comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
silia sequetur eos gaudium. Non contristabit iubos
quicqͥd ei acciderit. impii autem replebunt᷑ malo. Abs¬
minatio domino labia mendatia. qui autem frelt
agunt placent ei. Homo uersutus celat scientiam. ⁊ te
insipientium ꝓuocat stulticiam. Manus fortium di¬
minabitur. qͣue autem remissa est. tributis seruiet.
Memor incorde iuri humiliabit eum. et sermone lon
letificabitur. Qui negligat darapuum ꝓpter amiñ
iustus est: iter autem impiorum decipiet eos. ⁊o inis¬
niet fraudulentus lucrum. et substantia bominis at
auxi p̾tiumi. In semita iustitie uita. it̾ aũ deuiũ dunt¬
au̾tem illusor est: non audit tum arguitur. De frutu deis
homo satiabitur bonis. anima autem pͥuaticatontn m¬
iqua. Qui custodit os sim tustodit anunam suatil q
autem inconsideratus est ad loquendum: sentiet mibi
Nult ⁊ non uult piger. anima autẽ oꝑantium in¬
pinguabitur. Uerbum mendax uistus detestabitur.

Expanded text:
consilia, sequitur eos gaudium. Non contristabit justum consilia, sequitur eos gaudium. Non contristabit justum quidquid ei acciderit: impii autem replebuntur malo. Abominatio Domino labia mendacia: qui autem fideliter agunt, placent ei. Homo versutus celat scientiam: et cor insipientium provocat stultitiam. Manus fortium dominabitur: quae autem remissa est, tributis serviet. Moeror in corde viri humiliabit illum, et sermone bono laetificabitur. Qui negligit damnum propter amicum, justus est: iter autem impiorum decipiet eos. Non inveniet fraudulentus lucrum: et substantia hominis erit auri pretium. In semita justitiae, vita: iter autem devium duutem inlusor est, non audit, cum arguitur. de fructu oris sui homo saturabitur bonis: anima autem praeuaricatorum iniqua. qui custodit 08 suum, custodit animam suam: qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala. uult et non uult piger: anima autem operantium inpinguabitur. uerbum mendax iustus detestabitur:
Abbreviated transcription (Latin):
animas iumentorũ suoꝵ uiscera autem impiooꝵ crude¬
lia. Qui oꝑatur t̾ram suami saturabit᷑ panib. qui ã
sectatur otium. sultissimus est. Desiderium impis
monimentum est pessimorum. radix antem iustorum
ꝓfitiet. ꝓpter peccata labiorum ruina primat malo.
effugi et autẽ iustus de angustia᷑ De fructu oris sui un¬
quisq replebitur uonis. ⁊ iuxta oꝑa matuum suarum
retribuetur ei. Llia stulti recta in ocłis eius. qui autem sa¬
piens est: audit consilia. fatuus statim indicat iram suã
qui autem dissimulat inuiriam callidus est. Qui quod
nouit loquit᷑ iudex iustitie est: qui autem mentit testis est
fraudulentus. Est qui ꝓmittit et quasi gladio pungitur
conscientie. Lingua autem sapientium sanitas est. la¬
bium ueritatis firmum etit inꝑpetuum. qui autẽ te¬
sus est repentinus concinnat linguam mendetii. Dol̾¬
in corde cogitantium mala. qui autera ineunt palti

Expanded text:
animas iumentorum suorum viscera autem impiorum crudeanimas iumentorum suorum viscera autem impiorum crudelia qui operatur terram suam saturabitur panibus qui autem sectatur otium stultissimus est desimunimentum est pessimorum: radix autem justorum proficiet. Propter peccata labiorum ruina proximat malo: effugiet autem justus de angustia. De fructu oris sui unusquisque replebitur bonis, et juxta opera manuum suarum retribuetur ei. Via stulti recta in oculis ejus: qui autem sapiens est, audit consilia. Fatuus statim indicat iram suam: qui autem dissimulat injuriam, callidus est: Qui quod novit loquitur, index justitiae est: qui autem mentitur, testis est fraudulentus. Est qui promittit, et quasi gladio pungitur conscientiae: lingua autem sapientium sanitas est. Labium veritatis firmum erit in perpetuum: qui autem testis est repentinus, concinnat linguam mendacii. Din corde cogitantium mala, qui autem ineunt pacis
Abbreviated transcription (Latin):
et qui inebriat: ipse quoq mebriabitur. Qui abscon¬
dit frumenta maledicetur in popłis. benedictio autẽ
suꝑ caput uendentium. Bene conlurgit diluculo qͥ
querit bona. qui autem innestigator malorum est. op¬
primetur ab eis. Qui confidit indiuitiil sius corruet
iusti autem quasi uirens folium germinabunt. Qui
conturbat domum suam possidebit uentos. et qͥ stult᷑
est seruiet sapienti. fructus iusti lignum uite ⁊ qui
ꝑit. quantomagis impus et peccator:x
Iu diligit disciplinam diligit scientiam. Nui autẽ
odit iutrepationes. in sipiens est. Quibonus est hauri¬
et a domino grãm. qui autem confidit cogitationibus
suis impie agit. Not ioborabitur homo ex impietate.
et radixtustorum non commonebit᷑. Mulier diligens co
rona est uiro suo. ⁊ putredo mossib euis que confusio¬
ne res dignas gerit. Cogitationes iustorum iuditia
⁊ consilia impiorum fraudulenta. Herba impiorũ

Expanded text:
et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur. Qui absconet qui inebriat, ipse quoque inebriabitur. Qui abscondit frumenta, maledicetur in populis: benedictio autem super caput vendentium. Bene consurgit diluculo qui quaerit bona: qui autem investigator malorum est, opprimetur ab eis. Qui confidit in divitiis, corruet. justi autem quasi virens folium germinabunt. Qui conturbat domum suam, possidebit ventos et qui stultus est, serviet sapienti. Fructus justi lignum vitpit, quanto magis impius et peccator? XII. Qui diligit disciplinam, diligit scientiam: qui autem odit increpationes, insipiens est. Qui bonus est, hauriet a Domino gratiam: qui autem confidit in cogitationibus suis, impie agit. Non roborabitur homo ex impietate, et radix justorum non commovebitur. Et porona viro suo et putredo in ossibus eius quae confusione res dignas gerit cogitationes iustorum iudicia et consilia impiorum fraudulentia verba impiorum
Abbreviated transcription (Latin):
nt arncum siuum indigetis corde est. uit autẽ punstens.
tacebit. Qui ambulat fraudulent̾ reuelat archana:
qui autem fidelis est: anuni celat commissum. Ubi tĩ
est gubernator populus corruet. salus antem ubimul¬
ta consilia. affligetur malo quifidem facit ꝓextraneo.
qui autem cauet laqueos lecurus erit. Mulier gratiosa
inueniet głam. et robusti halebunt diuitias. Bene fac̃
anime sue uir misericors. qui autem crudelis est: ⁊ ꝓpit¬
quos abicit. Impuis facit opus instabile. seminanti ã
iustitiam merces fidelis. Clementia p̃parat uitam. et
sectatio malorum mortem. Ab hominabile domino pra¬
uum cor: ⁊ uoluntas eius in his qui simplicit ambulant.
Manus in manu non erit in nocens malus. semen autẽ
iustorum saluabitur. Circulus aureus in narib sius
mulier pulchra et fatua. Desiderium iustorum omne
bonum est: prestolatio impiorum furor. Alii diuidũt
ꝓpria et clitiores fiunt. alii rapiunt non sua. ⁊ semper
inegestate funt. Amina que benedicit impugnabit᷑.

Expanded text:
cit amicum suum, indigens corde est: uir autem prudens tacebit. qui ambulat fraudulenter, reuelat arcana: qui autem fidelis est animi, celat commissum. ubi non est gubernator, populus corruet: salus autem, ubi multa coqui autem cavet laqueos, securus erit. Mulier gratiosa inveniet  Al. habebit gloriam: et robusti habebunt divitias. Benefacit animae suae vir misericors: qui autem crudelis est, et propinquos abjicit. Impius facit opus instabile: seminanti autem justitiam merces fidelis. Clementia praeparat vitam: et sectatio malorum mortem. Abominabile Domino pravum cor: et voluntas ejus in iis, qui simpliciter ambulant. Manus in manu non erit innocens malus. semen autem justorum salvabitur. Circulus aureus in naribus suis: mulier pulchra et fatua. Desiderium justorum omne bonum est: praestolatio impiorum furor. Alii dividunt propria, et ditiores fiunt: alii rapiunt non sua, et semper in egestate sunt. Anima, quae benedicit, impinguabitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ut detrahat imprum a malo. Qin obtireat aurem suam
ad clamorem pauꝑis ⁊ ipse clamabit ⁊ non gxaudieturr.
Muntis ab sconditum extinguit iras. ⁊ donum in sinum
indignationem maximam. Baudium iusto est fat̾e iuditi¬
um. ⁊ pauor oꝑantib iniquitatem. Hir qui exrauerit a
uia docrine. incetu gygantum comimorabit᷑. Qui diligit¬
epulas. in egestate erit. qui amat uinum ⁊ pinguia non
ditabitur. Pro iusto datur impius. ⁊ prectis iniquus.
Meluis est habitare int̾ra deserta. qͣm cum muliere ri¬
rosa ⁊ iratunda. Thesautus desiderabilis ⁊ oleum in habi¬
tatulo iusti ⁊ imprudens homo dissipabit illudi. Qui se¬
fiditie euis. Elm tustodit os suum ⁊ linguam suam. cu¬
stidit ab angustiis animam suam. Suꝑbus ⁊ arrogãs
uocatur indoctus. qui mira oꝑatur suꝑbiam. Deside¬
ria occidunt pigrum. noluerunt enim qͥtqͣm manus
eius oꝑari. Totadie concupiscit et desiderat. qui autem
instus est tribuet ⁊ non tessabte. Hostie imꝑiorum ab¬

Expanded text:
uersus: Qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis, et ipse clamabit et non exaudietur. munus absconditum extinguet iras et donum in sinu indignationem maximam. gaudium iusto est facere iudicium et pauor operantibus iniquitatem. uir, qui errauerit a uia doctrinae, in coetu gigantum epulas, in egestate erit: qui amat vinum, et pinguia, non ditabitur. Pro justo datur impius: et pro rectis iniquus. Melius est habitare in terra deserta, quam cum muliere rixosa et iracunda. Thesaurus desiderabilis, et oleum in habitaculo justi: et imprudens homo dissipabit illud. Qui sefiduciae ejus. Qui custodit os suum, et linguam suam, custodit ab angustiis animam suam. Superbus et arrogans vocatur indoctus, qui in ira operatur superbiam. Desideria occidunt pigrum: noluerunt enim quidquam manus ejus operari; Tota die concupiscit et desiderat: qui autem justus est, tribuet, et non cessabit. Hostiae impiorum ab
Abbreviated transcription (Latin):
tatem eme. ⁊ noli uendere sapientiã ⁊ doctrinam. et
intelligentiam. Exultat gaudio pateriusti qui sap¬
entem genuit letabitur in eo. Gaudeat pater nens⁊
mater tua ⁊ exultet que genuit te. Prebe fili m bi
tuum mͥ. ⁊ oculi tui uias meas custodiant: ut adene¬
gr̃a capiti tuo. Fouea enim ꝓfunda est meretrie.⁊ piei
angustus aliena. Insidiatur inuia quasi latro ⁊ qros
in cautos uiderit in̾tficiet. Qui ue. tuius pat ue. tu is

Expanded text:
ritatem eme, et noli vendere sapientem, et doctrinam, et ritatem eme, et noli vendere sapientem, et doctrinam, et intelligentiam. Exsultat gaudio pater justi: qui sapientiam genuit, laetabitur in eo. Gaudeat pater tuus, et mater tua, et exsultet quae genuit te. Praebe, fili mi, cor tuum mihi: et oculi tui vias meas custodiant. Fovea enim profunda est meretrix, et puteus angustus, aliena. Insidiatur in via quasi latro, et quos incautos viderit, interficiet, Cui
Abbreviated transcription (Latin):
ribus insipientum neloquaris. quia despitient doctͥ
fortis est. ⁊ ipseuiditabit contra te rausam illorum.
Ingrediatur ad doctrinam cortuum ⁊ aures tue ad
uerba scientie. Noli subtrahere apuero disciplinam.
si enim ꝑcusseris eum uirga: non morietur. Lu uir¬
ga percuties eum ⁊ animam tius de inferno lib̾ab̾.
fili mi si sapiens fũit aninus tius. gaudebit tecum¬
cor meum: ⁊ erultabunt renes mei armlinta
fuerint rectum labia tua. Not emulenir tor
tuum pettatores. set intimorie domini esto tora
die: quia habebis spem in nouissimo ⁊ p̾stilati
tua non auferetur. Audi fili mi ⁊ esto sapiens.
dirige in uia animum tuum. Noli eẽ in conums¬
is peccatorum. net in com messationib em ini
carnes aduescendum tonferunt. quia uarats
porib et dantes simbola consument᷑. et uestuti
pannus dormitatio. Audi paterẽ tuum quigemt
te. ⁊ ne contempnas cum senuerit mat̾ tua e¬

Expanded text:
ribus insipientium ne loquaris: quia despicient doctriribus insipientium ne loquaris: quia despicient doctrifortis est: et ipse judicabit contra te causam illorum. Ingrediatur ad doctrinam cor tuum, et aures tuae ad verba scientiae. Noli subtrahere a puero disciplinam: si enim percusseris eum virga, non morietur. Tu virga percuties eum: et animam ejus de inferno liberabis. Fili mi, si sapiens fuerit animus tuus, gaudebit tecummeum: Et exsultabunt renes mei, cum locuta fuerint rectum labia tua. Non aemuletur cor tuum peccatores sed in timore Domini esto tota die quia habebis spem in novissimo et praestolatio tua non auferetur audi fili mi et esto sapiens et dirige in via animum tuum noli esse in conviviis potatorum nec in comesationibus eorum qui carnes ad vescendum conferunt quia vapotibus, et dantes symbola consumentur, et vestietur pannis dormitatio. Audi patrem tuum, qui genuit te. et ne contemnas cum senuerit mater tua. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
offerunt se ꝓ debitis. Si enim non ht̃ unde restituat
quid cause est: ut collat oꝑimentum decubili tuo:
Ne transgredians t̾minos antiquos. quos posue¬
runt patres tui. Hidist uirum uelotem in opere
suo. toram regib stabit: nec erit añ ignobiles. xxiii
uando sederis ut comedas tum principe. diligent̾
attende que posita sunt ante faciem tuam. ⁊ statue
cultrum ingutture tuo. si tñ habes in potestate
animam tuam. Ne desideres detibis eius. inquo est
panis mendatii. Noli laborare ut diceris. set prudẽ¬
tie tue pone modum. Ne erigas oculos tuos ad opes qͣs
habere non poces. quia faciunt sibi pennas quasi aqͥle.
ut uolabunt incelum. He comedas tum homine inuido.
⁊ ne desideres cibos eius. qm̃ in similitudinem ariob
et cometioris. estunat quod ignorat. Comede ⁊ bibe
dicet tibi ⁊ mens eius ñ est tecum. Cibos quos come¬
deras euomes. ⁊ ꝑes pulchros sermones tuos. In au

Expanded text:
offerunt pro debitis si enim non habes unde restituas offerunt pro debitis si enim non habes unde restituas quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo ne transgrediaris terminos antiquos quos posuerunt patres tui vidisti virum velocem in opere suo coram reuando sederis ut comedas cum principe diligenter adtende quae posita sunt ante faciem tuam et statue cultrum in gutture tuo si tamen habes in potestate animam tuam ne desideres de cibis eius in quo est panis mendacii noli laborare ut diteris sed prudentiae tuae pone modum ne erigas oculos tuos ad opes quas habere non potes quia facient sibi pinnas quasi aquilae et avolabunt in caelum ne comedas cum homine invido et ne desideres cibos eius quoniam in similitudinem arioli et coniectoris aestimat quod ignorat comede et bibe dicet tibi et mens eius non est tecum cibos quos comederas evomes et perdes pulchros sermone
Abbreviated transcription (Latin):
Diues pauꝑab imperat. et qui accipit mutuum:
est ad miscd̾iam tenedicetur. de panib enim suis dedit
panꝑi. Eite derisorem ⁊ exibit cum eo iurgium. cessa
ne. cui iratus est dominis inadet in eam. Sulticia col¬
ligata est incorde pueri. ⁊ uirga discipline fugabit eã
Qui calumpnatur pauꝑem ut augeat diuitias suas. da¬
bit ipse ditiori et egebit. Inclina aurem tuam ⁊ au
di sapientium uerba. appone autem cor ad doctinam
fidutia tua. Unde ⁊ ostendi eam hodie. Ette descripsi
eam tibi tripliciter incogitationib ⁊ scientia. ut ostẽ¬
derem tibi firmitatem. ⁊ eloquia ueritatis respond̾e
ex his illis qui miserunt te. Non facias uiolentiam
pauꝑi quia pauꝑest. neq conteras egenum in porta.
quia dominus iudicabit causam eius ⁊ tonfringet ẽ
qui confixerint animar eius Noli ẽẽ amicus hõi
iracundo. neq ambules cum uiro furioso: nec forte dis¬
tas semitas eiis ⁊ sumas scandalum animetue. Noli
esse tum his qui defigunt manus suas. et qui uades

Expanded text:
Dives pauperibus imperat: et qui accipit mutuum, est ad misericordiam benedicetur de panibus enim suis dedit pauperi eice derisorem et exibit cum eo iurgium cessabunae cui iratus est Dominus incidet in eam stultitia conligata est in corde pueQui calumniatur pauperem, ut augeat divitias suas, dabit ipse ditiori, et egebit. Inclina aurem tuam, et audi verba sapientium: appone autem cor ad doctrinam fiducia tua, unde et ostendi eam tibi hodie. Ecce descripsi eam tibi tripliciter, in cogitationibus et scientia: Ut ostenderem tibi firmitatem, et eloquia veritatis, respondere ex his, illis qui miserunt te. Npauperi, quia pauper est, neque conteras egenum in porta, quia dominus iudicabit causam eius et configet eos qui confixerunt animam eius. noli esse amicus homini iracundo, neque ambules cum uiro furioso: ne forte discas semitas eius et sumas scandalum animae tuae. noli esse cum his qui defigunt ma
Abbreviated transcription (Latin):
aus spieot mnaceria lapidum destricta eratͥ. Euod
au muousset. ꝑosiu incorde meo. ⁊ exemplo didici dis¬
cionuam. Parum in qͣm dormies. modicum dormita¬
ri arislum manus conseres ut qiiescas. et ueniet
Q siturso egestas tua ⁊ meritatitas qͣi uir armatus.

Expanded text:
t maceria lapidum destructa erat. Quod cum vidissem, posui in corde meo et exemplo didici disciplinam. Parum, inquam, dormies, modicum dormitabis, pauxillum manus conseres, ut quiescas: Et veniet tibi quasi cursor egestas tua, et mendicitas quasi vir armatus.
Abbreviated transcription (Latin):
Moi tonuilnima ⁊ suscipe disciplinam. ut sut sapreas
uba lusliis tius. Miute cogitationes in corde iuri
utalaurem domini ꝑmatebit. Homo indiges
mlentois est: ⁊ melior pauꝑ qͣm uir mendax. Tlmor
pmani ad uitam et inplenitudine commorabitur
asiiustationat pessumai. Abscondit piget manũ sub¬

Expanded text:
audi consilium et suscipe disciplinam ut sis sapiens audi consilium et suscipe disciplinam ut sis sapiens in novissimis tuis multae cogitationes in corde viri voluntas autem Domini permanebit homo indigens misericors est et melior pauper quam vir mendax timor Domini ad vitam et in plenitudine commorabitur absque visitatione pessimi abscondit piger manum su
Abbreviated transcription (Latin):
et amici sunt dona tribuenti. frẽs hommis paupis
oderunt eum. insuꝑ ⁊ amici ꝓcul recesserunt ab il.
Qui tm̃ uerba sectatur nichil habebit. qui ante polꝰ¬
sessca est mentis diligit animara suam: et custol pti
dentie inueniet bona. Testis falsus non erit
impunitus. ⁊ qui loquitur mendatia ꝑi¬
bit Non decent stultur delitie. nec ser¬
uum dominari principib. Doctrina uir
ꝑpatientiam uoscitur. et gła̾ eiꝰ est iniqua p̾ter¬
hilaritas enis. Dolt
patris filius stultus.
et resta ingiet ꝑt¬
stillantia litigiosa
mulier. Donulle
yuitiũ dantur a parentib. a domino autẽ pprie ie
muridena Digredo in mittit soporem ⁊ anima dis¬
numa esuriet. Qui custodit mandatum custor
an mmani suam. qui autem negligit iuia suã
utifcabit᷑. feneratur domino qui miseret pan¬
pr iuitissitudinem suam reddet ei. Erudni faium
nim n desperes. ad int̾ fectionem autem cius
nmus aimam tuam. Qui mpatiems est susti¬
uettrianipuuum. et cum rapũte aliud aponere

Expanded text:
et amici sunt dona tribuenti. fratres hominis pauperis oderunt eum, insuper et amici procul recesserunt ab eo. qui tantum uerba sectatur, nihil habebit: qui autem possessor est mentis, diligit animam dentiae inveniet bona testis falsus non erit inpunitus et qui loquitur mendacia peribit non decent stultum deliciae nec servum dominari principibus doctrina viri per patientiam noscitur et gloria eius est iniqua praeterhilaritas eius dolor patris filius stultus et tecta iugiter perstillantia litigiosa mulier domus et divitiae dantur a patribus a Domino autem proprie uxor prudens pigredo inmittit soporem et anima dissoluta esuriet qui custodit mandatum custodit animam suam qui autem neglegit vias suas mortificabitur feneratur Domino qui miseretur pauperis et vicissitudinem suam reddet ei erudi filium tuum ne desperes ad interfectionem autem eius ne ponas animam tuam qui inpatiens est sustinebit damnum et cum rapuerit aliud adponet
Abbreviated transcription (Latin):
bit. fortitudo simplicis uia domini. et pauor his qui
oꝑantur malum. Iustus mneternum non commouebit᷑.
impii autem non habitabunt in terra. Ot iusti partu¬
riet sapientiam. lingua pͥnorum ꝑibit. Labia iusti
considerant placita. et os impiorum ꝑuersa.
tatera dolosa ab hominario apud deum. et pondus
eqrum noluntas eius. Nui fuerit suꝑbia. sbierit et¬
contumelia. Nui autem humilitas ibi et sapientia.
Simplicitas iustorum diriget eos ⁊ supplantatio per¬
uersorum nastabit illos. Nonꝓderunt diuitie in die
ultionis. iustitia autem liberabit amorte. Iustitia
simplicis diriget uam eius. ⁊ in impietate sua corruet.
impius. Iustitia rectorum liberabit eos. et in insidiis
suis capientur miqui. Mortuo homine impio nulla
erit ultra spes: et expectatio sollicitorum ꝑibit. Iustus¬

Expanded text:
bit. fortitudo simplicis uia domini, et pauor his qui bit. fortitudo simplicis uia domini, et pauor his qui operantur malum. iustus in aeternum non commouebitur: impii autem non habitabunt in terra. os iusti parturiet sapientiam: lingua prauorum peribit. labia iusti considerant placita, et os impiorum peruersa. Statera dolosa abominatio apud deum et pondus aequum uoluntas eius. ubi fuerit superbia, ibi erit contumelia: ubi autem humilitas, ibi et sapientia. simplicitas iustorum diriget eos et supplantatio peruersorum perdet illos. non proderunt diuitiae in die ultionis: iustitia autem liberabit a morte. iustitia simplicis diriget uiam eius et in impietate sua corruet impius. iustitia rectorum liberabit eos, et in insidiis suis capientur iniqui. mortuo homine impio nulla erit ultra spes, et expectatio sollicitorum peribit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
cdiuitis itebs fortituduns eius pauor pauꝑum egestaᷤᷤ
increpationes relinquit errat. Abscondunt odium la¬
bra mendatia. qui ꝓfert contumeliam insipiens est.
In multiloquio pectatum nondeerit. qui autem mode¬
ratur labia sua prudentissimus est. Argentum electũ
lingua iusti. corantem impiorum ꝓ nichilo. Labia i̾ti
erudiunt plurimos. qui autem indocti sunt: incordis
egestate morientur. Benedictio uomini diuites facit. nͥ
sociabitur eis afflictio. Quasi ꝑ risum stultus oꝑatur
scelus. sapientia autem est uiro prudenti. Quod tiniet
imprul ueniet suꝑeum. desiderium suum iustis dabit᷑.
Quasi tempestas transiens non erit impius. iustus autẽ
quasi fundamentum semptt̾nim. ditut acetum deuti¬
b ⁊ fumus ocłis. sic piger his qui miserunt eum. Timor
domini apponet dies. et anni impiorum breuiabuntur.
Expestatio iustorum letitia. spes autem impiorum ꝑai¬

Expanded text:
divitis urbs fortitudinis eius pavor pauperum egestas divitis urbs fortitudinis eius pavor pauperum egestas increpationes relinquit errat abscondunt odium labia mendacia qui profert contumeliam insipiens est in multiloquio peccatum non deerit qui autem moderatur labia sua prudentissimus est argentum electum lingua iusti cor impiorum pro nihilo labia iusti erudiunt plurimos qui autem indocti sunt in cordis egestate morientur benedictio Domini divites facit nec sociabitur ei adflictio quasi per risum stultus operatur scelus sapientia autem est viro prudentia quod timet impius veniet super eum desiderium suum iustis dabitur quasi tempestas transiens non erit impius iustus autem quasi fundamentum sempiternum sicut acetum dentibus et fumus oculis sic piger his qui midomini adponet dies et anni impiorum adbreuiabuntur. expectatio iustorum laetitia: spes autem impiorum peri
Abbreviated transcription (Latin):
stultus mestitia est matris sue. Non ꝓde¬
tiut thesauri impietatis. iustitia uero
lserabit a morte. Non affliget dominuis fame animam
iusti. et insidias impioum subuertet. Egestatem oꝑata
est manus remissa manus autem fortium diuitias pa¬
rat. Qui congregat in messe filus sapiens est: qui aũ
stcrtit etate filius confusionis. Benedictio dornini suꝑ
capuit iusti. os autem impiorum oꝑit iniquitatem.
Memoria iusti cum laudib. et nomen impiorũ pu¬
trescet. Sapiens corde p̾cepta suscipiet. stultus ccedit᷑
labiis. Qui ambulat simpliciter ambulat confident᷑.
qui autem depͣuat uas suas manifestus erit. Qui an¬
nuit oculodabit dolorem. stultus labiis uerberabiturr.
Iena uite os iusti. et os impiorum oꝑit inqͥtatẽ. Odi¬
um suscitat rixas. et uiuersa delicta oꝑit caritas. In
labiys sapientis inuenietur sapientia. ⁊ uirga ĩ dorso
eius qui indiget corde. Sapientes abscondunt scientiã.
os autem stulti confusiomi proximum est. Substãtia

Expanded text:
stultus moestitia est matris suae. Non proderunt thesauri impietatis: justitia vero liberabit a morte. Non affliget Dominus fame animam justi, et insidias impiorum subvertet. Egestatem operata est manus remissa: ÷ manus autem fortium divitias parat. Qui congregat in messe, filius sapiens est: qui autem stertit aestate, filius confusionis. Benedictio Domini super caput justi: os autem impiorum operit iniquitatem. Memoria justi cum laudibus, et nomen impiorum putrescet. Sapiens corde praecepta suscipiet: stultus caeditur labiis. Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter: qui autem depravat vias suas, manifestus erit. Qui annuit oculo, dabit dolorvena vitae os iusti et os impiorum operiet iniquitatem odium suscitat rixas et universa delicta operit caritas in labiis sapientis invenietur sapientia et virga in dorso eius qui indiget corde sapientes abscondunt scientiam os autem stulti confusioni proximum est substantia
Abbreviated transcription (Latin):
iam eius. et ante principes spatium ei facit. Iusnis
prior est accusator sui. uenit amicus eius et rnestig¬
bit eum. Contradictiones compͥmit sors ⁊ int̃ poru¬
tes quoq diiudicat. frater qui adiuuatur a f̃ce quali
ciuitas firma. et iuditia quasi uectes urbium. Desne¬
tu oris iuri replebitur uent̾ eius. et genimina labarĩ
illius saturabunt eum. Mors et nita in manib lrgͥ.
qui diligunt eam comedent fructus eius. Qlui muenit¬
bonam mulierem. inuenit bonum. ⁊ hauriet urin¬

Expanded text:
viam ejus, et ante principes spatium ei facit. Justus, viam ejus, et ante principes spatium ei facit. Justus, prior est accusator sui: venit amicus ejus, et investigabit eum. Contradictiones comprimit sors, et inter potentes quoque dijudicat. Frater, qui adjuvatur a fratre, quasi civitas firma; et judicia quasi vectes urbium. De fructu oris viri replebitur venter ejus: et genimina labiorum ipsius saturabunt eum. Mors, et vita in manu linguae: qui diligunt eam, comedent fructus eius. qui inuenit mulierem bonam, inuenit bonum et hauriet iocun
Abbreviated transcription (Latin):
Ittaliones querit qui nult recedere ab atuica. Ron
omni temꝑe erit exꝑbrabilis. Hon recipit stultis uet
uerba ex ore uiri ⁊ torrens redumdans fons sapienne l
cipere ꝑsonam impii intuditio non est bonil ut desst
a ueritate incditii. Labia stulti innuscent setril a
eius uirgia ꝓuocat. Os stulti contricio tius. et labia s
ruma anime eius. N erba bilinguis quasi simplita
ipsa ꝑueniunt usꝙad interioa uentris. Qui molisi
dissolutus est. in opere suo. frater est sua oꝑa disrea b
Turris fortissima nomen domirui. ad ip̃m cuetie nisuis
et exaltabitur. Substantia diuitis urbs robris esil ii
murus ualidus circumdans eum. Anteqͣm conteraor
exaltatur corhominis ⁊ anteꝙͣ glorificetur humiliatui
Qui pͥus respondet quam audiat. stultum se tẽ demen¬
sirat. et confusione dignum. op̃c uiri sustentat inuel¬
litatem suam. sp̃m uero ad irastendum fatilem quisi
terit sustinere: Torprudens possidebit scientiam et ams
sapientum queret doctrinam. Domim hominis dilta

Expanded text:
qui vult recedere ab amico omni tempore erit exprobrabilis non recipit stultus verba verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae accipere personam impii non est bonum ut declines a veritate iudicii labia stulti inmiscunt se rixis et os eius iurgia provocat os stulti contritio eius et labia illius ruina animae eius verba bilinguis quasi simplicia et ipsa perveniunt usque ad interiora ventris qui mollis et dissolutus est in opere suo frater est sua opera dissipantis turris fortissima nomen Domini ad ipsum currit iustus et exaltabitur substantia divitis urbs roboris eius et quasi murus validus circumdans eum antequam conteratur exaltatur cor hominis et antequam glorificetur humiliatur qui prius respondit quam audiat stultum se esse demonstrat et confusione dignum spiritus viri sustentat inbecillitatem suam spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sapientium quaerit doctrinam. Donum hominis dilatat
Abbreviated transcription (Latin):
lioti stusius transiit et confidit. Impatiens oꝑabit᷑
siln ciam. ⁊ uir uerfutris odiosus est. Possidebunt i¬
puimi stlriciani. et astuti expestabunt scientiam.
pubaitt iali ante lonos. et impii ante portas iustorum
niam diligit. errant qui oꝑantur malum. Miscclia
et ueritas pparant bona. in omni temꝑe bonoent ha¬
biuidentia. Nui autem uerba sunt plurima sbifre¬

Expanded text:
malo. stultus transilit, et confidit. Impatiens operabitur malo. stultus transilit, et confidit. Impatiens operabitur stultitiam: et vir versutus odiosus est. Possidebunt parvuli stultitiam. et astuti exspectabunt scientiam: Jacebuut mali ante bonos: et impii ante portas justorum. t. errant qui operantur malum: misericordia et ueritas praeparabunt bona. in omni opere erit abundantia: ubi autem uerba sunt plurima, fre
Abbreviated transcription (Latin):
Dapiens muner edificat domum suam. infi xiii¬
p̃ient quoq instructam destruet marib. Anbile
recto itinere ⁊ timens deum. despicitur ab eo qui nil¬
mi graditur uia. In ore stlti uirga suꝑbie. libus
pientium custodiunt eos. Hbi non surit lnespͥs¬
pe uacinm est: ubi autem płime segetes. ibitae¬
festa fortitudo bouis. Testis fidelis non meunt̃
i osanueniet octtina prisdentium facils ha
ouuta unruim stultum et nescit. labia prudentie
rti qallidi est intelligere iuam suam ⁊ in pai¬
uemasiaterum ettans. Stustis alludet percaritar
mlos morabitur gratia. Cor quod notut ama¬
ms mem aiitne sue. ingandio ei non iriscebitur
emanrus. Donus impiorum delebitur. tabernacła¬
aoilustorum germinabunt. Est uia que uidetur
lonimi iusta. nouissima autem eins deducunt. ad
mutin Rusius dolori mistebitur. ⁊ extrema gaudiz
mnus oiclepat. Niss suis replebitut stultus ⁊ su cũ
ant l ꝯ torius Innocens credit orani uerbo. asfitus
con lt ar gressus suos. Sapiens timet et declinat ma

Expanded text:
er aedificavit domum suam insipiens instructam quoque destruet manibus ambulans recto itinere et timens Deum despicitur ab eo qui infami graditur via in ore stulti virga superbiae labia sapientium custodiunt eos ubi non sunt boves praesepe vacuum est ubi autem plurimae segetes ibi manifesta fortitudo bovis testis fidelis non mentietet non inveniet doctrina prudentium facilis vade contra virum stultum et nescito labia prudentiae sapientia callidi est intellegere viam suam et inprudentia stultorum errans stultis inludet peccatum inter iustos morabitur gratia cor quod novit amaritudinem animae suae in gaudio eius non miscebitur extraneus domus impiorum delebitur tabernacula iustorum germinabunt est via quae videtur homini iusta novissima autem eius deducunt ad mortem risus dolore miscebitur et extrema gaudii luctus occupat viis suis replebiterit vir bonus. Innocens credit omni verbo: astutus considerat gressus suos. Sapiens timet, et declinat a
Abbreviated transcription (Latin):
te inom̃ib bonis. sicut ganisus est in prib tuis : Si tͤl
audieris uocem dñi dei tui ⁊ custodieris p̾cepta eiꝰ et
cerimonias que in hac lege conscͥpte sunt: ⁊ reu̾tanis
addrim dm̃ tuũ in toto corde tuo ⁊ in tota anima ta
Mandatum hoc qd̃ ego p̾cipiotͥ hodie si supͣ te est. nr
ꝓcul positum. nec in celo situm ut possis dic̾e. Quis
urm̃ ad celum ualet conscendere. ut deferat illud ad
nos ⁊ audiamus atq oꝑe compleam᷑: Neq ttͣis mare
positum. ut causeris ⁊ dicas. Quis e nob̾ tͣns fretare po¬
terit mare ⁊ islud ad nos usq deferre ut possimꝰ audi¬
re ⁊ fac̾e qd̾ p̾ceptum est. S tuxta te est sermo ualde
more tuo ⁊ in corde tuo. ut facias illum. Considera qd
hodie ꝓpofuerit in consptu tuo uitam ⁊ bonũ ⁊ econt᷑¬
tio mortẽ ⁊ malum: ut diligas dñm dm̃ tuũ ⁊ ambti¬
les in uiis eiꝰ ⁊ custodias mandata elliꝰ ⁊ cerimonias
atq iuditia ⁊ inuas ac nuttiplicet te. bñdicates tibi¬

Expanded text:
est in patribus tuis si tamen audieris vocem Domini Dei tui et custodieris praecepta eius et caerimonias quae in hac lege conscriptae sunt et revertaris ad Dominum Deum tuum in toto corde tuo et in tota anima tua mandatum hoc quod ego praecipio tibi hodie non supra te est neque procul positum nec in caelo situm ut possis dicere quis nostrum ad caelum valet conscendere ut deferat illud ad nos et audiamus atque opere conpleamus neque trans mare positum ut causeris et dicas quis e nobis transfretare poterit mare et illud ad nos usque deferre ut possimus audire et facere quod praeceptum est sed iuxta te est sermo valde in ore tuo et in corde tuo ut facias illum considera quod hodie proposuerim in conspectu tuo vitam et bonum et e contrario mortem et malum ut diligas Dominum Deum tuum et ambules in viis eius et custodias mandata illius et caerimonias atque iudicia
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersis gentib. in quas disꝑserit te dñs d̾s tuus
et reu̾sus fũ̾is ad eum ⁊ obedieris eiꝰ imꝑiis sicut ego
et inferebit᷑ tui. Et rursum congregabit te de cunctis
popłis in quos te ante disꝑsit. Si ad cardines celi fu̾is
dissipatus uide te retrahet dñs d̾s tiuis. ⁊ assumet atq
introducet in t̾ram qͣm possederunt pres tui ⁊ ibtine
fuerunt pp̃es tui. Cirouimcidet dñs d̾s tuus cor tiu

Expanded text:
universis gentibus, in quas disperserit te Dominus Deus tuus, et reversus fueris ad eum, et obedieris ejus imperiis, sicut egoac miserebitur tui, et rursum congregabit te de cunctis populis, in quos te ante dispersit. Si ad cardines coeli fueris dissipatus, inde te retrahet Dominus Deus tuus, et assumet, atque introducet in terram, quam possederunt patres tui, et obtinesset: « Circumcidet Dominus Deus tuus cor tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
terram ꝓ qua iuraui prib eiꝰ lacte ⁊ melle manantẽ
Cumq cotued̾int ⁊ saturati crassiq fu̾itt aũ̾tentur
ad deos alienos ⁊ sermient eis: ⁊ detrabent in ⁊ irritũ
farient pactum mesi. Postqͣm inuenint eum mala
multa ⁊ afflictiones. respondebit eis cantitum istud
ꝓ testimonio: qd̾ milla delebit obliuo ex ore seminis
tui. Scio enim cogitationes eiꝰ que facturus sit hodie
añquam introducam eum in terrã: qͣm ei pollicitus
sum. Scripsit gͥ moyses canticum. ⁊ docuit filio ists.
Precepite ds̃s iosue filionim.: ⁊ ait. Confortare

Expanded text:
rram pro qua iuravi patribus eius lacte et melle manantem cumque comederint et saturati crassique fuerint avertentur ad deos alienos et servient eis et detrahent mihi et irritum facient pactum meum postquam invenerint eum mala multa et adflictiones respondebit ei canticum istud pro testimonio quod nulla delebit oblivio ex ore seminis tui scio enim cogitationes eius quae facturus sit hodie antequam introducam eum in terram quam ei pollicitus sum scripsit ergo Moses canticum et docuit filios Israhel praecepitque Io
Abbreviated transcription (Latin):
Iannoꝵ sum hodie. si possum ultra ingredi ⁊ egredl
p̃seitim cum ex dñs diterit tͥn: sĩ transibis iordanem
istum. Dũs gͦ d̾s tius transibit añ te: tp̃e delebit õs
gentes has inconsp̃tu tuo. ⁊ possidebis eas. Et iosue iste
transibit ani te: sicut locutꝰ est dñs. facietq dñs eis sic̃
fecit seon et og regib amorteoꝵ ⁊ t̾re eoꝵ delebitq
eos. Cum gͥͦ ⁊ hos tradiderit uobis. similit̃ facietis eis
sicut p̾cepi nobis. Hiriliter agite ⁊ confortamini. No¬
lite timere net parieatis ad conspͥtum eoꝵ. qi dñs d̾s

Expanded text:
 sum hodie non possum ultra egredi et ingredi praesertim cum et Dominus dixerit mihi non transibis Iordanem istum Dominus ergo Deus tuus transibit ante te ipse delebit omnes gentes has in conspectu tuo et possidebis eas et Iosue iste transibit ante te sicut locutus est Dominus facietque Dominus eis sicut fecit Seon et Og regibus Amorreorum et terrae eorum delebitque eos cum ergo et hos tradiderit vobis similiter facietis eis sicut praecepi vobis viriliter agite et confortamini nolite timere
Abbreviated transcription (Latin):
Abierunt gͦ moyses ⁊ iosue. ⁊ stetert̃ in tabernacło
testimonii. Apparintes dñs ibi in columpna ntibis.
que stetit ĩ introitu tab̾naculi. Dixitq dñs ad moy¬
sen. Ecte tu dormies cum pr̃ib tuis ⁊ ppłs iste consur¬
gens fornicabit᷑ pꝰ deos alienos. in terra ad qͣm ingͦ¬
dietur ⁊ habitabit in ea. Ibi derelinq̃t me: ⁊ irritũ
faciet fedus qꝰ pepigi cum eo ⁊ irascetur furor meus
contra eum indie illo: ⁊ derelinqͣm eum ⁊ abscondam
faciem mneam ab eo ⁊ erit indeuorationẽ. Inuement
eum om̃ia mala ⁊ afflictiones. ita ut dicat in illo die.

Expanded text:
eterunt in tabernaculo testimonii apparuitque Dominus ibi in columna nubis quae stetit in introitu tabernaculi dixitque Dominus ad Mosen ecce tu dormies cum patribus tuis et populus iste consurgens fornicabitur post deos alienos in terra ad quam ingredietur et habitabit in ea ibi derelinquet me et irritum faciet foedus quod pepigi cum eo et irascetur furor meus contra eum in die illo et derelinquam eum et abscondam faciem meam ab eo et erit in devorationem invenient eum omnia ma
Abbreviated transcription (Latin):
est dñs d̾s ir̃. ⁊ uenistis ad locum hunc. E gressusq est
seon rer esebon et og rex basan: occurrens nobis adpug¬
nam et ꝑcussimus eos. et tulimus t̾ram eoꝵ actradi¬
dimus possidendam. Ruben ⁊ Gad. ⁊ dimidie tribui
manasse. Custodite gͥ uerba pacti huiꝰ et implete ea.
ut intesligatis iniiuersa que facitis. Hos statis hodie

Expanded text:
s Deus vester. Et venistis ad locum hunc: egressusque est Seon rex Esebon, et Og rex Basan, occurrentes nobis ad pugnam. Et percussimus eos, et tulimus terram eorum, ac tradidimus possidendam Ruben et Gad, et dimidiae tribui Manasse. Custodite ergo verba pacti hujus et implete ea, ut intelligatis uni
Abbreviated transcription (Latin):
na ⁊ opus seruo. Oꝑatur in disciplina ⁊ q̃rit
requiescere. laxa manus illi.⁊ querit libertatem
Iugum ⁊ lorum curuant tollum durum. ⁊ seruũ
indinant oꝑationes assidue. Seruo maliuolo tor¬
tura ⁊ compedes. mitte illum inoꝑatione ne ua¬
cet. Multam enim malitiam docuit ociositas. in
oꝑa constitute eum: sic enim condecet illũ. Qb̃¬
sinon obaudierit graua ilum incompedib.
⁊ ñ amplifices suꝑ omnem tarnem. Lerũ sine
uiditio. nichil facias graue. Si est tibi seruus¬
bonus sit tibi quasi anima tua. Quasi frẽm su
eum tracta. qm̃ in sanguine anime compasti

Expanded text:
atur in disciplina, et quaerit requiescere: laxa manus illi, et quaerit libertatem. Jugum et lorum curvant collum durum, et servum inclinant operationes assiduae. Servo malevolo tortura et compedes, mitte illum in operationem ne vacet: multam enim malitiam docuit otiositas. In opere constitue eum, sic enim condecet illum. Qsi non obaudierit grava illum conpedibus et non amplifices super omnem carnem verum sine iudicio nihil facias grave si est tibi servus sit tibi quasi anima tua quasi fratrem sic eum tracta quoniam in sanguine animae parasti
Abbreviated transcription (Latin):
uit me homo: tota die inpugnans tribulauit me.
Contulcauerunt me ininiri mei totadie qm̃ multi bel¬
lintes aduersum me. Abaltitudine diei timebo: ego
nero inte sꝑabo. In deo laudabo sermones meos. t
dosꝑaui non tumnebo quid fatiat mͥ caro. T ota

Expanded text:
it me homo tota die inpugnans tribulavit me conculcaverunt me inimici mei tota die quoniam multi bellantes adversum me ab altitudine diei timebo ego vero in te sperabo in Deo laudabo sermones meos in Deo speravi non timebo qu
Abbreviated transcription (Latin):
dabrum ⁊ in die malorum ne in memor sis bonoꝵ:
qiñ fatile coram deo in die obitus. retribuere uni¬
riq sccłm uias suas. Malitia hore obluuonẽ facit
lrgurie magne. et ufine hominis denudatio ope
pam illiꝰ Ante mortem ne laudes bominem qͦͤmꝙͣ
minem indricas in domum tiam. multe enim in¬
sidie sunt dolosi. Sicut enim eructuant p̾cordia fe
tantium. et sicut ꝑdix in ducitur in caueam. et ut
capiea inlaqueum. sic et cor suꝑborum: & sicut ꝑ¬
pator uidens casum ꝓximi sui. Bona enim in ma¬
l conuertet insidiator. et in electis imponet macłam.
lbscuntilla una augetur ignis. & ab nno doloso au¬
pitur sangius. Homo u peccator sanguini insidia¬
tur. Aitende tibi apestifero. fabricat enum mala:
neforte inducat suꝑ te subsannationem imꝑpetuũ.
lonute adte alienigeniam. et subu̾tet te in torpore:
et abalienabit tea uiis ꝓpriis

Expanded text:
rum et in die malorum ne inmemor sis bonorum quoniam facile coram Deo in die obitus retribuere unicuique secundum vias suas malitia horae oblivionem facit luxuriae magnae et in fine hominis denudatio operum illius ante mortem ne laudes hominem quemquaminem inducas in domum tuam multae enim insidiae sunt dolosi sifantium, et sicut perdix inducitur in foveam, et ut caprea in laqueum, sic et cor superborum; et sicut prospector videns casum proximi sui. Bona enim in mala convertens insidiatur, et in electis imponet maculam. Ab scintilla una augetur ignis, et ab uno doloso augetur sanguis. Homo vero peccator sanguini insidiatur. Attende tibi a pestifero; fabricat enim mala: ne forte inducat super te subsannationem in perpetuum. Admitte ad te alienigenam, et subvertet te in torpore, et alienabit te a tuis propriis
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Nocemus puellam. et q̃ramus ip̃ius uoluntatẽ.
Sumq uocata uenisset: sciscitati sunt. His ire cum ho¬
mine isto: Que ait. Hadam. Dimiserunt gͦ eam et
nutricem illuis seruumq abraham et comites eius
possideat
semen tuum portas ũmi
festinus re uertebatur ad clñm suum. Eo tp̃e

Expanded text:
runt: Vocemus puellam, et quaeramus ipsius voluntatem. runt: Vocemus puellam, et quaeramus ipsius voluntatem. Cumque vocata venisset, sciscitati sunt: Vis ire cum homine isto? Quae ait: Vadam. Dimiserunt ergo eam, et nutricem illius, servumque Abrahae, et comites ejus, possideat semen tuum portas inimifestinus revertebatur ad dominum suum. Eo aute
Abbreviated transcription (Latin):
oraui dñm. benelicens cdño deo dñi mei abraham qͥ
ꝑduxit me recto ttinere. ut sumerem filiam fratris
dni mei filio eius. Qͣmobrem si facitis misccłiam ec
ueritatem cum dño meo. indicate michi. Sin autem
siue ad sinistram. Responderunt laban et bathuel.
A dño egressus est sermo. et si possumꝰ extra placitũ
eiꝰ quicqͣm aliud tecum loqui. Ein rebecca coram te
est tosle eam et ꝓfiiscere. et sit uxor filii clm̃ tui
sicut locutus est dñs. Quod cum audisset puer abrahã.¬
adorauit in terra cdnm. Platisq uasis argenteis et
auteis ac uestib. dedit eã rebecce ꝓ munere. Fratͥbus
quoq eiꝰ et matri. dona obtulit. Initoq conuinio. ues¬
centes patit̾ et bibentes. manserunt ibi. Surgens ã¬
dñm meum. Responderunt fratres euis et mat̾. Ma-¬
neat puella saltim decem dies apud nos. et postea ꝓficis¬
cetur. Nolite ait me retinere. quia dñs dixexit u̾am
meam. Dimittite me ut ꝑgam ad dñm meum. Dixe¬

Expanded text:
oravi Dominum, benedicens Domino Deo domini mei Abraham, qui perduxit me recto itinere, ut sumerem filiam fratris domini mei filio ejus. Quamobrem si facitis misericordiam et veritatem cum domino meo, indicate mihi: sin autem sive ad sinistram. Responderuntque h. respondit Laban et Bathuel: A Domino egressus est sermo, non possumus extra placitum ejus quidquam aliud tecum loqui. En Rebecca coram te est, tolle eam, et proficiscere, et sit uxor filii domini tui, sicut locutus est Dominus. Quod cum audisset puer Abrahaadoravit in terra Dominum. Prolatisque vasis argenteis, et aureis, ac vestibus, dedit ea Rebeccae pro munere, fratribus quoque ejus et matri dona obtulit. Initoque convivio, vescentes pariter et bibentes manserunt ibi. Surgens anum meum. Responderuntque frater ejus et mater: Maneat puella saltem decem dies apud nos, et postea proficiscetur. Nolite, ait, me retinere, quia Dominus direxit viam meam: dimittite me ut pergam ad dominum meum. Et dixe
Abbreviated transcription (Latin):
derent puteum. Ad quen lotum cum uenissent de
ux militum locutus est eis ysaac. Quid uenistis ad
me hominem q̃m odistis et expulistis a uobis: Qui¬
responderunt. Hidimus tecum ẽt clnm. et iccirco nũt
oiximus. Sit turamentum int̾ nos. et ineamus fe¬
dius. ut ñ fatias nobis qͥcqͣm mali. sicut et nos nichil
tuorum attigimis nec ficimus quod teledetet. sed
cum pace climisimꝰ auctum benedictione dñi. fecit gͦ
eis conuitium. Et post cibum et potum. surgentẽ ma¬
ne furauerunt sibi mutuo. Dimisitq eos ysaac pati¬
fice in locum suum. Eice autem ueneruntit
ip̃o die serui ysãac. adnuntiantes eide pu teo fł
foderant atq dicentes. Inuenitms aqͣm. Unde appella

Expanded text:
derent puteum. Ad quem locum cum venisset de Gderent puteum. Ad quem locum cum venisset de Gdux militum, locutus est eis Isaac: Quid venistis ad me, hominem qresponderunt vidimus tecum esse Dominum et idcirco nunc diximus sit iuramentum inter nos et ineamus foedus ut non facias nobis quicquam mali sicut et nos nihil tuorum adtigimus nec fecimus quod te laederet sed cum pace dimisimus auctum benedictione Domini fecit ergo eis convivium et post cibum et potum surgentes mane iuraverunt sibi mutuo dimisitque eos Isaac pacifice in locum suum ecce autem venerunt in ipso die servi Isaac adnuntiantes ei de puteo quem foderant atque dicentes invenimus aquam unde appella
Abbreviated transcription (Latin):
os puteos quos foderant serm patris sui abraham. ⁊
quos illo mortuo olim obstruxerant philistiim. Appel¬
lauitq eos isdem nominib. quib ante pater uecaue¬
rat. foderunt intorrente. et reppererunt aqͣm uiuã.
S et ibi iurgim fuit pastorum gerare aduersum
pastores ysaac. clicentium nr̃a est aqua. Qm obrem
nomen putei ex eo quod acciderant. uocauit calump¬
nam. fõderunt autẽ et alium. et ꝓ illo quoꝙ rixati
sunt. Appellauitꝙ eum inimiticias. ꝑfectus inde:
fodit alium puteum. ꝓ quo ñ contenderunt. Itaq
uocauit nomen eius latitudo clicens. Nutic dilata¬
autem ex illo loco in bersabee. ubi apparuit ei dñs
in ipsa nocte dicens. Elgo sum d̾s abraham pñs tui
Nolite inetuere quia tecum sum et benedicam tͥ et
multiplitabo semen tuum ꝓpt̾ seruũ mesĩ abrahã
Itaq elificauit ibi altare. et inuocato nomine dni
extendit tab̾natulum. Precepitq seruis suis ut fo¬

Expanded text:
os puteos, quos foderant servi patris sui Abraham, et os puteos, quos foderant servi patris sui Abraham, et quos, illo mortuo, olim obstruxerant Philistiim: appellavitque eos eisdem nominibus quibus ante pater vocaverat. Foderuntque in torrente, et repererunt aquam vivam. Sed et ibi jurgium fuit pastorum Gerarae adversus pastores Isaac, dicentium: Nostra est aqua: quamobrem nomen putei, ex eo quod acciderat, vocavit Calumniam. Foderunt autem et alium: et pro alio quoque rixati sunt, appellavitque eum, Inimicitias. Profectus inde fodit alium puteum, pro quo non contenderunt, itaque vocavit nomen ejus, Latitudo, dicens: Nunc dilataautem ex illo loco in Bersabee, ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte, dicens: Ego sum Deus Abraham patris tui, noli metuere, quia tecum sum, et benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum propter servum meum Abraham. Itaque aedificavit ibi altare, et invocato nomine Domini, extendit tabernaculum: praecepitque servis suis ut fo
Abbreviated transcription (Latin):
tua sit. Cur mentitus es sororem tuam eẽ: Respõdit.
Timiti ne moierer ꝓpter tam. Dixitis abimelecħ. Qre
imposunsti nobis : Potuit coire qͥspiam de populo cum iro¬
re tua. et induxeras suꝑ nos grande pectatum. Precep̾q
omni populo dicens. Qmi tetig̾it hominis huiꝰ uxorem:
morte morietur. Seuit autem ysaac in t̾ra illa et in¬
uenit in ipso anno centuplum. Benedixit ꝙ ei d̃s.
et locupletatus est homo. et ibat ꝓfitiens atq succres¬
cens donec magnus uelementer effectus est. Habuit
quoq possessionem ouium et armentorum et fami¬
be płimum. Obhoc inuidentes ei palestini omnes pu¬
teos quos foderant serui pris illius abraham iłlo tp̃e
obstruxerunt implentes humo. in tantum ut ip̃e aby¬
melech cliceret ad ysaac. Recede a nobis. qm̃ potenti¬
or nr̃i factus es ualde. et ille discedens ut ueniret ad
torrentem gerare habitaretq ibi. Bursum fodit ali¬

Expanded text:
tua sit cur mentitus es sororem tuam esse respondit tua sit cur mentitus es sororem tuam esse respondit timui ne morerer propter eam dixitque Abimelech quare inposuisti nobis potuit coire quispiam de populo cum uxore tua et induxeras super nos grande peccatum praecepitque omni populo dicens qui tetigerit hominis huius uxorem morte morietur seruit autem Isaac in terra illa et invenit in ipso anno centuplum benedixitque ei Dominus et locupletatus est homo et ibat proficiens atque succrescens donec magnus vehementer effectus est habuit quoque possessionem ovium et armentorum et familiae plurimum ob haec invidentes ei Palestini omnes puteos quos foderant servi patris illius Abraham illo tempore obstruxerunt implentes humo in tantum ut ipse Abimelech diceret ad Isaac recede a nobis quoniam potentior nostri factus es valde et itorrentem Gerarae. habitaretque ibi: rursum fodit ali