comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ututẽ et tũ ne ĩsolescat et
upbiat sõpnolẽcie sordibꝰ
tĩgitur t miserã ĩercĩã. q̃
ria spiritalia ꝓiciẽs hos¬
bꝰ ultro se tradit. nõ dor¬
uiãs sed dormiẽs et ster¬
es ꝓfũdius aliqũ ĩ choro
Dt̃ lecto: nec ulla uiuaci¬
ute mẽtis resistẽs malig¬
sus spuitibꝰ illudetibꝰ et
dicẽtibꝰ. ĩcuruare ut tnͣseamꝰ

Expanded text:
cat et superbiat, somnolentiae sordibus intingitur; et miseram inertiam, quae arma spiritualia projiciens, hostibus ultro se tradit, non dormitans, sed dormiens et stertens profundius aliquando in choro quam in lecto; nec ulla vivacitate mentis resistens malignis spiritibus illudentibus dicentibus: Incurvare, ut t
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ip̃a horai ĩ orator
set: eũdẽ demonũ strepitũ
e damorẽ se audisse testaba¬
ur Sit gͦ frater ille piger
et negligẽs. diuine correp¬
tionis stimulo salubriter
astigntus didicit pigriciã
opnolẽtiã atq desidiã cetc̃is¬
q huiꝰ mõi pestes. uera eẽ
tertora que boues hoc est
ortes ĩ timore dei uiri ꝓui

Expanded text:
dum ipsa hora in oratorio esset, eumdem daemonum strepitum et clamorem se audisse testabatur. Sic ergo frater ille piger et negligens divinae correptionis stimulo salubriter castigatus, didicit pigritiam, somnolentiam, atque desidiam, caeterasque hujusmodi pestes, vere esse stercora, quae boves, hoc est, forte
Abbreviated transcription (Latin):
euntẽ Itaq inclinante eo
deuote ante gradũ presbi¬
terii ecce angelus diũ de
telo ueniens supͣdcõ frẽ
spiritali c̾nente ueste cã¬
didissima et splendidissi

Expanded text:
euntem. Itaque inclinante eo devote ante gradum presbyterii, ecce angelus Domini de coelo veniens, supradicto fratri spirituali cernente, veste candidissima et splendidissi
Abbreviated transcription (Latin):
tacionis subito erup
in illud dauiticũ: stup¬
tibus cunctis qui assisti¬
bant. Laudate dominũ
de celis: laudate eũ mer
excelsis. Iam enim hui¬
btõ uiro nocte adhuc
media diescebat  et¬
es illũiaibat᷑ ꝓrsus i
nox illuminatio ipsu

Expanded text:
tationis subito erupisti in illud Davidicum, stupentibus qui assistebant: Laudate Dominum de coelis, laudate eum in excelsis . Jam tibi, frater mi, nocte adhuc media diescebat, eies illuminabatur Prorsus illa nox illuminatio tua
Abbreviated transcription (Latin):
cundus et timoratus eru¬
buit: et cepit intra se mi¬
rando cogiture ac dicere.
Dnẽ deus quõ palã factũ
ẽ uerbũ istud: de quo m̾
soli conscius erã : Et intel¬
ligens a uiro spiritali se
sẽ ẽẽ dep̃hensũ: ꝓcidit ad
pedes eius negligenciã

Expanded text:
cundus et timoratus erubuit, et coepit intra se mirando cogitare et dicere: « Domine Deus, quomodo palam factum est verbum istud, de quo mihi soli conscius eram? » Et intelligens a viro spirituali se esse deprehensum, procidit ad pedes ejus, negligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
uellet  subito erũpens
uapor incendii apprehẽ¬
dit inccuitũ. moxq ĩ illã
fornatem flãmiuomam
traxit ĩuitũ Qui cũ ꝓti¬
nꝰ ardere cepissit iamq
nichil aliud nsi mortẽ

Expanded text:
ellet, subito erumpens vapor incendii apprehendit incautum, moxque in illam fornacem flammivomam traxit invitum. Qui cum protinus ardere coepisset, jamque nihil aliud, nisi igne
Abbreviated transcription (Latin):
habita: non młtũ a coĩ¬
bus sustẽtatoriis q̾b sene
et debiles inniti solẽt
distare pidetur Hic ẽ
btissimi prĩs nr̃i bernar¬
di ĩ scã religione pater
hodie ĩnumera captiui¬
tatis uasa. regi suꝑbie
idest dyabolo auferũt᷑.
et xp̃o dño pero regi hu¬
militatis ĩcorporantur

Expanded text:
habita, non multum a communibus sustentatoriis, quibus senes et debiles inniti fere solent, distare videtur. Hic est beatissimi Patris nostri Bernardi in sancta religione Pater,hodie innumera captivitatis vasa regi superbiae, id est diabolo, auferuntur, et Christo Domino, vero regi humilitatis, incorporantur
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius. pacient᷑ sustinui.
te larualis umbra. mat̾
sciens te absortam et pe¬
nitꝰ ad nichulatam in
uictoria crucis diũ ihũ¬

Expanded text:
ipsius patienter sustinui, te, larvalis umbra, matercontemno, sciens te absorptam et penitus annihilatam in victoria crucis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
deinceps cantare consue¬
uit Qui cũ eẽt nobilis
gne̾ nullã tñ generosita¬
tatẽ arbitrabat᷑: nisi pro
xpo pauꝑem fieri et ser¬
uire pauꝑib Erat enĩ

Expanded text:
deinceps cantare consuevit. Qui cum esset nobilis genere, nullam tamen generositatem arbitrabatur, nisi pro Christo pauperem fieri et servire pauperibus. Erat eni
Abbreviated transcription (Latin):
nam a dño impetras
frat̾ uero qͥ ad tantã
fretoꝵ celestiũ celsitu¬
uem ad missus fuerat¬
ut cũctis ordinibus an¬
geloꝵ reuerendã mrẽz
diũ carneis oculis pi¬
deret: nil territus. neq
enĩ turbari poteat qui
suauitatis et securitatis¬
nirẽm uidebat fiducia¬
lit̾ dixit ad eam Obsecro
dña que es tu q̃ sis dig¬
nant loq̃ris ad cor suicli

Expanded text:
am a Domino impetrasse. » Frater vero, qui ad tantam secretorum coelestium celsitudinem admissus fueraut cunctis ordinibus angelorum reverendam matrem Domini carneis oculis videret, nil territus neque enim turbari poterat, qui suavitatis matrem et securitatis videbat, fiducialiter dixit ad eam: « Obsecro, Domina, quae es tu, quae sic dignanter loqueris ad cor servuli
Abbreviated transcription (Latin):
cedinẽ ĩfũdi senciebat ̃
ĩ se saporẽ et õe delectam¬
tũ suauitatis habẽtẽ⁊ qo
ueluti fons uiuus ĩ oieis¬
lius scaturiẽs ĩde aditenos
ip̃iꝰ hoĩe dulcore mirab¬
li ꝑfũdebat et afficiebat
ita ut ex sñia dic̾e posse
Qͣ dulcia stuitibꝰ meis elo¬
quia tua: suꝑ mel et ftuũ
ori meo felix cũa que nõ ñ
ĩseip̃a. perũ etiã ĩ corpe suo
ꝙͣuis adhus corruptibili: iñ
gusttire et uid̾e̾ meruit qͣi¬

Expanded text:
di sentiebat, omnem in se saporem, et omne delectamentum suavitatis habentem. Quod veluti fons vivus in ore illius scaturiens, indeque ad interna ipsius hominem dulcore mirabili perfundebat et afficiebat, ita ut ex sententia dicere posset: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua! super mel et favum ori meo . Felix anima, quae non modo in seipsa, verum etiam in corpore suo, quamvis adhuc corruptibili, jam gustare et vid
Abbreviated transcription (Latin):
cie respectũ tã feliai ꝙͣ ya¬
ci exꝑimẽto denũciar du
sit nouit dñs cõsolan h̃¬
ies ĩ seruicio suo strẽnuos
et deuotos: nouit. eciã t̾rere
desides et ĩertes. ꝯmoda tar¬
nis sue plus iusto sectãtes
pñti qͦdãmõ iudicio decla¬
rãs. qd̃ ĩ futuro examine

Expanded text:
tiae respectum tam felici quam veraci experimento denuntiat. Sic sic novit Dominus consolari humiles in servitio suo strenuos et devotos: novit etiam terrere desides et inertes, commoda carnis suae plus justo sectantes, praesenti quodammodo judicio declarans quod in futuro ex
Abbreviated transcription (Latin):
nfirmabat᷑¬
aliqũ conuersus qui¬
dam de frĩb p̃fati mona¬
sterii. homo religiosus et
laudabilis conuersationis.
qui in simplicitate cordis
sui piam artã et cngustã
ꝑ quam itur cid oeum in¬
offenso pede. sicut ĩ morte
ipiꝰ patuit currebat sũ
enũ bonũ cursum con¬
sũmasset et iam ad extre¬
ma deuenisset: aꝑtis ocu

Expanded text:
nfirmabatualiquando conversus quidam de fratribus praefati monasterii, homo religiosus et laudabilis conversationis, qui in simplicitate cordis sui viam arctam et angustam, per quam itur ad Deum, inoffenso pede, sicut in morte ipsius patuit, cucurrerat. Cum enim bonum cursum consummasset, et jam ad extrema devenisset, a
Abbreviated transcription (Latin):
dnõ tibi collatã: curã do¬
nĩci ouilis uigilant̾ ex¬
erce̾ non negligas Tu
tm̃ esto abbas intus in
hiis. que ad honorẽ dei̾
et ad salutem aĩaꝵ ꝑti¬
nent Ego foris ero abbas
ĩ oĩb que ad ptilitatẽ do¬
siones urãs tucando et
ab oĩ exactione liberas
reddendo oem eciã qͥ ma¬
ligna uolũtate uos quo¬
lib mõ ĩquietari p̃sũp¬
serit. regie aĩadu̾sioĩs ul¬
cione feriendo purissiãz
et iõ placidã huiꝰ btĩ uiri
in scã regilione conuer¬
sationẽ manifestius in-¬
dicat głosa illa reuelatio
quã supͣ exp̃ssimꝰ: ꝑ quã
glorificationẽ xpĩ mris
gherardi quondam clare¬
uallis abbatis non solũ spi-

Expanded text:
Domino collatam, curam Dominici ovilis vigilanter exercere non negligas. Tu tantum esto abbas intus, in iis quae ad honorem Dei, et ad salutem animarum pertinent; ego foris ero abbas, in omnibus quae ad utilitatem dosessiones vestras tutando, et ab omni exactione liberas reddendo, omnem etiam qui maligna voluntate vos quolibet modo inquietare praesumpserit, regiae animadversionis ultione feriendo. » Purissimam et Deo placitam hujus beati viri in sancta religione conversationem manifestius indicat gloriosa illa revelatio, quam supra expressimus, per quam glorificationem Christi martyris Gerardi quondam Claraevallis abbatis, non solum spi
Abbreviated transcription (Latin):
nimuio merore const̾nati
p̃cib quib ualebãt age¬
rent. ne tanti prĩs pñ¬
cia carituri. ad exteras
et barbaras mitterent
regiones sc̃s abbas rñ¬
dit Q̾d est hoc dilcĩssimi
frẽs qd̾ faciatis: ut ꝙ ir

Expanded text:
nimio moerore consternati, precibus quibus valebant, agerent, ne tanti Patris praesentia carituri ad exteras et barbaras mitterentur regiones, sanctus Abbas respondit: « Quid est hoc, dilectissimi fratres, quod facitis? u qui
Abbreviated transcription (Latin):
nũ bella et młta flagel¬
la ꝑtulerit. młtaq eoꝵ
fantasmata uiderit Be¬
pius nãq cũ eẽt in eccĩa
psallẽs et orãs copiosa
coram eo liũaria quasi
tereos et lampades accen
panitas disparebant
Quadã deniq uice appa¬
ruit ei dyabolus gladiçi¬
torio cũ eo ꝯflictu in mo¬
dũ palestre dec̾tans: cui
crebros ictus et pulnẽa
ufligebat: atq ab eo
uicissim recipiebat Ad
pltunũ pero demionem
subactũ: colliso capite
excrerebrauit Quẽ dũ
trahet ꝑ capillos ꝑtem
ccipitis confracti cũ car¬
ne et ossib epulsã maũ
retinuit: moxq ex ea
tã ĩtolerabilis putor exa¬
lauit: ut possibilitatꝭ hũa¬
ne modũ uide̾t᷑ excedere
Quã cũ horrore et exe¬
tratione longius a ma¬
nu sua ip̃o excuciente᷑
ꝓtinꝰ olidũ monstrũ qd̾
pidebat᷑ eucnuit. uesti¬
pressa reliquit Nam ꝑ
pniꝰ ãni spaciu ex eadem
manu tantꝰ fetor uigit̾
exalauit. ut p̃ angustia
cordis pix eã pale̾t pel ori
aippone̾: uel narib admo¬

Expanded text:
flagella pertulerit, multaque eorum phantasmata viderit. Saepius namque cum esset in ecclesia psallens atque orans, copiosa coram eo luminaria quasi cereos et lampades accend tanquam vanitas disparebant. Quadam denique vice apparuit ei diabolus, gladiatorio cum eo conflictu in modum palestrae decertans, cui crebros ictus et vulnera infligebat, atque ab eo vicissim recipiebat. ultimum vero daemonem subactum colliso capite excerebravit. Quem dum traheret per capillos, partem capitis confracti cum carne et ossibus evulsum manu retinuit, moxque ex ea tam intolerabilis putor exhalavit, ut passibilitatis humanae modum videretur excedere. Quam cum horrore et exsecratione longius a manu sua ipso excutiente, protinus olidum monstrum quod videbatur evanuit, vestipressa reliquit. Nam per unius anni spatium ex eadem manu tantus fetor jugiter exhalavit, ut prae angustia cordis vix eam valeret vel ori apponere, vel naribus admo
Abbreviated transcription (Latin):
icicob de sop̃no ꝯtemplatio¬
nis s sicut apostota uilis
a sompno deceptionis:
continuo surrexit et ues¬
timentis onustꝰ post de¬
moẽs exiit ueniensq ad
ostiũ armarii qd̾ erat in
claustro machinamẽte
suis molebatur firma-¬
turã effringe̾: ac secũ to¬
lere libros Porro p̃dc̃s
achardus celerrĩe socios
excitat: et ꝓphetatã apos¬
tate fugam signis acna¬
tib insinuat Icaq reced̃¬
tẽ ꝑit̾ insequentes. repe¬
riũt illũ pessulũ ostii con¬
cucientẽ Quos pbi ille¬
tis saltib euolat. et p̾a¬
piti cursu ꝑ ostia pouil¬

Expanded text:
Jacob, de somno contemplatioJacob, de somno contemplationis, sed sicut apostata vilis a somno deceptionis, continuo surrexit, et vestimentis onustus post daemones exiit, veniensque ad ostium armarii quod erat in claustro, machinamentis suis moliebatur firmaturam effringere ac secum tollere libros. Porro praedictus Achardus celerrime socios excitat, et prophetatam apostatae fugam signis et nutibus insinuat. Itaque recedentem pariter insequentes, reperiunt illum pessulum ostii concutientem. Quos ubi maliatis saltibus evolat, et praecipiti cursu per ostia po
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ grauati. illudente utiz
eis spũ erroris Perũtũ a
chardus qr c̾cissime credi¬
dit perbũ a scõ prẽ ꝓilatũ
haut posse irritũ fieri. sop¬
nolencie spm̃ qui ei mo¬
lestissiꝰ erat uirili consta¬
cici repellebat Nunc enĩ
frontem nũc timpora fri¬
cando. mõ pilos capitis
et barbe pellicando. mõ
manus et faciem lotitũs
nũt de loco cd locũ decim¬
bulãdo se excitans. tandẽ
fallatie sõpnũ quo p̃me¬
signũ ad ngilias pulsa¬
ret᷑ ł ecce duo quasi gigã¬
ter ethiopes nig̾rĩs cappis
bilit̾ ingrediũt᷑ Is uero
qui p̃cedebat. gallinã as¬
satam inspico portabat
Porro ĩ ipõ ueru coluber
ingens ꝑ caput et caudp
hinc inde ciungebat sũ ta¬
falsi nouicii. et gallinã
fumantẽ narib aplitas
dormientis Quo stati ei¬
ꝑgefcõ demones egredui¬
tͫ et quid untus ĩ corde
eius ĩbisibilit̾ actitarent
horrendo hoc uisibili sigs¬
no demõstrarũt Cũq eiu¬
gilasset miser i ͤ nõ sicl̾

Expanded text:
nte utique eis spiritu erroris. Verumtamen Achardus, quia certissime credidit verbum a sancto Patre prolatum haud posse irritum fieri, somnolentiae spiritum, qui ei molestissimus erat, virili constantia repellebat. Nunc enim frontem, nunc tempora fricando, modo pilos capitis et barbae vellicando, modo manus et faciem locitans, nunc de loco ad locum deambulando se excitans, tandem fallaciae somnum, quo premesignum ad vigilias pulsaretur, ecce duo quasi gigantei Aethiopes, nigerrimis cappis biliter ingrediuntur. Is vero qui psatam in spico portabat. Porro in ipso veru coluber ingens per caput et caudam hinc inde cingebat. Cum tafalsi novitii: et gallinam fumantem naribus applicant dormientis. Quo statim expergefacto daemones egrediuntur: et quid intus in corde ejus invisibiliter actitarent, horrendo hoc visibili signo demonstrarunt. Cumque evigilasset miser ille, non sicut
Abbreviated transcription (Latin):
b ad hiũilitatis fastigiũ
catholiceq eccĩe unitatẽ
hũane industrie uirib
impossibile fore uidebut
dĩne potencie cõmẽdãs.
ad ĩmolandã hostiã sali¬
tarem ꝑ quã iita salus
pax et unitas miseris m¬
talib concedit᷑. ecciã ĩgi¬
sus ẽ: principe tũ ceteris
quos ab introitu domꝰ
dei excoĩcacionis sinã se¬
questrauerat. p̃i foribus
eccie p̃stolante Dacris
itaq misteriis consecra¬
cionis corꝑis et sangui
diũ rite cesebratis: hom
dei nõ iã scd̃m hoiem s
diffunde̾t᷑ mãna celeste
purissimũ pirginalis
ri frcm̃ suꝑ patenã rei¬
rentꝰ posuit: cĩctis quꝰ
aderãt ãmirantibus e
cũ maxiõ scupore exitum
rei prestolantib. ipãm pa¬
tenam p̃ciosũ depoĩtũ. pig¬
nꝰ et̾ne salutis continẽtẽ.
secũ ferẽs foras exiuit:
atq uoltu igneo uoce nõ
deprecatoria s minaci per

Expanded text:
ibus ad humilitatis fastigium, ibus ad humilitatis fastigium, Catholicaeque Ecclesiae unitatem humanae industriae viribus impossibile fore videbatur, divinae potentiae commendans, ad immolandam hostiam salutarem, per quam vita, salus, pax, et unitas miseris mortalibus conceditur, ecclesiam ingressus est, principe cum caeteris, quos ab introitu domus Dei excommunicationis sententia sequestraverat, prae foribus ecclesiae praestolante. Sacris itaque mysteriis consecrationis corporis et sanguinis Domini rite celebratis, homo Dei, non jam secundum hominem se diffunderetur, manna coeleste, purissimum virginalis uteri fructum super patenam reverenter posuit, cunctis qui aderant admirantibus: et cum maximo stupore exitum rei praestolantibus, ipsam patenam pretiosum depositum pignus aeternae salutis continentem secum ferens, foras exivit, atque vultu igneo, voce non deprecatoria, sed minaci, ver
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑagrasset ciliqñ ꝑtes yta¬
lie et ꝓpt̾ efficacissimã
grãm quã ĩ e effugandis
fama uirtutũ eius ubiq
cdarescẽt. feiam quãdam
atrocissimo demone młto
tꝑe possessã oblatã sibi
in ecciãm introduci p̃ce¬
pit: nimirũ sciẽs eam
non tam facile ut cete̾os
posse sanari Ipẽ pero ad
altare accedens. sancta
missaꝵ solẽpnia celebra¬
uit. pactaq ex more
sacroꝵ munerũ consecra¬
tione corpus dominicũ
suꝑ patenã posuit. atq
suꝑ caput mulieris spur¬
cissima colluione ma¬
ligni sp̃s fedũ et horridũ
tenuit: ad est ĩquiens
ĩique uidex tuus et cete̾a
que in libro pite eius cõ¬
tinent᷑: sicq tartaricũ
terberũ que consuetudĩa¬
ria sibi p̃cũ facilitate fu¬
gare non poterat fide et
pirtute diuinoꝵ sacramẽ¬
toꝵ potent eiecit Quadã
eciã pice dũ comitẽ pitt¬
iue scismati petri leonis
obstinatiꝰ fauentẽ. dñs¬
q pape ĩnocencio subdi
recusante. nullis moni¬
tis nullis pe exhortaciõ¬

Expanded text:
rasset aliquando partes Italiae, et propter efficacissimam gratiam, quam in effugandis fama virtutum ejus ubique claresceret, feminam quamdam atrocissimo daemone multo tempore possessam, oblatam sibi in ecclesiam introduci praecepit, nimirum sciens eam non tam facile ut caeteros posse curari. Ipse vero ad altare accedens, sancta missarum solemnia celebravit, peractaque ex more sacrorum munerum consecratione, corpus Dominicum super patenam posuit, atque super caput mulieris spurcissima colluvione maligni spiritus foedum et horridum tenuit, « adest, inquiens, inique, judex tuus, et caetera, quae in libro vitae ejus continentur: sicque tartaricum Cerberum, quem consuetudinaria precum facilitate fugare non poterat; fide et virtute divinorum sacramentorum potenter ejecit. Quadam etiam vice dum comitem Pictaviae schismati Petri Leonis obstinatius faventem, dominoque papae Innocentio subdi recusantem, nullis monitis, nullisve exhortation
Abbreviated transcription (Latin):
diem crastinũ furtiue re¬
cedat Uos itaq uigilate es
tote ꝑati. et fugientẽ cũ ra¬
pinis eũ effugere nõ sina¬
tis Et si miser a nobis exie¬
tis nobis Quo cuidito
mirciti sũt illi: et i cũ silen¬
tio prestolati exitũ rei

Expanded text:
diem crastinum furtive recedat. Vos itaque, vigilate et estote parati, et fugientem cum rapinis effugere non sinatis. Et si miser a nobis exietis nobis. » Quo audito mirati sunt illi, et cum silentio praestolati sunt exitum rei
Abbreviated transcription (Latin):
se nobilitari gaudebãt
Nũt autẽ te defuncto
mortuus est rex qui te
sincero diligebat affcũ:
surrexitq filius eius

Expanded text:
se nobilitari gaudebant. Nunc autem te defuncto mortuus est rex, qui te sincero diligebat affectu; surrexitque filius
Abbreviated transcription (Latin):
suo de altitudĩe
inisterioꝵ dei loquens
ut ĩnotescat inqͥ̾t ꝑ
eccĩam principatib
et ptãtib in celestib
młtiformis sapiencia
dei Dñs quoq btõ iob
omĩpotencie sue oꝑa.
ĩnuãndos: concentum
ait celi dormire qͥs fa¬
ciet: Mortali etenĩ na¬
ture impossibile ẽ nos¬
intume suauitatis ar¬
monia młcet et delec¬
tat sublimes illas bea

Expanded text:
suo de altitudine mysteriorum Dei loquens: Ut innotescat, inquit, per Ecclesiam principatibus et potestatibus in coelestibus multiformis sapientia Dei . Dominus quoque, beato Job omnipotentiae suae opera dinumerando: Concentum, ait, coeli dormire quis faciet? Mortali etenim naturae impossibile est nosintimae suavitatis harmonia mulcet et delectat sublimes illas bea
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa grẽ mltiformis
samencie dei. ꝑ que
tu miserie et luto fe¬
tis. id est inqͥnomẽ¬
to pccĩ exutam ipõꝵ
sacyo collegio conso¬
tiat non habentem
maculã out rugã
Ipã nãq sapĩa et ue

Expanded text:
ae multiformis sapientia Dei, per quae cu miseriae et de luto faecis, id est inquinamento peccati erutam, ipsorum sacro collegio consociat, non habentem maculam aut rugam, Ipsa namque Sapientia et Ve
Abbreviated transcription (Latin):
septem luc̾nas eiꝰ suꝑ illud intellex̾at ꝓpħa is nec nobis ia elubi¬
mus lumen. Hoc lumen cũ alia demonstret. seipsũ ignorari
ñ patitur: s testimoniũ ꝑhibens deseipso loquit᷑ Ego sũ lux
mundi. Lux ex diuinitate: candelabrũ ex humanitate. Et ip¬
sũ totũ auieũ ñ auratũ : qr siue diumnitas. siue sapia. siue ca¬
sras auto significetur: hȩc oĩa xp̃c ñ ꝑ participationẽ s ꝑsiub
stantia. Nos cũ simꝰ natura plubei. uł magis lutei. gra ⁊ par¬
ticipatioẽ. ipsuis. ñ aur ũ. uł auixi. s ut multũ aurati. Septe
sã cerram. De his gͦ ꝓpħa certus : de di ab oliuis qͥd nã sint
ꝑcundatur.: auditꝙ ab angło qͥ in eo loquebatur. Istist̃ auo filii
olei spleudoris: qͥ assistunt d̾natori uniũse terrę. Int̾p̃tent᷑ alii
ut uolunt aut possunt unusqͥsq ꝓ sensu suo. siue enoch iehi

Expanded text:
tellexerat Propheta, sed nec nobis dubimus lumen. Hoc lumen cum alia demonstret, seipsum ignorari non patitur, sed testimonium perhibens de seipso loquitur: Ego sum lux mundi . Lux ex divinitate, candelabrum ex humanitate. Et ipsum totum aureum, non auratum; quia sive divinitas, sive sapientia, sive charitas auro significetur, haec stantiam. Nos cum simus natura plumbei, vel magis lutei, gratia et participatione ipsius, non aurum vel aurei, sed ut multum aurati. Septemersam terram. De his ergo Propheta certus, de duabus olivis quidnam sint percunctatur, auditque ab angelo qui in eo loquebatur: 1022 Isti sunt duo filii olei splendoris, qui assistunt Dominatori universae terrae . Interpretentur alii ut
Abbreviated transcription (Latin):
rapire gemelli: q̃ pascuntur in lilis donec aspiret dies
mindinent᷑ umbre. Uidete fr̃s ne degeñetis: U acea
de a ebiluate pał̾s nr̃i nobilis ẽ mater. que uos genuit: geñosase
soladionis cor fatis ocunde ⁊ habunde s etia euade ata otis ipso
opprobant atg um̾ta ac monim̃ta doctrine. C ulbrea. pis ipsor¬

Expanded text:
liis, donec aspiret dies, et inclinentur umbrae . Videte, fratres, ne degeneretis. Ut taceam de nobilitate patris vestri, nobilis est mater quae vos genuit, generosa ssolationis eorum satis jucunde et abunde; sed etiam evidentia operis ipsorum approbant arg
Abbreviated transcription (Latin):
aeba paulus pͥbuerat: qͥb dicebat lat uobis potio nenr & llico
tactus su. needio ur̃i sicut nuitrix sedens i mitrienes fi si ollio¬
oifecatam plenus autẽ lacte redundauerit sp̃uati pulesme og¬
nificatũ eo unda illius lactis uisibilis qͥd qe corpore liome sift¬
bat enssen loco sangunis cũ decollatus hodierna dre xiluis qd: da¬
bat uamillã dedit n aniinã. ꝑ lane nichis ieo sangueabda¬

Expanded text:
bera Paulus praebuerat quibus dicebat: Lac vobis potum dedi ; et illud: Factus sum in medio vestri sicut nutrix sedens et nutriens filios suos . Quam plenus autem lacte redundaverit spirituali, pulchre significatum est unda illius lactis visibilis, quod de corpore ipsius fertur exisse loco sanguinis, cum decollatus hodierna die pro illis, quibus dabat mammillam, dedit et animam. Plane nihil in eo sangu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃iudicetur eiꝰ iudiciis. Deniq de massa eoꝵ sumꝰ assũpq: i qui
paulo ante eramꝰ sicut ⁊ illi natura ⁊ uita filii ire: repente
facti sumꝰ filii grẽ. Hos gͦ simꝰ eis eremplũ. spei ad penitentiã.
ditus exultabo tͥ cũ tremore: qr tc̃ ingrediar in ueritate tua.
si ita letetur cor meũ ut timeat nomen tuũ. Neq eni timor
iste que amor castũ facit. gaudiũ tollit s custodit. ñ destru¬
it. s instruit. ñ in amaricat s condit: ut tanto sit durabiliꝰ¬
quanto modestius. tanto ueriꝰ. quanto seu̾ius: tanto dulcius. qͣnto
sanctius. Ocastũ ⁊ fidele gaudiũ: ꝙͣ fidelis ẽ illa de te sentenga
sapientis. Non ẽ. census suꝑ salute corꝑis: ⁊ ñ ẽ. oblectatio suꝑ
gaudiũ cordis Hoc utiq gaudio ñ ẽ gaudẽ impiis: quoꝵ fa¬
tuos risus. ⁊ friuola gaudia sapiens detestat᷑ ⁊ increpat. Risũi

Expanded text:
praejudicetur ejus judiciis. Denique de massa eorum sumus assumpti; et qui praejudicetur ejus judiciis. Denique de massa eorum sumus assumpti; et qui paulo ante eramus, sicut et illi, natura et vita filii irae, repente facti sumus filii gratiae. Nos ergo simus illis exemplum spei ad poenitentiam; ditus exsultabo tibi cum tremore, quia tunc ingrediar in veritate tua, si ita laetetur cor meum ut timeat nomen tuum. Neque enim timor iste, quem amor castum facit, gaudium tollit, sed custodit; non destruit, sed instruit; non inamaricat, sed condit: ut tanto sit durabiliuquanto modestius; tanto verius, quanto severius; tanto dulcius, quanto sanctius. O castum et fidele gaudium! quam fidelis est illa de te sententia Sapientis: Non est census super salutem corporis, et non est oblectatio super gaudium cordis! Hoc utique gaudio non est gaudere impiis, quorum fatuos risus et frivola gaudia Sapiens detestatur et increpat. Risum,
Abbreviated transcription (Latin):
uistos. S ue illis qͥ rebelles st̃ lumini .i. resistunt sp̃ui sc̃o: nec
acquiescunt ueritati quã intelligunt᷑ ⁊ sicut lutũ ex calore solis.
ita ex bonitate ⁊ beneficiis di duriores fiunt: audacter etiã ꝓuocan
tis: habentes eundẽ sp̃m. ⁊ signũ adoptionis. ⁊ pignꝰ hereditatis:
qͥ uelut qͥda caracter insigins. uasa miscd̾ie. a uasis ire discer¬
int. Quãꝙͣ de salute nr̃a uł magis spe salutis. ea nobis modes¬
tia gaudendũ sit: ut qͦd in illis dolemus adhue de nobis pro
nr̃a inutabilitate tumneamꝰ. Sicut enĩ de illis desꝑare impium
ita de nobis psumere ẽ. temerariũ: cũ tã de nobis quã de illis
qualiscũq sit scientia p̾sentiũ. nulla possit eẽ p̾scientia futuro¬
rũ: nec leuis sit iniuria sũme potestatis. penes quã ẽ. arbitͥũ
uitȩ ⁊ mortis: si uel de illis tã crudelit̾ uł de nobis tã audact

Expanded text:
justos . Sed vae illis qui rebelles sunt lumini, et resistunt Spiritui sancto, nec justos . Sed vae illis qui rebelles sunt lumini, et resistunt Spiritui sancto, nec acquiescunt veritati quam intelligunt; et sicut lutum ex calore solis, ita ex bonitate et beneficiis Dei duriores fiunt, audacter etiam provocatis, habentes eumdem spiritum in signum adoptionis et pignus haereditatis; qui velut quidam character insignis, vasa misericordiae a vasis irae discernit. Quanquam de salute nostra, vel magis de spe salutis, ea nobis modestia gaudendum sit, ut quod in illis dolemus, adhuc de nobis pro nostra mutabilitate timeamus. Sicut enim de illis desperare impium, ita de nobis praesumere est temerarium, cum tam de nobis quam de illis, qualiscunque sit scientia praesentium, nulla possit esse praescientia futurorum; nec levis sit injuria summae potestati, penes quam est arbitrium vitae et mortis, si vel de illis tam crudeliter, vel de nobis tam audacter
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs Side enĩ quanta largitate toto orbe grã sp̃c effusa sit. ñ
solũ iustis confirmandis .s ⁊ peccatorib iustificandis: qͦm̃ uͥꝙ
geutiũ. sp̃u creante nouũ genus hominũ. renouata sit facies t̾re.
imnio quanta cotidie mutatio fiat ꝑ dexterã excelsi. ut repenꝰ
te ꝑditissim hominũ publicans ⁊ meretrices. iustos ꝙͣ pluri¬
limius restituit lapsos. redẽptio. quã constituerat pͥma crei¬
tio. Sane in his omib quanto inirabilior d̾i gra p̃dicatur.
tanto dãpnabilior. hoĩs duricia conuincit᷑ si gram uł obla¬
tã retuset uł acceptã ñ seruet. Cui enĩ n offerto Suꝑ
quẽ ñ fulget lumen illius: Qͥs se abscondit acalore eius: Neq
enim reliqͥt se d̾s sine testimonio apud conscientias homiũ. il¬
lustrans eos splendore ueritatis. ⁊ fouens calore bonitatis: cũ.
lux uera illuminet omẽm hominẽ ueniente in hc̃ mundũ: ⁊ids
faciat oriri solem suũ suꝑ bonos ⁊ malos: ⁊ pluat suꝑ iustos :⁊ in¬

Expanded text:
is. Vide enim quanta largitate toto orbe gratia Spiritus effusa sit, non solum justis confirmandis, sed et peccatoribus justificandis: quomodo ubique gentium, Spiritu creante novum genus hominum, renovata sit facies terrae: imo quanta quotidie mutatio fiat per dexteram Excelsi, ut repente perditissimi hominum publicani et meretrices, justos quam plurilimius restituit lapsos redemptio, quam constituerat prima creatio. Sane in his omnibus quanto mirabilior Dei gratia praedicatur, tanto damnabilior hominis duritia convincitur, si gratiam vel oblatam recuset, vel acceptam non servet. Cui enim non offertur? super quem non effulget lumen illius? quis se abscondit a calore ejus? Neque enim reliquit se Deus sine testimonio apud conscientias hominum, illustrans eos splendore veritatis, et fovens calore bonitatis; cum et lux vera illuminet omnem hominem venientem in hunc mundum , et Deus faciat oriri solem suum super bonos et malos, et pluat super justos et in
Abbreviated transcription (Latin):
me facili cõpendio ad ꝑfectionẽ ꝑducit que grauitate discipli¬
ne sobrietatẽq modestiȩ. tã int̾iori quã ext̾iori nr̃o tribuit.
nuelut in disciplina famulantiũ dño. semꝑ assistẽ facit. H ac nirtu¬
te meruerunt apłi dici filii olei splendoris: ut sicut dño afticert
int̾ris contemplando ꝑfid̾e. ita nc̃ assistant ei in celis contẽplando
ꝑ spẽm: regemꝙ in decore suo iudeant ocłi eoꝵ. euiꝰ timorem. hic
meditabatur cor eoꝵ. Hac uia fr̃s sequimini. patres fidei ur̃e.⁊
auctores ordinis: quatinus eoꝵ ꝓuocati eremplis. & aduiti
Custra g Si aꝰ ipsi hodie p̾cesserunt ꝑuenire ualeatis: adiuuant

Expanded text:
me facili compendio ad perfectionem perducit quae gravitatem disciplime facili compendio ad perfectionem perducit quae gravitatem disciplinae, sobrietatemque modestiae, tam interiori quam exteriori nostro tribuit, et velut in disciplina famulantium Domino semper assistere facit. Hac virtute meruerunt Apostoli dici filii olei splendoris: ut sicut Domino astiterunt in terris contemplando per fidem, ita nunc ei assistant in coelis contemplando per speciem; Regemque in decore suo videant oculi eorum, cujus timorem hic meditabatur cor eorum. Hac via, fratres, sequimini Patres fidei vestrae, et auctores Ordinis, quatenus eorum provocati exemplis et adjuti suffragiis, quo ipsi hodie praecesserunt, pervenire valeatis, adjuvant
Abbreviated transcription (Latin):
Ecee habes bonicatẽ moleo. scientiã in splendore: accipe disciplinam
ineo qͦd ait. qͥ assistunt dͥnatori uniu̾se terrȩ: ut agnoscas eos. uere
disciplos illiuis fuisse cu cantamus. bonitatẽ ⁊ disciplina ⁊ scientia
doce me. Hȩx ẽ. nam ꝙ ꝑfectio discipline. tã in m̃te. quã in corpore
iestati et̾nȩ que nos inspicit . i iudicat. sine int̾missiõe cũ metu
reuerentia assistamus ꝑuigil fide ac iugi deuotiõe. Sient ołi
lit. qͥd iubeat: ut quã celerrime deuotio nr̃a obediat. Quc mo¬
ses inuisibiłe tanquã uidens sustinebat: nec umꝙͣ imu uen¬
tis metũ iudicis dissimulare poterat. Sic helyas ⁊ alii ꝓphe ͥ
assecuti sunt. uidentiũ: qm̃ que semꝑ intuebantur ꝑ fid̾e ñ fic¬
tam: merebantirr sepus intueri ꝑ spem licet factan. Hec fides
uigil ñ ficta. ñ dissimislatrix. ipsaẽ. ut arbitror que sola uł maxi¬

Expanded text:
. Ecce habes bonitatem in oleo, scientiam in splendore: accipe disciplinam . Ecce habes bonitatem in oleo, scientiam in splendore: accipe disciplinam in eo quod ait, qui assistunt Dominatori universae terrae; ut agnoscas eos vere discipulos illius fuisse cui cantamus, Bonitatem et disciplinam et scientiam doce me . Haec est namque perfectio disciplinae, tam in mente, quam in corpojestati aeternae, quae nos inspicit et judicat sine intermissione, cum metu et reverentia assistamus, pervigili fide ac jugi devotione. Sicut oculi, lit, quid jubeat, ut quam celerrime devotio nostra obediat. Sic Moyses invisibilem tanquam videns sustinebat, nec unquam imminentis metum judicis dissimulare poterat. Sic Elias et alii Prophetassecuti sunt Videntium; quoniam quae semper intuebantur per fidem non fictam, merebantur saepius intueri per speciem, licet factam. Haec fides vigil, non ficta, non dissimulatrix, ipsa est, ut arbitror, quae sola vel maxi
Abbreviated transcription (Latin):
uolis r dici etiã i illo igne sp̃e ses significau̾it: in q̃ ipse muisi¬
bilos iibibilit̾ apłis apparuit. Qͥ enĩ splendor fuit mn aspectu
ecłor oleũ ñ fallor fuit in sensu corpoꝵ uc uelittmn qda aua¬
chis olei uidẽnt᷑ s baptitati: cũ suꝑ eos effundetur ĩgnisule
eelestis. Uerũtũ qualiscũq fuerit meis corꝑalit̾ sensus illiꝰ ig¬
nis parũ eni int̾est qualis sentiat᷑ s qualit̾ oꝑet: illud ut
infłamdint ⁊ illuminauit corda. refrigerauit corꝑa: ut i ꝑ
caritatẽ mentes arderent. ⁊ ꝑ castitatẽ menbra frig̾ent. ⁊ utrũꝙ coneru¬
erit singłis. siue illud iheremie. de excelso misit igne inossib meis
siuie illid psalmiste. caro mea immutata ẽ. ꝓpt̾ oleum. Disi fortasse
aliqͥs de lege menbroꝵ contra legem mentis relinquere uoluit spe
inqͥt dduo filii olei splendoris: qͥ assistunt cͥnatori uniuerse ceuire

Expanded text:
voluit dici, etiam in illo igne Spiritus sanctus significaverit, in quo ipse invisivoluit dici, etiam in illo igne Spiritus sanctus significaverit, in quo ipse invisibilis invisibiliter Apostolis apparuit. Qui enim splendor fuit in aspectu oculorum, oleum, nisi fallor, fuit in sensu corporum: ut veluti in quodam lavacro olei viderentur sibi baptizati, cum super eos effunderetur ignis iste coelestis. Verumtamen qualiscunque fuerit in eis corporaliter sensus illius ignis parum enim interest qualis sentiatur, sed qualiter operetur, illud, utinflammavit et illuminavit corda, refrigeravit corpora: ut per charitatem mentes arderent, et per castitatem membra frigerent, et utrumque congrueret singulis, sive illud Jeremiae, De excelso misit ignem in ossibus meis ; sive illud Psalmistae, Caro mea immutata est propter oleum . Nisi forte aliquid de lege membrorum contra legem mentis relinquere voluit Spiritus, inquit, duo filii olei splendoris, qui assistunt Dominatori universae terrae
Abbreviated transcription (Latin):
opatur en nobis muñe sui. Ungit affectus exeo qd̾ oleũ ẽ. ulumi¬
nat indellectus. ex eo qͦd splendor ẽ. Qui tñ ñ ex alio atq alio s ex
uno ipso. ioleũ ⁊ splendor ẽ: qi ñ nͥ unũ ipsũ ẽ. Ungit asfectus
ꝑ caritas ẽ: illumtnat intellectus. qr ueritas ẽ. Ungit affectus.
cũ deuotionẽ donat: illuminat incellectus cũ mystia reuelat.
Sit borutatẽ docet. ut simus simplices sicut columbe. ungit af¬
fectus cũ scientiom docet. ut simus prudentes sicut serpentes. i¬
luininat intellectus. Illuminat ut habeanius in nobi salem᷑
igi ut habeamus int̾ nos pacem. In hoc gͥ te nobis ꝓbabis fili¬
um oles splendoris. si suauẽ ⁊ unctũ ꝑbeniuolentia. discretũ
imaturũ ꝑ saꝑiam. te nobis exhibueris: ut suauitã ueritate
sit condita: ⁊ equitate caritas ordinata. Puto autẽ qd hanc ge¬
uoliã uirtutẽ sui. uł esfeclũ mum̃s sus. ꝓpt̾ qua oleũ splendor

Expanded text:
atur munere sui. Ungit affectus ex eo quod oleum est: illuminat intellectus ex eo quod splendor est. Qui tamen non ex alio atque alio, sed ex uno ipso et oleum, et splendor est; quia nonnisi unum ipsum est. Ungit affectus, quia charitas est: illuminat intellectus, quia veritas est. Ungit affectus, cum devotionem donat: illuminat intellectus, cum mysteria revelat. Cum bonitatem docet, ut simus simplices sicut columbae, ungit affectus: cum scientiam docet, ut simus prudentes sicut serpentes, illuminat intellectus. Illuminat, ut habeamus 1023 in nobis salem: ungit, ut habeamus inter nos pacem. In hoc igitur te nobis probabis filium olei splendoris, si suavem et unctum per benevolentiam, discretum et maturum per sapientiam te nobis exhibueris; ut suavitas veritate sit condita, et aequitate charitas ordinata. Puto autem quod hanc germinam virtutem sui, vel affectum muneris sui, propter quam splendor
Abbreviated transcription (Latin):
tib : ut luc̃na xp̃i. testis dñi. talis induceret᷑. cuiꝰ splendore ⁊ au¬
toritate mimici facile confundentur: niex ciuꝰ magnitudine ĩ cõ¬
parabilis altissim magnitudo. manifeste moustraretur. Cũ enĩ
marimus int̾ natos mnulierũ natũ uirginis testabatur. tã longe
magnitudinẽ suã uinc̾e. ut indignũ se confit̾etur eiꝰ calciau̾ita
portare: qͥd aliuo dabatur intelligi. nͥ qi ille erat magnus dñs
cuiꝰ magnitudurs ñ ẽ. finis. ⁊ de qͦdr. qm̃ qͥs innubib equabit᷑¬
dño. similis erit deo infiliis diͤ & hȩc utiq illa maguitudo io¬
hannis fuit. qua int̾ magnos tã magnus excreuit: qr uidelicet
uittutes suas magnas .⁊ innum̾as qͥb nulli mortaliũ scd̾s fuit.
maxima omĩum uirtutũ humilitate cumulauit: ÷ͥ cũ putaret᷑
sũmus omĩum. ultro ac deuotissime p̃ferens humillimũ omiũ:

Expanded text:
tibus, ut lucerna Christi, testis Domini talis induceretur, cujus splendore et autibus, ut lucerna Christi, testis Domini talis induceretur, cujus splendore et auctoritate inimici facile confunderentur, et ex cujus magnitudine incomparabilis Altissimi magnitudo manifeste monstraretur. Cum enim maximus inter natos mulierum Natum Virginis testabatur tam longe magnitudinem suam vincere, ut indignum se confiteretur ejus calceamenta portare: quid aliud dabatur intelligi, nisi quia ille erat 1018 magnus Dominus, cujus magnitudinis non est finis ; et dDomino, similis erit Deo in filiis Dei? Et haec utique illa magnitudo Joannis fuit, qua inter magnos tam magnus excrevit, quia videlicet virtutes suas magnas et innumeras, quibus nulli mortalium secundus fuit, maxima omnium virtutum humilitate cumulavit sibi; cum putaretur summus omnium, ultro ac devotissime praeferens humillimum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
Non est autẽ negligenter pret̾eundũ s etia atq etia consiãan¬
diĩ quã sublimis meriti. quã excellentis gr̃ȩ ⁊ uirtitis. srisidus
de uło fententiã tulit. qd̾ int̾ natos mulierit nullus illo maio
rie uł breuiter laude enis atrigit: s quocienscũq se offerebat occasio
sernionis. laudͥib eius delectabatur immorari: qͦd satis hystoria
te p̃lati. totũ deinceps commendabilius redderet euangłiũ: ilu¬
cerna in ipso ing̃ssu ac uestibulo ardens ⁊ lucens. ꝑduce̾t ad lucẽ
que lucebat in tenebris: s a tenebris neqͥbat cophendi. Maths
enĩ ꝙ eũ natiuitas dñi ininiciis occupatũ tenuit: mox ut pue¬
rũ nutriendũ natareth cõmendauit. ad p̃cursorẽ ibaptistã enis
stilũ conuertit: arbitrars imꝑfectũ fore qͥcqͥd de sponso diceret. si
de indiuiduo amico sponsi reticeret. Hȩc nãq cura ñ minima
fuit. ñ solũ euangłistis narrantib. s etiã ꝓpħis i angłis p̃nͣtian¬

Expanded text:
Non est autem negligenter praetereundum, sed etiam atque etiam considerandum, quam sublimis meriti, quam excellentis gratiae et virtutis, oculusde illo sententiam tulit: quod inter natos mulierum, nullus illo major rie vel breviter laudem ejus attigit, sed quotiescunque se offerebat occasio sermonis, laudibus ejus delectabatur immorari: quod satis probat hte praelati, totum deinceps commendabilius redderet Evangelium; et lucerna in ipso ingressu ac vestibulo ardens et lucens perduceret ad lucem, quae lucebat in tenebris, sed a tenebris nequibat comprehendi. Matthaeus enim, quia eum nativitas Domini in initiis occupatum tenuit, mox ut puerum nutriendum Nazareth commendavit, ad Praecursorem et Baptistam ejus stylum convertit, arbitrans imperfectum fore quidquid de Sponso diceret, si de individuo amico Sponsi reticeret. Haec namque cura non minima fuit, non solum Evangelistis narrantibus, sed etiam Prophetis et Angelis praenuntian
Abbreviated transcription (Latin):
ininitiis nouicii feruoris ꝓmitebas ñ facias: aut cũ fec̾is.
ne ꝑ suꝑbiã ꝑdas. ⁊ dicat tͥ iheremias. Oluiã ub̃em. pul¬
chrã. fructiferã. speciosam. uocauit dñs nom̃ tuũ: s heu

Expanded text:
um quem in initiis novitii fervoris promittebas non facias; aut cum feceris, um quem in initiis novitii fervoris promittebas non facias; aut cum feceris, ne per superbiam perdas, et dicat tibi Jeremias: Olivam uberem, pulchram, fructiferam, speciosa
Abbreviated transcription (Latin):
Grãs illis agat sterilis dudũ namara gentilitas: ⁊si ñ ab ipsis.
tñ ꝑ ipsos ẽ. qd̾ nunc tam copioso. tam p̾cioso fructu ꝑ orbem
unũ ⁊ aĩa una: uobis inꝙͣ specialiꝰ in ipsis censeo głandũ: qi sicut
nouella oliuarũ de eoꝵ radice traduxistis. ñ solũ fidi succũ: s
⁊ formam uitȩ atq ordinis exemplũ. Qd̃ si nouella oliuarũ nos
hodie ad altare accedetis. filii tui sicut nouelle oliuarũ: incircui¬
tu mense tuȩ. O nouella oliuarũ nobiliũ. o gen̾osũ gͥmen tam
pinguiũ. tãq feraciũ arboꝵ: semꝑ obsecro recordare. de qua pul¬
lulai̾tis styrpe. de qua sub creu̾is radice: neuĩꝙͣ st̾ilitas oꝑm. aut
amaritudo moꝵ te degeneren arguat: aut qd̃ absit imuitiłe ig¬
nib addicat. Caue queso notã infeliciũ tẽpoꝵ. de qͥb memi¬
tñ tͥ precipue estimo cauenda: ne aut ꝑ teporẽ fias sicut oliua

Expanded text:
gratias illis agat sterilis dudum et amara gentilitas; et si non ab ipsis, gratias illis agat sterilis dudum et amara gentilitas; et si non ab ipsis, tamen per ipsos est, quod nunc tam copioso, tam pretioso fructu per orbeunum et anima una: vobis, inquam, specialius in ipsis censeo gloriandum, qui sicut novella olivarum de eorum radice traduxistis non solum fidei succum, sed et formam vitae atque ordinis exemplum. Quod si novella olivarum vos,  cum hodie ad altare accedetis: Filii tui sicut novellae olivarum, in circuitu mensae tuae . O novella olivarum nobilium! o generosum germen tam pinguium, tamque feracium arborum! semper, obsecro, recordare de qua pullulaveris stirpe, de qua succreveris radice, ne unquam sterilitas operum, aut amaritudo morum te degenerem arguat, aut, quod absit, inutilem ignibus addicat. Cave, quaeso, notam infelicium temporum, de quibus memitamen praecipue tibi existimo cavenda: ne aut per teporem fias sicut oliva
Abbreviated transcription (Latin):
in monte insi st̃: siue duos ordines p̾dicatoꝵ uet̾is scił ac noui
testam̃ti. ut qͥ uet̾is ad sinistrã sint. ꝓpt̾ ꝓmissa tẽporalia: qͥ
noui ad dext̾am ꝓpt̾ ȩterna. Ego qͥcqͥd a regła fidi ñ discrepat
aut contextu lectionis ñ nimie dissonat: suscipio. ueueror.
amplector. Puto tñ sine p̃ iudicio melioris intellectus. petrũ
⁊ paulũ. ñ absurde posse intelligi. immo absurdũ uidĩ. qͥ hodie
aluid uelit int̾p̃tari. cũ hodie nichil aliud cantet. aut tractet. ȩccłia
puto q istis specialiꝰ congruit: seu illud qͦd tanqͣ due oliue circa
candelabrũ a ꝓpħa uident᷑: seu qͦd duo filii olei splendoris ab angło
memorantur. & alt̾um qͥd̾e alt̾o exponit᷑: uisio scił ꝓpħica int̾p̃ta¬
oleo sp̃c sc̃ĩ st̃ regenerati. hodieq florent: fructificant
sicut oliua fructifera in domo dnĩ: etiã oleastro gentili. qͥ in p¬
sos insertus ÷ imꝑtientes pinguediniᷤ suȩ sucum ac dulcedinis.

Expanded text:
ac novi Testamenti: ut qui Veteris, ad sinistram sint propter promissa temporalia; qui Novi, ad dexteram, propter aeterna: ego quidquid a regula fidei non discrepat, aut a contextu lectionis non nimie dissonat, suscipio, veneror, amplector. 2. Puto tamen, sine praejudicio melioris intellectus, Petrum et Paulum non absurde posse intelligi: imo absurdum videri, qui hodie aliud interpretari velit, cum hodie nihil aliud cantet aut tractet Ecclesia puto quia istis specialius congruit, seu illud quod tanquam duae olivae circa candelabrum a Propheta videntur, seu quod duo filii esse olei splendoris ab angelo memorantur. Et alterum quidem altero exponitur, visio scilicet poleo Spiritus sancti sunt regenerati, hodieque florent et fructificant sicut oliva fructifera in domo Domini, etiam oleastro gentili, qui in ipsos insertus est, impertientes pinguedinis suae succum ac dulcedinis,
Abbreviated transcription (Latin):
đim siqͥs innitatur manu eius. ꝑforabit: q siqͥs in adiutoriũ
opis eu ascuierit uł alicuius ei muñis functione imposueriti
spante᷑ in se gu̾i scandalo uuln̾abit. P atientia tñ dñi huius mo¬
Dihar undine etia quassatã ñ conterit: s sustinet ut ĩ melius
comuitatur. Nonnuquã etiã increpat feras harundinis que cũ
pͥncipe suo in secreto eiꝰ a ormiunt ñ nũꝙͦ iusti. tanꝙͣ sancille
ens candientis. in ar undineto discurnait: qͥ tanqͣ carbones de¬
solatoris. Qeqͥd ineo sterilit̾ siluescit incendunt: nouisc fructib
purũ p̃pant locũ. Hoc agebat ioħes. uox clamantis indeserto ⁊̃
harundo s scintilla in arundineco : cuiꝰ sermo ut scͥptiũ ẽ. sermo

Expanded text:
rium rium operis eum asciverit, vel alicujus ei muneris functionem imposuerit, sperantem in se gravi scandalo vulnerabit. Patientia tamen Domini hujusmodi arundinem etiam quassatam non conterit, sed sustinet, ut in melius convertatur . Nonnunquam etiam increpat feras arundinis , quae cum principe suo in secreto ejus dormiunt: nonnunquam justi tanquam scintillae aeris candentis in arundineto discurrunt , qui tanquam carbones desolatorii, quidquid in eo steriliter silvescit incendunt, novisque fructibus purum praeparant locum. Hoc agebat Joannes, vox clamantis in deserto, non arundo, s
Abbreviated transcription (Latin):
sunt i incipiant notari ꝓu̾bio mulieris neꝙͣ qͥ comedit: i t̾gens os
un dicit ñ sũoꝑata malũ. Nam i de magna illa babylone. de cuiꝰ
medio delicati penitentis isti uidebantur exisse. audea dice. Quan¬
n uut ꝓur purata sit. quautũ uule delicata sit tm̃ meretx ñ sit:
ncc diuaticet pedes suos om̃ĩ transeunt. Tu gͦ fr̃ si ñ potes imitari
ioħem. in asꝑitate uestitus. uł parsimonia uictus: uł in hoc uuita¬
n contende. ut ñ sis harundo uento agitata. ⁊ ut sapiens att. nͥte
e. Solet repente uentus uehemens irruere a regioe deserci &
mdea inmosiis qͥ eam edificat ⁊ in habitat harundo sit: foris per
h potrisimistidus. ⁊ actantia uł ꝓmissiõe cassa sonorus. Intus ue¬
Ncate uacuus In secreto hutꝰ harundinis beemoth dormire anat.
que inlotis humentibo ũ nuda flixarũ rerũ penuria s ad luxũ
suꝑfluunt omia sepius. i ubius crescit atq luxuriat. Huic harun¬

Expanded text:
sunt; et incipiant notari proverbio mulieris nequam, quae comedit, et tergens os sunt; et incipiant notari proverbio mulieris nequam, quae comedit, et tergens os suum dicit: Non sum operata malum . Nam et de magna illa Babylone, de cujus medio delicati poenitentes isti videbantur exisse, audeam dicere: Quantum vult purpurata sit, quantum vult delicata sit; tantum meretrix non sit, nec divaricet pedes suos omni transeunti. 5. Tu ergo si non potes imitari Joannem in asperitate vestitus, vel parcimonia victus: vel in hoc imitari contende, ut non sis arundo vento agitata; et, ut Sapiens ait, Non te es. Solet repente ventus vehemens irruere a regione deserti, et pidea: imo si is qui aedificat eam, et inhabitat, arundo sit; foris per hypocrisim nitidus, jactantia vel promissione cassa sonorus; intus veritate vacuus. In secreto hujus arundinis Behemoth dormire amat, quae et in locis humentibus , ubi nulla fluxarum rerum penuria, sed ad luxum superfluunt omnia, saepius et ub
Abbreviated transcription (Latin):
ce q̾ molib uestiuntur. in domib regũ funt: udleis nimiru ien¬
telligi. ꝙ qͥ sedantur delicias carnis: regno hinus Ecli militant
n regno di. Heu quã terribilem sententiã celitus audiui contra
ueritudo delicatoꝵ nec alios spiias uicioꝵ gͥminaret in eis ran eĩ
uolupratũ lit hoc et̃t omẽ peccatũ eoꝵ deliciari. ñ luturiari. Ipsauũ¬
derent si ua exindus e. in eis ingenitus ille pestifer ignis. ut cat
tomentis cirtũ positis nequeat reaccendi: p̃sertim uentit ex adũsis
sepe uiuit: in moriente. uiget in sene: suscitat᷑ ⁊exurgit etia sine
di. tempanter .i pudice uixisse.: ⁊ ẽdiuerso ñ nullos in habitu as¬
piore ⁊ uidu partiore. nequit̾ egisse. S i scio regem isrł. sub pui¬
ñ satis sint opes mundi. ñ satisfaciant artes i corm̾ta coquoꝵ.
erũ q in huuismodi causis facile s̃ qͥsq inuenit pat̾ciniũ. alius in¬
stmitatis alius societatis cui morẽ gerit. aliꝰ honoris qͣuerte.. esto¬

Expanded text:
 qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt : volens nimirum intelligi, quia qui sectantur delicias carnis, regno hujus saeculi militant, non regno Dei. Heu! quam terribilem sententiam coelitus audivi contra ne itudo delicatorum, nec alias spinas vitiorum germinaret in eis rhamnus voluptatum, ut hoc esset omne peccatum eorum, deliciari, non luxuriari! Ipsi viderint, si ita exstinctus est in eis ingenitus ille pestifer ignis, ut tot fomentis circumpositis nequeat reaccendi; praesertim ventis ex adverso etiam in moriente, viget in sene: suscitatur et exsurgit etiam sine di temperanter et pudice vixisse: et e diverso nonnullos in habitu asperiore et victu parciore nequiter egisse. Sed et scio regem Israel sub purfastidiis eorum non satis sint opes mundi, non satisfaciant artes et tormenta coquorum. Verum quia in hujusmodi causis facile quisque sibi invenit patrocinium; alius, infirmitatis, alius, societatis cui morem gerit; alius, honoris quem gerit: esto