comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuraculis btĩ hicronynu pres¬
biteri post mortẽ celebratis.
mi gloriosi: cuiꝰ memoria ĩ
bũdictione ĩ seculũ seculi. Qi
quãtus sit. ⁊ tu similit̾ bene
nosti. ciꝰ usus maxime collo¬
quiis ⁊ doctrinis: de quo me
uellẽ disserere cũ sini reprobus
ĩ toto. ⁊ idignus quasi reputo
audaciã. Sed tñ quia tua me
cogit diectio: ut tibi aliqua
scribã de prodigus hoĩbus ĩsue¬
tis. q̃ per illũ ĩ dieb nr̃is fecit
dũs. ut cũ celebrẽ ĩ mũdo faccͥt:
⁊ cũctis hoĩbus gloriosũ. Tamc̃
tius cõfisus orõnibz. opus ag¬
grediar: ut tua poscit deuotio.
⁊ breuiloquio perstrĩgã de mul¬
tis pauca. Gloriosũ huiꝰ uiri
obitũ. uisionẽq meã. necnon
⁊ mirifica tũc tẽporis peracta
te nosse nõ ambigo. Nã uir
utiq reuerẽdus. ⁊ memorie
obliuioni nõ dande eusebius
nobilis cremonẽsis eiꝰ discipu¬
lus. ĩ quo magistri refulsit sã¬
ctitas ⁊ doctrina: cuiꝰ sapiẽtiã

Expanded text:
miraculis beati Hieronymi presbyteri post mortem celebratis. mi gloriosi, cujus memoria in benedictione in saeculum saeculi, qui quantus sit, et tu similiter bene nosti, ejus usus maxime colloquiis et doctrinis, de quo me velle disserere, cum sim reprobus in toto et indignus, quasi reputo audaciam. Sed tamen quia tua me cogit dilectio, ut tibi aliqua scribam de prodigiis hominibus insuetis, quae per illum in diebus nostris fecit Dominus, ut eum celebrem in mundo faceret, et cunctis hominibus gloriosum: tamen tuis confisus orationibus, opus aggrediar, ut tua poscit devotio, et breviloquio perstringam de multis pauca. Gloriosum hujus viri obitum, visionemque meam, necnon et mirifica tunc temporis peracta te nosse non ambigo. Nam vir utique reverendus et memoriae oblivioni non dandae, Eusebius nobilis Cremonensis ejus discipulus, in quo magistri refulsit sanctitas et doctrina, cujus sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
Aue anceꝙͣ dei famls
a tolosa rediret: mł¬
tos. auimos. et precipue regis
ludouici iunioris ꝑmouit
oriẽtalis eccł̃ie audita necessi¬
tas. P ropter qd̃ seruus xp̃i
a prefato rege semel et iterũ
expetitus. nec sic acquieuit
uolũtati et petitioni eiꝰ: donec
ip̃iꝰ sũmi pontificis tandem¬
genalem eplaut mussus est
ab eo expon̾e ppłis atq pͥuci¬
pib. Cuiꝰ tenor epłe fuit
ut in penitentiã et renussio¬
nẽ pcc̃oꝵ. iter arriperẽt ÷ aut
liberaturi fr̃es: aut suas pro
eis aĩas posituri. Nec tacend̾
qd̃ ex p̾dicatione eiusdẽ itim̾¬

Expanded text:
am idem Dei famulus a Tolosa rediret, multorum animos, et praecipue regis Ludovici Junioris, permovit Orientalis Ecclesiae audita necessitas . Propter quod servus Christi a praefato rege semel et iterum expetitur: nec sic acquievit voluntati et petitioni ejus, donec ipsius tandem summi Pontificis generalem epistolam jussus est ab eo exponere populis atque principibus. Cujus tenor epistolae fuit, ut in poenitentiam et remissionem peccatorum iter arriperent, aut liberaturi fratres, aut suas pro illis animas posituri. Nec tacendum quod ex praedicatione ejusdem iti
Abbreviated transcription (Latin):
mouachus mobilita¬
ti meutem dederat: et ꝑuia¬
uere ui mouasterio uolebat.
corriperet: et freq̃uter ãmo¬
ueret÷ ip̃e uero nullo modo
cõscutiret ĩ congregatione

Expanded text:
monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione
Abbreviated transcription (Latin):
mua. cumi grã spũali. natu¬
rali quadau uirtute pollebat
igeuii : sortitusq etiã ip̃e ĩ hoc
sĩam bonã. scusualitatem
nõ curiose lasciaut. nec sup¬
le rebelleui. sed congandentẽ
spũalib bous et studus:. et ĩ
cis que ad deũ sũt spoute sb̾di

Expanded text:
na, cum gratia spirituali, naturali quadam virtute pollebat ingenii; sortitusque est etiam ipse in hoc animam bonam, sensualitatem non curiose lascivam, nec superbe rebellem, sed congaudentem spiritualibus bonis et studiis, et in eis quae ad Deum sunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
dau filiꝰ. ei ante meusã lucer¬
naui tenebat. Cũqz uir dei ede¬
ret. ip̃e antem cũ lucerne m̃i¬
sterio astaret: cepit per supbie
spm̃ iumente sua tacitus uol¬
uere: et ꝑcogitationes dic̾e.
Quis est hic cui ego mandu¬
canti assisto: lucernã teneo
seruitiui impendo: Quis
suni ego nt ei sermiã: Ad quẽ
uir dei statini conũsus: eñ¬
cens. Signa cor tuũ frater:
quid est qd̃ loqueris: Signa
ei luceruam de manibz tolli:
ipm̃n uero uissit a nũsterio
reced̾e: et sibi hora cadẽ quietũ

Expanded text:
ui ei ante mensam lucernam tenebat. Cumque vir Dei ederet, ipse autem cum lucernae ministerio astaret, coepit per superbiae spiritum in mente sua tacitus volvere, et per cogitationem dicere: Quis est hic cui ego manducanti assisto, lucernam teneo, servitium impendo? Quis sum ego, ut isti serviam? Ad quem vir Dei statim conversus, vehecens: Signa cor tuum, frater, quid est quod loqueris? signa ei lucernam de manibus tolli, ipsum vero jussit a ministerio recedere, et sibi hora eadem quietu
Abbreviated transcription (Latin):
reua aliqua et transitoria
agebat. Cũq ab abbate suo
sepus fuisset ãmouitus:
ad uirum dei deductus est.
Qui ip̃e quoq eius stultitiã
uchemẽter ĩcrepauit: et ad
mouasteriũ reuersus. iix
duobz dicbz uiri dei ãmomi¬
tiouẽ tenut. Nam die tertio
ad usumi ꝓpriũ reu̾sus: naga¬
ri tempore oiois cepit. Qd̃
cum scruo dei ab codem mõa¬
sterupĩe. quẽ constituerat nũ¬
tiatum fuisset: dixit. E go
uenio: eñqz per memetip̃m
eniendo. Cũqz uir dei ueuisset
in eodem monast̾io. et ꝯstituta
hoia expletaq psalmodia sese
fr̃es in orõuẽ dedissent: aspexit
ꝙ eũdem monachũ qui ꝑiua
iuger puerulus per uestuñti
fimbuam foras trahebat. Tũc
eidẽ prĩ mouasteru ponpeiano
uoĩe. et mauro dei fainulo se¬
creto dixit. Nñquid nõ aspi¬
citis quis est qui istũ mona¬
chũ foras trabit: Qui re

Expanded text:
rena aliqua et transitoria agebat. Cumque ab abbate suo saepius fuisset admonitus, ad virum Dei deductus est, qui ipse quoque stultitiam ejus vehementer increpavit, et ad monasterium reversus, vix duobus diebus viri Dei admonitionem tenuit: nam die tertia ad usum proprium reversus, vagari tempore orationis coepit. Quod cum servo Dei ab eodem monasterii Patre quem constituerat, nuntiatum fuisset, dixit per memetipsum emendo. Cumque vir Dei venisset ad idem monasterium, et constituta hora, expleta psalmodia sese fratres in orationem dedissent, aspexit quod eumdem monachum qui in niger puerulus per vestimenti fimbriam foras traheret. Tunc eidem Patri monasterii Pompeiano nomine, et Mauro Dei famulo secreto dixit: Nunquid non aspicitis quis est qui istum monachum foras trahit? Qui re
Abbreviated transcription (Latin):
assertionibz muire labo¬
rat. At uero uir dei non in
sermoue sed ini uirtute dei¬
reguũ esse intelligens ⁊ scio
inquit petre uirũ te sapiẽtẽ
et litteratum esse: et utinã
samoi pars. et honestiora te
occupassent negotia. Otinã
te patronum causa iustior
obtineret: sine dubio cĩ ra¬
tionabilia te allegantem.
nulla posset ĩpedire fecũdia.
Et nos quidem tanꝙͣ ii doc¬
ti et miuius eloquẽtes ⁊ si can¬
sa fidei uon uigeret: ĩstitu¬
tunt silentumi tenerenius.

Expanded text:
assertionibus munire laborat. At vero Vir Dei non in sermone, sed in virtute regnum Dei esse intelligens: « Scio, inquit, Petre, virum te sapientem et litteratum esse: et utinam sanior pars et honestiora te occupassent negotia; utinam te patronum causa justior obtineret: sine dubio enim rationabilia te allegantem nulla posset impedire facundia. Et nos quidem, tanquam indocti et minus eloquentes, si causa fidei non urgeret, institutum silentium t
Abbreviated transcription (Latin):
tas eloqui ÷ quia tincami doͥ
quaui ii tp̃e passionis nec
eflinicus presinpsit scuide.
nec uideus fautoie boc dũo:
petrus leoius dilacerat et di¬
rũpit. Dna est fides. uiii ͤ¬
dũs. unũ baptisma. Nos

Expanded text:
quia tunicam Domini, quam in tempore passionis nec ethnicus praesumpsit scindere, nec judaeus, fautore hoc Domino, Petrus Leonis lacerat et disrumpit. Una est fides, unus Dominus, unum Baptisma. Nos
Abbreviated transcription (Latin):
referentib agnoui. Quidã
uir grauissuna aduersarn
sui cmulatõe laborabat: cuꝰ
ad hoc usq odium ꝓrupit:
ut ĩdem nescienti in potu ue¬
uenũ daret. Qui ꝙͣuis uitã
anferre non ualuit: cutis eiꝰ¬
tanien colortm mutauit:
ita ut diffusa in corpore enis
uarietas. lepre moren nuta¬
ri uideretur. Sed ad dei hoĩeu
deductus: sauitatem pͥstinã
recepit. Nami mox ut eñ cõ¬
tigit: oninẽ cutis illius ua¬
rietatem fugauit. De oleo¬

Expanded text:
. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum contigit, omnem cutis illius varietatem fugavit.
Abbreviated transcription (Latin):
cos fidei editurus ẽ latratus.
Erit enĩ egregis p̾dicator:
et tãꝙͣ bonus canis grã lui¬
gue medicinalis: ĩ multis
nuiltos morbos curaturus ẽ
aĩar. Quo respouso uisier
pia et fidelis qͣsi a deo suscep¬
to. leta efficitur ÷ et iã tuue
ĩ auiorẽ nũditui uati tota
transfudit᷑: cogitans cunt
sacris litteris erridiendũ tͣ¬
d̾e scdũ m od̃ uisionis et ĩter¬
p̾tationis qua ei de illotam
sublunia ꝓmttebãtur. Qd̃
et fem̃ est. ⁊d ox eĩ ut eũ fe¬
lici ꝑtu edidit. nõ modo eũ¬
obtulit deo sic̃ de aluis agere
ꝯsueu̾atz sed sicut legitur
de sc̃a anua matre samneliᷤ
que petitũ a dũo et acceptũ
filiũ. in tabnacło eiꝰ. destina
uit ꝑpetuo ẜuiturũ: sic et
ip̃a eum ĩ eccłia dei accepta¬
bile optulit nunus. Unde
et quãcitius potuit ĩ etclesia
castellionis que postmodũ
ip̃ius beruardi oꝑa. asclari
ꝯuersatione ĩ ordinẽ regła.

Expanded text:
cos fidei editurus est latratus. Erit enim egregius praedicator, et tanquam bonus canis, gratia linguae medicinalis in multis multos morbos curaturus est animarum. » Quo responso mulier pia et fidelis quasi a Deo suscepto, laeta efficitur, et jam tunc in amorem nondum nati tota transfunditur, cogitans eum sacris Litteris erudiendum tradere, secundum modum visionis et interpretationis, qua ei de illo tam sublimia promittebantur. 3. Quod et factum est. Mox enim ut felici partu edidit, non modo obtulit eum Deo, sicut de aliis agere consueverat: sed, sicut legitur de sancta Anna matre Samuelis, que petitum a Domino et acceptum filium in tabernaculo ejus destinavit perpetuo serviturum : sic et ipsa eum in Ecclesia Dei acceptabile obtulit munus. 3. et quam citius potuit, in ecclesia Castellionis quae postmodum ipsius Bernardi opera a saeculari conversatione in Ordinem reg
Abbreviated transcription (Latin):
esse testantur. Quia uero ei
do. uel sacre scripture eloqͥis.
uel occultis reuelationibz
ĩ qͣntum accipĩt agnoscũt
et norunt: bec et ꝓnuniciãt.
Iudicia igitur que deꝰ tacet
nescĩt: et que deus loquitꝰ.
scuint. Uude et dauid ꝓph̾a
cuui dixisset ĩ labus meis
addidit oris tui. Ac si aperte
dicat. Illa ergo iudicia et
uosse et ꝓuũtiasse potui: q̃

Expanded text:
esse testantur; qui vero ei do vel sacrae Scripturae eloquiis vel occultis revelationibus, in quantum accipiunt, agnoscunt, hoc et norunt et pronuntiant. Judicia igitur quae Deus tacet nesciunt, quae Deus loquitur sciunt. Unde et David propheta cum dixisset: In labiis meis addidit, oris tui, ac si aperte dicat: Illa ego judicia et nosse et pronuntiasse potui, q
Abbreviated transcription (Latin):
licto ĩpictatis errore credidiꝰt.
Et ue ante martinũ parici ad¬
modũ ĩmo fere nulli ĩ illis
regionib xp̃i nomẽ recepẽ¬
rũt. Qd̃ adco uͥtutib illius¬
exẽploq cõualuit: ut iã ibi
nullꝰ locus sit qͥ nõ aut eccle¬
sus frequẽtissimis aut mo¬
nasteriis sit repletꝰ. ⁊iã ubi
phana destruxerat: statĩ ibi
aut ecclesias aut monasteria¬

Expanded text:
licto . impietatis errore, crediderit. licto . impietatis errore, crediderit. et uere ante Martinum pauci admodum, immo paene nulli in illis regionibus Christi nomen receperant: quod adeo uirtutibexemploque convaluit, ut jam ibi nullus locus sit, qui non aut ecclesiis frequentissimis, aut monasteriis sit repletus. Nam ubi fana destruxerat, statim ibi aut ecclesias aut monasteria
Abbreviated transcription (Latin):
succisa corruerctzeo loco uĩct᷑
statuit᷑ ꝓ arbitrio rusticoꝵ: qͦ
arborẽ ẽc̃ casurã nemo dubi¬
tabat. Succidc igit᷑ ipsi suam
pinũ cũ ĩgenti gaudio cepe
tiũ. Iãq paulatĩ nutare cepit¬
pynus: ⁊ ruinã suã casura
minari. Pallebãt eminꝰ mo¬
nachi ⁊⁊ piculo iã ꝓpiore cõ¬
territi. spc̃ omnẽ fidẽq ꝑdide¬
rãt: solã martini mortẽ expa¬
uescẽtes. At ille cõfisus ĩ drĩo¬
⁊ ĩtrepidꝰ apparẽs ÷ cũ iã frago¬
rẽ sui pinꝰ cõcidẽs edidisset:
iã cadẽti. iã suꝑ se ruẽti. ele¬
uata obuiã manu signũ
salutis opponit. Tũ uero
turbinis modo retroiactũ
putares. diu̾sam ĩ partc̃ ruit:
adeo ut rusticos qͥ tuto ĩ loco
steterãt pene ꝓstrau̾it. Tñc u̾o
ĩ celũ clamore sublato. gẽti¬
les stupucre miraculos mo
illi regioni uenisse. Nã nemo
ferc ex ĩmani illa multitudĩe
gentiliũ fuit÷ qͥ nõ ĩpositione
manꝰ desiderata: drũn ihm̃ re¬

Expanded text:
succisa corrueret; eo loco vinctus statuitur pro arbitrio rusticorum, quo arborem esse casuram nemo dubitabat. Succidere igitur ipsi suam pinum cum ingenti gaudio laetitium. Jamque paulatim nutare pinus, et ruinam suam casura minitari. Pallebant eminus monachi, et periculo jam propiore conterriti, spem omnem fidemque perdiderant, solam Martini mortem exsectantes. at ille confisus in Domino intrepidus opperiens, cum iam fragorem sui pinus concidens edidisset , iam cadenti, iam super se ruenti, eleuata obuiam manu, signum salutis opponit. tum uero — uelut turbinis modo retro actam putares — diuersam in partem ruit, adeo ut rusticos, qui tuto in loco steterant, paene prostrauerit. tum uero in caelum clamore sublato gentiles stupere miraculo, monilli uenisse regioni. nam nemo fere ex inmani illa multitudine gentilium fuit, qui non impositione manus desiderata Dominum Iesum, re
Abbreviated transcription (Latin):
puella q̃dã dira paralisis egri¬
tudine tenebat᷑: ita ut iã per
multũ tẽpus nullo ad hũanos
usus corpis officio fũgeretur
spũ palpitabat. Tristes ad solã
fui̾s expectationẽ assistebãt ꝓ¬
pĩqui: cũ subito nũciat᷑ ad ci¬
uitatẽ illã uensse martinũ.

Expanded text:
puella quaedam dira paralysis aegripuella quaedam dira paralysis aegritudine tenebatur, ita ut iam per mul-, tum tempus nullo ad humanos usus corporis officio fungeretur: spiritu palpitabat. tristes ad . solam funeris expectationem adstabant propinqui, cum subito ad ciuitatem illam Martinu
Abbreviated transcription (Latin):
martino gestũ sit. referã. Ubi
dũ tẽplũ itidẽ eu̾teret: furens
gẽtiliũ rusticoꝵ ĩ cũ irruit mul¬
titudo. Eũq unus audatior
ceteris stricto cũ gladio pẽterit:
rciecto pallio iuidã ceruicẽ pou¬
tienti p̃buit. Nec cũctat᷑ fexire
gẽtilis. Sed cũ dexterã altiꝰ extu¬
lisset: resupinꝰ ruit. Eõsteruatꝰ¬
q diuino nctu ueniã pͥcabatͤ
Dec dissmmile huic illud fuit.
Cũ ydola cũ destruẽtẽ cultro
qͥdã fcrire uoluisset: ĩ ipso ictu
ferrũ ci de manib excussũ ẽ¬
⁊ nõ cõparuit. Plerũq autẽ
cõtradicẽtib sibi rusticis ne
coꝵ phana destrueret: ita p̾di¬
catiõe sãcta gẽtiliũ aĩos miti¬
gabat. ut luce eis u̾tatis ostẽ¬
sa: ipsi sua tẽpla cũterẽt. Eu¬
rationũ u̾o tã potẽs ĩ eo gr̃a
erat ÷ ut nullus ferc ad eũ e¬
grotus accesserit: qͥ nõ cõtmuo
receperit sanitatẽ. Qd̃ ex cõse¬
quẽti liq̃bit exẽplo Treueris.

Expanded text:
uorum gestum sit, referam. Ubi uorum gestum sit, referam. Ubi dum templum itidem everteret, furens gentilium rusticorum in eum irruit multitudo; cumque unus audacior caeteris stricto eum gladio peteret, rejecto pallio nudam cervicem percussori praebuit: nec cunctatus ferire gentilis; sed cum dexteram altius extulisset, resupinus ruit: consternatusque divino metu, veniam precabatur. nec dissimile huic fuit illud. cum eum idola destruentem cultro quidam ferire uoluisset, in ipso ictu ferrum ei de manibus excussum non conparuit. plerumque autem contra dicentibus sibi rusticis, ne eorum fana destrueret, ita praedicatione sancta gentiles animos mitigabat, ut luce eis ueritatis ostensa ipsi sua templa subuerterent. Curationum uero tam potens in eo gratia erat, ut nullus fere ad eum aegrotus accesserit, qui non continuo receperit sanitatem: quod uel ex consequenti liquebit exemplo. Treueris
Abbreviated transcription (Latin):
co autẽ illo cui leprosus nomẽ
c̃: cũ idc̃ tẽplũ opulc̃tissimũ
supstitiõe religioĩs uoluisset
eu̾tere÷ restitit ei multitrdo gẽ¬
tiliũ: adco ut nõ absq ĩiuria
sit repulsus. Itaq sccessit ĩ pro¬
xua loca. ibiq ꝑ triduũ cilicio
pͥcabat᷑ dũu ut qr tẽplũ illud
humara manus nõ potiusset
ret. Tũc subito ci duo angeli
hastati atq scutati ĩstar mili¬
ũq martino ferrẽt: ne quis
dũ tẽplũ diruerct᷑ obsistẽt. Re
Ita regressus ad uicũ ĩspectãti¬
bus gẽtiliũ turbis ⁊ qͥescentib:
dũ ꝓphanã edem usq ad fũda¬
mẽta dirucret: aras oc̃s atq
simulachra redegit ĩ pulucrẽ.
Quo uiso rustici cũ se ĩtellige¬
rẽt diuino nutu obstupefactos
atq ꝑterritos ÷ nc ep̃o repug¬
narẽt. oẽs fere ĩ ihm drum̃ credi¬
derũt ÷ clamãtes palã. ⁊ cõfitẽ¬
tes dcũ martinri colcudũ: ydo¬
la negligẽda. q̃ sibi adesse nõ
possc̃t Quid ctiã ĩ pago edoꝵa¬

Expanded text:
co autem, cui Leprosum nomen est, cum itidem templum opulentissimum superstitione religionis uoluisset euertere, restitit ei multitudo gentilium, adeo ut non absque iniuria sit repulsus. itaque secessit ad proxima loca, ibique per triduum cilicio precabhumana manus non potuisset, ret. tum subito ei duo angeli hastati adque scutati instar milimque Martino ferrent, ne quis, dum templum dirueretur, obsisteret: redita regressus ad uicum, inspectantibus gentilium turbis et quiescentibus , dum profanam aedem usque ad fundamenta dirueret, simulacra redegit in pulverem. Quo viso rustici, cum se intelligerent divino nutu obstupefactos atque perterritos, ne episcopo repugnarent, omnes fere in Jesum Dominum crediderunt, clamantes palam et confitentes, Deum Martini colendum, idola negligenda, quae sibi adesse non possent. XV. Quid etiam in pago Aed
Abbreviated transcription (Latin):
ui regioue cadem ⁊ sai¬
lartum nouien est illi: ubi
sermone cõpleto. płimos ad
beuedicendum panes sicut
ubiq fiebat. dei famiło offere¬
bant. Quos ille eleuata ma¬
iiii. et signo crucis edito iu
der nouñe bũdiceus⁊ ii hoc
inquit scietis uera esse que
a nobis falsa que ab heticis
suadentur: si inufiruri urĩ
gustatis panib istis adepti
fueruit sospitatem. Tunc̃s
auteni ueuerabilis ep̃s car¬
notensiũ. magnus ille gau¬
fridus : siquidemi p̃seus crat
et ꝓriums uiro dei: si bona ĩqͥt
fide sũpserint sanabuntur.

Expanded text:
 regione eadem, Sarlatum nomen est illi, ubi 1268 sermone completo plurimos ad benedicendum panes, sicut ubique fiebat, Dei Famulo offerebant. Quos ille elevata manu et signo crucis edito in Dei nomine benedicens: « In hoc, inquit, scietis vera esse quae a nobis, falsa quae ab haereticis suadentur, si infirmi vestri gustatis panibus istis adepti fuerint sospitatem. » Timens autem venerabilis episcopus Carnotensium, magnus ille Gaufridus; siquidem praesens erat, et proximus Viro Dei: « Si bona, inquit, fide sumpserint, sanabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
irca idem tempus ĩstĩ¬
ctu demõis ĩ lectũ dor¬
nuentis: u̾ecta est puella mi.¬
da. Quã cũ ille sentiẽs cũ
oĩ pace et silẽtio partẽ ei lectu¬
li qͣ orcupanierat cessit: et ĩ lat̾
alterum se cõuertit atiz doi.¬
nuuit. Ad isera uero illa aliqͣ¬
diu iacuit sustinens et expet¬
tans: deunde palpans ⁊ stimsãs
Nouissume cum ĩmobilis
ille ꝑsisteret ⁊ illa licet ĩpudẽ¬
tissima esset. erubuit: et hor

Expanded text:
irca idem tempus instinctu daemonis in lectum dormientis injecta est puella nuda. Quam ille sentiens, cum omni pace et silentio partem ei lectuli quam occupaverat, cessit, et in latus alterum se convertit, atque dormivit. Misera vero illa aliquandiu jacuit sustinens et exspectans, deinde palpans et stimulans: novissime cum immobilis ille persisteret, illa, licet impudentissima esset, erubuit; et hor
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ habitat. Magnꝰ ille ignatiꝰ
ciosis reliquiis. nr̃a ẽ ditata
pauptas. Mariã quidẽ ĩ plu¬
rib quas ad cã scripsit epi¬
stolis christiferã cõsalutat.
Egregiꝰ planc titulꝰ diguita

Expanded text:
 4. Magnus ille Ignatiusretiosis reliquiis nostra ditata est paupertas, Mariam quamdam in pluribus quas ad eam scripsit epistolis, Christiferam consalutat. Egregius plane titulus dignita
Abbreviated transcription (Latin):
Fadẽ autẽ fortuitu uiuit in medio foro:
qͣsi dantia imꝑii fundam̃ta. Ostento fatali
curciꝰ maximis bonis hocẽ. uirtute ac pietate
ac morte p̃clara expleuerat. Eque fortuita eo¬
de loco ẽ uitis atq olea umibrȩ grã. s utilita¬
te plebeia sate ara inde sublata. gladiatorio
munere diui ulii qđ nouissime pugnauit in
foro. Admirabilis ẽ. pomi huice festinatio.
uniꝰ in cunctis ad maturitat᷑e ꝓperantiᷤ arce

Expanded text:
78 eadem fortuito satu vivit in medio foro, 78 eadem fortuito satu vivit in medio foro, qua sidentia imperii fundamenta ostento fatali Curtius maximis bonis, hoc est virtute ac pietate ac morte praeclara, expleverat. aeque fortuita eodem loco est vitis atque olea, umbrae gratia sedulitate plebeia satae, ara inde sublata gladiatorio munere Divi Iuli, quod novissime pugnavit in foro. xxi 79 Admirabilis est pomi huiusce festinatio, unius in cunctis ad maturitatem properantis arte
Abbreviated transcription (Latin):
sumptũ ẽ. punicũ bellũ qͦ cartago deleta ẽ:
qͣmqm catone anno seq̃nte rapto. Qd pͥmũ in
eo nurem̃. curã ingenii. an occasionẽ fortuitam
celeritatẽq cursꝰ an uehem̃tiã uiri: Suꝑ omĩa
est qͦ nicħ equidẽ duco mirabiliꝰ. tantã illã ur¬
bem & ceterarũ in orbe ꝑ.cͣ xx. annoꝰ emulã
uniꝰ pomi argum̃to eũsam: qđ ñ trebie aut
trasimennꝰ. ñ canne busto insignes romani
nõis ꝑfic̾e potuere: ñ castra punica ad t̾ciũ
lapidem uallata porteq collinȩ a deqͥtans ip¬
se hannibal. Lanto ꝓpiꝰ cartaginẽ pomo cato
adiri monuit. Colit ficꝰ arbor in foro ipso ac
comitio romȩ nata sacro fulgorib ibi condi¬
tis magisq obmemoriam eiꝰ ꝗͣ nut̾x fuit ro-¬
bant mãmam: miracło ex aere iuirta dicato
tanqͣm in comitiũ spontẽ tͣnsisset. Acto naui
Fuit & ante saturni edem urb̃ anno sexcen¬
tesimo sublata sacro a uestalib facto cum
siluani & isidis simulachrũ subuerterent.

Expanded text:
um tertium bellum, quo Carthago deleta est, quamquam Catone anno sequente rapto. quid primum in eo miremur, curam ingeni an occasionem fortuitam, celeritatemque cursus an vehementiam viri? super omnia est, quo nihil equidem duco mirabilius , tantam illam urbem et de terrarum orbe per CXX annos aemulam unius pomi argumento eversam, quod Trasimenus, non Cannae busto Romani nominis perficere potuere, non castra Punica ad tertium lapidem vallata portaeque Collinae adequitans ipse Hannibal. tanto propius Carthaginem pomo Cato admovit! 77 Colitur ficus arbor in foro ipso ac comitio Romae nata, sacra fulguribus ibi conditis magisque ob memoriam eius quae, nutrix Robant mammam, miraculo ex aere iuxta dicato, tamquam in comitium sponte transisset Atto Navio fuit et ante Saturni aedem, urbis anno . . . sublata sacro a Vestalibus facto, cum Silvani simulacrum subverteret.
Abbreviated transcription (Latin):
& rodia ẽ. & tiburtina de p̾cocib. St̃ & auctoꝵ
noĩa hĩs liuie. põpeie. siccande heȩ solȩ man¬
nuo ᷤᷤ usus aptissime cũ mariscis. & qͣs harun-¬
dinum folii macula uariat. Est & herculanea
& albicerata & aritia alba. pediculo minimo
latissima. Pͥmo autẽ ꝓuenit ꝑphiritiᷤ longis¬
simo pediculo: comitat᷑ eã e minimis & uilissi¬
mis ppłaris dicta. Contͣ nouissima sub hieme
rescentes serotinȩ & acorio appellatȩ duro ex cha¬
chidicis qͣrũdã tͥfario ꝓuentu. Tarenti tm̃ p̃dul¬
ces nascunt᷑: quas uocant onas. Cato de ficis sta
memorat. ficoᷤ mariscaᷤ in loco cretoso aut aꝑto
serito. In loco autẽ c̃ssiore aut stercorato affrica¬
nas: s herculaneaᷤᷤ. sacontinaᷤ. hibernas. telia¬
nas. atras. pediculo longo. Postea ut subiere noĩa

Expanded text:
et Rhodia est et Tiburtina de praecocibus. sunt et auctorum et Rhodia est et Tiburtina de praecocibus. sunt et auctorum nomina iis, Liviae , Pompei. siccandis haec sole in annuos usus aptissima cum mariscis et quas harundinum folii macula variat. est et Herculanea et albicerata et aratia alba, pediculo minimo, latissima. primo autem provenit porphyritis , longissimo pediculo. comitatur eam e minimis, vilissimis popularis dicta. contra novissima sub hieme rescentes . serotinae et a corio appellatae duro, ex Chalcidicis quarundam trifero proventu. Tarenti tantum praedulces nascuntur, quas vocant onas . Cato de ficis ita memorat: Ficos mariscas in loco cretoso aut aperto serito, in loco autem crassiore aut stercorato Africanas et Herculaneas, Sacontinas, hibernas, Tellanas atras pediculo longo. postea
Abbreviated transcription (Latin):
ficus amplissima ẽ. q̃dam q̃ & piris mag.¬
nitudine emula. De egyptiȩ cypͥȩq miracuł
retulimꝰ int̾ ext̾nas. Iudea rubet oliuȩ mag¬
nitudine. rotundior tantũ sapore mespili. Ale¬
xandrinã hac ibi uocant c̃ssitudine cubitali ra¬
mosa matĩe. ualidã lenta sine lacte cortice ui¬
ridi. folio tiliȩ s molli. Onesichritꝰ tͣdit in hir¬
cania multũ nr̃is ẽẽ dulciores fertilioresq: ut
q̃ modio ᷤᷤ ccͦ. lxͫx. sĩgłȩ ferant. Ad noꝰ exalis tͣn¬
siere gentib calchideciȩ. qͣrũ pła gen̾a. Siqͥdẽ
& lidiȩ q̃ sunt p̃pureȩ & manullane similitudi¬
nem earũ hñt: & callistrutiȩ partĩ sapore p̃¬
stantiores. ficoꝵ om̃iũ frigidisstmȩ. Nam de af¬
fricanis qͣs multi p̃ferunt cunctis. magna que¬
stio ẽ: cũ id genꝰ in affricã nuꝑͥime tͣnsierit. Pa¬
tͥȩ nom̃ optinent. Nlam alexandrinȩ enirȩ gli
scendi canterina cognomine delicatȩ: nigra

Expanded text:
pomorum ficus amplissima est, quaedamque et piris magnitudine aemulae. de Aegyptiae Cypriaeque miraculis retulimus inter externas. Idaea rubet olivae magnitudine, rotundior tantum, sapore mespili. Alexandrinam hanc ibi vocant, crassitudine cubitali, ramosam, materie validam, lentam, sine lacte, cortice viridi, folio tiliae, sed molli. Onesicritus tradit in Hyrcania multum nostris esse dulciores fertilioresque, ut quae modios CCLXX singulae ferant. 69 ad nos ex aliis transiere gentibus, Chalcide, Chio, quarum plura genera. si quidem et Lydiae, quae sunt purpureae, et mamillanae similitudinem earum habent et callistruthiae farti sapore praestantiores, ficorum omnium frigidissimae. nam de Africanis, quoniam multi praeferunt cunctis, magna quaestio est, cum id genus in Africam nuperrime transient. patriae nomen optinent etiam Alexandrinae ex nigris , candicante rima, cognomine delicatae. nigra
Abbreviated transcription (Latin):
se cũ arbore atq in lucẽ remisse nouoᷤ solos ali¬
osq qm quib uixere auidȩ tanqm iterũ natȩ
accipiunt: & cũ uenientiũ flore maturescunt
alieno p̃coces anno intractu uł gelidissimo.
S a catone appellata iã tũ affricana ãmonet¬
& affricȩ ad ingens documentũ usi eo pomo.
Namq ꝑnitiali odio cartaginis flagrans nepo¬
tumq securitatis anxiꝰ cũ clamaret oĩs sena¬
tus cartaginẽ delendam: attulit qͦdã die in
curia p̾̃cocẽ ex ea ꝓuintia ficũ ostendensq pa¬
tͥb int̾rogo uos inqͥt qnͣdo hoc pomũ demptũ
putatis ex arbore: Cũ int̾ om̃s recens. ẽẽ. c̾sta

Expanded text:
remissae novossoles aliosque, quam quibus vixere, avide tamquam iterum natae accipiunt et curl venientium flore maturescunt, alieno praecoces anno, in tractu vel gelidissimo . Sed a Catone appellata iam tum Africana admonet Africae ad ingens docimentum usi eo pomo. namque perni ciali odio Carthaginis flagrans nepotumque securitatis anxius, cum clamaret omni senatu Carthaginem delendam, adtulit quodam die in curiam praecocem ex ea provincia ficum ostendensque patribus : Interrogo vos, inquit, quando hanc pomum demptam putet
Abbreviated transcription (Latin):
uitia q̃ st̃ in fatie eoꝵ rubenteᷤᷤ maxime in
sole. in melle liti cũ nit᷑ em̃dant lentigine.
cim uno aut cucuii cocti. Uulnerib ꝙͥ mire
tuita In articuloꝵ dolorib miscent farinam.
Inuno cocti mliti uertͥ cduritiã p̃cordioꝵ emol¬
lunt. Dissintericis in uino ex aqua celesti tem¬
pato dant᷑. ad c̃uulsamtus cũ sylpio pipulis
fabe magnitudine ad sudorẽ tusi inliniunt᷑. Ner¬
uis utiles. Io & paraliticis dant᷑ iuxta in pedi.¬
b Q st̃ ruphi ex his citissime sanant cũ melle
& sale. Uentr̃e maxime megariti stimulant.
ortensi partũ cũ sapa aut passo sumpti. Silur̃eᷤᷤ
t̃ in uino. Ipsi ex aceto illiniunt ct̃ serpentiũ ic¬
tus. Sem̃ antiq̃ bibendũ insamentib dabant.
ss bulboꝵ tͥtus: cruriũ maculas uarietatesq¬

Expanded text:
vitia, quae sunt in facie, rubentes maxime in vitia, quae sunt in facie, rubentes maxime in sole inlit cum melle et nitro emendant, lentiginem cum vino aut cum aceto. vulneribus quoque mire tuitas; in articulorum doloribus miscet et farinam. in vino cocti inliti ventri duritiam praecordiorum emolliunt. dysintericis in vino ex aqua caelesti temperato dantur, ad convulsa intus cum silphio pilulis fabae magnitudine. ad sudorem tusi inlinuntur. nervis utiles, ideo et paralyticis dantur.luxata in pedibus, qui sunt rufi ex iis, citissime sanant cum melle et sale. venerem maxime Megarici stimulant, hortensii partum cum sapa aut passo sumpti, silvestrestur in vino. ipsi ex aceto inlinuntur contra serpentium ictus. semen antiqui bibendum insanientibus dabant. flos bulborum tritus cruru
Abbreviated transcription (Latin):
nam ciendam. tͥb obolis cũ melle & accto po¬
te. Itẽ spleneticos & stomachicoᷤᷤ. siñ sentiant
ulcꝰ quib in maͣre cib. Ad tormina regioᷤ mor¬
boᷤᷤ tussim uetere cũ suspirio. Discitit & folii
in melle cibi gr̃a maxime. Uti coctionẽ facies
sic & interiora purgas. Pituttaᷤ pedũ sanat.
in oleo cocta & mixta resinȩ. Sem̃ eiꝰ lũboꝵ
dolori ex melle imponit᷑. Pytagorã scillam
in limine qͦ ianuȩ suspensam contͣ malorꝵ
medicam̃toꝵ introitũ pellere tradit. Cecerũ
eaceto & sulphure uulnerib in faciẽ meden
rigis succũ cũ melle. Canũ morsib erasistrato
placet cũ pice. Sangurine idẽ sistere eo tͣdit. il¬
litoᷤᷤ cũ melle. Alii ue narib fluat. coriandrũ
& fariñã adiciunt. Iheodorꝰ & licenaᷤ exace¬
to bulbiᷤᷤ curat. erumpentia in capite cum
uino austero aut ouo. Ꝙ̾ bulbi epiforas in¬
itidem inlinitꝰ & sic lippitudini media eoꝵ¬

Expanded text:
nam ciendam tribus obolis cum melle et aceto ponam ciendam tribus obolis cum melle et aceto potae, item splenicos et stomachicos, si non sentiant ulcus, quibus innatet cibus, ad tormina, regios morbos , tussim veterem cum suspirio. discutit et foliiin melle cibi gratia, maxime uti concoctionem faciat. sic et interiora purgat. rimas pedum sanat in oleo cocta et mixta resinae. semen eius lumborum dolori ex melle inponitur. Pythagoras scillam in limine quoque ianuae suspensam contra malorum medicamentorum introitum pollere tradit. Ceteri bulbi ex aceto et sulpure ulceribus in facie medenturigini, cum melle canum morsibus; Erasistrato placet cum pice. idem sanguinem sistere eos tradit inlitos cum melle. alii, si e naribus fluat, coriandrum et farinam adiciunt. Theodorus et lichenas ex aceto bulbis curat, erumpentia in capite cum vino austero aut ovo. et bulbos epiphoris idem inlinit et sic
Abbreviated transcription (Latin):
reliquũ ẽ uiuo.ẽ. cfestim suspendit᷑ lino modi¬
cis interuallis. Postea arida frusta in cadũ ace¬
ti qͣm asꝑimi pendentia inm̃gunt᷑: ita ne ul¬
tegulis. tociꝰ diei solem accipientib. Post eũ nui
fundit᷑. hoc clariore ocłoꝵ aciem fac̃. Salutare
x̃. stomachi laterũq dolorib parũ sumptũ. d
tanta uis ẽ. ut auidiꝰ haustũ: extincte aĩe
mom̃to aliqͦ spetiẽ p̃beat. Pest & ginguus &
dͥentib uł ꝑse c̃manducata. Tineas & reliqua
uentris aĩalia pellit. ex aceto & melle supta.
Linguȩ qͦ recens subiecta p̃stat: ne hidropici
seͥntiant. Coqͥt᷑ płib modis in olla q̃ conitiat᷑
in clibanũ aut furnũ. uł adipe aut luto illita
aut frusta. Tũ in patenis & cruda siccat᷑. Dem¬
de c̃cidit᷑ coquit᷑q in aceto. Tum serpentiũ ictib
imponit᷑. Tosta qͦ purgat᷑. & mediũ eiꝰ iterum
in aqua coqͥt᷑. Usus sic coctȩ ad ydropicoᷤᷤ uri¬

Expanded text:
relicum e vivo est, consectum suspenditur lino modirelicum e vivo est, consectum suspenditur lino modicis intervallis. postea arida frusta in cadum aceti quam asperrimi pendentia inmerguntur, ita ne ultegulis totius diei solem accipientibus.  hoc fit anfunditur. hoc clariorem oculorum aciem facit, salutare est stomachi, laterum doloribus ieiunis sumptum. sed tanta vis est, ut avidius haustum exstinctae animae momento aliquo speciem  se commanducata. taenias et reliqua ventris animalia pellit ex aceto et melle sumpta. linguae quoque recens subiecta praestat, ne hydropici sitiant. coquitur pluribus modis: in olla, quae coiciatur in clibanum aut furnum, vel adipe aut luto inlita, vel frustatim in patinis. 100 et cruda siccatur, deinde conciditur coquiturque in aceto, cum serpentium ictibus inponitur. tosta quoque purgatur et medium eius iterum in aqua coquitur. usus sic coctae ad hydropicos, ad uri
Abbreviated transcription (Latin):
aceto acri. Necari qͦ canes ea: sidet᷑ ex carne.
Sem̃ eiꝰ tostũ auxiliat cont̾ serpentes fungas.
Tauri in sanguine folia cocta. spleneticis inci¬
bo data. & cruda illita cũ sulphure & intro
ꝓsunt. Item mãmarũ duritiȩ. Radicũ cinis
uuȩ in faucib tum̃ti. tactu medetur: & paro¬
tidas cũ melle illitas repͥmit. serpentũ morsuᷤ
sanat. Uiriũ brassicȩ unũ & magnũ argum̃tũ
addemꝰ & mirabile. Crustȩ si ocupent intꝰ uasa
oĩa in quib aq̃ feruent. in tantũ ut ñ sit ea¬
auellere: si brassica in his decoqͣt̾ abscedunt.
Int̾ siluestres brassicas & lapsana ẽ pecdalis al¬
titudinis hirsutis foliis. sinapi simillimis. nͥcan¬
didior ẽet. flore. Coqt̃ in cibo. aliiũ lenit᷑ emolli¬
Marina brassica uehem̃tissime ex om̃ib aliiu
cit. Coqͥt̃ ꝓpt̾ acͥmoniã cũ pingui carne. stoma
utilissima erit. huic aridis tunicis direptis qd

Expanded text:
aceto acri; necari quoque canes ea, si detur ex carne. aceto acri; necari quoque canes ea, si detur ex carne. semen eius tostum auxiliatur contra serpentes, fungos, tauri sanguinem. 95 folia cocta splenicis in cibo data et cruda inlita cum culpure et nitro sunt, item mammarum duritiae. radicum cinis uvae in faucibus tumenti tactu medetur et parotidas cum melle inlitus reprimit , serpentium morsus sanat. virium brassicae unum et magnum argumentum addemus ac mirabile: crustae occupent intus vasa omnia, in quis aquae fervent, ita ut non sit avellere eas; si brassica in his decoquatur, abscedunt . Inter silvestres brassicas et lapsana est, pedalis altitudine, hirsutis foliis, sinapi similis, nisi candidior eMarina brassica vehementissime ex omnibus alvum ciet. coquitur propter acrimoniam cum pingui carne, stomacutilissima erit. huic aridis tunicis direptis quod
Abbreviated transcription (Latin):
in egypto ꝓpt̾ amaritudinẽ nonẽ. Siluris si¬
ue erraticȩ inm̃so plꝰ effectus laudat cato:
ado ut aridȩ qͦ farinȩ molfactoriȩ collectȩ
uel odore tantũ narib rapto uitia earũ gra¬
ue olentiamq sanari affirmet. hãc alii pete-¬
rean uocant. inimicissima uino. qͥa p̃cipue
uites fugiat. aut si ñ possit fugere: morit᷑.
oleris similior. Candidior satiua & hyrsutior
hãc inflationib mederi melancolicis qͦ ac uul¬
nerib recentib cũ melle ita ne soluant᷑ ante
diẽ septimũ. Strumis. fistulis. inaqͣ c̃tͥcã chrisip¬
po auctore. & alii compescere mala corꝑis q̃ ser¬
pant nomas uocant. Itẽ excrescentia absiume¬
re cicatͥces ad planũ reducere. oris ulcera & ton¬
silias manducata & coctã succo gargarirato
cũ melle tollere. Itẽ psoras & lepras ueteres
ipsius tͥb partib cũ duab aluminis. in ace¬
to acri illitis. Epicharmo ᷤ satis eã ẽẽ. Cont ca¬
ns rabiosi morsũ imponi meliꝰ sicũ lasere &

Expanded text:
sive erraticae inmenso plus effectus laudat Cato, adeo ut aridae quoque farinae in olfactorio collectae vel odore tantum naribus rapto vitia earum graveolentiamque sanari adfirmet. hanc alii petraeam vocant, inimicissimam vino, quam praecipue vitis fugiat aut, si non possit fugere, moriaturoleris similior, candidior sativa et hirsutior. hanc inflationibus mederi, melancholicis quoque ac vulneribus recentibus cum melle, ita ne solvatur ante diem septimum, srumis, fistulis in aqua contritam Chrysippus auctor est. alii vero conpescere mala corporis, quae serpant — nomas vocant —, item excrescentia absumere, cicatrices ad planum redigere, 94 oris ulcera et tonsillas manducatam et coctam suco gargarizato cum melle tollere, item psoras et lepras veteres, ipsius tribus partibus cum duabus aluminis in aceto acri inlitis. Epicharmus satis esse eam contra canis rabiosi morsum inponi; melius, si cum lasere et
Abbreviated transcription (Latin):
dit̾ ex aceto suggillata uͦ & alios liores. Pura
illita lepras & psoras cũ alumine rotundo
ex aceto. Sic & fluentes capillo ᷤ retinet. Epi¬
charmnis testiũ & genitaliũ mali ᷤ hãc utilis¬
sime imponi: efficatiꝰ eandẽ cũ faba trita.
aranei morsus folioꝵ aridoꝵ farma alter¬
ut᷑ parte exinanit. Ex om̃ib brassicȩ genib
suauissima. ẽ: qͣnec inutił habet᷑. difficilis
humi effusã stirpiũ brassicȩ aridoꝵ cins in¬

Expanded text:
datur ex aceto; suggillata vero et alios livores pura datur ex aceto; suggillata vero et alios livores pura inlita, lepras et psoras cum alumine rotu sic et fluentes capillos retinet. Epicharmus testium et genitalium malis hanc utilissime inponi, efficacius eandem cum faba trita, aranei morsus . foliorum aridorum farina alterutra parte exinanit. Ex omnibus brassicae generibus suavissima est cyma, at inutilis habetur, difficilis humi effusam. stirpium brassicae aridorum cinis in
Abbreviated transcription (Latin):
excreantib hypoc̃tes coelyacis & dissintericis bi ᷤ
coctã cũ sale. Itẽ ad tenesmon & reniũ causas.
Lactis qͦ ubertatẽ puerꝑis hoc cibo fieri iudicãs
& p̃gationẽ feminis qͥdẽ crudi caules si mandan-¬
tur. Partꝰ qͦ e mortuoꝰ pellit. Apollodorꝰ adu̾-¬
sus fungoꝵ uenena sem̃ aut succũ bibendum
censet. Philistion epistonicis succũ ex lacte ca-¬
pͥno cũ sale & melle. Inuenio & apodagia libera¬
tos edendo eã. decoctȩq ius bibendo. hoc
& cardiacis datum. & comitialib morbis
addito sale. Itẽ spleneticis in uino albo ꝑ
dies .xl. Ictericis nec ñ & freneticis. Rauciᷤ
crude succũ gargarizandũ bibendũq de¬
monstrat. Contra uͦ singultus cũ coriandro
inflationib stomachi. Itẽ serpentiũ icꝰtib
farina. succũ ex aceto. ł cũ feno greco. Sic
aliqͥ & c̃ticulis podagͥsq imponunt. Epinic¬
tidas & qͥcqͥd aliud serpit in corꝑe imposita
leuat. Ite repentinaᷤᷤ caligines. has & si man¬

Expanded text:
crates coeliacis et dysintericis bis coctam cum sale, item ad tenesmum et renium causa, lactis quoque ubertatem puerperis hoc cibo fieri iudicans et purgationem feminis. crudus quidem caulis si mandatur, partus quoque emortuos pelli. Apollodorus adversus fungorum venena semen aut sucum bibendum censet, Philistion opisthotonicis sucum ex lacte caprino cum sale et melle. 87 invenio et podagra liberatos edendo eam decoctaeque ius bibendo, hoc et cardiacis datum et comitialibus morbis addito sale, item splenicis in vino albo per dies XL et ictericis nec non et phreneticis. raucis crudae sucum gargarizandum bibendumque demonstrat, contra vero singultus cum coriandro inflationibus stomachi, item serpentium ictibus farina, sucum ex aceto vel cum feno Graeco. sic aliqui et articulis podagrisque inponunt. epinyctidas et, quidquid aliud serpit in corpore, inposita levat, item repentinas caligines, has et si man
Abbreviated transcription (Latin):
uocant herbam parace foliis rubicundo bulbo.
hec tͣdit̃ uulnerib mire utił dũtaxat recentib.
Sulbis qu̾e uomitoriũ uocant ab effectu folia h̃t

Expanded text:
vocant herbam porraceis foliis, rubicundo bulbo. haec traditur vulneribus mire utilis, dumtaxat recentibus. bulbus, quem vomitorium vocant ab effectu, folia habet
Abbreviated transcription (Latin):
dam sententiã. Pueroᷤ pusilloᷤ si laues ea urina.
nũqͣm debiles fieri. Aurib qͦ ex uino succũ braᷤ¬
sicȩ tepidũ instillari suadet. idq etiã tarditati
audientiũ ꝓdesse asseuerat. & impetigines eadẽ
sanari sine ulcere. Grecoꝵ qͦ opinioneᷤᷤ tã & ca-¬
sit. Biles det̾here ñ ꝑcoctã putant. Itẽ aluũ sol¬
uere: eadẽq bis cocta sistere. Uino adu̾sari ut ini¬
micã uitib. Antecedente in cibis. caueri ebeta¬
tẽ. pꝰea sumpta crapulã discuti. hc̃ cibũ & ocłoꝵ¬

Expanded text:
dam sententiam: puero pusillos, si laves ea urina, numquam debiles fieri. auribus quoque ex vino sucum brassicae tepidum instillari suadet idque etiam tarditati audientium prodesse adseverat, et inpetigines eadem sanari sine ulcere. Graecorum quoque opiniones iam et Cait. biles trahere non percoctam putant, item alvum solvere eandemque bis coctam sistere. vino adversari ut inimicam vitibus, antecedente in cibis caveri ebrietatem, postea sumpta crapulam discuti. 85 hunc c
Abbreviated transcription (Latin):
aũ morbisq articulariis inlim cũ rutȩ corian¬
dri & salis micȩ ordei farma aq̃ qͦ eiꝰ decocta:
neruos articulosq mire iuiuari. si foueant᷑ uul¬
nera & recentia & uet̾a etiã carcinomata. qͣ
nullis aliis medicam̃tis sanari possunt. foue-¬
ri pͥus aq calida iubet ac bis detritã imponi.
Sic etiã fistulas eluxatas & tumoreᷤᷤ euocari:
q̃q discuti opꝰ sit. In somnia etiã uigiliasq tol¬
lere decoctã. si ieiun edant qͣm plurim̃a ex o
leo & sale. Torminia si decocta iterũ decoqͣtur:
addito oleo & sale cumino. polenta. Si ita su¬
mat᷑ sine pane. mag̃ ꝑfuturã. Int̾ reliq̃ bilem

Expanded text:
autem morbisque articulariis inlini cum ruta et corianautem morbisque articulariis inlini cum ruta et coriandro et salis mica et hordei farina; aqua quoque eius decocta nervos articulosque mire iuvari, si foveantur. vulnera et recentia et vetera, etiam carcinomata, quae nullis aliis medicamentis sanari possint, foveri prius calida aqua iubet ac bis die tritam inponi. sic etiam fistulas et luxata et tumores, quos evocari quosque discuti opus sit. insomnia etiam vigiliasque tollereleo et sale; tormina, si decocta iterum decoquatur addito oleo, sale, cumino, polenta. si ita sumatur sine pane, magis profuturam. inter reliqua bilem
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s aũ pitagoras & cato ñ partiꝰ celebraue¬
runt. Cuiꝰ sententiã utł eo diligentiꝰ ꝑseqͥ par
ẽ: ut noscat᷑ qua medicina usus sit annis sex
mi. Crispã qͣm selinacłã uocauerunt. a simi¬
litudine apii folioꝵ stomacho utilem. aliũ
modice mollientẽ. Alterã elẏan latis foliis
e caule exeuntib. unde caulodẽ qͥdã uocauere.
nulliꝰ in medicina mom̃ti. Tercia ẽ ꝓpͥe appel-¬
lata carambe tenuiorib foliis & simplicib
densissimisq amarior. s efficacissima. Cato cͥs-¬
pam maxime ꝓbat. dem leuẽ gͣndib foliis
caule magno. ꝓdesse tͣdit capitis dolorib ocu¬
loꝵ caligini. scintillationibq uel stomachi
p̃cordiis. crudã ex aceto & melle coriandro ru
ta. menta. laseris radicula sumpta acetabulis
duob matutino: tant̾ãq eẽ uim ut qͥter ad hȩc.
ualidiorẽ fieri sentiant. Ergo uł cum his trit̃ã
sorbendam. ł ex hoc intinctu sum̃dã. Podagrȩ

Expanded text:
Cato non parcius celebraverit, cuius sententiam vel eo diligentius persequi par est, ut noscatur, qua medicina usus sit annis DC pmi: crispam, quam selinada vocaverunt a similitudine apii foliorum, stomacho utilem, alvum modice mollientem; alteram heliam, late caule exeuntibus, unde caulodem quidam vocavere, nullius in medicina momenti. tertia est proprie appellata crambe, tenuioribus foliis et simplicibus densissimisque, amarior, sed efficacissima. Cato crispam maxime probat, dein levem grandibus foliis, caule magno. prodesse tradit capitis doloribus, oculorum caligini scintillationique , stomacho, praecordiis crudam ex aceto ta, menta, laseris radicula sumptam acetabulis duobus matutino, tantamque esse vim, ut qui terat haec, validiorem fieri se sentiat. 81 ergo vel cum his tritam sorbendam vel ex hoc intinctu sumendam, podagrae
Abbreviated transcription (Latin):
uonã mͦ generent: desidĩum mira.¬
& adiirationẽ hommũ differri non
patitur. Pisces actritu uentriũ coeunt: tan.¬
ta celeritate. ut uisum fallant. Delfini & reliqͣ
coete similim: & paulo diutiꝰ. femina pi¬
scis coitꝰ tempore marẽ seqͥtur: uentrẽ eiꝰ
rostro pulsans. Subpartu mares feminã
similiter: oua uescentes earũ. N ec satis. ẽ.
gen̾ationi ꝑ se coitꝰ. nͥ editis ouis uit̾ seuer¬

Expanded text:
uonam modo generent, desiderium et admiratio hominum differri non patitur. pisces attritu ventrium coeunt tanta celeritate, ut visum fallant, delphini et reliqua cete simili modo et paulo diutius. femina piscis coitus tempore marem sequitur, ventrem eius rostro pulsans; sub partu mares feminas similiter, ova vescentes earum. nec satis est generationi per se coitus, nisi editis ovis interver
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ gentiꝰ in nominũ ambitu ẽ. Aliĩ enĩ pelasgum.
alii euthalon. alii tepanon alexandri uocant.
& hic frutex. ẽ. ramosus. crassiore ac molliore qm
laurꝰ folio. cuiꝰ gustatu accendat᷑ thurꝰ baciꝰ e nisͦ
int̾ armatoᷤ hosteᷤ. qͥetis sit indicium. romanis p̾ci¬
puȩ leticiȩ uictoriarũq nuncia addit᷑ litteris &mi¬
litũ lanceiᷤ pilisq fasces imꝑatoꝵ decorat. Ex his in¬

Expanded text:
tur genus in nominum ambitu est; alii enim Pelasgum, tur genus in nominum ambitu est; alii enim Pelasgum, alii eupetalon , alii stephanon Alexandri vocant. et hic frutex est ramosus, crassiore ac molliore quam laurus folio, cuius gustatu accendatur os , bacis e nigro inter armatos hostes quietis sit indicium. Romanis praecipue laetitiae victoriarumque nuntia additur litteris et militum lanceis pilisque, fasces imperato
Abbreviated transcription (Latin):
eande ẽẽ. & suũ genꝰ regiȩ faciunt longiorib foliiᷤ
latioribq Idẽ in alio gen̾e baccaliã appellant hãc:
q̃ uulgatissima ẽ. bacarũq fertilissima. Sterilẽ uͦ
earũ qđ maxime miror tͥumphalem. eaq dicunt
tͥumphantes uti: nͥ id a diuo augusto cepit ut do¬
cebimꝰ ex ea lauro q̃ei missa ẽ celo ẽ:minima alti¬
tudine. folio crispo. breue inuenit᷑ rara. Accedit
in topiario oꝑe thaxa excrescente in medio. folio
paruula. ueluti acinia folii: & sine ea spadonina
mira opacitatiᷤ patientia. Itaq qnͣta libeat sub
umbra solum implet. Est & chameda pene silueᷤ¬
triᷤ frutex. & alexandrina: qm aliqͥ ideam alii
hippoglotiã. alii danaen. alii carpophillon alii
hipelaton uocant. Ramoᷤ spargit a racdice: dro¬
orintaleᷤ coronarii oꝑis folio acutiore qm myrtȩ
molliore & candidiore. maiore semine. int̾ foliã
rubro: plurima in ida & cirta heracdeã ponti.
nec nisi in montuosiᷤ. Id qͦ qđ damnoidẽ uoca¬

Expanded text:
foliis latioribusque. iidem in alio genere bacaliam appellant hanc quae vulgatissima est bacarumque fertilissima, sterilem vero earum, quod maxime miror, triumphalem eaque dicunt triumphantes uti, nisi id a Divo Augusto coepit, ut docebimus, ex ea lauru quae ei missa e caelo est, minima altitudine, folio crispo, brevi, inventu rara . accedit in topiario opere Thasia , excrescente in medio folio parvola veluti lacinia folii, et sine ea spadonina, mira opacitatis patientia , itaque quantalibeat sub umbra solum implet. est et chamaedaphne silvestris frutex et Alexandrina, quam aliqui Idaeam , alii hypoglottion , alii danaen, alii carpophyllon, alii hypelaten vocant. ramos spargit a radice dodrantales, coronari i operis, folio acutiore quam myrti ac molliore et candidiore, maiore, semine inter folia rubro, plurima in Ida et circa Heracleam Ponti, nec nisi in montuosis. id quoque quod daphnoides voca
Abbreviated transcription (Latin):
nii nom̃ accepit. cũ nupta esset illi cesari. galli¬
nã c̃spicui candoriᷤ sedenti: aqͥla ex alto abiecte
in gremiũ illesam. intrepidȩq miranti acces
stum suis bacis. Conseruari alitẽ & sobolẽ iusse¬
re aruspices. ramũq eũ seri ac rite custodĩ. Q̃
ta nonũ lapidẽ flamminia uia. ꝗ̃ ob id uocat᷑
ad gallinaᷤᷤ mirȩq silua ꝓuenit ex ea. Riumphãs

Expanded text:
nii nomen accepit, cum pacta esset illa Caesari, gallinii nomen accepit, cum pacta esset illa Caesari, gallinam conspicui candoris sedenti aquila ex alto abiecit in gremium inlaesam, intrepideque miranti accessstum suis bacis, conservari alitem et subolem iussere haruspices ramumque eum seri ac rite custodiri: 1ta nonum lapidem Flaminiae viae, quae ob id vocatur Ad Gallinas, mireque silva provenit. ex ea triumphans