comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sufficienda ꝓle mut abi les uolucri t pr̃e. tarda sapientia. cita morte. querula uita. t̾ras in colt̃. cũ hic
tã multa dicer&r. q̃ ad plurimos ho ĩes ꝑtinent. nunꝗd &ĩa illud tacuit. qđ nouerat ẽẽ paucoꝵ ubi
ait. tarda sapientia : qđ si p̃t̃ misisseꝵ nullomͦ recte humanũ genꝰ. descriptionis huiꝰ tã intenta diligen¬
tia t̃minassor Cũ uͦ doꝵ excellentiã cõmãdar& : ipsã beatitudinẽ qͦ đ uolt̃ hoĩes ꝑsaprentiã ꝓue¬
nire. ineis affirmaũ excellere : d inđ si aliqͦs demones bonos uell& intellegi : aliꝗd &ĩã inipsoꝵ de¬
seriptiõe poner&e : uñ ł cũ diis aliquã beatitudinis partẽ ł cũ hõib qualẽtũq sapientiã putarent᷑ ha
bere c̃munẽ nc̃ uͦ nullũ bonũ eoꝵ cõmemoraũ. qͦ boni discernunt᷑ amalis. quãuis &r eoꝵmilitiȩ lib̵iuis

Expanded text:
sufficienda prole mutabiles, uolucri tempore, tarda sapientia, cita morte, querula uita terras incolunt.\' Cum hic sufficienda prole mutabiles, uolucri tempore, tarda sapientia, cita morte, querula uita terras incolunt.\' Cum hic tam multa diceret, quae ad plurimos homines pertinent, numquid etiam illud tacuit, quod nouerat esse paucorum, ubi ait \'tarda sapientia\'? Quod si praetermisisset, nullo modo recte genus humanum descriptionis huius tam intenta diligentia terminasset. Cum uero deorum excellentiam commendaret, ipsam beatitudinem, quo uolunt homines per sapientiam peruenire, in eis adfirmauit excellere. Proinde si aliquos daemones bonos uellet intellegi, aliquid etiam in ipsorum descriptione poneret, unde uel cum dis aliquam beatitudinis partbere communem. Nunc uero nullum bonum eorum commemorauit, quo boni discernuntur a malis. Quamuis et eorum malitiae liberius
Abbreviated transcription (Latin):
poetis canerent᷑ ñ ad emonib mediis. s ab ipsis diis. quoꝵ noĩa. poetȩ fingendo pont. fieri crederent᷑.
mones eẽ. gnr̃e ani malia. an imo passiua. m̃te rationalia. corpore aeria. tpr̃e ȩt̃na. in qͥb: qͥnq: c̃me
moratis. nihil dix̃ om̃ino. qđ demones cũ bonis saltẽ hõib id uiderent᷑ habere cõmune qđ ñ eẽt in ma¬
lis : nã ipsos hoĩ es. cũ aliquanto latius describendo cõplecteret᷑. suo loco de illis dicens. tanꝗ de infimis.
atq t̃renis. cũ prius dixiss& de cȩlestib dĩi s. ut c̃m̃datis duab: partib: & sũmo & infimo. ultimis. t̃cio
leuib: &anniis mñtib brutis & obnoaiis corporib: dissimilib: morib: similib errorib ꝑuicaci audatia.
ꝑtina cispe casso labore. fortiunra caduca. singillatĩ mortales. cuncti tam̃ uniũso gnr̃e ꝑpetul uicissĩ¬

Expanded text:
poetis canerentur, non a daemonibus mediis, sed ab ipsis dis, quorum nomina poetae fingendo ponunt, fieri crederentur. poetis canerentur, non a daemonibus mediis, sed ab ipsis dis, quorum nomina poetae fingendo ponunt, fieri crederentur. mones esse genere amoratis, nihil dixit omnino, quod daemones cum bonis saltem hominibus id viderentur habere commune, quod non esset in malis. Nam ipsos homines cum aliquanto latius describendo complecteretur, suo loco de illis dicens tanquam de infimis atque terrenis, cum prius dixisset de coelestibus diis; ut commendatis duabus partibus ex summo et infimo ultimis, tertio leuibus et anxiis mentibus, brutis et obnoxiis corporibus, dissimilibus moribus, similibus erroribus, peruicaci audacia, pertinaci spe, casso labore, fortuna caduca, singillatim mortales, cuncti tamen uniuerso genere perpetui, uicissi
Abbreviated transcription (Latin):
dos. qͦs om̃s bonos beatosq credit. in alta etheria sede collocat: ꝓcul ac̃ũsaõne mortaliũ. Ed aũ aliqͥs
demon fugerit g̃tis fauens troianisq: contrarius. sic̃ alius. adũs g̃cos troranorũ opitulator quẽ ueneris
seu martis noĩe. idem poeta c̃memorat. qͦđ dos iste. talia ñ agentes: in habitatiõib cȩlestib ponit
indemones ꝓ eis qͦsamabant. contra eos qͦs oderant int̾ se decerta uer. hoc ñ ꝓcul aueritate. poetas
dixisse. c̃fessꝰ ẽ. De his qͥppe ista diter qͦs hõĩb simili motu corudis &r salom̃tis ꝑ om̃s cogiiationũ est fluc¬
tuare testat᷑. ut possent amores. &odia. ñ ꝙ iusticia. s sic̃ ppłs similis eoꝵ inuenatorib: & aurigis scđm
suaꝵ studia partiũ. ꝓaliis. adũs alios. exercere. id enĩ uidet᷑ philosophus curasse platonicꝰ. ne cũ hȩc a

Expanded text:
deos, quos omnes bonos beatosque credit, in alta aetheria sede conlocat, procul a conuersatione mortalium; quod autem aliquis deos, quos omnes bonos beatosque credit, in alta aetheria sede conlocat, procul a conuersatione mortalium; quod autem aliquis daemon fuerit Graecis fauens Troianisque contrarius, sicut alius aduersus Graecos Troianorum opitulator, quem Veneris seu Martis nomine idem poeta commemorat, quos deos iste talia non agentes in habitationibus caelestibus ponit, et hi daemones pro eis, quos amabant, contra eos, quos oderant, inter se decertauerint, hoc non procul a ueritate poetas dixisse confessus est. De his quippe ista dixerunt, quos hominibus simili motu cordis et salo mentis per omnes cogitationum aestus fluctuare testatur, ut possint amores et odia non pro iustitia, sed sicut populus similis eorum in uenatoribus et aurigis secundum suarum studia partium pro aliis aduersus alios exercere. Id enim uidetur philosophus curasse Platonicus, ne, cum haec a
Abbreviated transcription (Latin):
amatores đos ñ ꝓcul aueritate c̃fingt̃ hos eñĩ dit̃ apuleius salo m̃tis ꝑ om̃s cogitationũ estꝰ fluctuare:
qͦmꝰ istud intellȩgere poterimꝰ quando cũ hoc dicer& ñ quorundã idẽ maloꝵ s om̃iũ demonũ medietatẽ.
łos faciunt & eis eoꝵ nõia ĩ pont̃ ex qͥb: uoluerint hõib ex his amicos inimicosq: distribuunt: fictiꝰ carminib
ĩ punita licentia cũ dõs. ab his demonũ morib & celesti loco & beatitud inis opulentia remotos ẽẽ ꝑhibeant.
hec ẽ gͦ fictio pactaꝵ dos dicere: qͥ di s ñ s̃. eosq sub đoꝵ noĩb int̾se decertare ꝓpt̃ hoĩ es qͦs ꝓstudio partiũ:
li int̃uenit. Iđ gͦ minerua illa fuerit. poeticũ uult ẽẽ figm̃tũ : eo qđ mineruã. deã pitat. eãq int̃

Expanded text:
amatores deos non procul a ueritate confingunt hos enim dixit Apuleius salo mentis per omnes cogitationum aestus fluctuare: amatores deos non procul a ueritate confingunt hos enim dixit Apuleius salo mentis per omnes cogitationum aestus fluctuare: quo modo istud intellegere poterimus, quando, cum hoc diceret, non quorundam, id est malorum, sed omnium daemonum medietatem deos faciunt et eis deorum nomina inponunt et quibus uoluerint hominibus ex his amicos inimicosque distribuunt ficti carminis inpunita licentia, cum deos ab his daemonum moribus et caelesti loco et beatitudinis opulentia remotos esse perhibeat. Haec est ergo fictio poetarum deos dicere, qui di non sunt, eosque sub deorum nominibus inter se decerli interuenit.\' Quod ergo Minerua illa fuerit, poeticum uult esse figmentum. eo quod Mineruam deam putat eamque inter
Abbreviated transcription (Latin):
illius t̃bulentis affectꝰ sua int̾im sc̃ĩs angłis q̃stione dilata uideamꝰ quẽ ad mͦdũ dicant platonici. medios demones
int̃dos. & hoĩes. c̃stitutos istis passionũ estib fluctuare. Si enĩ m̃te ab his lib̾a eisq dñante: motꝰ huiꝰcemꝰ di pate¬
rent᷑ ñ eos dicere apuleius. simili motu cordis & salo m̃tis ꝑ om̃s cogitationũ estꝰ fluctuare. Ipsa gͥ mens eoꝵ idẽ
pars animi suꝑior qua rationales s̃ inqua uirtꝰ & sapientia siulla eis eẽt passio t̾bulentis inferiorũ animi partiũ.
regendis mođandisq dñaret᷑: ipsa in quã mens eoꝵ sic̃ iste platonicꝰ c̃fitet᷑ salo ꝑtͣbationũ fluctuat. Subi ec¬
ta ẽ gͥ mens demonũ passionib: libidinũ formidinũ iraũ atq huimꝰdi cet̃is. Igͥ pars ineis lib̵ a ẽ cõposq: sapi
rationis nat᷑alit̾ haber ad fallendũ or decipiendũ. tanto acrius intendat. quanto eã magis possidor nocendi

Expanded text:
i. Qua interim de sanctis angelis quaestione dilata uideamus quem ad modum dicant Platonici medios daemones inter deos et homines constitutos istis passionum aestibus fluctuare. Si enim mente ab his libera eisque dominante motus huiusce modi paterentur, non eos diceret Apuleius simili motu cordis et salo mentis per omnes cogitationum aestus fluctuare. Ipsa igitur mens eorum, id est pars animi superior, qua rationales sunt, in qua uirtus et sapientia, si ulla eis esset, passionibus turbulentis inferiorum animi partium regendis moderandisque dominaretur, — ipsa, inquam, mens eorum, sicut iste Platonicus confitetur, salo perturbationum fluctuat. Subiecta est ergo mens daemonum passionibus libidinum formidinum irarum adque huiusce modi ceteris. rationis naturaliter habet, ad fallendum et decipiendum tanto acrius intendat, quanto eam magis possidet nocendi
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑. Iuib: dolo aptis ad missisq hostib int᷑ mȩna : in ipso foro scelerata & nimis atrer int̃ generos socerosq:
pugna c̃missa ẽ & raptore silli &iã superabant᷑ & grebro fugientes int᷑ dem᷑ suas. grauius fedab ant pristinas.
quãuis & ipsas pudendas lugendasq: iuctorias.: Id tam̃ romulꝰ desuoꝵ iã iurtute desperans ĩ ouẽ orauit
ut starent. atq ille hac occasiõe nom̃ statoris inuenit: Nec finis eẽt tanti mali : nisi rapte illȩ laceratis

Expanded text:
bantur; quibus dolo apertis admissisque hostibus intra moenia in ipso foro scelerata et nimis atrox inter generos socerosque pugna commissa est, et raptores illi etiam superabantur et crebro fugientes inter domos suas grauius foedabant pristinas, quamuis et ipsas pudendas lugendasque uictorias. Hic tamen Romulus de suorum iam uirtute desperans Iouem orauit ut starent, adque ille hac occasione nomen Statoris inuenit; nec finis esset tanti mali, nisi raptae illae laceratis
Abbreviated transcription (Latin):
uator. si primas lit̾as iungas erit ixerȩ id est piscis inqͦ nõie mystice intelligit᷑ ap̃s eo qđ in huiꝰ mortalitatis

Expanded text:
lius Salvator, si primas litteras jungas, erit ἰχθὺς id est, piscis, in quo nomine mystice intelligitur Christus, eo quod i
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ ꝓmagna sane utilitas: Iuis ñ huic gr̃as ager&. siuera monstrar&̃. Et si unũ uerũ đm. aqͦ eẽnt om̃as

Expanded text:
uinum\'. Magna sane utilitas. Quis non huic gratias ageret, si uera monstraret, et si unum uerum Deum, a quo essent omnia uinum\'. Magna sane utilitas. Quis non huic gratias ageret, si uera monstraret, et si unum uerum Deum, a quo essent omnia
Abbreviated transcription (Latin):
oporteat aromanis : uerũ &iã dic̃ ꝗd ad quẽq: ꝑtineat : Im s nihil ꝓdẽ in qͥt hõi alicuiꝰ medici. nom formãq
nosse. & qͦd sit medicꝰ ignorare : itadic̃ nihil ꝓdẽẽ. scire dm eẽ esculapiũ si nescias eũ ualitudini opitulari:
atq ita ignores. cur ei debeas supplicare hoc & iã alia similitudine: affirmat dic̃s N mͦ bene uiuere. sed
uiuere om̃ino neminẽ posse : si ignor&. qͥs nã sit faber: qͥfspistor qͥs textor: aqͦ qđ utensile petere possit.
quẽ adiutorẽ assumere. quẽ ducẽ. quẽ doctorẽ : Eo mͦ nulli dubiũ eẽ asserens. ita ẽẽ util ẽ cognitiõem đoꝵ
si sciat᷑ quã qͥsq ds̃ iĩ. & facultatẽ ac potestatẽ. cuiꝰq rei habeat: Eyeo enĩ poterimꝰ inqͥt scire. quẽ cuiꝰq
causa dm aduocare. atq in uocare debeam: nefaciamꝰ. ut mimi solent. & optemꝰ alibero aquã : anymphis

Expanded text:
d quemque pertineat? Quoniam nihil prodest, inquit, hominis alicujus medici nomen formamque nosse, et quod sit medicus ignorare: ita dicit nihil prodesse scire, deum esse Aesculapium, si nescias eum valetudini opitulari, atque ita ignores cur ei debeas supplicare. Hoc etiam alia similitudine affirmat, dicens, non modo bene vivere, sed vivere omnino neminem posse, si ignoret quisnam sit faber, quis pistor, quis tector, a quo quid utensile petere possit: quem adjutorem assumere, quem ducem, quem doctorem: eo modo nulli dubium esse asserens, ita esse utilem cognitionem deorum, si sciatur quam quisque deus uim et facultatem ac potestatem cuiusque rei habeat. Ex eo enim poterimus, inquit, scire quem cuiusque causa deum aduocare adque inuocare debeamus, ne faciamus, ut mimi solent, et optemus a Libero aquam, a Lymphis
Abbreviated transcription (Latin):
bent gͦ ñ nulla munera filii c̃cubinaꝵ s ñ ꝑueniunt ad regnũ ꝓmissũ. Nex heretici nec iudei carnales:
qr p̃t ysaac nullꝰ ẽ heres. Etñ qͥfilii carnis hi filii dĩs filii ꝓmissiõis deputant᷑ insemine: De qͦ dictũ ẽ. In y
saac uocabit᷑ tͥ sem̃. Neq enĩ uideo cur &ciã cetura pꝰ utoris mortẽ ducta nsi ꝓp̃t hoc mysteriũ dicta
sit c̃cubina .s qͥsqͥs hȩc ñ uult in istis significatiõib acciꝑe. ñ calũnet᷑ abrahȩ Edsi em̃ & hoc ꝓuisũ
ẽ contͣ hereti cosfuturos scđaꝵ adũsarios nuptiaꝵ ut in ipso patre multaꝵ gentiũ pꝰobitũ c̃uigis itũ
c̃iugati demonstraret᷑ ñ eẽ peccatũ: Et in ortuus ẽ abrahã cũ eẽt annoꝵ centũ septuaginta Annoꝵ

Expanded text:
bent ergo nonnulla munera filii concubinarum, sed non perueniunt ad regnum promissum, nec haeretici, nec Iudaei carnales, bent ergo nonnulla munera filii concubinarum, sed non perueniunt ad regnum promissum, nec haeretici, nec Iudaei carnales, quia praeter Isaac nullus est heres, et non qui filii carnis, hi filii Dei, sed filii promissionis depuur etiam Cettura post uxoris mortem ducta, nisi propter hoc mysterium, dicta sit concubina. Sed quisquis haec non uult in istis significationibus accipere, non calumnietur Abrahae. Quid si enim et hoc prouisum est contra haereticos futuros secundarum aduersarios nuptiarum, ut in ipso patre multarum gentium post obitum coniugis iterum coniugari demonstraretur non esse peccatum? Et mortuus est Abraham, c
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ signifrcent carnales qͥ se ad testam̃tũ nouũ existimant ꝑtinere. ambȩ qͥppe & urores abrabȩ
& c̃cubine s̃ appellate. sarta u̾ nunq dicta ẽ c̃cubina: Nã & quando data ẽ agar abrahȩ. Ita scriptũ
ẽ & ad p̃hendit sarra utor abrahã agar egyptiã ancillã suã pꝰ decẽ annos quã habitauerat abra¬
hã int̃ra chanaan &dedit abrahã uiro suo ipsi utorẽ. Deretura aũ quã pobitũ sarrȩ accepsic legit᷑.
Adiciens aũ abrahã sũpsit utorẽ cui nam̃ cetura. & ecce ãhȩ dñr utores ãbȩ porro c̃cabine fuisse
repiunt᷑ : Postea dicẽte scriptura dedit aũ abrahã omẽm censũ suũ ysaae filio suo s& filiis c̃cubinarã¬
sucoꝵ dedit abrahã datiões & dimisit eos ab ysaac filio suo adhuc seuiuo adorientẽ int̾rã orientis: ha¬

Expanded text:
ejus significent carnales, qui sejus significent carnales, qui set concubinae sunt appellatae: Sarra vero nunquam dicta est concubina. Nam et quando data est Agar Abrahae, ita scriptum est: Et apprehendit Sarra uxor Abram Agar Aegyptiam ancillam suam, post decem annos quam habitaverat Abram in terra Chanaan, et dedit eam Abram uiro suo ipsi uxorem. De Cettura autem, quam post obitum Sarrae accepit, sic legitur: Adiciens autem Abraham sumsit uxorem, cui nomen Cettura. Ecce ambae dicuntur uxores; ambae porro concubinae fuisse repsuarum dedit Abraham dationes et dimisit eos ab Isaac filio suo adhuc se uiuo ad orientem, in terram orientis. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
defunet s leind rebeccã neptã nachor patr in sui cũ annoꝵ quad raginta ẽet ysaac dut̃ urorem:
Centesimo scilic& quadtagesimo anno uitę patris sui triennio pꝰmortẽ matrissuȩ : Ut aũ ilã du¬
cer& quando ab eiꝰ patre in mesopothamiã seruus missꝰ ẽ ꝗd aliud demonstratũ ẽ cũ eid ẽ seruo
t᷑hebat᷑ fuisse uenturũ : Nunꝗd hȩc parua s̃ p̃nuntiare inditia ueritatis quã c̃pleri uidemꝰ in
ap̃Ed aũ sibi uult qđ abrahã pꝰ mortẽ sarrȩ ceturã dũt̃ utorẽ : ubi absit inẽtinentiã suspioem᷑
p̃sertĩ in illa iã ȩtate & in illa fidei sc̃itate: An ad huc ꝓcre andi filii q̃ rebant᷑ cũ ĩa ło ꝓmittente
tanta multipdicatio filioꝵ et ysaac ꝑstellas eȩli & harenã t̾rȩ fide ꝓbatissima teneretur. s ꝓfec¬
to siagar & ismahel doctore apło significauer̃ carnales uet̃is testamti : Cur ñ &ia cẽtura &filu

Expanded text:
em. Deinde Rebeccam, neptem Nachor patrui sui, cum annorum quadraginta esset Isaac, duxit uxorem, centesimo scilicet et quadragesimo anno vitae patris sui, triennio post mortem matris suae. Ut autem illam duceret, quando ab ejus patre in Mesopotamiam servus missus est, quid aliud demonstratum est, cum eidem servo trahebatur, fuisse uenturum? Numquid haec parua sunt praenuntiatae indicia ueritatis, quam conpleri uidemus inrtem Sarrae Cethuram duxit uxorem? Ubi absit ut incontinentiam suspicemur, praesertim in illa jam aetate, et in illa fidei sanctitate. An adhuc procreandi filii quaerebantur, cum jam Deo promittente tanta multiplicatio filiorum ex Isaac per stellas coeli et arenam terrae fide probatissima teneretur? Sed profecto si Agar et Ismael, doctore Apostolo, significaverunt carnales veteris Testamenti ; cur non etiam Cethura et filii
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis di ꝓcurrant tpra uideamꝰ: Apͥmogͥ anno uite ysaac usq ad seragesimũ qͦ ei nati s̃ filu illud
memorabile ẽs qđ cũ illi đm roganti ut parer& uxor eiꝰ q̃ sterilis erat c̃cessiss& dñs qđ petebat atq
hab̾& illa c̃ceptũ gestiebant gemini adhuc inut̾o eiꝰ inclusi Qua molestia cũ angeret᷑ dñm int̃ro¬
rogaũ accep̃q responsũ : Duȩ gentes inut̃o tuo s̃ & duo ppłi deuentre tuo separabunt᷑. & ppłs ppłm
ner aliꝗd agentib boni seu mali sine ullis bonis meritis eligit᷑. Ainor maiore reꝓbato quando ꝓcul

Expanded text:
ideamus. A primo igitur anno vitae Isaac, usque ad sexagesimum quo ei nati sunt filii, illud memorabile est, quod cum illi Deum roganti ut pareret uxor ejus, quae sterilis erat, concessisset Dominus quod petebat, atque haberet illa conceptum, gestiebant gemini adhuc in utero ejus inclusi. Qua molestia cum angeretur, Dominum interrogauit accepitque responsum: Duae gentes in utero tuo sunt et duo populi de uentre tuo separabuntur et populus pnec aliquid agentibus boni seu mali sine ullis bonis meritis eligitur minor maiore reprobato; quando procul
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ suor ista c̃s cripta posteris reli qr̃. ita ut uir doctissimꝰ apđ eos uarro &gͣuissimȩ auctoritatis. cũ
rerũ humanaꝵ atq: diuinaꝵ disꝑtitos facer& libros : alios humanis. alios diuinis ꝓsua cuiꝰq rei dignitate
distribuens. ñ saltẽ in reb humanis. s & inreb diuinis ludos scenieos poner&: Cũ utiq: si tantũ mꝰ honi

Expanded text:
deorum suorum ista conscripta posteris reliquerunt, ita ut uir doctissimus aput eos Varro et grauissimae auctoritatis, cum deorum suorum ista conscripta posteris reliquerunt, ita ut uir doctissimus aput eos Varro et grauissimae auctoritatis, cum rerum humanarum adque diuinarum dispertitos faceret libros, alios humanis, alios diuinis pro sua cuiusque rei dignitate distribuens non saltem in rebus hu
Abbreviated transcription (Latin):
falsã eẽ nouer̃. ut ad ũsꝰ nos iuista m mura hab̵e uid eant᷑. suȩ screntiȩ dissimulatioẽm firmantib: delibris quos
auctores eoꝵ ad cognoscendã p̃t̃̾itoꝵ tẽpioꝵ historiã memoriȩ mandauer̃. longe alit̃ eẽ quã putant demon¬
strandũ fuit. & simul docendũ đos falsos qͦs ł palã colebant : ł occulte adhuc colt̃. eos eẽ ĩ nuii dissimos sp̃s
& malignissimos ac falla cissimos demones. usq ađo ut aut ueris aut sictis: &iã suis tam̃ criminib delectent᷑
q̃ sibi celebrari ꝓsua festa uoluer : ut aꝑpetͣndis dã nabilib: factis. humana reuocari ñ poss& in firmitas : dũ ad
hec imitanda uelut diuina p̾bet᷑ auetoritas: hȩc ñ eanr̃a c̃iectura ꝓbauinꝰ: s partĩ exrecenti memoria.
qr &r ipsi iudimꝰ talia : ac talib numinib ex hib̾i partĩ exlit̾is eoꝵ: qͥ ñ tanq inẽtumeliã.s tanꝙ in honorẽ

Expanded text:
s auctores eorum ad cognoscendam praeteritorum temporum historiam memoriae mandauerunt, longe aliter esse quam putant demonstrandum fuit et simul docendum deos falsos, quos uel palam colebant uel occulte adhuc colunt, eos esse inmundissimos spiritus et malignissimos ac fallacissimos daemones, usque adeo, ut aut ueris aut fictis etiam, suis tamen criminibus delectentur, quae sibi celebrari per sua festa uoluerunt, ut a perpetrandis damnabilibus factis humana reuocari non possit infirmitas, dum ad haec imitanda uelut diuina praebetur auctoritas. Haec non ex nostra coniectura probauimus, sed partim ex recenti memoria, quia et ipsi uidimus talia ac talibus numinibus exhiberi, partim ex litteris eorum, qui non tamquam in contumeliam, sed tamquam in honorem
Abbreviated transcription (Latin):
absoluimꝰ. in scđo agentes de malis morũ: q̃ mala ł sola ł matima deputanda s̃. Int̃cio aũ dehis malis.
q̃ ulti sola ꝑpeti exhorrent. Eorporis udelic& ext̃naꝵq rerũ: q̃ plerũq patiunt᷑ & boni: Illa uꝰ
mala ñ dico. patient̃ s libent̃ habent. qͥb ipsi fiunt mali. pauoa dii de sola ipsa ciuitate . atq¬
eiꝰ ĩpio : nec inde om̃a usq ad cȩsarẽ augustũ: Qd sic̃memarare uoluissẽ: & aggerare illa mala
q̃ ñ sib in uicẽ hoĩes faciunt. sic̃ s̃ uastatiões. eũsionesq bellantũ. s q̃ ex ipsi mundi elem̃tis. t̾renis
aecidt̃ reb q̃ uno loco apuleius breuit̃ striag̃. in eo libello quẽ demundo scripsit . t̾rena om̃a dic̃s.
mutatiõẽs. eũsiões & int̾itꝰ. hab e. Nãq in anodicis tremorib t̾raꝵ. ut ũbis eiꝰ utar: dissiluisse hamũ :¬
& int̃ceptas urbes cũ ppłis dic̃. ab ruptis & ĩa imbrib ꝓrutas totas cẽ regio ẽs : Iilas &ĩa q̃ prius fuerant

Expanded text:
absoluimus, in secundo agentes de malis morum, quae mala uel sola uel maxima deputanda sunt, in tertio autem de his malis, quae stulti sola perpeti exhorrent, corporis uidelicet externarumque rerum, quae plerumque patiuntur et boni; illa uero mala non dico patienter, sed libenter habent, qejus imperio? nec inde omnia usque ad Caesarem Augustum. Quid, si commemorare voluissem, et exaggerare illa mala, quae non sibi invicem homines faciunt, sicut sunt vastationes eversionesque bellantium, sed ex ipsius mundaccidunt rebus, quae uno loco Apuleius breuiter stringit in eo libello quem de mundo scripsit, terrena omnia dicens mutationes, conuersiones et interitus habere? Namque inmodicis tremoribus terrarum, ut uerbis eius utar, dissiluisse humum et interceptas urbes cum populis dicit; abruptis etiam imbribus prolutas totas esse regiones; illas etiam, quae prius fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
facto laudant᷑ ab oib t̃renȩ rei publicȩ eiuib s qͦmͦ huit disputatiõi possent obedire ñ uideo ubi
E mullũ suscipiendũ eẽ hellũ. nisi aut ꝓfide aut ꝓsalute: Nec dr̃ si inunũ simul ꝑiculũ Ita duo
istac currerint ut teneri altũ sine alt̾ius amissiõe ñ possit:  sit potiꝰ eligendũ s ꝓfecto em̃ sagun¬
tini si falitẽ eligerenti fides eis fuerat deserenda si fid es tenenda amittenda utiꝙ sał sic̃ fac¬
aseã qsq uenire ñ possit. q̃ cogitatio firmissimi ac patientissimi curdis tot ac tantos martyres
fet̃ qualẽ ne unũ qͥdẽ habuit ł hab̃e potuit qͥndo ẽ ds̃ creditꝰ romul: SSed ualde ridiculũ e¬
ue romuli salsa diuinitate cũ dexp̃o lo qͥñ facere m̃tione. Uerũtan eũ sescettis ferne apnis
ante aceroe romil fueriti atq illa ȩtas iã fuisse doctrinis dicat᷑ exculta ut q fieri ñ potẽ om̃e

Expanded text:
facta laudantur ab hominibus terrenae reipublicae civibus. Sed quomodo huic disputationi possent obedire, non video, ubi dicitur nullum suscipiendum esse bellum, nisi aut pro fide, aut pro salute: nec dicitur, si in unum simul periculum ita duo ista concurrerint, ut teneri alterum sine alterius amissione non possit, quid sit potius eligendum. Profecto enim Saguntini si salutem eligerent, fides eis fuerat deserenda: si fides tenenda, amittenda utique salus, sicad eam quisque uenire non possit. Quae cogitatio firmissimi ac patientissimi cordis tot ac tantos martyres fecit, qualem ne unum quidem habuit uel habere potuit quando est deus creditus Romulus. CAPUT VII. Qumentionem; verumtamen cum sexcentis ferme annis ante Ciceronem Romulus fuerit, atque illa aetas jam fuisse doctrinis dicatur exculta, ut quod fieri non potest
Abbreviated transcription (Latin):
ra pidustrio eotas camine lum̃ candidũ int̃micare Siģ sup̃com̃a uere sumꝰ dsamellegibili & mnefabili madũ

Expanded text:
rapidissimo coruscamine lumen candidum intermicare. Si ergo supra omnia uere summusrapidissimo coruscamine lumen candidum intermicare. Si ergo supra omnia uere summus
Abbreviated transcription (Latin):
mansit. idem inĩferiorib uia uitȩ : qͥ in suꝑiorib: uit assienĩ uerũ ẽ qđ idẽ platonicꝰ ait : Platonẽ¬
duisse nullꝰ ss miscet᷑ hõi. & hoc ipͣcipuũ eor sublimitatis ait ẽẽ specim̃ : qđ nulla ad trectatione
hõiũ contaminant᷑. Gdemones c̃taminari fatet᷑: & iđa eos aqͥb ctam in ant᷑ mundare ñ poss. om̃s ĩ mun¬
di parit᷑ fiunt. & demones c̃trectatione hõiũ. & hoĩ es. cultu demonũ. aut si & c̃trectare. misceriq¬
om̃iũ creatorẽ quẽ nos uerũ đm đms. sic aplatone p̃dicari asseuerat. qđ ipse sit soł qͥ ñ possit penuri a
sermonis humani qua uis oratione. ł modice t̃phendi. Nixaũ sapientib uiris cã se iugore animi.
quartũ licuit. acorpore remouet̃. intellectũ huiꝰ nundi. &ud qꝰ ꝙ. intdũ. uelut in altissimis tenebris.

Expanded text:
mansit: idem in inferioribus uia uitae qui in superioribus uita. non enim uerum est quod idem Platonicmansit: idem in inferioribus uia uitae qui in superioribus uita. non enim uerum est quod idem Platonicdixisse: \'Nullus Deus miscetur homini; et hoc praecipuum eorum sublimitatis ait esse specimen, quod nulla adtrectatione hominum contaminantur. Ergo daemones contaminari fatetur, et ideo eos, a quibus contaminantur, mundare non possunt omnesque inmundi pariter fiunt, et daemones contrectatione hominum et homines cultu daemonum. Aut si et contrectari misceriqomnium creatorem, quem nos uerum Deum dicimus, sic a Platone praedicari adseuerat, quod ipse sit solus qui non possit penuria sermonis humani quauis oratione uel modice conprehendi; uix autem sapientibus uiris, cum se uigore animi quantum licuit a corpore remouerunt, intellectum huius Dei, id quoque interdum uelut in altissimis tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
nisi forte qͥs dicat. more fongearũ ł spongͥaꝵ ł buiꝰc emꝰ di rerũ mundare demones amicossuos. ut tan¬
to ipsi sordidiores fiant. quanto fiunt hor̃es eis uelut tergentib: mundiores : Iđ siita ẽ . c̃taminatiorib
dir̃ miscent᷑ demonib: qͥ ne c̃tam i narent᷑ : hõiũ ꝓpinqͥtatẽ ẽtrectationeq: uitar̃. An forte diĩ poss ab
hõib ctami natos mundare dȩmones nec ab ets c̃tam in ari. ꝑteomꝰ. ñ possent & hor̃es. qͥs talia sentiat.
nisi quẽ fallacissimi demones deceper: Id qđ si uideri & uude c̃taminat uident᷑ ab hõib: dis qͦs
usibiles dic̃ clarissima mundi lumina. & ceta siđa : tutioresq s̃ de mones abista hõiũ c̃taminatiõe.
qͥ ñ poss uiđ ĩ nẽ si uelint ꝰ aut siñ uideri s uidere. c̃taminat negent ab istis clarissimis mundi luminib

Expanded text:
Nisi forte quis dicat more spongiarum uel huiusce modi rerum mundare daemones amicos suos, ut tanNisi forte quis dicat more spongiarum uel huiusce modi rerum mundare daemones amicos suos, ut tanto ipsi sordidiores fiant, quanto fiunt homines eis uelut tergentibus mundiores. Quod si ita est, contaminatioribus di miscentur daemonibus, qui, ne contaminarentur, hominum propinquitatem contrectationemque uitarunt. An forte di possunt ab hominibus contaminatos mundare daemones, nec ab eis contaminari, et eo modo non possent et homines? Quis talia sentiat, nisi quem fallacissimi daemones deceperunt? Quid quod, si uideri et uidere contaminat, uidentur ab hominibus di, quos uisibiles dicit, \'clarissima mundi lumina et cetera sidera, tutioresque sunt daemones ab ista hominum contaminatione, qui non possunt uideri, nisi uelint? Aut si non uideri, sed uidere contaminat, negent ab istis clarissimis mundi luminib
Abbreviated transcription (Latin):
longe absuit mẽtaminatisimi ꝑseuerent. Qdia decẽtis sensib dica : ñem̃ os faciendo e taminar ł dũ
possent si adeẽnt ł cũ ads de mones pos inuoꝵ corporũ uaporib humanoꝵ: sitantis sacrificiorũ cadda¬
uerinis n ctaminant̃ nidorib. Ingustandi aũ sensu. nulla necessitate reficendȩ mortalitatis u gent̃.
ut fame adacti. cibos ab hõid q̃rant: Tactꝰ iꝰ in potestate ẽ. hã bc& ob eo potisimũ sensa ẽtrectatio dicta
uideat᷑: hactenꝰ tam̃ siuellent. miscerent᷑ hõib ut uident & uident᷑ audirent: & audirent᷑. Targendi¬
qͥ nisi captũ ñ potẽ paserẽ : uidendogͥ. uisib: q: se pliendo & loqͥndo & andiendo diĩ corporalit niscen
niortẽ bedtã qͦs c̃taminati mundare ñ poss. ut eos mundos diis in ctaminatis possint adiungere int
post mortẽ. ñ add̾os. hor̃es ꝑdȩ mones transeant : s simul uiuant. utiq ctaminati ac ꝓhoc neutri beati ᷑

Expanded text:
 incontaminatissimi perseuerent? Quid iam de ceteris sensibus dicam? Non enim olfaciendo contaminari uel di possent, si adessent, uel cum adsunt daemones possunt uiuorum corporum uaporibus humanorum, si tantis sacrificiorum cadauerinis non contaminantur nidoribus. In gustandi autem sensu nulla necessitate reficiendae mortalitatis urgentur, ut fame adacti cibos ab hominibus quaerant. Tactus uero in potestate est. Nam licet ab eo potissimum sensu contrectatio dicta uideatur, hactenus tamen, si uellent, miscerentur hominibus, ut uiderent et uiderentur, audirent et audirentur. Tangend nisi captum non potest passerem? 2. Videndo igitur visibusque se praebendo et loquendo et audiendo, dii corporaliter misceri mortem beatam. quos contaminati mundare non possunt, ut eos mundos dis incontaminatis possint adiungere, inter post mortem non ad deos homines per daemones transeant, sed simul uiuant utrique contaminati ac per hoc neutri beati?
Abbreviated transcription (Latin):
isti dicere. corpore aliqͦ uulnerat᷑ caro: nã ꝑse ipsa in uuinerabilis ẽ ꝓrs qđ mutari ñ potẽ : nulla re potest.
ac ꝑhoc qđ corpore mutari potẽ: aliqua re potẽ. Et iđo inc̃mutabile recte dici ñ potẽ ¶Tider̃ gͦ isti phyloso

Expanded text:
isti dicere: corpore aliquo uulneratur caro, nam per se ipsa inuulnerabilis est. Prorsus quod mutari non potest, nulla re potest, isti dicere: corpore aliquo uulneratur caro, nam per se ipsa inuulnerabilis est. Prorsus quod mutari non potest, nulla re potest, ac per hoc quod corpore mutari potest, aliqua re potest et ideo incommutabile recte dici non potest. CAPUT VI. De Plato
Abbreviated transcription (Latin):
uidebant. s tantũmꝰ cogitabant: Hoc aũ in c̃speeta talis cogitatiõis iã ñ ẽ corpꝰ. s similitudo corporis: Ilud
aũ uñ uidet᷑ in animo hȩc simi litudo corporis: nec corpꝰ ẽ. nec similitudo corporis : Et un udet᷑ atq: ut rum
similitudo cũ in animo cogitantis aspicit᷑: atq: iudicat̃ : nec ipsa corpꝰ ẽ : N ẽ gͦ. nec t̾ra. nec aqua nec ignis.
qͥmͦ ds̃ creator animi. corpꝰ ẽ : Cedant gͦ &isti ut dictũ ẽ platonicis . cedant & illi. ͦsqͥdem puduit dicere đm
corpꝰ eẽ. uerũ tam̃ eiꝰdẽ naturȩ. cuiꝰ ille ẽ: animos nr̃os eẽ putaues̃ : Ita ñ ẽos moũ tanta mutabilitas anime :
quã di nature tribuere nefas ẽ: S dict̃. corpore mutatꝰ animȩ natura: nã ꝑse ipsã in c̃mutabilis ẽ : Pot̃ant

Expanded text:
uidebant, sed tantummodo cogitabant. Hoc autem in conspectu talis cogitationis iam non est corpus, sed similitudo corporis; illud uidebant, sed tantummodo cogitabant. Hoc autem in conspectu talis cogitationis iam non est corpus, sed similitudo corporis; illud autem, unde uidetur in animo haec similitudo corporis, nec corpus est nec similitudo corporis; et unde uidetur adque utrum similitudo, cum in animo cogitantis aspicitur atque judicatur, nec ipsa corpus est. Non est ergo nec terra, nec aqua, nec aer, ns creator animi corpus est? Cedant ergo et isti, ut dictum est Platonicis: cedant et illi, quos quidem puduit dicere Deum corpus esse, uerum tamen eiusdem naturae, cuius ille est, animos nostros esse putauerunt; ita non eos mouit tanta mutabilitas animae, quam Dei naturae tribuere nefas est. Sed dicunt: Corpore mutatur animae natura, nam per se ipsa incommutabilis est. Poterant
Abbreviated transcription (Latin):
siue siplicia : siue c̃iuincta corpora. siue uita carentia : sue uiuentia . s tam̃ corpora: causã prin¬
cipiũq rerũ. iã eẽ diter : sã qͥdã eoꝵ. areb ñ uiuis res uiuas fieri posse credider̃. sic̃ epicurei: Qͥde nͦ auiuente bo¬
qͥdem. & uiuentia. & ñ uiuentia : s tam̃ a corpore corpora : Nã stoici ignẽ. idẽ corpꝰ unũ ex ins quatuor ele¬
intis. qͥb: uisibilis mund hic c̃stat & uiuentẽ & sapientẽ & ipsiꝰ mundi fabricatorẽ : atq: om̃iũ q̃ in eo s̃. eũq
om̃ino ignẽ.đm ẽẽ putauer̃: hieccet̃i similes eoꝵ. id solũ cogitare potuer̃. qđ cũ eis corda eoꝵ obstricta carnis
sensib fabulata s̃: Inse qͥppe habebant : qđ ñ uidebant. & apđ se imaginabant᷑. qđ foris udant. &iã quando ñ

Expanded text:
siue simplicia siue coniuncta corpora, siue uita carentia siue uiuentia, sed tamen corpora, causam prinsiue simplicia siue coniuncta corpora, siue uita carentia siue uiuentia, sed tamen corpora, causam principiumque rerum esse dixerunt. Nam quidam eorum a rebus non uiuis res uiuas fieri posse crediderunt, sicut Epicurei; quidam uero a uiuente uidem et uiuentia et non uiuentia, sed tamen a corpore corpora. Nam Stoici ignem, id est corpus unum ex his quattuor elementis, quibus uisibilis mundus hic constat, et uiuentem et sapientem omnino ignem deum esse putauerunt. Hi et ceteri similes eorum id solum cogitare potuerunt, quod cum eis corda eorum obstricta carnis sensibus fabulata sunt. In se quippe habebant quod non uidebant, et aput se imaginabantur quod foris uiderant, etiam quando non
Abbreviated transcription (Latin):
cero intusculanis. tacitis nõib uidet᷑ adtingere. Iuppĩt. uino. sat᷑nꝰ. uulcanꝰ. uesta. & alii plurimi.
qͦs uarro conat᷑ ad mundi partes siue elem̃ta tͣnsferre . hoiẽs fuisse ꝓdunt᷑: Timens eñi & ille quasi
reuelata misteria : petens ad mon& alexandrũ. ut cũ ea marri c̃scripta insinuauerit : flamis iubeat can¬
cremari: ñ solũ gͦ ista. q̃ duȩ theologiȩ sabulos a. ctinent. & ciuilis. platonias phi̇so phis cedant. qͥ uerũ đim.
& rerũ auctorẽ. & ueritaris in lustratorẽ : & beatitudinis largitorẽ. eẽ dixer̃ s alii qͦq philosophi. qui
corporalia naturȩ principia. corpori deditis m̃tib: opinati s: Cedant his tantis. &x tanti đi cognito¬
tib uiris: ut thales. in humore. anaximen es. inaere : stoici. inigne. epicur: inatomis. hoc ẽ minutissi¬
mis corpusculis. q̃ nec diuidi. nec sentiri queunt : & qͥcũq: aliquoꝵ enumeratiõe ĩmorari ñ ẽ necesse.

Expanded text:
cero in Tusculanis tacitis nominibus uidetur adtingere, Iuppiter, Iuno, Saturnus, Vulcanus, Vesta et alii plurimi, quos Varro conatur ad mundi partes siue elementa transferre, homines fuisse produntur. Timens enim et ille quasi reuelata mysteria petens admonet Alexandrum, ut, cum ea matri conscripta insinuauerit, flammis iubeat concremari. Non solum ergo ista, quae duae theologiae, fabulosa continet et ciuilis, Platonicis philosophis cedant, qui uerum Deum et rerum auctorem et ueritatis inlustratorem et beatitudinis largitorem esse dixerunt; sed alii quoque philosophi, qui corporalia naturae principia corpori deditis mentibus opinati sunt, cedant his tantis et tanti Dei cognitoribus uiris, ut Thales in umore, Anaximenes in aere, Stoici in igne, Epicurus in atomis, hoc est minutissimis corpusculis, quae nec diuidi nec sentiri queunt, et quicumque alii, quorum enumeratione inmorari non est necesse,
Abbreviated transcription (Latin):
sũmũ dm Deind uider̃. omẽm speciẽ inre quacũq mutabil qua ẽ. qͥcꝗd illud ẽ. qͦ qͦmͦ & qualiscũq natura ẽ: ñ esse
posse. nisi ab illo qͥ uere ẽ. qͥa inc̃mutabilit̃ ẽ. Ac ꝑ hoc siue uniũsi mundi corpꝰ. figuras. qualitates. ordinatũq
motũ & elem̃ta disposita acelo usq ad t̾rã. & q̃cũq corpora in eiss̃ siue omẽm uitã. ł q̃ nutrit. Qc̃tin& qualis ẽ
in arborib łq̃ & hoc hab& & sentit. qualis ẽ in hõib ł q̃ nutritorio subsidio ñ indig& s tantũ ẽtin& sentit intel

Expanded text:
 omnem speciem in re quacumque mutabili, qua est quicquid illud est, quoquomodo et qualiscumque natura est, non esse posse, nisi ab illo qui vere est, quia immutabiliter est; ac per hoc, sive universi mundi corpus, figuras, qualitates, ordinatumque motum et elementa disposita, a celo usque ad terram et quecumque corpora in eis sunt, sive omnem vitam, vel que nutrit et continet, qualis est in arboribus; vel que et hoc habet
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ uolumꝰ lȩticia uocat᷑. Itẽq cũ dissentimꝰ ab eo qđ accide nolumꝰ talis uoluntas metꝰ ẽ. cũ aũ dissen¬
timꝰ a heo qđ nolentib accidit: talis uoluntas tristicia ẽ. & om̃ino ꝓuarietate rerũ q̃ appetunt᷑ atq
fugiunt᷑ sic̃ allicit᷑ ł offendit᷑ uoluntas hõis ita in hosł illos affectꝰ mutat᷑ & ũtit᷑ : Iua ꝓpt̃ hõ qͥ scđm¬

Expanded text:
quae uolumus, laetitia uocatur. Itemque cum dissentimus ab eo quod accidere nolumus, talis uoluntas metus est; cum autem dissenquae uolumus, laetitia uocatur. Itemque cum dissentimus ab eo quod accidere nolumus, talis uoluntas metus est; cum autem dissentimus ab eo quod nolentibus accidit, talis uoluntas tristitia est. Et omnino pro uarietate rerum, quae adpetuntur adque fugiuntur, sicut adlicitur uel offenditur uoluntas ho
Abbreviated transcription (Latin):
renis corporib in odescere: Si qͥdem scđm ipsos illa ut locutor nobilis ait dira cupido usq ado ñẽ ercorpore.
ut ab om̃i corporea peste pͣgatã & extͣ om̃e corpꝰ animã c̃stitutã ipsã ẽẽ c̃pellat in corpore. Vñ &ĩa illis
fatentib ñ et carnȩ tantũ afficit᷑ anima. ut cupiat. metuat. letet᷑ egrescat: uerũ euĩã ex se ipsa his potest¬
motib agitari ¶ nt ẽ aũt qualis sit uoluntas hõ is: Ssi pũsa ẽ : ꝑ ũsos habebit hos motꝰ Si aũ recta ẽ ñ silum
incul rabiles. uerũ &ĩa laudabiles et̃ : uoluntas ẽqͥppe ł õib: imino om̃s nihil aliud quã uoluntates s̃. Nam
in dissensiõe abhis q̃ nolumꝰ s cũ sentimꝰ appetendo ea q̃ uolumꝰ.: cupiditas. cũ aũ c̃sentimnꝰ fruendo his

Expanded text:
rrenis corporibus inolescere, si quidem secundum ipsos illa, ut locutor nobilis ait, dira cupido usque adeo non est ex corpore, rrenis corporibus inolescere, si quidem secundum ipsos illa, ut locutor nobilis ait, dira cupido usque adeo non est ex corpore, ut ab omni corporea peste purgatam et extra omne corpus animam constitutam ipsam esse conpellat in corpore. Unde etiam illis fatentibus non ex carne tantum adficitur anima, ut cupiat metuat, laetetmotib agitari. interest autem qualis sit uoluntas hominis; quia peruersa est, peruersos habet hos motus; si autem recta e non solum inculpabiles uerum etiam laudabiles erunt. uolunt est quippe in omnibus, immo omnes nihil aliud quam uolu tates sunt. nam in dissensione ab his quae nolumus? Sed cum consentimus adpetendo ea quae uolumus, cupiditas; cum autem consentimus fruendo his
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor t̃ ꝓt̾batiõib ut cicero appellat. ł passioĩb ut pleriq ũbũ eũbo g̃eo ea pͥnt om̃is ꝑumanorũ¬
anima turs ad corpora redituras hano opinionẽ murat᷑ exclamans Syit̃ an ne aliquas ad celũ hane
ire putandũ ẽ sublimes animas iterũq ad tarda reũti corpora . q̃lucis miseris tã dira cupido. nlunꝗd nã
hȩc tã dira cupido et t̾renis artub moribundisq: m̃bris adhuc mẽ animaꝵ illa p̃dicantissimȩ puritati.
nonne ab huimꝰ di cerporeis ut dic̃ pestib om̃ib: eas asserit eẽ p̃gatas. cũ rurs incipiunt in corpora uelle
reũti : uñ colligit᷑ &iã siita se hab̵& qđ ẽ om̃ino uanissinũ uicisi alt̾nans incessabilit̃ euntiũ atq redeuntiũ
animaꝵ mundatioi & ingͥnatio ñ potuisse ueracit᷑ dici om̃s cul pabiles ati uitiosos motꝰ animaꝵ: eis eit̃¬

Expanded text:
quatuor vel perturbationibus, ut Cicero appellat vel passionibus, ut plerique, verbum e verbo graeco exprimuquatuor vel perturbationibus, ut Cicero appellat vel passionibus, ut plerique, verbum e verbo graeco exprimuanimas rursus ad corpora redituras, hanc opinionem miratur, exclamans: O pater, anne aliquas ad coelum hinc ire putandum est Sublimes animas, iterumque ad tarda reverti Corpora? Quae lucis miseris tam dira cupido? Numquidnam haec tam dira cupido ex terrenis artubus moribundisque membris adhuc inest animarum illi praedicatissimae puritati? Nonne ab hujusmodi corporeis, ut dicit, pestibus omnibus eas asserit esse purgatas, cum rursus incipiunt in corpora velle reuerti? Unde colligitur, etiamsi ita se haberet, quod est omnino uanissimum, uicissim alternans incessabiliter euntium adque redeuntium animarum mundatio et inquinatio, non potuisse ueraciter dici omnes culpabiles adque uitiosos motus animarum eis ex te
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq scđm carnẽ siue scđm animã siue scđm totũ horẽm qͥ exanina c̃stat &carne. uñ & noĩe solius ani¬
me & noĩe solius carnis significari potẽ eligat uiuere: Nã qͥuelut sũmũ bonũ laudat animȩ naturã.
& tanꝙ malũ naturã carnis accusat: ꝓfecto: E tanimã carnalit̃ appetit & carnẽ carnalit̃ fugit.
qm̃ id uanitate sentit humana ñ ueritate diuina. ñ qͥđe platonici sic̃ manichei desipiunt. ut
tanq malinaturã t̃rena corpora detestent᷑ : cũ om̃a elem̃ta qͥb iste mund uisibilis c̃trectablisq
c̃pactꝰ ẽ qualitatesq: eoꝵ đo artifici tribuant: Uerũ tam̃ ext̃renis artub: moribundisq: m̃brissic¬
affici anim as opinant᷑: ut hinc eis sint morbi cupid itatũ & timerũ & lȩticiȩ siue tristiciȩ: qbus

Expanded text:
quisque secundum carnem siue secundum animam siue secundum totum hominem, qui ex anima constat et carne unde et nomine solius aniquisque secundum carnem siue secundum animam siue secundum totum hominem, qui ex anima constat et carne unde et nomine solius animae et nomine solius carnis significari potest eligat uiuere. Nam qui uelut summum bonum laudat animae naturam et tamquam malum naturam carnis accusat, profecto et animam carnaliter adpetit et carnem carnaliter fugit, quoniam id uanitate sentit humana, non ueritate diuina. Non quidem Platonici sicut Manichaei desipiunt, ut tamquam mali naturam terrena corpora detestentur, cum omnia elementa, quibus iste mundus uisibilis contrectabilisque conpactus est, qualitatesque affici animas opinantur, ut hinc eis sint morbi cupiditatum et timorum et laetitiae sive tristitiae: quibus
Abbreviated transcription (Latin):
atq ita ñ ẽ aliud animalis hõ aliud carnalis s idem ipsũ ẽ utrũq id est scđm hoĩem iuiuens hõ. sic̃ ñ aliud
quã hoĩes significant᷑ siue ubi legit᷑ ex oꝑib legis ñ iustificabit᷑ om̃is caro: siue qđ scriptũ ẽ septuaginta
qͥnq animȩ descender̃ cũ iacob in egyptũ. Et ib enĩ ꝑomẽm carnẽ om̃is hõ. &ibi pseptuaguita qͥnq
animas . lxxu. hoĩes intellegunt᷑. Et qđ dictũ ẽ ñ in sapientiȩ humanȩ doctis ũbis: potuit dici ñ in
sapientiȩ carnalis : Si c̃ qđ dictũ ẽ scđm hoiẽm ãbulatis potuit dici sedm carnẽ : Magis aũ hoc appa¬
ruit in his q̃ subiunt̃. cũ enĩ qͥs dicat. ego qͥđẽ sũ panli. alius aũ ego apollo nonne hõĩes estis : q̃đ dicebit
ingnr̃e atq ordine suo bona ẽ .s deserto creatore bono uiuere scđm creatũ bonũ. ñ ẽ bonũ. si ue

Expanded text:
lis, sed idem ipsum est utrumque, id est secundum hominem uiuens homo; sicut non aliud quam homines significantur, siue ubi legitur: Ei operibus legis non iustificabitur omnis caro, siue quod scriptum est: Septuaginta quinque animae descenderunt cum Iacob in Aegyptum. Et ibi enim per omnem carneuinque homines intelliguntur. Et quod dictum est, Non in sapientiae humanae doctis verbis, potuit dici, Non in sapientiae carnalis: sicut quod dictum est, Secundum hominem ambulatis; potuit dici, Secundum carnem. Magis autem hoc apparuit in his quae subjunxit: Cum enim quis dicat, Ego sum Pauli; alius autem, Ego Apollo: nonne homines estis ? Qin genere adque ordine suo bona est; sed deserto Creatore bono uiuere secundum creatum bonum non est bonum, siue
Abbreviated transcription (Latin):
scđm easdẽ sacras lit̃as dr̃. Nã & amatorẽ boni apłs dic̃ eẽ debequẽ regendo ppło p̃cip̃ eligendũ & ipse
dñs petrũ apłm introgans cũ ditiss& diligis me plus his : ille responđ. Anẽ tuscis qr amote. Et iterũ

Expanded text:
 debere, quem regendo populo praecepit eligendum . Et ipse Dominus Petrum apostolum interrogans, cum dixisset, Diligis me plus his? ille respondit, Domine, tu scis quia amo te. Et iterum
Abbreviated transcription (Latin):
dant aut eo penitꝰ ñ accedant. Ignorantĩa certe & ꝓpt̃ eã multa uitia ꝑnullas teletias p̃garidicis s ꝑsolũ

Expanded text:
dant aut eo penitus non accedant. Ignorantiam certe et propter eam multa uitia per nullas teletas purgari dicis, sed per dant aut eo penitus non accedant. Ignorantiam certe et propter eam multa uitia per nullas teletas purgari dicis, sed per
Abbreviated transcription (Latin):
uunt PAntis gͦ hoiẽs in errorẽ certissimũ neq hoc tantũ malũ te pudor cũ uitutis & sapientiȩ ꝓfi¬
te aris amatorẽ quã siuere acfidelit̃ amass es. ap̃m di uirtutẽ &di saprentiã cognouisses nec ab eiꝰ
suluberrima humilitate tumore inflatꝰ uanȩ scientie resiuisses. Confiteris tam̃ &iã spliritalẽ an in
sine theurgicis artib &sine teletis qͥb frustra discendis elaborasti posse c̃tinentiȩ iurtute p̃gari aliquando ecĩa
dicis qđ telete ñ post mortẽ eleuant animã ut iã neq idem ipsi quã spiritalẽ uocas aliꝗd post huiiꝰ uitȩ finẽ ꝓdẽe
uideant᷑ &tam̃ ũsas hȩc multis modis & repetis ad nihil aliud quantũ existimo nisi ut taliũ qͦq rerũ quasi ꝑ itꝰ
appareas & placeas inlicitaꝵ artiũ curiosis ł ad eas facias ipse curiosos .S: bene qđ metuendã dicis hanc
artẽ ł legũ ꝑiculis ł ipsius actiõis. atq utinã hoc saltẽ abs: miseri audiant & inde ne illic ab serbeant᷑ absce¬

Expanded text:
ttis ergo homines in errorem certissimum, neque hoc tantum malum te pudet, cum uirtutis et sapientiae profitearis amatorem; quam si uere ac fideliter amasses, Christum Dei uirtutem et Dei sapientiam cognouisses nec ab eius saluberrima humilitate tumore inflatus uanae scientiae resiluisses. Confiteris tamen etiam spiritalem animam sine theurgicis artibus et sine teletis, quibus frustra discendis elaborasti, posse continentiae uirtute purgari. Aliquando etiam dicis, quod teletae non post mortem eleuant animam, ut iam nec eidem ipsi, quam spiritalem uocas, aliquid post huius uitae finem prodesse uideantur; et tamen uersas haec multis modis et repetis, ad nihil aliud, quantum existimo, nisi ut talium quoque rerum quasi peritus appareas et placeas inlicitarum artium curiosis, uel ad eas facias ipse curiosos. Sed bene, quod metuendam dicis hanc artem uel legum periculis uel ipsius actionis. Adque utinam hoc saltem abs te miseri audiant et inde, ne illic absorbeantur, absce
Abbreviated transcription (Latin):
quau̾s libotort̃ ntalib dm̃is m̃tiuratis budi stenteis & spectadaua t̾ritulinũ & licenta uantetũ iñ hominũ
tiis sed doꝵ ur̃oꝵ iussis romȩ instituti sstolerabilius diuinos honores deferretis illi scipioni : quãdos huimꝰ coleretis. Neq
eñ erant illi dii suo pontifice meliores. Ecce adtendite simens tãdii potats errorib ebria uos aliꝗd sanũ c̃suđare ꝓmit¬
tit. Dii ꝓp̃t sedandã corporũ pestilentiã ludos sibi scenicos ex hib̵i iubebant. Pontifex aũ ꝓpt̃ animoꝵ uadendã pesti

Expanded text:
ctacula turpitudinum et licentia uanitatum, non hominum uitiis, sed deorum uestrorum iussis Romae instituti sunt. Tolerabilius diuinos honores deferretis illi Scipioni quam deos huius modi coleretis. Neque enim erant illi di suo pontifice meliores. Ecce adtendite, si mens tam diu potatis erroribus ebria uos aliquid sanum cogitare permittit! Di propter sedandam corporum pestilentiam ludos sibi scaenicos exhiberi i
Abbreviated transcription (Latin):
amatores sapientiȩ. ipsi sapientes ipsi theologi ipsi ꝓphȩ ipsi doctoresꝓbitatis atq pietatis. qͥcũq seđm
Si dictũ ẽ honora patre &matrẽ tuã ds̃ iussit: Sidictũ ẽ ñ methaberis. ñ homicidiũ facief ñ furaberis
admin istr& de honestate uirtutũ de amore patriȩ de fude amicitiȩ debonis oꝑib: atq om̃ib: ad mo¬
res ꝓbos ꝑtinentib reb quauis nescientes adquẽ finẽ & ꝗm mͦ eẽnt istareferenda ꝓpheticis. hoc ẽ

Expanded text:
amatores sapientiae, ipsi sapientes, ipsi theologi, ipsi prophetae, ipsi doctores probitatis atque pietatis. Quicumque secundum ra patrem tuum et matrem tuam, Deus iussit. Si dictum est: Non moechaberis, non homicidium facies, non furaberis, administret, de honestate uirtutum, de amore patriae; de fide amicitiae, de bonis operibus adque omnibus ad mores probos pertinentibus rebus, quamuis nes
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ animã ñ potiꝰ & animȩ creatorẽ: Dic̃ euiã antiqͦs romanos. plus. annoscentũ & septuaginta. đos sine
simula tro coluisse: qđ siadhuc in qͥt mansisse : castius dũ obseruarent᷑: Cui sententiȩ suȩ : testẽ ad hibe intͥ
cet̾a &iã gentẽ uideã. nec dubitat eũ locũ ita c̃clude: ut dicat: qͥ pͥm. simulacra doꝵ. ꝓpłis posuert̃.
eos cuuitatib: suis. & metũ depsisse: & errorẽ ad didisse: Prudent̃ ex istimans. dos facile posse insimula croꝵ

Expanded text:
e animam, non potius et animae creatorem. Dicit etiam antiquos Romanos plus annos centum et septuaginta deos sine simulacro coluisse. <Quod si adhuc, inquit, mansisset, castius di obseruarentur. Cui sententiae suae testem adhibet inter ceos ciuitatibus suis et metum demsisse et errorem addidisse, prudenter existimans deos facile posse in simulacro