatis. Ne praesumatis: ne vitiis confidatis. Ne praesumatis: ne speretis. Ne dicatur: Ecce homo, qui non posuit Deum adjutorem suum : sed speravit in multitudine diviti praevaluit in vanitate sua. Beatus autem cujus est Dominus Deus spes ejus, et non respexit in vanitates et insanias falsas . Ecce ille non habet, iste habet. Ille non quaerat rapere, quod non habet. Iste in eo quod habet, non apponat cor: non ibi figat, sed magis timeat. Praecipe inquit Paulus divitibus hujus seculi, non superbe sapere, nec sperare in incerto divitiarum . Ergo non fraudem, non rapinam concupiscatis. Non in his quae habetis, spem ponatis. Et ut magis eos a vanitate dissuadeat, proponit duo: quorum alterum deterret, alterum demulcet, dicens: 12. Semel locutus est Deus, duo haec audiia: quia tu reddes unicuique juxta opera sua. Si vocem hominis contemnis, attende quia locutus est ipse Deus: et hoc semel, id est, incommutabiliter: vel semel, id est, in unico Verbo suo. 305 Habet
Abbreviated transcription (Latin):
uani filii hominũ hȩc ñ attendũt:
s sunt uani id est dediti inuanitatib.
filios dicit hominũ: imitatores carna¬
liter uiientiũ. Sunt enim m̃ndaees
filii hominũ instat᷑is. idest inlibra
iusticie. inboni maliq delib̾atione:
dum bono malum p̾pond̾ant. Dic¬
tum est hoc asimili eorum quimn
stat̾is in quib uidetur eẽ iusticia.
emptores decipiunt. Inde &e subdit.
Ut decipiant ip̃i de uanitate in id¬
ipsum. Hoc qd ait in ipsum. significat
quia & si sint diu̾se fraudes. diu̾sier¬
rores diu̾sa doginata omĩa tenilt᷑
ad unam uanitatem. ad unum reg¬
num destructionis ⁊ ꝑdicionis. Ab
huiꝰmͦi gͦ uanitate nititur eos dehor¬
tari: cum subiungit. Nolite sꝑare
Nininquitate. & hanc iniguitatem
ꝑ partes exequitur: cum subinfer¬
tur. & rapinas nolite coneupiscere:
dictumest hoc pauꝑibus fortassis
aliqͥd de necessitate rapturis. Audi¬
sant oe diuites. diuitie si affluant.
si exundent tanquã de fonte cur-¬
rant. nolite cor apponere: ne idi¬

Expanded text:
ani filii hominum. Haec non attendunt, sed sunt vani, id est, dediti vanitatibus. Filios dicit hominum imitatores carnaliter viventium. Sunt etiam mendaces filii hominum in stateris, id est, in libra justitiae, in boni malique deliberatione, dum bono malum praeponderant. Dictum est hoc a simili eorum qui in stateris, in quibus videtur esse justitia, emptores decipiunt. Unde et subdit: ut decipiant ipsi de vanitate in idipsum: hoc quod ait, In idipsum, significat, quia etsi sunt diversae fraudes, diversi errores, diversa dogmata: omnia tendunt ad unam vanitatem, ad unum regnum destructionis et perditionis. Ab hujusmodi vanitate ergo nititur eos dehortari, cum subjungit: 11. Nolite sperare in iniquitate. Et hanc iniquitatem per partes exequitur, cum subinfertur: Et rapinas nolite concupiscere. Dictum est pauperibus hoc, fortassis aliquid de necessitate rapturis. Audiant et divites: Divitiae si affluant, si exundent, tanquam de fonte currant, Nolite cor apponere. Ne in di
Abbreviated transcription (Latin):
dei: neminem enuim uult ꝑire.
misericors ds: s omnes uenire ad
cognitionem nominis sui. Unde
or subdit. Psallite d̃o & quasi que¬
reretur. quis est iste d̃s :. Sequit᷑
ꝯait: qͥ ascẽdit sr̃ cęlum celi ado
rientem. Ad hoc replicat. ut ad lau¬
dandum dm̃i excitet: et quãtꝰ sit
ille qui laudatur. cõmendet. Hinc
apłs dicit: ip̃e est qui ascendit suꝑ
om̃s cȩlos. In hoc qd̃ orientemao¬
didit: oẽ ipsum locum expressit:
qm̃ in partib orientis est. ubi resur¬
rexit. ⁊ unde ascendit. & qm̃ inde
uent᷑us est ad iudicandos uiuos oe
mortuos. ostendit quod sequitur.
& dabit uoei sue uorem iuirtutis.
llle qui fuit sine uoce sicut agnꝰ
coramtondente se.ecce dabit uo¬
cem suam. nec uocem infirmita¬
tis. tanquam uidicandꝰ. s uocem
uirtutis. tanquam uidicaturus.
Nonenim ds occultus sieut pͥus.
s d̾s manifeste ueniet: ds nrͣ oe
tus eius in nubibus. quando uide¬
bunt filium hominis uenientẽ

Expanded text:
Dei. Neminem enim vult perire Dei. Neminem enim vult perire misericors Deus, sed omnes venire ad cognitionem nominis sui . Unde et subdit: Psallite Deo. Et quasi quaereretur, Quis est iste Deus? sequitur et ait: 34. Qui ascendit super coelum coeli ad Orientem. Ad hoc replicat, ut ad laudandum Deum excitet, et quatenus sit ille, qui laudatur, commendet. Hinc Apostolus dicit: Ipse est, qui ascendit super omnes coelos . In hoc quod Orientem addidit, etiam ipsum locum expressit, quoniam in partibus orientis est, ubi resurrexit, et unde ascendit. Et quoniam inde venturus ad judicandos vivos et mortuos, ostendit quod sequitur: Ecce dabit voci suae, vocem virtutis. Ille qui fuit sine voce, sicut agnus coram tondente se ; ecce vocem dabit suam. Nec vocem infirmitatis tanquam judicandus, sed vocem virtutis tanquam judicaturus. Non enim Deus occultus sicut prius, sed Deus manifeste veniet, Deus noster, et rtus ejus in nubibus. Quando videbitis Filium hominis venientem
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. Ethiopiaquoq idesł
anima peceatis dengrata p̃ue¬
niet manus euis id ÷ antecedoe
undictam eius credens deo.
ut peccata dimittantur. ne pee¬
catrix remanens puniatur. Uel
quia ut bona oꝑa sequantur. p̃¬
cedit fides: nec ulla sunt bona o¬
ꝑa nͥ que secuntur p̃celentẽ fi¬
dem: nichil aliud udr̃ dictum
ethiopia p̃ueniet mamuis eiis do.
nethiopia credet deo. Sic enim
Hoc ingreco ambiguum nõ ẽ:
quia ibi eius aꝑtissime femin-¬
no genere positum est. Dicatur
gͦ. echiopia p̾ueniet manus eus
deo: id est credendo indm̃ p̃ueni¬
et oꝑa sua. Existimo enim ait
luti decursis reb omnib quas
impletas esse lam cerminus. hortatur
ꝓpħa ad laudem xpisti: ac deinde
fitt᷑um eius denuntiat aduentum:
dicens. Regna terre. idest homines
de omni geñe drre. eantate d̃o cio¬
ce.⁊ corde: psallite do bona oꝑatio¬
ne. Non unum regnum. non unã
gentem tm̃ inuitat ad laudem

Expanded text:
atum est. Aethiopia quoque, idest, atum est. Aethiopia quoque, idest, anima peccatis denigrata praeveniet manus ejus, idest, antecedet vindictam ejus, credens Deo, ut peccata dimittantur: ne peccatrix remanens puniatur. Vel quia, ut bona opera sequantur, praecedit fides: nec ulla sunt bona opera, nisi quae sequuntur praecedentem fidem: nihil aliud videtut dictum, Aethiopia praeveniet manus ejus Deo, nisi Aethiopia credet Deo. Sic enim Hoc in Graeco ambiguum non est: quia ibi, Ejus, apertissime foeminino genere positum est. Dicatur ergo Aethiopia praeveniet manus ejus Deo, id est, credendo in Deum, praeveniet opera sua. Existimo enim aitluti decursis rebus omnibus, quas impletas esse jam cernimus: hortatur propheta ad laudem Christi, ac deinde futurum ejus denuntiat adventum, dicens: 33. Regna terrae, id est, homines de omni genere terrae, cantate Deo, voce et corde: psallite Domino, bona operatione. Non unum regnum, non unam gentem tantum invitat ad laudem
Abbreviated transcription (Latin):
tr idi diuino eloguio sunt eru¬
diti. Unde apłs. necesse est inqͥt
ite ueniant hereses: ut giri ꝓba¬
ti sunt manifestei fiant. De qui
b ħeticis. ne p̾ualeant: postulat
dicens. Dissipa gentes que bella
uolunt. Non enim correctioni
student s contentioni. & contra¬
dicendo u̾itati discordias inferre
student catholice fidi. Ipsi gͦ poti
Aisꝑgantur. sicorigi recusant:
uentes autem appellauit. non
ꝓpter gen̾ationes familiarum.
s ꝓpt̾ gen̾ationes sectarum: uͥ
series sueressionis confirmat er¬
rorem. Q u̾e dissipabis: quiaue
nient legati ex egypto. ethyopi.
a pͣueniet manus eius deo. ꝑhe
legatos dissipabis hereticos. Egypti
uel̃ ethyopie nomine. omniumgẽ¬
tium fidem signicauit: a parte to¬
tum. Legatos appellat: rec̃ciliati¬
onis p̾dicatores. Unde paulus ꝓ
xp̃o inquit legationem fungor.
płi electi sunt: s etiam de ceteris
gentib fut᷑os pͣdicatores xp̃iane
pacis hoc modo mistice ꝓpħa-¬

Expanded text:
ti, idest, divino eloquio eruti, idest, divino eloquio eruditi. Unde Apostolus: Necesse est inquit ut veniant haereses, ut qui probati sunt, manifesti fiant . De quibus haereticis ne praevaleant, postulat, dicens: Dissipa gentes, quae bella volunt. Non enim correptioni student, sed contenioni. Et contradicendo veritati, discordias inferre student catholicae fidei. Ipsi ergo potius dispergantur, si corrigi recusant, ectant. Gentes autem appellavit, non propter generationes familiarum, sed propter generationes sectarum: ubi series successionis confirmat errorem. Et vere dissipabis. Quia: 32. Venient legati ex Aegypto: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo. Per legatos dissipabis haereticos. Aegypti, vel Aethiopiae nomine omnium gentium fidem significavit, a parte totum. Legatos appellat reconciliationis praedicatores. Unde Paulus, Pro Christo inquit , legatione fungor, postoli electi sunt, sed etiam de caeteris gentibus futuros praedicatores Christianae pacis hoc modo mystice prophet
Abbreviated transcription (Latin):
in ȩccła d̃i futuros hereticos: ad¬
iunxit. Inc̾pa feras arundinis.
tere non ĩmerito appellantur he¬
retier: quia ip̃i dilaniant animas
simplices. quẽadmodum fere oues.
& recte dicuntur arundinis: qr
mobił ⁊ instabilis sunt sermoniꝰ.
Cos dicit apłs petrus indoctos ce
dure &e indomite ceruicis sunt.
iugo discipline pacifico lenio
non subditi. impatientes aratri
⁊ doctͥne: i d̾o taurorum c̃ẽ noĩe
designãtur cum subditur. congre¬
gatio taurorum in uaccis ppłoꝵ.
Nonenim uniũsos ppłos seducũt.
inquib sunt gͣues & stabiles. un¬
de seͥptum est. In ppło gͣui lauda¬
bo te: s in his populis congregan¬
tur. quos inueniunt quasi uac¬
cas: scilieet simplices ⁊ lascruas a¬
nimas: que facile audiendo se¬
cuntur. Ad hoc autem fit ea con¬
gregatio: ut excludant eos qui ꝓ¬
bati sunt argento. Hane enim
intentionem habent heretieido¬
ctores: ut ab auribus animarũ
quas seducere moliuntur. sepa¬
rent eos qui argento sunt ꝓba¬

Expanded text:
uros haereticos, adjunxit: 31. Increpa feras arundinis. Ferae non immerito appellantur haeretici, quia ipsi dilaniant animas simplices, quemadmodum ferae oves. Et recte dicuntur arundinis, quia mobilis et instabilis sunt sermonis. Eos dicit Apostolus Petrus indoctos et durae et indomitae cervicis sunt, jugo disciplinae pacifico lenique non subditi, impatientes aratri atque doctrinae: ideo taurorum etiam nomine designantur, cum subditur: Congregatio taurorum in vaccis populorum. Non enim universos populos seducunt, in quibus sunt graves et stabiles. Unde scriptum est: In populo gravi laudabo te . Sed in his populis congregantur, quos inveniunt quasi vaccas, scilicet simplices et lascivas animas, quae facile audiendo sequuntur. Ad hoc autem fit ea congregatio: Ut excludant eos, qui probati sunt argento. Hanc enim intentionem habent haeretici doctores, ut ab auribus animarum, quas seducere moliuntur, separent eos, quia argento sunt proba
Abbreviated transcription (Latin):
tifulgebunt sicut sol in regno pa¬
tͥs eorum: qñ ipse ds erit om̃ia in oĩ¬
b. Bñ autem subditur. d̾s isrł. qui¬
atunc nom̃ ipsum uerissime ac ple¬
nissime implebitur. isrł. qd̃ int̾pta¬
tur uidens dm̃: qm̃ uidebimꝰ eũ
sicuti ẽ. Non autem quilibes aliꝰ.
s ipse dabit uirtutem quam in
sua carne pͥus ostendit. scilicet ĩ¬
mortalitatem. ⁊ impassibilitatẽ.: ⁊
dabit fortitudinem. quia inimica
destruetur mors. plebi sue. idi sibi
usq infinem famulanti. Uel da¬
bit plebi sue uirtutem quantũ
ad animam. faciens eam diuinã
&e beatam: ce dabit fortitudirẽ
quantum ad corpus. faciens illõ
incorruptum & ȩt̾num ꝓ tantis¬

Expanded text:
t sicut sol in regno Patris eorum , quando ipse Deus erit omnia in omnibus . Bene autem subditur: Deus Israel. Quia tunc nomen ipsum verissime ac plenissime implebitur, Israel, quod interpretatur videns Deum, quoniam videbimus eum sicuti est . Non autem quilibet alius, sed, Ipse dabit virtutem: quam in sua carne prius ostendit, scilicet immortalitatem et impassibilitatem. Et dabit fortitudinem: quia inimica destruetur mors . Plebi suae, id est, sibi usque in finem famulanti. Vel dabit plebi suae virtutem quantum ad animam, faciens eam divinam et beatam. Et dabit fortitudinem, quantum ad corpus, faciens illud incorruptum et
Abbreviated transcription (Latin):
tio mea. Que omnia uerissimos
hob insinuant pͥncipes ȩccłiaꝵꝵ: dig¬
nos ducatu. dignos imitatione:
dignos honorib. Martyres namq
in eccłiis locum summum tenent.
atq apice sc̃ẽ dignitatis excellunt.
Iam u̾o in martyrio pͥma cenfessio
est: ce ꝓ illa quiequid accid̾it tole¬
randi sequens assumitur fortitudo
Deinde post omnia tolata: finitis
angustus. latitudo sequitur in
pͥmus. Pot̾ ⁊ sic intelligi. ut gm̃¬

Expanded text:
tio mea. Quae omnia verissimos tio mea. Quae omnia verissimos nobis insinuant principes Ecclesiarum, dignos ducatu, dignos imitatione, dignos honoribus: Martyres namque in Ecclesiis locum suum tenent, atque apice sanctae dignitatis excellunt. Jam vero in martyrio prima confessio est: et pro illa quidquid acciderit, tolerandi, sequens assumitur fortitudo. Deinde post omnia tolerata, finitis angustiis, latitudo sequitur in praemiis. Potest et sic intelligi: ut
Abbreviated transcription (Latin):
do. ubiest loeus benelicendr: quia
qui extra eccłiam sunt dm̃ digne lau¬
dare nonpossunt. Deo dico dño qui
noscreauit ⁊ regit. Illi inquambe¬
nedicite de fontib. id÷ ꝓpter fon
inde sunt electi apłi. ce hipͥmitus
audierunt: qui bib̾it de aqua ista
quam ego dabo non sitiet unguã:
s fiet in eofons aque salientis in
uitam et̾nam. Ibi beniamin ado¬
lescentulus inmentis excessu. Ibi
paulus nouissimus apłorum qͥ
dicit. Nam ⁊ egoisrłita sum ex se¬
mine abrahe de tribu benianũ.
qui factus est in excessu mentis. cũ
usq ad t̾eium cȩlum rapetur:
& audiros ineffabilia u̾ba. que
non lic̾et homini loqui. Siue ĩ¬
quit in corpore siue extra corpꝰ.
ego nescio d̾s seit. & unde sunt
pͥneipes quis uenerunt:: Sequi¬
tur. ⁊ dicit pͥncipes uida duces
eorum: pͥncipes tabulon. pͥncipeᷤ
neptalim. hebrea sunt quippe
ista nomina: quorũ iuda confes¬
sio drͣ int̾p̃tari. tabulon habita¬
cłm fortitudinis. neptalim dilata¬

Expanded text:
o. Ubi est locus benedicendi. Quia qui extra Ecclesiam sunt, Deum digne laudare non possunt. Deo dico, Domino, qui nos creavit et regit. Illi inquam benedicite de fontibus, idest, propter fontinde sunt electi Apostoli, et hi primitus audierunt: Qui biberit de aqua ista, quam ego dabo, non sitiet unquam: sed fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . 28. Ibi Benjamin adolescentulus ulus novissimus Apostolorum, qui dicit: Nam et ego Israelita sum, ex semine Abrahae, de tribu Benjamin : qui factus est in excessu mentis, cum usque ad tertium coelum raperetur, et audiret ineffabilia verba, quae non liceret homini loqui. Sive inquit in corpore, sive extra corpus, ego nescio, Deus scit . Et unde sunt principes, qui praevenerunt? sequitur, et dicit: Principes Juda, duces eorum principes Zabulon, principes Nephthali. Hebraea sunt quippe ista nomina, quorum Juda, confessio dicitur interpretari: Zabulon habitaculum fortitudinis: Nephthali dilata
Abbreviated transcription (Latin):
ipse enim pͥncipum imꝑator. ip̃e
est uͥtus ⁊ sapientia tua: ꝑ quẽ faciꝰ
qͥeqͥd facis. Iusio tua: uoluntas tua.
Manda uirtiti tue: tua uoluntas im¬
pleatur. tua potentia declaretur. Con¬
firma d̾s hoc qd̃ oꝑatus es in nobis.
Manda u̾bo ut fiat: manda ꝑu̾bũ:
do: confirma aduiuando. Iube qđ
uis: fac qđ iubes. Qd̃ si fecereis: fice
qdͣ sequitur. Atemplo tuo quod¬
templo tuo tibi offerent reges mu¬
nera scilicet se ipsos. suue laudis
sacͥficia. uel manda sicut dictum
est: a templo tuo in ierłm ibi enĩ
incepit apłorum p̾dicatio. Unde

Expanded text:
Ipse enim principum imperator: ipse est virtus et sapientia tua , per quem facis, quidquid facis. Jussio tua, voluntas tua. Manda virtuti tuae: tua voluntas impleatur: tua potentia declaretur. Confirma, Deus, hoc quod operatus es in nobis. Manda Verbo, ut fiat. Manda, per Verdo: confirma, adjuvando. Jube quod vis, fac quod jubes. Quod si feceris, fiet quod sequitur: 30. A templo tuo in J0 Ab hoc templo tuo, Tibi offerent reges munera. Scilicet seipsos, sive laudis sacrificia. Vel manda, sicut dictum est, a templo tuo in Jerusalem. Ibi enim incepit Apostolorum praedicatio. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
de. fortitudo inspe. latitudo incari¬
tate. fidi quippe res est. ut corde cre¬
datur ad iusticiam: ore autem con¬
fessiofiat ad salutem. In passionib
autem tͥbulationum tristis ẽ. sed
spes fortis est. Sienim quod non
uidemus sꝑamus: ꝑ pacientiam ex¬
pectamꝰ. Latitudinẽ u̾o pr̃at carita¬
tis in corde diffusio: nam consũma¬
ta caritas foras mittit timorem.
Quitimor. torm̃tum habet: ꝑ ani¬
me angustias. Incipes gͦ uida du¬
ces eorum: qui inȩccłiis bñdicũt
dnm. pͥncipes ⁊ abulon. pͥncipes nep¬
talim. pͥncipes confessionis. fortitu¬
dinis. latitudinis: pͥncipes fid̾i spei.
caritatis. Tantis pͥncipib adiunctiᷤ¬

Expanded text:
de, fortitudo in spe, latitudo in caritate. Fidei quippe res est, ut corde credatur ad justitiam: ore autem confessio fiat ad salutem . In passionibus autem tribulationum tristis est: sed spes fortis est. Si enim, quod non videmus speramus: per patientiam exspectamus . Latitudinem vero praestat caritatis in corde diffusio. Nam consummata caritas foras mittit timorem . Qui timor tormentum habet per animae angustias. Principes ergo Juda duces eorum, qui in Ecclesiis benedicunt Dominum. Principes Zabulon, principes Nephthalim. Principes confessionis, fortitudinis, latitudinis: principes fidei, spei, caritatis. Tantis principibus adjuncti
Abbreviated transcription (Latin):
cium: cantabo tibi do-¬
mine. Nemo sibi ad ĩ¬
punitatem blandiatur de mi¬
scd̾ia dei. quia est & iudicium:
et nemo in melus commutatꝰ
erhorreat iudicium dei. quia
p̃cedit miscd̃ia. homines enĩ
quando iudicant: aliquando
uicti miscd̃ia. faciunt contra

Expanded text:
cium cantabo tibi, Domine.» Nemo sibi ad impunitatem blandiatur de misericordia Dei; quia est et judicium: et nemo in melius commutatus exhorreat judicium Dei; quia praecedit misericordia. Homines enim quando judicant, aliquando victi misericordia, faciunt contra
Abbreviated transcription (Latin):
uidicũ. Nisi enim primo õs
ueniret quos ꝑ uidienm co¬
ronaret. Est ergo miscd̾ie tẽ.¬
pus: qñ patiencia clĩ adhuc
expectat. Si uis cantare mise¬
ricordiam et iudicium: intel¬
lige quia ideo pareit ut corri¬
garis. non ut in malicia ꝑse

Expanded text:
nondum judicii. Nisi enim primo Deusveniret quos per judicium coronaret. Est ergo misericordiae tempus, quando patientia Dei ad cium. Si vis cantare misericordiam et judicium, intellige quia ideo parcit, ut corrigaris, non ut in malignitate
Abbreviated transcription (Latin):
dat. hanc domum quisquis
habet malam: pellitur ab il¬
la foras. Quis quis enim in cor
de mala conscientia p̃mitur:

Expanded text:
ae. Hanc domum quisquis habet malam, pellitur ab illa foras. Quisquis enim in corde premitur mala conscientia, qu