comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potest: sed intellectum sobrium querit.
Inconuersatione enim humana dilectissimi
sunt aliqua quȩ rationabiliter reprehen¬
& argui debent: illa uero quȩ aut ignori¬
mus. aut utrum bono. an malo amimo
fiant scire non possumus: iudicare penitꝰ
non debemus Herbi gr̃a. Uides hominem
frequentius ieiunare: congaude. & noli ni¬
mis laudare: quia potest hoc pro huma¬
na gła fieri. Sed & noli uituꝑare: quia
potest & pro deo &pro ammȩ remedio
ieiunare. Uidisti alium indicco ieiunio
publico uelle prandere: cum dilectione
ammone. Si dixerit se pro stomachi
lassitudine ieiuinare non posse. crede &
noli iudicare: quia utrumq potest fieri.
ut pro gula uel luxuria prandere uielit.
& pro infirmitate ieiunare non possit.
U idisti alterum subditis suis cum seue¬
ritate disciplinam imponere. & indulgen¬
tiam tardius dare. noli iudicare crudelem:
quia forsitan non facit morbo iracundiȩ
sed zelo disciplinȩ & amore iusticie.
propt̾ illud quod scriptum ẽ. delus do¬

Expanded text:
potest; sed intellectum sobrium quaerit. In conversatione enim humana, dilectissimi, sunt aliqua, quae rationabiliter reprehenet argui debent: illa vero quae aut ignoramus, aut utrum bono an malo animo fiant, scire non possumus, judicare penitus non debemus. Verbi gratia, vides hominem frequentius jejunare; congaude, et noli nimis laudare; quia potest hoc pro humana gloria fieri: sed et noli vituperare; quia potest et pro Deo et pro animae remedio jejunare. Vidisti alium indicto publico jejunio velle prandere; cum dilectione admone. Si dixerit se pro stomachi lassitudine jejunare non posse, crede et noli judicare: quia utrumque potest fieri, ut pro gula vel luxuria prandere velit, et prae infirmitate jejunare non possit. Vidisti alterum subditis suis cum severitate disciplinam imponere, et indulgentiam tardius dare; noli judicare crudelem: quia forsitan non hoc facit morbo iracundiae, sed zelo disciplinae et amore justitiae; propter illud quod scriptum est, Zelus do
Abbreviated transcription (Latin):
quedam. & indicula qualiter hoc intel¬
ligere & acciꝑe debeatis. insinuo. Nam
uos deo propicio melius hoc caꝑe &
obseruare potestis. Ut hȩc quȩ dixi te¬
natius ur̃is cordibus inserantur. breuit̾
repeto quod suggessi. In his gͦ rebus sic̃
iam supradixi ꝑiculose alios iudicamus.
quȩ dubiumest utrum bono an malo
animo fiant: idest ieiunare. uigilare. ele¬
mosinas facere. auino & acarnibus uel absti¬
n̾e uł ñ abstm̾e. & reliq̃ his similia quȩ ꝓ deo
& humana gła fieri possunt. Et quia
ignoramus quo animo fiant: iudicare pȩ¬
intus non debemus. Propterea hȩc dicit
dñs: nolite iudicare. ut non iudicemini¬
ꝑ ropter aptam uero iniquitatem dictum

Expanded text:
quaedam et indicula, qualiter haec intelligere et accipere debeatis, insinuo. Nam vos Deo propitio, melius haec capere et observare potestis. Ut haec quae dixi, tenacius vestris cordibus inserantur, breviter repeto quod suggessi. In his ergo rebus, sicut jam supra dixi, periculose alios judicamus quae dubium est utrum bono an malo animo fiant; id est, jejunare, vigilare, eleemosynas facere, a vino et a carnibus vel abstinere vel non abstinere, et reliqua his similia, quae pro Deo et pro humana gloria fieri possunt. Et quia ignoramus quo animo fiant, judicare penitus non debemus. Propterea haec dixit Dominus, Nolite judicare, ut non judicemini. Propter apertam vero iniquitatem dictu
Abbreviated transcription (Latin):
possum surgere & dare tibi. Ostium ami¬
ci: diuini ẽ intelligentia sermonis. Quod
sͥapłs orat aꝑiri: ad loq̾ndum mysterium
xp̃i. slausumq est tempore famis uerbi.
cum intelligentia non datur: & illi qui
euangłicam sapientiam tanqͣm panem
erogantes ꝑorbem terrȩ predicauerunt.
pueri patris familias iam sunt insecreta
quiete cum domino: & tam̃ orando efficit᷑.
ut accipiat desiderans intellectum ab ip¬
so deo. etiam si homo desit. ꝑquẽ sapien¬
tia predicet᷑. Et ille siꝑseuerauerit pulsais:
dico uobis. & si non dabit illi surgens eo

Expanded text:
possum surgere et dare tibi. Ostium amipossum surgere et dare tibi. Ostium amici divini est intelligentia sermonis, quod sibi Apostolus orat aperiri ad loquendum mysterium Christi. Clausumque est tempore famis verbi, cum intelligentia non datur. Et illi qui evangelicam sapientiam, tanquam panem erogantes, per orbem terrae praedicaverunt, pueri patrisfamilias jam sunt in secreta quiete cum Domino. Et tamen orando efficitur ut accipiat desiderans intellectum ab ipso Deo, etiam si homo desit per quem sapientia praedicetur. Et ille si perseveraverit pulsans, dico vobis et si non dabit illi surg
Abbreviated transcription (Latin):
ogatus a discipulis sal¬
uator. non modo for¬
mam orationis. sed
& instantiam freqͤnti¬
amq tradidit orandi.
Aanicus gͦ adquem
media nocte uenit᷑.
ipse deus
intelligit᷑. cui in media tribulatione sup¬
plicare. & tres panes.idẽ intelligentiam
trinitatis. qua presentis uite consolent᷑
labores effiagitare debemꝰ. Amicꝰ qui ue¬
nit de uia. ipse nr ẽ animus: qui totiens
a nobis recedit. quotiens ad appetenda ter¬
rena. & temporalia foris uagatur. Redit
gͦ. cȩlestiq alimonia refici desiderat: cum
inse reuersus suꝑna ceꝑit ac sp̃ualia medi-¬
tari. De quo pulchrȩ qui petierat adiungit:
non se habere quod ponat ante illum: qm̃
animȩ post seculi tenebras dm̃ suspiranti.
nichil preter eum cogitare. nil loqui. nil¬
q: libet intueri: solum quod recognouit
summe trinitatis gaudium contempla-¬
ri:atq adhoc plemus intuendum ꝑue¬
nire satagit. Et ille de intus dicat. noli
michi molestus ẽẽ:iam ostium dausum
ẽ. & pueri mei mecum sunt incubili: ñ

Expanded text:
ogatus a discipulis salvator, non modo formam orationis, sed et instantiam frequentiamque tradit orandi. Amicus ergo ad quem media nocte venitur, ipse Deus intelligitur, cui in media tribulatione supplicare, et tres panes, id est, intelligentiam Trinitatis, qua praesentis vitae consolentlabores, efflagitare debemus. Amicus qui venit de via, ipse noster est animus, qui toties a nobis recedit, quoties ad appetenda terrena et temporalia foris vagatur. Redit vero, coelestique alimonia refici desiderat, cum in se reversus superna coeperit ac spiritalia meditari. De quo pulchre qui petierat adjungit, non se habere quod ponat ante illum. Quoniam animae post saeculi tenebras Deum suspiranti, nil praeter eum cogitare, nil loqui, nil libet intueri, solum quod recognovit summae Trinitatis gaudium contemplari, atque ad hoc plenius intuendum pervenire satagit. Et ille deintus dicat: Noli mihi molestus esse, jam ostium clausum est, et pueri mei mecum sunt in cubili. Non
Abbreviated transcription (Latin):
& dabit᷑ uobis. querite & inuenietis. pul¬
sate & aꝑiet᷑ uob̃. Comparatio ẽ amino¬
re. Si gͦ amicꝰ homo surgit delecto. &
dat. non amicitia sed tedio compulsus.
qͣntomagis dat d̾s. qui sine tedio lar¬
gissime donat quod pecitur: Dñs & enĩ¬
saluator nr̃ ad cȩlestis regni gaudia nos ꝑ¬
uenire desiderans.& nos eadem gaudia
a se petere docuit: & nobis pȩtentib se
hȩc daturum ẽẽ promisit. Petite inquit
& dabitur uobis: querite & inuenie¬
tis. pulsate & aꝑiet᷑ uobis. Quȩ nobis
sunt uerba dñi nr̃i fr̃s km̃i magnoꝑe¬

Expanded text:
 dabitur vobis; quaerite et invenietis; pulsate et aperietur vobis. Comparatio a minore: si enim amicus homo surgit de lecto, et dat non amicitia, sed taedio compulsus, quanto magis dat Deus, qui sine taedio largissime donat quod petitur: sester ad coelestis regni gaudia nos pervenire desiderans, et nos eadem gaudia a se petere docuit, et nobis petentibus se haec daturum esse promisit. Petite, inquit, et dabitur vobis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis. Quae nobis sunt verba Domi
Abbreviated transcription (Latin):
portĩ turba multa comitante. atq
murente suscit.it .ͥ lazarꝰ de monit¬
mento uot. itꝰ ĩtãtũ popielisĩno¬
tuit ut obcor qͣ bider ta funonũ¬
quem de rebus ui sibilibꝰ iniusibilem nos¬
ceremus. Nec tñ sufficit hec intueri n
miraculis chisti. In terrogemꝰ ipla mira¬
cula quid nobis loquãtur de christo. ha¬
bent ciĩ si intelligantur liuignã suam.
Nam qr ipse christus uerbñ dei est: etiã
factum uerbi. uerbũ nobis est. Hoc ergo
nuraculumt sicut atidimmꝰ ꝙͣ mag̾nũ
sit: queramus etiã qͣ profundũ sit. Nõ

Expanded text:
portam, turba multa comitante atque intuente, suscitatur ; Lazarus de monumento vocatus in tantum populis innotuit, ut, ob eorum qui videre testimonquem de rebus visibilibus invisibilem nosceremus. 2. Nec tamen sufficit haec intueri in miraculis Christi. Interrogemus ipsa miracula, quid nobis loquantur de Christo: habent enim si intelligantur, linguam suam. Nam quia ipse Christus Verbum Dei est, etiam factum Verbi, verbum nobis est. Hoc ergo miraculum, sicut audivimus quam magnum sit, quaeramus eti
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ tamen non simul exsemine ꝓdeunt.
Ex semine quippe ꝓducit᷑ radix. exradice
ꝓdit uirgultum. ex uirgulto orit᷑ fructus.
infructu etiam ꝓducit᷑ semen. Addamꝰ gͦ
quia & semen latet in semine. Quid̃ gͥ mi¬
rum. si ossa. neruos. carnẽ. capillosq reducat
expuluere: qui lignum. fructꝰ. folia. in mag¬
na mole arboris exparuo cotidie semine
restaurat: Cum gͦ dubitans animꝰ de re¬
surrectionis potentia rationẽ querit: earum
rerum ei questiones inferendȩ sunt. quȩ
&e incessanter fiunt: &e tamen ratione com¬
prehendi nequaqͣm possunt: ut dum non
ualet ex uisione rei penetrare quod conspicit.
de ꝓmissione diuinȩ potentiȩ credat quod
cum tempore transeunt:uelut iam dimis¬
sa despicite: ad huiꝰ resurrectionis glam
qͣm in se ueritas ostendit tota intentione
festinate. Terrena desideria quȩ ab auctore
separant fugite: quia tanto altiꝰ adconspec¬
tum di omnipotentis ꝑtingitis: qͣnto medi¬

Expanded text:
quae tamen non simul ex semine prodeunt. quae tamen non simul ex semine prodeunt. Ex semine quippe producitur radix, ex radice prodit virgultum, ex virgulto oritur fructus, in fructu etiam producitur semen. Addamus ergo quia et semen latet in semine. Quid igitur mirum, si ossa, nervos, carnem, capillosque reducat ex pulvere, qui lignum, fructus, folia, in magna mole arboris ex parvo quotidie semine restaurat? Cum ergo dubitans animus de resurrectionis potentia rationem quaerit, earum rerum ei quaestiones inferendae sunt, quae et incessanter fiunt, et tamen ratione comprehendi nequaquam possunt, ut dum non valet ex visione rei penetrare quod conspicit, de promissione divinae potentiae credat quod cum tempore transeunt, velut jam dimissa despicite. Ad hujus resurrectionis gloriam quam in se Veritas ostendit tota intentione festinate. Terrena desideria quae ab auctore separant fugite, quia tanto altius ad conspectum Dei omnipotentis pertingitis, quanto Medi
Abbreviated transcription (Latin):
licet hec idcirco in suis cogitationib dict̃.
quia eis cotidiana di miracula. ex assidui¬
tate uiluerunt. Nam ecce in uno grano
paruissimi seminis: latet tota quȩ nasci¬
tura ẽ arboris moles. Constituamꝰ namq
ante oculos cuiuslibet arboris miram
magnitudinẽ: cogitemꝰ unde oriendo ce¬
pit. quȩ ad tantam molẽ crescendo puẽ¬
nit. Inuenimꝰ ꝓculdubio eius originem:
paruissimũ semen. Consideremꝰ nunc
ubi in illo paruo grano seminis. lacet
fortitudo ligni asꝑitas corticis. saporis
odorisq magnitudo: ubertas fructuum.
uiriditas foliorum. Contrectatũ namq se¬
minis granum non ẽ ualidum: unde gͦ
ꝓcessit ligni durcia: Non ẽ asꝑtim unde
aspitas corticis erũpit: Non ẽ saporum:
unde sapor infructib: Ol factum nił rẽdo¬
let: unde odor infructib fraglat: Nil in
se uiride ostendit: unde folioꝵ uiriditas
exiuit: Cuncta gͦ in semine simul latent:

Expanded text:
licet haec idcirco in suis cogitationibus dicunt, licet haec idcirco in suis cogitationibus dicunt, quia eis quotidiana Dei miracula ex assiduitate viluerunt. Nam ecce in uno grano parvissimi seminis latet tota quae nascitura est arboris moles. Constituamus namque ante oculos cujuslibet arboris miram magnitudinem; cogitemus unde oriendo coepit, quae ad tantam molem crescendo pervenit. Invenimus procul dubio ejus originem, parvissimum semen. Consideremus nunc ubi in illo parvo grano seminis latet fortitudo ligni, asperitas corticis, saporis odorisque magnitudo, ubertas fructuum, viriditas foliorum. Contrectatum namque seminis granum non est validum; unde ergo processit ligni duritia? non est asperum, unde asperitas corticis erupit? non est saporum, unde sapor in fructibus? olfactum nil redolet, unde odor in fructibus fragrat? nil in se viride ostendit, unde foliorum viriditas exivit? Cuncta ergo in semine simul latent,
Abbreviated transcription (Latin):
certi sunt: & tunc rectius docemꝰ. si etiam¬
cordium ur̃orum questionib occultis oc¬
currimꝰ: pauca uob̃ de ipsa resurrectioniᷤ
fide loquenda sunt. Multi & enim sicut¬
& nos aliqͣndo fuimꝰ dum darnẽ in putre¬
dinẽ ossaq in puluerẽ redigi ꝑsepulchra
conspicint: reparari expuluere carnẽ &
ossa diffidunt sicq apud se quasi ratioci-¬
nantes dicunt. Quando expuluere homo
redũcit᷑: Quando agie᷑. ut cinis animet᷑
Quib breuit̃ respondemꝰ. quia longe minꝰ
est deo reparare quod fuit: q̃m creasse q̃d
non fuit. Aut quid mirum si hominẽ
ex puluere reficit: qui simul ex nichilo
omnia creauit: Mirabilius namq est.
celum ac terram ex nullis existentib con¬
didisse: qͣm ipsum hominẽ ex terra repa¬
rare. Sed cinis adtendit᷑: & in carnẽ redire
posse desꝑat᷑. & diuine oꝑationis uirtꝰ com¬
prehendi quasi ex ratione querit᷑. Qui sci¬

Expanded text:
certi sunt, et hanc tunc rectius docemcerti sunt, et hanc tunc rectius docemcordium nostrorum quaestionibus occultis occurrimus; pauca nobis de ipsa resurrectionis fide loquenda sunt. Multi etenim, sicut nos aliquando fuimus, dum carnem in putredinem ossaque in pulverem redigi per sepulcra conspiciunt, reparari ex pulvere carnem et ossa diffidunt, sicqnantes dicunt: Quando ex pulvere homo reducitur? quando agitur ut cinis animetur? Quibus breviter respondemus quia longe minus est Deo reparare quod fuit quam creasse quod non fuit. 1559 Aut quid mirum si hominem ex pulvere reficit, qui simul omnia ex nihilo creavit? Mirabilius namque est coelum et terram ex nullis existentibus condidisse, quam ipsum hominem ex terra reparare. Sed cinis attenditur, et in carnem redire posse desperatur, et divinae operationis virtus comprehendi quasi ex ratione quaeritur. Qui sci
Abbreviated transcription (Latin):
sed securi uideatis. Lim̃dus gͦ ẽ. ne timeat᷑.
Terror eius nos adusum bone oꝑationis er¬
erceat: metꝰ illuis uitam nrãm aprauita¬
te compescat. Michi fr̃s credite. quia tan¬
to tunc erimus securi de eiꝰ presentia: qͣn¬
to nunc ẽẽ satagimꝰ suspecti de culpa. Cer¬
te si aliquis urm cum suo aduersario cau¬
sam dicturꝰ in meo iudicio die crastino eẽt
exhibendus: totam fortasse noctem insom¬
pnem duceret. quid sibrdici posset. quid
obiectionib responderet: secum sollicita &
estuanti mente uersaret. Ne me in ueni¬
ret asꝑum uehem̃ter mtueret:ne apud
me appareret noxiꝰ formidaret.Et quis
ego. aut quidego: Nimirum non longe
post futurꝰ post hominẽ uermis.: atq post
uermẽ puluis. Si gͦ tanta cura ꝑtimescie
iudicium pulueris: qu a intentione cogi¬
tandum ẽ: qua formidine ꝓuidendum
tante iudicium maiestatis: Sed quia sc̃
non nulli qui dde resurrectione carnis in¬

Expanded text:
sed securi videatis. Timendus ergo est, ne timeatur. sed securi videatis. Timendus ergo est, ne timeatur. Terror ejus nos ad usum bonae operationis exerceat, metus illius vitam nostram a pravitate compescat. Mihi, fratres, credite, quia tanto tunc erimus securi de ejus praesentia, quanto nunc esse satagimus suspecti de culpa. 11. Certe si aliquis vestrum cum suo adversario causam dicturus in meo judicio die crastino esset exhibendus, totam fortasse noctem insomnem duceret, quid sibi dici posset, quid objectionibus responderet, secum sollicita et aestuante mente versaret, ne me inveniret asperum vehementer metueret, ne apud me appareret noxius formidaret. Et quis ego? aut quid ego? nimirum non longe post futurus post hominem vermis, atque post vermem pulvis. Si ergo tanta cura pertimescitur judicium pulveris, qua intentione cogitandum est, qua formidine praevidendum tantae judicium majestatis? 12. Sed quia sunt nonnulli qui de resurrectione carnis in
Abbreviated transcription (Latin):
remini. Quid ꝑdest interẽe festis homint̃
si de eẽ contingat festis angelorum: Umbra
uenturȩ sollempnitatis ẽ: sollempnitas
presens. Iacirco hanc annuȩ agimus:
ut ad illam quȩ non ẽ annua sed conti¬
nua ꝑducamur. Cum hec statuto tempe
gerit᷑: ad illius desideriũ memoria nr̃a
refri ⁊ atͦ. frequentatione gͦ gaudĩ tem¬
poralis adȩterna gaudia mens incalescat
& ferueat: ut ex ueritate leticie ꝑfruat᷑ in
patria. quod de umbra gaudii meditat᷑ in
te: is qui mitis resurrexit ex morte: q̃m
districtus in iudicio ueniat preuidẽte.
Certe indie tremendi examinis sui. cum
angłis.cum archangłis. cum thronis &
dñationib. cum pͥncipatib & potestatib
apparebit: cȩlis ac terris ardentib. cunc¬
tis uidelicet elementis in sui obsequii ter¬
rore commotis. Hunc gͦ tanti pauoris ui¬
dicem ante oculos ponite: hunc uenturũ
timete: ut hunc cum uenerit. non tumnidi

Expanded text:
remini. Quid prodest interesse esse festis hominum, remini. Quid prodest interesse esse festis hominum, si deesse contingat 1558 festis angelorum? Umbra venturae solemnitatis est solemnitas praesens. Idcirco hanc annue agimus, ut ad illam quae non est annua, sed continua, perducamur. Cum haec statuto tempore geritur, ad illius desiderium memoria nostra refricatur. Frequentatione ergo gaudii temporalis ad aeterna gaudia mens incalescat et ferveat, ut ex veritate laetitiae perfruatur in patria quod de umbra gaudii meditatur inte. Is qui mitis resurrexit ex morte, quam districtus in judicio veniat praevidete. Certe in die tremendi examinis suis, cum angelis, cum archangelis, cum thronis, cum dominationibus, cum principatibus et potestatibus apparebit, coelis ac terris ardentibus, cunctis videlicet elementis in sui obsequii terrore commotis. Hunc ergo tanti pavoris judicem ante oculos ponite; hunc venturum timete, ut hunc, cum venerit, non timidi,
Abbreviated transcription (Latin):
iordanis nomine eorum multitudo expͥmi¬
tur: qui intra sacram̃tum baptismatis te¬
nent᷑. Antiquus gͦ hostis generis huma¬
n fuuium absorbuit: quia a mundi origi¬
ne usq ad redemptoris aduentum. uix
paucis electis euadentib inuentrẽ suȩ ma-¬
liciȩ genus humanũ traxit. De quo recte
dicit᷑. Absorbebit fluuium & non mirabit᷑:
quia ꝓ magno non habet. cum infideles
rapit. Sed graue ẽ ualde quod sequitur:
& habet fidutiam quod influat iordanis
in os eius.quia postq̃m infideles quosq
a mundi origine rapuit:adhuc se posse
susciꝑe etiam fideles p̃sumit. Nam ore pesti¬
fere ꝑsuasionis eos cotidie deuorat: in quib
apud uos sollicita m̃te cogitate. Ecce pascha¬
lia sollempnia agimꝰ: sed ita uiuendũ nobis¬
ẽ:ut ꝑuenire ad ȩcerna festa mereamur.
Transeunt cuncta quȩ temporalit̾ festiua
celebrant᷑ curate qui his sollempnitatib
inter estis: ne ab eterna sollempnitate sepa¬

Expanded text:
Jordanis nomine eorum multitudo exprimiJordanis nomine eorum multitudo exprimitur, qui intra sacramentum baptismatis tenentur. Antiquus ergo hostis generis humani fluvium absorbuit, quia a mundi origine usque ad Redemptoris adventum, vix paucis electis evadentibus, in ventrem suae malitiae genus humanum traxit. De quo recte dicitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur , quia pro magno non habet cum infideles rapit. Sed grave est valde quod subditur: Et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus , quia postquam infideles quosque a mundi origine rapuit, adhuc se posse suscipere etiam fideles praesumit. Nam ore pestiferae persuasionis eos quotidie devorat, in quibus apud vos sollicita mente cogitate. Ecce Paschalia solemnia agimus; sed ita vivendum est nobis, ut pervenire ad aeterna festa mereamur. Transeunt cuncta quae temporaliter festiva celebrantur. Curate, qui his solemnitatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate sepa
Abbreviated transcription (Latin):
beati qui non uiderunt & crediderunt.
In qua nimirum sententia nos spetialiter
signati sumus. qui eum quẽ carne non ui¬
dimus. mente retinemꝰ. Nos signati sumꝰ:
seo si fidẽ nram oꝑib sequim᷑. Ille & enĩ
uere credit: qui exercet oꝑando quod credit
Quo contra de his qui fidem nommetenus
retinent. paulus dicit. Conficent᷑ se nosse
dm̃: factisiutem negant. Hinc iacob ait.
Fides sine oꝑib mortua ẽ. Hinc ad beatum
iob de antiquo hoste generis humam dñs
dicit. Ab sorbebit fluuium & nonmirabit᷑:¬
& habet fiduciam. quod influat iordanis
in õs eius. Quis ẽ enim ꝑ fuiuium designatꝰ:
nisi humani generis fiuruse Quod uideli¬
cet genus ab ortu ad finẽ defluit: & quasi
aquȩ more usq ad competentẽ termi¬
num ex carnis liquore ꝑcurrit. Quid ꝑ
iordanẽ: insi baptizatoꝵ forma signatur:
Quia enim in iordane flumine ipse auctor
redemptionis nr̃e baptizari dignatꝰ ẽ: recte

Expanded text:
Beati qui non viderunt, et crediderunt. Beati qui non viderunt, et crediderunt. In qua nimirum sententia nos specialiter signati sumus, qui eum quem carne non vidimus mente retinemus. Nos signati sumus, sed si fidem nostram operibus sequimur. Ille etenim vere credit, qui exercet operando quod credit. Quo contra de his qretinent, Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortua est . Hinc ad beatum Job de antiquo hoste generis humani Dominus dicit: Absorbebit fluvium, et non mirabituret habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Quis etenim per fluvium designatus, nisi humani generis fluxus? Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et, quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit, Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte
Abbreviated transcription (Latin):
sponsum uoluit: qui tam̃ ad enis nupti¬
as non ꝑuẽnit. Nam ita factꝰ ẽ discipłs
dubitans & palpans testis uere resurrectio¬
nis: sicut sponsus matris fuerat custos in¬
tegerrime uirginitatis. Palpauit autem &
exclamauit. Dñs m̃s & ds m̃s. Dicit ei iħc
Quia uidisti me credidisti. Cum paulus apls
dicat. ẽ autẽ fides sꝑandarũ substantia rerũ.
argum̃tum non apparentũ: ꝓfecto liquet
quia fides illarum rerum argum̃tum est.
quȩ apparere non possunt.Quȩ & enim
apparent.iam fidem non habent. sed ag¬
nitionem.Dum gͦ uidit thomas. dum
palpauit:cur ei dr. quia uidisti me credi¬
disti᷑ Sed aliud uidit. aliud credidit.
Amortali quippe homine diuinitas uide¬
ri non potuit. Hominẽ gͥ uidit. & dm̃
confessus ẽ dicens. Dñs m̃s. & ds m̃s. Hi
dendogͦ eͤdidit. qui considerando uerum
hominẽ. hunc dm̃ quẽ uidere non pote¬
rat exclamauit. Lȩtificat ualde quod sequit᷑

Expanded text:
sponsum voluit, qui tamen ad ejus nuptisponsum voluit, qui tamen ad ejus nuptias non pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans, testis verae 639 resurrectionis, sicut sponsus matris fuerat custos integerrimae virginitatis. Palpavit autem, et exclamavit: Dominus meus et Deus meus. Dicit ei Jesus: Quia vidisti me, credidisti. Cum Paulus apostolus dicat: Est enim fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium : Profecto liquet quia fides illarum rerum argumentum est, quae apparere non possunt. Quae etenim apparent jam fidem non habent, sed agnitionem. Dum ergo vidit Thomas, dum palpavit, cur ei dicitur: Quia vidisti me, credidisti? Sed aliud vidit, aliud credidit. A mortali quippe homine divinitas videri non potuit. Hominem igitur vidit, et Deum confessus est, dicens: Deus meus et Dominus dendo ergo credidit, qui considerando verum hominem, hunc Deum, quem videre non poterat, exclamavit 9. Laetificat valde quod sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
dere renuit. Uenit iterum dñs. & non creden¬
ti discipulo latꝰ palpandum prebuit. manꝰ
ostendit: & ostensa suoꝵ cicat᷑ce uulnerum.
infidelitatis illius uulnus sanauit. Quid fr̃s
km̃i.: quid inter hȩc animaduercitis: Nun¬
quid casu gestum creditis. ut electus ille dis¬
ssei cipłs tunc dẽer. post autẽ ueniens audiret:
audiens dubitaret. dubitans palparet̃. pal
pans crederet: Non hoc casu. sed diuina
dispensatione gestum ẽ. Egit namq mi
rom suꝑna clementia: ut discipłs dubitãs.
dum in magistro suo uulnera palparet
carnil in nobis uulnera sanaret infideli¬
tatis. Plus enim nob̃ thomȩ infidelitas. i¬
ad fidem. qͣm fides credentium discipłoꝵꝵ
ꝓfuit: quia dum ille ad fidem palpando
reducit᷑. nr̃a mens omni dubitatione post.¬
posita in fide solidat᷑. Sic quippe discipłm
post resurrectionẽ suam dubitare ꝑmisit:
nec tamen indubitatione deseruit: sicut
ante natiuitatẽ suam habere mariam

Expanded text:
dere renuit. Venit iterum Dominus, et non credendere renuit. Venit iterum Dominus, et non credenti discipulo latus palpandum praebuit, manus ostendit, et ostensa suorum cicatrice vulnerum, infidelitatis illius vulnus sanavit. Quid, fratres charissimi, quid inter haec animadvertitis? Nunquid casu gestum creditis ut electus ille discipulus tunc deesset, post autem veniens audiret, audiens dubitaret, dubpans crederet? Non hoc casu, sed divina dispensatione gestum est. Egit namque miro modo superna clementia, ut discipulus dubitans, dum in magistro suo vulnera palparet carnis, in nobis vulnera sanaret infidelitatis. Plus enim nobis Thomae infidelitas ad fidem, quam fides credentium discipulorum profuit: quia dum ille ad fidem palpando reducitur, nostra mens omni dubitatione postposita in fide solidatur. Sic quippe discipulum post resurrectionem suam dubitare permisit, nec tamen in dubitatione deseruit, sicut ante nativitatem suam habere Mariam
Abbreviated transcription (Latin):
ant amouere qͣm meruit. qui non eru¬
buit conficeri quod fecit. Hȩc desolutio¬
nis ordine breuiter dixerim: ut sub mag¬
no moderamine pastores ȩccl̃iȩ. uel solue¬
re studeant uel ligare. Sed utrum iustȩ
an iniuste obliget pastor. pastõris tamen
sententia gregi tim̃da ẽ. ne is qui sub est
&ecum iniuste forsitan ligat᷑: ipsam obli¬
gationis suȩ sententiam ex alia culpa me¬
reatur. Pastor gͦ uel absoluere indiscrete
timeat uel ligare. is autẽ qui sub manu
pastoris ẽ. ligari timeat uel iniuste. Nec
pastoris sui iudicium tẽmere rep̃hendat:
ne & si iniuste ligatꝰ ẽ. ex ipsa tumide
reprehensionis eius suꝑbia. cuspa quȩ
non erat fiat. Sed quia hec breuit̾ ꝑex
cessum diximꝰ: ad expositionis ordinem
redeamus..
homas autem unus exduo¬
decim qui dicit᷑ didimꝰ non
erat cum eis qͣndo uenit ihc
Iste unus discipulus defuit.
reuersus quod gestum ẽ audiuit: audita cre¬

Expanded text:
ant amovere, quam meruit qui non eruant amovere, quam meruit qui non erubuit confiteri quod fecit. Haec de solutionis ordine breviter dixerim, ut sub magno moderamine pastores Ecclesiae vel solvere studeant, vel ligare. Sed utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est, ne is qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, ipsam obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor ergo vel absolvere indiscrete timeat, vel ligare. Is autem qui sub manu pastoris est, ligari timeat vel injuste; nec pastoris sui judicium temere reprehendat, ne etsi injuste ligatus est, ex ipsa tumidae reprehensionis superbia culpa quae non erat fiat. Sed quia haec breviter per excessum diximus, ad expositionis ordinem redeamus. 7. Thomas autem unus ex duodecim, qui dicitur Didymus, non erat cum e. Iste unus discipulus defuit: reversus quod gestum est audivit, audita cre
Abbreviated transcription (Latin):
tutem. Ex qua consideratione intuendũ
ẽ. quod illos nos debemꝰ ꝑ pastoralem au-¬
ctoritatẽ soluere: quos auctorẽ nr̃m cog¬
noscimus ꝑ suscitantẽ grãm uiuificare.
Quȩ nimirũ uiuificatio. ante oꝑationẽ rec¬
titudinis. in ipsa iam cognoscit᷑ confessio¬
ne peccati. Uñ & huic ipsi mortuo lãtaro
nequaqͣm dicit᷑ reuiuisce: sed ueni foras.
Omnis quippe peccator dum culpam suã:
intra conscientiã abscondit. introrsus latec:
in suis penetra lib occultat᷑. Sed mor¬
tuus uenit foras: cum peccator nequitias
suas sponte confitet᷑. Lazaro gͦ dicit᷑ ueni
foras: ac si aꝑte cuilibet mortuo inculpa
diceret᷑. Cur reatum tuũ intra conscientiã
abscondis: Foras iam ꝑconfessionẽ egrẽde¬
re: qui apud te interius ꝑ negationẽ lates.
Ueniat itaq foras mortuus: id ẽ culpã confi¬
teat᷑ peccator. Uenientẽ uͦ foras soluant
discipuli: ut pastores ȩccł̃iȩ ei pȩnam debe¬

Expanded text:
tutem. Ex qua consideratione intuendum tutem. Ex qua consideratione intuendum est quod illos nos debemus per pastoralem auctoritatem solvere quos auctorem nostrum cognoscimus per suscitantem gratiam vivificare. Quae nimirum vivificatio ante operationem rectitudinis in ipsa jam cognoscitur confessione peccati. Unde et huic ipsi mortuo Lazaro nequaquam dicitur Revivisce, sed Veni foras. Omnis quippe peccator dum culpam suam intra conscientiam abscondit, introrsum latet, in suis penetralibus occultatur. Sed mortuus venit foras, cum peccator nequitias suas sponte confitetur. Lazaro ergo dicitur Veni foras. Ac si aperte cuilibet mortuo in culpa diceretur: Cur reatum tuum intra conscientiam abscondis? Foras jam per confessionem egredere, qui apud te interius per negationem lates. Veniat itaque foras mortuus, id est culpam confiteatur peccator. Venientem vero foras solvant discipuli, ut pastores Ecclesiae ei poenam debe
Abbreviated transcription (Latin):
Non morientem quippe mortificat: qui
iustum dampnat. Et non uicturũ uiui¬
ficare nitit᷑: qui reum supplicio absolue¬
re conat᷑. Cause gͦ pensandȩ sunt: & tunc
ligandi atq soluendi potestas exercenda.
Uidendum quȩ culpa. aut quȩ sit peniten¬
tia secuta post culpam: ut qͦs om̃ps as ꝑ¬
compunctionis grãm uisitat: illos pastoris
sententia absoluat. Tunc enim uera ẽ abso¬
lutio p̾sidentis: cum interni arbitrium se¬
quit᷑ iudicis. Quod bene quatͥduani mor¬
tui resuscitatio illa significat. quȩ uidelicet
demonstrat. quia prius mortuũ dñs uo¬
cauit & uiuificauit dicens: lazare ueni
foras: & postmodũ is qui uiuens egressus
fuerat. a discipłis ẽ solutus sicut scriptũ ẽ
Cumq egressus eẽc qui fuerat ligatꝰ institis.¬
tunc dixit discipłis. Soluite eum: & sim¬
te abire. Ecce illum discipłi iam uiuentem
soluunt: quẽ magister resuscitau̾at mortuũ
Si enim discipłi mortuum lazarum sol¬
uerent. fecorem magis ostenderent qͣm uir¬

Expanded text:
Non morientem, inquit, mortificat, qui justum damnat, et non victurum vivificare nititur, qui reum supplicio absolvere conatur. » Causae ergo pensandae sunt, et tunc ligandi atque solvendi potestas exercenda. Videndum itaque quae culpa, aut quae sit poenitentia subsecuta post culpam, ut quos omnipotens compunctionis gratiam visitat, illos pastoris sententia absolvat. Tunc enim vera est absolutio praesidentis, cum interni arbitrium sequitur judicis. Quod bene quatriduani mortui resuscitatio illa significat, quae videlicet demonstrat quia prius mortuum Dominus vocavit et vivificavit, dicens: Lazare, veni foras ; et postmodum is qui vivens egressus fuerat, a discipulis est solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset qui fuerat ligattunc dixit discipulis: Solvite eum, et sinite abire . Ecce illum discipuli jam viventem solvunt, quem magister resuscitaverat mor tuum. Si enim discipuli Lazarum mortuum solverent, fetorem magis ostenderent quam vir
Abbreviated transcription (Latin):
dum regiminis sortiunt᷑. Grandis honor:
seo graue pondus istius ẽ honoris.Du¬
rum quippe ẽ. ut qui nescit tenere mo¬
deramina uite suȩ: iudex uicȩ fiat aliẽ¬
nȩ. Et plerumq contingit. ut hic iudi¬
tiĩ locum teneat: cui ad locum uita mi¬
nime concordat. Ac sepe agit᷑ ut uel dap¬
net in meritos. uel alios ipse ligatus sol¬
uat. Sepe in soluendis ac ligandis sub¬
ditis suȩ uoluntatis motꝰ: non autem cau¬
sarum merita sequit᷑. Unde fit. ut ipsa
ligandi & soluendi potestãte se priuet:
qui hanc ꝓ suis uoluntatib & non ꝓ sub¬
iectorum morib exercet. Sepe fit ut erga

Expanded text:
dum regiminis sortiuntur. Grandis honor, dum regiminis sortiuntur. Grandis honor, sed grave pondus istius est honoris. Durum quippe est ut qui nescit tenere moderamina vitae suae judex vitae fiat alienae. Et plerumque contingit ut hic judicii locum teneat, cui ad locum vita minime concordat. Ac saepe agitur, ut vel damnet immeritos, vel alios ipse ligatus solvat. Saepe in solvendis ac ligandis subditis suae voluntatis motus, non autem causarum merita sequitur. Unde ligandi et solvendi potestate se privet, qui hanc pro suis voluntatibus et non pro subiectorum moribus exercet. Et post pa
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ spm̃ scm̃ habuert̃: ut & ipsi innocenter
uiu̾ent. & inp̃dicatione quib̾dam ꝓdessent.
idcirco hunc post resurrectionẽ domini
patenter acceꝑ̾unt. ut ꝓdeẽ non paucis
sed plurib possent. Unde & in hac ipsa
datione sp̃c dicit᷑. Quoꝵ remiseritis pec¬
cata remittunt᷑ eis: & quoꝵ retinueritis
retenta sunt. Libet intueri illi disciptili
adtanta õnera humilitatis uocati: ad qͣn¬
tum culmen glȩ sunt ꝑducti. Fcce non
solum desemetipsis securi fiunt: sed etiã
alienȩ obligationis potestatẽ ac relaxa¬
tionis accipiunt. Principatum suꝑni
iudicis sortiunt᷑ ut u̾ice dei quibꝰdam
peccata retineant: quibꝰdam relaxent.
Sic sic eos a deo decebat erigi: qui tantũ
ꝓ deo consenserant humiliari. Ecce qui
districtum dei iudicium metuunt. am¬
marum iudices fiunt. & alios damp¬
nant uel liberant: qui semet ipsos dam¬
pnari metuebant. Horum ꝓfecto nunc
in ȩccłia ep̃i locum tenent soluendi ac
ligandi auctoritatẽ suscipiunt: qui gra¬

Expanded text:
 sanctum habuerunt, ut et ipsi innocenter viverent, et in praedicatione quibusdam prodessent, idcirco hunc post resurrectionem Domini patenter acceperunt, ut prodesse non paucis, sed pluribus possent. Unde et in hac ipsa datione Spiritus dicitur: Quorum remiseritis peccata remittuntur eis, et quorum retinueritis retenta sunt. Libet intueri illi discipuli, ad tanta onera humilitatis vocati, ad quantum culmen gloriae sint perducti. Ecce non solum de semetipsis securi fiunt, sed etiam alienae obligationis potestatem relaxationis accipiunt; principatumque superni judicii sortiuntur, ut vice Dei quibusdam peccata retineant, quibusdam relaxent. Sic sic eos a Deo decebat erigi, qui tantum pro Deo consenserant humiliari. Ecce qui districtum Dei judicium metuunt animarum judices fiunt; et alios damnant, vel liberant, qui semetipsos damnari metuebant. 5. Horum profecto nunc in Ecclesia episcopi locum tenent. Ligandi atque solvendi auctoritatem suscipiunt, qui gra
Abbreviated transcription (Latin):
& filius amat᷑ a patre. & tamen ad passĩ¬
qui tamen adpassionem mittunt᷑ in mun¬
do. Itaq dicitur. Sicut misit me pater &
ego mitto uos. idẽ ea caritate uos diligo.
cum inter scandala ꝑsecutoꝵ mitto: qua
tolerandas passiones fecit. Quamuis mitti
etiam iuxta naturam diuinitatis possit in¬
telligi. Eo enim ipso a patre filius muti đr:
quo apatre generat᷑. Nam scm̃ quoq sp̃m
qui cum sit coequalis patri & filio. non ta¬
men incarnatꝰ ẽ: isdem se filius mittere ꝑ¬
hibet dicens. Cum uenerit paraclȩtꝰ. quem
ego mitto uob̃ a patre. Si enim mittissolũmͦ
incarnari deberet intelligi: sc̃s ꝓculdubio
sp̃c nullomͦ diceret᷑ muti. qui nequaqͣm in car¬
natꝰ ẽ. Sed eius missio ipsa ꝓcessio ẽ: qu a de
patre ꝓcedit & filio. Sicut itaq sp̃c mitti
dicitur quia ꝓcedit ita & filius non incon¬
gruȩ mitti dr̃. quia generat᷑. Hoc cum dix¬

Expanded text:
et Filius amatur a Patre, et tamen ad passiet Filius amatur a Patre, et tamen ad passiqui tamen ad passionem mittuntur in mundum. Itaque dicitur: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos, id est, ea vos charitate diligo cum inter scandala persecutorum mitto, qua tolerandas passiones fecit. Quamvis mitti etiam juxta naturam divinitatis possit intelligi. Eo enim ipso a Patre Filius mitti dicitur, quo a Patre generatur. Nam sanctum quoque Spiritum, qui cum sit coaequalis Patri et Filio, non tamen incarnatus est, idem se Filius mittere perhibet, dicens: Cum venerit Paraclitus, quem ego mittam vobis a Patre . Si enim mitti solummodo incarnari deberet intelligi, sanctus procul dubio Spiritus nullo modo diceretur mitti, qui nequaquam incarnatus est. Sed ejus missio ipsa processio est qua de Patre procedit et Filio. Sicut itaque Spiritus mitti dicitur quia procedit, ita et Filius non incongrue mitti dicitur quia generatur. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
dit: dum post resurrectionẽ corpus suum
& incorruptibile & tamen palpabile de¬
monstrãuit. Nam & corrumpi necesse
ẽ quod palpatur. & palpari non pocest
quod non corrumpit᷑. Sed miro modo
atq inestimabili redemptor nr̃. & incor¬
ruptibile post resurrectionẽ. & palpabile
corpꝰ exibuit ut monstrando incorrup¬
tibile inuitaret ad p̃mium: prebendo
palpabile formaret ad fidem. Et in corrup¬
tibisem se ergo & palpabilem demonstra¬
uit: tit ꝓfecto ẽẽ post resurrectionẽ osten¬
deret corpꝰ suum & eiusdem naturȩ. & alte¬
rius głe. Dicit eis. Pax uobis. Sicut misit
me pacer. & ego mitto uos. Pater filium mi¬
sit: qui hunc ꝓ redemptione generis huma¬
ni in carnari constituit. Quem uidelicet in
mundum uenire ad passionem uoluit:
seo tamen amauit filium. quem ad pas¬
sionem misit. Electos uero apłos dñs non
admundi gaudia. sed sicut ipse inissus est
ad passiones in mundum mittit. Quia gͦ

Expanded text:
dit, dum post resurrectionem suam corpus suum dit, dum post resurrectionem suam corpus suum et incorruptibile et tamen palpabile demonstravit. Nam et corrumpi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpitur. Sed miro modo atque inaestimabili Redemptor noster et incorruptibile post resurrectionem, et palpabile corpus exhibuit, ut monstrando incorruptibile invitaret ad praemium, et praebendo palpabile firmaret ad fidem. Et incorruptibilem se ergo, et palpabilem demonstravit, ut profecto esse post resurrectionem ostenderet corpus suum et ejusdem naturae, et alterime Pater, et ego mitto vos ; Pater Filium misit, qui hunc pro redemptione generis humani incarnari constituit, quem videlicet in mundum venire ad passionem voluit, sed tamen amavit Filium, quem ad passionem misit. Electos vero apostolos Dominus non ad mundi gaudia, sed, sicut ipse missus est, ad passiones in mundum mittit. Quia ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Rima lectionis huiꝰ
euangłicȩ questio ani¬
mum pulsat: quomͦ
post resurrectionẽ
corpꝰ dñicum uerũ
fuit. quod clausis ianuis ad discipłos in¬
gredi potuit. Sed sciendum nobis ẽ. quod
diuina oꝑatio si ratione comp̃hendit᷑ ñ
ẽ admirabilis. nec fides habet meritũ.
hȩc ipsa redẽptoris nr̃i oꝑa quȩ exsemet¬
ipsis comp̃hendi nequaqͣm possunt. ex
alia eius oꝑatione pensanda sunt: ut reb
mnirabilib fidem p̾beant facta mirabilio¬
ra. Illud enim corpꝰ dñi intrauit ad disci¬
pulos ianuis clausis: quod uidelicet ad
humanos oculos ꝑ natiuitatẽ suam clau¬
so exiit. utero uirginis. Quid gͦ mirum
si clausis ianuis post resurrectionẽ suam
in eternum iam uicturus intrauit: qui
moriturus ueniens non aꝑto utero uirgi¬
nis exiuit: S̾ed quia ad illud corpꝰ quod
uideri poterat. fides intuentium dubitabat:
dam carnem prebuit. qͣm clausis ianus
introduxit. Qua in re duo mira & iuxta
huimanã rationẽ sibi ualde contraria osten¬

Expanded text:
rima lectionis hujus evangelicae quaestio animum pulsat, quomodo post resurrectionem corpus dominicum verum fuit, quod clausis januis ad discipulos ingredi potuit. Sed sciendum nobis est quod divina operatio si ratione comprehenditur, non est admirabilis; nec fides habet merihaec ipsa Redemptoris nostri opera, quae ex semetipsis comprehendi nequaquam possunt, ex alia ejus operatione pensanda sunt, ut rebus mirabilibus fidem praebeant facta mirabiliora. Illud enim corpus Domini intravit ad discipulos januis clausis, quod videlicet ad humanos oculos per nativitatem suam clauso exiit utero Virginis. Quid ergo mirum si clausis januis post resurrectionem suam in aeternum jam victurus intravit, qui moriturus veniens non aperto utero Virginis exivit? Sed quia ad illud corpus quod videri poterat, fides intuentium dubitabat, dam carnem praebuit, quam clausis januis introduxit. Qua in re duo mira, et juxta humanam rationem sibi valde contraria osten
Abbreviated transcription (Latin):
quod eẽt futurum. Et iam inquit non
sum in mundo. & hi in mundo sunt.Si ho¬
ram prorsus illam: qua loquebat᷑ attendas.
utriq adhuc in mundo erant: & ipse scilicet.
& illi de quib hoc dicebat. Non enim scdm
prouectum cordis & tutȩ id accipere possumꝰ
uel debemꝰ: ut illi propterea eẽ adhuc dican¬
tur in mundo. quod mundana adhuc sa¬
piant. ille autem iam non eẽ in mundo sa¬
piendo diuina. Positum ẽ enim hic unum
uerbum: quod nos ita intelligere om̃i¬
no non sinat:quia non ait & non sum
in mundo.sed iam non sum inmundo: ꝑ
hoc ostendens se fuisse in mundo. ram ñ ẽẽ.
Nunquid gͦ fas ẽ. ut eum credamꝰ aliqͣndo
mundana sapuisse: & abhoc errore libera¬
tum. iam illa non sãpere: Quistam im¬
pio sensu se induerit: Restat gͥ. ut scđm
id quod etiam ipse inmundo prius erat:
in mundo se dixerit etiam non eẽ. profecto
presentia corporali. amundo scilicet absentiã
suam cito futuram. illorum autem tardius:

Expanded text:
quod esset futurum. Et jam, inquit, non sum in mundo, et hi in mundo sunt. Si horam prorsus illam qua loquebatur attendas, utrique adhuc in mundo erant, et ipse, scilicet, et illi de quibus hoc dicebat. Non enim secundum profectum cordis et vitae id accipere possumus vel debemus, ut illi propterea esse adhuc dicantur in mundo, quod mundana adhuc sapiant; ille autem jam non esse in mundo, sapiendo divina. Positum est enim hic unum verbum quod nos ita intelligere omnino non sinat, quia non ait: Et non sum in mundo, sed: Jam non sum in mundo, per hoc ostendens se fuisse in mundo, jam non esse. Nunquid ergo fas est ut eum credamus aliquando mundana sapuisse, et ab hoc errore liberatum, jam illa non sapere? Quis tam impio sensu se induerit? Restat igitur ut secundum id quod etiam ipse in mundo prius erat, in mundo se dixerit jam non esse, profecto praesentia corporali, a mundo, scilicet, absentiam suam jam cito futuram, illorum autem tardius:
Abbreviated transcription (Latin):
adrec ipiendos nos suꝑnȩ piecatis sinus aꝑi-¬
tur. nec maculosa in nobis uita contempnit᷑.
ꝑ hoc quod inquinationẽ nrãm ꝑhorrescimꝰ.
internȩ iam mundiciȩ concordamus. Re¬
uertentes nos dominus dementer amplecti¬
tur: quia peccatorum uita ei ẽẽ in digna iã

Expanded text:
ad recipiendos nos supernae pietatis sinus aperiad recipiendos nos supernae pietatis sinus aperitur, nec maculosa in nobis vita contemnitur. Per hoc quod inquinationem nostram perhorrescimus, internae jam munditiae concordamus. Revertentes nos Dominus clementer amplectitur, quia peccatorum vita ei esse indigna jam
Abbreviated transcription (Latin):
clementie sinum parat. Unusquisq
gͥ penset quo debito constringatur. qͣn¬
do illum deus expectat: ne contemptus
exasperetur. Qui gͦ ꝑmanere noluit rede-¬
at. qui stare contenisit. saltem post lap¬
sum surgat. Quanto nos amore condi¬
tor nr̃ expeccet insinuat: cum ꝑ ꝓpħam
dicit. Adtendi & ascultaui: nemo quod
bonum ẽ loquitur. Non est qui reco¬
gitet in corde suo: & dicat quid feci. Cer¬
te nunqͣm cogitare mala debuimus.s
quia cogitare recta nolumus: ecce adhuc
sustinet ut recogitemus. Uidete tantȩ pi¬
etatis sinum: considerate aꝑtum uobis
miscđiȩ gremium: quos male cogitantes
ꝑdidit. bene recogitantes querit. Ad uos
cite: & pęniten ͭ ͤ peccatricem mulierem.
inexemplum uobis imitationis ante ferte.
Queq uos in adolescentia. queq in iuuen¬
tute deliquisse meministis deflete: morũ
oꝑumq maculas lacrimis tergite. Ame¬
mus iam redemptoris nr̃i uestigia: quȩ
peccando contempsimus. Ecce ut diximꝰ

Expanded text:
clementiae sinum parat. Unusquisque clementiae sinum parat. Unusquisque ergo penset quo debito constringitur, quando illum Deus exspectat, nec contemptus exasperatur. Qui ergo permanere noluit redeat, qui stare contempsit saltem post lapsum surgat. Quanto nos amore conditor noster exspectat insinuat cum per prophetam dicit: Attendi, et auscultavi, nemo quod bonum est loquitur; non est qui recogitet in corde suo et dicat, Quid feci? Certe nunquam cogitare mala debuimus. Sed quia cogitare recta noluimus, ecce adhuc sustinet, ut recogitemus. Videte tantae pietatis sinum, considerate apertum vobis misericordiae gremium; quos male cogitantes perdidit, bene recogitantes quaerit. Ad voscite, et poenitentem peccatricem mulierem in exemplum vobis imitationis anteferte; quaeque vos in adolescentia, quaeque in juventute deliquisse meministis, deflete; morum operumque maculas lacrymis tergite. Amemus jam Redemptoris nostri vestigia, quae peccando contempsimus. Ecce, ut diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoris. sed ut conuertatur & uiuat.
urorem suam. & illa recedens duxerit ui¬
rum alium. nunquid reuertetur ad eam
ultra: Numquid non polluta & con¬
taminata erit mulier illa: Tu autem for¬
nicaia es cum amatorib multis. tamen
reuertere ad me dicit dominus. Ecce
paragdiia turpis mulieris dedit: osten¬
dit quod post turpitudinem recipi non
possit. Sed hoc ipsum paradigmna quod
ꝓtulit. ꝑ miscd̃iam uincit cum dicit. for¬
nicantem mulierem recipi nequaqͣm pos¬
se. & tamen ipsam fornicantem animã
ut recipiat expectat. Pensate fr̃s pondus
tante pietatis. Dicit quod fieri non potest.
& demonstrat quia hoc ipse facere etiam
contra morem potest. Ecce uocat. & quos
inquinatos denuntiat: hos etiam am¬
plecti querit: a quib desertum se ẽẽ que¬
ritur. Nemo gͦ tantȩ miscdie tempus ꝑ¬
dat. nemo oblata remedia diumȩ pietatis
abiciat. Ecce suꝑna benignitas aduersos
nos reuocat. & nobis reuertentib suȩ

Expanded text:
peccatoris, sed ut convertatur et vival . peccatoris, sed ut convertatur et vival . uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alterum, nunquid revertetur ad eam ultra? nunquid non polluta et contaminata erit mulier illa? Tu autem fornicata es cum amatoribus multis, verumtamen revertere ad me, dicit Dominus . Ecce paradigma turpis mulieris dedit. Ostendit quod post turpitudinem recipi non possit. Sed hoc ipsum paradigma quod protulit per misericordiam vincit, cum dicit fornicantem mulierem 1599 recipi nequaquam posse, et tamen ipse fornicantem animam ut recipiat exspectat. Pensate, fratres, pondus tantae pietatis. Dicit quod fieri non potest, et demonstrat quia hoc ipse facere etiam contra morem potest. Ecce vocat, et quos inquinatos denuntiat, hos etiam amplecti quaerit, a quibus desertum esse se queritur. Nemo ergo tantae misericordiae tempus perdat, nemo oblata remedia divinae pietatis abjiciat. Ecce superna benignitas aversos nos revocat, et nobis revertentibus suae
Abbreviated transcription (Latin):
& bur sustentabant manus eius. Moyses
quippe sedit in lapide. cum lex requieuit
m ȩccł̃ia. Sed hȩc eadem lex manus graues
habuit: quia peccantes quosq non mise¬
ricorditer ꝑtulit: sed seuera districtione
ꝑcussit. Aaron uero mons fortitudinis.
hur autem ignis interpretatur. Quem
itaq iste mons fortitudinis signat. nisi re
quis ꝑ ignem nisi sp̃c sc̃s figuratur: de
quo isdem redemptor nͣr dicit. ignem ueni
mittere in terram: Aaron gͦ & hur graues
manus moysi sustinent. atq sustentan¬
do leuiores reddunt: quia mediator dei &
hominum cum igne sp̃c sancti ueniens.
mandata legis grauia quȩ dum carnalit̾
tenerent᷑ portari non poterant. tolerabili¬
ora nobis ꝑ sp̃ualem intelligentiam osten-¬
dit. Quasi enim manus moysi leues red¬
didit. qui pondus mandatorum legis ad
uirtutem confessionis recorsit. Hanc nobis
sequentib misericordiȩ promissionem in¬
nuit: cum ꝑpropħam dicit. Nolo mortem

Expanded text:
et Hur sustentabant manus ejus . Moyses et Hur sustentabant manus ejus . Moyses quippe sedit in lapide, cum lex requievit in Ecclesia. Sed haec eadem lex manus graves habuit, quia peccantes quosque non misericorditer pertulit, sed severa districtione percussit. Aaron vero mons fortitudinis, Hur autem ignis interpretatur. Quem itaque mons iste fortitudinis signat, nisi Redquis per ignem, nisi Spiritus sanctus figuratur, de quo idem Redemptor dicit: Ignem veni mittere in terram ? Aaron ergo et Hur graves manus Moysi sustinent, atque sustentando leviores reddunt, quia Mediator Dei et hominum cum igne sancti Spiritus veniens mandata legis gravia, quae dum carnaliter tenerentur portari non poterant, tolerabilia nobis per spiritalem intelligentiam ostendit. Quasi enim manus Moysi leves reddidit, quia pondus mandatorum legis ad virtutem confessionis retorsit. Hanc nobis sequentibus misericordiae promissionem innuit, cum per prophetam dicit: Nolo mortem