comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ueritas affirmat: hoc ꝓpħa
ueritatis negat: Ualde namq
inter se diuersa sunt: ipse est. &¬
concors non est: S si subtiliter
ueritas ipsa requirit᷑: hoc quod
inter se contͣriũ sonuit. qͦmͦ contͣ¬
rium ñ sit. inuenit᷑. Ad zachari¬
am namq: de iohanne
angłs dicit. Ipse p̃cedet ante
eum: insp̃u & uirtute helye.
Qui iccireo uenturꝰ in sp̃u & uirtu
te helye dicit᷑: qͥa sicut helyas se¬
cundu dni aduentũ p̃ueniet. ita
iohes p̃uenit pͥmũ. Sicut ille
p̃cursor uenturꝰ ÷ iudicis: itaiste
p̃eursor factus est redemptoris.
na helyas nonerat. Qđ gͦ dominꝰ
fatet᷑ de sp̃u. hoc ioħes ddenegat
de ꝑsona: quia & iustũ sic erat.
ut & discipłis dns sp̃ualem de
iohe sententiam diceret: & ioħes
iꝰdem. turbis carnalib. non de
suo sp̃u. s de corpore responderet.
Cont᷑rium gͦ ueritati uidet᷑ ẽẽ qd̾
iohannes sonuit: settamen a ue¬
ritatis tͣmite ñ recessit. Qui cũ
se etiam ꝓpħã negauit. qͥa uide¬

Expanded text:
quod Veritas affirmat, hoc propheta Veritatis negat? Valde namque inter se diversa sunt Ipse est et atis sermonibus concors non est? Sed si subtiliter veritas ipsa requiratur, hoc quod inter se contrarium sonuit, quomodo contrarium non sit invenitur. Ad Zachariam namque de Joanne angelus dicit: Ipse praecedet ante illum in spiritu et virtute Eliae . Qui idcirco venturus in sicut Elias secundum Domini adventum praeveniet, ita Joannes praevenit primum. Sicut ille praecursor venturus est judicis, ita iste praecursor est factus Redemptoris. na Elias non erat. Quod ergo Dominus fatetur de spiritu, hoc Joannes denegat de persona, quia et justum ut discipulis Dominus spiritualem de Joanne sententiam diceret, et Joannes eisdem turbis carnalibus non de suo spiritu, sed de corpore responderet. Contrarium ergo veritati videtur esse quod Joannes sonuit, sed tamen a veritatis tramite non recessit. 2. Qui cum se etiam prophetam negat, quia vide
Abbreviated transcription (Latin):
ratione iuste necessitatis caret.
Deiosa gͦ colloqͥa ad edificationis
studiũ uertite: qͣm celerrime huꝰ
iute tempora fugiant considãte:
dite. Hunc ante ocłos ur̃i cordis
uires suppetunt. si annunciare
eum non negligitiocari ab eo
angłi eũ iohanne ualeatis: qđ ipͥe
p̃stare dignet᷑. qui uiuit & reg¬
nat in secula seculoꝵ ameri:¬

Expanded text:
ratione justae necessitatis caret. ratione justae necessitatis caret. Otiosa ergo colloquia ad aedificationis studium vertite: quam celerrime hujus vitae tempora fugiant, considerate: dite. Hunc ante oculos vestri cordis vires suppetunt, si annuntiare eum non negligitis, vocari ab eo Angeli cum Joanne valeatis; quod ipse praestare dignetur qui vivit et regnat Deus in saecula saeculorum
Abbreviated transcription (Latin):
bi ciatos date. In qͣntũ uos ꝓfecisse
in uia di habere socios desidate.
ad balneũ ꝑgit: quẽ ociosum eẽ
considerat. ut secũ ueniat ĩuitat.
Ipsagͦ t̾rena actio uos ur̃a ꝯueniat
et si ad dm tenditis. curate nead
eum soli ueniatis. Hinc eñ scͥptũ
est. Qui audit. dieat. ueni: ut qͥ
iam in corde uoc̃e suꝑm amoris
acceꝑit: foras etiam ꝓrimis. uoc̃
exhoitationis reddat.  fortasse
panem. ut indigenti elemosinã
porrigat. ñ hab̾et: s maius est.
qđ tͥbuere ualet. qͥ linguã habe.
Plus ÷ enĩ uerbi pabulo uicturam
in ꝑpetuũ ment̾ẽ reficere: quam
uentr̃e moriture carnis terreno
pane satiare. Nolite gͦ fr̃s: ꝓrumꝰ
Mecũ uos ammoneo. ut ab oeioso
sermone parcamꝰ. inutiliter loqͥ
declinemꝰ: in qͣntũ reniti lingue
p̃ualemꝰ. inuentũ uerba ñ difflu¬
ant: cũ iudex dicat. Om̃e u̾bũ
ociosũ qd̃ locuti fuerint hom̃ie
reddent de eo rationẽ in die in¬
dicii. Ociosum qͥppe uerbũ est:
qđ aut utilitate rectitudinis aut

Expanded text:
bi cyathos date. In quantum vos perfecisse in via Dei habere socios desideratead balneum pergit, quem otiosum esse considerat, ut secum veniat, invitat. Ipsa ergo terrena actio vos vestra conveniat, et si ad Deum soli veniatis. Hinc etenim scriptum est: Qui audit, dicat: Veni ; ut qui jam in corde vocem superni amoris acceperit, foras etiam proximis vocem exhortationis reddat. Et fortasse panem, ut indigenti eleemosynam porrigat, non habet; sed majus est quod tribuere valeat, qui linguam habet. Plus enim est verbi pabulo victuram in perpetuum mentem reficere, quam ventrem moriturae carnis terreno pane satiare. Nolite ergo, fratres, Mecum vos admoneo, ut ab otioso sermone parcamus, inutiliter loqui declinemus. Inquantum reniti linguae praevalemus, in ventum verba non defluant, cum judex dicat: Omne 1457 verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Otiosum quippe verbum est, quod aut utilitate rectitudinis, aut
Abbreviated transcription (Latin):
possessor extiterit. rapit qd ua¬
luerit. & fugit. Lucrũ deputat:
siquid secum ex ignib tollat. sece
tͥbulationũ flamma mundũ con¬
cremat: & cuncta que in eo spe¬
ciosa uidebant᷑. finis iam ꝓrimꝰ
uelut ignis deuastat. Luerum gͦ
fugiendo tollitis: si hoc qͦd perire¬
remanendo poterat. ad retͥbutio¬
uem uobis ꝑpetuam largiendo
seruatis. Cerrena qͥppe omnia
seruando amittimus: s bene
largiendo seruamꝰ. Cũ uelocitate
tempora fugiunt. Ad uidendu
gͦ citiꝰ iudicem nr̃m. quia eum
magna importunitate impellim.
ei bonis actib cum festinatione
preparemur. prestante d̃no nr̃o

Expanded text:
possessor exstiterit, rapit quod vapossessor exstiterit, rapit quod valuerit, et fugit, lucrum deputat si quid secum ex ignibus tollat. Ecce tribulationum flamma mundum concremat, et cuncta quae in eo speciosa videbantur finis jam proximus velut ignis devastat. Lucrum ergfugientes tollitis, si hoc quod perire manendo poterat ad retributionem vobis perpetuam largiendo servatis. Terrena quippe omnia servando amittimus, sed bene largiendo servamus. Cum velocitate tempora fugiunt. Ad videndum ergo citius judicem nostrum quia cum magna importunitate impellimur, ei bonis actibus cum festinatione praeparemur, donante Domino no
Abbreviated transcription (Latin):
re. s adiunxit. ab onini: quia
uid ÷ munꝰ ab obsequio. aliud
unꝰ amanu. aliud munus a
gua. A unꝰ quippe ab obseqͥo
.subiectio indebite impensa:
munus a manu. pecunia: munꝰ
a lingua. fauor. Qui gͦ sacros o¬
dines tͥbuit. tunc ab om̃i mun̾e
manus excutit: qͣndo in diui¬
nis reb non solum nullam pe¬
cuniam. s etiam humanam
cum que sint nr̃a cognoscitis.
mentis oculos ad ut̃a reuocate:
cuncta ergauoᷤ uicissi gͣtis agite.
Nolite operis ur̃i. in hoc mundo
retͥbutionem querere: que cum
tanta iam cernitis uelocitate de¬
ne bona ꝓ temporali remunera¬
tione faci̾atis. Ipsum testem ur̃i
operis querite: quem iudicem
sustinetis. Occulta nunc esse
bona ur̃a uideat: ut ea retͥbuti¬
onis sue tempore in publico os¬
tendat. Sicut carni ur̃e ne de¬
ficiat. cibos cotidie p̃betis: sic
mentis ur̃e cotidiana alimenta
bona sint oꝑa. Cibo corpꝰ pasci
Siquando enĩ repentinus ĩgnis
habitacułu assumit: quisqͥs eiꝰ

Expanded text:
nere, sed adiunxit: 'ab omni'. quia nere, sed adiunxit: 'ab omni'. quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio est subiectio indebite inpensa; munus a manu pecunia; munus a lingua favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in dinis rebus non solum nullam pecuniam, sed etiam humanam cum quae sint nostra cognoscitis, mentis oculos ad vestra revocate. Cuncta erga vos vicissim gratis agite. Nolite operis vestri in hoc mundo retributionem quaerere, quem cum tanta jam cernitis velocitate denec bona pro temporali retributione faciatis. Ipsum vestri operis testem quaerite quem judicem sustinctis. Occulta nunc bona vestra esse videat, ut ea retributionis suae tempore in publico ostendat. Sicut carni vestrae, ne deficiat, cibos quotidie praebetis, sic mentis vestrae quotidiana alimenta bona sint opera. Cibo corpus pascitSi quando enim repentinus ignis habitaculum absumit, quisquis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
gratis date. Presciebat namq non¬
nullos hoc ipsũ donum accepti
sp̃s. in usum negociationis inflec¬
tere: & miraculoꝵ signa. ad aua¬
ricie obseqͥum declinare. Hincẽ
enim qd̾ symon ꝑ impositionem
manꝰ edita miracula concupisceis.
uoluit: scilic& ut deteriꝰ uende¬
ret. qđ male comparasset. Hinc
de templo redemptor nr̃ flagel
lo de resticulis facto turbaᷤ eiecit:
cathedras uendentiũ columbas
euertit. Columbas qͥppe uendere.
est: impositionẽ manus qua sp̃e
sẽs accipit᷑. ñ ad uite meritum.
s ad p̃miũ dare. S sunt ñ nulli
qui quidem numinoꝵ premia
ex ordinatione non accipiut:
ettamen sacros ordines ꝓ humana
gra largiunt̾: atq de largitate ea¬
querunt. Hii nimirũ qđ gratis
acceptũ ÷. gͦtis non tͥbuunt: qͥa
de impensõ officio scĩtatis. num¬
ene cũ iustũ uirũ describeret
ħa: ait. Qui excutit manꝰ suaᷤ
b omni munere. Neq enĩ dicit
u excutit manus suas a mu¬

Expanded text:
gratis date . Praesciebat namque nongratis date . Praesciebat namque nonnullos hoc ipsum donum accepti Spiritus in usum negotiationis inflectere, et miraculorum signa ad avaritiae obsequium declinare. Hinc est enim quod Simon per impositionem manus edita miracula concupiscens, voluit, scilicet ut deterius venderet quod male comparasset. Hinc de templo Redemptor nlo de resticulis facto turbas ejecit, cathedras vendentium columbas evertit . Columbas quippe vendere est impositionem manus qua Spiritus sanctus accipitur, non ad vitae meritum, sed ad praemium dare. Sed sunt nonnulli qui quidem nummorex ordinatione non accipiunt, et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur, atque de largitate eaquerunt. Hi nimirum quod gratis acceptum est gratis non tribuunt, quia de inpenso officio sanctitatis numbene cum iustum virum describeret, propheta ait: 'Qui excutit manus suas ab omni munere'. Neque enim dixit: Qui excutit manus suas a mu
Abbreviated transcription (Latin):
lingue in signũ sunt: ñ fidelibꝰ.
s infidelib. Unde & isdem p̃di¬
cator egregius. qui ad p̃dicationis
uerba dormientẽ. cadentemq de
fenestra euthicũ. atq a uita fun¬
ditꝰ extinctũ. coram cunctis infi¬
delib orando suscitauit: militene
ueniens. & plenam infidelibꝰ insu¬
lam sciens. patrẽ publii dissinteria
torem timotheũ ex infirmitate
stomachi lassescent̾e. non uerbo
curat. s medicinali artee¬
parat. dicens. Modico uino ut̾e
ꝓpter stomacħu tuum: & freqͥn¬
tes tuas infirmitates. Qui gͦ in¬
firmũ infidelem una p̃ce saluat
cur egrotũ socium p̃ce ñ roborat
Quia nimirũ ille foras ꝑ miraculum
sanandus erat. qui uiuus interiꝰ
non erat: ut ꝑ hoc qđ exterior
potestas ostenderet. hunc ad ui¬
tam interior uirtꝰ animaret. Egro¬
tanti aũt fideli socio ex hibenda
foris signa ñ fuerant: qui salubra
intꝰ uiuebat. S concessa potesta¬
te p̃dicationis. concessis uirtutũ
miraculis: qͥd redemptor nr̃ sub

Expanded text:
in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus . Unde et idem praedicator egregius inter praedicationis verba dormientem, cadentemque de fenestra Eutychum, atque a vita funditus exstinctum, coram cunctis infidelibus orando suscitavit . Meliten veniens, et 1449 plenam infidelibus insulam sciens, patrem Publii dysenteria torem Timotheum, ex infirmitate stomachi lassescentem, non verbo curat, sed medicinali arte reparat, dicens: Modico vino utere, propter stomachum et frequentes tuas infirmitates . Qui ergo infirmum infidelem una prece salvat, cur et aegrotum socium prece non roborat? Quia nimirum ille foris per miraculum sanandus erat, qui interius vivus non erat, ut per hoc quod exterior potestas ostenderet, hunc ad vitam interior virtus animaret. Aegrotanti autem fideli socio exhibenda foris signa non fuerant, qui salubriter intus vivebat. 4. Sed concessa potestate praedicationis, concessis virtutum miraculis, quid Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
S ex ipsa ur̃a locutione cognoscitis:
quia pͥus uox sonat. utͦ uerbũ
ptꝰmodu possit audiri. Iohannes
gͣͦ uocem se esse asserit: quia uer¬
bum p̃cedit. Aduentum itaq¬

Expanded text:
. Ex ipsa uestra locutione cognoscitis quia prius uox sonat, ut uerbum postmodum possit audiri. Iohannes ergo uocem se esse asserit, quia Verbum praecedit. Idem i
Abbreviated transcription (Latin):
quem uerbo dixit. digito osten¬
dit. Non gͦ hanc feminã mar-¬
tyrem. s plusqͣm martyrem di¬
xerim: que septem pignorib
ad regnum p̾remissis. totiens
rita. filioꝵ mortem. Spei gau¬
dium adhibuit: dolorem natu¬
re. Cimuit uiuentib: gaunsa
est. morientib. Optauit᷑ nulłu
haberet suꝑstitem. non posset
habere consortem. Nemo gͦ ex
eiꝰ cor morientib filiis. etiam
car nalis affectus minime pul¬
sauit. Neq enĩ filios quos car¬
uem suam ee̾ nouerat. sine do¬
lore poterat morientes uidere:
s erat uis amoris interior: que
dolorem iuinceret carnis. Unde
et passuro petro dicit᷑. Cum
senueris. manus tuas extendeᷤ.¬
et alius te cinget. & ducet quo
non uis Neq enim plenissime¬
petrus si nollet. ꝑ rp̃o pati po¬
tuisset: s marcyriũ qd̃ ꝑ infir¬
mitatem carnis noluit: ꝑ uir¬
tutem sp̃c amauit. Qui du ꝑ
carnem ad penas trepidat. ꝑ
est. ut eruciatũ martyrii no¬

Expanded text:
quem verbo dixit digito ostenquem verbo dixit digito ostendit. Non ergo hanc feminam martyrem, sed plus quam martyrem dixerim, quae, septem pignoribus ad regnum praemissis, toties rrita filiorum mortem, spei gaudium adhibuit dolori naturae. Timuit viventibus, gavisa est morientibus. Optavit nullum haberet superstitem, non posset habere consortem. Nemo ergo eejus cor, morientibus filiis, etiam carnalis affectus minime pulsarit. Neque enim filios quos carnem suam esse noverat sine dolore poterat morientes videre, sed erat vis amoris interior quae dolorem vinceret carnis. Unde et passuro Petro dicitur: Cum senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis . Neque enim Petrus nollet, pro Christo pati potuisset, sed martyrium, quod per infirmitatem carnis noluit, per virtutem spiritus amavit. Qui dum per carnem ad poenas trepidat, peest ut cruciatum martyrii no
Abbreviated transcription (Latin):
dnm. quem cordi audientis infu¬
cit᷑ : si ꝑ eius uocem amor
dni. in ꝓximi mente genera¬
tur. Ad quam rem nobis idonee
confirmandam. ad est beata fe¬
licitas. cuiꝰ hodie natali cia
celebramꝰ: que credendo extitit
ancilla. xp̃i. & p̃dicando facta
est mater. rꝑi. Septem quippe
filios sicut in gestis eiꝰ emendatio¬
rib legit᷑. sic pꝰ se timuit niuos
in carne relinquere: sicut car¬
nales parentes solent metuere
ne mortuos p̃mittant. In ꝑsecu¬
tionis enim labore dep̃hiensa.
filioꝵ corda in amorem suꝑne
patrie pͣdicando roborauit: &
parcuriuit sp̃u quos carne pe-¬
ꝑerat: ut p̃dicatione pareret do.
quos carne peꝑerat mundo.
corpore uirile pectus. Ad mor¬
tem stetit imꝑterrita. amittere
se in filiis lumen ueritatis timu-¬
it: si non fuisset orbata. Nũqͥd
tus: respondit dicens. Non sũ
ꝓpħa. Quia enĩ se plusqͣm
phetam nega bat. Qui iceir¬
est officium uentura p̾nuncia¬
re. non etram ostendere. Io¬

Expanded text:
Dominum, quem cordi audientis infuDominum, quem cordi audientis infucitur, si per ejus vocem amor Domini in proximi mente generatur. 3. Ad quam rem nobis idonee confirmandam adest beata Felicitas, cujus hodie natalitia celebramus, quae credendo exstitit ancilla Christi, et praedicando facta est mater Christi. Septem quippe filios, sicut in gestis ejus emendatioribus legitur, sic post se timuit vivos in carne relinquere, sicut carnales parentes solent metuere ne mortuos praemittant. In persecutionis enim labore deprehensa, filiorum corda in amore supernae patriae praedicando roboravit, et parturivit spiritu quos carne pepererat, ut praedicatione pareret Deo quos carne pepererat mundo. corpore virile pectus. Ad mortem stetit 1445 imperterrita. Amittere se in filiis lumen veritatis timuit, si non fuisset orbata. Nunquidtus respondit, dicens: Non sum propheta . Qui enim se plus quam phetam negabat. Qui idcirtae officium est ventura praenuntiare, non etiam ostendere. Jo
Abbreviated transcription (Latin):
nea: & qui sunt fr̃es meie Qui¬
unq enĩ fecerit uoluntatẽ patͥs
nei qui in celis est: ipse m̃s frat᷑.
u soror. & mater est. Quibus
Niobis uerbis qͥd aliud innuit.
Nͥ qd̾ obsequentes iussionibꝰ sius¬
S
multos ex gentilitate colligitꝰ. et¬
iudeam ex cuiꝰ carne est genitus.
non cognoscit: Unde & mater
eiꝰ. cũ quasi ñ agnoscit᷑. foriᷤ stare
ꝑhibetur: quia uidelicet synago¬
ga iccuto ab auctore suo ñ recog¬
noscit᷑: quia legis obseruationẽ
tenens. sp̃ualem intellectũ ꝑdidit:
et sese adcustodiam littere foris
fixit. S cũ is qui uoluntatẽ patͥs
fecerit. soror ⁊ frater dni dicitur.
ꝓpter utrunq sęrũ qui ad fidẽ
colligit᷑. mirũ non est: mirandũ
Fideles enĩ discipłos: fr̃es uocare
dignatꝰ ÷. dicens. Ite. nunciate
fidem ueniendo poterit: queren¬
du÷. quomͦ etiam mater ẽẽ possit.
÷ sciendu ÷ nobis. quia qui xp̃i
fr̃. et soror est. credendo: mater
efficit᷑ p̃dicando. Quasi enĩ parit

Expanded text:
res mei? Quicunque enim fecerit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater, et soror, et mater est. Quibus nobis verbis quid aliud innuit, nisi quod obsequentes jussionibus suis multos ex gentilitate colligit, etJudaeam, ex cujus carne est genitus, non agnoscit? Unde et mater ejus cum quasi non agnoscitur, foris stare perhibetur, quia videlicet Synagoga idcirco ab auctore suo non recognoscitur, quia, legis observationem tenens, spiritalem intellectum perdidit, et sese ad custodiam litterae foris fixit. 2. Sed cum is qui voluntatem Patris fecerit soror et frater Domini dicitur, propter utrumque sexum qui ad fidem colligitur mirum non est; mirandum Fideles etenim discipulos fratres vocare dignatus est, dicens: Ite, nuntiate fidem veniendo potuerit, quaerendum est quomodo etiam mater esse possit. Sed sciendum est nobis quia qui Jesu frater et soror est creefficitur praedicando. Quasi enim parit
Abbreviated transcription (Latin):
communi cũ martyrib gloria
remunerabim᷑. Nam quam uis
occasio ꝑsecutionis desit: habet
tamen & pax nr̃a martyrium
suũ: quia etsi carnis colla ferro
non subdimꝰ: sp̃uali tamen gla¬
dio. carnalia desidia in mente
trucidamꝰ : ipso adiuuante. qui¬

Expanded text:
una cum martyribus gloria una cum martyribus gloria remunerabimur. Nam quamvis occasio persecutionis desit, habet tamen et pax nostra martyrium suum, quia etsi carnis colla ferro non subdimus, spiritali tamen gladio carnalia desideria in mente trucidamus, ipso adjuvante,
Abbreviated transcription (Latin):
ferrum exiit: nichilq ee qd̃ ei
obsisteret. estimauit. Nos add
p̃cepta dnica largiri nr̃a salti
suꝑflua nolumꝰ: hec non solu
deo suam substantiã contulit.
s ꝑ illo etiam ꝓpͥam carnem
dedit. Nos cum ex diuina iꝰ¬
sione filios amittimꝰ. sine conso¬
latione lugemꝰ: hec. eos uelut
mortuos plangeret. si non op¬
culisset. Cum ergo ad illud ter¬
ribile examen districtus iudex
uenerit: qͥd nos uiri dicemus.
De debilitate mentis sue. qͥd tẽ
erit uiris excusationis: quan¬
do hec ostendet᷑. que cum scło et
redemptoris uiam. Usu quippe
uirtutum ita iam plana facta ẽ:
ut ꝑcam feminis libeat ambula¬
re. Despiciamꝰ gͦ cuncta p̃sentia:
nulla sunt etenĩ que transire põ¬
sunt. Turpe sit. diligere: qd̾ con¬
stat citiꝰ ꝑire. Non nos terrenaꝵ
rerum amor suꝑet: non suꝑbia
inflet: ñ ira dilaniet. ñ luxrurra
polluat: non inuidia consumat.
Quod si ꝑfecte agimꝰ. non solum
imininentes penas euademꝰ sed

Expanded text:
ferrum exiit, nihilque esse quod ferrum exiit, nihilque esse quod obsistebat aestimavit. Nos ad praecepta dominica largiri nostra saltem superflua nolumus; haec non solum Deo suam substantiam contulit, 1447 sed pro illo etiam propriam carnem dedit. Nos cum ex divina jussione filios amittimus, sine consolatione lugemus; haec eos velut mortuos plangeret, si non obtulisset. Cum ergo ad illud terribile examen districtus judex venerit, quid nos viri dicemus, De debilitate mentis suae quae tunc erit viris excusatio, quando haec ostendetur, quae cum saeculo et Redemptoris viam; usu quippe virtutum ita jam plana facta est, ut per eam feminis libeat ambulare. Despiciamus cuncta praesentia, nulla sunt etenim quae transire possunt. Turpe sit diligere quod constat citius perire. Non nos terrenarum rerum amor superet, non superbia inflet, non ira dilaniet, non luxuria polluat, non invidia consumat. Quod si perfecte agimus, non solum imminentes poenas evademus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
artyri palmã uicit. fertur
ipud ueteres mos fuisse. ut qͥs¬
S consul existeret: uixta ordi¬
iem tempoꝵ. honoris sui locũ
teneret. At siquis posteriꝰ ad col¬
sulatum ueniens consul ñ semel
s bis fortasse aut tercio fieret: eti-¬
am illos laude & honore transeẽ¬
deret. qui ñ plus qͣm semel con-¬
sules extitissent. Uicit gͦ beata
felicitas martyres: que tot ante
se morientib filiis. ꝓ xp̃o freqͦnt᷑
occubuit: quia ad amorem illiꝰ
sola sua morseimimime suffecit.
minam: consideremꝰ& noᷤ qui
membris corporis uiri sumus.
in eiꝰ comparatione qͥd existima¬
bim̃. Sepe namq agenda aliqͦ
bona ꝓponimꝰ: s si imꝰ contra
nos leuissimꝰ sermo ab ore irri¬
dentis eruꝑit: ab intentione
actionis nr̃e. fracti ꝓtinꝰ & con¬
fusi. resilimꝰ. Ecce nõs plerunꝙ
a bono oꝑe uerba reuocant: feli¬
citatem uͭ a sc̃a intentione fran¬
gere nec tormenta potueruis
N os in aura maledictionis impm¬
gimꝰ: hec ad regnũ etiam per

Expanded text:
artyrii palmam vicit. Fertur apud veteres mos fuisse ut quisquis consul existeret juxta ordinem temporum honoris sui locum teneret; at si quis posterius ad consulatum veniens consul non semel, sed bis fortasse aut tertio fieret, etiam illos laude et honore transcenderet qui non plus quam semel consules exstitissent. Vicit ergo beata Felicitas martyres, quae, tot ante se morientibus filiis, pro Christo frequenter occubuit, quia et amori illius sola sua mors minime suffecit. 4. minam, consideremus nos, qui membris corporis viri sumus, in ejus comparatione quid existimabimur. Saepe namque agenda aliqua bona proponimus, sed si unus contra nos vel levissimus sermo ab ore irridentis eruperit, ab intentione actionis nostrae fracti protinus et confusi resilimus. Ecce nos plerumque a bono opere verba revocant. Felicitatem vero a sancta intentione frangere nec tormenta potuerunt. Nos in auram maledictionis impingimus; haec ad regnum etiam per
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ insuꝑbiam mentẽ eleuat. qͥsq̃s
auaricie estib anelat. qͥsquisse
lururie inqͥnationib polluit:
cordis ostiũ. cont᷑ ueritatẽ clau¬
dit: & ne ad se dns ueniat. clau¬
stra animi. seris uitioꝵ damnat.
S adhuc qͥ missi sunt: ꝑcunctan¬
tur. Qͥd gͦ baptiras. si tu non es
Qͦd qͥa non studio cognoscende ue¬
ritatis. s malicia exercende emu¬
lationis dicit᷑: euangłista tacite
innotuit. qͥ subiun xit dicens. &¬
qͥ missi fuerant: erant ex pharisel.
Acsi aꝑte dicat. Illi de suis ioħem¬
actib reqͥrunt: qui doctrinã
nesciunt querere. s inuidere. Si sẽ
qͥsq eciam cum apuersa mente
requirit᷑: a bonitatis sue stuclio
non mutat᷑. Unde iohannes ꝙͦ
ad uerba inuidie: p̃dicamenta
respondit uite. Nam ꝓtinꝰ ad¬
iungit. Ego baptiro in aqua.
med̾ius aute ur̃m stetit. qu̾e uoᷤᷤ
uesettis. Ioħes non sp̃u. s aqua

Expanded text:
go in superbia mentem elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, quisquis se luxuriae inquinationibus polluit, cordis ostium contra veritatem claudit, ne ad se Dominus veniat claustra animi seris vitiorum damnat. Sed adhuc qui missi sunt percontantur. Quid ergo baptizas, si tu non es a? Quod quia non studio cognoscendae veritatis, sed malitia exercendae aemulationis dicitur, evangelista tacite innotuit, cum subjunxit dicensqui missi fuerant, erant ex Pharisaeis. Ac si aperte dicat: Illi Joannem de suis actibus requirunt, qui doctrinam nesciunt quaerere, sed invidere. Sed sanctus quisque etiam cum perversa mente requiritur, a bonitatis suae studio non mutatur. Unde Joannes quoque ad verba invidiae praedicamenta respondit vitae. Nam protinus adjungit Ego baptizo in aqua, medius autem vestrum stetit, quem vos nescitis. Joannes non spiritu, sed aqua,
Abbreviated transcription (Latin):
quo scͥptum ÷. Eece mitto angłm
meũ ante faciem tuã: qͥ p̃para¬
bic uiam tuã ante te. Qd emin
grece angłs : hoc latine nunciꝰ
dictẽ. Recte gͦ qͥ nunciare suꝑnũ
iudic̃e mittitur. angłs uocatur:
ut dignitat̾e seruet in nomine.
quã explet in oꝑatione. Altum
quide nomen est: s uita no
sent᷑. angłi uocant᷑: ꝓpħa atces¬
tante. qui ait. Labiã sacerdotis
custodiunt scientiã: & legem
reqͥrunT ex ore eiꝰ: qͥa angłsꝰ dm
exereituũest. S huiꝰ altitudinẽ
nominis: etiam uos si uultis po
uitate ꝑrimũ reuocat. si exhor¬
tari adbene oꝑandu curat: sie¬
ternũ regnũ uel suppliciũ erranti
denunciat: cũ uerba sẽe annun¬
tiationis impendit: ꝓfecto angłe
existit. & nemo dicat. ammonere
ñ sufficio: exhortari idoneus ñ
sum. Qntũ potes exhibe: ne
male seruando qd̾ acceꝑas. in tor¬
mentũ erigãris. Neq enĩ płqͣm
unũ talentũ acceꝑat: qͥ hoc abs¬
condere magis studuit. qͣm ero¬

Expanded text:
t: Ecce ego mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te . Quod enim Graece angelus, hoc Latine nuntius dicitur. Recte ergo qui nuntiare supernum judicem mittitur angelus vocatur, ut dignitatem servet in nomine, quam explet in operatione. Altum quidem nomen est, sed vita nomsentur angeli vocantur, propheta attestante, qui ait: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Sed hunominis etiam vos si vultis potavitate proximum revocat, si exhortari ad bene operandum curat, si aeternum regnum vel supplicium erranti denuntiat. Cum verba sanctae annuntiationis impendit, profecto angelus existit. Et nemo dicat: Admonere non sufficio, exhortari idoneus non sum. Quantum potes exhibe, ne male servatum, quod acceperas, in tormentis exigaris. Neque enim plus quam unum talentum acceperat, qui hoc abscondere magis studuit quam ero
Abbreviated transcription (Latin):
cur in carcere positus. mittens
discipłos. requirit. tu es qͥ uen¬
turus es. an alium expectamꝰ:
tanqͣm si ignoret quem ostende¬
rat. &an ipse sit nesciat: quem
ipsum esse. ꝓphando. baptiran¬
do. ostendendo. elamauerat. S
hec eitiꝰ questio soluit᷑: si geste
rei tempꝰ & ordo pensat᷑. Ad
iordanis enĩ fluenta positꝰ. quia
ipse redemptor mundi ẽẽt. asse¬
ruitꝰ missus uͦ in carcerem. an
ipse ueniat requirit: non quia
ipsum esse redemptorẽ mundi
dubitat: s querit. ut sciat. si is
qͥ ꝑ se in mundu uenerat: ꝑ se
etiam ad inferni claustra descendat.
Quem eni p̃currens mundo naimei¬
auerat: hunc. moriendo & ad in¬
Ait gͦ. Tu es qui uenturꝰ es. an a-¬
lium expectamꝰ: Aesi aꝑte dicat.
Sicut ꝓ hominib nasei dignatus
es. an etiam ꝓ hominib mori¬
insinua÷ ut qui natiuitatis tue
p̃cursor extiti. mortis etiam p̃¬
cursor fiam: & uenturum tẽ¬
inferno minciem. quem iam
uenisse. mundo enunciaui. Un¬

Expanded text:
ur in carcere positus, mittens discipulos suos, requirit: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? tanquam si ignoret quem ostenderat, et an ipse sit nesciat, quem ipsum esse prophetando, baptizando, et ostendendo clamaverat. Sed haec citius quaestio solvitur si gestae rei tempus et ordo pensetur. Ad Jordanis enim fluenta positus, quia ipse Redemptor mundi esset asseruit; missus vero in carcerem, an ipse veniat requirit, non quia ipsum esse mundi Redemptorem dubitet, 1453 sed quaerit, ut sciat si is qui per se in mundum venerat per etiam ad inferni claustra descendat. Quem enim praecurrens mundo nuntiaverat, hunc moriendo et ad inAit ergo: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Ac si aperte dicat: Sicut pro hominibus nasci dignatus es, an etiam pro hominibus moriinsinua, ut qui nativitatis tuae praecursor exstiti, mortis etiam praecursor fiam, et venturum inferno te nuntiem, quem jam venisse mundo nuntiavi. Un
Abbreviated transcription (Latin):
elebemꝰ imitari qđ colimꝰ. Osten¬
dat nr̃e obseqͥum deuotionis:
immutate sollemnitas mentis.
Nespiciamꝰ que terrena sunt: reli¬
ctis temporalib. mercem᷑ eterna.
iaũt necđu possumꝰ rełinquere
ꝓpͥa: saltĩ non concupiscamus
aliena. Si necdu mens nr̃a ac¬
cendit̾ igne caritatis: in ambi¬
tione sua habeat frenũ. timorist
ut ꝓfectus sui passib uegetata.
dum ab alienoꝵ appetitu compe¬
seit᷑: quandoq ad ꝓpͥa contẽnen¬
da ꝑducat᷑: prestante domino

Expanded text:
debemus imitari quod colimus. Ostendebemus imitari quod colimus. Ostendat nostrae obsequium devotionis immutatae solemnitas mentis; despiciamus quae terrena sunt, relictis temporalibus, mercemur aeterna. Si autem necdum possumus relinquere propria, saltem non concupiscamus aliena. Si necdum mens nostra accenditur igne charitatis, in ambitione sua habeat frenum timoris, ut profectus sui passibus vegetata, dum ab alienorum appetitu compescitur, quandoque ad propria contemnenda perducatur, adjuvante Domino
Abbreviated transcription (Latin):
tores seĩ. ut possert. ꝓrimo ꝑfecte dili¬
gere. studuer̾t ii hoc scło nichil amare:.
nichil unꝗͣ. appet̾e: nil uł sine appeti¬
tu possidẽre. Quos bene ysaias in¬
tuens: ait. Qui sunt isti qui ut
nubes uolant: &. quasi colube
ad fenestras suas: Uidit qͥppe¬
eos terrena despicere. mente
celestib ꝓpinquare. uerbis plu¬
ere. miraculis choruscare: &. qͦs
a terrenis contagiis. & sc̃a p̃di¬
catio et sublimis uica suspen¬
derat: hos uolantes pariter &
nubes apellat. fenestre autem
nr̃i sunt ocłi: quia ꝑ ipsoᷤ aĩa
respicit. quod exceriꝰ concupiscit.
Columba uͦ simplex est animal:
atq a malicia fellis alienum. Qua¬
si columbe gͦ ad fenestras suas sua.
qui nĩchil in hoc mundo coneupi¬
scunt: qui om̃ia simplicit̃ aspici¬
unt: & in his que uident. rapa¬
eitatis studio non trahunt᷑. At qt̃
milius & ñ columba ad fenestraᷤ
suas est: qui ad ea que oculis
postoli natalicia celebramus.

Expanded text:
tores sancti ut possent proximos perfecte dilitores sancti ut possent proximos perfecte diligere studuerunt in hoc saeculo nihil amare, nihil unquam appetere, nihil vel sine appetitu possidere. Quos bene Isaias intuens, ait: Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Vidit quippe terrena eos despicere, mente coelestibus propinquare, verbis pluere, miraculis coruscare. Et quos a terrenis contagiis sancta praedicatio et sublimis vita suspenderat, hos volantes 1453 pariter et nubes appellat. Fenestrae autem nostri sunt oculi, quia per ipsos anima respicit quod exterius concupiscit. Columba vero simplex est animal, atque a malitia fellis alienum. Quasi columbae ergo ad fenestras suas sunt, qui nihil in hoc mundo concupiscunt, qui omnia simpliciter aspiciunt, et in his quae vident rapacitatis studio non trahuntur. At contra milvus et non columba ad fenestras suas est, qui ad ea quae oculis postoli natalitia celebramus,
Abbreviated transcription (Latin):
tione ñ pasceris: oblatione cor¬
dis meliꝰ placaris. Nichil qͥppe
offert᷑ deo ditiꝰ: bona uoluntate.
U oluntas aũt bona est. sic adusa
alteriꝰ. sicut nr̃a ꝑtimescere: sic
de ꝓsꝑitate ꝓximi. sicut de nr̃o
puectu gratulari: aliena dana.
nĩi credere: aliena lucra. nr̃a de¬
putare: amicũ ñ ꝓpter mundu.
s ꝓpter đm diligere: inimicum
etiam amando tolerare: nulli
quod pati non uis facere: nulli
qđ ÷ͥ iuste impendi defideras. dene
desse etiam ultra uires. uelle. Quid
gͦ isto holocausto locupletius:
quando ꝑ hoc qđ do immolat in
ara cordis anima. semet ipsam ma¬
ctat: S hoc bone uoluntatis
sacͥficium nunqͣm plene ꝑsoluit᷑:
nͥ mundi huiꝰ cupiditas ꝑfecꝰte
deserat᷑. Nam qͥcqͥd in eo concu¬
piscimꝰ: hoc ꝓculdubio ꝓximis
inuidemus. Uidet etenĩ qr nob̃
desit. qđ alter assequit᷑: & quia
semꝑ inuidia a bona uoluntate
discordat: mox ut hec mentem
ceꝑit. illa discedit. Inde p̃dica¬

Expanded text:
tione non pasceris, oblatione cortione non pasceris, oblatione cordis melius placaris. Nihil quippe offertur Deo ditius voluntate bona. Voluntas autem bona est sic adversa alterius sicut nostra pertimescere, sic de prosperitate proximi sicut de nostro profectu gratulari, aliena damna nostra credere, aliena lucra nostra deputare, amicum non propter mundum, sed propter Deum diligere, inimicum etiam amando tolerare, nulli quod pati non vis 1452 facere, nulli tibi juste impendi desideras denegadesse etiam ultra vires velle. Quid ergo isto holocausto locupletius, quando per hoc quod Deo immolat in ara cordis anima semetipsam mactat? 4. Sed hoc bonae voluntatis sacrificium nunquam plene persolvitur, nisi mundi hujus cupiditas perfecte deseratur. Nam quidquid in eo concupiscimus, hoc procul dubio proximis invidemus. Videtur etenim quia nobis desit quod alter assequitur. Et quia semper invidia a bona voluntate discordat, mox ut haec mentem ceperit, illa discedit. Unde praedica
Abbreviated transcription (Latin):
dimidium aliud ad hoc qđ iniꝰ¬
te abstulit. restituendu in qͣdru¬
lum reseruauit. Naluit. petro
andree. dimissis retib & naui.
Ualuit uidue. duob miniitis.
Ualet alteri. calicem aquȩ fri¬
gide. Regnum itaq d̃i ut dixmꝰ:¬
tanti ualec. qͣntum habes. sensa-¬
te gͥ fr̃es qͥd uilius cũ emit᷑. gͥo
carius eũ possidet᷑. S fortasse
nec calir aque frigide suppetit.
qui indigenti p̃beat᷑: etiam te
securitatem nobis ꝓmittit sermo
diuinꝰ. Redemptore ecemĩ nato:
ciues celi ostensi sunt. qͥ clamarẽt.
Gła in ereelsis do: & in terra pax
hominib bone uoluntatis. ante
dei namq ocłos nunqͣm est ua¬
cua manꝰ a munere: si archa cor¬
dis sit repleta bona uoluntate.
Hinc etemĩ psalmista aie. In me
sunt ds uota tua: que reddam
laudationes tͥ. Acsi aꝑte dicat.
Etsi exteriꝰ munera offerenda ñ
habeo: intra memet ipsum ta¬
men in uenio qđ in aram tue
laudis impono: qͥa qui nr̃a da¬

Expanded text:
dimidium aliud ad hoc quod injudimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximustantum valet quantum habes. 3. Pensatres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam est vacua manus a munere, si fuerit arca cordis repleta bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In me sunt, Deus, vota tua quae reddam, laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Etsi exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio quod in ara tuae laudis impono, quia qui nostra da
Abbreviated transcription (Latin):
Multum reliquit: qͥ sͥ nichil retĩ¬
nuit. Al ultum reliquit: qui
qͣmlibet parũ. totum deseruit.
Certe nos & habita cum amore po̾¬
sidemꝰ: & ea que mĩnime habe¬
mꝰ. ex desidĩo querimꝰ. Multũ
gͦ petrus & andreas dimisit. qͣñ
terq etiam desidia habendi dere¬
iquit. Nultũ dimilit: qui eum
Ia possessa. etiam concupiscentus
fenunciauit. A sequentib ergo
tanta cdimissa sunt: qͥnta a non
sequentib concupisei potueruts.
Nemo gͥ etiam eum quosdam con¬
spicte multa dereliquisse: apud
semet ipsum dicat. Imitari mũ¬
di huiꝰ contemptores uolo: s qͥd
relinqͦm non habeo. M ulta fie̾s
Cor namq & non substantiam
pensat: nec ꝑpendit qͥntum in
eiꝰ sacͥficio. s ex quanto ꝓferatur.
Nam si exteriorem substantiam ꝑ
pendamꝰ: ecce sc̃i negociatores
tis retib & naui. mercati sunt.
Estimationẽ qͥppe p̃cii non habet:
s tamen regnum dei. tanti ualet.
qͣntũ habes. Ualuit namq zache¬
o dimidium substantie: quia

Expanded text:
liquit qui sibi nihil retinuit, multum reliquit qui, quantumlibet parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, Cor namque, et non substantiam pensat; nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Nam si exteriorem substantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores tis retibus et navi mercati sunt. Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Rm̃i: quia ad umꝰ iussionis
uocem petrus & andreas
relictis retib. secuti sunt
redemptorem. Nullau̾ hc̃ fac̾e
ceptum. hoc quod possidere uide¬
bant᷑. obliti sunt. Quanta nos
eiꝰ miracula uidemꝰ: qͦt flagellis
affligimꝰ qͣntis minaꝵ asꝑit̾ati¬
b deterrem̃: ectamen uocantẽ
sequi contemnimꝰ. In celo iam se¬
det: qui de conuersione nos am¬
monet. Iam iugo fidei. collagẽ¬
tium subdidit: iam mundi głam
strauitꝰ iam ruinis eiꝰ crebrescen¬
tib. districti sui iudicii diem ꝓ¬
pinqͣnt em denunciat: ettamen

Expanded text:
mi, quia ad unius jussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla vero hunc fapraeceptum hoc quod possidere videbantur obliti sunt. Quanta nos ejus miracula videmus, quot flagellis affligimur, quantis minarum asperitatibus deterremur, et tamen vocantem sequi contemnimus? In coelo jam sedet, qui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, jam mundi gloriam stravit, jam, ruinis ejus crebrescentibus, districti sui judicii diem propinquantem
Abbreviated transcription (Latin):
dum nob̾ :÷ citiꝰ ꝑgere: atq ad
illam uia breuiore ꝑuenire. Eibꝰ
enĩ malis ñ mundꝰ uigẽtur:
Quȩ nos t̾sticia. que aduẽsilas non
mortalis. nͥ uia᷑ E quale sic fr̃a
mei ꝑpendite. in labore uie las-¬
sescere: ettamen eandẽ uiaᷤ nolle
finire. Qd aũt calcari mundꝰ ac
despici debeat. redemptor noster
ꝓuida comparatione manifestat:
cũ ꝓtinꝰ adiungit. Uidete ficul¬
neam: & om̃s arbores. Cũ ꝓ dii¬
cunt iamex sc fructũ: scitisꝰ qm̃

Expanded text:
 ad illam breviore via pervenire. Quibus enim malis mundus non urgetur? Quae nos tristitia, quae adversitas non mortalis, nisi via? Et quale sit, fratres mei, perpendite, in labore viae lassescere, et tamen eamdem viam nolle finiri. Quod autem calcari mundus ac despici debeat, Redemptor noster provida comparatione manifestat, cum protinus adjungit: Videte ficulneam et omnes arbores, cum producunt jam ex se fru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ salomonẽ dicit᷑. Uerba sapi-¬
entium qͦsi stimuli: & sicut elaui
in altum defiri. Clauis quippe
atq stimulis. sapientiũ uerba
comparant᷑: qͥa culpas delinqͥnti¬
um nesciunt palpare. s pung̾e.

Expanded text:
monem dicitur: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Clavis quippe atque stimulis sapientum verba comparantur, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed pungere. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ꝑ significationẽ nobis
aliqͥd innuant. Oꝑa qͥppe eiꝰ. &.
ꝑ potentiã aliud ostendunt: & ꝑ
misteriũ aliud loquunt᷑. Ecce em̃
qͥs uixta hystoriam cecꝰ iste fue¬
rit ignoramꝰ: s tam̃ qũe ꝑ myste¬
riũ significet. nouimꝰ. Cecũ qͥppe
est genꝰ humanũ: qđ in parente

Expanded text:
significationem nobis aliquid innuant. Opera quippe ejus et per potentiam aliud ostendunt, et per mysterium aliud loquuntur. Ecce enim quis juxta historiam caecus iste fuerit ignoramus, sed tamen quem per mysterium significet novimus. Caecus quippe est genus humanum, quod in parente
Abbreviated transcription (Latin):
nec lucem que loco claudit᷑. que
tempore finit᷑. que noctium int̾¬
ruptione uariat᷑: que a nobis
communit᷑ cum pecorib cernit᷑:
s lucem queramꝰ. quã uidere cũ¬
solis angłis paan: quam nec
initiũ inchoat. nec fimis angus-¬
tat. Ad quam ꝓfecto lucem:
uia. fides est. Unde recte et
illuminando ceco. ꝓtinꝰ respon-¬
detur. Respice. fides tua te
saluum fecte. S ad hec cogita-¬
tio carnalis dicit. Quomͦ possũ
lucem sp̃ualem querere: quã
iudere non possum: Undemͥ
certum est. si sit que corporeis
oculis non infulget: Cui scili
mam cogitat: & nemo suã ani¬
mam uidet: nec tamen se dubi-¬
tat animam habere quam non
uidet. Etr inuisibili namq ani¬
ma: uisibile regit᷑ corpꝰ. S si
auferat᷑ quod ÷ inuisibile ꝓti¬
nꝰ corruit hoc quod uisibile
stare uidebat᷑. Er inuisibili
gͦ substantia. in hac uita uisibi¬
ii uiuit᷑: & eẽ uita inuisibilis
dubitat᷑: S iam petenti ceco

Expanded text:
nec lucem quae loco clauditur, quae nec lucem quae loco clauditur, quae tempore finitur, quae noctium interruptione variatur, quae a nobis communiter cum pecoribus cernitur, sed lucem quaeramus quam videre cusolis angelis possimus, quam nec initium inchoat, nec finis angustat. Ad quam profecto lucem via fides est. Unde recte et illuminando caeco protinus respondetur: Respice, fides tua te salvum fecit. Sed ad haec cogitatio carnalis dicit: Quomodo possum lucem spiritalem quaerere, quam videre non possum? Unde 1443 mihi certum est si sit, quae corporeis oculis non infulget? Cui scilicmam cogitat. Et nemo suam animam videt, nec tamen dubitat se animam habere, quam non videt. Ex invisibili namque anima visibile regitur corpus. Si autem auferatur quod est invisibile, protinus corruit hoc quod visibile stare videbatur. Ex invisibili ergo substantia in hac vita visibili vivitur, et esse vita invisibilis dubitatur? 8. Sed jam petenti caeco
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tͣnsibunt. Acsi aꝑte dicat. Om̃e
qđd apud uos durabile ẽ. sine im¬
mutatione durabile ad et̾nitat̃
ñ est: & om̃e qđ apud me tͣnsu
cernit᷑. fixũ & sine tͦnsitu tenerꝰ¬
stans illuminat: quia ꝑ humanita¬
tem suam uocib nr̃e oecitatis com¬
patiendo misertus est: s lumen
nobis grẽ. ꝑ diuinitatis potentiã
quid dicat. Quid tͥ uis faciam:
Nunqͥd qͥ lumen reddere poterat:
quid uellet cecus ignorabat:S
peti uult hoc qd̾ & nos petere:
& se concedere p̃noseit. Importune
namq ad orationem nos ammo¬
net : ettamen dicit. Scit namq
ut petat᷑: ad hoc reqͥrit. ut cor
ad orationem exciter. Unde et
cecus ꝓtinꝰ adiungit. Dñe. ut ui¬
deamꝰ. Ecce cecus adno ñ aurũ.
s lumen querit. Paruipendit
extra lumen aliqͥd querere: quia
etsi habere cecus qd̾ libet potest:
sine luce non potest uidere qđ¬
terrena dona. non fugitiuos ho¬
nores. adño. s lucem queramus.i

Expanded text:
non transibunt. Ac si aperte dicat: Omne non transibunt. Ac si aperte dicat: Omne quod apud vos durabile est, sine immutatione durabile ad aeternitatem non est; et omne quod apud me transire cernitur, fixum et sine transitu tenestans illuminat, quia per humanitatem suam vocibus nostrae caecitatis compatiendo misertus est, sed lumen nobis gratiae per divinitatis potentiam enti dicat: Quid tibi vis faciam? Nunquid qui lumen reddere poterat quid vellet caecus ignorabat? Sed peti vult id quod et nos petere et se concedere praenoscit. Importune namque ad orationem nos admonet, et tamen dicit: Scit namqueut petatur: ad hoc requirit, ut cor ad orationem excitet. Unde et caecus protinus adjunxit: Domine, ut videam. Ecce caecus a Domino non aurum, sed lucem quaerit. Parvipendit extra lucem aliquid quaerere, quia etsi habere caecus quodlibet potest, sine luce videre non potest quod terrena dona, non fugitivos honores a Domino, sed lucem quaeramus;
Abbreviated transcription (Latin):
exfruciu a borinchasestas cog¬
noscit᷑ : itã ex ruma mundi ꝓpe
ẽẽ cognoscit᷑ regnũ di. Quib ꝓfe¬
cto uerbis ostendit᷑ qͦꝵ fructus
mundi t aĩna ẽ. Adho mĩ cre¬
Er escit ut cadat: ad hoc germinat
ut queq germinaueris cladis
consumat. Sene aut̃ regnũ dei
estati comparat᷑ : quici tñc̃ ⁊ugton¬
meroris nr̃i nubila transeunt: & uifȩ lies
et᷑ ni solis claritate fulgescuns.
Qnieiomia sub magna cerł. fi
confirmant᷑ : cũ sententia subiũ¬
git᷑. qua dicit᷑. Amen dico uob̃
quia ñ p̃teribit generatio hec.
donec om̃ia fiant. Celũ & terra
transibunt: uerba aũt mea non
tͣnsient. Nichilenĩ ĩ rerũ corꝑalũ
natura celo & terra durabilnis:
et nichil in rerũ natura tã ueloctꝰ
qͣm sermo transic. Uerba enim
cͦusq inꝑfecta sunt: uerba ñft¬
Cũ uͥ ꝑfecta fuerint.iam omnino
non sunt: qͥa nec ꝑfici nͥ transe¬
undo possunt. Ait gͦ. Celum &
terra transibunt: uerba aũt mea

Expanded text:
cognoscitur, ita ex ruina mundi prope esse agnoscitur regnum Dei. Quibus profecto verbis ostenditur quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit, ut cadat. Ad hoc germinat, ut quaecunque germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparatur, quia tunc moeroris nostri nubila transeunt, et vitae dies aeterni solis claritate fulgescunt. 4. Quae omnia sub magna certitudine confirmantur, cum sententia subjungitur qua dicitur: Amen dico vobis, quia non praeteribit genera. Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Nihil enim in rerum corporalium natura coelo et terra durabilius, et nihil in rerum natura tam velociter quam sermo transit. Verba enim quousque imperfecta sunt, verba n perfecta fuerint, omnino jam non sunt, quia nec perfici nisi transeundo possunt. Ait ergo: Coelum et terra transibunt, verba autem mea
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Nolite diligere muncłu.
quia siqͥs diligit mundu non ẽ
earitas patͥs in eo. Nudiꝰtertius
fr̃es agnouistis: qđ subterturbi¬
nc amiosa arbusta eruta. destrucde
genda. inuisibilis iudex. uenci
tenuissimi sp̃m mouit: unꝰ ꝓcel¬
lam nubis excitauit. & terram
subruit: casura tot edifi iorum
fundamenta concussit. Quid gͦ
iuder iste facturꝰ :. eũ ꝑ semet¬
ipsum uenerit. ⁊ in ultione pecẽt i
ira eiꝰ ȩxarserit: si porta ᷝ d ñ pot̾
cũ nos ꝑ tenuissimani nubẽ ferit:
In irx̧ eiꝰ p̾sentia que caro subsistet:
si uentũ mouit & terrã subruit.
concitauit aera. & tot edificia
strauit: Hanc districtionẽ uen¬
turi iudicis. paulꝰ consid̾ans. ait.
Horrendu ẽ incidere in manus di
uiuentis. Hinc psalmista expͥ¬
mit dicens. Ds manifeste ueniet:
ds nrͣ & ñ silebit. Ignis in con¬
spectu eiꝰ ardebit: & in circuitu
eiꝰ tempestas ualida. Districtionẽ
quippe tante iusticie tempestas ig¬

Expanded text:
dicens: Nolite diligere mundum, dicens: Nolite diligere mundum, quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . Nudius tertius, fratres, agnovistis quod subito turbine annosa arbusta eruta, destructaegenda invisibilis judex venti tenuissimi spiritum movit, unius procellam nubis excitavit, et terram subruit, casura tot aedificiorum fundamenta concussit. Quid ergo judex iste facturus est, cum per semetpsum venerit, et in ultionem peccatorum ira ejus exarserit, si portari non potest cum nos per tenuissimam nubem ferit? In irae ejus praesentia quae caro subsistet, si ventum movit, et terram subruit, concitavit aera, et tot aedificia stravit? Hanc districtionem venturi judicis Paulus considerans, ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Hanc Psalmista exprimit, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempequippe tantae justitiae, tempestas ig
Abbreviated transcription (Latin):
neentu.s. ix pͥmit iñs serm⁊ qui
fansit. Ecce fre̾s mei ian cernimꝰ
d audiebamꝰ: nouis eotidie et
rebrescentib malis mundꝰ uiget᷑
Ex illa plebe innumerabili:¬
inti iemanseritis aspicitis: et
am̃ adhuc cotidie flagella ur¬
gent: repentini casꝰ oppͥmunt:
uoue nos & imꝑuisȩ clades affli¬
gunt. Sicut enĩ in iuuentute
Nĩget corpꝰ. forte & incolume
manet pectꝰ. torosa ceriuir. ple¬
nͥa sunt brachia: inannis aut̃e
semlib. statura curuat᷑: ceruix
exsiccata deponit̾. frequentibꝰ sus¬
pirus pectus urget᷑: uirtꝰ deficit:
Ioquentis uerba anelitꝰ int̾cidit:
nam etsi languor deest. plerũq
senib ipsa sua salꝰ egritudo est:
Ita mundꝰ in annis pͥorib uelut
in iuuentute uiguit: ad ꝓpagã¬
dam humani generis prolem
pobustus fuit : salute corporũ
luridis. opulentia rerũ pingui.
At nunc ipsa sua senectute depͥ
frẽs mei diligere: que uidetis
iu stare ñ posse. Precepta apłica
in animo ponite: qͥb nos admongt

Expanded text:
i transit. 5. Ecce, fratres mei, jam cernimus quod audiebamus. Novis quotidie et crebrescentibus malis mundus urgetur. Ex illa plebe innumera quanti remanseritis aspicitis; et tamen adhuc quotidie flagella urgent repentini casus opprimunt, novae nos et improvisae clades affligunt. Sicut enim in juventute viget corpus, forte et incolume manet pectus, 1439 torosa cervix, plena sunt bronchia; in annis autem senilibus statura curvatur, cervix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis verba anhelitus intercidit; nam etsi languor desit, plerumque sensibus ipsa sua salus aegritudo est: ita mundus in annis prioribus velut in juventute viguit, ad propagandam humani generis prolem robustus fuit, salute corporum viridis, opulentia rerum pinguis; at nunc ipsa sua senectute deprie ergo, fratres mei, diligere quem videtis diu stare non posse. Praecepta apostolica in animo ponite, quibus nos admonet,