comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuentio ẽ & cogitaetio rerum uerarum autuen simhũ
quȩ causcem probabilem reodunt: Disposito ẽ : rerum
inuentarum in ordinem pulchra distributo Elocu¬
toẽ : idoneorum uerboꝵ ad inuentionẽ: a cominoda¬
ta ꝑceptio, Memoria ẽ : rerum & uerboꝵ cenimi fir¬
ma ꝑceptio: Pronuntatio ẽ : ererum uerboꝵ digni¬
tate uocis & corporis decora moderato: gener
genera
cocusarum rethori¬
ȩ sunt .iii. princi

Expanded text:
nuentio est excogitatio rerum uerarum aut uerisimilium, quae causam probabilem reddunt. Dispositio est rerum inuentarum in ordinem pulchra distributio. Elocutio est idoneorum uerborum ad inuentionem accommodata perceptio. Memoria est rerum et uerborum animi firma perceptio. Pronuntiatio est ex rerum et uerborum dignitate uocis et corporis decora moderatio. Genera causarum rethorie sunt tria princi
Abbreviated transcription (Latin):
tunditas ita O Sphericus acũ numerus ẽ qui
acirculato numero multiplicatus aese in coans&
adse conuertitur: Vt uerbi gratioc. quinquies
quini axci Hic circulus duminse ipsum multi p
mem. &ut res summe atq omni potentissim
tellegantur. numerus nob necessarius
Nunc ueniamus ad musicam. quȩ ipso no

Expanded text:
tunditas, ita.o tunditas, ita.o a circulato numero multiplicatus a se inchoans ad se conuertitur, ut uerbi gratia quinquies quini XXV; hic circulus dum in se ipsum multipet ut res summae atque omnipotentissimae intellegantur, numerus nobis necessarius inuenitur. Nunc ueniamus ad musicam, quae ipso no
Abbreviated transcription (Latin):
Discr&us numerus ẽ: quia discretis monadib con¬
tin&ur: Verbi gractia .iii.aiiii.u.x.ui. & reliqui:
Continens numerusẽ: qui a coniunctis mona dibus
contin&ur: Vt uerbi gratia trinaerius numerus sun
magnitudine intellegatur id est in lneoc : autspati¬
um. aut solidum dicitur continens. simihiter quater¬
narius & quinarius numen: Lineolis numerus est:
qui in coans amonade lineacliter senbitur usq aed infi¬
nitum unde al pha ponitur prodesignatione lineco¬
rum : qm̃ hec lit tera unum significat apud grȩcos aN
Suꝑ ficialis numerus est : qui non solum longitudine
sed& altitudine continetur : ut trigonus numerus.
quadratus numerus : quinq: aengulus numerus. &
numerus ẽ quidum similiter  ÷ multipł¬
catus fuerit ase in coans ade conuertitur Vt uerb
gratioe quinquies quini . xxu. est itac:¬
dus numerus ẽ qui longitudine & la:¬
dine uł altitudine contin&ur: ut ĩ
mides qui inmodum flammȩ consurgunt. ita
Cybi. ut sunt tessere ito
htors undique ro¬

Expanded text:
Discretus numerus est qui a discretis monadibus continetur, ut uerbi gratia III a IIII, V a VI et reliqui. Continens numerus est qui a coniunctis monadibus continetur, ut uerbi gratia trinarius numerus, si in magnitudine intellegatur, id est in linea aut spatium aut solidum, dicitur continens; similiter quaternarius et quinarius numeri. Linealis numerus est qui inchoans a monade linealiter scribitur usque ad infinitum, unde alpha ponitur pro designatione linearum, quoniam haec littera unum significat apud Graecos - aaa. Superficialis numerus est qui non solum longitudine sed et latitudine continetur, ut trigonus numerus, quadratus numerus, quinquiangulus numerus, cinumerus est qui, dum similiter multiplicatus fuerit, a se inchoans ad se conuertitur, ut uerbi gratia quinquies quini XXV est itaSolidus numerus est, qui longitudine et latitudine vel altitudine continetur, ut sunt pyramides, qui in modum flammae consurgunt, ita.o Cubus, ut sunt tesserae, ita.o lis undique ro
Abbreviated transcription (Latin):
oriptores saecularium Litter¬
rum interdisciplinas mathematicas : pr¬
mam omnium arithmetcam esse uoluer᷑
Propter ete qm̃ musica & geo metiica &
cestronomia quȩ secuntur: indigent arit¬
neticã: ut uir tu tessuccs uocleant e plicare:
ratia simplum adduplum qđ haeb& musica:¬

Expanded text:
riptores saecularium litterarum inter disciplinas mathematicas primam omnium arithmeticam esse uoluerunt, propterea quoniam musica et geometria et astronomia, quae sequuntur, indigent arithmeticam ut uirtutes suas ualeant explicare, ratia, simplum ad duplum, quod habet musica
Abbreviated transcription (Latin):
bus
ste dac bene facceres qđ uulgus seruoꝵ sol& dolis ut me delu¬
deres: Ab effectis argum̃tũ ẽ : cum achis quȩ faccta sunt
odiquid approbatur : ut uirglius: Degeneres animos t¬
mor aerguit: A compara tione argum̃tum ẽ: quaendo
procollationẽ ꝑ sonarum : siue cacusarũ sententiȩ rato
sub imputatone formatur: Uirgihus : Tu potes ȩnean.
manib subducere gredum nosaliquid contrarutulos
iuuisse nefandum ẽẽ. argumentoc ducuntur &tiin¬
secus quȩ grȩci a technos id est astis & ꝑtos uo

Expanded text:
bs te, Daue, ne faceres quod uulgus seruorum solet, dolis ut me deluderes.' Ab effectis argumentum est, cum ex his quae facta sunt aliquid approbatur, ut Vergilius: 'Degeneres animos timor arguit.' A comparatione argumentum est, quando per collationem personarum siue causarum sententiae ratio sub imputatione formatur – Vergilius: 'Tu potes Aenean manibus subducere Graium; nos aliquid contra Rutulos iuuisse nefandum est?' Argumenta ducuntur extrinsecus quae Graeci atechnos, id est artis expertes, uo
Abbreviated transcription (Latin):
UPERIOR LIBER DÑO PRESTANTET
completus: institutionem uidelic& diuina¬
rum contin& lectionum: Hic triginta.tni¬
bus titulis noscitur comp̃hensus: Quinu¬
merus: e tacti dominicȩ ꝓbatur a com¬
modus: quando peccatis mortuo &nam
uitam prestitit: & premia credentibus si
essit: Nunc tempus ẽ ut aliis septem titu

Expanded text:
Superior liber, Domino praestante completus, institutionem uidelicet diuinarum continet lectionum. Hic triginta tribus titulis noscitur comprehensus, qui numerus aetati Dominicae probatur accommodus, quando mundo peccatis mortuo aeternam uitam praestitit et praemia credentibus sine fine concessit. Nunc tempus est ut aliis septem titu
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quẽ aminodũ ipse
se cicero emendans inli¬
bris deo ratore dĩctibns¬
latio interlega les acci¬
pideb& status. Nã &for¬
tunationus ait nos
traens lationẽ toen¬
tum modo legolem
accipimus curita
qũo nulla tritns¬
latio id est scnp¬
tio potest esse
sinelege

Expanded text:
Sed, quemammodum ipse se Cicero emendans in libris de Oratore dicit, translatio inter legales accipi debet status, nam et Fortunatianus ait: Nos 'translationem tantummodo legalem accipimus. Cur ita? Quoniam nulla translatio, id est, perscriptio, potest esse sine lege
Abbreviated transcription (Latin):
disponitur atq completur. potest disciplin
mulaes ipsius disciplnȩ ut non nulli
dicunt. primum ȩgyptus dnis pro¬
priis ferturesse partitus. Cuius
disciplinȩ magistri mensores ante di¬
cebantur. sed uarro peritissimus lactino¬
rum. huius nominis cocusoem sic &titisse cõ¬
memorat dicens Prius quidem dimensione
us aenni circulum. menstrualinumero fuisse

Expanded text:
disponitur atque completur, potest disciplinamas ipsius disciplinae, ut nonnulli dicunt, primum Aegyptus dominis propriis fertur esse partitus; cuius disciplinae magistri mensores ante dicebantur. Sed Varro, peritissimus Latinorum, huius nominis causam sic extitisse commemorat, dicens prius quidem dimensionesus anni circulum menstruali numero fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
stao nomia itaque diciturunte
nob̾ sermoẽ. astroruml& quia nesciunt ullu
modo quam asuo creatore dispositasunt uł
consentire uł moueri. nisi forte quaendo aliqo
miraculo faccto diuinitatis cerbitrio cominu¬
taentur Sicut hiesu̾naue ut sol ingabxon
star& legitur impetrasse. & ostensam maegis stellam
quem mundo scclutarẽ aduentũ dñi nuntauit. In pas¬
siõe quoq dnĩ xp̃i tiib horis sol tenebrosus effectus est
& his simihac: Ideo enim & miraccula dicuntur. qm̃ con¬
trocrerum consuetudinem aemmiraenda contingunt
Feruntur enim sic̃ dicunt aestronomiq cęlo fixa sunt:
Mouentur uero planete id est erraticȩ. quȩ cursos su¬
os certamen definitione conficiunt Astronomioe est
itttq sic̃ iaem dictum ẽ disciplina quȩ cursus cocelestiũ
syderum & figuras contemploctur om̃s. & habitudines
stellacrum circase & circacterram. in dagabili ractione
ꝑcurrit.

Expanded text:
stronomia itaque dicitur, unde nobis sermo est, astrorum lex, quia nesciunt ullo modo quam a suo Creatore disposita sunt uel consistere uel moueri: nisi forte quando aliquo miraculo facto Diuinitatis arbitrio commutantur, sicut Hiesus Naue ut sol in Gabaon staret legitur impetrasse, et ostensam magis stellam, quae mundo salutarem aduentum Domini nuntiauit; in passione quoque Domini Christi tribus horis sol tenebrosus effectus est, et his similia. Ideo enim et miracula dicuntur, quoniam contra rerum consuetudinem ammiranda contingunt. Feruntur enim, sicut dicunt astronomi, quae caelo fixa sunt; mouentur uero planetae, id est erraticae, quae cursus suos certa tamen definitione coitaque, sicut jam dictum est, disciplina quae cursus coelestium siderum et figuras contemplatur, omnes et habitudines stellarum circa se et circa terram indagabili ratione percurrit.
Abbreviated transcription (Latin):
bus iuncta sit an
&x celique com¬
paratone
Dimplex ẽ: quȩ obsolutam contin& unã quȩstionẽ :
hoc modo Corinthus bellum indicaemꝵ: Annon:
Iunctac ẽ: & plurib quȩstionib: inqua plura quae¬
runtur hoc pacsto: Vtrum carthago diruatur :
ancarthaginiensib: reddatur: an eo lo conia de¬
ducatur: Ex comparatione : utrum potius aut ꝗd
potissimum quȩritur adhunc modum: Vtrum &er¬
citus in macedoniaem contro philippum mittat᷑
qui sociis sit ccuxilo: anteneatur in itahia ut
quam maxime contra annibalem copiȩ sint:¬
genera

Expanded text:
bus iuncta sit, an ex aliqua comparatione. Simplex est quae absolutam continet unam quaestionem, hoc modo: 'Corinthiis bellum indicamus an non?' Iuncta est ex pluribus quaestionibus, in qua plura quaeruntur, hoc pacto: utrum Carthago diruatur, an Carthaginensibus reddatur, an eo colonia deducatur. Ex comparatione utrum potius aut quid potissimum quaeritur, ad hunc modum: utrum exercitus in Macedoniam contra Philippum mittatur, qui sociis sit auxilio, an teneatur in Italia, ut quam maximae contra Hannibalem copiae sinGenera
Abbreviated transcription (Latin):
ethorica dicitur apotorheto¬
reum: id est copia deductȩ locutionis influ¬
ere: Arsccũ rethoricaẽ sic̃ magistri tra¬
dunt sȩcularium lit terarum: bene dicendi
scienta in ciuilib quȩstonibus: Oroctor
igitur ẽ uirbonus dicendi pentus ut dic¬
tumẽ inciuilib quȩstionibus: Oratons
ccũ officium ẽ: apposita edicere ad ꝑsuadendum: Pinis
ꝑsuadere dictione: quatenus rerum & ꝑsonarũ condicio
uidetur ammittere inciuilib: quȩstionibus : Vnde nunc
adi qua breuiter assumemus : ut non nullis partib indica¬
tis: pene totius cestis ipsius summaem uirtutemq in telle¬
gere debecmus Ciuiles quęstionessunt secundum fortu¬
natanum astigsephum nouellum : quȩ in communan
animi conceptionem possunt cadere : id est quas unus quis

Expanded text:
etorica dicitur apo tu rhetoreuin, id est copia deductae locutionis, influere. Ars autem rhetorica est, sicut magistri tradunt saecularium litterarum, bene dicendi scientia in ciuilibus quaestionibus. Orator igitur est uir bonus dicendi peritus, ut dictum est, in ciuilibus quaestionibus. Oratoris autem officium est apposite dicere ad persuadendum; finis persuadere dictione, quatenus rerum et personarum condicio uidetur ammittere, in ciuilibus quaestionibus. Vnde nunc aliqua breuiter assumemus, ut nonnullis partibus indicatis paene totius artis ipsius summam uirtutemque intellegere debeamus. Ciuiles quaestiones sunt, secundum Fortunatianum, artigraphum nouellum, 'quae in communem animi conceptionem possunt cadere, id est quas unusquis
Abbreviated transcription (Latin):
formaesse: Secuntur aristotelis coctegoriȩ siue p̃¬
dicamenta : quibus mirum immodum peruacrias sig¬
nificantas omnis conclusus ẽ sermo: Quorum orgo¬
na siue instrumenta: sunt tria organa uł instru¬
menta cate goriarum siue prȩdicamentoꝵ

Expanded text:
formasse. Sequuntur Aristotelis categoriae siue prformasse. Sequuntur Aristotelis categoriae siue praedicamenta, quibus mirum in modum per uarias significantias omnis conclusus est sermo; quorum organa siue instrumenta sunt tria. Organa uel instrumenta categoriarum siue praedicamento
Abbreviated transcription (Latin):
enus ẽ adspecies ꝑtinens: Quod differentib specie:
In eo quod quidsit predicactur ut animal Per singu¬
lacs enim species id est hominis bouis equi &ceterorum
genus animal predicatur atq significatur: Species
ẽ : quod deplurib & differentib: numero : In eo quodꝗd
sit predicatur : Nam desocrate platone cicerone
homo predicatur: Differentia ẽ : quod depluribus
& differentib specie ineo quod qualesit predicatur:
sicut rationale & mortale : in eo quod qualesit deho¬
mine predicatur: Propriumẽ : quo una quȩ que
species uł ꝑsona cesto aeddi tamento insignitur: & ceb
omni communione separactur Vtrisibile deho¬
mine: innibꝑle dequo Accidens ẽ : quod occedit &¬
recedit: preter sub iecti corruptonem uł eo quȩ sic
accedunt ut penitus non recedant: Hȩc qui plenius
nosse desiderat: introductionem legat porphyni
Quilic& adutilitatem olieni operis sedicat scribere :
non tamen sine propria locude uisus est toclioe dicta

Expanded text:
enus est ad species pertinens, quod de differentibus specie in eo quod quid sit praedicatur, ut animal; per singulas enim species, id est hominis, bouis, equi et ceterorum, genus animal praedicatur atque significatur. Species est, quod de pluribus et differentibus numero in eo quod quid sit praedicatur; nam de Socrate, Platone et Cicerone homo praedicatur. Differentia est, quod de pluribus et differentibus specie in eo quod quale sit praedicatur, sicut rationale et mortale in eo quod quale sit de homine praedicatur. Proprium est, quod unaquaeque species uel persona certo additamento insignitur et ab omni communione separatur, ut risibile de homine, hinnibile de equo. Accidens est, quod accedit et recedit praeter subiecti corruptionem, uel ea quae sic accedunt ut penitus non recedant. Haec qui plenius nosse desiderat, introductionem legat Porphyrii, qui licet ad utilitatem alieni operis se dicat scribere, non tamen sine propria laude uisus est talia dicta
Abbreviated transcription (Latin):
ut
ea que incontientu mo¬
ta est questione loquem᷑.
liemres occurpatõne dis¬
traitus es. & ego incrasti

Expanded text:
ut ea quae in conventu mota est quaestione loqueremuvenires, occupatione distractus es, et ego in crasti
Abbreviated transcription (Latin):
la de quibꝰ ag̃ sig̾rat. Beniuolẽtiã nͦ ab ad¬
u̾sarioꝵ ꝑsona cõꝑat. ad ducens eos in o
a quoq ⁊ ab auditoꝵ ꝑ son bni uolẽtiã cap¬
tat. cũ de facto atq officio suo sine arro¬
gantia faciens intionẽ: ioħm cui scͥbit
sui oꝑis correctorẽ.⁊ symachũ cui id̾ opu
Aestinat. iuuidicẽ cõstituens laudat.Ubi uͦ

Expanded text:
la de quibus agit significat. Benevolentiam vero ab adversariorum persona comparat, adducens eos in oda quoque et ab auditorum persona benevolentiam captat, cum de facto atque officio suo sine arrogantia faciens mentionem, Joannem, cui scribit, sui operis correctorem, et Symmachum, cui idem opus destinat, judicem const
Abbreviated transcription (Latin):
q ualde ꝓbatos ad mittũt. huiꝰ modi mł¬
tas p̾mente boetuis sapĩȩ amator habebat.
⁊ ioħi romano diacono aui pulsanti.dig¬
noq cui aliqñ aꝑiret᷑: quałs pot̾at in na¬
turali ad̾oq cõposito. fabricatoq ẜ mõe
aliquas ex̾cebat. Int̾ quas una erat qua
dicebatur. ea que sũt eẽ bona ineo ꝙ st̃.
cũ tam̃ nõ sũt subalia bona. Qm ad mi¬
sꝰ illiꝰ. quar̃dam rationũ qui uidebatur
inea cõflictus. eius̃ in telligentiã exclu¬
debat. hunc gͦ conflictũ rogatus ab eo boe¬
tiusꝙͥmũ illi ꝓposuit.⁊ ea que sũi nõ mo¬
do ieo qd̾ sũt. ueꝵ ⁊̃ nullo modo esse bo¬
na qͣrũdam fantasiis rationũ cõclusit.
De inde totã huiꝰ nynigmiatis nubẽ. diuisi¬
one decussit.⁊ sic ad ebdomadis. hocẽ con¬
ceptionis dignitatẽ. intelligentiã eiꝰ ad ini¬

Expanded text:
 ualde probatos admittunt. § 15 Huiusmodi multas prae mente Boethius, sapientiae amator, habebat et Iohanni romano diacono diu pulsanti dignoque cui aliquando aperiretur, qualiter poterat in naturali ideoque composito fabricatoque sermone aliquas exerebat. § 16 Inter quas una erat qua dicebatur: ea, quae sunt, esse bona in eo quod sunt cum tamen non sint substantialia bona. § 17 sus illius quarundam rationum -- qui uidebatur in ea -- conflictus eiusdem intelligentiam excludebat. Hunc ergo conflictum rogatus ab eo Boethius primum illi proposuit: et ea, quae sunt, non modo in eo quod sunt uerum etiam nullo modo esse bona quarundam fantasiis rationum conclusit. Deinde totam huius enigmatis nubem diuisione decussit et sic ad hebdomadis, hoc est conceptionis, diuinitatem intelligentiam eius admisi
Abbreviated transcription (Latin):
tatem qui tumẽdo mori
noritur timẽdo eĩ mori
nouatur qui ideo menc¬
ebatun ut uiu̾et mẽtiri
ut monaris ⁊ cũuitas
onam mortem quam diffeire poteris auf¬
erre non pot̾is intidis in duas ut pͥus moti¬
ais in aĩa postea moriaris in corpore uiĩ¬

Expanded text:
tatem? Qui timendo mori moritur: timendo enim mori moriatur, qui ideo mentiebatur ut viveret. Mentiri et moreris; et cum vitas unam mortem quam differre poteris, auferre non poteris, incidis in duas, ut prius in anima, postea in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
reilti. Ille et te qiͣ pius boignus e
clemens. Illico e cuco nõ ꝑtutit uttu
quãta illiꝰ erga salutẽ tuam pietas ꝙͣ¬
taclemencia sit recognostas qui te pcco¬
rem ⁊ pium expectare ⁊ ẜuare ꝯilfu ꝙ¬

Expanded text:
rti . Ille enim te quasi pius, benignus, et clemens, illico idcirco non percutit, ut tu quanta illius erga te sit pietas, quanta clementia sit recognoscas, qui te peccatorem et impium exspectare mavult,
Abbreviated transcription (Latin):
de paciencia¬
que paciencia dicit᷑
Gamanagnum dei donim est. ut etia
Ip̃iꝰ qui nobis largitur qua malos nt
corrigatur expectat p̃d̾icetur patientia.

Expanded text:
DE PATIENTIAquae patientia dicitur, tam magnum dei donum est, ut etiam ipsius, qui nobis eam largitur, qua malos ut corrigantur expectat, patientia
Abbreviated transcription (Latin):
pmoi obẜna diem sabb̃i non carnalio nõ
int̾atis deliciis. qmi ocio ab utũtur ad neq̾¬
cia melius eĩ utiq tota die foderent ꝙͣ
tota die saltarent S cogitans reqͥeni
In deo cuo ⁊ pp̃ ip̃os roquĩe. oia fatiẽs
abstinẽs ab oꝑe ẜmli . ois eĩ qui facit p̃ccs¬

Expanded text:
a diem sabbati, non carnaliter, non judaicis deliciis, qui otio abutuntur ad nequitiam. Melius enim utique tota die foderent, quam tota die saltarent. Sed tu cogitans requiem in Deo tuo et propter ipsam requiem omnia faciens, abstine ab opere servili. Omnis enim qui facit pecc
Abbreviated transcription (Latin):
Sabb̃m ĩ mmbra futuri q̃
pãlo requie fignraret
ꝙͣ deus exͦ huiꝰ quietis
ue fidelibus bona opera
facientib archana sig̾fi¬

Expanded text:
m in umbra futuri, quae spiritalem requiem figuraret, quam deus exemplo huius quietis suae fidelibus bona opera facientibus arcana signi
Abbreviated transcription (Latin):
prẽ homo dematre de pr̃is ⁊̃ mortalitate
De matris unginitate Depr̃e ẜue matre
De matre Sinẽ patre/ Deprẽ sine tẽpore
de matre sine shuine deptẽ p̾ncipium in¬
te De matre fiiis mortis depr̃e ordians
ꝯẽm diem De matie ꝯserians istum diem.

Expanded text:
Patre, homo de matre; de Patris immortalitate, de matris virginitate; de Patre sine matre, de matre sine Patre; de Patre sine tempore, de matre sine semine; de Patre principium vitae, de matre finis mortis; de Patre ordinans omnem diem, de matre consecrans istum diem.
Abbreviated transcription (Latin):
mbitordia erga nos ut laborẽ btĩ ponet
cũ fine m̾cedem promttent in celo siue
fie Io debemus prius loborare ⁊ pͣ ea
In celo mercedem sum̃e quã hit m̾cede
ulla acciꝑe ⁊ post ea laborare de quis
em̃ dicit. Amen dico lobis Receꝑunt
mercedem fuam S forte aiidꝰ adm

Expanded text:
aborem hic posuerit cum fine, mercedem in coelo sine fine. Et ideo debemus prius hic laborare, et postea in coelo mercedem sumere, quam hic mercedem vel accipere, et postea laborare. De quibusdam enim dicit: Amen dico nobis, perceperunt mercedem suam . Sed forte avidus
Abbreviated transcription (Latin):
maiit omia opera fua. Cum de illo. q̃ scpta
Sunt In ip̃o crucis patibulo ꝯplerentur
Nain ⁊ hot uerlo nrus ẽ qñ ait. Con¬
tumatum est. Et inclinato capite tradidit
spn. Quid eigo mirum si deus istũ diẽ
quo erat xp̃c in sepulcro quieturus. uolẽs
enam hoc modo pronũciare ab oꝑib suis

Expanded text:
mauit omnia opera sua, cum de illo quae scripta sunt in ipso crucis patibulo conplerentur. nam et hoc uerbo usus est quando ait: consummatum est; et inclinato capite tradidit spiritum. quid ergo mirum, si deus istum diem, quo erat Christus in sepultura quieturus, uolens etiam hoc modo praenuntiare ab operibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
parũ paciaris tuũ lcde ingernũ noc
enĩ int̾nos erudicõnis cã disẜmus
Ceterũ emuli maxie he̾tici sidiu̾sas
int̾ nos sñ̃as iuderint deeĩ calupna¬
bũt᷑ ⁊aucore descende Michi aũt da¬

Expanded text:
per patiaris me tuum laudare ingenium. nos enim inter nos eruditionis causa disserimus. ceterum aemuli et maxime haeretici, si diuersas inter nos sententias uiderint, de animi calumniabuntur rancore descendere. mihi autem de
Abbreviated transcription (Latin):
uctate mamfestissima ꝯuincũt noy
oues sumus. illide nobis reddent
racionẽ reddunt plane malã de mor¬
te ipc̃a. de morte oiis maligne reddit
malus pastor malam r̃em ñꝙͥ iõ in

Expanded text:
tate manifestissima convincuntur: Nos oves sumus, illi de nobis reddent rationem. Reddent plane malam de morte vestra. De morte ovis malignae reddet malus pastor malam ration
Abbreviated transcription (Latin):
oĩ c̾ature rõnaki agenti s deipo¬
uciũ tumoris ad tumam sulapo¬
liqͥs uberet . Arbor gaq isla nõ crat
mala. s appellati ẽ scie dei noscẽ¬
di bouũ ⁊ maliii. qr si post phibici

Expanded text:
i creaturae rationali agenti sub dei pouitium tumoris ad ruinam sua poaliquid iuberetur. arbor itaque illa non erat mala, sed appellata est scientiae dinoscendi
Abbreviated transcription (Latin):
crepat : pastor qr negligit ouẽ errãtẽ
⁊ pp̾eani faices lupi uͦrinit ut deuore¬
tur ꝙͥ illi ꝓ dest ꝙ affert pellem signatã
pastor attulit pellit. Rẽddet de pelle
hõeni. forte melititurꝰ ẽ. uidebit de¬
stꝑ qui postea iidicat tu u̾ba ille
fc̃a mĩat. cogitaciones in spicit. reddit
pastor malus de pelleonis mortue ra¬
cionẽ. clamaui eĩ u̾ba tua ⁊ seqͥ no¬
luit. de diopam ut agͥge nõ abclraret.
⁊ nõ ob tẽꝑant plane̾. plane si ħ dicat
⁊u̾m dicat nouit ã ille utrum u̾mdi

Expanded text:
patur pastor, quia neglexit ovem errantem, et propterea in fauces lupi irruit, ut devoraretur. Quid illi prodest, quia affert pellem signatam? pastor attulit pellem: reddat de pelle rationem. Forte mentiturus est? Videbat desuper, qui postea judicat. Cui verba ille ficta numerat, cogitationes inspicit. Reddat pastor malus rationem de pelle ovis mortuae. Clamavi ei verba tua, et sequi noluit: dedi operam ut a grege non aberraret, et non obtemperavit. Plane si hoc dicat, et verum dicat novit autem ille utr
Abbreviated transcription (Latin):
Ett te uruo adult̾a eit. Nõ mit
tali luttods ꝯpensare taledapͣ
Redde debitui. ⁊ nõ exigis. Red
te scificacione ꝑ fecta. teiis tibi
cõputabit. si non ꝙ tibi tele exi¬
gis. s reddis ꝙ ate debetur uxo

Expanded text:
serit te vivo, adultera erit. Non vult tali lucro Deus compensare tale damnum. Redde debitum, et, si non exigis, redde. Pro satisfactione perfecta Deus tibi computabit, si non quod tibi debetur exigis, sed reddis quod debetur uxo
Abbreviated transcription (Latin):
gerit moyses helyas. ħ ip̃e dñs mou
qui tãꝙ̃ testĩomũ hens ex lege et ꝓ¬
phetis medius ĩter illos ĩ monte tri¬
b discipuł indẽtib at stupẽtibus
clarut . Deinde ita q̃rit᷑ quõ qum¬
quagenariꝰ de quinq̃ gencirio nuo
existat. qui nõ mediocrit᷑ ĩ nr̃a reli¬
gione sacratꝰ ẽ pp̃ pẽthecosten et
qũo ter ductꝰ pp̾ trisi tẽꝑa aute legẽ
sub lege sub grã. uel pp̃ nomẽ prĩs
⁊ filii et sp̃c sc̃i. adm̃cta eminẽtiꝰ ip̃a
quinqͣgĩta tres pisces quos recia pꝰ
resurrẽctõnẽ dm̃i ĩ dext̃ã ꝑtẽ missa ce¬
pũt ita młtis aliis at młtis aliis
nũoꝵ formis quedã siłitudinũ ĩscĩs

Expanded text:
gerit Elias, hoc ipse Dominus monet; qui tanquam testimonium habens ex Lege et Prophetis, medius inter illos in monte, tribus discipulis videntibus atque stupentibus, claruit . Deinde ita quaeritur quomodo quinquagenarius de quadragenario numero existat, qui non mediocriter in nostra religione sacratus est propter Pentecosten , et quomodo ter ductus propter tria tempora, ante Legem, sub Lege, sub Gratia, vel propter nomen Patris, et Filii, et Spitum quinquaginta tres pisces, quos retia, post resurrectionem Domini, in dexteram partem missa coeperunt. Ita multis aliis atque aliis numerorum formis, quaedam similitudinum in sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
de uitate ꝙ deus est. S młtis u̾tas
odiosa ẽ ꝙ̃ audire uolũt dñtem et
nolentes falli uolũt indacia sua
u̾itatem inderi quib iuste retͥbui¬
tur ut ip̃i u̾itatem nõ latoant ip

Expanded text:
de veritate, quod Deus est; sed multis veritas odiosa est, quam audire nolunt docentem; et nolentes falli, volunt mendacia sua veritatem videri. Quibus juste retribuitur, ut ipsi veritatem non lateant, ip
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ. Multoꝵ aũt tẽpoꝵ labores
lo apud deũ ꝯputant᷑ acceptus ẽ
deo iir hmilis et inse deui gestat
iam paulatĩ suꝑius difẜumꝰ de
supbie malo d pp̃ tibi sb̃iectos

Expanded text:
litatem. Multorum autem temporum labores,lo apud Deum computantur. Acceptus est Deo vir humilis, et in se Deum gestat. Jam paulatim superius disseruimus de superbiae malo; sed propter tibi subjectos
Abbreviated transcription (Latin):
et si de corꝑe elatus indeatur aspectu
et gestis ⁊ multu et incessu semꝑ eꝰ
dignoscitur suꝑbia et leuitas. Cu¬
pit se semꝑ laudari ab hoĩb ⁊ boĩs
quib est aliemis est p̾dic̾ani se
nult nõ se patitur cuꝙͣ eẽ sb̾iectũ
s semꝑ inter suos pares primatũ
cupit inuadere ⁊ in maiorẽ grad̾
ascendere et ꝙ m̾itis obtin̾e nõ p̃t
adulando et detrahendo nult ĩnad̾e
et sic̃ nauis ẽ abs gub̾natore cũ iac¬
tatur fluctib ita suꝑb leuis einꝰ¬
cum fertur instabilis ꝑ om̃s actꝰ
suos. hũilis aũt ultunũ se iudicat
⁊ blando nultu intuens corã deo e
se testatur. et deus diuulgat oꝑa
ip̃ius et profert ĩmediũ mirificat¬
q ftã ip̃ius et exultat et claꝵ fa¬
c̾it eum et in tpre p̾cum suaꝵ qr
postulat ĩpetrare apd̾ deuiñ qr ipã¬

Expanded text:
etsi decorus et clarus videatur aspectu, et gestis, et vultu et incessu semper ejus dignoscitur superbia et levitas. Cupit se semper laudari ab hominibus, et bonis quibus alienus est praedicari se vult: non se patitur cuiquam esse subjectum, sed semper inter suos pares primatum cupit tenere, et in majorem gradum ascendere: et quod meritis obtinere non potest, adulando et detrahendo vult invadere. Et sicut navis est absque gubernatore cum jactatur fluctibus, ita et superbus levis circumfertur, instabilis per omnes actus suos. Humilis autem ultimum se judicat, et blando vultu intuens, coram Deo emil se fecisse testatur. Et Deus divulgat opera ipsius, et profert in medium, mirificatque facta illius, et exaltat, et clarum facit eum, et in tempore precum suarum quod postulat impetrare apud Deum pot
Abbreviated transcription (Latin):
uobis intelligenciam iudicandi. cum
ꝓpha dicat Si ue insticiã diligitis
recte iudicate filii hoĩm. et ip̃e doꝰ
dicat. nolite iudicare ꝑsonas. Set
iustum iudiciũ iudicate. S millo
loco ubi uetat idicare iᵈ amouet
ne dãpnemus aliꝙ̃ cuius uel cogita¬
postea sit futurus siergocum sit di¬
xit ad indiciũ nõ ueniet ħ dixit qr
nõ ueniet ad dampnacõm qui aͥ¬

Expanded text:
obis intellegentiam iudicandi, cum et propheta dicat: si uere iustitiam diligitis, recta iudicate, filii hominum, et ipse dominus dicat: nolite iudicare personaliter, sed iustum iudicium iudicate. sed illo loco, ubi uetat iudicare, illud admonet, ne damnemus aliquem, cuius uel cogitapostea sit futurus. sic ergo cum dixit: ad iudicium non ueniet, hoc dixit, quia non ueniet ad damnationem; qui a
Abbreviated transcription (Latin):
tempus ut hũiles eleuẽtur in ceł
et suꝑbi in inferm ꝓfund m̾gant᷑.
ueniet tempus ut sc̃ auari om̃s fu¬
nec semꝑ auarus diues deliciaꝵ
luudãcia ꝑfruetur. Scito et ille
dest̃ quillimo ab angelis leuabr
in ꝑadisum et ille qui ełiam no¬
luit dare si pm̃a nõ subuen̾it delu¬
xurioso ꝯuinio rapietur ad tarta¬
ra ut qui in hoc scło pauꝑi noluit
dare micen in interno nõ meret᷑
hr̃e guttam et qui pauꝑem pascere
uolu̾it deliciis sius pascat flamas
inferm medullis suis

Expanded text:
tempus, ut humiles eleventur in coelos, et superbi in inferni profunda mergantur. Veniet tempus ut se avari omnes funec semper avarus dives deliciarum abundantia perfruetur: sed cito et ille de sterquilinio ab Angelis elevabitur in paradisum, et ille qui eleemosynam noluit dare, si poenitentia non subvenerit, de luxurioso convivio rapietur in tartarum; ut qui in hoc saeculo pauperi noluit dare micam, in inferno non mereatur accipere guttam; et qui pauperem pascere noluit de deliciis suis, pascat flammas de medullis suis
Abbreviated transcription (Latin):
uiberunt et inebrietati sint cum
eo solent hic mebriosi adhibere te¬
stiouii prociniũ nõ pp̃illos fi¬
lios isrł S pp̃ ioseph qui ualde
sapiens ꝯmendatur. S ħ u̾binn¬

Expanded text:
utem et inebriati sunt cum eo. solent hinc ebriosi adhibere testimonii patrocinium non propter illos filios Israhel sed propter Ioseph, qui ualde sapiens commendatur; sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdere ita erit cum accepta fu̾it
illa ineffabił lecicia periet quodã¬
modo humana mens. ⁊ fiet dimi¬
ab ubercate domus dei cui dixe
clarus est hoc est iam calice in¬
ebrlati erant martires. qñ ad pa¬
sionẽ eũtes suos nõ agnoscebãt
Quid tam ebrium ꝙͣ nõ agnos¬
cere uxorem flentem ñ fillos ñ
et nõ eos añ ocłos eẽ arbiti¬

Expanded text:
diceret, quia cum accepta fuerit illa ineffabilis laetitia, perit quodammodo humana mens, et fit diviab ubertate domus Dei. Unde clarus est ! Hoc jam calice inebriati erant Martyres, quando ad passionem euntes, suos non agnoscebant. Quid tam ebrium, quam non agnoscere uxorem flentem, non filios, , non eos ante oculos esse arbit
Abbreviated transcription (Latin):
sũt s usq ebrii erãt ut suos nõ a¬
guoscerent. Omnes ꝓpinqui sui
qui eos aspe celestiuiꝰ p̾mioꝵ t̾renis
blandimentis au̾tere moliti sunt
nõ sũt agruti nõ sũt auditl ab ebri¬

Expanded text:
ue adeo ebrii erant, ut suos non agnoscerent. Omnes propinqui sui, qui eos a spe coelestium praemiorum terrenis blandimentis avertere moliti sunt, non sunt agniti, non sunt auditi ab ebri
Abbreviated transcription (Latin):
tis et etempnitur. iam cor ebriosoꝵ ꝑ¬
didit sẽsũ. nõ h̃t dolorem qr nec salu¬
tem qñ aliqd pũgit᷑ et dolet aut sa¬
nũ ẽ aut ẽ in eospes aliqͣ sanitatis q̃n
aũt tangit᷑. pũgit᷑ uellicat᷑ n ͨ doletͥ
ꝓ mortuo hud̾ est aut de corꝑe p̾cidẽd̾¬

Expanded text:
t contemnitur. Jam cor ebriosum perdidit sensum, non habet dolorem, quia nec salutem. Quando aliquid pungitur et dolet, aut sanum est, aut est in illo spes aliqua sanitatis: quando autem tangitur, pungitur, vellicatur, nec dolet; pro mortuo h
Abbreviated transcription (Latin):
ti̾s qui diligent̾ aduertert mł¬
tioi locis mueniet. Uñ est illud.
usitasti t̾ram et in ebriasti eam
multiplicasti ditari eam eo ꝙ
in laudem bñdiccõnis ħ põitũ
est. Et donũ cum memoratur
apet hac ebrietatẽ satiiritate
significare. ñ ita mebriari ut in¬
enantur ebriosi nec ip̃i t̾re utłe
est qu maiore ꝙͣ sacietati sufficit
humore corrũpitur sicut inta eb¬
oꝵ qui non sacietate se replent

Expanded text:
ui diligenter adverterit, multis in locis inveniet. Unde est illud, Visitasti terram et inebriasti eam, multiplicasti ditare eam : eo quod in laude benedictionis hoc positum est, et donum Dei commemoratur, apparet hac ebrietate saturitatem significari. Nam ita inebriari ut inebriantur ebriosi, nec ipsi terrae utile est, quoniam majore quam satietati sufficit, humore corrumpitur; sicut vita ebriosorum, qui non satietate se replent,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianus in hoc cemꝑe et ia¬
cob ẽ et isrł. Iacob in re isrs
in spe. supplantator eĩfrĩs ppł
supplantammꝰ uideos s suꝑ¬
plantatores eoꝵ dicimur qr¬

Expanded text:
ianus, in hoc tempore et Jacob est et Israel; Jacob in re, Israel in spe. Supplantator enim fratris supplantavimus Judaeos? Sed supplantatores dicimur
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sufficiat ꝙ ip̃s hoc malũ deo
donante non facitis. Subicũq
alibi fi̾inderitis arguite ⁊ cast̾i¬
gate corripite et urõ salubriꝰ
silio abisto mifabili sacrilegio
stultos hoĩes remonete. ut ad
iitegrũ nos diuine mĩe ꝯsecre¬

Expanded text:
non sufficiat quod ipsi hoc malum, Deo donante, non facitis: sed ubicumque alibi fieri videritis, arguite, castigate, corripite, et vestro salubri consilio de isto miserabili sacrilegio stultos homines removete. Et ut ad integrum vos divinae miser
Abbreviated transcription (Latin):
inariis auguria obeuant ut fo¬
cum de dom̃o sua uł aliud ꝯd̾cũ
bñficiũ cuicũq petenti nõ tribu¬
at. Dyabolicas strinas ⁊ ab aliis
accipnnt et ip̃i aliis tradut alii qͥ¬
dam ⁊̃ iustici rustici m̃sulas in
⁊ponentes tota nocte sic ꝯpositas

Expanded text:
Januariis ita auguria observant ut focum de domo sua vel aliud quodcunque beneficium cuicunque petenti non tribuant; diabolicas strenas et ab aliis accipiunt et ipsi aliis tradunt. ui etiam rustici, mensulas in necessariae, componentes, tota nocte sic compositas
Abbreviated transcription (Latin):
et si de corꝑe elatus indeatur aspectu
dignoscitur suꝑbia et leuitas. Cu¬
pit se semꝑ laudari ab hoĩb ⁊ boĩs
quib est aliemis est p̾dic̾ani se
nult nõ se patitur cuꝙͣ eẽ sb̾iectũ
s semꝑ inter suos pares primatũ
cupit inuadere ⁊ in maiorẽ grad̾
ascendere et ꝙ m̾itis obtin̾e nõ p̃t
adulando et detrahendo nult ĩnad̾e
et sic̃ nauis ẽ abs gub̾natore cũ iac¬
tatur fluctib ita suꝑb leuis einꝰ¬
cum fertur instabilis ꝑ om̃s actꝰ
suos. hũilis aũt ultunũ se iudicat
⁊ blando nultu intuens corã deo e
ip̃ius et profert ĩmediũ mirificat¬
q ftã ip̃ius et exultat et claꝵ fa¬
c̾it eum et in tpre p̾cum suaꝵ qr
postulat ĩpetrare apd̾ deuiñ qr ipã¬

Expanded text:
etsi decorus et clarus videatur aspectu,dignoscitur superbia et levitas. Cupit se semper laudari ab hominibus, et bonis quibus alienus est, praedicari se vult: non se patitur cuiquam esse subjectum, sed semper inter suos pares primatum cupit tenere, et in majorem gradum ascendere: et quod meritis obtinere non potest, adulando et detrahendo vult invadere. Et sicut navis est sine gubernatore cum jactatur fluctibus, ita et superbus levis circumfertur, instabilis per omnes actus suos. Humilis autem ultimum se judicat, et blando vultu intuens, coram Deo emipsius, et profert in medium, mirificatque facta illius, et exaltat et clarum facit eum, et in tempore precum suarum, quod postulat impetrare apud Deum pot
Abbreviated transcription (Latin):
ut quocumq gaudio gaudeã btm¬
me eẽ putem. Est tñ gaudiũ qd̾ nõ
datur impiis. S eis qui te gͣtis cołt
quoꝵ gaudiũ tu ip̃e es et ip̃a ẽ bt̃a
inta gandere de te ad te ꝓpterte ip̃a
est et̾ nõ altera qui autẽ aliãputãt
eẽ aᵈ seccantur gaudium qd̾ uerũ¬

Expanded text:
ut quocumque gaudio gaudeam, beatum me putem. Est enim gaudium quod non datur impiis , sed eis qui te gratis colunt, quorum gaudium tu ipse es. et ipsa est beata uita, gaudere de te, ad te, propter te: ipsa est et non est altera. qui autem aliam putant esse, aliud sectantur gaudium nequ
Abbreviated transcription (Latin):
punita nequicia luxurientur
hoĩes formcentur inspectac
augentur ebriositate ingurgi¬
tentur turpttudine fedentur
uichil mali patiantur. Et mde

Expanded text:
punita nequitia. Luxurientur homines, fornicentur, in spectaculis nugentur, ebriositate ingurgitentur, turpitudine foedentur, nihil mali patiantur: et vide
Abbreviated transcription (Latin):
hic ponet cũ fine m̃cedẽ ꝓmitte
in celo sine fine Ideo debemꝰ priꝰ
laborare et postea in celo m̾dedẽ
et postea laborare. de quibdam

Expanded text:
hic posuerit cum fine, mercedem in coelo sine fine. Et ideo debemus prius hic laborare, et postea in coelo mercedem et postea laborare. De quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
labore ño li¬
bero sic̃ opifex¬
põt si nõ sit
frandulentꝰ
⁊auarus et
prinate rei auidus. Aliud ẽ ip̃m
ami occupare curs colligende sũ
coris labore pecune. Sicut sũt l
negociatores uł ꝓcuratores uł cõ¬
duccores. Eura n p̃sũt nõ mamb
oꝑantur. Idoq ãmi occupãt hñdi¬

Expanded text:
laborare animo libero, sicut opifex, si non sit fraudulentus et auarus et priuatae rei auidus; aliud autem ipsum animum occupare curis colligendae sine corporis labore pecuniae, sicut sunt uel negotiatores uel procuratores uel conductores; cura enim praesunt, non manibus operantur ideoq
Abbreviated transcription (Latin):
e clauditatio eadẽ rõe actus est nõ res. quõ res pes ip̃e uel corꝰ uel hõ est q
pede uitiato claudicat nec tñ uitãe pt̃ clauditatoẽm nisi habu̾it fanatũ pedẽ Quod
quo claudicat bõ nec pes est nec corpus nec hõ nec ip̃a cdaudicatõ q̃ ntiq nõ ẽ
qñ nõ ãbulat Cũ cñ ĩsit uiciũ quo fit claudicacio qñ abulat Q.uerat gͥ ꝙͣ eidẽ
uicio nomen ĩponat utx rẽ uelit dice̾ an actũ an rei pocius qͣlitatem inalã qͣl
defermis actus existit Sic et ĩ hoĩe ĩciore aĩꝰ res est rapiã actus est. auai̾cia uitiũ
est id est quałitas scd̾m ꝙͣ malus est aĩmiꝰ eciã qñ nictuil agit uñ auaĩcie sue fuiat᷑

Expanded text:
pore claudicatio eadem ratione actus est, non res, quoniam res pes ipse uel corpus uel homo est, qui pede uitiato claudicat, nec tamen uitare potest claudicationem, nisi habuerit sanatum pedem. quod quo claudicat homo, nec pes est, nec corpus, nec homo, nec ipsa claudicatio; quae utique non est quando non ambulat, cum tamen insit vitium quo fit claudicatio quando ambulat. Quaerat ergo quod eidem uitio nomen inponat, utrum rem uelit dicere an actum an rei potius qualitatem malam, qua deformis actus existit. sic et in homine interiore animus res est, rapina actus est, auaritia uitium est, id est qualitas, secundum quam malus est animus, etiam quando nihil agit. unde auaritiae su
Abbreviated transcription (Latin):
anctis fracribꝰ et coepĩs entropio et ꝑaulo. augustinus Cai̾tas
uĩa que huuismodi tata est et tami stã ut ⁊ iã iubẽti seruire delẽt
p̃notatio credo ꝙ nõ illius sed eoꝵ sit q̃ hͦ actulerũt de sicilia ubi celestius nõ
eẽ ꝑhibet᷑ ẜed. mlti talia garriẽtes. Et sicut aic apłs ip̃i errãtes et alios in
fulerũt in sicilia existĩo audisse ꝙ ip̃e docuit ista uel sꝙpsẽit Uellẽ autẽ si possen

Expanded text:
anctis fratribus et coepiscopis Eutropio et Paulo Augustinus. Caritas uestra, quae in uobis tanta est et tam sancta, ut etiam iubenti seruire delectepraenotatio credo quod non illius, sed eorum sit, qui hoc attulerunt de Sicilia, ubi Caelestius non esse perhibetur, sed multi talia garrientes et, sicut ait apostolus, ipsi errantes et alios in attulerunt in Sicilia existimo audisse, quod ipse docuerit ista uel scripserit. uellem autem, si possem,
Abbreviated transcription (Latin):
e tlauditatio eadẽ rõe actus est nõ res. quõ res pes ip̃e uel corꝰ uel hõ est q
qñ nõ ãbulat Cũ tñ ĩsit uiciũ quo fit claudicacio qñ abulat Querat g ꝙͣ esdẽ
uicio nomen ĩponat utx rẽ uelit dice̾ an actũ an rei pocius ꝙͣlicatem malã qͣ
deforniis actus existit Sic et ĩ hoĩe ĩciore aĩꝰ res est rapiã actus est. anai̾cia uitiũ̃
est id est quałitus scd̾m ꝙͣ. malus est aĩmiꝰ eciã qñ nichil agit uñ auaĩcie sue f̾uiat᷑

Expanded text:
pore claudicatio eadem ratione actus est, non res, quoniam res pes ipse uel corpus uel homo est, qui quando non ambulat, cum tamen insit uitium, quo fit claudicatio, quando ambulat. quaerat ergo, quod eidem uitio nomen inponat, utrum rem uelit dicere an actum an rei potius qualitatem malam, qua deformis actus existit. sic et in homine interiore animus res est, rapina actus est, auaritia uitium est, id est qualitas, secundum quam malus est animus, etiam quando nihil agi
Abbreviated transcription (Latin):
anctis fratribꝰ et coepĩs entropio et ꝑaulo augustinus Cai̾tas
uĩa que hinismodi tãta est et tam stã ut ⁊ iã iubẽti seruire delcẽt
petunt ut de d grucõibus q̃ dicũtur celestii ẽẽ respondeã Sic̃
enĩ p̃notata est tartula ꝙͣ dedistis definitões ut dicit᷑ celestir Q ue
p̃notatio credo ꝙ nõ illius sed eoꝵ sit q̃ hꝰ actulerũt de siclia ubi celestius nõ
eẽ ꝑhibet᷑ ẜed młti talia garriẽtes. Et sicut ait apłs ip̃i errãtes et alios in
arbit̾ri Nã neq iste b̾ues defmicoẽs uel pocius rõciãtẽes ab illius abhorrẽt. ni
tulerũt in sicilia existĩo audisse ꝙ ip̃e docuit ista uelsꝙpsẽit Uellẽ autẽsi possen
mẽorẽ quibus rũdeo quis poc̾i̾t ꝙ̃admodũ iñdei debeat iuditãe Conabor a ᷤ
hoiem sñ pccõ eĩ posse quit sic quodcũq pccm̃ ꝙ uitai pt aut ꝙͦ uitai nõ pt Si ꝙ¬

Expanded text:
anctis fratribus et coepiscopis Eutropio et Paulo Augustinus. Caritas uestra, quae in uobis tanta est et tam sancta, ut etiam iubenti seruire delectet, petiuit, ut definitionibus quae dicuntur Caelestii esse respondeam. sic enim praenotata est eadem praenotatio credo, quod non illius, sed eorum sit qui hoc attulerunt de Sicilia, ubi Coelestius non esse perhibetur, sed multi talia garrientes, et, sicut ait Apostolus, ipsi errantes, et alios in arbitrari. nam neque istae breues definitiones uel potius ratiocinationes ab illius abhorrent ingeattulerunt in Sicilia existimo audisse, quod ipse docuerit ista uel scripserit. uellem autem, si possem, orem quibus respondeo, quis poterit quemadmodum responderim iudicare? conabor tamen, hominem sine peccato esse posse, quid sit quodcumque peccatum:
Abbreviated transcription (Latin):
tamqmͣ coetanei fuerĩt placo et iherenias me fefeslit meõria. Pama qͥd ilei
hac re ep̃c dixeit. in libro eius legit᷑ quẽ de sacramẽtis siue de philosophia scp¬
sit. Hoc opus sic incipit.
nõ incõmode posse tradi ut nõ solũ legendo alios qui di̾arũ lraum
nta aperuerũt. sed et alus ipĩ apiendo proficiãt hec trad̾e institui uo

Expanded text:
tamquam coaetanei fuerint Plato et Hieremias, me fefellit memoria. nam quid ille de tamquam coaetanei fuerint Plato et Hieremias, me fefellit memoria. nam quid ille de hac re episcopus dixerit, in libro eius legitur, quem de sacramentis siue de philosophia scripsit. Hoc opus sic incipit: non incommode posse tradi; ut non solum legendo alios qui divinarum Litterarum operta aperuerunt, sed et aliis ipsi aperiendo proficiant. Haec tradere institui vo
Abbreviated transcription (Latin):
Ibros de doctrina xpĩana cum ĩ ꝑfcõs cõꝑissem perfic̾e̾ maliu
qmͣ eis sic relictis ad alia retractãda tnͣsire. Cõpleni ergo ter¬
ciũ qui scp̾tus fuerat usq ad eũ locum ubi cõmeoratũ est
tribus mensuris farme donec f̾mentae̾t᷑ totũ. Addidie¬
ciam nouissimũ librũ. et ĩ qͣtuoꝵ lib̾s opus illud ĩpleu
quorũ primi tres adiunãt ut scp̾ture ĩtelligant᷑. Qrͣtus
est quo mõ que ĩcelligimꝰ profe̾nda sint. ¶In scdo̾ sane libro. de actore lib
quem płes uocãt sapĩa salomoĩs: ꝙ eciã ipm̃ sicut eccłiasticũ. Ih̾c filiꝰ s¬
eẽ hunc eius actorẽ. ¶ Ubi au̾t dixi hiis quadͣgĩta qͣtuor lib̾s testamẽti ueti
termĩa t᷑ auctoi̾tas. ut ex cõsuetudĩe qua iã loquit᷑ eccli̾a uetus testamẽ tun
appellaui. Npłus aucẽ non uidet̾ appellare testamẽtũ uetus ñ qd̾ datũ e
in mõte syna. ¶ Et in eo ꝙ dixi de tꝑm histoi̾a scm̃ ambrosiũ soluisse qõn

Expanded text:
ibros de doctrina Christiana cum inperfectos conperissem, perficere malui quam eis sic relictis ad alia retractanda transire. conpleui ergo tertium, qui scriptus fuerat usque ad eum. locum, ubi commemoratum est tribus mensuris farinae, donec totum fermentaretur. addidi etiam nouissimum librum et quattuor libris opus illud inpleui, quorum primi tres adiuuant, ut scripturae intellegantur, quartus autem, quomodo quae intellegimus proferenda sint. In secundo sane libro de auctore libri, quem plures uocant Sapientiam Salomonis, quod etiam ipsum sicut Ecclesiasticum Iesus Siri non esse hunc eius auctorem. ubi autem dixi: his quadraginta quattuor libris testamenti ueteris terminatur auctoritas, ex consuetudine, qua iam loquitur ecclesia, uetus testamentum appellaui; apostolus autem non uidetur appellare testamentum uetus, nisi quod datum est in monte Sina. et in eo, quod dixi: de temporum historia sanctum Ambrosium soluisse
Abbreviated transcription (Latin):
anctis fracribꝰ et coepĩs entropio et ꝑaulo. augustinus Cai̾tas
uĩa que huuismodi tata est et tami stã ut ⁊ iã iubẽti seruire delẽt
perunt ut de dgrucõibus q̃ dicũtur celestii ẽẽ respondeã Sic̃
enĩ p̃notata est cartula ꝙͣ dedistis definitões ut dicit᷑ celestir. Que¬
p̃notatio credo ꝙ nõ illius sed eoꝵ sit q̃ hͦ actulerũt de sicilia ubi celestius nõ
eẽ ꝑhibet᷑ ẜed. mlti talia garriẽtes. Et sicut aic apłs ip̃i errãtes et alios in
arbit̾ri Nã neq iste bues defmicoẽs uel pocius rõciãteẽs ab illius abhorrẽt. ni
fulerũt in sicilia existĩo audisse ꝙ ip̃e docuit ista uel sꝙpsẽit Uellẽ autẽ si possen

Expanded text:
anctis fratribus et coepiscopis Eutropio et Paulo Augustinus. Caritas uestra, quae in uobis tanta est et tam sancta, ut etiam iubenti seruire delectet, petiuit, ut definitionibus quae dicuntur Caelestii esse respondeam. sic enim praenotata est eadem praenotatio credo, quod non illius, sed eorum sit qui hoc attulerunt de Sicilia, ubi Coelestius non esse perhibetur, sed multi talia garrientes, et, sicut ait Apostolus, ipsi errantes, et alios in arbitrari. nam neque istae breues definitiones uel potius ratiocinationes ab illius abhorrent ingeattulerunt in Sicilia existimo audisse, quod ipse docuerit ista uel scripserit. uellem autem, si possem,
Abbreviated transcription (Latin):
e tlauditatio eadẽ rõe actus est nõ res. quõ res pes ip̃e uel corꝰ uel hõ est q
qñ nõ ãbulat Cũ tñ ĩsit uiciũ quo fit claudicacio qñ abulat Querat g ꝙͣ esdẽ
uicio nomen ĩponat utx rẽ uelit dice̾ an actũ an rei pocius ꝙͣlicatem malã qͣ¬
deforniis actus existit Sic et ĩ hoĩe ĩciore aĩꝰ res est rapiã actus est. anai̾cia uitiũ̃
est id est quałitus scd̾m ꝙͣ. malus est aĩmiꝰ eciã qñ nichil agit uñ auaĩcie sue f̾uiat᷑

Expanded text:
pore claudicatio eadem ratione actus est, non res, quoniam res pes ipse uel corpus uel homo est, qui quando non ambulat, cum tamen insit uitium, quo fit claudicatio, quando ambulat. quaerat ergo, quod eidem uitio nomen imponat, utrum rem uelit dicere an actum an rei potius deformis actus existit. Sic et in homine interiore animus res est, rapina actus est, avaritia vitium est; id est, qualitas secundum quam malus est animus, etiam quando nihil agi
Abbreviated transcription (Latin):
ne cũ uerba ext̾ioris amoris audimꝰ ad ext̾iora ser¬
tienda remaneamꝰ. et machina que ponitur nt le¬
uet ip̃a magis opp̾mat ne leueniur. Debemꝰ Epd¬
go in uerbis istis corporeis in uerbis extioribꝰ qdqd¬

Expanded text:
ne cum verba exterioris amoris audimus, ad exteriora senne cum verba exterioris amoris audimus, ad exteriora sentienda remaneamus, et machina quae ponitur ut levet ipsa magis opprimat ne levemur. Debemus ergo in verbis istis corporeis, in verbis exterioribus, q
Abbreviated transcription (Latin):
ba ꝑuẽiꝰ ad intlorem intelligẽciã. Hinc est eñi qd̾ ml
libro qui in cãticis cãticorũ conscͥptus est amoris qua¬
si corporei uerba ponũtur. ut a torpore suo anima ꝑ
sermones sue cõsuetudĩs refricata recalescat. et peru
ba amoris qui infra est excicetur ad amorẽ qui supia
est. Nomĩantur em̃ in hos libro oscula. nomĩant ube¬
ra. nomĩantur gene. nomĩantur femora. In qͥbus
uerbis nõ irridẽda est sacra descͥptio sed maior dei mi¬
sicordia cõsid̾anda. quia dũ mẽbra corꝑis nom̃iat ei
sit ad amorẽ uocat notandũ est ꝙͣ mirabilł nobiscũ
et misicordit̾ oꝑatur. qui ut cor nr̃m ad instigatio.¬
nẽ sacri amoris accẽderet usq ad turpis curnorisi
nr̃i uerba descendit. sed ũde se loquẽdo hũiliat inde
nos intelltũ exaltat. quia ex sermõibus huius si¬
ferueamꝰ. Hoc autem nobis sollerter intuẽdũ esr

Expanded text:
ba, pervenimus ad interiorem intelligentiam. 3. Hinc est enim quod in hoc ba, pervenimus ad interiorem intelligentiam. 3. Hinc est enim quod in hoc libro, qui in Canticis canticorum conscriptus est, amoris quasi corporei verba ponuntur, ut a torpore suo anima per sermones suae consuetudinis refricata recalescat; et per verba amoris qui infra est, excitatur ad amorem qui supra est. Nominantur enim in hoc libro oscula, nominantur ubera, nominantur genae, nominantur femora; in quibus verbis non irridenda est 398 sacra descriptio, sed major Dei misericordia consideranda est; quia dum mesic ad amorem vocat. Notandum est quod mirabiliter nobiscum est, et misericorditer operatur. Qui ut cor nostrum ad instigationem sacri amoris accenderet usque ad turpis amoris nostri verba descendit. Sed unde se loquendo humiliat, inde nos intellectu exaltat, quia ex sermonibus hujus aferveamus. Hoc autem nobis solerter intuendum est,