comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in modum totus in dei oꝑe
conuersus. cum eẽt annors
duodeum: heremum con¬
cupiuit. fecissetq uotis satis:
si etatis infirmitas. non ob¬
stitisset. Animus tamen
aut circa monasteria. aut.
circa eccł̃iam semper inten¬
tus. meditabatur ad huc
inetate puerili quod postea
deuotus impleuit. Sed cũ
edi ctum eẽt aregio. ut ue¬
teranorum filii ad miliciã
scriberentur: prodente pa¬
tre qui felicib eius actib
inuidebat. cum eẽt annoꝵ
quindecim raptus &e cate¬
natus. sacramentis milita¬
rib implicatus est: uno
tantum seruo comite con¬
tentus. cui tamen uersa
uice dñs seruiebat: ad eo ut¬
plerumq ei ce calciamenta
ipse detraheret. & ipse deter¬
geret. cibum una caperent.
hic sepius ministraret. lri¬
ennium fere ante baptisma
in armis fuit: integer tam̃¬
ab his uitiis quib illud
hominum genus implica¬
muri solet. Multa illi circa
cõmilitones benignitas.
mira karitas. Pacientia uͦ
atq humilitas. ultra hu¬

Expanded text:
in modum totus in Dei opere in modum totus in Dei opere conuersus, cum esset annorum duodecim, eremum concupiuit, fecissetque uotis satis, si aetatis infirmitas non obstitisset. animus tamen aut circa monasteria aut circa ecclesiam semper intentus meditabatur adhuc in aetate puerili, quod postea deuotus inpleuit. sed cum edictum esset a regibus, ut ueteranorum filii ad militiam scriberentur prodente patre, qui felicibus eius actibus inuidebat, cum esset annorum quindecim, captus et catenatus sacramentis militaribus inplicatus est, uno tantum seruo comite contentus, cui tamen uersa uice dominus seruiebat, adplerumque ei et calciamenta ipse detraheret et ipse detergeret; cibum una caperent, hic tamen saepius ministraret. Triennium fere ante baptisma in armis fuit, integer tams vitiis, quibus illud hominum genus implicari solet. Multa illi circa commilitones benignitas, mira caritas; patientia vero atque humilitas ultra hu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑta nob̾ erant plura omi¬
simus. quia sufficere cre¬
didimus si tantum excellẽ¬
tia notarentur. si mul ce le¬
gentib consulendum fuit.
ne pareret copia congesta
fastroium. Obsetro autem
eos qui lecturi sunt ut fi¬
dem dictis adhibeant neq
me quicquam nisi comꝑtũ
aut probatum. scripsisse
arbitrentur. Alioquin ta¬
cere quam falsa dicere ma¬
luissem.¬
Gitur martinus sabbarie
pannoniarum oppido ori¬
undus fuit: sed intra italiã
ticini alitus est. Parentib
scđm scłi dignitatem non
infimis: gentilib tamen.
Pater eius miles primum:
post tribunus militum fuit.
Ipse armatam miliciam in
adolescentia secutus: inter
scolares alas sub rege constan¬
tio. de in sub iuliano cesare
militauit. Non camen spon¬
te: quia apͥmis fere annis
diuinam pocius seruitutẽ
sacra illustris pueri inspi¬
rauit infancia. Nam cum
ẽẽt annorum deceur mu¬
tis parentibus ad eccl̃iam con-¬
fiigit. seq catecuminum fie¬
ri postulauit. Mox mirum

Expanded text:
perta nobis erant, plura omiperta nobis erant, plura omisimus, quia sufficere credidimus, si tantum excellentia notarentur: simul et legentibus consulendum fuit, ne quod his pareret copia congesta fastidium. obsecro autem eos qui lecturi sunt, ut fidem dictis adhibeant, neque me quicquam nisi conpertum et probatum scripsisse arbitrentur: alioquin tacere quam falsa dicere maluissem.tur Martinus Sabaria Pannoniarum oppido oriundus fuit, sed intra Italiam Ticini altus est, parentibus secundum saeculi dignitatem non infimis, gentilibus tamen. pater eius miles primum, post tribunus militum fuit. ipse armatam militiam m adulescentia secutus inter scolares alas sub rege Constantio, deinde sub Iuliano Caesare militauit: non tamen sponte, quia a - primis fere annis diuinam potius seruitutem sacra inlustris pueri spirauit infantia. nam cum esset annorum decem, inuitis parentibus ad ecclesiam confugit seque catechumenum fieri postulauit. mox mirum
Abbreviated transcription (Latin):
litteris traditus intantum
ualuit ut multos tamen
emuios uel inanis philoso¬
phie uel stulte illius uircu¬
tis inuenerit. Unde facturꝰ
ih oꝑe precium iudeor. si
uitam sanctissimi uiri ex¬
emplo aliis mox futuram
perscripsero. Quo utiq ad
ueram sapientiam & celestẽ
miliciam. diuinamq uir¬
tutem legentes incitabun¬
tur. In quo ita nr̃i quoq
rationem cõmodi ducimꝰ
ut non inanem ab homi¬
nib memoriam. sed et̾nũ
adeo premium expectemꝰ
Quia & si ipsi non ita
uiximus. ut exemplo aliis
ẽt̃ possimus: delimus ta¬
men oꝑam. ne is lateret:
qui ẽẽt imitandꝰ. Igitur
scĩ martini uitam scribe¬
re exordiar. que uel ante
episcopatum. uel in episco¬
patu gesserit quamuis
nequaquam ad omĩa illiꝰ
potuerim puenire adeo ea
inquib ipse tantun. sibi
conscius fuit: nesciuntur.
Quia laudem ab homĩb
non requirens quantum
in ipso fuit. omnes uirtu¬
tes suas latere uoluisset.
Quam quam & iam ex
his que com¬

Expanded text:
litteris traditus in tantum litteris traditus in tantum ualuit, ut multos plane aemulos uel inanis philosophiae uel stultae illius uirtutis inue--nerit. unde facturus mihi operae pretium uideor, si uitam sanctissimi uiri, exemplo aliis mox futuram, perscripsero: quo utique ad ueram sapientiam et caelestem militiam diuinamque uirtutem legentes incitabuntur. in quo ita nostri quoque rationem commodi ducimus, ut non inanem ab hominibus memoriam, sed aeternum a Deo praemium exspectemus, quia etsi ipsi non ita uiximus, ut exemplo aliis esse possimus, dedimus tamen operam, ne is lateret qui esset imitandus. igitur sancti Martini uitam scribere exordiar, ut se uel ante episcopatum uel in episcopatu gesserit, quamuis nequaquam ad omnia illius potuerim peruenire: adeo ea, in quibus ipse tantum sibi conscius fuit, nesciuntur, quia laudem ab hominibus non requirens, quantum in ipso fuit, omnes uirtutes suas latere uoluisset quamquam etiam ex his, quae con
Abbreviated transcription (Latin):
dediti ex inde perhennem
ut putabant memoriam
nominis sui quesiuerunt:
si uitas clarorum uirorum
stilo illustrassent. Que res-
utiq non ꝑhennem quidẽ.
sed aliquantulum tamen
concepte spei fructum ad¬
ferebat. Quia & sui memo¬
riam licet incassum pro¬
pagabant. & propositis
magnorum uirorum ex¬
emplis non parua emula¬
tio legentib excitabatur.
Sed tamen nicħ ad beatã
illam ȩternamq uitam
posteritas e molu¬
menti tulit legendo: Hec¬
torem pugnantem. aut so¬
cratem philosophantem.
cum eos non solum imita¬
ri stulticia sit sed non acer-¬
rime etiam impugnare
clementia. Quippe qui hu¬
manam uitam presentib
tantum actib estimantes.
spes suas fabulis animas
sepulchris dederint. Siqͥdẽ
ad solam hominum me¬
moriam se ꝑpetuandos
crediderunt cum hominis
officium sit. ꝑ hennem poci¬
us uitam quam ꝑhennen
memoriam querere. non
scribendo aut pugnando.
uel philosophando. sed pie
sc̃ẽ. religioseq uiuendo. Q
quidem error humanus

Expanded text:
dediti exinde perennem, ut putabant, memoriam nominis sui quaesierunt, si uitas clarorum uirorum stilo inlustrassent. quae res utique non perennem quidem, sed aliquantulum tamen conceptae spei fructum adferebat, quia et suam memoriam, licet incassum, propagabant, et propositis magnorum uirorum exemplis non parua aemulatio legentibus excitabatur. sed tamen nihil ad beatam illam aeternamque uitam quid posteritas emolumenti tulit legendo Hectorem pugnantem aut Socraten philosophantem ? cum eos non solum imitari stultitia sit, sed non acerrime etiam inpugnare dementia: quippe qui humanam uitam praesentibus tantum actibus aestimantes spes suas fabulis, animas sepulcris dederint: siquidem ad solam hominum memoriam se perpetuandos crediderunt, cum » hominis officium sit, perennem potius uitam quam perennem memoriam quaerere, non scribendo aut pugnando uel philosophando, sed pie sancte religioseque uiuendo. qui quidem error humanus
Abbreviated transcription (Latin):
tus erit. Multitudo prete¬
rea fidelium. exfinitimis
& longinquis prouinciis
properabant ad eum. ha¬
bentes indesiderio finetenꝰ
cõmanere secum. Sc̃s qui¬

Expanded text:
ae. – – Multitudo praeterea fidelium ex finitimis et longinquis provinciis properabant ad eum, habentes in desiderio fine tenus commanere secum. –
Abbreviated transcription (Latin):
tis dĩ grã. Ex tendebatur
& enim nomen sc̃itatis eiꝰ
ꝑ totam aquitaniam nec
minus ꝑ omnem britanni¬
am transgrediens etiam ad¬

Expanded text:
tum. 8. Extendebatur etenim nomen sanctitatis eius per totam Aquitaniam nec minus per omnem Britanniam, transgrediens eciam us
Abbreviated transcription (Latin):
gio. Igitur post salutaria
uerba melliflue predicatio¬
nis. partitus est inter eos
septem portiones sue silue
infuniculo distributioĩs.
Erant enim septem fami¬

Expanded text:
. Igitur post salutaria verba mellifluae praedicationis partitus est inter eos septem portiones suae silvae in funiculo distributionis. Erant enim septem fami
Abbreviated transcription (Latin):
Quam plures uero ibi re¬
manebant. & in morem
famulorum seruitutis ob¬
sequia promittebant.S:
uir dĩ magis studebat il¬
lis seruire distribuens eis
partem ex paciosa latitudi¬
ne silue. quatenus consues¬
cerent uiuere pocius ex
agricultura. quam scłarib
rapinis iniantes. in reciaren¬
tur iterum reclusione ob¬

Expanded text:
Quam plures vero ibi remanebant et in morem famulorum servitutis obsequia promittebant. Sed vir Dei magis studebat illis servire, distribuens eis partem ex spatiosa latitudine silvae, quatinus consuescerent vivere potius ex agricultura, quam saecularibus rapinis inhiantes, inreciarentur iterum reclusione ob
Abbreviated transcription (Latin):
rea tam mirifica uiri dei
magnalia. dum sepius &
sepuis audiuntur in fran¬
cia: multi ex eius genealo¬
gia. alii uero olim ex eius¬
dem familia uendentes p̃dia.
ceteramq possessionem: cũ
uxorib ac filiis ꝑuenert̃
usq ad scĩ uiri habitatio¬

Expanded text:
rea tam mirifica viri sancti magnalia dum saepius et saepius audiuntur in Francia, multi ex eius genealogia, alii vero olim ex eiusdem familia, vendentes praedia ceteramque possessionem, cum uxoribus ac filiis pervenerunt usque ad sancti viri habitatio
Abbreviated transcription (Latin):
Multi uero de longinquis
regionib ex argastulis aut
ex iunculis liberati. ꝑ ipsũ.
requirebant in quo loco bea¬
tus leonardus haberet hos¬

Expanded text:
Multi vero de longinquis regionibus, ex ergastulis aut ex vinculis liberati per ipsum, requirebant, in quo loco beatus Leonardus haberet hos
Abbreviated transcription (Latin):
ecclia fere uno miliario dis¬
tabat aflumine uinzenna
uidebatur suis monachis
eẽ difficile ad hauriendam
aquam ire cotidie. Currit
quippe uinzenna in decli¬
uia conualle oratorium uͦ
positum est in monticuli

Expanded text:
ecclesia fere uno miliario distabat a flumine Vingenna, videbatur suis monachis esse difficile ad hauriendam aquam ire cottidie. Currit quippe Vingenna in decliva convalle; oratorium vero positum est in monticuli
Abbreviated transcription (Latin):
nas. Ad hec deniq beati
uiri uerba. catholicus rex
respondit. Sacratissime uo¬
luntati tuȩ homo dei &
amice religionis. habundã¬
ter satis facere possum: qͥa
subcartulari precepto tra¬
dam tibi istud nemus to¬
tum. Cui beatus leonardꝰ.
Non totum inquid serenis¬
sime rex accipiam. sed par¬
tem postquam exinde tuã
sentio largiendi uolunta¬
tem. & ad iecit. Quantum¬
cumq igitur exhac silua
cum meo asello pagare
potero. totum & non am¬
plus atua celsitudine mͥ
concedi exopto. Quod rex
sub regali decreto ad imple¬
uit. & quicquid ipse cir¬
cuicione sui aselli comp̃¬
hendisset. sicut idem uir de¬
sc̃s expecierat: lapideis termi¬
nis concludi precepit. Non
ex pedit igitur litteris con¬
scribere. quantum telluris
ipse una nocte equitando
ualuit concludere. Satis
quippe habetur. ad huc in
recordatione. quicquid cõ¬
prehensum sit ex beati ui¬
ri circuitione. Postquam
autem hec omĩa gesta sũt:
remansit sc̃s leonardus in
es dem loco quem ei rex p̃¬

Expanded text:
5. Ad haec denique beati viri verba catholicus rex respondit: ' Sacratissimae voluntati tuae, homo Dei et amice religionis, habundanter satisfacere possum, quia sub cartulari praecepto tradam tibi istud nemus totum'. Cui beatus Leonardus: 'Non totum', inquid, 'serenissime rex, accipiam, sed partem, postquam exinde tuam sentio largiendi voluntatem'; et adiecit: 'Quantumcumque igitur ex hac silva cum meo asello peragrare potero, tantum et non amplius a tua celsitudine mihi concedi exopto'. Quod rex sub regali decreto adimplevit, et quicquid ipse circuitione sui aselli comprehendisset, sicut idem vir sanctus expetierat, lapideis terminis concludi praecepit. Non expedit igitur litteris conscribere, quantum telluris ipse una nocte equitando valuit concludere; satis quippe habetur adhuc in recordatione, quidquid comprehensum sit ex beati viri circuitione. 6. Postquam autem haec omnia gesta sunt, remansit sanctus Leonardus in eodem loco, quem ei rex pr
Abbreviated transcription (Latin):
tus prosequitur iter init um.
tandem intrauit quandam
siluam cui uocabulum est
pauum. Que deniq silua
satis erat habundans plena
ferarum ꝓptereaq reges gal¬
lie atq etiam duces aquita¬
nie consueuerant in ea iri
uenatum. In prefata uero sil¬
ua regalis habebatur sala
causa uenationis antiquitꝰ
preparata. Non longe quidẽ
distabat aciuitate lemouica.
sed fere decem inter erant mi¬
liaria. uenieba t gͥ rex sin¬
gulis annis cum suis iuue¬
nibus. sed sicut fertur sepiꝰ
comitabatur secum uxor eiꝰ¬

Expanded text:
 Prosequitur iter initum; tandem intravit quandam silvam, cui vocabulum est Pavum . Quae denique silva satis erat habundans et plena ferarum, proptereaque reges Galliae atque etiam duces Aquitaniae consueverant in ea ire venatum. In praefata vero silva regalis habebatur sala, causa venationis antiquitus praeparata; non longe quidem distabat a civitate Lemovica, sed fere decem intererant miliaria. Veniebat igitur rex singulis annis cum suis iuvenibus et, sicut fertur, saepius comitabatur secum uxor ei
Abbreviated transcription (Latin):
concordat duodenus
apłorum numerus. quos
aprimis miraculorum uir¬
tutib. ad componendum
noue fidei fundam̃tum.
erigendumq ad huc
piebat mundus elegit: ut
momnem terram sonus¬
eorum predicationis exiret.
&e infines orbis t̾re eorum
procecderent uerba. Qui ue¬
palmites ad heserũit. quors
fructus in semꝑiternum ꝑ¬
manens. non marcescit. Qui¬
b ipse dñs locutus est di¬
cens. uos estis lux mundi ꝙ
non potest ciuitas abscondi
supra montem posita: neq

Expanded text:
concordat duodenus apostolorum numerus, quos a primis miraculorum virtutibus, ad componendum novae fidei fundamentum, erigendumque adhuc piebat mundus, elegit, ut in omnem terram sonuseorum praedicationis exiret, et in fines orbis terrae eorum verba procederent. Qui vepalmites adhaerentes, quorum fructus in sempiternum permanens non marcescit: quibus ipse Dominus locutus est dicens: Vos estis lux mundi. Non potest civitas abscondi supra montem p
Abbreviated transcription (Latin):
beatus remigius olim fran¬
cig nis suaserat regib. ut
tale ꝓ dĩ honore sane irẽt
edictum: quatenus quoci¬
enscumq intrarent aut
secus transirent ciuitatẽ
remensium. qui cumq
inuinculis seu incarcerib
fuissent detenti. confestim
sine ullo inpedim̃to dimitte¬
rentur liberi. quod usq hodie
conseruatur. Si quando rexͣ
gallie ad predictam urbem
diuertit: omnes excarceri¬
b absoluti exeunt. & ad red¬
dendas gr̃as obuiam ei pro¬
siliunt: Ad imitationẽ ue¬
ro bomi magistri remigii
leonardus bonus discipuł
hoc ipsum expetiit a rege
humillimis precib. quate¬
nus omnes qui inergastu¬
lorum custodia detineren¬
tur. si eos ipse uoluisset
uisitare. omnino soluerent᷑
Quam rem arege cum be¬
niuolentia impetrauit. ce
ubicumq in carceratos eẽ
audiebat: non piger ad eors
absolutionẽ totis uiribus
concurrebat. Sciebat enĩ
scriptum. istud uerbum
euangelicum. Incarcere erã.¬
& ad me uenistis. Et quod

Expanded text:
beatus Remigius olim Franbeatus Remigius olim Francigenis suaserat regibus, ut tale pro Dei honore sanctirent edictum, quatinus quotienscumque intrarent aut secus transirent civitatem Remensium, quicumque in vinculis seu in carceribus fuissent detenti, confestim sine ullo impedimento dimitterentur liberi, – quod usque hodie conservatur; si quando quippe rex Galliae ad praedictam urbem divertitT omnes ex carceribus absoluti exeunt et ad reddendas gratias obviam ei prosiliunt, – ad imitationem ergo boni magistri Remigii Leonardus bonus discipulus hoc ipsum expetiit a rege humillimis precibus, quatinus omnes qui in ergastulorum custodia detinerentur, si eos ipse voluisset visitare, omnino solverentur. Quam rem a rege cum benivolentia impetravit, et ubicumque incarceratos esse audiebat, non piger ad eorum absolutionem totis viribus concurrebat. Sciebat enim scriptum illud verbum euangelicum: In carcere eram, et venistis ad me; quod
Abbreviated transcription (Latin):
eatus igitur leonar¬
dus temporib anas¬
tasii imꝑatoris. in ꝓiuincia
galliarum claris parentib
extitit natus. Co llaterales
uero clodouei regis francie
parentis eius erant. & inter
satellites palacii primatũ
post regem habebant. Ipse
autem rex clodoueus in
pͥmordio sue etatis scdm
morem gentilium fuit pa¬
ganus. sed ꝑ predicationem
scĩ remigii remensium ar¬
chiepi ad fidem xp̃i conũ¬
sus. factus est xp̃ianus.
Qui deniq scd̃m uerba
testium ueridicorum puerͣu
leonardum suscepit de sacro
fonte. ob parentum nobili¬
um karissimũ amorẽ. Pu¬
er autem leonardus postqmͣ
euasit incrementa puerilia.
ad olescens factus. uixta con¬
suetudinem parentele re-¬
gali noluit inplicari mili¬
cia: sed sp̃u diuino tactus.
potius uoluit sequi archi¬
pontificis remigii uestigiã.
Cuius salutaria monita
non ut surdus auditor
intendebat. uerum ut
prudens & futurus semi¬
nator. insecretarium cor¬
dis audita reponebat. Nlã
sicut predictus pontifex

Expanded text:
eatus igitur Leonardus temporibus Anastasii imperatoris in provincia Galliarum claris parentibus extitit natus. Conlaterales vero Clodovei regis Franciae parentes eius erant et inter satellites palatii primatum militiae post regem habebant. Ipse autem rex Clodoveus in primordio suae aetatis secundum morem gentilium fuit paganus, sed per praedicationem sancti Remigii Remensium archiepiscopi ad fidem Christi conversus, factus est christianus. Qui denique secundum verba testium veridicorum puerum Leonardum suscepit de sacro fonte ob parentum nobilium carissimum amorem. 2. Puer autem Leonardus postquam evasit incrementa puerilia, adolescens factus, iuxta consuetudinem parentelae regali noluit implicari militia, sed Spiritu divino tactus, potius voluit sequi archipontificis Remigii vestigia. Cuius salutaria monita non ut surdus auditor intendebat, verum ut prudens et futurus seminator in secretarium cordis audita reponebat. Nam sicut praedictus pontifex
Abbreviated transcription (Latin):
Interea dum uir dĩ beatꝰ
leonardus ꝑuigil medita¬
retur in lege domini die
ac nocte. diuulgabatur
opinio eius apud uniuer¬
sos multiplici sermone.
Qua ꝓpter rex francie ip¬
sum ad se accersiri per ho¬
norabiles legatos iussit.
cui & dixit. Leonarde
homo dei. deprecor te ut
nusquam discedens in pa¬
latio meo metum mantas.
quo usq infulam pontifi¬
calem sicut dignus es ame
suscipias. Erat enim iam
clericus. humilis ce mansue¬
tus. Cui sc̃s leonardus respõ¬
dit. Si scd̾m iura parentũ
meorum regib francie mi¬
litare uoluissem. optime
scio bone rex quia in tua
aula inter mediocres non

Expanded text:
Interea dum vir Dei beatus Leonardus pervigil meditaretur in lege Domini die ac nocte, divulgabatur opinio eius apud universos multiplici sermone. Quapropter rex Franciae ipsum ad se accersiri per honorabiles legatos iussit, cui et dixit: 'Leonarde, homo Dei, deprecor te, ut nusquam discedens in palatio meo mecum maneas, quousque infulam pontificalem, sicut dignus es, suscipias'. Erat enim iam clericus humilis et mansuetus. Cui sanctus Leonardus respondit: 'Si secundum iura parentum meorum regibus Franciae militare voluissem, obtime scio, bone rex, quia in tua aula inter mediocres non
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriam coronatus. illic cla¬
rissima uirginum turba le¬
tatur. illic etiam confessorũ
fortitudo laudatur. S & illo¬
rum remuneratio censetur.
qui precepta dominica seruan¬
tes ad celestes chesauros ter¬
rena patrimonia transtule¬
runt. Ad hos dilecti auida
cupiditate properemus. ut
cum hiis cito eẽ & cito ad xp̃m
uenire contingat. Eumq hu¬
ius itineris ducem habeamꝰ.
salutis auctorem lucis prin¬
cipem letitie largitorem: qui
uiuit & regnat cum deo patre
per omnia secula seculorum
amen:¬

Expanded text:
victoriam coronatur; illic clavictoriam coronatur; illic clarissima virginum turba laetatur: illic etiam confessorum fortitudo laudatur. Ibi et illorum remuneratio censetur, qui praecepta dominica servantes, ad coelestes thesauros terrena patrimonia transtulerunt. Ad hos, dilectissimi, avida cupiditate properemus; ut cum his cito esse, et cito ad Christum venire contingat, eumque hujus itineris ducem habeamus, salutis auctorem, lucis principem, laetitiae largitorem: qui vivit et regnat cum Deo Patre ancto in saecula saeculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
bus. in defendenda ueritate
constantiam. in discipline
seueritate censuram. ne ali¬
quid ad exemplum bonorum
factorum desit in nobis. Hec st̃
reliquerunt. ut illorum semi¬
tĩs inherentes. sequeremur &
gaudia. Patriam qͦ nr̃am
paradysum cum illis compu¬
temus. Parentes patriarchas
iam habere cepius. Quid ñ
ꝓperamꝰ & currimus. ut patri¬
am nostram uidere ut paren¬
tes salutare possimꝰ: Magnꝰ¬
nos illic carorum numerus ex¬
pectat. parentum. fratrum.
filiorum frequens nos & copi¬
osa turba desiderat. iã de sua
incolumitate secura. adhuc
de nr̃a salute sollicita. Ad eo¬
rum complexum & conspe¬
ctum uenire quanta & illis &
nob̾ in commune letitia. ẽ:
Qualis illic celestium uo¬
luntas. conseruorum societa¬
tem expectantium. quã sum¬
ma & perpetua felicitas. Il¬
lic apostolorum głosus cho¬
rus illic propħarum exul¬
tantium numerus insignis.
illic martirum populus in¬
numerabilis ob certaminũ

Expanded text:
bus, in defendenda veritate bus, in defendenda veritate constantiam, in disciplinae severitate censuram; ne aliquid ad exemplum bonorum factorum desit in nobis. 6. Quam reliquerunt; ut illorum semitis inhaerentes, sequeremur ad gaudia. Patriam quoque nostram paradisum cum illis computemus. Parentes Patriarchas jam habere coepimus: utquid non properamus et currimus, ut patriam nostram videre, et parentes salutare possimus? Magnus illic nos charorum numerus exspectat, parentum, fratrum, filiorum frequens nos et copiosa turba desiderat, jam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita. Ad eorum complexum et conspectum venire, quanta illis et nobis in commune laetitia est! Qualis illic coelestium voluptas conservorum societatem exspectantium! quam summa et perpetua felicitas! Illic Apostolorum gloriosus chorus, illic Prophetarum exsultantium numerus insignis. Ibi martyrum populus innumerabilis ob certaminum
Abbreviated transcription (Latin):
nusquam dominus meritis
nostris ad premium decrit re¬
munerator. Qui em̃ coronain
inpersecutione purpuream
propassione donauit.ip̃e in
pace uincentib pro iusticie
meritis dabit & candidam.
Nam nec abraham nec ysa¬
ac nec ĩacob occisi sunt. & ta¬
men sidei & iustitie meritis
honorati. inter patriarchas
primi eẽ meruerunt. Ad quo¬
rum congregatur conuiui
um quisq fĩdelis & iustus
& laudabilis inuenitur: Me¬
mores eẽ debemus uoluntatẽ
non nostram s di facere de¬
bere. quia qui fecerit eius uo¬
luntatem manet ineternum.
quomodo & ille manet in e¬
ternum. Qua propter km̃i
mente integra. fide firma. uir
tute robusta. caritate perfe¬
cta. parati ad omnem uolun¬
tatem dei simus conseruan¬
tes fortiter dominica man¬
data. in simplicitate innocen¬
tiãm. in caritate concordiã.
modestiam in humilitate.
diligentiam in administra¬
tione. uigilantiam in adiu¬
uandis laborantib. miseri¬
cordiam infouendis pauꝑi¬

Expanded text:
nusquam Dominus meritis nusquam Dominus meritis nostris ad praemium deerit remunerator. Qui coronam in persecutione purpuream pro passione donavit, ipse in pace viventibus pro justitiae meritis dabit et candidam. Nam nec Abraham, nec Isaac, nec Jacob occisi sunt; et tamen fidei et justitiae meritis honorati inter Patriarchas primi esse meruerunt: ad quorum congum, quisquis fidelis, et justus et laudabilis, invenitur. Memores esse debemus voluntatem, non nostram, sed Dei, facere debere, quia qui fecerit ejus voluntatem, manet in aeternum, quomodo et ille manet in aeternum: Quapropter, charissimi, mente intute robusta, charitate perfecta parati ad omnem voluntatem Dei simus, conservantes fortiter dominica mandata. In simplicitate servate innocentiam, in charitate concordiam, modestiam in humilitate, diligentiam in administratione, vigilantiam in adjuvandis laborantibus, misericordiam in fovendis pauperi
Abbreviated transcription (Latin):
cere. regna celorum fide
& ueritate sue pollicita¬
cionis aꝑire:Hec hereant
firmiter sensib nrĩs. hec
intelligantur plena fide:
ħ corde toto diligantur: Hec in desi¬
nentium operum magnanimi¬
tate acquirantur. Res posita ẽ
in potestate facientis.quia reg¬
num celorum ium patitur.
Res ista o homo ĩdest regnũ
celeste. aliud ñ querit preci¬
um. nisi ceipsum. Tantum
ualet quantum estu. Te da:
& habebis illam. Quid tur¬
baris de precio: Xp̃c semet¬
ipsum tradidit. ut acquire¬
recte regnum deo patri. Ita
& tu teipsum da: ut sis reg¬
num eius. ac ñ regnet pec¬
catum intuo mortali cor¬
pore: sed spcritus in acqui¬
sitionem uitẽ. Ad hanc igi¬
tur operum salutarium di
ac pronite certemus om̃s in¬
agone iustitie. deo & xp̃o spe¬
ctante curreͣmus: & qui scło &
mundo maiores ẽẽ iam cepimꝰ.
cursum nostrum nulla scłi
& mundi cupiditate tarde¬
mus. Si expeditos. si celeres
in hoc operis agone currentes
dies nos ultimus inuenerit.

Expanded text:
cere, regna coelorum fide cere, regna coelorum fide et veritate suae pollicitationis aperire? Haec inhaereant firmiter sensibus nostris, haec intelligantur plena fide, haec toto corde diligantur, haec indesinentium operum magnanimitate acquirantur. Reposita est in potestate facientis; quia regnum coelorum vim patitur. Res ista, o homo, id est coeleste, aliud non quaerit pretium nisi te ipsum; tantum valet, quantum es tu; te da, et habebis illam. Quid turbaris de pretio? Christus semetipsum tradidit, ut acquireret te regnum Deo Patri, ita et tu teipsum da, ut sis regnum ejus, ac non regnet peccatum in mortali tuo corpore, sed spiritus in acquisitionem vitae. Ad hanc igitur operum salutarium delac proagone justitiae Deo et Christo spectante curramus: et qui saeculo et mundo majores esse coepimus, cursum nostrum nulla saeculi et mundi cupiditate tardemus. Si expeditos, si celeres, si in hoc operis agone currentes dies ultimus invenerit,
Abbreviated transcription (Latin):
illa gła. illa magnificentia
illa maĩestas. ultra enim om¬
nem scõrum est głam. ipsius
inestimabilẽ aspicere con¬
spectum. & splendore ma¬
iestatis eius irradiari. Si
enim cotidie oporteret nos
gehennam paruo tempore
tolerare. ut xp̃m uidere
possemus in gla uenientẽ
& scorum eius numero
sociari. non ne erat dignũ
pati omne quod triste ẽ.
ut tanti boni tanteq głe
participes haberemur. Que
leticia. cum una queq fa¬
cies fulgebit ut sol. cum
ordinib distinctis popłm
suum dñs in regno patris
sui cepit recensere. & meri¬
tis atq oꝑib singulorum
premia ꝓmissa restituere.
pro terrenis celestia. pro tẽ¬
poralib sempiterna. pro
modicis magna prestare.
ad ducere scõs inuisionem
paterne głe. & facere in ce¬
lestib consedere. ut sit ds̃
omnia in omĩb. eterni¬
tatemq amatorib suis
& in mortalitatem largiri.
ad quã eos sanguinis sui ui¬
uificatione reparauit. de¬
nuo ad paradisum redu¬

Expanded text:
illa gloria, illa magnificentia, illa gloria, illa magnificentia, illa majestas. Ultra enim omnem sanctorum est gloriam ipsius inaestimabilem adipisci conspectum, et splendore majestatis ejus irradiari. Sic enim quotidie oporteret nos gehennam parvo tempore tolerare, ut Christum videre possimus in gloria venientem, et sanctorum numero sociari. Nonne erat dignum pati omne quod triste est, ut tanti boni tantaeque gloriae participes haberemur? » Quae laetitia, cum unaquaeque facies fulgebit ut sol, cum ordinibus distinctis populum suum Dominus in regno Patris sui coeperit recensere, et meritis atque operibus singulorum praemia promissa restituere; pro terrenis coelestia, pro temporalibus sempiterna, pro modicis magna praestare; adducere sanctos in visionem Paternae gloriae, et facere in coelestibus consedere, ut sit Deus omnia in omnibus, aeternitatemque amatoribus suis et immortalitatem largiri, ad quam eos sanguinis sui vivificatione reparavit, denuo ad paradisum redu
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit. nec in cor hoĩs
ascendit: nisi illorum qui
ea ꝑfrui digni inueniun¬
tur. quoruor nomina scͥp¬
ta sunt in libro uite: qui ꝙ
lauerunt stolas suas insan¬
guine agni. & sunt ante se¬
dem dĩ. seruiuntq ei die ac
nocte. Non est senectus ibi
nec senectutis miseria. dũ
omnes occurrunt inuirũ
ꝑfectum. in mensuram eta¬
tis plenitudinis xp̃i. Uer̃
ri angłorũ & archangłoruĩ
cetib thronis etiam & do¬
minationib. principatib
ce. potestatib. omniumq ce¬
lestium supnarumq uirtu¬
tum contab̾niis ꝑfrui. &e in¬
tueri agmina scõrum. splen-¬
didiꝰ siderib micantia. patͥar¬
charum fide fulgentia. pro¬
phetarum. spe letantia. apło¬
rum induodecim tribus
isrł orbem iudicantia. mar-¬
tyrum purpureis iuctorie
quoq
rege autem qui horum me¬
dius residet. dicere uox nul¬
la sufficiet. Effugit enim
omnem sermonem. atq om¬
nem sensum humane m̃tis
excedit decus illud. illa
pulchritudo. illa uirtus.

Expanded text:
audivit, nec in cor hominis audivit, nec in cor hominis ascendit , nisi illorum qui ea perfrui digni inveniuntur, quorum nomina scripta sunt in libro vitae; qui et laverunt stolas in sanguine agni, et sunt ante sedem Dei, serviuntque ei die ac nocte. Nec est senectus ibi, nec senectutis miseria, dum omnes occurrunt in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. Verum ri angelorum et archangelorum coetibus, thronis etiam et dominationibus, principatibus et potestatibus, omniumque coelestium supernarum virtutum contuberniis perfrui, et intueri agmina sanctorum splendidis sideribus micantia, patriarcharum fide fulgentia, prophetarum spe laetantia, apostolorum in duodecim tribus Israel orbem judicantia, martyrum purpureis victoriaequoquee rege autem, qui horum medius residet dicere, vox nulla sufficiet; effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus,
Abbreviated transcription (Latin):
egritudinis iinbecillitas
Nemo leditur: irascitur
nemo. Nemo inuidet. cu¬
piditas nulla exardescit.
Hullum cibi desideriũ
nulla honoris pulsat.
aut potestatis ambicio.
Nullus ibi diaboli metus.
in sidie demorum nulle:
terror gehenne procul.
Mors neq corporis neq
anime. s in mortalitatis
munera iocunda. Aulla
erit tunc usquam discor¬
dia. sed cuncta consona.
cuncta conuenientia: quia
concordia. Pax cuncta &
letitia continet. tranquil¬
la sunt omnia & quieta
Iugis splendor. non iste
qui nunc est. sed tanto
clarior quanto felicior:
quia ciuitas ut legitur
illa non egebit lumine
solis. sed dominus omni po¬
tens inluminabit eam: &
lucerna eius est agnus.
Ubi scĩ fulgebunt ut stel¬
le in ꝑpetuas et̃nitates.
& sicut splendor firma¬
menti qui ericoiunt mul¬
tos. Qua ꝓpt̾ nox ibi nul¬
la. nulle tenebre. concur¬
sus nubium nullus: nec
frigoris ardorsꝑitas
ula. sed tali lam
erit rerum temperies. quã
nec oculus uidit. nec auris

Expanded text:
aegritudinis imbecillitas; aegritudinis imbecillitas; nemo laeditur, irasnemo, nemo invidet, cupiditas nulla exardescit, nullum cibi desiderium, nulla honoris pulsat aut potestatis ambitio, nullus ibi diaboli metus, insidiae daemonum nullae, terror gehennae procul, mors nulla neque corporis, neque animae, sed immortalitatis munere jucunda vita. Nulla erit tunc usquam discordia, sed cuncta consona, cuncta convenientia quia concordia. Pax cuncta et laetitia continet, tranquilla sunt omnia et quieta. Jugis splendor, non iste qui nunc est, sed tanto clarior quanto felicior. Quia civitas, ut legitur, illa non egebit lumine solis, sed Dominus omnipotens illuminabit eam, et lucerna ejus est Agnus . Ubi sancti fulgebunt ut stellae in perpetuas aeternitates, et sicut splendor firmamenti qui erudiunt multos . Quapropter nox ibi nulla, nullae tenebrae, concursus nubium nullus, nec frigoris ardorisve asperitas ulla, sed talis erit rerum temperies, quam nec oculus vidit, nec auris
Abbreviated transcription (Latin):
strato trophea ferentibus
occurrit. Cum triumphan¬
tib uiris & femine ueni¬
unt: que cum seculo sexũ
quoq uicerunt: & gemina¬
ta gła milicie. uirgines cũ
pueris teneros annos uirtu¬
tib transeuntes. Sed & ce¬
tera fidelium turba aule
ꝑpeti regiam intrant.
qui sinceritatẽ fidei in con¬
cussis preceptorum celesti¬
um disciplinis: unita pa¬
ce obseruauerunt. Ergo
auitẽ nunc fr̃s ad gredia¬
mur iter uite. reuertam᷑
ad ciuitatem celestem. in
qua scripti sumus. & ci¬
ues de creti. Non sumus
hospites. sed ciues scõꝵ ce
domestici dĩ: etiam illius
heredes. coheredes autem
xp̃i. Huius nob urbis ia¬
nuas aperiet fortitudo. &
fidiicia latum prebebit
ergo inclitam urbis illius
felicitatem. inquantum con¬
siderare possibile est. Ht
enim uere est comprehen¬
dere nullus sermo sufficiet.
Dicitur de ea inquodam lo
c.quod au fugiet inde
dolor & tristicia & gemitꝰ.
Quid hac uita beatius. ubi
ñ est pauꝑtatis metus. nõ

Expanded text:
rostrato tropaea ferentibus rostrato tropaea ferentibus occurrit! Cum triumphantibus viris et feminae veniunt, quae cum saeculo sexum quoque vicerunt, et geminata gloria militiae virgines cum pueris teneros annos virtutibus transeuntes. Sed et caetera fidelium turba aulae perpetuae regiam intravit, qui sinceritatem fidei inconcussis praeceptorum coelestium disciplinis unita pace observaverunt. Ergo agite nunc, fratres aggrediamur iter vitae, revertamur ad civitatem coelestem, in qua scripti sumus et cives decreti. Non sumus hospites, sed cives sanctorum et domestici Dei ; etiam illius haeredes, cohaeredes autem Christi. Hujus nobis urbis januas aperiet fortitudo, et fiducia latum praebebit ergo inclytam urbis illius felicitatem, in quantum considerare possibile est. Ut enim vere est, comprehendere nullus sermo sufficiet. Dicitur de ea in quodam loco sic, quod aufugiet ibi dolor et tristitia et gemitus . Quid hac vita beatius? Ibi non est paupertatis metus, non
Abbreviated transcription (Latin):
nec lilia desunt. Certẽt nũc
kiñi singuli ad utrosq ho¬
nores amplissimas accipi¬
ant dignitatum coronas. uel
de uirginitate candidas. uel
de passione purpureas. In
celestib castris pax & acies
habent flores suos. quibus
enim in effabilis & in mensa
bonitas etiam hoc preuidit:
ut laborum quidem tem¬
pus & agonis non extende¬
ret. nec longum faceret aut
eternum. sed breue: & ut
ita dicam mom̃taneum:
ut in hac breui et exigua
uita agones essent & labo¬
res: in illa uero que et̾na est.
corone & premia merito¬
rum: ut labores quidem
cito finirentur: meritorum
uero premia sine fine du¬
rarent: ut post huius
mundi tenebras. uisuri
eeñt candidissimam lucem.
& accepturi maiorem passio¬
num cunctarum acerbita¬
tib beatitudinem: testante
hoc apło ubi ait. Non sũt
condigne passiones huiuus
temporis. ad suꝑuenturam
głam que reuelabitur in
nob̾. Quam leto sinu de
predio reuertentes ciuitas
celestis excipit: de hoste ꝓ¬

Expanded text:
nec lilia desunt. Certent nunc, nec lilia desunt. Certent nunc, charissimi, singuli ad utrosque honores, amplissimas accipere dignitatum coronas, vel de virginitate candidas, vel de passione purpureas. In coelestibus castris pax et acies habent flores suos, quibus enim ineffabilis et immensa bonitas etiam hoc providit, ut laborum quidem tempus et agonis non extenderet, nec longum faceret aut aeternum; sed breve et, ut ita dicam, momentaneum: ut in hac brevi et exigua vita agones essent et labores; in illa vero quae aeterna est, corona et praemia meritorum: ut labores quidem cito finirentur, meritorum vero praemia sine fine durarent: ut post hujus mundi tenebras visuri essent candidissimam lucem, et accepturi majorem passionum cunctarum acerbitatibus beatitudinem, testante hoc Apostolo, ubi ait, Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam quae revelabitur in nobis . Quam laeto sinu de praelio revertentes civitas coelestis excipit, de hoste p
Abbreviated transcription (Latin):
odie cdilectissimi
omnium scõrum.
sub una sollempnitatis
leticia celebramꝰ festiuita¬
tem. quorum societate cȩ¬
lum exultat. quorum
patrociniis terra letatur:
quorum triumphis ȩccłia
sc̃a coronat᷑. quorum con¬
fessio quanto in passione
fortior. tanto est clarior
in honore dum cre¬
uit pugna. creuit & pugnã¬
tium gła. et martyrii tri-¬
umphus multiplici passi¬
onum genere adornatur: qͥs
grauiora tormenta
gratiora fuere & premia.
dum catholica mater ȩccła
ꝑ totum orbem longe late¬
q diffusa. in ipso capite
melias crucis. & mortem non
timere: magis magisq robo¬
rata. non resistendo: seo per¬
ferendo. Hniũsos autem
quos agmine inclito. car¬
cer penalis inclusit. pari
& simili calore uirtutis.
ad agendum certam̃ gła
triumphalis inspirauit.
Quere beata mater eccłia:
quam sic honor diine
dignationis inluminat:
quam uncencium głosus
martyrum sangius exornat:
quam in uiolate confessio¬
nis candida induit uirgi¬
nitas. florib eius. nec rose

Expanded text:
Hodie, dilectissimi, omnium Sanctorum sub una solemnitatis laetitia celebramus festivitatem, quorum societate coelum exsultat, quorum patrociniis terra laetatur, quorum triumphis Ecclesia sancta coronatur: quorum confessio quanto in passione fortior, tanto est clarior in honore; quia dum crevit pugna, crevit et pugnantium gloria, et martyrii triumphus multiplici passionum genere adornatur, perque graviora tormenta, gratiora fuere et praemia. Dum catholica mater Ecclesia per totum orbem longe lateque diffusa, in ipso capite melias crucis et mortem non timere, magis magisque roborata est non in resistendo, sed in perferendo. Universos autem quos agmine inclyto carcer poenalis inclusit, pari et simili calore virtutis ad gerendum certamen gloria triumphalis inspiravit. O vere beata mater Ecclesia, quam sic honor divinae dignationis illuminat, quam vincentium gloriosus martyrum sanguis exornat, quam inviolatae confessionis candida induit virginitas! Floribus ejus nec rosae,
Abbreviated transcription (Latin):
nus uocabitur in regno
celorum. Mandatum qͥp¬
pe soluit ce docet. quan¬
do hoc quisq uoce predi¬
cat: quod uiuendo non im̾¬
plet. Sed rͦegnum etĩ.ne
beatitudinis peruenire nͨ
ualet. qui non uult oꝑe
implere quod docet. Quo¬
modo ergo in eo minimus
uocat᷑. qui ad hoc nullo
modo intrare permittit᷑.
Ourd itaq ꝑ hanc senten¬
tiam nisi preseus eccłia celo¬
rum regnum dicitur. in
qua doctor qui mandatũ
soluerit minimus uocãtur.
Quia cuius uita desp̾icit᷑.
restat ut o pͣredicatio con¬
tempnatur. Inquinq au¬
tem corporis sensib unus¬
quisq subsistit. geminãtꝰ
autem quinarius. dena¬
rium ꝑͥficit. Q quia ex
utroq sexu fidelim
multitudo colligitur. scã
eccłia decem uirginibus
similis denunciãtur. In

Expanded text:
us vocabitur in regno celorum. Mandatum quippe solvit et docet, quando hoc quisque voce predicat, quod vivendo non implet. Sed ad regnum eterne beatitudinis pervenire non valet qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocatur qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi presens Ecclesia regnum celorum dicitur? In qua doctor qui mandatum solverit minimus vocabitur, quia, cuius vita despicitur, restat ut et predicatio connatur. In quinque corporis sensibus unusquisque subsistit. Geminatus autem quinarius denarium perficit . Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
& exigius cellarum tuguri¬
is uniti. modico conten¬
ti pabulo demorantur: bes¬
tiis sociati. multi auibus
sub ministrati. Ciborum
spernentes delicias. luxus
scłi calcantes: laudem tẽpo¬
ralem non amantes. ui¬
sus hominum fugientes:
angłorum assueti loque¬
lis. plurimis uirtutum
effulsere signis. Cecis ui

Expanded text:
et exiguis cellarum tuguriet exiguis cellarum tuguriis modico contenti pabulo demorabantur. Alii bestiis sociati, alii avibus subministrati, ciborum spernentes delicias, luxus saeculi calcantes, laudem temporalem non amantes, visum hominum fugientes, angelorum assueti loquelis, plurimis virtutum effulsere signis « circui
Abbreviated transcription (Latin):
p̃i uero sacerdotibus
atq doctorib. siue cõ¬
fessorib. huius festiuitatẽ
diei non ignotam eẽ credi¬
mus. qui corda fidelium
spiritalit̾ quasi imbribus
irrigarie celestib. ut felici¬
ter proferre im martescibi¬
lem bonorum oꝑum pos¬
sent fructum. Qui talen¬
ta sibi credita ñ solum
reddere. uerum etiam cũ
usura sine frairde ampli¬
ficare procurauerunt. qͥa
non sibimet tantũmodo s
do increpando.curamq:
faciendo: inserere niteban¬
tur. Quorum mens luci¬
dissima. manus uero ple¬
ne sunt mundicia . eo
quod in mensa altaris
sanguinis mysteria cele-¬
hrantes. ce in sui cordis pe¬
deoq placentem. id est se¬
met ipsos sine macula
absq ammixtione praiui
operis offerre non desistõt.
Q licet ꝑsecutorum non
sensissent gladium. tam̃
ꝑuite meritum deo dig¬
ni martyrio non priuant᷑.
quia martyriim non sola
sanguinis effusione. sed ab¬
stinentia peccatorum. oe
exercitatione dei precipto¬
la heremi loca inspeluncis

Expanded text:
isti vero sacerdotibus isti vero sacerdotibus atque doctoribus, sive confessoribus, hujus festivitatem diei non ignotam esse credimus, qui corda fidelium spiritaliter quasi imbribus irrigant coelestibus, ut feliciter proferre immarcescibilem bonorum operum possint fructum, qui talenta sibi credita non solum reddere, verum etiam cum usura sine fraude amplificare procuraverunt; qui non sibimet tantummodo prodo, increpando, curamque faciendo, inserere nitebantur. Quorum mens lucidissima, manus vero plenae sunt munditia, eo quod in mensa altaris sanguinis mysteria celebrantes, et in sui cordis peDeoque placentem, id est, semetipsos sine macula atque admistione pravi operis offerre non desistant; et licet persecutorum non sensissent gladium, tamen per vitae meritum Deo digni martyrio non privantur, quia martyrium non sola sanguinis effusione, sed abstinentia peccatorum, et exercitatione Dei praecepto singula eremi loca in speluncis
Abbreviated transcription (Latin):
runt in melotis: in pellib
caprinis. Egentes. angusta¬
ti. afflicti. quib dignus ñ
erat mundus. & cetera. Et
beatus papa gregorius. in
ex posicione cuiusdam eu¬
uangłii de istiusmodi bel¬
latorib querimoniam fa¬
ciendo. Ecce inquit electi
dei carnem domant. sp̃m
roborant. de monib impe¬
rant: uirtutib choruscant
Presentia despiciunt. et̃nã
patriam uocib moribq
predicant. Eam etiam mo¬
riendo diligunt. atq ad
illam per tormenta per¬
tingunt. Occidi possunt.
& flecti nequeunt.  si
coram hominib torm̃ta
passi sunt: spes illorum
in mortalitate plena est. In
paucis uexati: in multis be¬
ne disponentur. Qm̃ ds̃ tẽp¬
tauit eos. & inuenit illos
dignos se. Tamquam aurũ
in fornace probauit illos.
& quasi holocausta hostie
accepit illos. Nunc ergo mar¬
tyrum xp̃i certamina atq
uictorias audiuimus. Cis
nimirum hunc diem tanto
credimus sc̃ificatum: quan¬
to insemet ipsis ut scĩficare¬
tur laborare ꝑtormenta
non cessauere. Lu.¬

Expanded text:
unt in melotis, in pellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti, quibus dignus non erat mundus, et caetera. Et beatus papa Gregorius, in expositione cujusdam Evangelii, de istiusmodi bellatoribus querimoniam faciendo: « Ecce, inquit, electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant; praesentia despiciunt, aeternam patriam cum vocibus moribusque praedicant: eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt; et si coram hominibus tormenta passi sunt, spes illorum inmortalitate plena est; in paucis vexati, in multis bene disponentur; quomodo Deus tentavit eos, et invenit illos dignos se. Tanquam aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausta hostiam accepit illos. » Nunc ergo martyrum Christi certamina atque victorias audivimus, eis nimirum hunc diem tantum credimus sanctificatum, quantum in semetipsis ut sanctificaretur laborare per tormenta non cessavere; Chr
Abbreviated transcription (Latin):
autem placuit altissimo.
ut depresenti egrederetur
scło: octauo idus nouembris
scĩssima eius anima recep¬
ta est in celum ab angłis.
beatissimum uero corpus
eius afidelium turbis
sepultum est in eccł̃ia quã
ipse construxerat ad honorẽ
sc̃ẽ mariȩ dĩ genitricis &e ꝑ¬
petue uirginis. si mulq etiã
in memoriam beati remi-¬
gii remensium archipon

Expanded text:
autem placuit altissimo, ut de praesenti egrederetur saeculo, octavo Idus Novembris sanctissima eius anima recepta est in celum ab angelis; beatissimum vero corpus eius a fidelium turbis sepultum est in ecclesia, quam ipse construxerat ad honorem sanctae Mariae Dei genitricis et perpetuae virginis simulque etiam in memoriam beati Remigii Remensium archipon
Abbreviated transcription (Latin):
confestim puteus recepit
aquam indeficientem. que
incolis potum p̃stat usq
indiem presentem. Appella¬
uit preterea sc̃s leonardꝰ
eundem locum nobiliacũ.
eo quod a nobilissimo rege
sibi eẽt condonatum. Igit᷑

Expanded text:
Confestim puteus recepit aquam indeficientem, quae incolis potum praestat usque in diem praesentem. Appellavit praeterea sanctus Leonardus eundem locum Nobiliacum, eo quod a nobilissimo rege sibi esset condonatum. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
ronantur &e accĩpiunt pal¬
mas laborum. quia funda¬
ti erant supra firmam petrã
id est xp̃m. De talibus & huiꝰ¬
modi apl̃s mente conpunctꝰ
ingemiscens. ait. Scĩ ludi¬
bria & uerbera experti. in¬
suꝑ uincula &e carceres. La¬
pidati sunt. secti sunt. tẽp¬
tati sunt. in occisione gla

Expanded text:
ronantur et accipiunt palronantur et accipiunt palmas laborum, qui fundati erant supra firmam petram, id est, Christum. De talibus et hujusmodi Apostolus, mente compunctus, ingemiscens ait: Sancti ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres. Lapidati sunt, secti sunt, tenta
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ in celis. & quodcumq
soluerent suꝑ t̾ram solutũ
cẽ in cęlis ꝓmisit. E iterum
Cum uenerit ad iudicandũ
scłm. eos super sedes duo¬
decim ẽẽ sessuros. & secum
iudicaturos. orbem terre
predixerat. Calib ut credi-¬
mus patronis. hec dies sub¬
iecta declaratur. lu. aũ.¬
is subiectum
est triumphale mar¬
tẏrum nomen.qui ꝑdiuer¬
sa tormentorum genera.
xp̃i passionem non lasescen¬
tib precordiorum mentĩ¬
bus imitabantur. Alii fer¬
ro pempti. alii flãmis exusti.
alii flagris uerberati. alii
uectib perforati. Alii cruci¬
ati patibulo. alii pelagi sub mͣsi
piculo: alii uiui decoriati.
alii uinculis mancipati.:
alii linguis prĩuati. alii la¬
pidib obrutĩ: alii frigore
afflicti. alii fame cruciati.
alii uero trũcatis manib
siue ceteris cesis membris
spectauilum contumelie iu
popłĩs nudi ꝓꝑter nomen
dñi portantes. hi sunt tri¬
umphatores & amici dei. qͥ
contempnentes sceleratorũ
iussa prĩncipum. modo cõ¬

Expanded text:
 quodcunque solverent super terram, solutum esse in coelis promisit. Et iterum, cum venisset ad judicandum saeculum, eos super sedes duodecim esse sessuros, et secum judicaturos orbem terrae praedixerat. Talibus, ut credimus, patronis haec dies subjecta declaratur. His subjectum est triumphale martyrum nomen, qui per diversa tormentorum genera Christi passionem non lacessantibus praecordiorum mentibus imitabantur. Alii ferro perempti, alii flammis exusti, alii flagris verberati, alii vectibus perforati, alii cruciati patibulo, alii pelagi periculo subjecti, alii vivi decoriati, alii vinculis mancipati, alii linguis privati, alii lapidibus obruti, alii frigore afflicti, alii fame cruciati; alii vero, truncatis manibus, sive caeteris caesis membris, spectaculum contumeliae in populis nudi propter nomen Domini portantes. Hi sunt triumphatores et amici Dei, qui, contemnentes sceleratorum jussa principum, modo co
Abbreviated transcription (Latin):
litudinẽ gerit erpressam: Nam
sicut panis p̾ ceteris cibis corpus
reficit et sustentat. et unum
hominem letificat acq ineb̾at.
sic caro xp̃i interiorem hominẽ
plus ceteris gratiis spũalit̾ re¬
ficit et saginat. Unde excellẽ
ter eucharistia dicitur idest bo¬
na gr̃ã quia in hoc sacramen¬
to nõ modo est augniẽtũ uͥtu¬
tis et gre: sed ille totus sumitur
qui est fous et origo totius gra

Expanded text:
litudinem gerit expressam. Nam litudinem gerit expressam. Nam sicut panis prae caeteris cibis corpus reficit et sustentat, et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem plus caeteris gratiis spiritualiter reficit et saginater Eucharistia dicitur, id est, bona gratia; quia in hoc sacramento non modo est argumentum virtutis et gratiae, sed ille totus sumitur, qui est fons et origo totius gra