comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
chilum redegit ualde isrł. Dõqͥp¬
pe sꝑnente quid remanserunt:
gñ iictisunt ab allophilis tp̃r
heli sacerdotis. &e archa di capta
est: & magna strage uictisunt.
Hoc ÷ qd̃ dicit. Et reppulit tab̃¬
habitauit in hominib. Cũ gͦ dig¬
ni non eent in quibus habita¬
ret ⁊ cur non repelleret tabna¬
culum. quod utiq non ꝓpter
se instituerat. s ꝓpter ip̃sos. qͦs
lam uidicabat indignos in qui¬

Expanded text:
ihilum redegit nimis Israel. Deo quippe spernente quid remanserunt, quando victi sunt ab Allophylis tempore Heli sacerdotis, et Arca Domini capta est, et magna strage it tabehabitavit in hominibus. Cum ergo digni non essent in quibus habitaret, cur non repelleret tabernaculum, quod utique non propter se instituerat, sed propter ipsos, quos jam judicabat indignos in qui
Abbreviated transcription (Latin):
nem: accendetur uelut ignis
relus tuus: Rogat itaq ne d̾s
lsq infurem irascat᷑. id: ne il¬
la tanta p̾ssura ⁊ tͥbulatio atq
uastatio usq infinem ꝑseuerce:¬

Expanded text:
nem, exardescet velut ignis zelus tuus? Rogat utique ne Deus usque in finem irascatur, id est, ne illa tanta pressura, et tribulatio, atque vastatio usque in finem perse
Abbreviated transcription (Latin):
plum dei scm̃ est. quod estisrios.
hoc itaq: templum ꝑsecutores in
his polluerunt. quos ad negandũ
xpp̃m terrendo uł excruciando co¬
egerunt: atq ut ydolis supplica¬
rent. uebem̃ter instando fecerũt.
Quoꝵ multoᷤᷤ penitentia reꝑauit:
atqi: ab illa inqͥnatione mũdauit.

Expanded text:
plum Dei sanctum est, quod estis vos . Hoc itaque templum persecutores in his utique polluerunt, quos ad negandum Christum, terrendo vel cruciando coegerunt, atque ut idolis supplicarent, vehementer instando fecerunt: quorum multos poenitentia reparavit, atque ab illa inquinatione mundavit.
Abbreviated transcription (Latin):
am. ce cet᷑a. Quia comecłunt lacob:
& locum eius desolauerunt. Iacob
quippe figuram gestat ecclȩ: sic̃
esau ueteris synagoge. Unde dictũ
iacob intelligi ea de qua supͣ locũ¬
tũ est. hereditas di. in qm inua¬
dendam atq uastandam. post
resurrectionẽ ⁊ ascensionẽ dñi.
gc̃s ꝑseguendo ueneruut. ꝑ lo¬

Expanded text:
 sequitur: Quia comederunt Jacob, et locum ejus desolaverunt. Jacob quippe figuram gestavit Ecclesiae, sicut Esau veteris Synagogae; unde dictum n hoc nomine intelligi ea, de qua loquebamur, haereditas Dei, in quam invadendam atque vastandam post resurrectionem et ascensionem Domini Gentes persequendo venerunt. Sed, lo
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑsemet ip̃m aliquid agit.
in se ipso s in dño głetur. Et ꝓ¬
ꝓpt̾ nomen tuum: non ꝓpter
nos. Nam quid aliud merentur
peccata nr̃a: quam debita &
digna supplicia: Qd̃ autem ad
eunt. qui de deo ũo desperauert̃:
putantes eum uel non nosse. uł
suos non aduuiare: aut eis pro¬

Expanded text:
etiam per seipsum aliquid agit. in seipso, sed in Domino glorietur . Et ppropter nomen tuum: non propter nos; nam quid aliud merentur peccata nostra, quam debita et digna supplicia? sed eunt qui de Deo vero desperaverint, putantes eum vel non esse, vel suos non adjuvare, nec eis esse pro
Abbreviated transcription (Latin):
i benedictione pͥlatus est. & ta¬
men d̾s reppulit tab̃nacłm io¬
seph: & tribum effrem non eleg̃.
ubi ꝑ hec p̃clari m̾iti nomina. qͥd
aliud quam uniu̾sum popłmil¬
lum uetusta cupiditate a dño
t̾rena pͥmia requirentẽ. repulsũ.
oe reprobatum intelligumis : e¬
lectam aũ tribum uida non ꝓ
m̃itis ipsius uide: Longe enim
maiora ft̃ m̾ita ioseph. S ꝑtribũ
carnem. nouum popłm xp̃i illi
popło uet̾i p̾latum scͥptura testat᷑:
aꝑiente domino in parabolis os
siuum. Inde etiam quod sequitur.
montem syon quem dilexit. ecclȩ
dei longe speculantẽ. Syon enĩ

Expanded text:
latus est : et tamen Deus repulit tabernaculum Joseph, et tribum Ephraem non elegit. Ubi per haec praeclari meriti nomina, quid aliud quam universum populum illum vetusta cupiditate a Domino terrena praemia requirentem, repulsum et reprobatum intelligimus; electam autem tribum Juda, non pro meritis ipsius Judae? Longe quippe majora sunt merita Joseph; sed per tribum illi populo veteri praelatum Scriptura testatur, aperiente Domino in parabolis os suum. Jam inde etiam quod sequitur, Montem Sion quem dilexit, Ecclesidei longe speculantem: nam et Sion
Abbreviated transcription (Latin):
debent. Qui enim sic fuscipiunt
testam̃tũ łi. ut uet̾e uanitate ñ
se eruant: similes sunt hostib
populi euis. qui archam testam̃¬
ti captiuam uixtaydola fua posu¬
erunt. & illa quidem uecã etiam
illis nolentib cadunt: Qr om¬
tanquam flos feni. fenũ aruit. &
flos decidit. archa domini mance
inȩtͥnum ⁊ secretum scilicoe testam̃¬
ti regnũ cȩlorum: ubi est etͣnũ dei¬
dit illis: quia illi qui postĩora dile-

Expanded text:
. Qui enim sic suscipiunt testamentum Dei, ut vetere vanitate non se exuant, similes sunt hostilibus populis qui Arcam testamenti captivatam juxta sua idola posuerunt. Et illa quidem vetera etiam illis nolentibus cadunt, quia omut flos feni. Fenum aruit, et flos decidit: Arca autem Domini manet in aeternum ; secretum scilicet testamenti regnum coelorum, ubi est aeted illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa iuidiciũ. Quod autẽ adiũ¬
git. quia pauꝑes factisumꝰ nimiꝰ:
ad hoc uube intelligi anticipare
nos miscdias di. ut nr̃a pauꝑtaᷤ
id÷ infirmitas. eo miserante ad

Expanded text:
misericordiam . Quod autem adjungit, Quia pauperes facti sumus nimis, ad hoc vult intelligi anticipare nos misericordias Dei, ut nostra paupertas, id est infirmitas, eo miserante ad
Abbreviated transcription (Latin):
quam hic p̃missam legimus. eui¬
autem ista canerentur tempori¬
qd̃ edificatum nondum erat. pͥ
mortem quippe dauid. filiũ eius
salomonem deo templũ fecisse
quis nesciat:. Dicitur gͦ tanqͣm
p̃t̾itum: qd insp̃u uidebatur fu¬

Expanded text:
quam hic praemissam legimus, evienim ista canerentur temporiquod nec aedificatum adhuc erat. Post mortem quippe David, filium ejus Salomonem Deo templum fecisse quis nesciat? Dicitur ergo tanquam praeteritum, quod in spiritu videbatur
Abbreviated transcription (Latin):
ueat qđ addidit seruum suum.
non filium suumr: immouͦ hinc
agnoscamus non patri coet̾nam
ce ifrł hereditatem suã. Ille quidẽ
dauid exeuius semine caro xpisti
est: ab officio pastorali peccoꝵ. ad
hominum regnum tnͣslatus est.

Expanded text:
t, addidit, servum suum; non, filium suum: imo vero hinc agnoscamus, non Patri coaeternaet Israel haereditatem suam. Ille quidem David, ex cujus semine caro Christi est, ab officio pastorali pecorum ad hominum regnum translatus est:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Et conclufit in gladio popłm
fitum &e hereditatem suam spͣuit:¬
nes eorum comedit ignis. id: lra
m̃tate: qr neq hoc uacabat in hosti
heli: quorũ uniꝰ uxor uiduata:
&̃ mox in partu mortua. ꝓpter
eandem ꝑtubationem plangiũ
pulũ suũ dat inmanũ eorũ qͦs
odit: ubi eis dicat᷑. Ubi ẽ d̃s tuus:
de deo auderet dicere: nisi sp̃c eiꝰ.
Dixit enim sicut iudetur impũis
insultantib quod uelut ebrirs
diu dormiat: quando non tam
cito quam putant homines ad
bant. qd̃ aream euis captiuare
potuerant. ꝑcussi enim sunt in

Expanded text:
in gladio populum suum, et haereditatem suam spnes eorum comedit ignis: id est, mentatae: quia neque hoc vacabat in hostilHeli, quorum unius uxor viduata, et mox in partu mortua, propter eamdem perturbationem plangi non pulum suum dat in manus eorum quos odit, ubi eis dicatur: Ubi est Deus tuus ?de Deo dicere auderet, nisi Spiritus ejus. Dixit enim, sicut videtur impiis insultantibus, quod velut ebrius diu dormiat, quando non tam cito quam putant homines, subant quod Arcam ejus captivare potuerunt; percussi enim sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
intellectib manurũ suaiꝵ dedu¬
xit eos. Alius putaret itacongs¬
entius potiusse dici: inĩnocen¬
tia manuuim. & in intellectu cordis.
hic autem qui magis quam aligius
quid loqueretur sciebat. cordi malu¬
it adiungere innocentiamr: quia
mala non faciunt: cuumtiment
ne patiantur si fecerint. Hellent ã
facere:sumpune possent.Tales
uideri possunt habere innocen¬
tiam manuum: non tam̃ cordis.
Et que tandem aut qualis est ista
innocentia. si cordis non est. ubi fac¬
tusest homo adimaginem dĩ. Qd̃
ꝑtinet. ꝓinde ne ab illoerremus.
dum de nr̃a uelut ex nob̃ sit intel¬
ligentia confidimꝰ: eiꝰ manib nos
credendo subdamꝰ. Ipse innobis
eam faciat. ut intelligentia ma¬
nium suarũ nos deducat eru¬
tos ab errore: eor perducat uͥ iam
non possimus errare. hic ẽ fructꝰ
populi di attendentis legem dei
⁊ inclinantis aurẽ suam inu̾ba
oris eius. ut dirigat ineo corsuũ
&e sit cũ illo creditꝰ sp̃e eius: ne
imitetur geuerationem pͣuam &

Expanded text:
intellectibus manuum suarum. Alius putaret ita congruentius potuisse dici, In innocentia manuum et intellectu cordis: hic autem qui magis quam alii quid loqueretur sciebat, cordi maluit adjungere innocentiam, et manqui non faciunt mala, cum timent ne patiantur si fecerint; vellent autem facere, si impune potuissent. Tales videri possunt habere innocentiam manuum, non tamen cordis. Et quae tandem aut qualis est ista innocentia, si cordis non est, ubi homo factus est ad imaginem Dei? Quod . Proinde, ne ab illo erremus, dum de nostra, velut ex nobis sit, intelligentia fidimus, ejus manibus nos credendo subdamus. Ipse in nobis eam faciat, ut in intelligentia manuum suarum nos deducat erutos ab errore, eoque perducat ubi jam non possimus errare. Hic est fructus populi Dei, attendentis legem Dei, et inclinantis aurem suam in verba oris ejus, ut dirigat in eo cor suum, et sit cum illo creditus spiritus ejus, ne immutetur in generationem pravam et
Abbreviated transcription (Latin):
& tribum effraim non elegit. S ele¬
git tribum iuda. Non dixit reppu¬
lit tab̾nacłm ruben: quifuit pͥmo¬
genitus iacob. Nec eos qui secunt᷑
&e uidam nascendo p̾cedunt: ut
tur. Pot̾at enim diei m̾tto illos
repulsos. quia & in benedictione
iacob qua suos filios benedixit
peccata eorum cominemorata gͣ-¬
uiter detestatur ⁊ qũauis in eis tͥ¬
b leui sac̾dotalis trib eẽ meruit:
unde etiam moy ses fuit. Nec dixͣ
reppulit tab̾nacłmi beniamu. utł
tribum beniamin non elegit. ex qͣ
rer ẽẽ ceperat: nam inde saul ele¬
ctus fuerat. Unde ex ipsa uicinita¬
te temporis. qnͣ ille repulsus ẽ oe
hoc dici. Nec tam̃ hoc dictum est.
s eos potissimũ nominauit: qͦs
clanoribus meritis excelle uidit.¬

Expanded text:
et tribum Ephraem non elegit. Et elegit tribum Juda. Non dixit, Repulit tabernaculum Ruben, qui fuit primogenitus Jacob; nec eos qui sequuntur, et Judam nascendo praecedunt, ut tur. Poterat enim dici merito illos repulsos, quia et in benedictione Jacob, qua suos filios benedixit, peccata eorum commemorata graviter detestatur ; quamvis in eis tribus Levi sacerdotalis tribus esse meruerit, unde etiam Moyses fuit . Nec dixit, Repulit tabernaculum Benjamin; vel, Tribum Benjamin non elegit, ex qua rex esse jam coeperat; nam inde fuerat electus Saül : unde ex ipsa vicinitate temporis, quando ille repulsus est athoc dici; nec tamen dictum est: sed eos potissimum nominavit, qui clarioribus meritis vid
Abbreviated transcription (Latin):
los. ⁊ pluit suꝑ iustos ⁊ iniustos.
Nunquid tam̃ id̃o uel temporalibꝰ
correctionib non em̃dat ⁊ uł ꝑti¬
nacit̾ duros infine non damnatᷤ
Sic gͦ inimicus diligatur: ut non
displiceat domini uisticia qͣ pu¬
itur. & sic placeat uistieia qua
feritur: ut nonde malo eius. sed̃
de bono iudice gaudeatur. Sic gͦ¬
specie poscentis in hoc p̃so. futitra
isse iiciorũ. Que ip̃e etiam unꝰ¬
quisq hominum odire debet in

Expanded text:
los, et pllos, et plnumquid tamen ideo vel temporalibus correptionibus non emendat, vel pertinaciter duros in fine non damnat? Sic ergo inimicus diligatur, ut non displiceat Domini justitia qua punitur; et sic placeat justitia qua punitur, ut non de malo ejus, sed de bono judice gaudeatur. specie poscentis in hoc psalmo futura isse vitiorum, quae ipse etiam unusquisque hominum oderit oportet in
Abbreviated transcription (Latin):
reddendum: non solũ factũ
malum ꝓ malo facto: s nec uo¬
tum malum reddendũ ẽ ꝓfac¬
to uł uoto malo. Reddit autem
uotum malum : qui ce siñ ip̃e
uindicat: tñ ut eiꝰ inumicũ ds pu¬
niat expectat. loptat. Qua ꝓpter
cum ce homo iustus &e homo ma¬
lus. de inunicis suis uelint a
dño uindicari: in hoc discernũ
tur. quia iustus magis cupit
inumieũ suũ corrigi. quã puni¬
ri. Et cũ ineũ uidet adño iũdicarr:
ñ eiꝰ delectat᷑ pena. quia non eum o¬
dit: s diuina iusticia. quia eã dibi¬
stus cum indet uindictã &e ma¬
nus suas lauat. id ÷ oꝑa sua nũ¬
diora facit. in sanguine.idest
in exitio peccatoris: sumens
inde non mali aliem gaudiũ.
s diuine ammonitionis exẽ¬
fruantur. Quod itiq non est inui
stũ: nec aregula u̾itatis qũa ius¬
tus diligit alienum. Cumenim
nos ad diligendos inuncos dñs
hortaretur. exemplum ꝓposuit pa¬
tͥs nr̃i qui in cȩlis est: qui solem
suum oriri facit suꝑ bonos &e ma¬

Expanded text:
eddendum; non solum factum malum pro facto malo, sed nec votum malum reddendum est pro facto vel voto malo. Reddit autem votum malum, qui etiamsi non ipse vindicat, tamen ut ejus inimicum Deus puniat, expectat atque optat. Quapropter cum et homo justus et homo malus de inimicis suis velint a Domino vindicari, unde discernentur, nisi quia justus et magis cupit inimicum suum corrigi quam puniri; et cum in eum videt a Domino vindicari, non ejus delectatur poena, quia non eum odit, sed divina justitia, quia Deum dilistus, cum videt vindictam, et manus suas lavat, id est, opera mundiora efficit in sanguine, hoc est in exitio peccatoris; sumens inde non mali alieni gaudium, sed divinae admonitionis exemfruantur: quod utique injustum est, et a regula veritatis, quam justus diligit, alienum. Cum enim nos ad diligendos inimicos Dominus hortaretur, exemplum proposuit Patris nostri qui in coelis est, qui facit solem suum oriri super bonos et ma
Abbreviated transcription (Latin):
pͣuauit. S siue ita se habeant
harum rerum figurate signi¬
ficationes. siue aliter melius in¬
tur. Nam ꝓ trib que funt in
exodo ⁊ hic non sunt. id est ey¬
nifes uleera. tenebre. alie tres
commemorantur. que ibi nion
sunt: id÷ rubigo. priuna. et
egyptioꝵ impietatem occulta ȩ¬
quitate puniuit. S eidem se-¬
mite uiam fecit: cum eos tanqͣ.
ex abditis ꝑ angłos malos in
manifesta scelera ꝓducens. in
euidentissimos impios erudẽ¬

Expanded text:
t. Sed sive ita se habeant harum rerum figuratae significationes, sive aliter melius intur; dum pro tribus quae sunt in Exodo , et hic non sunt, id est, sciniphes, ulcera, tenebrae, aliae tres commemorantur quae ibi non sunt, id est, rubigo, pruina et Aegyptiorum impietatem occulta aequitate puniret; sed eidem semitae viam fecit, ut eos tanquam ex abditis per malos angelos in manifesta scelera producens, in evidentissimos impios eviden
Abbreviated transcription (Latin):
uorum tuorum quieffusus est:
dicta est. quia seritia et iniguitas
eorum gladio u̾bi di ꝑimitur. de
quo dictum ẽ. accingere gladio
tuo: uelcum ꝑseuerantes inimi¬
ci infine pumuntur. & hoc qͥdẽ¬
ꝓpħatio ẽ non optatio. sicut il¬
sud qd̃ scͥptũ ẽ inapocalipsi: sub
ara d̾i mr̃es ad dmĩ clamare oe
dicere. Quousq: dñe non uindi¬
cas sanguinem nr̃m : Non est
p̾teundũ qͦmͦ accipi oporteat.
ne ꝓpter exsaturandum ocdiũ
credantur scĩ desid̾are uindictã:.
qd̃ ab eoꝵ ꝑfectione longe ab est.
Ettamen scͥptũ ẽ. Letabitur iustꝰ
cum uidit uinctictam: mamuis¬

Expanded text:
est, dicta est, qua perimitur saeva iniquitas eorum gladio verbi Dei, de quo dictum est, Accingere gladium tuum ; vel cum perseverantes inimici in fine puniuntur. Nam atio est, non optatio: sed propter illud quod scriptum est in Apocalypsi, sub ara Dei martyres ad Deum clamare et dicere, Quousque, Domine, non vindicas sanguinem nostrum ? non estdum accipi oporteat; ne propter exsaturandum odium credantur sancti desiderare vindictam, quod ab eorum perfectione longe abest. Et tamen scriptum est, « Laetabitur justus, cum viderit vindictam impio
Abbreviated transcription (Latin):
eos nouerunt: exbortante eorũ
gła adunitandum accensi co-¬
piosissimis agininb credide¬
runt. Id̾o dixit scđm magnitu¬
dinem brachii tui. Res enimtã
magna facta ẽ inpopulis xp̃ia¬

Expanded text:
eos noverant, exhortante illorum gloria ad imitandum accensi, copiosissimis agminibus crediderunt. Ideo dixit, Secundum magnitudinem brachii tui. Res enim tam magna secuta est in populis christia
Abbreviated transcription (Latin):
maneamus in egypto. id ÷ intene¬
bris huius uite. ꝑcutiuntur pͥmi¬
tiȩ laboris. qͣn caritas que melior
est inter alias uirtutes. uel alie p̾
inueniamur in tab̃naculis cham.
ldi diaboli. Cham enim callidus intͥ¬
p̃tatur : ꝑ quod diabolus intelligi¬

Expanded text:
maneamus in Aegypto, id est, in tenebris hujus vitae. Percutiuntur primitiae laboris, quando charitas, quae major est inter alias virtutes, vel aliae prinveniamur in tabernaculis Cham, id est, diaboli. Cham enim callidus interpretatur, per quod diabolus intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
Notandum sane quod ait: quẽ¬
ad modum patres eorum. Cum enĩ¬
ꝑ totum psalmi textum de om̃ibꝰ
de illis diei. qui iam erant int̾ra
ꝓmissionis: & patͣs eorum dictos

Expanded text:
Notandum sane quod ait, quemadmodum patres eorum: cum per totum Psalmi textum tanquam dede illis dici qui jam erant in terra promissionis, et patres eorum dictos
Abbreviated transcription (Latin):
infide stabiles. &e immobiles. Cũ
omnes qui credunt ꝑ uniu̾sam
terram immobiles sunt infide:¬
fit homo adimaginem der: quod
significat sextus ille dies de gẽ¬

Expanded text:
in fide,» ait, «stabiles et immobiles» ? Cum omnes qui credunt per universam terram immobiles sunt in fidfit homo ad imaginem Dei. Quod significat sextus ille dies de Ge
Abbreviated transcription (Latin):
omnia usq ad finem ubi dicit. qͣi
nichil habentes. ⁊ omnia possiden¬
tes. Cum omnia possidet decorus
est : cum nichil habet fortis est.
Nongͦ mirum si seguitur: Et enĩ
firmauit orbem terre. qui non cõ¬
mouebiẽur. Tune enim non com
laudantium: nec frangi linguis
uituperantium. forte autem que¬

Expanded text:
omnia usque in finem, ubi dicit: «Quasi nihil habentes, et omnia possidentes» . Cum omnia possidet, decorus est; cum nihil habet, fortis est. Non ergo mirum, si sequitur, «Etenim confirmavit orbem terrae, qui non commovebitur.» Quomodo enim non commlaudantium, nec frangi linguis vituperantium. 3. Forte quaeramu
Abbreviated transcription (Latin):
cumdum tempus. tanquam
sed̾a dies: a noe usq ad abrahã.
Tercium tanquam tercius dies:
a dauid usq ad transinigratio¬
nem babilonis. Quintum tan¬
quam quintus dies: a transini¬
gratione babylonis. usq: ad p̃¬
dicationem iob̃is. Sextum tan¬
catione ioħis agitur. usq ad
finem. Et post finem sextidier.
ꝑueniemus ad reguiem. Modo
ergo sextus dies agitur. de quo¬

Expanded text:
cundum tempus, tanquam cundum tempus, tanquam secundus dies, a Noe usque ad Abraham: tertium tempus, tanquam tertius dies, a David usque ad transmigrationem Babyloniae: quintum tempus, tanquam quintus dies, a transmigratione Babyloniae usque ad praedicationem Joannis. Sextcatione Joannis agitur usque ad finem, et post finem sexti diei pervenimus ad requiem. Modo ergo sextus dies agitur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
tici ipsi dd̾. indie ante sabbatum:
qñ fundata est terra. Recordan¬
tes gͦ ꝑ omnes dies. quid fecerit
d̾s. quando ereauit. ⁊ordinauit
uniuersa a pͥmo die usq adsextũ.
septimum enim sanctificauit :
quia in illo requieuit post omĩa
oꝑa que fecit bona ualde. inue¬
nimus eum sexto die quidies
hic commemoratur. quia dicit᷑
ante sabbatum. fecisse amma¬
lia terre. Deinde ipso die: fecit
hominem ad imaginem ⁊ simi¬
litudinem suam. Non autem
sine eausa illi dies sic sunt ordi¬
nati. quia ⁊ secula sic cursura
erant. antequam regiuescamꝰ
in deo. Tinc requiescimus: si fa¬
ciamus oꝑa bona. Ad hoc exem¬
plum scͥptum est de eo quodre¬
quieuit die septimo: cum fe¬
cisset oꝑa bona ualde. Nontz.¬
fatigatus erat ut requiesceret. aut
quia requies nr̃a non habet fi¬
nem. uesꝑa enim: ꝓfine pomi¬
tur. Si ergo sexto die fecit tłs
iħm xp̃m. ut reformaretur ho¬
mo ad imaginemdi. Primum
enim tempus. tanquam pͥmuꝰ
dies: ab adam usq ad noe. Se¬

Expanded text:
tici ipsi» «David, in diem ante sabbatum, quando fundata est terra.» Recordantes ergo per omnes dies quid fecerit Deus, quando creavit et ordinavit universa a primo die usque ad sextum diem septimum enim sanctificavit, quia in illo requievit post omnia opera, quae fecit bona valde, et invenimus eum sexto dihic commemoratur, quia dicit, «ante sabbatum» omnia animalia in terra: deinde ipso die fecit hominem ad imaginem et similitudinem suam. Non autem sine causa illi dies sic sunt ordinati, nisi quia et saecula sic cursura erant, antequam requiescamus in Deo. Tunc autem requiescimus, si facimus opera bona. Ad hoc exemplum scriptum est de Deo, «Requievit Deus septimo die,» cum fecisset omnia opera bona valde . Non efatigatus est, ut requiesceret, aut speram, quia requies nostra non habebit finem: vespera enim pro fine ponitur. Sicut ergo sexto die fecit Deusristum, ut reformaretur homo ad imaginem Dei. Primum enim tempus, tanquam primus dies, ab Adam usque ad Noe: se
Abbreviated transcription (Latin):
occidendo neguicias sp̃e: nisi in
carne ueniret gladio ueritatis. Sic
Qui se precingit: ante se ponit ali¬
quid. quo p̃cingitur. Unde scͥptũ
est. Precinctus est linteo: oe lauit
fragilis est omnis superbia. Ideo
cum de fortitudine dic̃et. addidit.

Expanded text:
nisi in carnem veniret gladius veritatis. Hic Qui se praecingit, ante se ponit aliquid quo praecingitur: unde dictum est, «Praecinctus est linteo, et lavit fragilis est omnis superbia: ideo cum de fortitudine diceret, addidit,
Abbreviated transcription (Latin):
decorem et fortitudinem. Quare:
Et enim firmauit orbem terre:
regni: aliis placebat. aliis displi
Ad eos uero quib displicebat: for
decore ad eos: quib placent bona
operatua. Esto fortis adu̾sus detͣc¬
tores. Audi paulum apłm imi¬
tantem dominum suum: qͦmͦ et
ipse habuit deeorem et fortitudi¬
mus deo in omni loco. et inhis qui
salui fuint. et in his qui pereunt:
aliis quidem odor uite in uitam:
aliis odor mortis inmortem. Qͥb¬

Expanded text:
Decorem et fortitudinem induit uetenim firmavit in fide orbem terrae regni, aliis placebat, aliis displicad eos quibus dis ipsius: esto cum decore ad eos quibus placent bona opera tua; esto fortis adversus detractores. Audi apostolum Paulum imitantem Dominum suum, quomodo et ipse habuit decorem, habuit fortitudimus in omni loco, et in his qui salui fiunt et in his qui pereunt, aliis quidem odor uitae in uitam, aliis autem odor mortis in mortem. e
Abbreviated transcription (Latin):
distr. id÷ a tpr̃e patͥarcharumqͦs
pͥmitus elegisti. A tempore patͥar¬
charum possessi sunt: uidelicoe
quia erant in lumbis eorum. Ab
ipsis possedit dñs ppłm isrłiticũ:
a quib oe nomen sumpsit ce ori¬
ginem. Semꝑ enim custodiuit
eum: donec ab eis exacbatus. e¬
os ꝓpter peccatum suum affli¬
gi ꝑmisit. Memorare quod nos
congregaueris atq possecłis: et
hoc sit causa tue miserationis.
Et ideo etiam memor esto: quia
tu redemisti uirgam heredita¬
tis tue. Quid ꝑ uirgam. nͥ scep¬
trum. imꝑium &e dñationem:
quid u̾o ꝑhereditatem. nͥ eiuidem
populum intelligimus:. Rede¬
mit gͥ dominus iuirgam heredi¬
tatis sue: quia uideorum regnũ
de pharaonis seruitute lib̃auit.
uel ipsa heditas ꝑ intransitiuã
gͣmaticam dr uirga: que per
uirgam moysi figurata est. pͥmo
enim quando uoluit d̃s possid̾e
illam hereditatem liberans eam
de egẏpto. signum dedit moysi.
Dixat enim moyses. Qđ signum

Expanded text:
disti, idest, a tempore Patriarcharum quos disti, idest, a tempore Patriarcharum quos primitus elegisti. A tempore Patriacharum possessi sunt, videlicet quia erant in lumbis eorum. Ab ipsis possedit Dominus populum Israeliticum, a quibus et nomen sumsit et originem. Semper enim custodivit eum, donec ab eis exacerbatus, eos propter peccatum suum affligi permisit. Memorare quod nos congregaveris atque possederis: et hoc sit caussa tuae miserationis. Et ideo etiam memor esto, quia tu redemisti virgam haereditatis tuae. Quid per virgam, nisi sceptrum, imperium et dominationem? Quid vero per haereditatem, nisi eundem populum intelligimus? Redemit igitur Dominus virgam haereditatis suae, quia Judaeorum 374 regnum de Pharaonis servitute liberavit . Vel ipsa haereditas per intransitivam grammaticam dicitur virga, quae per virgam Moysi est figurata. Primo enim quando voluit Deus possidere illam haereditatem, liberaus eam de Aegypto, signum dedit Moysi. Dixerat enim Moyses: Quod signum
Abbreviated transcription (Latin):
ouel pascrietue: Non rep̾hend̃¬
s querit. Acsi dicat. O d̾s girieo
ipso quod ds es. etͣna dispositio¬
ne gub̾nasomnia. qui non mo¬
dum in aliquo excedit. s cuncta
cum sumina discretione dispo¬
nis ⁊ ut quid populum tuum rep¬
pulisti infinem. ut nunquam
amplius reducas inierłm: Qua¬
si dicat non sine causa hoe fecisti.
Nec qualicunq modo iratus es: sed
intantum quod ira tra deuenit
infurorem. quantum aduisumm
hominum. Iratus es dico non suꝑ
quof libet. s suꝑ oues paseue tue
id ÷ suꝑ iudeos: quos ueluit bo¬
nus pastor ꝑ desertum duxisti.
&̃ quos manna paiustr: ac dem¬
de interra lacte ce melle manen¬
temcollocasti. Ut quid hoc fecistiͥ
nisi quia terrenis inherebamus.
&̾ te non cognos cebamus: Ne
irascaris queso domine: s fac
qd̃ sequitur. Memor esto congͣ¬
gationis tuȩ: quam possedisti
ab inicio. Reduic ad memoriam
quod nos ex multis gentib &e locis
in unum congregastr: atq ut ꝓpͥ¬
am hereditatem abinicio posse¬

Expanded text:
oves pascuae tuae? Non reprehendit. Ac si dicat: O Deus, qui eo ipso quod Deus es, aeterna dispositione gubernas omnia, qui non modum in aliquo excedis, sed cuncta cum summa discretione disponis , ut quid populum tuum repulisti in finem: ut numquam amplius reducas in Jerusalem? Quasi dicat: Non sine caussa hoc fecisti, nec qualicumque modo iratus es, sed in tantum, quod ira tua devenit in furorem, quantum ad visum hominum. Iratus es, dico, non super quoslibet, sed super oves pascuae tuae, idest, super Judaeos, quos velut bonus pastor per desertum duxisti, et quos manna pavisti: ac deinde in terra lacte et melle manante collocasti . Ut quid hoc fecisti, nisi quia terrenis inhaerebamus, et te non cognoscebamus? Ne irascaris, quaeso, Domine, sed fac quod sequitur. 2. Memor esto congregationis tuae, quam possedisti ab initio. Reduc ad memoriam, quod nos ex multis gentibus et locis in unum congregasti, atque ut propriam haereditatem ab initio posse
Abbreviated transcription (Latin):
entius diceret ab et̾no inȩtͣnũ.
Non enim est a scło d̾s qui est
ex ambiguo u̾bo greco fit plerũ¬
q in seripturis. ut uel scłm ꝓe
terno. uel et̾num ꝓ scło ponat
latinus int̾pres. Optime autẽ

Expanded text:
entius diceretur, Ab aeterno in aeternum: non enim a saeculo Deus, qui est ex ambiguo verbo graeco fit plerumque in Scripturis ut vel saeculum pro aeterno, vel aeternum pro saeculo ponat latinus interpres. Optime autem
Abbreviated transcription (Latin):
dissipauit ossa eorum qui homi¬
mbus placent. Uoluerunt homi¬
nib iucd̃i placere magis quamdõ:
qñ dixerunt. non habemus regẽ
nͥcesarem. Qe itͥum. Si dimittis eũ:
ñ es amicus cesaris. Apl̃c dicit.
Sis hominibꝰ plac̾em: xp̃i seruus ñ
ẽẽm. Quia gͦ hominib plac̾e appe¬
tentes noluerunt eẽ serui xpistie
ꝓpt̾ea ds ossa eorum dissipauit. id¬
est uͥtutes anime ⁊ int̾iores sensus.
scilicet rationem oe intellectum.
memoriam &e alia huiꝰmͦi in eis des¬
t̾rurit: que ĩo ossa dicuntur: qͥa
sieut ossibus caro. ita uirtutib aĩa
sustentatur. Confusi sunt autẽ¬
amisso loco &e gente : atq ꝑ om̃sterras
pͥus eum sp̃uerant: sicut ipse ꝑ ꝓphe.¬
tam suum dicit. filios emitͥu ee
exaltaui: ipsi autem sp̃uerunt me.

Expanded text:
dissipavit ossa eorum qui hominibus placent. Voluerunt hominibus Judaei placere magis quam Deo, quando dixerunt, Non habemus regem nisi Caesarem. Et iterum: Si dimittis eum, non es amicus Caesaris . Apostolus dicit: Si hominibus placerem, Christi servus non essem . Quia ergo hominibus placere appetentes, noluerunt esse servi Christi: propterea Deus ossa eorum dissipavit, idest, virtutes animae: et interiores sensus, scilicet rationem et intellectum, memoriam et alia hujusmodi in eis destruxit: quae ideo ossa dicuntur, quia sicut ossibus caro, ita virtutibus anima sustentatur. Confusi sunt auteamisso loco et gente, atque per omnes terras prius eum spreverant, sicut ipse per Prophetam suum dixit: Filios enutrivi et exaltavi, ipsi autem s
Abbreviated transcription (Latin):
lignus demonstratus est. Ziph intͣ¬
ptatur flos. Inde dicuntur ⁊iphei.
ud÷ florentes: ꝑ quos designantur
iudĩ qui florebant temporalibus
bonis. ꝑ saul intelligitur mors.
Tphei gͦ ꝓdiderunt dd̃ sauli: qͥa
uid̾i tradiderunt xpm morti. ꝑ ⁊i¬
pheos etiam intelliguntur ama¬
tores huiꝰ mundi: qui ad huc ꝑsec̃¬
tur corpus xͥ. Mat̾ĩa huius psalmi
est caput ⁊ corpus: unt̾ iniquos eõ¬
stitutum. ⁊ afflictum. Inpͥma par-¬
te psalmi. orat se ab aliems aqͥb
affligitur lib̾ari. Inultuna parte
ostendit eos disꝑsos. se autẽ exom¬
ni tribulatione eripi: & suꝑ inuni¬
cos suos eraltari. hoc gͦ nobis in
hoc psalmo intelligendum ꝓponi¬
tur⁊ ut quẽad moddum filius no¬
luntarie se patri obtulit. ⁊ non ꝓsa
lute pͣsenti s ꝓfuta᷑ patrẽ postula-¬
uit: ita si florentes in mundo con¬
tra nos se erigant. illata incõmo¬
da leco anmo ꝑcurramꝰ ⁊ ce ea
nobis ad futuram uitam ꝓdẽẽ

Expanded text:
lignus demonstratus est. Ziph intelignus demonstratus est. Ziph interpretatur flos. Inde dicuntur Ziphaei, id est, florentes: per quos designantur Judaei, qui florebant temporalibus bonis. Per Saul intelligitur mors. Ziphaei ergo prodiderunt David Sauli, quia Judaei tradiderunt Christum morti . Per Ziphaeos etiam intelliguntur amatores hujus mundi, qui adhuc persequuntur corpus Christi. Materia hujus psalmi est caput et corpus, inter iniquos constitutum et afflictum. In prima parte psalmi orat se ab alienis, a quibus affligitur, liberari. 264 In ultima parte ostendit eos dispersos, se autem ex omni tribulatione eripi, et super inimicos suos exaltari. Hoc ergo nobis in hoc psalmo intelligendum proponitur, ut quemadmodum Filius voluntarie se Patri obtulit , et non pro salute praesenti, sed pro futura Patrem postulavit : ita si florentes in mundo contra nos se erigant, illata incommoda laeto animo percurramus, et ea nobis ad futuram vitam prodesse
Abbreviated transcription (Latin):
dd̾. cum uenissent ⁊ ipbei. ⁊ dixis¬
sent sauli: nonne dd absconditus
id÷ xp̃o. tendenti infinem idest in
ꝑfectionem sue obedientie : &e hoc
incarminib id ÷ in iocuncditate:
qua uita dm̃ nr̃i disciplina fuit
morum ⁊ quia quod ipͣe intellexit.
⁊ nobis intelligendum ꝓpofuit. Qͥd
autẽ intellexit: ꝑseu̾andum in lau¬
dib usq infincĩi. Iñ hoc intellex̃:
Qñ uidei in hoc scło tm̃ florentes ꝓ¬
diderunt eum morti: & dm̃ in ho¬
mine latentem credere noluerunt.
Que ꝓditio fuit p̃figurata eum ue¬
nissent tiphei ⁊ dixissent saulr.
nonne dd absconditus ẽ ap̃ nos :
Nicus quidam erat ⁊iph. eurus ha¬
bitatores ⁊ipher. in cuius regione
se absconderat dđ̃. cum eum uel¬
let saul inuenire &e occidere. Istigͦ
riphei cum hoc cognouissent: ꝓdi¬
derunt eum regi ꝑsecutori dicen¬
tes. Nonne ecce dauid̃ absconditus ẽ
apud nos: Nichil quidem ꝓfuit ilł
ꝑditio eorum. ⁊ ipsi dauid nichil
obfuit: namq animus eorum ma-¬

Expanded text:
 cum venissent Ziphaei, et dixissent Sauli, Nonne David absconditus  id est, Christo tendenti in finem, id est, in perfectionem suae obedientiae. Et hoc in carminibus, id est, in jocunditate: quia vita Domini nostri disciplina fuit morum: quia quod ipse intellexit, et nobis intelligendum proposuit. Quid autem intellexit? Perseverandum in laudibus, usque in finem. Quando hoc intellexit? Quando Judaei in hoc saeculo tantum florentes prodiderunt eum morti, et Deum in homine latentem credere noluerunt. Quae proditio fuit praefigurata, cum venissent Ziphaei, et dixissent Sauli, Nonne David absconditus est apud nos ? Vicus quidam erat Ziph: cujus habitatores Ziphaei: in cujus regione se absconderat David, cum eum vellet Saul invenire et occidere. Isti ergo Ziphaei cum hoc cognovissent, prodiderunt eum regi persecutori, dicentes: Nonne ecce David absconditus est apud nos? Nihil quidem profuit illis proditio eorum: et ipsi David nihil obfuit. Namque animus eorum ma
Abbreviated transcription (Latin):
s hoc facit ad instructionem fideliũ:
ut si ipse qui pͣsciuserat. fut᷑i orare
uoluit: multo magis qui mẽti sũt.
sedule dent oꝑamorationi. Sic ita¬
q incixit.¬

Expanded text:
 hoc facit ad instructionem fidelium, ut si ipse qui praescius erat futuri, orare voluit, multo magis qui incerti sunt, sedule dent operam orationi. Sic itaque incipit
Abbreviated transcription (Latin):
dr᷑. Beati qui habitant indomo
tua dñe: in scła scloꝵ laudabunt
te. Ergo ineipiamus hic ymnum
enim modo ñ incipit. nec postmo
ticum psalmi resurrectionis. In hoc
psalmo ꝓponitur nobis cantirum ad
exultandum de nra resurrectione:
quam ds̃ omnib infinem. id÷ inxͫ¬
tendentib oꝑabitur. Que resurre¬
ctio. mat̾ia huiꝰ psalmi est. In pͥma
parte admonet omnes gentes. ut
corde. uioce. & oꝑe. dm̃ t̾ribilem
laudent: p̃dicent. glificent. & ad¬
orent. In sed̾a parte que incipit. ue¬
nite ⁊ uidete. comm̃dat di oꝑa ẽẽ
t̾ribilia: ibi uocationem oe reꝑbati¬

Expanded text:
dicitur: Beati qui habitant in domo dicitur: Beati qui habitant in domo tua, Domine, in secula seculorum laudabunt te . Ergo incipiamus hic hymnum enim modo non incipit, nec postmodticum psalmi resurrectionis. In hoc psalmo proponitur nobis canticum, ad exultandum de nostra resurrectione, quam Deus omnibus in finem, id tendentibus operabitur . Quae resurrectio materia hujus psalmi est. In prima parte admonet omnes gentes, ut corde, voce et opere Deum terribilem laudent, praedicent, glorificent et adorent. In secunda parte quae incipit, Venite et videte  commendat Dei opera esse terribilia: ubi vocationem ge
Abbreviated transcription (Latin):
accingentur exultatione: quando cir¬
cundatioe repleti fuerint ipsa diui-¬
nitate. Tunc quoq induet dñs stola
locunditatis & ueste immortalitatis
arietes ouium: id est duces animar
Nel indutierunt exultatione: guia
simulcum grege suo gaudebunt. in
ȩtͣna pace. Quasi quoodam indum̃tũ
illis exultatio erit: quando iam nul¬
la pars molestie.neq in anima neq
incorpore remanebit. Abstͣget enim
dominus omnem lacͥmam ab ocłis
sanctorum ⁊ ce mors non erit amphꝰ.
neq luctus. neq elamor. s nec ullus
dolor: gm̃ pͥora tnͣsierunt. & ualles
habundabunt frum̃to: qiria obe¬
dientes ⁊humiles anime cȩlesti re¬
ficientur alim̃to. Ipse dñs erit frum̃¬
tum eorum: ipse est enim uerus cib
animarum. Ꝙ ibi om̃s non tam uo¬
ce quam m̃te. nontam u̾borum stre¬
pitu quam cordis affectu in leticia in¬
effabili clamabunt: ⁊ eorum clamor
non nisi laus ł̃i erit. Id̃o subdit. Q¬
enim ymnn dicent. Unde alibi

Expanded text:
accingentur exultatione, quando ciraccingentur exultatione, quando circumdati et repleti fuerint ipsa divinitate. Tunc quoque induet Dominus stola jocunditatis et veste immortalitatis arietes ovium, id est, duces animarum. Vel induti erunt exultatione, quia simul cum grege suo gaudebunt in aeterna pace. Quasi quoddam indumentum illis exultatio erit, quando jam nulla pars molestiae neque in anima, neque in corpore remanebit. Absterget enim Dominus omnem lacrymam ab oculis sanctorum: et mors non erit amplius, neque luctus, neque clamor, sed nec ullus dolor: quoniam priora transierunt . Et valles abundabunt frumento, quia obedientes, et humiles animae caelesti reficientur alimento. Ipse Dominus erit frumentum eorum. Ipse est enim verus cibus animarum . Et ibi omnes non tam voce, quam mente: non tam verborum strepitu, quam cordis affectu, in laetitia ineffabili, Clamabunt. Et eorum clamor non nisi laus Dei erit. Ideo subdit: Etenim hymnum dicent. Unde alibi
Abbreviated transcription (Latin):
catum. suꝑhabundet & gr̃a. & notã¬
dum qd̾ non ait pinguescet desertũ.
s speciosa deserti: ginia nontotam
massam peccatricem saluabit deus.
s eos tantum qui a sordibus exeunt
uiciorum: oe speciosi fuint fide moꝵ.
honestate. ⁊ decore uirtutum. Hel
ꝑspeciosa deserti. eccl̃iȩ gentum
possunt figari: que tunc pingues¬
cent. quando om̃ia ꝑfecte habebt̃.
Erit enim d̃s om̃ia in omib. nec
sancti sp̃e dona diuidentur. ꝑ colleᷤ
autem accipi possunt scĩ martẏres:
qui campis id÷ iustis uirtute p̾mi¬
nent passionis. Hi sunt qui uener̃
ex magna tͥbulatione: ido m̃ito ae¬
eingentur. id ÷ ex onim parte tam
inanima gua incorpore circunda¬
buntur exultatione. Quasi quodd̃a
eingulum erit eis. sempit̾nĩ gan¬
dium: undiq ctrcundans eos. undi¬
q continens. inseꝑabilit᷑ adħens
Hinc quib dam dñs ait. It̾m uidebo
uos. ⁊ gaudebit corur̃m: ⁊ gaudium
ur̃m nemo tollet a uob.Tune quote

Expanded text:
catum, superabundet gratia . Et notancatum, superabundet gratia . Et notandum, quod non ait, Pinguescet desertum, sed speciosa deserti: quia non totam massam peccatricem salvabit Deus, sed eos tantum qui a sordibus exeunt vitiorum; et speciosi fiunt fide, morum honestate, et decore virtutum. Vel per speciosa deserti Ecclesiae gentium possunt figurari, quae tunc pinguescent, quando omnia perfecte habebunt. Erit enim Deus omnia in omnibus , nec sancti Spiritus dona dividentur. Per colles autem accipi possunt sancti martyres, qui campis, id est, justis virtute praeeminent passionis. Hi sunt, qui venerunt ex magna tribulatione . Ideo merito accingentur, id est, ex omni parte, tam in anima, quam in corpore circumdabuntur exultatione. Quasi quoddam cingulum erit eis sempiternum gaudium, undique circumdans eos, undique continens, inseparabiliter adhaerens. Hinc quibusdam Dominus ait: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . Tunc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
tia sua. Unde oe dictus est. Henite
bñdieti patris mei ꝑcipite regnũ
quod uob̃ paratum est ab origine
mundi. & id̾o posuit benignitatis.
ut gr̃a dĩ om̃detur: ut nemo de su¬
is m̃itis głietur. Hane autem bene¬
dictionem corone qmͣ p̃misit exe¬
quitur ꝑ partes: cum subyungit.
& campitui replebuntur ub̾tate.
Pinguescent speciosa deserti: & exul¬
tatione colles accingentur. In duti
sunt arietes ouium: ⁊ ualles abũ¬
oabunt frum̃to. Quid ꝑ campos.
nisi fructificantes iustos: quid per
defertum. insi stiles peccatores uo¬
luit designare & Quosdam iustos
insinuat quasi camyos ẽẽ paulus ubi
ait: d̃i agͥcult᷑a estis. Attende quanta
sunt uiscera diuinȩ miscłiȩ. ꝓpter
campos enim nondeserit desertum.
ꝓpter uistos non respiit peccatores.
uos replebit ub̃tate. uł ÷ ȩtͣna resur
fectione. sicut iam pͣmissum est ine¬
briabuntur abub̃tate domus tue:
istos impinguesc̾e faciet dulcedi¬
ne gr̃e sue. ut ubi abundauit pec¬

Expanded text:
dicturus est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . Et ideo posuit benignitatis, ut gratia Dei commendetur, ut nemo de suis meritis glorietur. Hanc autem benedictionem coronae, quam praemisit, exequitur per partes, cum subjungit: Et campi tui replebuntur ubertate. 13. Pinguescent speciosa deserti: et exultsunt arietes ovium, et valles abundabunt frumento. Quid per campos, nisi fructificantes justos? Quid per desertum, nisi steriles peccatores voluit designare? Quosdam justos insinuat, quasi campos esse Paulus, ubi ait: Dei agricultura estis . Attende quanta sunt viscera divinae misericordiae. Propter campos enim non deserit desertum. Propter justos non respuit peccatores. Illos replebit ubertate, id est, aeterna refectione, sicut jam praemissum est: Inebriabuntur ab ubertate 318 domus tuae. Istos pinguescere faciet dulcedine gratiae suae, ut ibi abundavit pec
Abbreviated transcription (Latin):
uidas : peceãti. Qui bonum opus
offert d̾o. recte quidem offert:seid
recte non diuidit. si inde inimdi
głam aut lucrum aliquod pͣt dm̃
requirit. Scãgͦ eccl̃a int̾iorib labiis
uota sua distinguit: quia bona
que offert d̃o. ab ommi laude hu¬
mana &e terreno commodo dis¬
iungit. Nec solum uota uoui in
ꝓsꝑis: sed ce confessionem tenui

Expanded text:
vidas, peccasti . Qui bonum opus vidas, peccasti . Qui bonum opus offert Deo, recte quidem offert, sed recte non dividit: si inde mundi gloriam, aut lucrum aliquod praeter Deum requirit. Sancta ergo Ecclesia interioribus labiis vota sua distinguit, quia vota, 324 quae offert Deo, ab omni laude humana, et terreno commodo disjungit. Nec solum vota vovi in prosperis: sed et confessionem tenui
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ignis diuims est: eum absor¬
bet mortem nrãm. Totum meum
consumat ignis tiuis: nichil mez
remaneat michi: totum sit tibi.
Tale holocaustum offert xp̃i eorpus:
id ÷ eccłia que hic loquitur. Holoeau¬
stum autem totum incensumd̾r:
qñ totum ardoe. atq igne durmo
totum absumitur. Non remanebit
aliquid mortale incarne: neq ali¬
qͥd culpabile inspũ. In illa domo
reddam tͥ uota mea. que distinxe¬
runt labia mea. id ÷ pre omnibs
aliis elegerunt. me ipsum sciliece.
qd̃ uotum p̾fertur omnib. Distin¬
ctio quoq inuotis est. ut te aecuses.
&e illum laudes ⁊ te intelligas creat᷑¬
am. illum creatorem: te tenebras
illum illuminatorẽ. Quicquid hie
distingiumus labiis in ꝓmissione
uł ordinatione. uł uoto: qñ indo¬
mum illam intrabimꝰ totum dño
do nr̃o ꝑsoluenus. uel uota labiis
distinguere ẽ: ea que d̾o offerunt᷑.
m̃te &r rõne discerñe. Unde scͥptũ ẽ.
Sirecte offeras. recte autem non di¬

Expanded text:
quasi ignis divinus est, cum absorquasi ignis divinus est, cum absorbet mortem nostram. Totum meum consumat ignis tuus. Nihil enim remaneat mihi: totum sit tibi. Tale holocaustum offeret Christi corpus, id est , Ecclesia, quae hic loquitur. Holocaustum autem totum incensum dicitur, quando totum ardet atque igne divino totum absumitur. Non remanebit aliquid mortale in carne, neque aliquid culpabile in spiritu. In illa domo: 14. Reddam tibi vota mea, quae distinxerunt labia mea. Id est, prae omnibus aliis elegerunt, meipsum scilicet, quod votum praefertur omnibus. Distinctio quoque in votis est, ut te accuses, et illum laudes. Te intelligas creaturam, illum creatorem: te tenebras, illum illuminatorem. Quicquid hic distinguimus labiis, in promissione, vel ordinatione, vel voto, quando in domum illam intrabimus, totum Domino Deo nostro persolvemus. Vel vota labiis distinguere, est ea, quae Deo offeruntur, mente et ratione discernere. Unde scriptum est: Si recte offeras, recte autem non di
Abbreviated transcription (Latin):
nis est. Qnͣ res sũt ꝓsꝑe. & abundã¬
dia scl̃aris circunfluit: quasi aqua
est.Urde ne te ignis exurat:ne te
aqua corrumpat. Firmus esto adu̾s
firmetur quod formatumẽ. Uas
gͦ igne firmatum: aquam nõti¬
met. Uas gͦ si solidatum igne non
fuit. tanquam lutum aqua solue-¬
tur. Pmagͥ uice ignis. postea abla-¬
do dimore metuendum est: ne feli¬
citas corrumpat. Cum autem igniᷤ¬
te crepare non fecerit. ⁊ inaquã
ñ ingeris. s enatau̾is: ꝑdisciplinã
transiens ad requiẽ. ⁊ transiens ꝑ
ignem ⁊ aquam. induceris inre¬
frigim sempitͥnum. Eduxisti inqͥt
tura. ut pͣc̾ita. Deinde tnͣsactis tͥbu¬
lationib quid fice: Sequitur. Intͦi¬
bo indomum tuam non manu
factam id ÷ celestem: in holocaustiᷤ.
id÷ omni corruptibilitate consũp¬
ta. Tunc enĩ fice ꝑfecte holo caustũ
qñ corruptibile hoc induerit ĩmortali¬
tate: tunc fice sermo qui scͥptus est.
Absorta est mors inuictoria. Uictoria

Expanded text:
nis est. Quando res sunt prosperae, et abundannis est. Quando res sunt prosperae, et abundantia secularis circumfluit, quasi aqua est. Vide ne te ignis exurat, ne te aqua corrumpat. Firmus esto adversfirmetur, quod formatum est. Vas ergo igne firmatum aquam non timet. Vas ergo si solidatum igne non fuerit, tanquam lutum aqua solvetur. Prima igitur vice ignis. Postea ablato timore, metuendum est ne foelicitas corrumpat. Cum autem te ignis crepare non fecerit, et in aquam non mergeris, sed enataveris per disciplinam, transiens ad requiem, et transiens per ignem et aquam, educeris in refrigerium sempiternum. Eduxisti inquitura, ut praeterita. Deinde transactis tribulationibus, quid fiet? sequitur: 13. Introibo in domum tuam, non manu factam, id est, caelestem. In holocaustis, id est, omni corruptibilitate consumta. Tunc enim fiet perfecte holocaustum, quando corruptibile hoc induerit incortate . Tunc fiet sermo, qui scriptus est: Absorpta est mors in victoria . Victoria
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Male erecti curuati sumus:
ut curuati bene erig̾emur. Ee bo¬
capita nr̃a: ut ce nos confiteam᷑ deo
quia digne patim᷑. Quid enimin¬
digne pat̾is. quod fecit qui uistꝰ ÷ͦ
Posiusti tribulationes indorso no¬
stro: imposuisti homines suꝑ capi¬
ta nr̃a. Seiure uidetur d̾s cumista
facit: ne metuas. pater ẽ. mingͣm
sic seuit ut ꝑdat. Qñ male iuuis:
si pareit. plus irascitur. Omnino
iste tribulationes flagella fc̃ eorri¬
gentis: ne sit sententia punientis.
Unde oe subdit. Transiuimꝰ ꝑi
nẽ ⁊ aquam: &e eduxisti nos in re¬
frig̃ium. Ignis ⁊ aqua utrũq pe¬
rieulosumin hac uita. Certe uidetur
aquaignem extinguere: & ignis ui-¬
detur aquam sicc are. Iste ipse tẽp¬
tationes sunt: quib abundat hȩe
uita. Ignis urit: aqua corrumpit.
Utrunq metuẽdum est: et ustio
tribulationis. ⁊ aqua corruptionis.
Qñst̃ res angustie. ⁊ aliqua que ĩfe¬
licitas dr̃ in hoc mundo: quasi ig¬

Expanded text:
mus. Male erecti, curvati sumus, mus. Male erecti, curvati sumus, ut curvati bene erigeremur. Et bocapita nostra: ut et nos confiteamur Deo, quia digne patimur. Quid enim indigne pateris, quod fecit qui justus est? Posuisti tribulationes in dorso nostro: Imposuisti homines super capita nostra. 323 Saevire videtur Deus, cum ista facit. Ne metuas, pater est. Nunquam sic saevit, ut perdat. Quando male vivis, si parcit, plus irascitur. Omnino istae tribulationes flagella sunt corrigentis, ne sit sententia punientis. Unde et subditur: 12. Transivimus per ignem, et aquam: et eduxisti nos in refrigerium. Ignis , et aqua utrumque periculosum in hac vita. Certe videtur aqua ignem extinguere, et ignis videtur aquam siccare. Istae ipsae tentationes sunt, quibus abundat haec vita. Ignis urit, aqua corrumpit. Utrumque metuendum est, et ustio tribulationis, et aqua corruptionis. Quando sunt res angustae, et aliqua, quae infoelicitas dicitur in hoc mundo, quasi ig
Abbreviated transcription (Latin):
subiungit. Induxisti nos in lag̃ũ:
posiusti tribulationes indorso no
stro: imposusti homines super
capita nr̃a. Lagneum dicit uincła.
carceres: siue quaslibet tẽptatioẽs.
Non autem intelligendum est
rum: s quasi inducit. eum indu¬
ci ꝑmittit. Uñ inoratione dicimꝰ.
& ne nos inducas intemptationẽ:
idi ne nos induei ꝑmitas. Utrũ
autem suꝑ dorsum scõrum tribulatio¬
nes imponantur: paulum int̾roga.
Non emim quinguies quadrage¬
nas unam minus se a iideis accepis¬
se cȩlauit. Homines suꝑ eorum ca¬
pita impositi erant: qui eis dñaban¬
tur. intantum ut capitales possẽt
dare sententias. Hȩc autemonima
tionib ⁊ hoc oe sĩgillatim etiam mo¬
do patitur: nonenim quisquam ẽ
qui se in hac uita ab his temptationi.¬
b possit dicere ĩmunem. Ergo ĩpo¬
nuntur ⁊ homines suꝑ capita nr̃a:
toleramus quos nolumus: patim᷑
suꝑiores aliguando quoꝰ nouimus
peiores. Crectienim male: suꝑbi era¬

Expanded text:
subjungit: 11. Induxisti nos in laqueum, subjungit: 11. Induxisti nos in laqueum, posuisti tribul imposuisti homines super capita nostra. Laqueum dicit vincula, carceres, sive quaslibet tentationes. Non autem intelligendum est, , sed quasi inducit, cum induci permittit. Unde in oratione dicimus: Et ne nos inducas in tentationem , idest, ne nos induci permittas. Utrum autem super sanctorum dorsum tribulationes imponantur, Paulum interroga. Non enim quinquies quadragenas unam minus se a Judaeis accepisse celabit . Homines autem super eorum capita impositi erant, qui eis dominabantur, in tantum ut capitales possent dare sententias. Haec autem omniationibus. Hoc et singillatim etiam modo patitur. Non enim quisquam est, qui se in hac vita ab his tentationibus possit dicere immunem. Ergo imponuntur et homines super capita nostra. Toleramus quos nolumus. Patimur superiores aliquando, quos novimus pejores. Erecti enim male superbi era