comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
luina cultum religionis. quem in omnes gentes: omneoque
nationes. Dei roluit gratia coruscare. ita Dominio mosepi
sus Christus humani gencris saluator institurt. Ut ueritas que
anitea legis &e prophctarum preconio continchatutas. ⁊ a¬
postolicam tubam in lalutem uniuersitatio caet sCUꝑsCR¬
ptum est. In om̃nom terram exiuit sonus corum: &e in fines orbio teftt ceꝑ¬
ba corum. Sed huius muneris sacramentum ita Hominus ad omnium apes.¬
stolorum officium pertinere uoluit: ut in beatissimo Eetro pololorum
omnium summo principaliter collocaret: ut ab ipso quasi quodaro capr¬
ie.dona sua uelut in corpus omne diffunderer. ut exorteti s mysteri entel¬
ligeret esse diuini: qui ausus fuisset a ꝑctri soliditato recedere Hunc enim
in consortium indiuidua ynitatis assumptum: id quod ipse crat ponsie nor¬
minari dicendo. Tu es Petrus & super hanc ꝑctram edificabo Eclesian
mcam ut aterni aedificatio templi mirabili munere gratia Dei in Pcceleo¬

Expanded text:
inae cultum religionis, quem in omnes gentes, omnesque nationes, Dei voluit gratia coruscare, ita Dominus noster esus Christus humani generis salvator instituit, ut veritas quae antea legis et prophetarum praeconio continebatur, per apostolicam tubam in salutem universitatis exiret, sicut scriptum est: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Sed hujus muneris sacramentum ita Dominus ad omnium apostolorum officium pertinere voluit, ut in beatissimo Petro, apostolorum omnium summo, principaliter collocaret, ut ab ipso, quasi quodam capite, dona sua velut in corpus omne diffunderet, ut exsortem se mysterii intelligeret esse divini, qui ausus fuisset a Petri soliditate recedere. Hunc enim in consortium individuae unitatis assumptum, id quod ipse erat, voluit nominari, dicendo: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam; ut aeterni templi aedificatio mirabili munere gratiae Dei in Petri so
Abbreviated transcription (Latin):
redint e grandx unitatis copiam & modum. Dco auxiliante. concedal scixs
lmperii sui uiribuo profuturũ. quicquid catholice libertati benigna ipsius
fuerit dispositione c̃ollatum. Data pridic Idus Oet obris. Asicrio EE IOHIS¬
genc uiris clarissimis consulibus.

Expanded text:
redintegrandae unitatis copiam, Deo auxiliante, concedat; 925 sciens redintegrandae unitatis copiam, Deo auxiliante, concedat; 925 sciens imperii sui viribus profuturum, quidquid catholicae libertati benigna ipsius fuerit dispositione collatum. Data 22 III idus Octobris, Asturio et Protogene viris clarissimis co
Abbreviated transcription (Latin):
sineret nouitate corrumpi. quoniam Flauianus Episcopus in nosra omnia
communione persistit: atq hoc quod factum est sine considerationeau.¬
stitis de coutra omnium canonum disciplinam. ratum haber ratio nulla¬
permittit & quia dissensionis scandalũ non abstulissee Ephesina synodus
sed aux ici: ee babẽdo intra ltalia Cõcilio & locus cõstitueretur Recuͦ
omenb. querelio &e pre indriciis partis ytriusque suspensis: qud diligc̃tiue u¬
niuersonq̃ oftensionẽ generauerant. retractẽtur: & absq uulncre fisc bsq
relig ionio iniuria a pacena Christiredeant. qui per impotentia subscribe¬
mur. probatissim e nobis fidei pictas tua. qua labores Ecclesis semper adiu¬
uat. supplicationem nostram apud clementisoimum principcm sibis fccia¬
lter useutissimo ł ctro apostolo legatione commissa dignctur A spere
ut priusquam ciuile hoc & exiciale bellum intra Ec clesiam conualescae.

Expanded text:
sineret novitate corrumpi: quoniam Flavianus episcopus in nostra omnium sineret novitate corrumpi: quoniam Flavianus episcopus in nostra omnium communione persistit, atque hoc, quod factum est sine consideratione justitiae, et copermittit, et quia dissensionis scandalum non abstulisset Ephesina synodus, sed auxisset: de habendo intra Italiam concilio et locus constitueretur et tempus, omnibus querelis et praejudiciis partis utriusque suspensis, quo diligentius universa quae offensionem generaverant retractentur, et absque vulnere fidei, absque religionis injuria in pacem Christi redeant, qui per impotentiam subscribemur, probatissimae nobis fidei pietas tua, quae labores Ecclesiae semper adjuvit, supplicationem nostram apud clementissimum principem, sibi specialiter a beatissimo Petro apostolo legatione commissa, dignetur asserere: ut priusquam civile hoc et exitiale bellum intra Ecclesiam convalescat,
Abbreviated transcription (Latin):
Erum restra insolentia nihilipendens talia: specialibus Petti
ouibus claudere &t interdicere non timet: in quibus tempora¬¬
liter ad laudem Dei recubabant, ouilia: quas ipse non cessat
tendens: pro cisdem animam ponendo:cum gratiarumactionc & piiscima
prece in ipsa cmissione sui beati spiritus Domino cõmendauit:dicens: Gra¬
cias tibi ago pastor bone.quia oues.quas tradidisti mihi: cõpatiuntur mihi.
Pero ergo ut participent mecum de gratia tua in seropiternum.Frgo praua¬
lebit illis portas dite obserare uel obstruere errorum clauiculis: seu sophis¬¬
matum tendiculis quilibet inimicus: quas potestate.meritis & prece rese¬¬
rat. &e pandit tantus amicus. cui porta inferi non praeualehunt aliquatenus:
E ccclis terrisq prapotens rex ultimo desiderio anime sua & coluntatc la¬
biorum suorum a Domino:ad quem moxibat.erit fraudatus:Absit.¬

Expanded text:
erum vestra insolentia, nihili pendens talia, specialibus Christi ovibus claudere et interdicere non timet, in quibus temporaliter ad laudem Dei recubabant, ovilia: quas ipse non cessat tendens, pro eisdem animam ponendo, cum gratiarum actione et piissima prece in ipsa emissione sui, beati spiritus Domino commendavit, dicens: Gratias tibi ago, Pastor bone, quia oves, quas tradidisti mihi compatiuntur mihi. Peto ergo ut participent mecum de gratia tua in sempiternum. Ergo praevalebit illis portas vitae obserare vel obstruere errorum claviculis, seu sophismatum tendiculis quilibet inimicus, quas potestate, meritis et prece, reserat et pandit tantus amicus, cui portae inferi non praevalebunt aliquatenus in coelis terrisque praepotens ex ultimo desiderio animae suae, et voluntate labiorum suorum a Domino, ad quem vos ibat, erit fraudatus? Absit!
Abbreviated transcription (Latin):
ham factam ostenderet in Christo esse completam gencrationum ordinc̃
percurrit. & in quo omnib gentibus disposita fuisset benedictio: demon.¬
strauit. Lucas quoque Euangelista ab ipso Domini ortu scriem generis
sacramento doceret fuisse connexa: omnesq ab initio succelsionum gra¬
dus ad eum: in quo uno crat salus omnium: tetendisse. Non ergo dubitan¬¬
dum ost: quia praeter Chiristum non est aliud nomen sub coclo datũ homi¬
.q. nibus in quo nos oporteat saluos fieri. Qui cum patre & spiritu lancto
nitate Epiphania Domini nostri Tesu Cpristi.¬

Expanded text:
ham factam ostenderet in Christo esse completam, generationum ordinem ham factam ostenderet in Christo esse completam, generationum ordinem percurrit, et in quo omnibus gentibus disposita fuisset benedictio, demonstravit. Lucas quoque evangelista ab ipso Domini ortu seriem generis sui sacramento doceret fuisse connexa, omnesque ab initio successionum gradus, ad eum in quo uno erat salus omnium, tetendisse. Non ergo dubitandum est quia praeter Christum non est aliud nomen sub coelo datum hominibus, in quo nos oporteat salvos fieri ; qui cum Patre et Spiritu sancto . In solemnitate Epiphaniae Domini nostri Jesu Christi
Abbreviated transcription (Latin):
serui a forma Dei. Quia etsi unũ manet ab ȩternitate, aliud cocpit a tc̃pore:
quae tamẽ in unitatẽ conuencrũt: ncc separationẽ possunt habere nec finc̃.
dũ exaltãs & cxaltatus. glorificans & glorificatus ita sibimet inhaescrunt.
ut siue in omnipotentia: siuc in contumelia: nec diuina in Christo careant
bunanis. nec humana diuinis. ¶ Hac credentes dilectissimi: Christiani
sumus ueri Israclita & in consortium filiorũ Dei yeraciter adoptati.Quia
& omnes sancti. qui saluatoris nostri tempora praecesserunt. per hanc fidc̃
iustificati: & per hoc sacramentum Christi sunt corpus effecti. expectãtes
uniuersalem credentium redemptionem in semine Abraha, de quo dicit¬
. apostolus: Abraliæ dicta sunt repromissiones & semini cius. Non dicit
& scminibus cius:quasi in multis: sed quasi in uno: & semini tuo.qui est¬
⁊Christus. Propter quod Matthaus Euangclista. ut promissionem ad Abra¬¬

Expanded text:
servi a forma Dei; quia etsi unum manet ab aeternitate, aliud coepit a tempore; servi a forma Dei; quia etsi unum manet ab aeternitate, aliud coepit a tempore; quae tamen in unitatem convenerunt, nec separationem possunt habere, nec finem; dum exaltans et exaltatus, glorificans et gloridit., inhaeserunt, ut sive in omnipotentia, sive in contumelia; nec divina in Christo careant humanis, nec humana divinis. Hoc credentes, dilectissimi, Christiani sumus, veri Israelitae, et in consortium filiorum Dei veraciter adoptati: quia et omnes sancti, qui Salvatoris nostri tempora praecesjustificati, et per hoc sacramentum Christi sunt corpus effecti, exspectantes universalem credentium redemptionem in semine Abrahae, de quo dicit Apostolus: Abrahae dictae sunt repromissiones, et semini ejus. Non dicit, Et seminibus, quasi in multis, sed quasi in uno, Et semini tuo, qui esChristus . Propter quod Matthaeus evangelista, ut promissionem ad Abra
Abbreviated transcription (Latin):
stolus: propter delicta nostra. & resurgeret propter iustificationem nostrã.
¶ Hac confessio dilectissimi nullas metuit contradictiones, nullis cedir
erroribus. Agnoscimus cnim miscricordiam Dci ab initio promissam. &
ante secula preparatam: per quam resolui captiuitatis humana uincula po¬
tuerunt: quibus primur homincm omnemq cius posteritatem malesua:¬
dus author peccati obstrinxcrat & propaginem dedititiam originali sibi
pra iudicio rendicabat.Quia igitur iustificandis hominibus hoc principa¬
liter opitulatur: qudd ynigenitus Dei ctiã filius hominis esso dignatus est
utouabois patri Deus. id est: unius substãtia: idem homo ucrus & sccũdum
carnem matri consubstantialis existeret ytroq gaudemus quia non nisi
ptroq saluamur: in nullo diuidentes uisibilem ab inuisibili corporcum ab
incorporco: passibilem ab impassibili: palpabilem ab impalpabili, formã

Expanded text:
stolus, propter delicta nostra, et resurgeret propter justificationem nostram .stolus, propter delicta nostra, et resurgeret propter justificationem nostram . CAP. VI. Haec confessio, dilectissimi, nullas metuit contradictiones, nullis cedit erroribus. Agnoscimus enim misericordiam Dei ab initio promissam, et ante saecula praeparatam, per quam solam resolvi captivitatis humanae vincula potuerunt, quibus primum hominem omnemque ejus posteritatem malesuadus peccati auctor obstrinxerat, et propaginem dedititiam originali sibi praejudicio vindicabat. Quia igitur justificandis hominibus hoc principaliter opitulatur, quod Unigenitus Dei etiam filius hominis esse dignatus est, ut ὁμούσιος Patri Deus, id est unius substantiae, idem homo verus et secundum carnem matri consubstantialis existeret; utroque gaudemus, quia non nisi utroque salvamur: in nullo dividentes visibilem ab invisibili, corporeum ab incorporeo, passibilem ab impassibili, palpabilem ab impalpabili, formam
Abbreviated transcription (Latin):
culi uniuersam Ecclesiam non relinquens.Idem postremo est:qui in cadem
qua ascendit carne uenturus:sicut iudicium sustinuit impiorut,ita ĩudica¬
turus est de omnium actionc mortalium.Unde ne plurimis testimoniis im¬
moremur:unum sufficit ex Euangelio beati Ioannis adhiberi: quo ipse Do¬¬
minus noster dicit:Amen amcn dico uobis. quia uenit hora: & nuuc est,
quando mortui audient pocom filii Dei:& qui audierint. uiuent. Sicut e¬
nim pater habet uitam in semetipso:sic dedit & filio uitam habere in se¬
mctipso: & potestatem dedit ei & iudicium facere:quia filius hominis est.
Ergo sub yna sententia ostendit. quia filius Dei atque filius hiominis elie¬
Unde apparet quemadnodum Chiristum Dominum in unitate person&
credere debeamus: quia cum sit filits Dci, per quem facti sumus: etiam fi¬¬
lius hominis per assumptio nẽ carnis est factus: ut moreretur: sicut ait Apo¬

Expanded text:
culi universam Ecclesiam non relinquens. Idem postremo est, qui in eadem culi universam Ecclesiam non relinquens. Idem postremo est, qui in eadem qua ascendit, carne venturus, sicut judicium sustinuit impiorum, ita judicaturus est de omnium actione mortalium. Unde ne plurimis testimoniis immoremur, unum sufficit ex Evangelio sancti Joannis adhiberi, quo ipse Dominus noster dicit: Amen, amen dico vobis, quia venit hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audieriFilio vitam habere in semetipso; et potestatem dedit ei judicium facere, quia filius hominis est . Ergo sub una sententia ostendit quia idem Filius Dei atque filius hominis eUnde apparet quemadmodum Christum Dominum in unitate personae credere debeamus, qui cum sit Filius Dei, per quem facti sumus, etiam filius hominis per assumptionem carnis est factus, ut moreretur, sicut ait Apo
Abbreviated transcription (Latin):
in laudem Dci cȩlestium multitudo: & instructiab angelis docuere pasto¬
ne. & Christum hominem adorcmus in uerbo.Nam si: ut Apostolus ait'
qui adhaeret Dco:unus spiritus est:quanto magis uerbum caro factum u.¬
nus est Christueeyhi nihil est altcrius natura. quo non sit utriusque. ¶Non
ergo infirmemur in consiliis misericordiae Dei, qua nos & innocentia
reformat & uirae. nec quia in saluatore nostro manifeste cognoscimus go¬
minae signa natura.aut in gloria Dei de xcritato carnis: aut in humilitate
hominis de deitatis maicstat dubitcmus.Idem est in forma Dei. qui formã
sulcepit scruiidem est incorporcus manens. & corpus adsumens:idem in
sua uirtutc ĩnuiolabilis:& in nostra infirmitate passibilis: idem a paterno
non diuisus thirono. & ab impiis crucifixus in ligno: idem est super coclo¬¬
rum altitudines uictor mortis ascendens: & osquead consummationem se¬

Expanded text:
in laudem Dei coelestium multitudo, et instructi ab angelis docuere pastoin laudem Dei coelestium multitudo, et instructi ab angelis docuere pastone, et Christum hominem adoremus in Verbo. Nam si, ut Apostolus ait, qui adhaeret Domino, unus spiritus est , quanto magis Verbum caro factum unus est Christus? ubi nihil est alterius naturae, quod non sit utriusque. Non ergo infirmemur in consilio misericordiae Dei, quae nos et innocentiae reformat et vitae; nec quia in Salvatore nostro manifesta cognoscimus geminae signa naturae, aut in gloria Dei de veritate carnis, aut in humilitate hominis de Deitatis majestate dubitemus. Idem est in forecepit servi. Idem est incorporeus manens, et corpus assumens. Idem in sua virtute inviolabilis, et in nostra infirmitate passibilis. Idem a paterno indivisus throno, et ab impiis crucifixus in ligno. Idem est super coelorum altitudines victor mortis ascendens, et usque ad consummationem sae
Abbreviated transcription (Latin):
sed hoc ipso moderatius stupenda:quo plura.Natiuitas autem Domini no¬¬
stri lesu Christi omnem intelligentiam supcrat. & cuncta exempla transcc.¬
dit.Nec potest ullis esse comparabilis:quae est inter omnes singularis.¶Ele¬
cta nanque uirgini de scminc Abraha ac radice lesse, per prophieticas uo¬¬
ces & per mystica signa promissae, denunciatur ab archiangelo sine damno
pudoris beata foccũditas:sacram uirginitatem nec conceptu uiolatura nec
partu.Superucniente quippe in cam spiritu sancto: & altissimi obumhran¬¬
te uirtutc: incomiutabile Dei uerbum de incontaminato corpore habitũ
sibi humanae carnis adsumpsit: quae & nullum contagium de concupiscen¬
tia carnis traheret:& nihil corum qua ad anima corporisquc naturã per¬¬
tinent. non haberet.Rccedant procul atque in tenebras suas eant haeretica¬¬
rum monstra opinionum: & insanarum sacrilegia falsitatum.Nos exultans

Expanded text:
sed hoc ipso moderatus stupenda, 109 quo plura. Nativitas autem Domini nosed hoc ipso moderatus stupenda, 109 quo plura. Nativitas autem Domini nostri Jesu Christi omnem intelligentiam superat, et cuncta exempla transcendit; nec potest ulli esse comparabilis, quae est inter omnia singularis. Electae Virgini, olimque de semine Abrahae ac de radice Jesse per propheticas voces et per mystica signa promissae, denuntiatur ab archangelo sine damno pudoris beata fecunditas, sacram virginitatem nec conceptu violatura nec partu. Superveniente quippe in eam Spiritu sancto, et Altissimi obumbrante virtute , incommutabile Dei Verbum de incontaminato corpore habitum sibi humanae carnis assumpsit: quae et nullum contagium de concupiscentia carnis traheret, et nihil eorum quae ad animae corporisque naturam pertinent, non haberet. CAP. V. Recedant itaque procul, atque in tenebras suas eant haereticarum monstra opinionum, et insanarum sacrilegia falsitatum; nos exsultans
Abbreviated transcription (Latin):
Eua de uiri carne plasmatio:aut catcrorum hominum de xtriusque lexus
permixtione conditio: Iesu Chiristi potest ortui comparari.Genuit Abralia rabi
senex diuine promissionis haercdem: & transgressa foccunditatis annos ste Gen.¬
rilis Sara concepit.Iacob dilectus a Deo antẽ quam natus: & praueniente E¬
gratia poluntarias actiones: ab bispida congeniti fratris asperitate discre¬¬
tus.Hieremiae dicitur:Prius. quam tc formarẽ in utcro: noui te:& antequã
exires de uulua: sanctificaui tc.Anna diu foccunditatis alicna: Sattiuelẽ pro¬.¬
plictam. quem Deo offerret: cnixa est ut & partu clara esset & roto.Lacha¬¬
rias sacerdos de Elizabeth stcrili sanctam suscepit prolẽ:&prȩcursor Chiri¬
sti futurus Ioannes:spiritum prophicticum intra uiscera matris acceperat:
& nondum aditus pucr. genitricoem domini signo clausa exultationis o¬¬
stenderat.Magna hac otrinia & diuinorum operum plena sunt miraculis:

Expanded text:
Evae de viri carne plasmatio , aut caeterorum hominum de utriusque sexus Evae de viri carne plasmatio , aut caeterorum hominum de utriusque sexus permixtione conditio, Jesu Christi potest ortui comparari. Genuit Abraham senex divinae promissionis haeredem, et transgressa fecunditatis annos sterilis Sara concepit . Jacob dilectus est a Deo, antequam natus, et praeveniente gratia voluntarias actiones ab hispida congeniti fratris asperitate discretus . Jeremiae dicitur: Priusquam te formarem in utero, novi te; et antequam exires de vulva, sanctificavi te . Anna diu fecunditatis aliena, Samuelem prophetam, quem Deo offerret, enixa est , ut et partu clara esset et voto. Zacharias sacerdos de Elizabeth sterili sanctam suscepit prolem , et praecursor Christi futurus Joannes, spiritum propheticum intra viscera matris accepit, et nondum editus puer, genitricem Domini signo clausae exsultationis ostendit . Magna haec omnia, et divinorum operum sunt plena miraculis;
Abbreviated transcription (Latin):
dicentis: Uidete ne quis uos decipiat per philosophiam & inancm fallaci.¬
am: secundum traditionem hominum: secundum elementa mundi: & non
sccundum Christum:quia in ipso habitat omnis plenitudo diuinitatis cor¬
poraliter: & estis repleti in illo.Totum igitur corpus implet tota diuinitas.
& sicut nihil deest illius maicstatis: cuius habitatione repletur habitaculũ:
sic nihil deest corporis: quod non suo habitatore sit plenum. Quod autem
dictum est. Et estis repleti in illo. nostra utiq significata est natura:ad quos
illa replctio non pertineret: nisi Hei uerbum. nostri sibi gencris & animam
& corpus unisset. ¶ Agnoscendum sane dilectissimi. & toto corde est cõ¬
Siendum quod hȩc gencratio. qua & yerbum &t caro. id est. Deuo Sa mor¬
mo:unus Dci filius unusqͥue Christus efficitur: supra omtem originem hũ christi in¬
mana creationis excellit.Nec enim aut Adae de limo terra formatio: aut

Expanded text:
dicentis: Videte ne quis vos decipiat per philosophiam et inanem fallacidicentis: Videte ne quis vos decipiat per philosophiam et inanem fallaciam secundum traditiosecundum Christum: quia in ipso inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter, et estis repleti in illo . Totum igitur corpus implet tota divinitas; et sicut nihil deest illius majestatis, cujus habitatione repletur habitaculum, sic nihil deest corporis, quod non suo habitatore sit plenum. Quod autem dictum est, Et estis repleti in illo, nostra utique est significata natura, ad quos illa repletio non pertineret, nisi Dei Verbum nostri sibi generis et animam et corpus unisset. CAP. IV. Agnoscendum sane, dilectissimi, et toto corde est confitendum, quod haec generatio qua et Verbum et caro, id est Deus eunus Dei Filius unusque Christus efficitur, supra omnem originem humanae creationis excellit. Nec enim aut Adae de limo terrae formatio, aut
Abbreviated transcription (Latin):
onis effusas olim catholica fides: cui Dcus & magister est:& auxiliator. ob¬
triuit. exhortante & instruente spiritu sancto perlogis tostificationem. per
uaticinia proplictarum: & per cuangelicam tubam apostolicamque doctri¬
natt. ut constanter intelligenterque credamus: quia, sicut ait beatus Ioan¬¬
nes: Uerbum caro factum est: & habitauit in nobis.In nobis xtique, quos
uerbi sibi diuinitas coaptauit. cuius caro de utcro uirginis sumpta nos su'¬
mus. Quæ si de nostro. id est: uere humana non essct uerbum caro factum
non habitasset in nobis.In nobis autem habitauit:qui naturam nostri cor¬¬
poris suam fecit adificante sibi lapicntia domum: non de quacunque ma'¬
teria. sed de substantia proprie nostra: cuius assumptio est manifestata, cum
dictum est. Uerbum caro factum est: & habitauit in nobis. Huic autem sa¬¬
cratissimae praedicationictiam beati Pauli Apostoli doctrina concordat.

Expanded text:
onis effusas, olim catholica fides, cujus Deus et magister est et auxiliator, obonis effusas, olim catholica fides, cujus Deus et magister est et auxiliator, obtrivit, exhortante et instruente nos Spiritu sancto per legis testificationem, per vaticinia prophetarum, et per evangelicam tubam apostolicamque doctrinam, ut constanter intelligenterque credamus quia, sicut ait beatus Joannes, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . In nobis utique, quos sibi Verbi divinitas coaptavit, cujus caro de utero Virginis sumpta nos sumus. Quae si de nostra, id est vere humana, non esset, Verbum caro factum non habitasset in nobis. In nobis autem habitavit, quia naturam nostri corporis suam fecit, aedificante sibi Sapientia domum , non de quacumque materia, sed de substantia proprie 108 nostra, cujus assumptio est manifestata, cum dictum est: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Huic autem sacratissimae praedicationi etiam beati Pauli apostoli doctrina concordat,
Abbreviated transcription (Latin):
& originis nouitatom. & dictorũm factorumque potentiam ad diuinã in¬¬
telligentes pertinere naturam: nihil illi putaucrunt nostra inesse substatiş.
totumque illud quod corporca fuit actionis & formae aut de sublimioris
gencris prodiisse matcria.aut simulatam carnis specicm habuisso, ut uiden¬¬
tium & tangentium sensus ludificatoria imagine fallerentur.Fuit autem in
quibusdam crrantibus etiam illa persuasio: qua conarentur adsercre: ex ipsa
uerbi substantia quiddam in carnem fuisse conuersum: natoque lesu ex Ma¬
ria uirgine: nihil materna fuisse natura: sed & quod crat Deus: & quod c.¬
rat homo: utruroq ad id pertinuisse. quod xerbũ est: ut scilicet in Christo
& per diuersitatem substantiae falsa fucrit humanitas:& per defectum mu¬¬
tabilitatis non uera diuinitas. ¶ Has ergo dilectissimi aliasque impictates
diabolica inspiratione conceptas:& in multorut noxam per uala perditi.¬

Expanded text:
et originis novitatem, et dictorum factorumque potentiam, ad divinam inet originis novitatem, et dictorum factorumque potentiam, ad divinam intelligentes pertinere naturam, nihil illi putaverunt nostrae inesse substantiae, totumque illud quod corporeae fuit actionis et formae, aut de sublimioris generis prodiisse materia, aut simulatam carnis speciem habuisse, ut videntium et tangentium sensus ludificatoria imagine fallerentur. Fuit autem in quibusdam errantibus etiam illa persuasio, qua conarentur asserere ex ipsa Verbi substantia quiddam in carnem fuisse conversum, natumque Jesum ex Maria Virgine, nihil maternae habuisse naturae; sed et quod erat Deus, et quod erat homo, utrumque ad id pertinuisse, quod Verbum est: ut scilicet in Christo et per diversitatem substantiae falsa fuerit humanitas, et per defectum mutabilitatis non vera divinitas. CAP. III. Has ergo, dilectissimi, aliasque impietates diabolica inspiratione conceptas, et in multorum noxam per vasa perditi
Abbreviated transcription (Latin):
dignitati materia nulla potest lingua sufficere.Magnitudo igitur sacrame̾.¬
ti in salutcm humani gencris ante secula aterna dispositi: in leculorum fine
reserati: integritati sut nec auferri aliquid patitur nec augeri: & sicut pro¬¬
pria non amitrit: ita alicna non recipit.Sed multi opinionum suarũ sequa¬¬
ces. & quod nondum intellexerant: paratiores docere quam discers, sicut
ait Apostolus:circa fidem naufragauerunt: quorum prauas compugnãtesq:
sententias breui significationc perstringam: ut errorum tencbris a ueritatis
luce discretis: & religiose honorentur beneficia diuina.& scienter cauean.¬
tur mundana mendacia. ¶Quidam enim ex documentis natiuitatis Do¬
ipsum amplius. quam hominis filium crediderunt: non putantes illi adscri¬¬
bendam esse deitatcm: quem & primordia infantia: & incrementa corpo.¬
tca: & passionum usque ad crucem mortemque conditio: non dissimilem
caeteris itortalibus approbassent.Alii terd uirtutum admiratione permoti.

Expanded text:
dignitati materiae nulla potest lingua sufficere. Magnitudo igitur sacramenti, in salutem humani generis ante saecula aeterna dispositi, in saeculorum fine reserati, integritati suae nec auferri aliquid patitur, nec inferri; et sicut propria non amittit, ita aliena non recipit. Sed multi opinionum suarum sequaces, et quod nondum intellexerant, paratiores docere quam discere, sicut ait Apostolus, circa fidem naufragaverunt ; quorum pravas compugnantesque sententias brevi significatione perstringam: ut errorum tenebris a veritatis luce discretis, et religiose honorentur beneficia divina, et scienter caveantur humana mendacia. CAP. II. Quidam enim ex documentis nativitatis 107 ipsum amplius quam hominis filium crediderunt, non putantes ipsi ascribendam esse deitatem, quem et primordia infantiae, et incrementa corporea, et passionum usque ad crucem mortemque conditio, non dissimilem caeteris mortalibus approbassent. Alii vero virtutum admiratione permoti,
Abbreviated transcription (Latin):
abscindẽda est nobis. ut in Deuteronomio Moyses de tribul cui dicit. Qui
dixerit patri suo & matri.Nescioros: & fratribus suis. Ignoro illos: & ne.¬
scieruntfilios suos.Hi custodicrũt testamentum tuum: Iudicia tua d lacob
& legem tuam OIsracl. Quod denique facturis. Dominus lcsus in Euange¬
lio centuplum hic & in futuro uitam atcrnam repromisit.¬

Expanded text:
abscindenda est nobis, ut in Deuteronomio Moyses de tribu Levi dicit: Qui abscindenda est nobis, ut in Deuteronomio Moyses de tribu Levi dicit: Qui dixerit patri suo et matri: Nescio vos; et fratribus suis: Ignoro illos; et nescierunt filios suos: hi custodierunt testamentum tuum, judicia tua, o Jacob, et legem tuam, o Israel . Quod denique facturis Dominus Jesus in Evangelio centuplum hic, et in futuro vitam aeternam repromisi
Abbreviated transcription (Latin):
ls igitur aliis quamplurimis liquet assertionibus: quid merca¬
tur etiam carnalis matris cõtemptus:& quid dc spiritualis ge'¬
nitricis contumelia & exprobratione dicetur : Illa si quidem
in iniquitatibus nos conceptos: gencrauit ad mortero: ista ue¬¬
ro cuipis re missis. regenerauit ad uitam. Quarũ ceu dispar est meritum: ita
& disparpro carum honore ut dedecore praemium:quia carnalem matrcto
honoranti. longaeuitas super morientium terram: & firmamentum casa ca¬
surae repromittitur: exasperanti autem cam: terrenorum cradicatio funda:¬
mentorum.Porrd ipiritualem uenerantes: longitudinem dierum in dexte.¬
ra Dci uidebunt: & in ierra uiuentium sinc fine habitabunt: spernentes ue¬¬
ro illam. duplici contritione conterentur: & sicut diploide confusione sua
induc̃tur: & radix corum de terra uiuentium euelletur.Etenim affectio car¬¬
nalis matris si nos prohibet a reuerentia spiritualis: penitus relinquenda de

Expanded text:
s igitur et aliis quamplurimis liquet assertionibus quid mertur etiam carnalis matris contemptus: et quid de spiritualis genitricis contumelia et exprobratione dicetur? Illa siquidem in iniquitatibus nos conceptos generavit ad mortem; ista vero, culpis remissis, regeneravit ad vitam. Quarum ceu dispar est meritum, ita et dispar, pro earum honore ut et, vel dedecore praemium, quia carnalem matrem honoranti longaevitas super morientium terram, et firmamentum casae casurae repromittitur; exasperanti autem eam, terrenorum eradicatio fundamentorum. Porro spiritualem venerantes, longitudinem dierum in dextra Dei videbunt . et in terra viventium sine fine habitabunt; spernentes vero illam, duplici contritione conterentur, et, sicut diploide, confusione sua induentur , et radix eorum de terra viventium evelletur . Etenim affectio carnalis matris si nos prohibet a reverentia spirituali, penitus relinquenda et
Abbreviated transcription (Latin):
ut effecta certior sanctitas uestra. solicitius agere dignetur & cautius necu.¬
bi uanicliex peruer sitatis homines plebes restras facultatc̃ ladendi & bu¬
ius sacrilegii possint inuenire doctores. Aliter cnim nobis cõmislos regere
non possumus. nisi hos. ꝗ sunt perditores & perditi. ⁊clo fidei dñica persc¬
quamur. & d sanis mentibus nc pestis haec latius diuulgctur: scueritate qua
possumus abscindamus. Unde hortor dilectionẽ restram. obtestor & no.¬
neo. t qua debetis & potestis: solicitudine uigiletis ad inuestigandos cos
necubi occultandi se reperiant facultatem. U cnim habebit a Dco ingenc
tepumeratioris pramium. qui diligentius: quod ad salutẽ cõmissa sibi ple¬
bis proficiat fucrit executus ita antc tribunal Domini de reatu negligetis
se non poterit cecusare. quicunq plebem suam. contra sacriseg e perlua sio¬

Expanded text:
ut effecta certior sanctitas vestra sollicitius agere dignetur et cautius, necuut effecta certior sanctitas vestra sollicitius agere dignetur et cautius, necubi Manichaeae perversitatis homines plebes jus sacrilegii possint invenire doctores. Aliter enim nobis commissos regere non possumus, nisi hos, qui sunt perditores et perditi, zelo fidei Dominicae persequamur; et a sanis mentibus, ne pestis haec latius divulgetur, severitate qua possumus abscindamus. Unde hortor dilectionem vestram, obtestor et moneo, ut qua debetis et potestis sollicitudine vigiletis ad investigandos eos, necubi occultandi se reperiant facultatem. Ut enim habebit a Deo dignae remunerationis praemium, qui diligentius, quod ad salutem commissae sibi plebis proficiat, fuerit exsecutus; ita ante tribunal Domini de reatu negligentiae se non poterit excusare, quicumque plebem suam, contra sacrilegae persuasio
Abbreviated transcription (Latin):
quanti bero. qui ita se demerscrunt: t nullum his auxiliantis poslet remo¬
dium lubuonire. subditi legibus. secundũ Christianorũ principũ constit¬
ta no sanctũ gregẽ sua contagione polluerent. perpublicos iudices perpe.¬
tuo suntexilio relegati. Et omnia. quȩ tam in scripiuris: quam in occultis
traditionibus suis hahent prophana pel turpia: ut nosset populus. quid refu¬
geret aut uitaret. oculis Christiana plebis certa manifestauone hauimus.
aded ut iple. quĩ corũ dicebatur Epilcopus: a nobis tentus: proderci fags.¬
tiosa in surs mysticis queꝰ teneret: sicut gestorum uos scries potest edoce¬
re. Ad instructionẽ enim uestram ctiam ipsa direximus: quibus lectio. om.¬
nia quee a nobis deprehcnia sunt: nosse poteritis. Et quia aliquantos de his.
quos ne absoluerentur. arctior reatus in uoluerat: cognouimus aufugissꝰ
banc ad dileCtionem uestrã cpistolam missimus per acolythum nostrum.

Expanded text:
quanti vero, qui ita se demerserant, ut nullum his auxiliantis posset quanti vero, qui ita se demerserant, ut nullum his auxiliantis posset dium subvenire, subditi legibus, secundum Christianorum principum constitta, ne sanctum gregem sua contagione polluerent, per publicos judices perpetuo sunt exsilio relegati. Et omnia, quae tam in Scripturis, quam in occultis traditionibus suis habent profana vel turpia, ut nosset populus quid refugeret aut vitaret, oculis Christianae plebis certa manifestatione probavimus, adeo ut ipse, qui eorum dicebatur episcopus, a nobis tentus proderet flagitiosa in suis mysteriis quae teneret, sicut gestorum vos series poterit edocere. Ad instructionem enim vestram etiam ipsa direximus, quibus lectis omnia quae a nobis deprehensa sunt nosse poteritis, et quia aliquantos de his, quos ne absolverentur arctior reatus involverat, cognovimus aufugisse, hanc ad dilectionem vestram nostram epistolam misimus per acolythum nostrum,
Abbreviated transcription (Latin):
consortium eos nostre solicitudinis. dilectisoimi ftatres. an chi¬
aduo camus ut digilantia pastorali ne quid diabolica licere ai cx¬
posoit astutia commisois robis gregibus diligentius consula quisuitan
tis ne is. ꝗ Dñi miscricordia reuelante per nostra curãa no. nis po¬
stris ꝯuibꝰ morbus abigitur. uccdũ robis praemonitio & ad.¬
hue quida gatur: gnaris per uestras sc dispergat Ecclesias & suarum furtim
cuniculos inucniat latebrarũ: ne quod a nobis in urbeextinguitur tencbi¬
sis apud uos radicibus seminetur. Plurimos impictatis Manichia a scquaces epit¬
de doCtoreo in urbe inuestigatio nostra repꝑit uigilantia diuulgauit. a ltlo¬
ritas de censura c oereuit: quos potuimus emendare: correximus. & Ut dans¬
narent Mlanichȩũ cum praedicationibua & disciplitis suis: publica inre.¬
clesia profeldione. & manus sua subscriptione compulimus. & ita deuora.¬
gine impictatis sue confessos. pocnitentiam concedendo. leuauimus. Al¬

Expanded text:
consortium vos nostrae sollicitudinis, dilectissimi fratres, advocamus, ut vigilantia pastorali, ne quid diabolicae licere possit astutiae, commissis vobis gregibus diligentius consulatis, ne is, qui Domini misericordia revelante per nostram curam a nostris ovibus morbus abigitur, necdum vobis praemonitis et adur ignaris, per vestrae sedis pergat Ecclesias, et suarum furtim cuniculos inveniat latebrarum, ut quod a nobis in Urbe exstinguitur tenebrosis apud vos radicibus seminetur. Plurimos impietatis Manichaeae sequaces, et doctores in Urbe investigatio nostra reperit, vigilantia divulgavit, auctoritas et censura coercuit; quos potuimus emendare, correximus; et ut damnarent Manichaeum cum praedicationibus et disciplinis suis publica in ecclesia confessione et manus suae subscriptione compulimus, et ita de voragine impietatis suae confessos poenitentiam concedendo levavimus. Al
Abbreviated transcription (Latin):
uam tenebris lucem. & tabernaculum splendidum obscurum reddit er.¬
gastulutti. fouebat laceros artus medica Dci manus: & yenustiori pristins
sanitatis augmento fosoi lateris damna supplebat. Iniolita igitur huius iu¬
minis claritate perculsi obstupuere custodes: quin & rocem angelis lym¬
num Deo concinentibus mens pallidi ianitoris expeuit. Currit exani¬
mis minister ad prȩsidem. quem grauius rclatio nuncii quam ictus erat
percussura gladii: & cum non posset ex magnitudine rei tacere quod uide¬
rat. tremor iudicem occupat: dolor lacerat: furor inflam mat: & ne in paes¬
nis Uincentius uincens gloriam martyrii obtincret:Citius: inquit Dacia.¬
nuo. producatur e carcere: ne dum insistimus rebellem punire uideamur
cũ potius uictoria coronare. Profertur itaqueex illo tetri carceris baratro
colosti quidẽ gratia pulchrior: & si adhuc esset passurus robustior.Sedebi

Expanded text:
vam tenebris lucem, et tabernaculum splendidum obscurum reddit ervam tenebris lucem, et tabernaculum splendidum obscurum reddit ergastulum. Fovebat laceros artus medica Dei manus, et venustiori pristinae sanitatis augmento fossi lateris damna supplebat. Insolita igitur hujus luminis claritate perculsi obstupuere custodes: quin et vocem, Angelis hymnum Deo concinentibus, mens pallidi janitoris expavit. Currit exanimis minister ad praesidem, quem gravius relatio nuntii, quam ictus erat percussura gladii: et cum non posset ex magnitudine rei tacere quod viderat, tremor judicem occupat, dolor lacerat, furor inflammat. Et ne in poenis vincens Vincentius gloriam martyrii obtineret, Citius, inquit Dacianus, producatur e carcere; ne dum insistimus rebellem punire, videamur eum potius victoria coronare. Profertur itaque ex illo tetri carceris barathro, coelesti quidem gratia pulchrior, et si adhuc esset passurus, robustior. Sed ubi
Abbreviated transcription (Latin):
latabatur: quantum qͥue ille exterius iactantia temporalis poientiae infa¬
barur: iantum interius despici se perpendens interiori rexatus homine
praeuocabatur. Contemni igitur scidens seuicbat: nec in quem iam uin.¬
distam inferret inucniebat. Uidebat namque desģuientium manus car:¬
nificum plus in eo inuenire pulncris: quam corporis. solum que bigen.¬
tem spiritum ci stultitiam exprobrare suam: quo prouocabat ueritatis
normam. Quapropter credens quod causam confusionis auerteret: si
personam qua se spreuerat absentaret: minusque Dacianus crubesceret
EUincentium populus non uideret: iussit cum a publico remoueri. Sed
ne sic quidem careret supplicio. contusa qua iaceat testa substernitur.
ut uis acuminis iconcisam molem supcriecti corporis plus discinderet
atque reddita tormentis membra qua secarent obuia susciperent fra.
na bonitas dilectum suum amplius in confessione comitata infert no.¬

Expanded text:
latabatur: quantumque ille exterius jactantia temporalis potentiae inflalatabatur: quantumque ille exterius jactantia temporalis potentiae inflabatur, tantum interius despici se perpendens, interiori vexatus homine praefocabatur. Contemni igitur se videns saeviebat, nec in quem jam vindictam inferret inveniebat. Videbat namque desaevientium manus carnificum plus in eo invenire vulneris quam corporis: solumque vigentem spiritum eo stultitiam exprobrare suam, quo provocabat veritatis norma. Quapropter credens quod causam confusionis averteret, si personam quae se spreverat, absentaret, minusque Dacianus erubesceret, si Vincentium populus non videret, jussit eum a publico removeri. Sed ne sic quidem careret supplicio, contusa quo jacebat testa substernitur; ut vis acuminis concisam molem superjecti corporis plus discinderet, atque reddita tormentis membra quae secarent, obvia susciperent fragmna bonitas dilectum suum amplius in confessione comitata infert no
Abbreviated transcription (Latin):
la ferreeq manus: non xires pauenda caedentium: nec dolor scissorum
incrbrorum. non foci fragor & strepentis in patentibus uisecribus salis
imestio: Daciani qui uerunt aliquatenus subdere iussioni. Sed dum in
tantum ciuoyecordia tumor excresceret: ut tantis passionis subactum do¬
loribus aut uicisse aut interemisse se laetabundus extolleret suscepta sp̃e
frustratus unde uictor uisus est apparere: inde uictus compulsus est erubs¬
scere : quoniam quo Dci martyr duriori yrgebatur poena co ampliori
dere seu memorati fratres cuidentius placet: quatenus animaduertat
sanctitas uestra. qud diobolus suum prae duxerit doli ministrum:ul quo¬
modo Ehristus luum in finem usque seruaucrit faniulum. Ex quo illud
lane erat mirabils. quia quantum iste extrinsccus multiplici pcenarum ge¬
nere contritus artabatur.tantum intrinsecus exultante inicriori hottuine di¬

Expanded text:
lae ferreaeque manus, non vires pavendae caedentium, nec dolor scissorum lae ferreaeque manus, non vires pavendae caedentium, nec dolor scissorum membrorum, non foci fragor et strepentis in patentibus visceribus salis injectio, Daciani quiverunt aliquatenus subdere jussioni: sed dum in tantum ejus vecordiae tumor excresceret, ut tantis passionum subactum doloribus aut vicisse aut interemisse se laetabundus extolleret, suscepta spe frustratus, unde victor visus est apparere, inde victus compulsus est erubescere; quoniam quo Dei Martyr duriori urgebatur poena, eo ampliori dere seu memorari, fratres, evidentius placet; quatenus animadvertat Sanctitas vestra, quo diabolus suum perduxerit dolis ministrum, vel quomodo Christus suum in finem usque servaverit famulum. Ex quo illud sane erat mirabile, quia quantum iste extrinsecus multiplici poenarum genere contritus arctabatur, tantum intrinsecus exsultante interiori homine di
Abbreviated transcription (Latin):
quem etiam pere grina mirantur: quatenus cis se largioremi ex hibeat in be¬
ꝯcficiis Quibus se amiabiliorem cognoscit in grudiis. fatque in ciuolor¬
lennitate pberios laetitia ambitus. de quo fidei creuit effectus. Igitur
beati d incentii spiritus ianto rirtutum munere claruuit: t sacrim inisce¬
fulius oslicio. qui filium Dei Do toinũ nostruta seeuturus esse: in pasio as.¬
ciusdem Sbiristi calicem eredentibus prius ministraret in salutero. Euiua
haastu feliciter mentc cbriatus. rabidi liostis atque in Christum seuicntis
insaniam interritus adiit. modestus sustinuit: sccurus irrisit. sicas aras¬
tuor essent re sisteret: nesciens clatus esse quod uinceret: quia cuius amore
spiritalibus armis pramunitus resistebat. cius adiutorio. quicquid por¬
narum in illum furentis ita excogitabat: insuperabilis fortiter patiendo
pincebat. Ideo non hunc laminae ignitae sartaginis: non eculci: non ungu.¬

Expanded text:
quem etiam peregrina mirantur: quatenus eis se largiorem exhibeat in bequem etiam peregrina mirantur: quatenus eis se largiorem exhibeat in beneficiis, quibus se amabiliorem cognoscit in gaudiis, fiatque in ejus solemnitate uberior laetitiae ambitus, de quo fidei crevit effectus. CAP. II. Hujus denique spiritus tanto virtutum munere claruit, ut sacri mini tefultus officio, qui Filium Dei Dominum nostrum secuturus esset in passjusdem Christi calicem credentibus prius ministhaustu feliciter mente ebriatus, rabidi hostis atque in Christum saevientis insaniam interritus adiit, modestus sustinuit, securus irrisit; sciens paratus esse ut resisteret, nesciens elatus esse quod vinceret: quia cujus amore spiritualibus armis praemunitus resistebat, ejus adjutorio quidquid poenarum in illum furentis ira excogitabat, insuperabilis fortiter patiendo vincebat. Ideo hunc non laminae ignitae sartaginis, non equulei, non ungu
Abbreviated transcription (Latin):
Unctorum lic dt dilectissimi gloriosas martyrum passĩones:
quos distincta regionibus loca meruerunt. una fides faciat
omnibus indiscreto honore uenerabiles: propriat tamen
sibi in hoc uenerationis oblequio illi uendicant dignitatẽ.
qui Ecclesiam Dei & documentis pra cateris crexerunt.
& patrociniis adiuucrunt. Inter quos iuste beatum Lceuitam Uincentium.
cuius consesione & morte Christum incredulis praedicatum incunctans¬
terag ioseitus catholicis studiis cclebramus. Qui ut fidelium deuorionc̃
Deostudiosius cõramendaret altiori chatitatis fammascens affectu.tior¬
ti sese tandem fideliter obtulit: qud uidelicet robur fidei in solidissima
petra Christo fundatum. sc quacibus imitandum darctur: nec non de semen
apostolice praedicationis per cum pluribus disseminatuta. ope su&e intera¬
cesoions tutum ac perfeete consummationis fruge refertum inccelestibus
demuto hotrcis conderctur. Nunc ergo amplius propria uenerentur.

Expanded text:
unctorum licet, dilectissimi, gloriosas martyrum passiones, quos distincta regionibus loca meruerunt, una fides faciat omnibus indiscreto honore venerabiles, propriam tamen sibi in hoc venerationis obsequio illi vindicant dignitatem, qui Ecclesiam Dei et documentis prae caeteris erexerunt, et patrociniis adjuverunt. Inter quos juste beatum levitam Vincentium, cujus confessione et morte Christum incredulis praedicatum incunctanter agnoscimus, catholicis studiis celebramus. Qui ut fidelium devotionem Deo studiosius commendaret, altiori charitatis flammescens affectu, morti sese tandem fideliter obtulit, quo videlicet robur fidei in solidissima petra Christo fundatum sequacibus imitandum daretur; necnon et semen apostolicae praedicationis per cum pluribus disseminatum, ope suae intercessionis tutum, ac perfectae consummationis fruge refertum in coelestibus demum horreis conderetur. Hunc ergo amelius propria venerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
bus ꝓiectũ inter sorbentes undas prapotẽs est Dei dextera cõsccuta & que
spiritũ intulcrat in coclũ: corpus moz retulit ad sepulchrũ. Sic praedicator
ycritatis charissimi nec tormentorũ uincitur poenis: nec tenebrosi carccris
supatur angustiis: non a bestiis dilaniatur: non profundo celatur: sed litori
redditur: praconio diffattiatur: ut ꝗ uere cõfessus fuerat nomen deitatis ue.¬
ritate sibi adesse experiretur diuina suffragia bonitatis. Cuius gloriosam
uirrure uitã ita preciose mortis gratia decorauit: ut quod uiuendo docuit.
moriendo constanter adstrueret: eratq: consequens quatenus ad eius uilio¬
nem per mortem attingeret quen probabilis uita conuersatione semper
artestatus fuislet: sciens quod de contemptu praesentis uitȩ gloria sur.¬
git beatitudinis xternae: praestante Domino nostro lelu chiri¬
sto. qui riuit & regnat in sccula scculorum: Amen.

Expanded text:
bus, projectum inter sorbentes undas praepotens est Dei dextera consecuta, et quae bus, projectum inter sorbentes undas praepotens est Dei dextera consecuta, et quae spiritum intulerat in coelum, corpus mox retulit ad sepulcrum. Sic praedicator veritatis, charissimi, nec tormentorum vincitur poenis, nec tenebrosi carceris superatur angustiis. Non a bestiis dilaniatur, non profundo celatur, sed littori redditur, praeconio diffamatur, ut qui vere confessus fuerat nomen Deitatis, veritate sibi adesse experiretur divinae suffragia bonitatis. Cujus gloriosam virtute vitam ita pretiosae mortis gratia decoravit, ut quod vivendo docuit, moriendo constanter astrueret: eratque consequens quatenus ad ejus visionem per mortem attingeret, quem probabilis vitae conversatione semper attestatus fuisset; sciens quod de contemptu praesentis vitae gloria surgit beatitudinis aeternae: praestante Domino nostro Jesu Christo, qui vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
piuo accedentem. ueluti qui commissum thesaurum sacrilega audacia atta¬
minare prasumeret: pennis & alis deuerherans procul abegit. Sed illc quod
nontam ad inferendam uenisset iniurram: quam ad augendam miraculi
pompam: quadam sui habitudine stupidus indicabat. Oimpudens furor.
& stulta raesania. Coruus obsequitur.Iupus uencratur: Dacianus ꝑsequitur.
nec crubescit uelle se adhuc ferox perdere: quẽ mãsuefacta bestialis feritas
saragebat protegere. Unde ad occulendã martyris laudẽ nõ iam lecrctum.
sed profundũ clegit: credens sibi ad delendata cius gloriã non claustra fi.¬
dẽ seruatura: sed maria: quasi non idẽ ehementi dns esset:per quẽ dudum ci
carceris abdita coelesti fulgore radiata tnicuissent.Datur nautis mergendũ
corpus in fuctibus: yt ad auxiliũ saltẽ equora proficerẽt. cui ad uincendũ
Christi militẽ terra defccisset.Enauigatis itaq magna ex parte freti gurgiti¬

Expanded text:
pius accedentem, veluti qui commissum thesaurum sacrilega audacia attapius accedentem, veluti qui commissum thesaurum sacrilega audacia attaminare praesumeret, pennis et alis diverberans procul abegit. Sed ille quod non tam ad inferendam venisset injuriam, quam ad augendam miraculi pompam, quadam sui habitudine stupidus indicabat. O impudens furor et stulta vesania! Corvus obsequitur, lupus veneratur, Dacianus persequitur, nec erubescit velle se adhuc lerox perdere, quem mansuefacta bestialis feritas satagebat protegere. CAP. VII. Unde ad occulendam martyris laudem, non jam secretum, sed profundum elegit: credens sibi ad delitescendam ejus gloriam non claustra fidem servatura, sed maria: quasi non idem elementi dominus esset, per quem dudum ei carceris abdita coelesti fulgare radiata micuissent. Datur nantis mergendum corpus in fluctibus, ut ad auxilium saltem aequora proficerent, cui ad vincendum Christi militem terra defecisset. Enavigatis itaque magna ex parte freti gurgiti