comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quibloquentes de uni¬
tate actrinitate ineffa¬
dumẽ. quib mõis deca ali¬
quid dicatur. Iludigitur pre¬
cipue teneamus.quedamro
mina ẽẽ distincte adsingulaᷤᷤ
ꝑsõas ꝑtinentia. utait aug̃.
gulis tantum dicuntur ꝑsonisq̃
que

Expanded text:
quibus loquentes de unitate ac Trinitate ineffadum est quibus modis de ea aliquid dicatur. Illud ergo praecipue teneamus, quaedam esse nomina distincte ad singulas personas pertinentia, ut ait Aug. gulis tantum dicuntur personis; quae
Abbreviated transcription (Latin):
bumuitatẽ. quidẽ ut dumho ĩsẽ¬
sibilib reb quenatura infraip¬
sum sunt exprecepto cieatoris se
reuerendo subicit exbac bumili¬
tate ctobediendotia deo magis ⁊¬
placeat. ⁊ apudeum mereatui¬

Expanded text:
ionem quidem ut dum homo insensibilibus rebus quae natura infra ipsum sunt, ex praecepto Creatoris se reverendo subjicit, ex hac humilitate et obedientia Deo magis placeat, et apud eum mereatu
Abbreviated transcription (Latin):
sacra
media deus instituit. Dequib.
quatuor primo considerandaot¬
currunt. Quid sit sacramento¬
rum. Qr̃ institutuminquib cõ¬
sistat. ⁊ confitiatur.⁊quefit distã¬
tia int̾ sacramenta uetisa nouei
legis. Q uidsit sacram̃tum. rubri.

Expanded text:
sacrammedia Deus instituit. De quibus, quatuor primo consideranda occurrunt, quid sit sacramentum, quare institutum, in quibus consistat et conficiatur, et quae sit distantia inter sacramenta veteris et novae legis. 2. Quid sit sacram
Abbreviated transcription (Latin):
ambigne disẜit. Uideturenm ap¬
pare peccata predcedentium pareri¬
omnium tñ quifuerunt abada
ne mportabili qnuma sarcina in
pena et̃na grauarentur paruulis
tantum eorumparentum qui coc
aquarta generatione precesẜunt
quod ꝯfirmat uus u̾bis quib in

Expanded text:
ambigue disserit; videtur enim approbare peccata parentum praecomnium tamen qui fuerunt ab Adam, ne importabili et nimia sarcina in poena aeterna gravarentur parvuli; sed tantum eorum parentum qui eos a quarta generatione praecesserunt. Quod confirmat illis verbis quibus in
Abbreviated transcription (Latin):
dcĩs additiendumri¬
detur. anpecẽã precedẽ¬
tium patiũ ad parur¬
los transeant. sic̃illũ¬
i primihominis delict̃ inõs
carnalit̾ genitos diximus re¬
dundasse. ⁊ sipeccati parentur
transcant inparuulos utrur

Expanded text:
is adjiciendum videtur, an peccata praecedentium patrum ad parvulos transeant, sicut illud primi hominis delictum in omnes carnaliter genitos diximus redundasse. Et si peccata parentum tr
Abbreviated transcription (Latin):
ita inquiens. Quidsibi uult ut
cum factum fuit credatis: Hecẽ
laus ficci. Si quod crediturnon
uidetur. Namet thomas cuidicti
debat dcumincarne ip̃alatenter
credebat ergomente. quodno ui¬
debat ꝓhocquodsens bo corporisi
apparebat. Suicrodicuntureredi
quen udentu. sicut dicit unus¬
quisq occulis sius credidisse nor
ipa c̃. quemnobis bedi fficatur fi¬
des. Sr exreb que indentur agit᷑.
innobis. ut cacredanturquenor
uudentur. Echus aꝑte inteligi¬
tur. quod propriefides non appa¬
rentium ẽ. Nec iuia ẽ fides qua in
sitatalocutiẽe nos ea credere quert¬
euãgł. ⁊ fidẽ eẽ derebꝰ presentib
quodent infuturo. cumpspẽm de¬
um prescrtẽ contemplabimur.

Expanded text:
annem: Quid sibi vult, ut cum factum fuerit credatis? Haec est laus fidei, si quod creditur non videtur. Nam et Thomas, cui dictdebat Deum in carne ipsa latentem. Credebat ergo mente quod non videbat, per hoc quod sensibus corporis apparebat. Si vero dicuntur credi quae videntur, sicut dicit unusquisque oculis suis credidisse, non ipsa est quae in nobis aedificatur fides; sed ex rebus quae videntur, agitur in nobis ut ea credantur quae non videntur. Ex his aperte intelligitur quod proprie fides non apparentium est. Nec illa est fides qua in usitata locutione, nos ea credere quae viAugust. fidem esse de rebus praesentibus; quod erit in futuro, cum per speciem Deum p
Abbreviated transcription (Latin):
planduams ancus prebebit. sedei
sapĩa Grnon propric hec dicitũ
fides. immo ideinices ad quã cre¬
dendo ꝓuemcturut ex fide uerbo
trus habuerit fidẽ passionis
uidet hominem illum pati. aubr

Expanded text:
anctis praebebit Dei Sapientia. Sed non proprie haec dicitur fides, imo fidei merces ad quam credendo pervenietur; ut ex fide verbortrus habuit fidem passionis, quando vidit hominem illum pati?
Abbreviated transcription (Latin):
le. E ḋcumnonsit
actuale.non ẽ actuc
siue motus ãnimił.
corporis. si enim actus ẽ ase. uł cor¬
poris actuale utiq pect ẽ.s actua

Expanded text:
 cum non sit actuale, non est actus sive motus animae vel corporis. Si enim actus est animae vel corporis, actuale utique peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
riturutrum alioqõ
possz deus homineli¬
berare quamꝑmor
auũ modum fuisse posse possioi¬
le deocuius potestati cuncta subi¬
acent.s nr̃e miseriesananduimꝰ¬
uenientiorẽ modum alũrd non
fuisse. nec eẽ oportuisse. Quideĩz
mentes nrãs tantum errig̃. et ab
ummnortalitatis desperationeli
Est predicta consiḋ¬
randumẽutrumin
tatem inmortefta se diuisa
Siemminquunt aĩa media
Sicut superius dictumẽ pẽ

Expanded text:
ritur utrum alio modo posset Deus hominem liberare quam per imus et alium modum fuisse possibilem Deo, cujus potestati cuncta subjacent; sed nostrae miseriae sanandae convenientiorem modum alium non fuisse, nec esse oportuisse. Quid enim mentes nostras tantum erigit et ab immortalitatis desperatione list praedicta considerandum est utrum innitate in morte fuisse divisam. Si enim, inquiunt, anima media sicut
Abbreviated transcription (Latin):
est.non secundum hoc quoddeus
glẽ ẽ .s. secundum quod gborifica
suos et tñdicitur rexglorie ucifi¬
xus rectegdẽ ñ exurtute diuini¬
tatis s exintirmitatecarms.ꝙ
quid dicatur prudens. et diligẽs

Expanded text:
est. Non tamen secundum hoc quod Deus gloriae est, et secundum quod glorificat suos; et tamen dicitur Deus gloriae crucifixus. Recte quidem, non ex virtute divinitatis, sed ex infirmitate carnis. quid dicatu
Abbreviated transcription (Latin):
quim auerbo dunderetur. Euit a¬
tanx̃ duusa abaĩa immorte. ali¬
cquimuera mors ibino fuisset:qr
adco. Utraq uerodiaboli suasu. ho¬
min propinata ẽ. Siergo inxp̃oi
homine uera mors fuit.diuersaẽ
ibi aĩa. ac ꝑ hoc diuinitas acarne
huic sue probabilitati. auctorita¬
tis addunt testimoniũ. ambr eĩ¬

Expanded text:
quin a Verbo divideretur. Fuit autem divisa ab anima in morte, alioquin vera mors ibi non fuisset; quia, a Deo. Utraque vero diaboli suasu homini propinata est. Si ergo in Christo homine vera mors fuit, divisa est ibi anima, ac per hoc divinitas, a carne. Huic suae probabilitati addunt auctoritatis testimonium. Ambr
Abbreviated transcription (Latin):
tamen
tria eẽgnãmendatio¬
rum. Suntemmnẽ¬
datio quedã prosalu¬
te uł commodo alicuius nonmali¬
tia s bemgnitate quadamdicta.
qualit᷑ obstatrices sunt m̃tite ⁊ ra¬
ioco quodnonfailit. Scitenimc
dicitur causa iocidici. Et hecduoi
sunt sinecłpa. s noncumina ꝑfec
licuusnc procorp̾ore alictius ã¬
nima suam occidant. Licraũt eis
uerum tacc̃ s nõ faisum dic̃e.Ut
siquis non uult hominẽ admor¬
temprodere. Uerum taccat s non
falsumdicat. Tertium uero genꝰ:
mendatu quodexmalignitate

Expanded text:
tamen tria esse genera mendaciorum. Sunt enim mendacia quaedam pro salute vel commodo alicujus, non malitia, sed benignitate dicta: qualiter obstetrices mentitae sjoco, quod non fallit: scit enim cui dicitur, causa joci dici: et haec duo sunt sine culpa, sed, non cum magna. licujus, ne pro corpore alterius animam suam occidant. Licet autem eis verum tacere, sed non falsum dicere: ut si quis non vult hominem ad mortem prodere, verum taceat, sed non falsum dicat. Tertium vero genus mendacii est quod ex malignitate
Abbreviated transcription (Latin):
iud etiamsciendum ẽ. quodinq¬
b̾dam reb magnomalomnquib¬
dam panio. inquibdam nullofa¬
llimur inquibrebnichilintẽ¬
est ad capescendum dei regnum.
c̃ẽ peccatum. ut si ẽ minimum ⁊¬
q leuissumimeẽ. ⁊sunt uera qrã¬
ius non uideantur. quenisi credã¬
tur. adiutametnam non põt per¬
uenire. ⁊ lz error maxima cura carẽ¬
dus sit non momimaioribos etiã
inmminorib reb. nec nisi rerũ
ignorantia possit crrarinonẽ ta¬
menconsequens ut continuo er¬
ret quisquis aliquid nescit s q
quis se existimat scirequod nesu
requisqr ciret. inter est plurumu¬

Expanded text:
ud etiam sciendum est quod in quibusdam rebus magno malo, in quibusdam parvo, in quibusdam nullo fallimur. In quibus rebus nihil interest ad capessendum Dei regnum, esse peccatum; vel si est, minimum atque levissimum. Et sunt vera quais non videantur; quae nisi credantur, ad vitam aeternam non potest perveniri. Et licet error maxima cura cavendus sit non modo in majoribus, sed etiam in minoribus rebus, nec nisi rerum ignorantia possit errari, non tamen est consequens ut continuo erret quisquis aliqisquis se existimat scire quod nescre quisque erret, interest plurimu
Abbreviated transcription (Latin):
faces c̾are uocaturq factor sine
artifex s non c̾ator. Hoceminno¬
men soli deiꝓprie conguit: qui et
denichiloquedam⁊ dealiquo ali¬
qua facit. Ipẽ est ergocreator ⁊ opi¬
fex et factor sic̾ationis nomen si¬
biproprieretinint.alia uero etiã
creaturis commuicauit. Inscͥp¬
tura tñsepe creator accipitur. taꝙ̃¬

Expanded text:
eare; vocaturque factor sive artifex, non creator. Hoc enim nomen soli Deo proprie congruit, qui et de nihilo quaedam, et de aliquo aliqua facit. Ipse est ergo Creator, et opifex, et factor, sed creationis nomen sibi proprie retinuit, alia vero etiam creaturis communicavit. In Scriptura tamen saepe creator accipitur ta
Abbreviated transcription (Latin):
integritas couatac. Catecisim.
⁊exorcisinus neo phytorum sunt
magisq sacramentauia quam sa¬
cramenta dici deberent. Neophi¬
tus nouitius int̾pretatur. uł rudis
edicitur. neophytus nuperadfid
sruc haptizandus defide institua¬
tur. et sciat cuidebitor fiat. deincep̾
ut diaboli potestas in cominuatũ
Underabanus. antebaptismum
cathetizandi debet in hominepre¬
uenire offitium ubifidi catecu¬
minus accipiat rudim̃tum ⁊ sci¬
at cuidebitor deincepsfiat. Item
aug̃. pariuili exsuffiantur. ⁊ exorci
os subu̾tere ne baptismumcoseq̃¬
tur. nonergoinfantib creatura ⁊¬
dei exsuffilatur. ut exorcizatur. s
diabol.utrecedat abhomine. D

Expanded text:
integritas est collata. Catechismus et exorcismus neophytorum sunt, magisque sacramentalia quam sacramenta dici debent. Neophytus novitius interpretatur vel rudis; et dicitur neophytus nuper ad fierus, sed ut baptizandus de fide instituatur, et sciat cui debitor fiat deinceps, et diaboli potestas in eo minuatur. Unde Rabanus: Ante Baptismum, catechizandi debet in homine praevenire officium; ut fidei catechumenus accipiat rudimentum, et sciat cui debitor fiat deinceps. Item Augustinus: Parvuli exsufflantur et exorcizos subvertere, ne Baptismum consequantur. Non ergo ab infantibus creatura Dei efflatur vel exorcizatur, sed diabolus ut recedat ab homine. D
Abbreviated transcription (Latin):
ius consideratur quantum malx̃
ligitur quia prohibitus remteti¬
git. quansmon prohibitus tetig¬
iss nec peccass nec penam sensiss
Sienimuenenosamberba ꝓhibi¬
tis retig̃is. pena sequitur⁊ sinc̃oꝓ
hibuiss similit pro sequeretur. Si
etiam prohibetur res tangi queñ
tangenti. tantum s pro hibenti ob¬
ẽ. Sicut alicna peccuma iõ ꝓhibi¬
tio ẽ peccatum. qr probibñti ẽ dã¬
pnosum. Cumucro tangitur quod

Expanded text:
elius consideratur quantum malum elius consideratur quantum malum lligitur, quia prohibitus rem tetigit, quam si non prohibitus tetigisset, nec peccasset, nec poenam sensisset. Si vero venenosam herbam prohibitus tetigeris, poena sequitur; et si nemo prohibuisset, similiter sequeretur. Sic etiam prohibitur res tangi, quae non tangenti tantum, sed prohibenti obest, sicut aliena pecunia; ideo prohibitum est peccatum, quia prohibenti est damnosum. Cum vero tangitur quod
Abbreviated transcription (Latin):
occasiõe rei postea secute.Arbor cĩz
ula noncrat mala.s scientie boĩ⁊
mali.iõdictaẽ.qr post probibitioe
erat inilla trans gressio futura qra
homo expiendo disceret quid ẽẽ in¬
terodedientie bonum⁊ inobedicii¬
tie malum. Ponergo defructu qri
nasceretur. inde positum ẽ illud io¬
men. s deretransg̾ssiõe secuta. Cog̃¬
uit cuim hõ priusquã tamgeret᷑.
bomolignum. bonum ⁊ malum.
s bonum pprudentiam ⁊ expientiã
malumuero pprudentia ⁊ expien¬
tiam. malum uero pprudentiã tan¬
tum. Oretiamẽ pexꝑientiã nouit
usurpatongnonetito: qr ꝑ expien¬
tiam mali didicit. quidsit int̾ bo¬
numolecuentie ⁊ maluminobe¬
dientie. Siuero primiparentes iy¬
obeclien ces cẽnt nec s̃ preceptũ pe¬
cassent. nõ ideotamen minus di¬
ceretur uignum scientie homaia¬
li quia hoc exeis tactu accideret
siusurparetur. aligno igitur. pro¬
bibitus ẽ hoquod malumnoeãt
ut ip̃a precepti consematio bonũ
iu eẽt tratis gressio malum necox¬

Expanded text:
postea secutae. Arbor enim illa non erat mala, sed scientiae boni et mali ideo dicta est, quia post prohibitionem erat in illa transgressio futura; qua homo experiendo disceret quid esset inter obedientiae bonum, et inobedientiae malum. Non ergo de fructu qui nasceretur inde positum est illud nomen, sed de re transgressionem secuta. Cognovit enim homo, priusquam tangeret hoc lignum, bonum et malum; sed bonum per prudentim per prudentiam et experientiam, malum vero per prudentiam tantum. Quod etiam per experientiam novit usurpato ligno vetito, quia per experientiam mali didicit quid sit inter bonum obedientiae et malum inobedientiae. Si vero primi parentes obedientes essent, nec contra praeceptum peccassent, non ideo tamen minus diceretur lignum scientiae boni et mali, quia hoc ex ejus tactu accideret si usurparetur. A ligno ergo prohibitus est quod malum non erat, ut ipsa praecepti conservatio bonum illi esset, transgressio malum. Nec m
Abbreviated transcription (Latin):
c̃.quã pone aiampros amicis cõ
nec temoueat quodait pro amici
qui enimponit aĩam proamicis
pomitetiam proinimicis ad hoc

Expanded text:
quam ponere animam pro aliis. Nec te moveat quod ait: Pro amicis; qui enim ponit animam pro amicis, ponit et pro inimicis, ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
queri. quid pocius sit
pluris¬
q meritidiligẽ ami¬
cos. S hec comperatio implicita ẽ
Siemm conferratur dilcctio ami¬
corum tantum dilectioĩ amicoru¬
ĩunicorumꝑspicua ẽ absolutõ
dilig̃. simul amicum⁊ inuncum
quid horum pocius sit queratur
obscura e responsio.quia demoty
mentis agitur. dequononẽ nob̃
facille iuditium aminus idẽq i
motus sit.crga amicum⁊ numi¬
cum. szenga amncum intensioran
duo uinis erga amicũ quidicitr
difficuuor. aiterga amicum. ꝙ
uidetur fauentior nec incongrue
putatur melior quiẽ feruentior

Expanded text:
quaeri quid potius sit plurisque meriti, diligere amicos. Sed haec comparatio implicita est. Si enim conferatur dilectio amicorum tantum dilectioni amicoruest absolutio. diligit simul amicum et inimicum, quid horum prius sit quaeratur, obscura est responsio, quia de motu mentis agitur, de quo non est nobis facile judicium, an unus et idem motus sit erga amicum et inimicum, sed erga amicum intensior; an duo, unus erga inimicum, qui dicitur difficilior, alter erga amicum, qui videtur ferventior; nec incongrue putatur m
Abbreviated transcription (Latin):
tiõe acprecipne deo¬
peresex dieru distinctioe ñnulla
immedium proferre. Cumdeus
insapĩa sua angłicos ꝯdidit.sp̃s
alia ctiamcirauit sicut ostendit
supra memoratascriptura gene¬

Expanded text:
tione, ac praecipue de operum sex dierum distinctione, nonnulla in medium proferre. Cum Deus in sapientia sua angelicos condidit spiritus, alia etiam creavit, sicut ostendit supradicta Scriptura, Gen
Abbreviated transcription (Latin):
Qludquoq sciendumẽ qd ã¬
głibomi deputatisunt adcr¬
stodiam hominum itautq̾¬
qz electorum hat angłz adi
sui profectum atq custodi¬
am spaut̃ delegatum. Unõ
angli corum semper. uident
fatiem patris mei.Angłos dic̃
corum eẽ quibꝰ ad custodiamd̃py¬
tatisunt. Suꝑquem locumier.t̃
dit unamquamq aĩam. ab exor¬
dio natiuitatis ħr angłm ad cua
stodiam sui deputatum ĩquiens
ita. Magna dignitas aĩarum est

Expanded text:
lud quoque sciendum est, quod angeli boni deputati sunt ad custodiam hominum, ita ut quisque electorum habeat angelum ad sui profectum atque custodiam specialiter delegatum. Unde Angeli eorum semper vident faciem Patris. Angelos dicit eorum esse, quibus ad custodiam deputati sunt. dit unamquamque animam ab exordio nativitatis habere angelum ad sui custodiam deputatum, inquiens ita: Magna dignitas animarum est,
Abbreviated transcription (Latin):
sexũ quidam arbitrantũ eum po¬
tuisse assume hominẽ ĩ femneo
sexuut assumpsit imurili: s õ¬
portumus atq conuenientius
factum ẽ. ut defemina nasceret᷑
et uirum assumeret. ut ita utri
parere. Ergo quiauinmoporteb¬
at suscipere. qui sexus honorabi¬
uorẽ consequens erat. at femlei
sexusuberatiobincappareret. qõ
uie uir defeminanatus ẽ. Sapiã¬
igitur dei. que dicitur unigenitre
fiius. homine suscepto inuto et
deutõ uirgnus libatiõim hoĩs ĩdi¬
cauit.

Expanded text:
sexum. Quidam arbitrantur eum potuisse assumere hominem in femineo sexu, ut assumpsit in virili. Sed opportunius atque convenientius factum est, ut de femina nasceretur, et virum assumeret, ita ut utriusque parere; ergo quia virum oportebat suscipere, qui sexus honorabilior est, consequens erat et feminei sexus liberatio. Hinc apparet quia ille vir de femina natus est. Sapientia ergo Dei quae dicitur unigenitus Filius, homine suscepto in utero et de utero Virginis, liberationem hominis indicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
cit eis in boc statu grã inbaptismo¬
data nec ꝑiuam possunt mõboni
ẽc̃. nisi alia addatur: quesm̃ addi¬
tur.nonẽ exeorum culpa. qr iusti¬
ficati non sunt apeccõ. Quidã py¬
tant grãr operantẽ. ⁊ cooperantẽ
cunctis paruuł inbapto daruiyr
munere noninusu ut cumadora¬
ioremuenerint etãtẽ exmunere
sortiantur usum nisi ꝑub̃um .ã¬
bitriumusum munerisextingu¬
ãt peccando⁊ ita exculpa eorum
ẽ. non ex defectu grẽ quod mali fr¬
erĩt qui ex deimune ualentes hr̃e

Expanded text:
cit eis in hoc statu gratia in Baptismodata, nec per illam possunt modo boni esse, nisi alia addatur; quae si non additur, non est ex eorum culpa, quia justificati sunt a peccato. Quidam putant gratiam operantem et cooperantem cunctis parvulis in Baptismo dari in munere, non in usu, ut cum ad majorem venerint aetatem, ex munere sortiantur usum, nisi per liberum arbitrium usum muneris extinguant peccando; et ita ex culpa eorum est, non ex defectu gratiae quod mali fiunt, qui ex Dei munere valentes habere
Abbreviated transcription (Latin):
iuueret.non aliunde s inse augum̃¬
ta exur.illa sub̾a sicut costadequa fa¬
cta ẽ.mulier sicut panes euanglĩci.
honinforntiamur tñ quimcibi et
humores incarnẽ⁊ sanguinẽ trãs¬
eant. s nonimũtatẽhumanenat¬
tura que aprimis descendit paren¬
tib. Que insolaresurrectione cĩt¬
aliqua. reliqua uero caro.inquã
cibi transeunt. tam quaminresũ¬

Expanded text:
iveret, non aliunde, sed in se augmentaretur illa substantia. Sicut costa de qua facta est mulier, et sicut panes evangelici. Non inficiamur tamen quin cibi et humores in carnem et sanguinem transeant; sed non in veritate humanae naturae, quae a primis descendit parentibus, quae sola in resurrectione erit; reliqua vero caro in quam cibi transeunt, tanquam su
Abbreviated transcription (Latin):
in paradiso fuinse intelligiturcuz
scriptura dicat cumibi sõporatum
fuisse qñ costa delatẽ cius assũpta
ẽ.⁊ indeformata mulier⁊ aĩalia ã¬
tecum ducta quibꝰ nomina impo

Expanded text:
in paradiso fuisse intelligitur, cum Scriptura dicat eum ibi soporatum fuisse, quando costa de latere ejus assumpta est, et inde formata mulier, et animalia ante cum ducta, quibus nomina impo
Abbreviated transcription (Latin):
eutrum bomoantpe¬
operante ⁊ cõoperan¬
te. Adquod breuiter
dicimus quianoncooperã¬
tetantum. s etiamoperante
Speraturenim lib̃ando ⁊ pre¬
perando uoluntatẽ hominis
adbonum. Egebat itaqr bono

Expanded text:
utrum homo ante peoperante et cooperante? Ad quod breviter dicimus, quia non cooperante tantum, sed etiam operante operatur enim liberando et praeparando voluntatem hominis ad bonum. Egebat itaque homo
Abbreviated transcription (Latin):
ficreete iuit sibi dominus potes¬
ta tembaptĩserius ministĩumde¬
dit. Sie goscrus dicit sebaptizaẽ
meus cum tñdicat cuangliũme
sint ad coinquib diffrã ẽ. alius
enimalio melius operatur incr̃a¬
glizando.⁊alius alio prudentiõ
e̾.auus aũt auomag̃ minus re
baptizatus siuc abinferriori siỹ
amaiore baptizentur dicipnor

Expanded text:
tizarent, sibi tenuit Dominus potestatem baptizandi, servis ministerium dedit. Si ergo servus dicit se baptizare, meus, cum tamen dicat, Evangelium in quibus differentia est. Alius enim alio melius operatur in evangelizando, et alius alio prudentior est. Alius autem alio magis minusve baptizatus sive ab inferiori sive a majori baptizetur, dici non
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatẽ. quidẽ utdum hõ ĩsẽ¬
sibilib reb quenatura infraip¬
sum sunt expreceptocreatoris se
reuerendo subicit exhac humili

Expanded text:
humiliationem quidem ut dum homo insensibilibus rebus quae natura infra ipsum sunt, ex praecepto Creatoris se reverendo subjicit, ex hac humili
Abbreviated transcription (Latin):
ne tregnat altumq deprimit mo
⁊ alter naturalit̾ bonus lib̾atur ⁊
adiunatur ut efficacit᷑ bonum⁊
uelit antegram uerolicz natura¬
lit̾ uelit homobonum non tñ ab
õsolute concedio port bonambre ɨ
uoluntatẽ s pocius malam. Ali
aut dicunt unam cẽ uoluntate
Di. uiniummotum quonaturalit xu¬
it homo bonum ⁊ exintio uultax
ẽ. Anexfine omnes actus p̾nsara
deb̾ant. ut simplicit᷑ boniuł mali
dicantur.

Expanded text:
ne, alterumque deprimit motet alter naturaliter bonus liberatur, et adjuvatur ut efficaciter bonum velit. Ante gratiam vero licet naturaliter homo velit bonum, non tamen absolute concedi oportet bonam habere voluntatem, sed potius malam. Alii autem dicunt unam esse voluntatem, id est, unum motum, quo naturaliter vult homo bonum, et ex vitio vult . AN EX FINE OMNES ACTUS PENSARI DEBEANT, UT SIMPLICITER BONI VEL MALI DICANTUR.
Abbreviated transcription (Latin):
e questio profunda queuara adi¬
u̾sis expositioẽ det̾minatur. aui eĩ
dicunt duos et motus unum quo
uult bonum naturalit.quarena¬
turalit. ⁊ quare naturał dicituꝵ.
quia tał fuit motus nature hua¬
ne imprima condictione. inqua
creati sine uitiosumus que ꝓprie
natura dicitur. fuit cnmbomo c̾a¬
tus inuolunta terectus. Und in
firmissime tenc primos homines
bonos ⁊ rcros ẽẽ creatos cumlibȯ
uoluntate peccarceosq non recessi¬
tate. s propria uoluntate peccasse
Recte igitur dicitur. bomo natuã

Expanded text:
 quaestio profunda, quae varia a diversis expositione determinatur. Alii enim dicunt duos esse motus: unum quo vult bonum naturaliter. Quare naturaliter, et quare naturalis dicitur? Quia talis fuit motus naturae humanae in prima conditione, in qua creati sine vitio sumus, quae proprie natura dicitur. Fuit enim homo creatus in voluntate rectus. Unde inFirmissime tene primos homines bonos et rectos esse creatos cum libervoluntate peccare, eosque non necessitate, sed propria voluntate peccasse. Recte ergo dicitur homo
Abbreviated transcription (Latin):
scireomnia. ita quoq põt dici esse
Quisisensus hoc ũborumd̾s
scit uł dcus unlt. Itemdeus scitoiã¬

Expanded text:
scire omnia, ita quoque potest dici esse Quis sit sensus horum verborum: Deus scit vel Deus vult; item: Deus scit o
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ nec substantiã panist
isse bocẽ corpus meumsicut ap¬
postolus dixit. Petraemimerat xͥ
Quierrandioccasionemsumunt
au̾bis uĩtatis. Unde primahrsis
facta ẽ indiscipulis xp̃i. Cumeĩ

Expanded text:
n substantiam carnis isse: Hoc est corpus meum, sicut Apostolus dixit: Petra autem erat Qui errandi occasionem sumunt a verbis Veritatis, unde prima haeresis facta est in discipulis Christi: Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
baberent similitudine rerumqra¬
rumsacranta sunt.proprie sacã¬
m̃ta nondicerentur.¬
signum est gratie dei ⁊ inuisibit
gre forma ut ipius ymaginẽ ge

Expanded text:
aberent similitudinem rerum quarum sacramenta sunt, proprie sacramenta non dicerentur.signum est gratiae Dei, et invisibilis gratiae forma, ut ipsius imaginem ge
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas mala peccatumsit Mo¬
tale. Constat ipam cẽ uoluntaĩ¬
umpeccatum. Quidenit ut ait
aug. tam inuoluntate quamipã
uoluntas ẽ sita est. Uoluntas ita¬
q mala recte uoluntarium dicit᷑.
peceatum quodinuoluntate cõ¬
sistit. Uoluntas quippe ut ait arg̃.
incodem .ł. E prima causa peccant¬
di. aut milium peccatum ẽ. prĩa
causa peccandi. necẽ ciurecte imp¬
utetur. peccatumnisipeccanti. Hõ
inisiuoluntati. Hoc ant depeccato
actuali ⁊ mortali intelligñdum
stende aug̃. utipẽ ait. inł. retracta¬

Expanded text:
as mala peccatum sit mortale, constat ipsam esse voluntarium peccatum. Quid enim, ut ait Augustinus, tam in voluntate, quam ipsa voluntas situm est? Voluntas itaque mala recte voluntarium dicitur peccatum, quod in voluntate consistit. Voluntas quippe, ut ait Aug. in eodem, est prima causa peccandi; aut nullum peccatum est prima causa peccandi, nec est cui recte imputetur peccatum, nisi peccanti. Non nisi voluntati. Hoc autem de peccato actuali et mortali intelligendum stendere August., ut ipse ait in Retrac
Abbreviated transcription (Latin):
iumnullum modũ ũt. Caret ei
ommbono. At modus aliquid bõi
G̃ Nonigiturẽ. quia nuua sp̃e con¬
tinctur totum que bocnom̃ maliõ
spc̃i priuatione reptum ẽ. Item indo

Expanded text:
lum nullum modum habet; caret enim omni bono. At modus aliquid boni est; non igitur est, quia nulla specie continetur, totumque hoc nomen mali de speciei privatione repertum est. Item, to
Abbreviated transcription (Latin):
additoetiam iuramẽ¬
to conuigiumeffitiat
ut siquis ꝓmiteret
uł etiam iraret alicui seusq adtẽ¬
pus placitum uiam ducturum. et
illa promittat uł iuret sculi nupty¬
rum numquid tał sponsio cos con¬
iuges fecit. Simutato propositoa
liter uł ut̾q adalienam copulamty¬
sit. numquidobpriorẽ sponsioner

Expanded text:
addito etiam juramento, conjugium efficiat: ut si quis promittat vel etiam juret alicui se usque ad tempus placitum illam ducturum, et illa promittat vel juret se illi nupturam, numquid talis sponsio eos conjuges facit? Si mutato proposito alter vel uterque ad alienam copulam transit, numquid ob priorem sponsionem
Abbreviated transcription (Latin):
factum ẽ.⁊ natumnon ẽ. celum⁊
ilia. Quodaut factum⁊ natum.
⁊ renatum est homo ẽ. Qd̃ etiam
factum ẽ ⁊ natum ⁊ot ẽ ⁊ renatur
non est. annimalia sunt.Eccebis
uerbis ostendit ier. se ingenitum
accipere. nongenitum. Aut enim

Expanded text:
factum est et natum non est, coelum ilia sunt. Quod autem factum et natum et renatum est, homo est. Quod vero factum est, et natum est, et renatum non est, animalia sunt. Ecce his verbis ostendit Hieron. se ingenitum accipere, non genitum. Aliter enim
Abbreviated transcription (Latin):
gi plura peccã mnuna transgͥssioẽ
ade sunsua quasi m̃bra diidatũ
Nam⁊ suꝑbia ẽ ilic. qui a homoĩ
sua pocius ẽẽ quam dei potestate
dilexit ⁊ sacrilegium quia donone¬
didit.⁊ homicidiumqr se mmor¬
tem precipitauit. Et formatio spe¬
tiat. quuntegritas m̃tis humare
ẜpentina suasiõe corrupta ẽ. Et fũ¬
tumqr cib probibitus usurpat᷑
inde deparentum prece dentium
tentur oppinando mag̃.quam as¬
fendo. disceptat itainquiens.Pa¬
rentum pecauitis parnulos obli¬
gari. non solum primorum hoĩ¬
num s etian suorum dequib ip¬
sinatisunt non improbabiliter
dicitur. illa quippe diuina sent̾ẽ¬
tia. reddampecca patrum infilios
tenet cos ante regenerationem
usqr atro ut etiam delegittimoi
matrimonio procreatus dicat. I¬

Expanded text:
gi plura peccata in una transgressione Adae, si in sua quasi membra dividatur. Nam et superbia est illic, quia homo in sua potius esse quam Dei potestate dilexit; et sacrilegium, quia Deo non credidit; et homicidium, quia se in mortem praecipitavit; et fornicatio spia integritas mentis humanae serpentina suasione corrupta est; et furtum, quia cibus prohibitus usurpatus inde de parentum praecedentium tentur, magis opinando quam asserendo disceptat, ita inquiensrentum peccatis parvulos obligari, non solum primorum hominum, sed etiam suorum de quibus ipsi nati sunt, non improbabiliter dicitur. Illa quippe divina sententia Deut. 5: Reddam peccata patrum in filios, tenet eos ante regenerationem usque adeo, ut etiam de legitimo matrimonio procreatus dicat,
Abbreviated transcription (Latin):
qui cum manicheo dicunt hoĩcz
peccatum uitare non posse. qua
iuos quam cum iouinano asfũt
homine non posse peccare. Uterq
touit arbitrii. libertatẽ. Nos uo
dicimus homine semper ⁊ peccaẽ
anpeccare posse. ut nos semper lib̾i
confiteamurẽẽ arbitrii. Hec ẽ fu¬

Expanded text:
qui cum Manichaeo dicunt, hominem peccatum vitare non posse, quam illos qui cum Joviniano asserunt hominem non posse peccare: uterque enim tollit arbitrii libertatem. Nos vero dicimus hominem semper et peccare, et non peccare posse; ut nos liberi confiteamur esse arbitrii. Haec est f
Abbreviated transcription (Latin):
excussis qd supra ho
mirus catione pro¬
misimus effectiu i
mancipare atq õdi¬
neexplanate. nunc suscipimus xͥ
hec consideranda uidetur .s. quare
creatus sit homo ⁊ qualit institu¬
tus. ⁊quas ⁊ quomodo factus dĩ
qualit sit lapsus.postremoqual¬
ter ⁊ ꝑ quem sit reperatus. Horu¬
ationis humane ⁊moduminstit¬
tutionis. suꝑius promodulo nr̃e
facultatis tractauimus. Ioq suꝑ¬
ẽ ut qualis uł quomodo factus
sit discutiamus ingenesim legit᷑
fatiamus homine adymaginem
um ꝑsonarum monstratur. Exꝑ
sona ciuim patris hoc diciturad fi¬
uum ⁊ spm sactum nõ ut quida
putant anglis. quia dei ⁊ angło¬
rum nonẽ una ⁊ cadem ymagol¬

Expanded text:
excursis quae supra de hominis creatione praemisimus, effectui mancipare atque ordine explanare nunc suscipimus; ubi haec consideranda videntur, scilicet quare creatus sit homo, et qualiter institutus, et qualis et quomqualiter sit lapsus, postremo qualiter et per quem sit reparatus. Diationis humanae, et modum institutionis, superius pro modulo nostrae facultatis tractavimus. Ideoque superest ut qualis vel quomodo factus sit discutiamus. In Genes. legitur, c. 1: Faciamus hominem ad imaginem ium personarum monstratur. Ex persona enim Patris hoc dicitur ad Filium et Spiritum sanctum, non, ut quidam putant, angelis; quia Dei et angelorum non est eadem imago
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. Eacte est. decalogus qui non
dicitur. littera occidens. eo quod
maia sitler s quia probiberis pe¬
catum auget. ꝯcupiscentiam. et
addidit prenaneationẽ. nisi li¬
beret. gra que grã non sichabrin¬
dabat in lege. ut incuangelio uł
sccundum carnẽ intelligñtiã ex
ergo bõa ẽ. et tñ occidit sinegrã c̃

Expanded text:
ea certe est Decalogus, qui non dicitur littera occidens eo quod mala sit lex, sed quia prohibens peccatum auget concupiscentiam, et addit praevaricationem nisi liberet gratia, quae gratia non sic abundat in lege ut in Evangelio. Vel secundum eorum carnalem intelligentiam: Lex ergo bona est, et tamen occidit sine gratia, cum
Abbreviated transcription (Latin):
dumsit.⁊ quid nõ. curnõ creda¬
mus et annuimas scõrnin dei fa¬
tiem complantium ineius uita¬
te. intelligere preces hõninirt q̃

Expanded text:
dum sit, et quid non, cur non credamus et animas sanctorum Dei faciem contemplantium, in ejus veritate intelligere preces hominum,
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut primus homo arc bona pro¬
hibitus penamincurrit.ut nõ ex
mala s exinobedientia pena cẽ mõ¬
stretur sicut exobedientia palma.

Expanded text:
Sicut primus homo a re bona prohibitus poenam incurrit; ut non ex re mala, sed ex inobedientia poena esse monstretur, sicut ex obedientia palma.
Abbreviated transcription (Latin):
cit̾ uiuentibilt. infellicit᷑ inet̾¬
na morte sine moriendi potate dy¬
rantib. Qm̃ utriq sine fine s
ib̾atitudine isti alius alio pre¬
stabilius inmisia n̾o illi allius
alio tollerabuius ꝑmancbunt.
Exhus apparet qued sicut bom ĩ
differrent̾ głi ficabuntur. aliima¬
gis aui minmis et ita malidiffer¬
rent̾ minferno punientur. Sicit

Expanded text:
illis infeliciter in aeterna morte sine moriendi potestate durantibus, quoniam utrique sine fine. Sed in beatitudine isti, alius alio praestabilius; in miseria vero illi, alius alio tolerabilius permanebunt . Ex his apparet quod sicut boni differenter glorificabuntur, alii magis, alii minus, ita et mali differenter in inferno punientur. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
patienturetnam penam.sicut õe
electieundem hebunt denãium
quem pat̾ .f. cedit hominib qui
operatisunt inuinea. nomincd̃¬
aliquid omnib electis comure
quo omnes fruentur. s iaparit᷑.
Ham sicut crit differreas clorifi¬
inclantate mentis ⁊ corporis al¬
lii enim. aliis incinius clarius¬

Expanded text:
patientur, sicut omnes electi eumdem habebunt denarium, quem paterfamilias dedit omnibus qui operati sunt in vinea. Nomialiquid omnibus electis communequo omnes fruentur, sed impariter. Nam sicut erit differens clarifiin claritate, mentis et corporis. Alii enim aliis vicinius clarius
Abbreviated transcription (Latin):
rendum nobis uidetur
denominum diu̾sitae
quiboloquentes de uni¬
tate actrinitate ineffa¬
biliutimur deindeostenden¬
dumẽ. quib mõis deea ali¬
quid dicatur. Illudigitur pre¬
cipue teneamus.quedamio
mina eẽ distincte adsingulaᷤᷤ
ꝑsõas ꝑtinentia: ut ait aug̃.
gulis tantum dicuntur ꝑsonis q̃

Expanded text:
rendum videtur de nominum diversitate, quibus loquentes de unitate ac Trinitate ineffabili utimur. Deinde demonstrandum est quibus modis de ea aliquid dicatur. Illud ergo praecipue teneamus, quaedam esse nomina distincte ad singulas personas pertinentia, ut ait Aug. gulis tantum dicuntur personis; q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ naturarum diu̾sitate discreti.
stolorumunum deum predicat.
cẽtrinitatem. In illa summaigit̃
soluseẽntialit deseipõunum filiũ
genuit. ⁊ unus filius qͥ de uno solo
patre solus cẽntialit̾ natus ⁊unus
spc̃ sanctus qui solus eentialiter a
patre filioq procedit. Hoc aũt nõ
se et procedẽ dese. Ut enimait aug̃.

Expanded text:
 naturarum diversitate discreti. rum atque apostolorum unum Deum praedicat Trinitatem esse. In illa ergo solus essentialiter de seipso unum Filium genuit; et unus Filius, qui de uno Patre solus est essentialiter natus ; et unus Spiritus sanctus, qui solus essentialiter de Patre Filioque procedit. Hoc autem totse, et procedere de se. Quia igitur
Abbreviated transcription (Latin):
iok̾emubicaritas ẽ. quidest qd p̃¬
quod possit prodc̃e: Turenimno
dicimus quibanc uututẽ ht. ha¬
bere omnes cumplenitudolegis
sit caritas: Quequantomagis ẽ
in homine tantomagis ẽ iitute
predictus. Quanto ucro minus.¬

Expanded text:
im charitas est quid est quod poquod possit prodesse? Cur ergo non dicimus qui hanc virtutem habet, habere omnes, cum plenitudo legis sit charitas, quae quanto magis est in homine, tanto magis virtute est praeditus. Quanto
Abbreviated transcription (Latin):
queriutrum uirtute
ita sint sibiconuie¬
At seperati nõ posst̃
possideri ab aliquosz qui unãha¬
bet. omnes bãt. Dehocierait. Os¬
uututes sibi herent. ut quiunai
caruĩt omiubocareat. Quiergor
namb̾t. Omnes habet. quod qri¬
dem probabile ẽ. Cumenum cari¬
tas mat sit omnium uirtutũ. in
quocumq mat̾ipã est . s.cantas ⁊¬

Expanded text:
quaeri utrum virtutes ita sint sibi conjuncut separatim non possint possideri ab aliquo; sed qui unam habet omnes habeat. De hoc etiam tutes sibi haerent, ut qui una caruerit, omnibus careat. Qui ergo unam habet, omnes habet. Quod quidem probabile est. Cum enim charitas mater sit omnium virtutum, in quocumque mater ipsa est, sc
Abbreviated transcription (Latin):
S quia uiamb̾t apatrenonase iõ
apatrenonase dicituragere ⁊ posse.
homo aut uelangelus gratiuta
bt potentiam. qua potens c̃. Ideogͦ
tentia põt. quicquiduult fieri. et
quicquiduult seposse. Nichileñ
uult fieri quod non possit face̾ per
se quod non possit. Ftomne qd uu¬
it fieri. uult se posse. Sr nonom̃ez
nil uosse nisi quod facit. rubrica¬

Expanded text:
habet a Patre non a se, ideo a Patre, non a se dicitur posse et agere. homo autem vel angelus gratuitam habet potentiam, qua potens est. Ideo etentia potest quicquid vult fieri, et quicquid vult se posse. Nihil enim vult fieri quod non possit facere perse, quod non possit; et omne quod vult fieri, vult se posse, sed non omne NIL POSSE NISI QUOD FACIT. 1. Q
Abbreviated transcription (Latin):
opus fatiat ⁊ fides ĩ¬
tentionẽ dirigat nõ
inmerito queripõt utrum omnis
lum sit.qui fidem non bñt. Siem̃
fides intentionẽ dirigit ⁊ untentio
opus boñ facitubinon ẽ. fides nec
intñtiobona nec boñ opus cẽ uide

Expanded text:
faciat, et fides intentionem dirigat, non immerito quaeri potest utrum omnis lum sit, qui fidem non habent. Si enim fides intentionem dirigit, et intentio bonum opus facit, ubi non est fides, nec intentio bona, nec opus bonum e
Abbreviated transcription (Latin):
non quoddeus noua dilectiõe qre¬
quam possit diugere.iimosem¬
pit̾ua dilectione dilexit aũt mun
diꝯstitutionem quoscumq dilig̃
Etunc dicuntur. incipere diligiab
eocumet̾ne derdilectionis sortiũ
diligat quasinouadilectioneqye
impo añnonerat. ap̃quem nec p̃¬
terita transierunt⁊ futura ian fac¬
tasunt. Itaq omnessanctos suos
ant mundi constitutoem dilexit.
sicut p̃destinauit. Srcumconuer¬
turet inueniunt ulum tunc inei¬
pere ab eodiligidicuntur. ut eomo
dicatur. quo pot humano. affectue
capiquoddicitur sicut etiamcum
iratus małdicitur⁊ placidus bon
uu mutantur. nõ ip̃e ut lux infir¬
mis occulis aspsa firmis lenis est
ip̃orum .s. mutatione nõ sua. Ita c̃
auquis puistificatõe incipit ẽẽ a¬
micus dei. ip̃e mutatur ñ deus.si
quis magis ut minus diugatur
adco uno tempore quam alio. iu

Expanded text:
non quod Deus nova dilectione quemquam possit diligere, imo sempiterna dilectione dilexit ante mundi constitutionem quoscumque diligit. Sed tunc dicuntur incipere diligi ab eo, cum aeternae Dei dilectionis sortiuntdiligat quasi nova dilectione, quae in ipso ante non erat, apud quem nec praeterita transierunt, et futura jam facta sunt. Itaque omnes sanctos suos ante mundi constitutionem dilexit, sicut praedestinavit. Sed cum convertuntur et inveniunt illum, tunc incipere ab eo diligi dicuntur, ut eo modo dicatur, quo potest humano affectu capi quod dicitur. Sic etiam cum iratus malis dicitur, et placidus bonis, illi mutantur, et non ipse; ut lux infirmis oculis aspera, firmis lenis est, ipsorum scilicet mutatione, non sua. Ita cum aliquis per justificationem incipit esse amicus Dei, ipse mutatur, non Deus. 4. Si quis magis vel minus diligatur a Deo uno tempore quam alio.
Abbreviated transcription (Latin):
cipiocreauit deuscelum ⁊tram is
nmuno principio adcocreatoreaỹ¬
dum factum referre elidens errõe
quorumdam pluta sine princip.¬
iofuisse principia oppinantuim
piatonamq triamitia cristima¬

Expanded text:
cipio creavit Deus coelum et terram . in uno principio a Deo Creatore mundum factum refert, elidens errorem quorumdam plura sine principio fuisse principia opinantium. Plato namque tria initia aestima
Abbreviated transcription (Latin):
nuam inqurd in mortalitatẽ inq̃
poterat non mori natura buma¬
na non ꝑdidit plibumarbitrur
hanc ueroinqua ñ pot̾it mori acce¬
ptura ẽ. ꝓgramquam fuerat siño
pecea s̃ acceptura ꝑmĩtum. quar¬
ius sine grã. nec tunc uilum meri¬
tumeẽ potuiss. quia ⁊ si pecc̃. insolo

Expanded text:
Illam, inquit, immortalitatem in qua poterat non mori natura humana, perdidit per liberum arbitrium. Hanc vero in qua non poterat mori acceptura est per gratiam, quam fuerat, si non peccasset, acceptura per meritum, quamvis sine gratia nec tunc ullum meritum esse potuisset, quia etsi p
Abbreviated transcription (Latin):
Sst hecꝯsiderandum
cutrumbomo antpe¬
operante ⁊ cooperan¬
te. Ad quod breniter
dicimus quianoncooperã¬
tetantum. setiam operante
Speraturenim libando ⁊ pre¬
perando uoluntatẽ hominis
adbonum. Egebat itaq borro
eanonut libarct uoluntatẽ suar
que peccĩ scruañ fuerat sut p̃pera¬
ret. aduolendum efficacit̾ bonu¬

Expanded text:
st haec considerandum est utrum homo ante peoperante et cooperante? Ad quod breviter dicimus, quia non cooperante tantum, sed etiam operante operatur enim liberando et praeparando voluntatem hominis ad bonum. Egebat itaque homo ea, non ut liberaret voluntatem suam, quae peccati serva non fuerat; sed ut praepararet ad volendum efficaciter bonu
Abbreviated transcription (Latin):
bereturaduitorium. ¶ Eecehus ũ¬
bis satis ostenditur. qd ante pecẽ
homo indigebat gratia operante
⁊ cooperante. non enim hebat quo
pe de mou̾e poss sinc grã operantis

Expanded text:
beretur adjutorium. Ecce his verbis satis ostenditur quod ante peccatum homo indigebat gratia operante et cooperante. Non enim habebat quo pedem movere posset sine gratiae operantis
Abbreviated transcription (Latin):
Sluntas quippe dei
semperefficax ẽ. ut
fiatomnequod ue¬
lit ⁊ nichil fiat qrod
nolit. quedehonĩe
semper impleturquocumq seuẽ¬
tat. Nichilemmut ait ait aũg.ĩ
ubro arbitrio ꝯstitutum suꝑãtɨ
uoluntatẽ dei. Et sifiat contraeiꝰ

Expanded text:
luntas quippe Dei semper efficax est, ut fiat omne quod velit, et nihil fiat quod nolit; quae de homine semper impletur, quocumque se vertat. Nihil enim, ut ait Aug., in libero arbitrio constitutum superat voluntatem Dei: etsi faciat
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia ppt̃ peccatumiam mortu¬
um corpus hebat. ula uerba exta¬
u intellectu accipipossunt. Deus
more irati loquens debomine su¬
ꝑbo ait. Ui dete ne forte.m.ansac̃ a.¬
caucte uos anglĩ ne comiredat ḋli¬
gnouite. quo ẽ indignus. dequo
sipstitiss cominederet ⁊ uiueret ĩ
etĩium. S modoppt̾ iobedienti¬
amindignus ẽ comedere ⁊ sicut
u̾boditxit. ita opere exhibuit. E¬
misit cum deus deparadisouolũp¬
tatis in locum sibiꝯ gruum. Sic̃r
plerũq malus cumint bonos uu¬
ucreceperit. summelius mutari
uouiit debonorum congregatioẽ
coluitur pondere praue consuetu¬
dims pressus
defala meo gladi

Expanded text:
ed quia per peccatum jam mortuum corpus habebat, illa verba ex tali intellectu accipi possunt: Deus modo irati loquens, de homine superbo ait: Videte ne forte mittat ligno vitae, quo indignus est; de quo, si perstitisset, comederet, et viveret in aeternum, sed modo propter inobedientiam indignus est comedere. Et sicut verbo dixit, ita opere exhibuit. Emisit enim eum Deus de paradiso voluptatis in locum sibi congruum; sicut plerumque malus cum inter bonos vivere coeperit, si in melius mutari noluerit, de bonorum congregatione pellitur, pondere pravae consuetudinis pressus. 5. De flammeo gladi
Abbreviated transcription (Latin):
Si quotiens effunditur sanguis
xp̃i inremissione peccorum effũ¬
ditur. debeo semper accipere quisẽ¬
per pececo debeo semper hrẽ medi
li. Omnes ergo communicent
ti hoc sacramentum cõfitiunt.R.
queriuitrum praui

Expanded text:
Si quoties effunditur sanguis Christi, in remissionem peccatorum effunditur, debeo semper accipere, qui semper pecco, debeo semper habere medili. Omnes ergo communicent,TI HOC SACRAMENTUM CONFICIANT. 1. quaeri utrum pravi
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Sie goscrus dicit sebaptizaẽ
rocteticit. s tamquamminister
baptizat. ⁊ iõ nondiffertarsiuoi
bonus siue malus haptz et. Im¬
moetiam nemodicit. baptismus
enimalio melius operatur incr̃a¬
glizando.⁊alius alio prudentiõ
e̾.auus aũt auomag̃ minus re
baptizatus siuc abinferriori siỹ
amaiore baptizentur dicipnor

Expanded text:
dit. Si ergo servus dicit se baptizare, recte dicit, sed tanquam minister baptizat, et ideo non differt sive bonus sive malus baptizet. Inde etiam nemo dicit, baptismus st. Alius enim alio melius operatur in evangelizando, et alius alio prudentior est. Alius autem alio magis minusve baptizatus sive ab inferiori sive a majori baptizetur, dici non
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑmeliorẽ datur: nec ini¬
nus bonis. quipminus bo¬
num datur. nec malus qui
ꝑmalum datur. Nec mauis
munus datur inbaptismo
abono dato. necminus inba¬
potãtemhñs. quamsidaret serrus

Expanded text:
 meliorem datur, nec minus bonus qui per minus bonum datur, nec malus qui per malum datur, nec majus munus datur in Baptismo dato a bono, nec minus in Bapotestatem habens; quam si daret servis
Abbreviated transcription (Latin):
quid qua ꝑat̃ dilig̃filium⁊ pat¬
remdiug filius. ineffabilit̃ com¬
umonem demonstrat amboru
quidconuenientius quamutil¬
lepro priedicaturcaritas qui sp̃c
ẽ commmunis amborum. Hoc enĩ
sanius creditur⁊ intelligitur.ut
tas mincupetur. propt̃ iuiaquedi¬
ctasunt. Sicut nonsolus milla
terspc. ul filius sp̃c. ⁊ pat̾ sanctus
spẽ sancti filius inueniturait eĩ¬

Expanded text:
quit, qua Pater diligit Filium, et Patrem diligit Filius, ineffabilem communionem demonstrat amborum, quid convenientius quam ut ille proprie dicatur charitas, qui spiritus est communis ambobus? Hoc enim sanius creditur et intelligitur, uttas nuncupetur propter illa quae dicta sunt; sicut non solus in in illa tus, et Filius Spiritus: et Pater sanctus,spiritus sancti filius inuenitur. i
Abbreviated transcription (Latin):
idco non nmus sanctumest conir¬
cunditas unctris ẽ etiam coniu¬
gium signum spuał coniunctio¬
nis ⁊ ducctõnis amnimorum q̃
int̾ se comuges uniri debent. Uỹ

Expanded text:
ideo tamen minus sanctum est conjucunditas ventris. Est etiam conjugium signum spiritualis conjunctionis et dilectionis animorum, qua inter se conjuges uniri debent. U
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum exordiu
sumpsit matrimoĩi
sacram̃tum etiamã¬
te peccatum legitur institutum.
adomino non tñ admedium set
ad offitium. Refert enim scriptu¬
idam

Expanded text:
peccatum exordium sumpserint, Matrimonii sacramentum etiam ante peccatum legitur institutum a Domino; non tamen ad remedium, sed ad officium. Refert enim ScriptuAdam
Abbreviated transcription (Latin):
Unc quiboliccat bap¬
tizare.addamus.De
stat baptisma sol sa¬
cerdotib esse traditũ
enuqrmi usterum nec ip̃isdiat¬
comhoimplẽ est licitum absq e

Expanded text:
unc quibus liceat baptizare addamus. Destat Baptismum solis sacerdotibus esse traditum; ejusque ministerium nec ipsis diaconibus implere est licitum absque
Abbreviated transcription (Latin):
dationẽ carnisnonaie. nã inqui¬
natio illa erat contactus mortui
dat nisicontractum mortuihoĩs
que quitetigerat in munduscra

Expanded text:
dationem carnis, non animae. Nam inquinatio illa erat contactus mortui.dat, nisi contactum mortui hominis, quem qui tetigerat immundus era
Abbreviated transcription (Latin):
cere creare. agere ⁊ buiusmoĩalia
de deo nõ possedici sccundum ear¬
demrõem qua dicitur decreaturis.
Ouippe cumdicimus eu mfaccẽ
aliquid. non aliquẽ inoperando
aliqua inoperando passione sic̃

Expanded text:
cere, creare, agere, et hujusmodi alia de Deo non posse dici secundum eamdem rationem, qua dicuntur creaturis; quippe cum dicimus eum aliquid facere, non aliquem in operando aliquam in laborando passionem, sic
Abbreviated transcription (Latin):
bumiutatẽ. quidẽ ut dum hõ ĩse¬
sibilib reb quenatura infraio¬
sum sunt exprcceptocreatoris se
reuerendo subicit exhac humili¬
tate ctobediendotia deo magis ⁊¬
placeat. ⁊ apudeum mereatur

Expanded text:
humiliationem quidem ut dum homo insensibilibus rebus quae natura infra ipsum sunt, ex praecepto Creatoris se reverendo subjicit, ex hac humilitate et obedientia Deo magis placeat, et apud eum mereatur
Abbreviated transcription (Latin):
Redestinatorum nł¬
lus uidetur posse dã¬
pnari.necrepboru
aliquis possesaluãi
accipiat coronamtuam.Si
alius nonẽ accepturus nsi
iste ꝑdiderit cͥtus ẽ electoru

Expanded text:
edestinatorum nullus videtur posse damnari, nec reproborum aliquis posse salvari. accipiat coronam tuam, si alius non est accepturus, nisi iste per diderit, certus est electorum
Abbreviated transcription (Latin):
dicto ⁊mpossibuitatẽ innumero
Siuero simplicit intelligatur. in¬
tatur.ut cum dicitur predestina¬
tus põt uel non põt dampnariet
reb pot. uł non põt saluari. In his
enin⁊ huiusmoilocutõib exrõe
dicti duudicanda ẽ snia dictiõis
Ałanamq fit intelligentia si per
coniunctoem hec accipiantur dic¬
taatq alia. si perdisiunctioẽm

Expanded text:
ero. Si vero simpliciter intelligatur, imtitur; ut cum dicitur: Praedestinatus potest vel non potest damnari, et reprobus potest salvari. In his enim et hujusmodi locutionibus, ex ratione dicti dijudicanda est sententia dictionis. Alia namque fit intelligentia, si per conjunctionem haec accipiantur dicta, atque si per disjunctionem