comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tulisset. Factumq: ẽ ut quiscõuiro fortunato pu¬
ero scum praetioreddere oboedientia subiectus
noluit: eossine prego poena subactus daret.
Hisigitur expletis studebat adhuc senex deeo et
alia narrare. Sedquia non nulli aderant. ad
quos exhortandos occupabaR. iamq: diei tardior
hora in cubuerat : facta uenerabilis fortunati
diumichi audire non licuit: quae audire silice¬
at semper uolo. Seddie alio : isdem senex remde
illo magis adhuc mirabilem narrauit dicens.
Ine ademtu dertina urbe. marcellus quidambon&
actionisuir : cum duabus sororibus suis habitabat
Quie ueniente molestia corporis. ipso sacratissi mo
uespere. a scendente iam sabbato paschali de func¬
tus .ẽ. Cuiuscorpuscum longiuses set efferendũ :
die eodem sepeliri non potuit. Cumq: mora esset
temporis ad explendum debitum sepulturae .
sororeseius morte
illius afflictae cucurrerunt
flentes aduirum uenerabilem fortunatum : eiq

Expanded text:
tulisset. Factumque est ut qui sancto viro Fortunato putulisset. Factumque est ut qui sancto viro Fortunato pueros cum pretio reddere obedientiae subjectus noluit, eos sine pretio poena subactus daret. His igitur expletis studebat adhuc senex de eo et alia narrare. Sed quia nonnulli aderant ad quos exhortandos occupabar, jamque diei tardior hora incubuerat, venerabilis Fortunati facta diu mihi audire non licuit, quae audire, si liceat, semper volo. Sed die alia idem senex rem de illo magis adhuc mirabilem narravit, dicens: In eadem Tudertina urbe Marcellus quidam, bonae actionis vir, cum duabus sororibus suis habitabat: qui eveniente molestia corporis, ipso sacratissimo vesperascente jam Sabbato paschali, defunctus est. Cujus corpus cum longius esset efferendum, die eodem sepeliri non potuit. Cumque mora esset temporis ad explendum debitum sepulturae, sorores ejus, morte ejus afflictae, cucurrerunt flentes ad venerabilem virum Fortunatum, eique
Abbreviated transcription (Latin):
prae miserat reduxit : et uero uenerabili fortuna¬
to mandauit dicens Rogote pater mitte ad edia¬
conenituum. Cuius dia conusdum adiacentem ue¬
nisset : puerosquos redditurum se epõ omninone¬
gauerat ad medium deduxit : eosq dia conoillius
reddidit dicens. Vade et dicdominomed episcopo
quia maledixistimichi et cepercussus sum sed pue¬
rulos quos quae sistirecipe . et prome rogo inc̃ede
Susceptositaq: puerulos adepm̃ diaconus reduxit
Cuibene dictam aquam : uenerabilis fortunatus
statim dedit dicens. Vadecitius et eam super iacen¬
tꝰ corpus proice. perrexit itaq dia conus ad go¬
thum: introgressus benedictam aquam super
membraillius asparsit. Resmira etue aementer
stupenda : mox ut a quabenedicta gothicoxam
contigit : ita omnis fractura solidata .ẽ. et salu¬
ti pristinae coxarestituta. ut ora eadem delecto
surgeret : et ascenso equo itaceptum iterageret :
acsinullamumquam laesionem corporis per¬

Expanded text:
praemiserat reduxit, et viro venerabili Fortunapraemiserat reduxit, et viro venerabili Fortunato mandavit, dicens: Rogo te, Pater, mitte ad me diaconum tuum. Cujus diaconus dum ad jacentem venisset, pueros quos redditurum se episcopo omnino negaverat, ad medium deduxit, eosque diacono illius reddidit, dicens: Vade, et dic domino meo episcopo: Quia maledixisti mihi, ecce percussus sum; sed pueros quos quaesisti, recipe, et pro me, rogo, intercede. Susceptos itaque puerulos diaconus ad episcopum reduxit, cui benedictam aquam venerabilis Fortunatus statim dedit, dicens: Vade citius, et eam super jacentis corpus projice. Perrexit itaque diaconus, atque ad Gothum introgressus, benedictam aquam super membra illius aspersit. Res mira et vehementer stupenda! mox ut aqua benedicta Gothi coxam contigit, ita omnis fractura solidata est, et saluti pristinae coxa restituta, ut hora eadem de lecto surgeret, et ascenso equo ita coeptum iter ageret, ac si nullam unquam laesionem corporis per
Abbreviated transcription (Latin):
blandeminatus ẽ dicens Contristasme et non audis
patremtuum. Nolime contristari : nenon expedi
at. Sed isdem gothus in cordis sui feritate per¬
manens : Ne gando discessit. Die uero altera de¬
gressurus rursus adepm̃uenit : quem ei sdem uer¬
bis propraedictis puerulis iterume p̃srogauit.
Cumq: ad reddendum nullo modo consentire uolu¬
is set : contristatus ep̃sdixit. Scio quia tibi non ex¬
pedit : quod me contristato discedis. Quae gotbus
uerba despexit : atq: ad hospicium reuersus eosdẽ
pueros de quibus agebatur equis super inpositos:
cumsuis bominibus praemisit : ipse uero statimas¬
cenderis equum subsequutus ẽ. Cumq in eadem
ciuitate ante pecribeati apti ecclesiamuenis set :
equueius perlapsus ẽ. Quicum eo corruit: et eius¬
mox coxa confracta .ẽ itaut induabus partibus
oses sec diuisum. Tunc leuatus in manibus reductus
ẽ. adhospitium. Qui festinus misit et pueros quos

Expanded text:
blande minatus est, dicens: Contristas me, fili, et non audis blande minatus est, dicens: Contristas me, fili, et non audis patrem tuum: noli me contristare, ne non expediat tibi. Sed idem Gothus in cordis sui feritate permanens, negando discessit. Die vero altera digressurus, rursus ad episcopum venit, quem eisdem verbis pro praedictis puerulis iterum episcopus rogavit. Cumque ad reddendum nullo modo consentire voluisset, contristatus episcopus dixit: Scio quia tibi non expedit quod me contristato discedis. Quae Gothus verba despexit, atque ad hospitium reversus, eosdem pueros de quibus agebatur, equis superimpositos cum 200 suis hominibus praemisit. Ipse vero statim ascendens equum subsecutus est. Cumque in eadem civitate ante beati Petri apostoli ecclesiam venisset, equo ejus pes lapsus est; qui cum eo corruit, et ejus coxa mox fracta est, ita ut in duabus partibus os esset divisum. Tunc levatus in manibus, reductus est ad hospitium. Qui festinus misit, et pueros quos
Abbreviated transcription (Latin):
cognouisti : et desideranti mihi qualis fuerit in no¬
tesce. Quiait. homo ille : longe fuit abistis homi¬
nibus quo suidemus modo. Nam quicquid omnipo¬
tentidõ petiit : itadum peteret in petrauit. Cuius
hoc unum narro miraculum : quod ad praesens ani¬
mooccurrit. Quodamnamq: die : gotiuxtatuder¬
tinamciuitatem uenerunt . quiad partes rauennae
properabant : sed duos paruos puerulos deposses¬
sione abstulerant : quae possessio praefatae tuder¬
tinae ciuitati subi acebat. Hoc cum uiro scissimo
fortunato nuntiatum fuis set : protinusinisit. atq:
eosdem gothos ad sefecit euocari. Quos blando ser¬
mone alloquens eorum prius studuit asperitatẽ
placare : atq post intulit dicens. Quale uultis prae¬
cium dabo : et puerulos quos abstulistis reddite mihi:¬
atq: hoc uestrae gratiae munus praebete. Tuncis
qui prior esse uidebatur : responditdicens. Quic¬
quid aliud praecepis facere paratisumus namistos
puerulos nullatenus reddimus. Cui uenerandusuir

Expanded text:
nosti, et desideranti mihi qualis vir fuerit innotesce. Qui ait: Homo ille longe fuit ab istis hominibus quos videmus modo. Nam quidquid ab omnipotenti Deo petiit, ita dum peteret impetravit. Cujus hoc unum narro miraculum, quod ad praesens animo occurrit. Quadam namque die Gothi juxta Tudertinam civitatem venerunt, qui ad partes Ravennae properabant, et duos parvos puerulos de possessione abstulerant, quae possessio praefatae Tudertinae civitati subjacebat. Hoc cum viro sanctissimo Fortunato nuntiatum fuisset, protinus misit, atque eosdem Gothos ad se evocari fecit. Quos blando sermone alloquens, eorum prius studuit asperitatem placare, ac post intulit, dicens: Quale vultis pretium dabo, et puerulos quos abstulistis reddite, mihique hoc gratiae vestrae munus praebete. Tunc is qui prior eorum esse videbatur, respondit dicens: Quidquid aliud praecipis, facere parati sumus, nam istos puerulos nullatenus reddemus. Cui venerandus vir
Abbreviated transcription (Latin):
ille locus caperet sicut uiuus promiserat : mor¬
tuus impleuit: sed quia hoc quod p̃dixi apud
praenestinam urbem inbeati petri a postoli
monas terio gestum. ẽ: uis nealiquid etiam
in ha curbe deeius ecclesiae custodib ubisacra¬
tissimum corpus illius . ẽ. positum. audiri:
PETRUS

Expanded text:
ille locus caperet, sicut vivus promiserat, morille locus caperet, sicut vivus promiserat, mortuus implevit. Sed quia hoc quod praedixi apud Praenestinam urbem in beati Petri apostoli monasterio gestum est, visne aliquid etiam in hac urbe de ejus ecclesiae custodibus, ubi sacratissimum corpus illius est positum, audire? PETR
Abbreviated transcription (Latin):
illediceret. scs quia ego modote secuturus sũ
utrosq: capere non potest : Abbas protinus
respondit dicens: Ita facutdixi : quia sepul¬
chrumtuum. ambos nos capit : De functus
itaq: est: Atq: insepulchro eodem. quod
sibi prbt parauerat. positus: Mox quoq:
languore crescente citius prb̃t uitam finiuit
Cumq: ad sepulchrum quod sibi ipse parauerat
corpus illius fuisset afatrib: deportatum:
aperto eodem sepulchro. Videruntomnes
quiaderant locum non esse uibi ponipotuisset:
quia corpus patris monas terii quodillicante
positum fuerat. Omne illud sepulchrum tene¬
bat : Cumq fratres qui prbi corpus detulerant
factam sibi sepeliendi difficultatem uiderent :
unus eorum exclamauit dicens. Epater ubi ẽ
quod dixistiꝰ: quia sepulchrum istud. ambosuos
caperet : ad cuius uocem. subito cunctis uiden¬
tib abbatis corpus quod illic antehumatum
fuerat et supinum iacebat. sese uertit in late¬
re: Etua cantem sepulchri locum ad sepeli

Expanded text:
ille diceret: Scis quia ego modo te secuturus sum, ille diceret: Scis quia ego modo te secuturus sum, utrosque capere non potest, abbas protinus respondit, dicens: Ita fac ut dixi, quia sepulcrum tuum ambos nos capit. Defunctus itaque est, atque in sepulcro eodem quod sibi presbyter paraverat positus. Mox quoquelanguore crescente citius presbyter vitam finivit. Cumque ad sepulcrum quod sibi ipsi paraverat corpus illius fuisset a fratribus deportatum, aperto eodem sepulcro viderunt omnes qui aderant locum non esse ubi poni potuisset, quia corpus patris monasterii, quod illic ante positum fuerat, omne illud sepulcrum tenebat. Cumque fratres qui presbyteri corpus detulerant, factam sibi sepeliendi difficultatem viderent, unus eorum exclamavit, dicens: O Pater, ubi est quod dixisti, quia sepulcrum istud ambos nos caperet? Ad cujus vocem subito, cunctis videntibus abbatis corpus, quod illic ante positum fuerat, et supinum jacebat, sese vertit in latere, et vacantem sepulcri locum ad sepelie
Abbreviated transcription (Latin):
raenestinae urbi mons praeminet . in quobeati
petri a postoli monas terium situm ẽ uirorum
dĩ : quorum relatione adhuc in monasterio po¬
sitũ audisse mecontigit. magnũm hoc quod
narro miraculum : quod eiusdem monas terii
monachi senos setestabantur: In eonamq: mo¬
nasterio fuit pateruite uenerabilis: qui quen¬¬
dam monachum nutriens: usq: ad reuerendos
prouexit mores: Cumq: eum intimore dnĩ
uideret excreuisse : In eodem sibi monasterio.
tunc pbrm fecit ordinari: Cui post ordinatio¬
nem suam. quia non longeabesset eius exitus.
reuelatione indicatum ẽ : A p̃dicto aut̃ patre
monasterio petiit: quatinus ei concederet. ut
sibi sepulchrum pararet : Cui illeres pondit:
Ante tequidem moriturus sum ego : sed tam̃
uade. et sicutuis praepara sepulchrum tuũ:
Recessitigitur. Et p̃parauit. Cum non post
multos dies. senex pater febr& p̃uentus ad
extrema peruenit. Atq: adsistenti prbo.
ius sit dicens: Intuo sepulchro mepone: Cũq

Expanded text:
raenestinae urbi mons praeeminet, in quo beati Petri Apostoli monasterium situm est virorum Dei: quorum relatione adhuc in monasterio positus audisse me contigit magnum hoc quod narro miraculum, quod ejusdem monasterii monachi nosse se testabantur. In eo namque monasterio fuit Pater vitae venerabilis, qui quemdam monachum nutriens, usque ad reverendos provexit mores. Cumque eum in timore Domini videret excrevisse, in eodem sibi monasterio tunc presbyterum fecit ordinari. Cui post ordinationem suam, quia non longe abesset ejus exitus, revelatione indicatum est. A praedicto autem Patre monasterii petiit quatenus ei concederet, ut sibi sepulcrum pararet. Cui ille respondit: Ante te quidem ego moriturus sum, sed tamen vade, et, sicut vis, praepara sepulcrum tuum. Recessit igitur, et praeparavit. Cum non post multos dies senex pater febre praeventus ad extrema pervenit, atque assistenti presbytero jussit, dicens: In tuo sepulcro pone me. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
raterquidam mecum in monasterio conuer¬
satus inscriptura scã studiosissimus: qui me eta¬
te praeibat: hicex multis quee nesciebam me
edifica re consueuerat: Huiusitaq: narratio¬
nedidici. Quod fuitquidam in cam paniae par¬
tib: intraquadra gesimum romanae urbis
miliarium. Nomine benedictus. Et quidem
etate iuuenis: sed morib: grandeuus : et in
scaẽ conuersationis. regulam sefortiterstrin¬
gens: Quem totil& regis tempore cum gothi
reperissent̃ hunc incendere cum suacella mo¬
liti sunt: Ignemnamq posuer: sed in circuitu
arserunt omnia : Cella uero illius. i gnecon¬
buri non potuit: Quoduidentes gohi ma¬
gisq: saeuientes : atq: hunc ex suo habitaculo
trabentes : Non longeaspexer̃ suc censum
clibanum. Qui co quendis panib: parabatur
eumq: in illo proiecer̃ : cibanumq: clauser̃
sed die altero ita iillaesus inuentus ẽ : ut non
solum eius caro abignib: sed neq: extrema
ullo modo uestimenta cremarentur.¬

Expanded text:
rater quidam mecum est in monasterio conversatus, in scriptura sancta studiosissimus, qui ine aetate praeibat, ex multis quae nesciebam me aedificare consueverat. Huius itaque? narratione dedici, quod fuit quidam in Campaniae partibus intra quadragisimum Romanae urbis miliarium nomine Benedictus, et quidem aetate iuvenis, sed moribus grandaevus et in sanctae conversationis regula se fortiter stringens. Quem Totilae regis tempore cum Gothi repperissent, hunc incendere cum sua cella moliti sunt. Ignem namque posuerunt; sed in circuitu arserunt omnia, cella vero illius igne comburi non potuit. Quod videntes Gothi magisque saevientes atque hunc ex suo habitaculo trahentes, non longe aspexerunt succenso clibanum, qui coquendis panibus parabatur, eumque in illo proiecerunt clibanumque clauserunt. Sed die altero ita inlaesus inventus est, ut non solum eius caro ab ignibus, sed neque extrema ullo modo vestimenta cremarentur
Abbreviated transcription (Latin):
gis libenter caeditur quemgladiis insequȩ¬
batur: Quod a postolatus honore sublimis ẽs
sed tamens pontefit paruulus in mediodis¬
cipulorum: quod ad cacli terti sec retaduci¬
tur et tamen mentis oculum perconpas¬
sionem reflectitad disponendum cubile coñ¬
iugatorum dicens: Vxoriuir debitum red¬
dat similiter et uxor uiro: Quodad miscet᷑
in contemplatione coctib: angelorũ : et tam̃
non aspernatur cogitare atq: disponere fac¬
ta carnalium: Quod gaudet in infirmitatib::
sibiq: in contumeliis placet : Quod e iui uere
xp̃s .ẽ. et morilucrum: Quod totũsiam extra
carnem ẽ : hocipsum quod uiuit in carnẽ:
Eccequaliter uiuit : quiab infernomente ad
uitam pietatis redut : Minus ẽ ergo quem pi¬
am in carnesuscitari : Nisi forte cum peruiui¬
ficationem carnis. aduitam reducitur m̃tis:i
Vt hoceiagatur per exterius miraculũ : qua¬
tnus conuersus interius uiuificet᷑
PETRUS

Expanded text:
gis libenter caeditur, quem gladiis insequegis libenter caeditur, quem gladiis insequebatur ; quod Apostolatus honore sublimis est, sed tamen sponte fit parvulus in medio discipulorum; quod ad coeli tertii secreta ducitur , et tamen mentis oculum per compassionem reflectit ad disponendum cubile conjugatorum, dicens: Uxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro , quod admiscetur in contemplatione coetibus angelorum, et tamen non aspernatur cogitare atque disponere facta carnalium; quod gaudet in infirmitatibus, sibique in contumeliis placet ; quod ei vivere Christus est, et mori lucrum ; quod totum jam extra carnem est, hoc ipsum quod vivit in carne . Ecce qualiter vivit, qui ab inferno mentis ad vitam pietatis rediit. Minus est ergo quempiam in carne suscitari, nisi forte per vivificationem carnis ad vitam reducatur mentis; ut ei hoc agatur per exterius miraculum, quatenus conversus interius vivificetur. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
iuisibilia attendimus: Ita necesse .ẽ. ut credamꝰ:
Guero in uisibilia pensamus: Nimirum cons¬
tat quia maius ẽ miraculum praedicationis
uerbo atq: orationis solatio peccatorem con¬
uertere : quai carne mortuum resuscitare :
inisto et enim resuscitatur caro iterum mo¬
ritura : In illo uero anima ine ternum uic¬
tura: Cum enim propono duos. In quohorũ
existimas maiori factum uirtute miraculũ ÷
la tarum quippe quemiam fidelem fuisse¬
credimus carne dñs. saulum uero resusci
tauit inmente : Etquidem post resurrectio¬
nem carnis : delatari uirtutib: tacetur:
Nam post resurrectionem anim&e capere
nos tra infirmitas nonualet : quanta insacro
eloquio depauli uirtũtib: dicuntur : Quodilie
picedicitione crudelissimae cogitationes
adpietatis mollia conuerse sunt uiscera quod
moricupit profratrib: in quorumprius
morte gaudebat : Quod plenus omniscrip¬
tura e scientia: Nihil sescire iudicat: Nisi x pm̃
ibnũ et hunc cricifixum : quod proxpõ uir¬

Expanded text:
isibilia attendimus, ita necesse est ut credamus; si vero invisibilia pensamus, nimirum constat, quia majus est miraculum praedicationis verbo atque orationis solatio peccatorem convertere, quam carne mortuum resuscitare. In isto enim resuscitatur caro iterum moritura, in illo vero anima in aeternum victura. Cum enim propono duos, in quo horum existimas majori factum virtute miraculum? Lazarum quippe, quem jam fidelem crtavit mente. Et quidem post resurrectionem carnis de Lazari virtutibus tacetur; nam post resurrectionem animae capere nostra infirmitas non valet quanta in sacro eloquio de Pauli virtutibus dicuntur: quod illius praedicatione crudelissimae cogitationes ad pietatis mollia conversae sunt viscera; quod mori cupit pro fratribus, in quorum prius morte gaudebat ; quod, plenus omnis scripturae scientia, nil se scire judicat, nisi Christum Jesum, et hunc crucifixum ; quod pro Christo vir
Abbreviated transcription (Latin):
ira sunt ualde scõrum facta quae narras : etp̃¬
senti in firmitati hominum uehe menterstu¬
penda: sed quia tantos nuper initalia fuisseau¬
dio admirande uirtutis uiros. Nos seuedim
anullas eos contigit antiquihostis insidias ꝑtulisse :
anex insidus profecisse.
GREGORIUS

Expanded text:
ira sunt valde sanctorum facta quae narras, et praesenti infirmitati hominum vehementer stupenda. Sed quia tantos nuper in Italia fuisse audio admirandae virtutis viros, nosse velim si nullas eos contigit antiqui hostis insidias pertulisse, an ex insidiis profecisse. GREGOR. S
Abbreviated transcription (Latin):
pene cunctis pena ẽ: uidelicet ut ingressũ uite
& laboris sui premiũ amabat. At nunc ex oc
casione curȩ pastoralis scłariũ hominũ negotia
patitur. et post tam pulchrã quietis sue preiẽ
treri actus puluere fedatur Cim ꝙ se u con

Expanded text:
pene cuntis pena est, videlicet ut ingressum vite pene cuntis pena est, videlicet ut ingressum vite et laboris sui premium casione curae pastoralis, saecularium hominum negotia patitur; et post tam pulchram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Perpen
Abbreviated transcription (Latin):
quibus in suis negotiis plerũq cogim᷑ soluere. etiã
quod nos certũ ẽ non debere: secretũ locũ petii
amicũ meroris. ubi om̃e quod de mea mͥ occupa¬
tione displicebat se patenter ostenderet: et cunc¬
ta que infligere dolorem consueuerant conges¬
t̾a ante oculos licenter uenirent. Ibi itaꝙ cũ affli¬
ctus ualde et diti tacitus sederem: dilectus. filitis
ms̃ petrus diaconus asfuit michi. a pͥmeuo iuuen¬
tutis flore in amicitris familiariter obstrictus.
atꝙ ad sacri uerbi indagationẽ sõcius: qͥ graui
constrictum cordis languore me intuens ait.
Nunquidnã noui aliquid accidit quod plus te so¬
lito meror teneat. Cui inquã. Meror petre qͦm
cotidie patior.⁊ et semꝑ michi ꝑ usum uetus est:
& semꝑ ꝑ augnentum nouus. Infelix quippe a¬
nimus mĩs occupationis suę pulsatus uulnere:
ienims ꝯiialis aliquando ni monasterio fut.
quoru er duenn  uacta fabtererant: quantus¬
contẽplatione transiebat. quod mortẽ qͦq quȩ

Expanded text:
quibus in suis negotiis plerumque cogimur solvere etiam quod nos certum est non debere, secretum locum petii amicum moeroris, ubi omne quod de mea mihi occupatione displicebat, se patenter ostenderet, et cuncta quae infligere dolorem consueverant, congesta ante oculos licenter venirent. Ibi itaque cum afflictus valde et diu tacitus sederem, dilectissimus filius meus Petrus diaconus adfuit, mihi a primaevo juventutis flore amicitiis familiariter obstrictus, atque ad sacri verbi indagationem socius. Qui gravi excoqui cordis languore me intuens, ait: Nunquidnam novi tibi aliquid accidit, quod plus te solito moeror tenet? Cui, inquam: Moeror, Petre, quem quotidie patior, et semper mihi per usum vetus est, et semper per augmentum novus. Infelix quippe animus meus occupatimeminit qualis aliquando in monasterio fuit, quomodo ei labentia cunta subtererant, quantucontemplatione transibat, quod mortem quoque, que
Abbreviated transcription (Latin):
Grã Benedictus et
nomine: ab ipso pu
ericie suȩ tẽpore cor
gertus senile. Etatẽ
quippe moribus
transicus: nulli ani¬
mũ uo uptati de¬
dit. Sed dũ in ha c t̾ra adhuc eẽt.
quo tõporaliter liħ̾e uti potuisset: des¬
perit iam quasi aridũ mundũ cũ flo

Expanded text:
a Benedictus et nomine, ab ipso suae pueritiae tempore cor gerens senile. Aetatem quippe moribus transiens, nulli animum voluptati dedit: sed dum in hac terra adhuc esset, quo temporaliter libere uti potuisset, despexit jam quasi aridum mund
Abbreviated transcription (Latin):
ab hominibus p̃dia: atq ab omĩ cultore
destituta: in solitudine uacat terra. Hull̾
hanc possessor inhabitat. O ccupauerunt
bestiȩ loca: quȩ pͥus multicudo hommn. m
telebat. Et quid in aliis mundi partib̃us
finẽ suũ mundus non iã denuntiat: sedos¬
tendit. I anto gͦ nos necesse c̃ instantius
et̾̃na querere: qͥnto a nob̾ cognoscimꝰ uelocit᷑
tẽporalia fugere. Despiciendus hic mund̾
fuerat a nob̾. etiã si blandiret᷑: si rebꝰ ꝓsꝑit
demulceret animũ. At pꝰꝗͣ tot flagellis ñ¬
mit᷑ : tanta aduersitate fatigat᷑: tot nob̾ co¬
tidic dolores ingeminat: quid nob̃ aliud ꝗͣ
ne diligat᷑ clamat. Multa aut̃ adhuc fue¬
rant : que de electoꝵ sactis narrart debtisic̃.
sed hec silentio suppͥmo. qr ad alia festino.

Expanded text:
ab hominibus praedia atque ab omni cultore destituta; in solitudine vacat terra, nullus hanc possessor inhabitat; occupaverunt bestiae loca quae prius multitudo hominum tenebat. Et quid in aliis mundi partibus finem suum mundus non iam nuntiat, sed ostendit. Tanto ergo nos necesse est instantius aeterna quaerere, quanto a nobis cognoscimus velociter temporfuerat, etiam si blandiretur, si rebus prosperis demulceret animum; at postquam tot flagellis premitur, tanta adversitate fatigatur, tot nobis quotidie dolores ingeminat, quid nobis aliud quam ne diligatur clamat? Multa autem fuerant quae adhuc de electorum factis narrari debuissent, sed haec silentio supprimo, quia ad alia festino.
Abbreviated transcription (Latin):
enda. Sed quia qͥm multos intra sc̃s eccłs gre¬
mium consticutos. de uita anime pꝰ mortẽ
carnis. perpendo dubitare: queso ut debras
uel que ex ratione suppetunt: uel si q̃ anuna¬
rum crempla animo occurrt̃. ꝓ multorũ
edificatione dicere: ut hi qͥ suspicant᷑ discais
cũ carne animã non finiri. GhE GORibiꝰ
Laboriosũ ualde hoc opꝰ ẽ: et maxime occuꝑa¬
to animo: atꝙ ad alia tendenti. Sed si st̃ qͥbꝰ

Expanded text:
ETR. Quia multos intra sanctae Ecclesiae gremium constitutos de vita animae post mortem carnis perpendo dubitare, quaeso ut debeas, vel quae ex ratione suppetunt, vel si qua animarum exempla animo occurrunt, pro multorum aedificatione dicere, ut hi qui suspicantur, discant cum carne animam non fiairi. GREGOR. Laboriosum valde hoc opus est, et maxime occupato animo atque ad alia tendenti. Sed si sunt q
Abbreviated transcription (Latin):
si aꝑte diceret᷑. Si corpꝰ non subtraho:
qͥ sit amor sp̃s non ostendo. Et nͥ me¬
desieritis corporalit̃ cernere: nũꝗͥ me di¬
cetis sp̃alit̃ amare. Ptrcis P lacet qͥ
dicis. GREGORIꝰ Aliqͣͥtũ iã a locutio¬
ne cessandũ est: ut si ad alioꝵs miracu¬
la enarranda tendimꝰ. loquendi uires
interĩ per silentiũ reparemus. CALLĨ¬

Expanded text:
si aperte diceretur: si corpus non subtraho, si aperte diceretur: si corpus non subtraho, qui sit amor spiritus non ostendo, et ndesieritis corporaliter cernere, nunquam me discetis spiritaliter amare. Petr. Placet quod dicis. Gregor. Aliquantum jam a locutione cessandum est, ut si ad aliorum miracula enarranda tendimus, loquendi vires interim per silentium reparemus.
Abbreviated transcription (Latin):
atq illic maiora signa faciant: ubi mini¬
me ꝑ semet ipsos iacent: GREGORGͤ
bi in suis corporibꝰ scĩ martires iacent du¬
biũ petre non est quod multa ualeant
signa monstrare. sicut et faciunt: et pu¬
ra mente querentibꝰ innumera miracula
ostendunt. Sed qr ab infirmis potest m̃ti¬
bus dubitari. utrũne ad exaudiendũ ibi
p̃sentes sint. ubi constat ꝙ in suis corpori¬
bꝰ non sunt. ibi eos necesse est. maiora
signa ostendẽ. ubi de coꝵs p̃sentia potest
mens infirma dubitare. Quoꝵ uͦ mens
in dõ fira est. tantomagis habet fidĩ me¬
ritũ. qͣnto illie eos nouit et non iacere
corpore: et tam̃ non deeẽ ab exauditins.
Unde ipsa qͦꝙ ueritas ut fidẽ discrpłis au
gere: diait. Si non abiero. paracdit̾ non
se filius recessurũ dicit. ut ille ueniat
qͥa filio mĩqͣm recedit. Sed ꝙ discipuli
in carne dñm cernentes: corporeis hunc
scmꝑ ocłis uidẽ sitiebant: recte cis dicit᷑.
Nisi ego abiero: paraclitꝰ non ueniet. Ne

Expanded text:
atque illic majora signa faciunt, ubi minime per semetipsos jacent? Gregor. Ubi in suis corporibus sancti martyres jacent, dubium, Petre, non est quod multa valeant signa demonstrare, sicut et faciunt, et pura mente quaerentibus innumera miracula ostendunt. Sed quia ab infirmia potest mentibus dubitari, utrumne ad exaudiendum ibi praesentes sint, ubi constat quia in suis corporibus non sint; ibi necesse est eos majora signa ostendere, ubi de eorum praesentia potest mens infirma dubitare. Quorum vero mens in Deo fixa est, tanto magis habet fidei meritum, quanto illic eos novit et non jacere corpore, et tamen non deesse ab exauditione. Unde ipsa qugeret, dixit: Si non abiero, Paraclitus nonse Filius recessurum dicit, ut ille veniat qui a Filio numquam recedit? Sed quia discipuli in carne Dominum cernentes, corporeis hic semper oculis videre sitiebant, recte eis dicitur: Nisi ego abiero, Paraclitus non veniet. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
casione curȩ pasttralit scłariũ hominũ negotia
patitur: et post tam pulchrã quietis sug p ciẽ
treni actus puluere fedatur Cim ꝙ se ꝑ con¬
descensione multorũ ad extĩora sparser etian
cũ intiora appetit. ad hec ꝓculdubio minor

Expanded text:
casione curae pastoralis saecular um hominum negotia casione curae pastoralis saecular um hominum negotia patitur, et post tam pulchram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Cumque se pro condescensione multorum ad exteriora sparserit, etiam cum interiora appetit, ad haec procul dubio minor
Abbreviated transcription (Latin):
quibus in suis negotuis plerũq cõgim᷑ soluere etiã
quod nos certũ ẽ non debere: secretũ locũ petii
amicũ merdris.⁊ ubi om̃e quod de mea mͥ occupi¬
tione displicebat se patenter ostenderet: et cunc¬
ta que infligere dolorm consueuerant conges¬
ta ante oculos licenter uenirent. Ibi itaq cũ affli¬
ctus ualde et dic tacitus sederem: edilectus. filitis
mns petrus diaconus assuit michi. a pͥmeuo iuuen¬
tutis flore in amicitus familiariter obstrictus.
atq ad sacri uerbi indagationẽ sõcius: qͥ graui
constrictum cordis languore me intuens ait.
Nuquidnã noui aliquid accidit. quod plus te so¬
lito meror teneat. Cut inquã. Meyor petre qͦm
cotidie patior. et semꝑ michi ꝑ usum uetus est:
& semꝑ ꝑ augmentum nouus. Infelix quippe a¬
nimus m̃s occupationis sue pulsatus uiulnere:
contẽplatione transiebat. quod mortẽ qͦꝙ quȩ
pene cunctis pena ẽ: uidelicet ut ingressũ uite
& laboris sui premiũ amabat. At nunc ex oc

Expanded text:
quibus in suis negotiis plerumque cogimur solvere etiam quod nos certum est non debere, secretum locum petii amicum moeroris, ubi omne quod de mea mihi occupatione displicebat, se patenter ostenderet, et cuncta quae infligere dolorem consueverant, congesta ante oculos licenter venirent. Ibi itaque cum afflictus valde et diu tacitus sederem, dilectissimus filius meus Petrus diaconus adfuit, mihi a primaevo juventutis flore amicitiis familiariter obstrictus, atque ad sacri verbi indagationem socius. Qui gravi excoqui cordis languore me intuens, ait: Nunquidnam novi tibi aliquid accidit, quod plus te solito moeror tenet? Cui, inquam: Moeror, Petre, quem quotidie patior, et semper mihi per usum vetus est, et semper per augmentum novus. Infelix quippe animus meus occupaticontemplatione transibat, quod mortem quoque, que pene cuntis pena est, videlicet ut ingressum vite et laboris sui premium
Abbreviated transcription (Latin):
omnia laboriosa terminantur
Seruate ergo fr̃s inmente pati¬
entiã
eamq cum res exigit exercete
in ope¬
ratione: Nullum uestrum ad odium proximi
contumeliosa uerba commoueant Nulla peri¬
turarum rerum damna perturbent : Si enim fixa
mente mansura damna pertimescitis. damna
rerum trans euntium grauia non putatis. si ae¬
ternam retributionis gloriam conspicitis de
temporali in iuria nondoletis: Tolerate ergo
aduersarios uestros sed ut fratresd ligite quos
toleratis: Aeterna prȩmia prodamnis tempora¬
libus quaerite Nec quis quam uestrum suis seuiri¬
bus hanc implereposse confidat. sed obtinete pre¬
cibus ut ipse hanc qui imperat praestet &scimus
quia petentes libenter exaudiet quando hoc
petitur largiri quod iubet : Cum continue pul¬
satuir inprece concite opitulatur intemtatione

Expanded text:
omnia laboriosa terminantur. omnia laboriosa terminantur. Servate ergo, fratres, in mente patientiam, eamque, cum res exigit, exercete in operatione. Nullum vestrum ad odium proximi contumeliosa verba commoveant, nulla periturarum rerum damna perturbent. Si enim fixa mente mansura damna pertimescitis, damna rerum transeuntium gravia non putatis; 1618 si aeternae retributionis gloriam conspicitis, de temporali injuria non doletis. Tolerate ergo adversarios vestros, sed ut fratres diligite quos toleratis. Aeterna praemia pro damnis temporalibus quaerite. Nec quisquam vestrum suis se viribus hanc implere posse confidat, sed obtinete precibus ut ipse hanc qui imperat praestet. 1619 Et scimus quia petentes libenter audit, quando hoc petitur largiri quod jubet. Cum continue pulsatur in prece, concite opitulatur in tentatione,
Abbreviated transcription (Latin):
mens circum spicere. Ne contramala proximi
pertrahatur ad retributionem mali. ne con¬
tratem tamenta aduersarii seducatur adde¬
lectationem uel consensum delicti ne contra
flagella opificis ad excessum proruat murmu¬
rationis: Perfecte enimaduersarius uincitur
quando mens nostra & inter temtamenta eius
ad delectationem atq consensum trahitur. &
inter contumelias proximi custoditur ab odio
& interflagella dĩ compescitur a murmura¬
tione : Nec haec agentes retribui nobis prae¬
sentia bona requiramus : Namprolabore pati¬
entiae bona speranda sunt sequentis uitae : Vt
tunc premium nostrilaboris incipiat quando
omnisiam labor funditus cessat : Vnde & per
psalmistam dicitur. Non infinem obliuio erit
pauperis patientia pauperum non peribit infinẽ
Quasi enim perisse patientia pauperum cernitur
cum nihil pro illa in hacuita humilibus recom¬
pensatur: Sed patientia pauperũ
infine non perit quia tunc eius
gloria percipitur cumsimul

Expanded text:
mens circumspicere, ne contra mala proximi mens circumspicere, ne contra mala proximi pertrahatur ad retributionem mali, ne contra tentamenta adversarii seducatur ad delectationem vel consensum delicti, ne contra flagella opificis ad excessum proruat murmurationis. Perfecte enim adversarius vincitur quando mens nostra et inter tentamenta ejus a delectatione atque consensu non trahitur, et inter contumelias proximi custoditur ab odio, et inter flagella Dei compescitur a murmuratione. Nec haec agentes, retribui nobis bona praesentia requiramus; nam pro labore patientiae bona speranda sunt sequentis vitae, ut tunc praemium nostri laboris incipiat, quando omnis jam labor funditus cessat. Unde et per Psalmistam dicitur: Non in finem oblivio erit pauperis, patientia pauperum non peribit in finem . Quasi enim perisse patientia pauperum cernitur, cum nihil pro illa in hac vita humilibus recompensatur. Sed patientia pauperum in finem non peribit, quia tunc ejus gloria percipitur, cum simul
Abbreviated transcription (Latin):
liter timeripotest cum uideri potuerit sisic
mentes prasentium strauit & quando uideri
clesiastica pace patientia ad quantum hunc
retributionis culmen erexit: Quid huic suus
conditor intus dedit de quo nobis tantam glo¬
riam indie eius exitus & foris innotuit. quib
hunc credimus nisi sc̃is martrribus sociatumi
quem attestantibus corporeis quoq: oculis abe¬
atis sp̃itibus constatesse susceptum: Nulloiste
gladio percussus occubuit & tamen coronam
patientiae quam inmente tenuit inegressi¬
floribus plena habet inpacelilia inbello
rosas : Sciendum praeterea est
qđ tribus modis uirtus patien¬
tiae exercerisolet alianamq
sunt quae a dõ. alia quae aban¬
tiquo aduersario alia quae a
mo sustinemus: A proximonã
q: persecutiones damna & contumelias
ab antiquo enim aduersario temtamenta
ado aũt flagella toleramus: Sed in omnibus
his modis uigilanti oculo semet ipsam debet

Expanded text:
liter timeri potest cum videri potuerit, si sic liter timeri potest cum videri potuerit, si sic mentes praesentium stravit et quando videri clesiastica pace patientia, ad quantum hunc retributionis culmen evexit. Quid huic suus conditor intus dedit, de quo nobis tantam gloriam in die ejus exitus et foris innotuit? Quibus hunc credamus nisi sanctis martyribus sociatum, quem, attestantibus corporeis quoque oculis, a beatis spiritibus constat esse susceptum? Nullo iste gladio percussus occubuit, et tamen coronam patientiae quam in mente tenuit in egressifloribus plena, habet in pace lilia, in bello rosas. 9. Sciendum praeterea est quod tribus modis virtus patientiae exerceri solet. Alia namque sunt quae a Deo, alia quae ab antiquo adversario, alia quae a proximo sustinemus. A proximo ue persecutiones, damna et contumelias; ab antiquo vero adversario tentamenta; a Deo autem flagella toleramus. Sed in his omnibus tribus modis vigilanti oculo semetipsam debet
Abbreviated transcription (Latin):
cum crederet qui sibi molestiae aliquid in ro¬
gasset. reddebat contumeliis gratias si quod
in ipsa sua in opia ei damnum fuisset inlatum
hoc maximum lucrũ putabat: Omnes suos ad¬
uersarios nil aliud quam adiutores aestima¬
bat: Hunc cum dies mortis egredi decorpore
urgeret conuenert multi ut tam scãe animȩ
de hoc mundo recedenti suas animas commen¬
darent: Cumq: circalectum illius hi qui conue¬
nerant omnes adsisterent alii corporeis oculis
ingredientes angelos uidert̃ sed dicere aliquid
nullo modo potuert̃ Alii omni nonihiluidert̃
sed omnes qui aderant ita uehementis simusti¬
mor perculit ut nullus egrediente illa scã ani¬
ma illicstare potuis set: & hi ergo quiuiderant¬
& hi qui omnino niluiderant uno omnes timore
perculsi & territi fugert̃. nullusq: illic adsiste¬
re illo moriente potuit: Pensateigitur fr̃s
iudex uenturus est sisic adsistentes terruit
quanda gratus remunerans uenit: Aut qua¬

Expanded text:
cum crederet, qui sibi molestiae aliquid irrocum crederet, qui sibi molestiae aliquid irrogasset; reddebat contumeliis gratias; si quod in ipsa sua inopia damnum ei fuisset illatum, hoc maximum lucrum putabat; omnes suos adversarios nihil aliud quam adjutores aestimabat. Hunc cum dies mortis egredi de corpore urgeret, convenerunt multi, ut tam sanctae animae 1617 de hoc mundo recedenti suas animas commendarent. Cumque circa lectum illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii corporeis oculis ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt; alii omnino nihil viderunt; sed omnes qui aderant ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore perculsi et territi fugerunt, nullusque illic assistere illo moriente potuit. Pensate ergo, fratrjudex venturus est, si sic assistentes terruit quando gratus et remunerans venit; aut qua
Abbreviated transcription (Latin):
dequo alias dicit. patersi fieripocest transeat
ame calixiste: & zebe deifilii id estia cobus &
iohannes non uterq permartrrium occubuit
& tamen quod uterq calicem biberet audiuit.
lohannes namq: nequa quam permartrrium
uitam finiuit sed tamenmartrr extitit quia
passionem quam non suscepit incorpore serua¬
uit inmente: & nos ergo hoc exemplo sine ferro
esse martrres possumus si patientiam ueraciter
inanimocustodimus: Non abre arbitror
patientiae ad aedificationem loquor: Fuit qui¬
dam diebus nostris stephanus nomine pater
monasterii iuxta reatinae urbis moenia consti
uel uitam uel obitum narrant : Erat autẽ huius
lingua rustica sed doctauita : Hic pro amore
caelestis patriae cuncta dispexerat possidere
aliquid in hoc mundo fugiebat tumultus deui¬
tabat hominum crebris ac prolixioribus ora¬
tionibus intentus erat: Uirtus tamen patientiȩ
ineo uehementer excreuerat ita ut eum sibi ami¬

Expanded text:
De quo alias dicit: Pater, si fieri potest, transeat De quo alias dicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Et Zebedaei filii, id est Jacobus et Joannes, non uterque per martyrium occubuit, et tamen quod uterque calicem biberet audivit. Joannes namque nequaquam per martyrium vitam finivit, sed tamen martyr exstitit, quia passionem quam non suscepit in corpore servavit in mente. Et nos ergo hoc exemplo sine ferro esse possumus martyres, si patientiam veraciter in animo custodimus. Non abs re arbitropatientiae ad aedificationem loquar. 8. Fuit quidam diebus nostris Stephanus nomine, pater monasterii juxta Reatinae urbis moenia constitvel vitam vel obitum narrant. Erat autem hujus lingua rustica, sed docta vita. Hic pro amore coelestis patriae cuncta despexerat, possidere aliquid in hoc mundo fugiebat; tumultus devitabat hominum, crebris ac prolixioribus orationibus intentus erat. Virtus tamen patientiae in eo vehementer excreverat, ita ut eum sibi ami
Abbreviated transcription (Latin):
inperturbationibus custoditur: Sed quia natale
martrris hodierna die colimus fr̃s mei nequaquã
nos a uirtute eius patientiae xstimare extrane¬
os debemus: Sienim adiuuante nos dño uir¬
tutem patientiae seruare contendimus & in pace
ecclesiae uiuimus & tamen martrrii palma
tenemus : Duo quippest martrrii genera:
Unum inmente. aliud inmente simuł & actione :
Itaq: esse martrres possumus etiam sinullo ferro¬
percutientium trucidemur: Mori quippe
a persequente martrriũ inaperto opere est: Ferre
uero contum elias odientem diligere : martr¬
rium est in occulta cogitatione: Nam quia
duo st emetii martrrii genera unum in occulto
opere aliud inpublico testatur ueritias quae
zebe deifilios requirit dicens potestis bibere cab¬
cem que egobibiturus sum. Cui cũ protinus¬
responderent possumus ilico dñs respondit di¬
cens calicem quidem meum bibetis: Quid enim
percalicem nisidolorem passionis accipimus

Expanded text:
in perturbationibus custoditur. 7. Sed quia natalem in perturbationibus custoditur. 7. Sed quia natalem martyris hodierna die colimus, fratres mei, nequaquam nos a virtute ejus patientiae existimare extraneos debemus. Si enim, adjuvante nos Domino, virtutem patientiae servare contendimus, et in pace Ecclesiae vivimus, et tamen martyrii palmam tenemus. Duo quippe sunt martyrii genera, unum in mente, aliud in mente simul et actione. Itaque esse martyres possumus, etiamsi nullo percutientium ferro trucidemur. Mori quippe a persequente martyrium in aperto opere est; ferre vero contumelias, odientem diligere, martyrium est in occulta cogitatione. Nam quia duo sunt martyrii genera, unum in occulto opere, aliud in publico, testatur Veritas, quae Zebedaei filios requirit, dicens: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum? Cui cum protinusresponderent: Possumus, illico Dominus respondit, dicens: Calicem quidem meum bibetis. Quid enim per calicem, nisi dolorem passionis accipimus?
Abbreviated transcription (Latin):
ad exhibendas occulte insidias ex ardescit: Qui¬
etisnamq: iam tempore aduictoris animum redit
& uel damna rerum ueliniuriarum iacula ad
memoriam reducit cunctaq quaesibi in latast
ue hementer exaggerans fuisse in ut euntolera¬
bilia osgendit & qui escentis animum tanto fu
rore conturbat ut plerumq uirpatiens illa se
aequanimitertolerasse etiam post uictoriam
captiuus erubescat seq: non reddidis se contu¬
meliam doleat & deteriora rependere si occasio
praebeatur quaerat: Quibus ergo istisunt si¬
miles nisi his qui fortitudinem in campouicto¬
res sunt sed per neglegentiam postmodum
intra urbis claustra capiuntur: Quibus istist i¬
miles nisi his quos inruens grauis languor a uita
non subtrahit sed leniter ueniens recediua febris
occidit: Ille ergo ueraciter patientiam seruat
qui & ad tempus aliena mala sinedolore tolerat
& haec eadem retractans pertulisse se talia exultat
Ne bonum patientiae quietis tempore pereat qđ

Expanded text:
ad exhibendas occulte insidias exardescit. Quiad exhibendas occulte insidias exardescit. Quietis namque jam tempore ad victoris animum redit, et vel damna rerum, vel injuriarum jacula ad memoriam reducit; cunctaque quae sibi illata sunt vehementer exaggerans, fuisse intolerabilia osterore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimicaptivus erubescat; seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus isti sunt similes, nisi his quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leviter veniens recidiva febris occidit? Ille ergo veraciter patientiam servat, qui et ad tempus aliena mala sine dolore tolerat, et haec eadem retractans, pertulisse se talia exsultat, ne bonum patientiae quietis tempore pereat, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dolore pulsentur & sic patientiam exhibeant
ut custodire etiam cordis in nocentiam curent:
Sed cum post paululum haec ipsa qua e pertule¬
rt̃ ad memoriam reuocent igne uehementis¬
simidoloris instigantur argũmenta ultionis
inquirunt & mansue tudinem quam toleran¬
tes habuerunt in retractatione sua semet ipsos
diiudicantes perdunt: Callidus namq: aduer¬
sarius bellum contrã duos mouit unum uideli¬
cet inflammans ut contumelias prior inferat
alterum uero prouocans ut contumelias laesus
reddat: Sed quia iamuictor extitit quemad
proferendas contum elias commouit. contra illũ.
acrius dolet quem ad reddendas in iurias commo¬
uere non potuit: Vnde fit ut tota seuirtute contra
eum erigat quem contumelias pertulisse conside¬
rat: Quem quia commoueri in ipsa in iuriarũ
iaculatione non potuit. ab a perto certamine inte¬
rim recedens in secreta cogitatione deceptionis
tempus inquirit: & qui publicðbelld̃ perdidit

Expanded text:
dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam curent. Sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint ad memoriam revocant, igne vehementissimi doloris instigantur, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, in retractatione sua semetipsos dijudicantes perdunt. 6. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat; alterum vero provocans, ut contumelias laesus reddat. Sed quia ejus jam victor exstitit quem ad proferendas contumelias commovit, contra illum acrius dolet, quem ad reddendas injurias commovere non potuit; unde fit ut tota se virtute contra eum erigat, quem contumelias fortiter pertulisse considerat. Quem quia commovere in ipsa injuriarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim recedens, in secreta cogitatione deceptionis tempus inquirit, et qui publico bello perdidit,
Abbreviated transcription (Latin):
ut praediximus patiens non est quia patientia
non in ostensione inquiritur sed incorde: Per
impatientiae autem uicium ipsa uirtutum nu¬
trix doctrina dissipatur: Scriptũnamq est :
Doctrina uiri porpatientiam noscitur : Tanto
ergo quisq: minus ostenditur doctus quanto
conuincitur minus patiens : Neq: enim potest
ueraci terbonadocendo impendere siuiuendo
nesciat a e quanimiter aliena malatolerare:
Quanto enim culmine uirtus patientiae polleat
rursum salomon indicat dicens. melior est
patiens uiro forti & qui dominatur animo
suo expugnatore urbium: Minor estergo
uictoria urbes expugnare quia extrasunt
qua euin cuntur: Maiusergo est quod perpa
tientiam uincitur quia ipse a se animus supera¬
tur & semet ipsum sibi met ipsi subicit quando eũ
patientia inhumilitate colerantiae sternit:
Sciendum uero est quodplerumq euenire pati¬
entibus solet ut eo quid em̃ tempore quo aduersa¬
patiuntur uel contumelias audiunt nullo

Expanded text:
ut praediximus, patiens non est, quia patientia ut praediximus, patiens non est, quia patientia non in ostensione inquiritur, sed in corde. Per impatientiae autem vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptum namque est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, quanto convincitur minus patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nesciat aequanimiter aliena mala tolerare. Quanto enim culmine virtus patientiae polleat, rursus Sapatiens viro forti, et qui dominatur animo suo expugnatore urbium . Minor est victoria urbes expugnare, quia extra sunt quae vincuntur; majus estientiam vincitur, quia ipse a se animus superatur, et semetipsum sibimetipsi subjicit, quando eum patientia in humilitate tolerantiae sternit. Sciendum vero est quod plerumque evenire patientibus solet, ut eo quidem tempore quo adversapatiuntur vel contumelias audiunt nullo
Abbreviated transcription (Latin):
sidere quod sumus: Patientia uera est aliena
mala ae quanimiter perpeti contra eum quoq
quimala in rogat nullo dolore morderi: Nã
qui sic mala proximiportat ut tamentacitus
doleat & tempus dignae retributionis quaerat.
patientiam non exhibet sed ostendit: Scriptũ
qui ppe estacaritas patiens est benigna est : Pati¬
ens namq: est ut aliena mala toleret benigna
uero est ut ipsos etiam quos portat amet : Hinc
namq: persemet ipsam ueritas dicit: Diligite in¬
imicos uestros benefacite his quioderunt uos:¬
Orate propersequentibus & calumniantibus uo¬
bis: Uirtus itaq est coram hominibus aduer¬
sarios tolerare sed uirtus coramdõ diligere
Quia hoc solum ds̃ sacrificium accipit quod ante
eius oculos in altari bonioperis flamma cari¬
tatis incendit: Sciendum uero quod plerũ q
ideo patientes uidemur quia retribuere mala
non possumus: Sed quiid circo malum non re¬
tribuit quia ne quaquam ualet proculdubio

Expanded text:
sidere quod sumus. Patientia vero est aliena sidere quod sumus. Patientia vero est aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat nullo dolore morderi. Nam 1615 qui sic proximi mala portat, ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit. Scriptum quippe est: Charitas patiens est, benigna est . Patiens namque est ut aliena mala toleret, benigna vero est ut ipsos etiam quos portat amet. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt voorate pro persequentibus et calumniantibus vos . Virtus itaque est coram hominibus adversarios tolerare, sed virtus coram Deo diligere, quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis incendit. 5. Sciendum vero quod plerumque ideo patientes esse videmur, quia retribuere mala non possumus. Sed qui idcirco malum non retribuit quia nequaquam valet, procul dubio,