comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uere ceꝑint. atq circa eorũ correctionẽ
negligentes extitiͣt. tc̃licet ietropoli¬
tams. p̃t illorũ uoluntatẽ. ⁊ ligandos dãp¬
nare. ⁊ reconciliandos ab soluere. Cũ uõ
ep̃i selo dimnȩ caritatiᷤᷤ accensi. bonoᷤ
ũbo⁊ exemplo edificant. malorũ uitia
asꝑa increpatione reclarguunt absq ta¬
liũ ꝯsilio nonlicet metropolitams in
edrũ parrochia aliquid agere uł dispo¬
nere. Unde infine capituli martini
det̃minatione nicħ p̃sũptiue assumat.
absq corũ ꝯsilio. ut uitiũ p̾sũptionis
iudeat᷑ in ꝓbatũ. ñ officiũ ca̾itatis. Sic
⁊ apłs. quia corinthios neglegẽnte
cirea correctionẽ formcatoris. sua aue
ep̃m ephesiorũ uidit ꝑatũ. ad corrigẽ¬
dauiti subditorũ. sine eius auctorita¬
te illos corrigere noluit. s tm̃ illũ de eo¬
rũ correctione ad monuit:¬

Expanded text:
 circa eorum correctiones negligentes exstiterint, tunc licet metropolitanis praeter illorum voluntatem et ligandos damnare, et reconciliandos absolvere. Quum vero episcopi zelo divinae caritatis accensi bonos verbo et exemplo aedificant, et malorum vitia aspera increpatione redarguunt, absque talium consilio non licet metropolitanis in eorum parochia aliquid agere vel disponere. Unde in fine capituli Martini umat absque eorum consilio, » ut vitium praesumtionis videatur improbatum, non officium caritatis. Sic et Apostolus, quia Corinthios vidit negligentes circa correctionem fornicatoris, sua auctuia episcopum Ephesiorum vidit paratum ad corrigenda vitia subditorum, sine ejus auctoritate illos corrigere noluit, sed illum tantum de eorum correctione admonuit
Abbreviated transcription (Latin):
unc uõ itãto tibiscribimus nolentes
alicuus eccłiȩ pruulegiũ infringẽ.
licet aplĩca pre rogatiua possimus de
qualib eccła cłicũ ordinare. desine iã
cuuspiã selo cumensis ecłĩę. antistitẽ
ꝓtelare. Quia si ꝓtelauĩs. ⁊ eũ consecra¬
re iamtotiens monitus non matutauis.

Expanded text:
unc vero iterato tibi scribimus, nolentes alicujus ecclesiae privilegium infringere, licet apostolica praerogativa possimus de qualibet ecclesia clericum ordinare: desine jam cujuspiam zelo Cumensis ecclesiae antistitem protelare, quia, si protelaveris et eum consecrare jam toties monitus non maturaveris,
Abbreviated transcription (Latin):
eis ꝓgeniti. ꝓfessionẽ ep̃osuo faciant. ꝑ
quã ex familia ercłie libertos effecto ẽẽ
fateant᷑. eiusq patrociniũ non relinquãt.
sed uxta uirtutemsuã obsequiũ ei uel
obedientiã prebeant. ¶ Prorento

Expanded text:
eis geniti professionem episcopo suo faciant, per quam ex familia ecclesiae libertos effectos se esse fateantur, ejusque patrocinium non relinquant, sed juxta virtutem suam obsequium ei vel obedienti
Abbreviated transcription (Latin):
sed tantũ mõ sac̃dotib qui cotidis dño
bere. Quia inuet̾i testam̃to ꝓhibuit dñs
panes scõs cõmedere filiis isrł.nisi tantũ¬
mõ aãron ⁊ filiis eius. panes qui longe e¬
rant ab istis panib. qui nc̃ in sc̃a eccła offe¬
runt᷑. quia illisubumbra legis erant. quõ
aut qua ꝯscientia oblationes uultis accipe.
qui uix ualetis ꝓuobis. ne dum. Palus dõ
p̃ces offerre. Quia prauũẽ. ⁊ contradñicũ
illud agere conat̃. q̃d ei nulla ratione ꝯcedr̃.
quia om̃ib sc̃ĩs patrib nr̃isq priorib pla¬
cuit hanc sanctionẽ fi̾ ⁊ nossimilit in eis¬
dem ꝑsistere uolumu ᷤᷤ. ut nullus audeat:
irritũ facere hoc qd ꝯstitutũ ẽ. si in ꝑpe¬
tuadãpnatione noluĩt ꝑsistere. Siquis uõ
contrahanc regłam nrãm. ⁊ contraregłam
scõrũ. cec. patrũ qui inniceno concilio 
constituerunt. temerarius p̃sũptor fuĩt.
molitus fuĩt. sub anathematis uinculo.
sit coligatus. ⁊ cõdẽpiratus. Respondert̃

Expanded text:
sed tantummodo sacerdotibus, qui quotidie Domino bere: quia in veteri Testamento prohibuit Dominus panes sanctos comedere filiis Israel, nisi tantummodo Aaron et filiis ejus: qui panes longe erant ab istis panibus, qui nunc in sancta Ecclesia offeruntur; quia illi sub umbra Legis erant; qui vaut qua conscientia oblationes vultis accipere, qui vix valetis pro vobis, nedum pro aliis, Deo preces offerre? Quia pravum est et contra Dominicum illud agere conatur, quod ei nulla ratione conceditur. Quia omnibus sanctis patribus nostrisque prioribus placuit, hanc sanctionem fieri, et nos similiter in iisdem persistere volumus, ut nullus audeat irritum facere hoc, quod constitutum est, si in perpetua damnatione noluerit persistere. Si quis vero contra hanc regulam nostram, et contra regulam sanctorum CCCXVIII patrum, qui in Nicaeno concilio hoc constituerunt, temerarius praesumptor fuerimolitus fuerit, sub anathematis vinculo sit colligatus et condemnatus. Responderunt
Abbreviated transcription (Latin):
quisq ẜ mones suos. ⁊ q̃d sibi loqui
nonuult. altĩ non loquat᷑. Unde benȩ
sacra ait scͥpta. Quod tibi nonuis fler to
alti nefacias. Nos eñi tp̃e indigemus:
ut aliquid marituriꝰ agamꝰ. ne p̃cipite¬
mus ꝯsilia. ⁊ oꝑa nr̃a. neq orinẽ cor¬
rũpamussẜ si aliꝰquis lapsus. quo quomͦ

Expanded text:
quisque sermones suos, et quod sibi loqui non vult, alteri non loquatur, unde bene sacra ait Scriptura: « Quod tibi non vis fieri, alteri ne feceris. » Nos enim tempore indigemus, ut aliquid maturius agamus, nec praecipitemus consilia et opera nostra, neque ordinem corrumpamus. Sed si aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
honorib frui. sibonã deinceps uitam
duxi̾nt. ⁊ suũ sacerdotiũ digne cuto¬
dierint. Et ipsi quib putant᷑ non solũ
errant. s ⁊̃ traditas eccłẽ claues despicẽ
ueritis int̾ra. solutaerunt ⁊ incęlis. Alioꝗi
hecsentñtu. aut dñi nonẽ. aut ueraẽ.
Nos uõ indubitant̃ tãdñi sacerdotes.
quã reliquos fideles postdignã satis fac¬
tionẽ pꝰse redire ad honores creliius.
dauid penitũtiã agens dixit. Redde
mame. Ipse nãq pꝰpenitentiã. ⁊ alios
docuit. ⁊ sacrificiũ dõ obtulit. dans
exemplũ doctõi̾b scẽ ecłĩȩ silapsi fue¬
rint. ⁊ ꝯdignãpenitñtiã dõ gesserint.
utrũq facere posse. Dociut eñi qñdo
cdixit. docebo iniquos uiastuas. ⁊ im¬
bulatus. Uidens eiũ. ꝓpħa scelera sua
mundata ꝑpenitñtiã. nondubitanit
p̃dicando. ⁊ dñolibando curare aliena.
clĩ alapsu. ⁊ inpͥstino manz officio iux¬
ta p̃dictas auchoitates. Uideai neãpliꝰ¬

Expanded text:
honoribus frui, si bonam deinceps vitam duxerint, et suum sacerdotium condigne custodierint. Et ipsi quidem qui hoc putant, non solum errant, sed etiam traditas Ecclesiae claves despicere lo . Alioquin haec sententia aut Domini non est, aut vera est. Nos vero indubitanter, tam Domini sacerdotes, quam reliquos fideles, post dignam satisfactionem posse redire ad honores credimus, David poenitentiam agens, dixit: « Reddma me . » Ipse namque post poenitentiam et alios docuit, et sacrificium Deo obtulit, dans exemplum doctoribus sanctae Ecclesiae, si lapsi fuerint et condignam poenitentiam Deo gesserint, utrumque facere posse. Docuit enim quando dixit: « Docebo iniquos vias tuas, et imbulatus. Videns enim Propheta scelera sua mundata per poenitentiam, non dubitavit praedicando et Domino libando curare aliena. Dei lapsus, et in pristino manet officio juxta praedictas auctoritates. Videat, ne ampli
Abbreviated transcription (Latin):
omanꝰ ecclĩȩ thianensis cłicꝰ
ꝓ crimine adult̾n qd ad misis¬
se ꝑhibet̾. aclĩcatus ordine de¬
positus. in monast̾io hic inurbe
rõma ad agendã penitñtuã. ex nͣ

Expanded text:
omanus Ecclesiae Thianensis clericus, pro crimine adulterii quod admisisse perhibetur, clericatus ordine deposito, in monasterio hic in urbe Romana ad agendam poenitentiam ex vestra
Abbreviated transcription (Latin):
quia nec om̃is filius heres ẽ pãtnis.
Nuptiarũ aũĩ fedã int̃ ingenuoᷤ
sunt legitima. ⁊ int̾ coequales.⁊ mł¬
to prius hoc ipsũ dño constit̾uente
Quã mitiũ romani uinꝰ existeret.
Itaꝙ aliud ẽ uxor. aliud concubina.
sicut aluid ancilla. aliud lib̃a. Propt̃
q̃d etiã apłs ad manifestandam haꝵ
ꝑsonarũ distinctionẽ testimonium
posuit exgenesi. ubidicit᷑ habrabe.¬
Eice ancillam ⁊ filium eius. Non
esũ erit heres filus ancille. cũ fi

Expanded text:
s filius haeres est patris. Nuptiarum autem foedera inter ingenuos sunt legitima, et inter aequales multo prius hoc ipsum Domino constituente, quam initium Romani juris existeret. Itaque aliud est uxor, aliud concubina, sicut aliud est ancilla, aliud libera. Propter quod etiam Apostolus ad manifestandam harum personarum discretionem testimonium ponit ex Genesi, ubi dicitur Abrahce ancillam et filium ejus: non enim haeres erit filius ancillae cum fi
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ no arbitrio femine iuncte ui¬
ris. datur intelligi. qd paternus con¬
sensus desideretur innuptus. nec
legitimũ conuigium. nisi aparen¬
patriarchis. Honorantur parentes
rebecce minib consulit̃ puella
non de sponsalib. Illa eñi uidiciõ
expectat parentum. Non ẽ eñĩ uir¬
ginalis pudoris eligere maritũ. s
lamde sponsatam uiro de profec¬
tionis consuutͣdie. Nec in mĩto
dilationẽ non attulit. Iure ⁊ enĩ
ꝓperare debuit ad maritũ. Unde
ulud euripidion q̃d mirantur
pleriq unde trans latũsit manife̾¬
tumẽ. Att eñi inꝑsona mulieris
que tam̃ maritũ uolebat relinque
ad alias pecebat᷑ nuptus. Spon¬

Expanded text:
paterno arbitrio junctae viris, datur intelligi, quod paternus consensus desideratur in nuptiis, nec legitimum conjugium, nisi a parent.  Honorantur parentes Rebeccae muneribus, consulitur puella non de sponsalibus illa enim judicium exspectat parentum: non est enim virginalis pudoris eligere maritum, sed jam desponsata viro de profectionis consulitur die, nec immerito dilationem non attulit. Jure etenim properare debuit ad maritum. Unde illud Euripideum, quod mirantur plerique, unde translatum sit manifestum est. Ait enim in persona mulieris, quae tamen maritum volebat relinquere, et ad alias petebatur nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inrauit oꝑe cõplebit. Sĩnaũt
stat᷑im ut audierit contradrxit
pat̃.⁊ uota ⁊ uiramenti eius irriti
erunt. nec obnoxia tenebitu.
uirginitatis. Mulieres erũ etiã inR¬
seruet uirginẽ suã. ⁊ det nuptui
uirginẽ suã.cc̃. ex concilio tolletão

Expanded text:
ravit, opere complebit. Sin autem statim, ut audierit, contradixerit pater, et vota et juramenta ejus irrita erunt, nec obnoxia tenebitur virginitatis. Mulieres enim etiam virServet virginem suam; et: Det nuptui virginem suam. Econtra in Concilio Toletano
Abbreviated transcription (Latin):
bantẽ. aut dũ accusatori fauet
qd̃ ꝓbare non possit. ad liciet in¬
quis maxime misereri debet. Te¬
neri quã maxime debet forima uis¬
titie. nequis a consortio eriminãtĩ¬
onis abstractns. breui lacrimula.
b cõmumonẽ quã plimis debet
postulare tp̃ib. a facilitate saẽdo¬
tis extorquent. Nonne cũ uni in¬

Expanded text:
robantem aut, dum accusatori fauet qui probare non possit, addicat ini maxime misereri decet, teneri quam maxime debet forma iustitiae, ne quis a consortio communionis abstentus breui lacrimula bus communionem, quam plurimis debet postulare temporibus, facilitate sacerdotis extorqueat. nonne, cum uni in
Abbreviated transcription (Latin):
miã. Deniq inlege̾ scͥptum. ẽ.
de quodam qui ñ misereberiᷤᷤ illirᷤ.
Et in libris regũoꝵ legit᷑. quia sa¬
ul contraxit offensam. quia mise¬
ratus ẽ agag hostium regem quẽ
ꝓbibuerat diuina sentñtia seruaiͣ.
Ita siquis latronem filiis deprecin¬
tib motus. ⁊ lacrimis coniugiis eius¬
inflexiis: ab soluendũ putat. curad¬
buc latrocinandi aspirec affectus.
non ne innocentes trade eutio. ꝗ
libat multorũ exitia cogitaraẽe
Certe sigladiũ reprinit᷑. uincła
dissoluit. laxat exillum. curla¬
trocinandi qua põt clementiori
iua ñ eripit facultatem. qui uolã¬
tatem extorquere non potuit:¬

Expanded text:
a Denique in lege scriptum est de quodam: Non misereberis illius. Et in libris Regum legitur, quia Saul contraxit offensam, quia miseratus est Agag hostium regem, quem prohibuerat divina sententia servari. Ita si quis latronem filiis deprecantibus motus et lachrymis coniugiinflexus absoluendum putet, cui adhuc latrocinandi adspiret affectus, nonne innocentes tradet exitio qui liberat multorum exitia cogitantem? certe si gladium reprimit, uincla dissoluit, cur laxat exilio ? cur latrocinandi qua potest clementiore uia non eripit facultatem, qui uoluntatem extorquere non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
ab eius potestate donẽt cognoscant᷑
se ponat᷑. id cutouos eũ asupradicte
eccłiȩ patrimonio uolumus interim
submouere: ⁊ in ur̃o discussionis ipsus.
tp̃r: modamine detiner. ¶Q urd¬

Expanded text:
ab ejus potestate, donec causa cognoscatur, seponatur: idcirco nos eum a supradictae ecclesiae patrimonio volumus interim submoveri, et in vestro, discussionis ipsius tempore, moderamine detineri. QU
Abbreviated transcription (Latin):
accusat. Quem eñi conscientia deft̃¬
dit liber ẽ int̃ accusationes. ⁊ libsine
dicit conscientia accuset. De ur̃aigit᷑
sc̃itate absit axp̃ianoꝵ uidicio ea que
maledictorũ hõiũ rumorib conficta
credimus. in qualicũꝙ modulo suspi¬
tionis ad duci. quia ⁊ sacri eloquii testi¬
moniũ tenemus. ut mala maiora cum
forsitan dñr. nisi. ꝓ̾bata credi nondebe
ut nimie leuitatis ẽẽ ostendẽm. siquis
mala grauia credere studeat que ꝓbaiͣ
non possunt. Unde sc̃ĩtas nr̃a debet mẽ¬
tẽ suam a maledictorũ hõinũ rumorib
atq obtrectationib dis uingere.. ⁊ solaq̃
internȩ uite st̃. atq adutilitatem subdi

Expanded text:
accusat. Quem enim conscientia defendit, et inter accusationes libedicit, conscientia accuset. De vestra igitur sanctitate absit a Christianorum judicio ea, quae maledicorum hominum rumoribus conficta credimus, in qualicunque modulo suspicionis adduci, quia ex sacri eloquii testimonio tenemus, ut majora mala quum forsitan dicuntur, nisi probata credi non debeut nimiae esse levitatis ostenderem, si quis mala gravia credere studeat, quae probari non possunt. Unde sanctitas vestra debet mentem suam a maledicorum hominum rumoribus atque obtrectatione disjungere, et sola quae aeternae vitae sunt atque ad utili
Abbreviated transcription (Latin):
linc uera ẽ ab solutio presidentis cũ
interni sequit arbitriũ uidicis. qd
bene quatriduani mortui resuscitatio
illa significat. que uidelicet. demons¬
trat. qui prius dñs mortuũ suscitaũ.
⁊ uiuificauit dicens. Lagare uenifo

Expanded text:
nc vera est absolutio praesidentis, quum interni sequitur arbitrium judicis. Quod bene quatriduani mortui resuscitatio illa significat, quae videlicet demonstrat, quia prius mortuum Dominus suscitavit et vivificavit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ec salubrit̃ p̃cauenda sanccimus.
nequis fideliũ. ꝓpinquã sanginis
sui usꝙ quo affinitatis laniamentage¬
neris successione cognoscunt᷑ matmo¬
mo sibi de sideret copulare. s sicut.
amaiorib nr̃is diffinitũ ẽ. ita moĩs õi¬
b obseruetur. Qm̃usꝙ ad septenariũ
nũm parentele nulli ũquã copulã eeͣ¬
here licentiã damus his uidelie ꝗex
patre ⁊ matre consanguintatis descẽ¬

Expanded text:
ec salubriter praecavenda sancimus, ne quis fidelium propinquam sanguinis sui, usquequo affinitatis lineamenta generis successione cognoscuntur, matrimonio sibi desideret copulare, sed, sicut a majoribus nostris definitum est, ita modis omnibus observetur, quoniam usque ad septenarium numerum parentelae nulli unquam copulam contrahere licentiam damus, his videlicet, qui ex patre et matre consanguinitatis paren
Abbreviated transcription (Latin):
sanguims sui ñ accedat. ut reuelet tira¬
pitudinẽ euis⁊ tt̃m Anima que fecit
quippiã existis. ꝑ ibit demedio ppłisui.
Sane quib ꝯ uinetio int̾ dicũnus illi¬
cita habebunt in eundi ꝯ iugn melio¬
ris lib̃tatem. ¶ Nisi mneodẽ cri¬
mine usq ad mortem altͣuis eorũ c̃tu¬
macit ꝑseuauerint. Vñ in aurelianẽ¬

Expanded text:
accedet, ut revelet turpitudinem ejus; et iterum: Anima, quae fecerit quippiam ex istis, peribit de medio populi sui. Sane quibus conjunctio interdicitur illicita, habebunt ineundi conjugii melioris libertatem. Nisi in eodem crimine usque ad mortem alterius eorum contumaciter perseveraverint. Unde in Aurelianen
Abbreviated transcription (Latin):
atq mutos. actractos. repugnan.¬
tesq abbrtitis ordinatos. s huiꝰ¬
modi aliquis si post talem ordina¬
tionẽ non int̾ fuit cum illi ꝯficeñ
sacram̃ta si cõioni eoꝵ paĩticipa¬
tus nonẽ. sistatim discedentib ilł
pessimo ꝯciliabulo eorũ abrenun¬
tiauit. ⁊ ad eccłam recliit. iste talis
post habere coloremaliquem ex¬
cnsationis. Cet̾mꝰ qui pꝰmensẽ aũ
amplius redierunt. cũ se ꝯsid̾ent
ab eis acceperunt ressunt usurpa¬
te dignitatis. ¶ales plerũ¬
q ex intuitu pietatis reforinat
catholice manus impositio. cũ sa¬
tis factione ⁊ metdicina penitñtiȩ.
S dãpnationẽ sy moniacorũ. ⁊ eo¬
rũ qui eis ꝯsenserunt legimus. me¬
dicinã uero autñtica exbac heresi
nõiatim ñ legimus. nisi q̃d sicut u¬
surpatum. ẽ. innouãtianis. uł dona¬
tistis. inmorib utiq ħrtici ñ canoĩ¬
cȩ. s exintuitu pietatas. ita ⁊̃ exbis

Expanded text:
atque invitos attractos, repugnantesque ab haereticis ordinatos; sed hujusmodi aliquis, si post ordinationem talem non interfuit, quum illi conficerent sacramenta, si communioni eorum participatus non est, si statim discedentibus illis pessimo conciliabulo eorum abrenunciavit et ad ecclesiam rediit, iste talis pocusationis. Ceterum, qui post mensem aut amplius redierunt, quum se considerarent ab eis acceperunt, rei sunt usurpatae dignitatis. Gratian. Tales plerumque ex intuitu pietatis reformat catholicae manus impositio cum satisfactione et medicina poenitentiae: sed damnationem simoniacorum et eorum, qui eis consenserunt, legimus, medicinam vero authenticam ex hac haeresi nominatim non legimus, nisi quod, sicut usurpatum est in Novatianis vel Donatistis, minoribus utique haereticis, non canonice, sed ex intuitu pietatis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut inspec̃tis istis. siue eaque ad cano¬
nes ꝑtinent. siue eaque anobis sũt
nuꝑ mandata seruentur. siue que d̾
eccłasticis cinsis tue reuelationi cõ¬
tingit. subtua nobis insimatione
pandantur. Erit hoc studii. acsol¬
licitudims tuȩ. ut talem te inhisque
ĩuunguntur exbibeas: ut fideminte¬
gritatemꝙ eiꝰ cuuis curam suscipis
defensori

Expanded text:
ut inspectis istis, sive ea quae ad canones pertinent, sive ea quae a nobis sunt nuper mandata, serventur, sive ea quae de ecclesiasticis causis tuae retigerint, sub tua nobis insinuatione pandantur. Erit hoc studii ac solicitudinis tuae, ut talem te in his, quae injunguntur, exhibeas, ut fidem integritatemque ejus, cujus curam suscipis,Defensori
Abbreviated transcription (Latin):
adiuiare tales pͭ. Et infra. Inuenioꝰ
intali facinore. nonsolum duces.
⁊ auetores. s ⁊ participes penis de¬
stinari. nisi acõione malorum se
ꝑauerint uose. p̃cipiente ꝑ moysen
dño. ⁊ dicente. Seꝑaminiatabna¬
culis hõiũm istoꝵ durissimorum.
⁊ nolite tangere de om̃ib que st̃
eorũ. ne simul pereatis inpeccatis
corũ. Et q̃d cõminatus ꝑ moysen
dñs fuat impleuit. ut quisq ꝗse :
achore. ⁊ dathan. ⁊ abiron non se¬
ꝑasset. penas statim. ꝓ impia cõiõe
ꝑsolueret. quo exemplo ostendit᷑.
⁊ ꝓbatur obnoxios om̃sculpe. ⁊ pe¬
ne futuros. quise scismaticis contra
p̾ositos. ⁊ sacerdotes ñreligiosa te¬
temeritate miscuerunt. Sicͥut ⁊̃
cit. Sacrificia eorum tamquãpaniᷤ
luctus. o m̃s qui manducant ex eo ẽ¬
taminabuntur. docens scił. ⁊ ostũ¬
dens om̃s omũo cum auctorib ss.
supͥplicio conuingi. quifuerint
eorũ peccato contaminati. Que¬

Expanded text:
adjuvare tales potest. Et infra: § 3. Invenimus in tali facinore non solum duces et auctores, sed etiam participes poenis destinari, nisi a communione malorum se separaverint, praecipiente per Moysem Domino et dicente: Separamini a tabernaculis hominum iniustorum, durissimorum et nolite tangere de omnibus que sunt eorum, ne simul pereatis in peccato eorum. et quod comminatus per Moysen Dominus fuerat impleuit, ut quisque se a Core et Dathan et Abiron non separasset poenas statim pro impia communione persolueret. quo exemplo ostenditur et probatur obnoxios omnes et culpae et poenae futuros qui se schismaticis contra praepositos et sacerdotes inreligiosa temeritate miscuerunt. sicut etiacit: sacrifluctus; omnes qui manducant ea contaminabuntur : docens scilicet et ostendens omnes omnino cum auctoribus supplicio conjungi, qui fuerint eorum peccato contaminati.
Abbreviated transcription (Latin):
a ẽ om̃io brticos ⁊ scismaticos ruchilba¬
bere potestatis. ac iuris. ꝓp̃t̾ qd no¬
uatiantis. nec debet. nec põt excipi.
quominus ip̃ quoq extra eccłam ẽ¬
sistens. ⁊ contrapacem ac dilectionẽ
computetur. Et paulo post. Eccłã
una ẽ. que una ⁊ intꝰ eẽ. ⁊ foris ñpo̾t.
Si eñĩ ap̃d nouatianũ ẽ. ap̃d cornelip̃
non fuiͣt. Siuõ ap̃d cornelium fuit.
qui fabiano ep̃o legitima ordinatio¬
ne successit. ⁊ quẽ pꝰsacerdotu hono¬
rem martirio quoq dñs glaorificaũ.
nouatianus in eccła non ẽ. nec ep̃s ẽ
putari põt. qui euangłica ⁊ aplĩca
traditione contẽpta. ne minisucce¬
dens a se ip̃so ortus ẽ. Habere nãq
aut tenere eccłim. nullo modo pot.
qui ordinatus in eccła non ẽ. Et pau¬

Expanded text:
ticos et schismaticos nil habere potestatis ac juris. Propter quod Novatianus nec debet nec potest excipi, quominus ipse quoque extra ecclesiam consistens, et contra pacem ac dilectionem computetur. Et paulo post: § 1. Ecclesia una est, quae una et intus esse et foris non potest. si enim apud Nouatianum est, apud Cornelium non fuit. si uero apud Cornelium fuit, qui Fabiano episcopo legitima ordinatione successit et quem praeter sacerdotii honorem martyrio quoque Dominus glorificauit, Nouatianus in ecclesia non est nec episcopus conputari potest, qui euangelica et apostolica traditione contempta nemini succedens a se ipso ortus est. habere namque aut tenere ecclesiam nullo modo potest qui ordinatus in ecclesia non est
Abbreviated transcription (Latin):
in necessitate solidũ p̃stitit. hoc deui¬
no uł frumento accipiat. q̃d mercandi
caussa tp̃e statuto decretũ fui̾t uenũda¬
ri. Cet̾isispẽm non habiuĩt necessarrã.
ipsũ qd dedit sine ullo angumento reci¬
Clĩcus non accipiat. plusquã cõmodaũ.

Expanded text:
in necessitate praestiterit, hoc de vino vel frumento accipiat, quod mercandi causa tempore statuto decretum fuerit venundari. Ceterum, si speciem non habuerit necessarium, ipsum, quod dedit, sine ullo augmento reciricus non accipiat plus quam commoda
Abbreviated transcription (Latin):
uidic̾auit eũ pat̃.⁊ dabit p̃tiũ pudi¬
citie eus. Tertiũ filia p̃dicta dep̃hen¬
sa. si ñfuit uoluntas patriᷤ. detrahet
eam a p̃dictouiro. ⁊ tradet eamalu. ⁊
dotabit eam. ⁊ legitima erit ci. Sed
primũ hisduob prefert᷑. Itẽ ambr̃¬

Expanded text:
et dabit pretium pudicitiae ejus. Tertium, filia praedicta deprehensa, si non fuerit voluntas patris, trahet eam a viro praedicto, et tradet eam alii et dotabit eam, et legitima erit ei. Sed primum his duobus praefertur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
quã dñs ꝑmasit. At si femine li
de hoc qd dicit postͣius. ⁊ uir uxo¬
rẽ nondimitat: qr̃ nonad didu
ꝑmittit. nisiqdsimilem formao
uult intelligi. ut si dimiserit q̃d
caus a fornicationis ꝑmittitur
maneat si ne uxore. aut rec̃ciliet᷑

Expanded text:
qua Dominus permisit: at si feminae vide hoc, quod dicit posterius: Et vir uxorem non dimittat? Quare non addidit, viro, nisi quod similem formam vult intelligi? ut si dimiserit quod causa fornicationis permittitur, maneat sine uxore, aut reconcilietur
Abbreviated transcription (Latin):
rat oblationes atq pb̃r eoꝵ faciat me¬
moriam. Et quãuis peccatis om̃s sub¬
iaceamus. ꝯ gruit ut sacͬdos. ꝓmoꝵ¬

Expanded text:
rat oblationes atque presbiter eorum faciat memoriam. Et quamvis omnes peccatis subiaceamus, congruit, ut sacerdos pro mor
Abbreviated transcription (Latin):
tatuendum ẽ. quatenus eocłie qͦ¬
rũcumq monachorũ insingulis
parrochiis site. ep̃oꝵ. ut decet diuimt̾
subdantur regimini. eisq debita ob¬
sequi exibeant. ¶ Ecce urbrnꝰ
p̃p̃. ꝓhibet inuestituras parrochiałio
eis concessit. Sed illud ioħi ᷤ pp̃ in¬
telligendum ẽ. de illis capellis. que
cũ om̃iiure suo ab ẽp̃is monachis ẽ¬
ceduntu. Istud aũt urbani intelli¬
git᷑ de illis quas abbates in ꝓpruis p̃dnꝰ
edificant᷑. in uillis uł in castellis suis.
potestatem gub̾ nandippłm ⁊ spũalia¬

Expanded text:
tatuendum nobis est, quatenus ecclesiae quorumcunque monachorum in singulis parochiis sitae episcoporum, ut decet, divinitus subdantur regimini, eisque debita obsequia exhibeant. Gratian. Ecce Urbanus Papa prohibet investituras parochialium eis concessit. Sed illud Joannis Papae intelligendum est de illis capellis, quae cum omni jure suo ab episcopis monachis conceduntur. Istud autem Urbani intelligitur de illis, quas abbates in propriis praediis aedificant in villis vel in castellis suis. potestatem gubernandi popul
Abbreviated transcription (Latin):
tantum eius sententia teneat᷑.
merito querendũ uidet᷑. Potest
aũt dici catholicum sententia hr̃¬
tici minime teneri. Non em̃ põt
oris gladioferire. quẽ accusare
uł in quem testificari nonualet.
Si eñi quos diuina testimonia ñse¬
cuntur. quia extra eccłãsunt. pon¬
dus hũam testimomi ꝑdiderunt
ad u̾sus eos qui in eccła eẽ uident᷑.
nec ad u̾sus eosdem eccłastice auc¬
toritatis pondus. habere p̃otͥuert̃
qui ab eius fide discessisse proba¬
tisunt. atq idõ ab eccłasunt con¬
dẽpnati. In hereticum aũ potesta

Expanded text:
tantum ejus sententia teneatur, merito quaerendum videtur? Potest autem dici, catholicum sententia haeretici minime teneri. Non enim potest oris gladio ferire quem accusare vel in quem testificari non valet. Si enim quos divina testimonia non sequuntur, quia extra ecclesiam sunt, pondus humani testimonii perdiderunt adversus eos, qui in ecclesia esse videntur, nec adversus eosdem ecclesiasticae auctoritatis pondus habere poterunt qui ab ejus fide discessisse probati sunt, atque ideo ab ecclesia sunt condemnati. In haereticum autem potest
Abbreviated transcription (Latin):
potestas inhereticis remaneat. si
iniqua ẽ sentñtia pondere caret.
Qd si mcatholicũ praue iuuentẽ
uł inhereticũ flagitus. uł facino¬
rib deditum. ut alias ad recte
uiuendi regulas ut̃raq redeat sen¬
tentiam dedĩt. anut̾raq. anhrticꝰ¬

Expanded text:
potestas in haereticis remaneat, si potestas in haereticis remaneat, si iniqua est sententia, pondere caret. § 2. Quod si in catholicum prave viventem, vel in haereticum flagitiis vel facinoribus deditum, ut alias ad recte vivendi normam uterque redeat, sententiam dederit, an uterque, an haeretic
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis contrafidem ceꝑit aliquado¬
cere. nec deicere aliquemualet. nec
Recedentes afide. nec baptisma.
nec baptigandi potestatem amit
tes: aut utrãq retinent. aut utraq
carebunt. Sed aliud ẽ põtestas of¬
fien. aliud executio. Plerũꝙ offi¬
en potestas. uł accipttur ueliti amo¬
nachis insacerdotali unctione. uł
accepta sine sui exsecutione retinet᷑.
ueluti asuspensis quib aministra¬
tio int̃dicitur: potestas non aufer¬
t᷑. Afide itaq recedentib potes¬
tas non adimitur. sicut recdeuntib
non redditur. ne ñ hõi. s sacram̃to.
iniuria fieri uideat᷑. uñ abherẽticiᷤ
baptigati uł ordinati. cũ ad unita¬
tem catholice fidĩ redierint. si for¬
te intuitu eccłasticȩ pacis insuis
recipientur ordinib non ttabit᷑
sacramentũ. q̃d informa eccłie. ꝓ
babitur ministratum. s ꝑ inposi¬
tionem manus pr̃abit᷑ uirtus sacͣ¬
menti. que extra eccłam. nulli do¬
cetur ẽẽ collatam. Cumqͦ utraq

Expanded text:
fidem coeperit aliquid docere, nec dejicere quemquam valet nec Recedentes a fide nec baptisma, nec baptizandi potestatem amitttes aut utramque retinebunt, aut utraque carebunt. Sed aliud est potestas officii, aliud exsecutio. Plerumque officii potestas vel accipitur, veluti a monachis in sacerdotali unctione, vel accepta, sine sui exsecutione retinetur, veluti a suspensis, quibus administratio interdicitur, potestas non aufertur. A fide itaque recedentibus potestas non adimitur, sicut redeuntibus non redditur, ne non homini, sed sacramento injuria fieri videatur. Unde ab haereticis baptizati vel ordinati, quum ad unitatem catholicae fidei redierint, si forte intuitu ecclesiasticae pacis in suis recipiantur ordinibus, non iterabitur sacramentum, quod in forma ecclesiae probabitur ministratum, sed per impositionem manus praestabitur virtus sacramenti, quae extra ecclesiam nulli docetur esse collata. Quum ergo utraque
Abbreviated transcription (Latin):
iramui quomodo excõieati ad ui¬
dicandum receptisint. cum sed̾m
apłicos canones. sine cõmendatus
litt̃is in cõionesola recipiprohibean¬
tur. Absurdum eñi ẽ. ut ciu ñlic
etiã cũ mĩnimis iuixtasacͬs regulas

Expanded text:
iramur quomodo excommunicati ad judicandum recepti sint, cum secundum apostolicos canones sine commendatitiis litteris in communione sola recipi prohibeantur. Absurdum etenim est ut cui non licet etiam cum minimis juxta sacras regulas
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ eccłis subtrabunt. uł missã. ꝓ
requie defunctorũ promulgatã.
ꝓuiuis celebrant hõib. quorũ
om̃iũ maleficia nequissima. tole

Expanded text:
 subtrahunt, vel missam pro requie defunctorum promulgatam pro vivis celebrant hominibus. Quorum omnium maleficia nequissima Toleta
Abbreviated transcription (Latin):
iudit. ⁊ audiuit. sicut ip̃ dicit. sta
uinquit fui inspũ. Et paulus
a audet sedicere raptũ in coR
Om̃ib itaꝙ publice annũ¬
indumẽ. qd qui talia credit.⁊
uluis inquẽ credit .i. diabolI.
posse fier aliquam creaturã. Aut¬
in melius. aut indet̾ius inmutai.
aut trans formai̾ in aliam speciẽ
omũ facta sunt. ꝓculdubio infi¬
delis ẽ. ⁊ pagano detĩor.

Expanded text:
vidit et audivit, sicut ipse dixit: Statim, inquit, fui in spiritu ; et Paulus non audet se dicere raptum in corpore? . Omnibus itaque publice annuntiandum est, quia talia et illius, in quem credit, id est diaboli. posse fieri, aut aliquam creaturam in melius aut in deterius immutari, aut transformari in aliam speciem omnia facta sunt, procul dubio infidelis est, et pagano deterior.
Abbreviated transcription (Latin):
elaborare studeant. ut ꝑnitiosam
N abulo inuentã sortilegam. ⁊ magi¬
cam artẽ ex parrochiis suis penituꝵ
eradicent. ⁊ si aliquẽ uirũ aut mulie¬
rem huiuscemodi sceleris sectatorem
inueniunt. turpit̃ de honestatum.
de parrochiis suis eiciant. Ait eñĩ apbꝰ
correctionem deuita. sciens quia sub¬
u̾sus ẽ. qui eiꝰmõ ẽ. Sub ũsisunt. ⁊ a
diabolo captiui tenent᷑. qui relicto
creatore suo. diaboli suffragia quer̃
⁊ id̃o atalipeste deb mundari scã¬
eccłã. Illud etiã ñ ẽ omittendũ. qͣd
quecdã scelerate mulieres. retro post
sathanan conu̾se. demonũ illusioĩ¬
b. ⁊ phantas matib seclucte. credt̃
se. ⁊ ꝑfitent᷑ cũ diana noctur niꝰ ho¬
ris deapaganorũ. uł cũ herodiade.
⁊ innuã multitudine mulierũ ecta¬
re suꝑquasdam bestias. ⁊ multa tra¬

Expanded text:
elaborare studeant, ut pernitiosam et a Zabulo inventam, sortilegam et magicam artem ex parochiis suis penitus eradicent. Et si aliquem virum aut mulierem huiuinvenerint, turpiter dehonestatum de paroechiis suis ejiciant. Ait enim Apostolus: admonitionem devita, sciens quia subversus est quidiabolo captivi tenentur qui relicto creatore suo diaboli suffragia quaerunt, et ideo a tali peste debet mundari saensi: Illud etiam non est omittendum, quod quedam scelerate mulieres retro post sathanam converse, demonum illusionibus et fantasmatibus seducte, credunt se et profitentur cum Diana nocturnis horis dea paganorum vel cum Herodiade et innumera multitudine mulierum equitare super quasdam bestias
Abbreviated transcription (Latin):
egimus aliquaneligant. legi tu¬
inus ne ignortmus. legimuis. ñut
teneamus. s ut repudiemus. It̃ ieroĩmꝰ
GSramatica legẽda
est ut ꝑ eam sacre scripture intelligãt᷑.

Expanded text:
egimus aliqua ne negligantur; legimus ne ignoremus; legimus non ut teneamus, sed ut repudiemus. CAP. CXXXV. Grammatica legenda est ut per eam sacrae Scripturae intelligant
Abbreviated transcription (Latin):
põssẽ amitti iudicat᷑. Sic ⁊ illi qui ĩ
sacrilegiũ scis maticis ab ecdĩȩ cõiõe
discedunt: Habent utiq baptimũ
daricur ñ põt. Si dicis ñ recte foris
dat᷑ respondemns. Sicut ñ recte foris
dat᷑ͣ. ⁊ tam̃dat̃. Sicut aũt ꝑunitatis
re c̃ciliationẽ incĩpit utilit̃ haberi.
qd extraunitatẽ inutilit̃ habebat᷑.
sic ꝑeandem rec̃ciliationẽ incip̃utile
ad spem ñ ad salitm. Item. ꝑ fidus¬

Expanded text:
potuisse judicatur. Sic et illi, qui per sacrilegium schismatis ab ecclesiae communione discedunt, habent utique baptismum, dari cur non potest? Si dicis: non recte foris datur, respondemus: sicut non recte foris datur; sed tamen datur. Sicut autem per unitatis reconciliationem incipit utiliter haberi quod extra unitatem inutiliter habebatur: sic per eandem reconciliationem incipit utile ad spem, non ad salutem. Item li
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ remnotus. Egosidño placet istũ
modum seruo. ut quisquis ap̃ eos
ꝑꝑdisciplina degradatus ad catho¬
licam transire uoluit. inhũilia¬
tione peratũtiȩ recipiat᷑. quo⁊ ip̃i
eum forsitan cogerent. si ap̃deos
manere uoluiss. E Sedis

Expanded text:
 ego, si domino placet. istum modum seruo, ut, quisquis apud eos propter disciplinam degradatus ad catholi-cam transire uoluerit, in humiliatione paenitentiae recipiatur, quo et ipsi eum forsitan cogerent, si apud eos manere uoluisset. ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
Potest tam̃ illud augustim de po¬
testate baptigandi intelligi. non
ligandi aur soluendi. uł. cet̾a sacra¬
menta ministrandi. Baptis manãq
siue abheretico. sine ⁊̃ alaico minis¬
tratũ fuit. dũ modo inunitate ca¬
tholice fidĩ accipiatur non carebit
effectu. Alia uõ sacramenta. ut sae̾
corꝑis ⁊ sangninas dñi. ex cõĩcatiõis
uł reconciluationis. si abheretico. ł
catholico non sacerdote ministrẽ¬
tur. uł nullũ uł letalem habebunt
effectum. Unde ab om̃ib fidelib
nullatemis sunt recipienda. Hinc
baptismo

Expanded text:
Potest tamen illud Augustini de potestate baptizandi intelligi, non ligandi, aut solvendi, vel cetera sacramenta ministrandi. Baptisma namque sive ab haeretico, sive a laico ministratum fuerit, dummodo in unitate catholicae fidei accipiatur, non carebit effectu. Alia vero sacramenta, ut sacri corporis et sanguinis Domini, excommunicationis vel reconciliationis, si ab haeretico vel catholico non sacerdote ministrentur, vel nullum, vel lethalem habebunt effectum. Unde et ab omnibus fidelibus nullatenus sunt recipienda. Hinc baptismo
Abbreviated transcription (Latin):
Ipuocuit nonliceat. ei ttio in eadẽ
lite suphisdem capłis. ꝓuocatione
uti. uł sentñtias excelletissimoꝵ p̃fee¬
torũ p̃toĩo retractare. Licentiadanda
litigatõĩb arbitrodato ipsis au¬
dientiam qui eũdedit añlitiꝯ tẽsta

Expanded text:
it, non liceat ei tertio in eadem lite super eisdem capitulis provocatione uti, vel sententias excellentissimorum praefectorum praetorio retractare, licentia danda litigatoribus, arbitro dato, ipsius audientiam, qui eum dedit, ante litis contesta
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dura supbia resistatur. s ꝑobedi
aliquid p̃sentiuissione p̃cipimus.
s illa que olimuidẽt indulta firmamꝰ.
cũ nulli dubiũsit qd ñsolũpontifier¬
liscausatio. s omisscẽ relatio. ro. reli¬
gionis ad sedem apłicã quãĩ ad capd̃
eccłarũ debeat refem. ⁊ inde nonnã
sumere. Un de sũpsit exordium: ne
capd institutionis uideat᷑ amitti. Cuniꝰ
auctoritatis sanctionẽ õs teneant sa¬
cerdotes qui nolũt ab apłice petre.

Expanded text:
n dura superbia resistatur, sed per obaliquid praesenti jussione praecipimus, sed illa quae olim videntur indulta firmamus, cum nulli dubium sit quod non solum pontificalis causatio, sed omnis sanctae religionis relatio, ad sedem apostolicam, quasi ad caput Ecclesiarum, debet referri, et indesumere, unde sumpsit exordium, ne caput institutionis videatur omittere. Cujus auctoritatis sanctionem omnes teneant sacerdotes, qui nolunt ab apostolicae petrae,
Abbreviated transcription (Latin):
citote certamessi¬
ꝓunciã que habet .x. aut xi. ciuita¬
tes. ⁊ unũ regem. ⁊ totidem minorespo¬
testates subse: ⁊ unũ metropolitanum
alios suffragraneos.x.uł xi. epos iudic̾e
ad quorũ uidiciũ om̃s cause ep̃orũ. ⁊ re¬
liquorũ ep̃oꝵ sacercdotũ acciuita tum᷑ re¬
ferantur. ut ab hisomĩb uiste consona
uoce discernãt᷑. nisi ad maiorẽ auctoĩta¬
tẽ fui̾t abhis qui uidicandist̃ appellatũ.
Vnde non oportet ut degradetur. uł de¬
honoretur una queq ꝓuincia. sed ap̃d
semecipsam habeat uidices. sacerdotes
⁊ epõs singulos. uidelicet sedmordines
suos. ⁊ qui cũq causa babuit a siuis uidi¬
cib iudicetur. ⁊ non abaliens .i. asuȩ iꝰ¬

Expanded text:
citote certam provinciam esse quae habet X vel XI civitates et unum regem, et totidem minores potestates sub se, et unum metropolitanum aliosque suffraganeos X vel XI episcopos judices ad quorum judicium omnes causae episcoporum, et reliquorum sacerdotum, ac civitatum causae referantur, ut ab his omnibus juste consona voce discernantur, nisi ad majorem auctoritatem fuerit ab his qui judicandi sunt appellatum. Unde non oportet ut degradetur, vel dehonoretur unaquaeque provincia, sed apud semetipsam habeat judices, sacerdotes, et episcopos singulos videlicet juxta ordines suos. Et quicunque causam habuerit, a suis judicibus judicetur, et non ab alienis, i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊timore clicoꝵ. reliquias corꝑidm̃
sta offerantur. quantappło sufficẽ
debeant. qd si remanserint. incras¬
tinũ ñ res uent̾. s cũtimore ⁊ tremo¬
re cłĩcorũ ⁊ diligentia consumant᷑.
Quiaũ residaꝵ corꝑisdm̃i que in
saerario pelicta sunt consumunt.
tiom cõmiscerecibũ. quiꝑaqua li¬
culos digestus insecessũfunditur.
Si gͥmane dñica portio eclit᷑ usq
ad sextã ieinent ministriqui eã
consũpserunt. Et si t̃tia. uł qͣrta
hora acceꝑint. ie iunent usq ad
uesꝑm. Sic secretascĩfications et̃¬
na custodiendast̃ sacramenta. Pre
laico defragientis oblationũ dm̃
ad mensã ponitur. Unde scistuꝗ
passim scũariipanes indignis inpẽ¬
dendũ posceret. cũse mundũ ante

Expanded text:
et tremore clericorum reliquias corporis sta offerantur, quanta populo sufficere debeant. Quod si remanserint, in crastinum non reserventur, sed cum timore et tremore clericorum, et diligentia consumantur. Qui autem residua corporis Domini quae in sacrario relicta sunt consumunt, tioni commiscere cibum qui per aqualiculos digestus in secessum funditur. Si ergo mane Dominica portio editur, usque ad sextam jejunent ministri qui eam consumpserint. Et si tertia vel quarta hora acceperint, jejunent usque ad vesperam. Sic, secreta sanctificatione, aeterna custodienda sunt sacramenta. De laico, de fragmentis oblationum Domini ad mensam ponatur. Unde scis tu qui passim sacrarii panes indignis impendendum posceret, si mundus e
Abbreviated transcription (Latin):
chos ad conũtionẽ scãm p̃monẽ.
Abbates alia ꝙ officia ĩnstituere.
atq extra regłam acta corrigere.
qd si aliquid in monachos canonib
int̃ dictũ p̃sũpserint. aut usurpa¬
re quippiã de monast̾i reb tẽpta¬
uint. non de eritabeis sentñtia ex¬

Expanded text:
chos ad conversationem sanctam praemonere, abbates aliaque officia instituere, atque extra regulam facta corrigere. Quod si aliquid in monachos canonibus interdictum praesumserint, aut usurpare quippiam de monasterii rebus tentaverint, non deerit ab illis sententia ex
Abbreviated transcription (Latin):
xĩs sententiã ꝓconsulis inciprianũ.
Aliud ẽ. sella terrem. Aliud ẽ tribunal
celeste. ab inferiore accipit sententrã.
UIͦII. custodiintus in nocentiamtuam
ubi nemo opprimit causamtnã. p̃uale¬
bit inte falsum testimoniũ. sed apud
hoĩes. nũquid dm̃ ualebit ubi eausa
tua dicendaẽ: qñds̃ erit uidex. alius
testis quã ꝯscientia tua nonerit. Iter.
iustum uidicem. ⁊ conscientiamtuam
nolitimere nisi ciusamtuã. It̃ gg pp̃.

Expanded text:
is sententiam proconsulis in Cyprianum, aliud est sella terrena, aliud tribunal coeleste, ab inferiore accipit sententiam, 16. Custodi intus innocentiam tuam ubi nemo opprimit causam tuam. Praevaluit in te falsum testimonium, sed apud homines. Nunquid apud Deum valebit, ubi causa tua dicenda est? Quando Deus erit judex, alius testis quam conscientia tua non erit. Inter judicem justum et conscientiam tuam noli timere, nisi causam tuam. Item.
Abbreviated transcription (Latin):
e laicis questiofacta ẽ. qui mori¬
entib ep̃is. siũ aliiscłicis. res de¬
functorũ inuasas. eccłiȩ pauꝑibus.¬
ꝙ subripuunt. contraquos cõmune
totius concilii. anathema. platũ. ẽ.
ipso p̃phuiusmõi sentñtiam pro¬
mulgante. Siquis post int̃dicti p̃¬
sentis cõgnitionẽ ep̃orũ seu pbrorũ.¬

Expanded text:
e laicis quaestio facta est, qui morientibus episcopis sive aliis clericis res defunctorum invasas ecclesiae pauperibusque subripiunt. Contra quos commune totius concilii anathema prolatum est, ipso Papa hujusmodi sententiam promulgante: « Si quis post interdicti praesentis cognitionem episcoporum seu pr
Abbreviated transcription (Latin):
petitio. aut uoluntas accesserit. ꝗali¬
quid sibi in eouendicant potestatis.
Debetem̃ ẽẽ in munis ab aliis qui di¬
uine militiȩ ẽ aggregandus. ut aca¬
tris dñicis quib nomeneiꝰ ascribitim
nulluis necessitatis uinculis abstraba¬

Expanded text:
petitio, aut voluntas accesserit, qui aliquid sibi in eis vindicant potestatis. Debet enim esse immunis ab aliis qui divinae militiae fuerit aggregandus, ut a castris Dominicis quibus nomen ejus ascribitur nullis necessitatis vinculis abstraha
Abbreviated transcription (Latin):
desidat. data peeunia potentes ꝑso¬
nas minime suffragat̾rices adbibeat.
nec adclecretũ sibi faciendũ clĩcos. uel
ciues ad subscribendũ adhibito cuius¬
lbet gnis timore cõpellat. uł premiis

Expanded text:
desiderat, data pecunia potentes personas minime suffragatrices sibi adhibeat, nec ad decretum sibi faciendum clericos vel cives ad subscribendum, adhibito cuiulibet generis timore, compellat vel pro premiis
Abbreviated transcription (Latin):
giose domus. pcessisse. ¶Sicut aũt a¬
lienatio rerum eccłiȩ int̃dicit᷑. ita ꝓ¬
hibetur. nequasterilis eis detur posses
tile alienaturꝰ gestis ut supra ꝯficiendi.¬
⁊ eodem iuramento prestito.i. q̃d alia
de causa non alienat᷑. nisiut inmunita
eiusdem uenerande domus seruetur.
scit pͣc matica forma suꝑ hoc procedẽte.
¶It. Sibi inuicem recte ꝑmutant cũutus¬
referunt᷑. ꝑ petua quoq enfiteosis in his
reb ꝑmittit̾. si res in eorũ geratur p̃sen¬
tia quib hoc assignat᷑ lege. uirantib
his quorũ interẽ. ex eo contractu. nchꝰ
ad lesionem diuine domus efficisolito
redditu ipsiuis rei qui fuit cũdiuino in¬
ri dedicaritur. ñ in minuendo. rasi insꝗ¬
tam partẽ. Aut si obcladem̃ diminuta
fuit. tunc ꝯstante nũc pensione in ẽphi¬
teo sin detin QQuod sires pretiosa quidẽ
ẽ parũ tam̃. aut nichil p̃stet pensionis
res subtilit̃ estimanda ẽ. ut ex hac ui sta¬

Expanded text:
vinae domus processisse. § 2. Sicut autem avinae domus processisse. § 2. Sicut autem alienatio rerum ecclesiae interdicitur, ita prohibetur, ne qua sterilis ei detur possesstile alienatur gestis ut supra conficiendis, eodem juramento praestito, id est quod alia de causa non alienatur, nisi ut immunitas ejusdem venerandae domus servetur. scit, et pragmatica forma super hoc praecedente. § 5. Item sibi invicem recte permutant cum utriuserpetua quoque emphyteusis in his permittitur rebus, si res in eorum geratur praesentia, quibus hoc adsignatur lege, jurantibus his quorum interest, ex eo contractu nihil ad laesionem divinae domus effici, solito reditu ipsius rei, qui fuit, quum divino juri dedicaretur, non minuendo nisi in sextam partem, aut si ob cladem deminuta fuerit, tunc pro constante nunc pensione in emphyteusim detur. Quod si res pretiosa quidem est, parum tamen aut nihil praestat pensionum, res subtiliter aestimanda est, ut ex hac
Abbreviated transcription (Latin):
in his immobilib que ab imꝑiali domo
p̃dictis locis applicant᷑. Incet̾is eatenus
quid immobile alienet᷑. uł distrabat᷑.
seruationẽ. His dempenis subiacet. q̃ ĩ
rebus immobilib. ꝓditesunt.¶Si autẽ
debitum ex moͬlib solui nonualet. Pri¬
mores im mobilis specialidetur pignoĩ
cuius fructus creditor sibi reputet. tã
insortem quã inusuras usq ad quattam
mus apud eũ aquo ordinat᷑ habitis ab s¬
ꝙ dispendio gestis. uiret maiore parte
ibidem ẜ̃ uientiũ consentienti. ⁊ debitũ
urguere. nec ex mobilib soliu posse.
pretio modis om̃ib. ꝓdebito dando.
Alit̾ eñires ep̃tori non cõcedit̃.⁊ hoc in¬
scribat᷑ nil ẽẽ factũ in eare ad dãpnũdi¬
uinȩ domus.¶Ep̃tore noninuento res
estimata districte creditor detur. inso¬
ẜuientiũ. Sit tm̃ eares mediocris inteꝵ
cẽtas. inspecta ipsiusqualitate ⁊ quati¬
tate. zonere. ⁊ iscreditor hic intelligat᷑
qui q̃d credidit. ꝓbat. inutilitates reli¬

Expanded text:
in his rebus immobilibus, quae ab imperiali domo praedictis locis applicantur. In ceteris eatenus quid immobile alienetur vel distrahatur, servationem, iisdem poenis subjaceat, quae in rebus immobilibus proditae sunt. Si autem debitum ex mobilibus solvi non valet, primo res immobiles specialiter dentur pignori, quarum fructus creditor sibi reputet tam in sortem quam in usuras usque ad quartam mus apud cum, a quo ordinatur, habitis absque dispendio gestis juret, majore parte ibidem servientium consentiente, et debitum urgere, nec ex mobilibus solvi posse. pretio modis omnibus pro debito dando. Aliter enim res emtori non conceditur, et hoc inscribatur, nihil esse factum in ea re ad damnum divinae domus. Emtore vero non invento, res aestimata districte creditori detur in soservientium. Sit tamen ea res mediocris inter ceteras, inspecta ipsius qualitate, ett onere. Et is creditor hic intelligatur, qui quod credidit probat in utilitatem di
Abbreviated transcription (Latin):
qui desidat postulet᷑. pacta cum eo
spatio qd̃ int̾ eos fui̾t constitutũ seumor¬
tis sue tp̃e. si hoc quoq conuenerit. is
qui possessionem eccłasticam. ⁊ cet̾orũ
reclituũ usũ fruttũ habendi gr̃a pacto
int̾ ueniente suscepit. nonimnus quã
alt̾ius tante quantitatis quante acceꝑat
recdoitus. cũ ipsorũ p̃diorũdonuimo.
⁊ reb immobilib eorũq colonis. ⁊ mã¬
cipiis eccłiȩ dere linquat. Nisiem̃b ac
conditione pacta inita fui̾t. ei quoꝙ
statio locũ habet in om̃idomo religiosa.
quofinitores utraq pleno uire ꝑueni¬
at indomũ iamdictam. nec tributis q¬
dem sit grauata maiorib eares quedat᷑

Expanded text:
qui desiderat, postuletur, pacta cum eo,spatio, quod inter eos fuerit constitutum, seu mortis suae tempore, si hoc quoque convenerit, is, qui possessionem ecclesiasticam et certorum redituum usum fructum habendi gratia pacto interveniente susceperit, non minus quam alterius tantae quantitatis, quantae acceperat reditus, cet rebus immobilibus, eorumque colonis et mancipiis ecclesiae derelinquat. Nisi enim hac conditione pacta inita fuerint, ea quoqaec usus praestatio locum habet in omni domo religiosa. Quo finito res utraque pleno jure perveniat in domum jam dictam, nec tributis quidem gravata majoribus sit ea res, quae datur
Abbreviated transcription (Latin):
tu. ut indirecta uenditione aliquid diͦ¬
trahat᷑. apud duos. uł tres. cõpidiuĩcia¬
les. aut uicinos ep̃os causa qua necesse
fuit uendendi primitus cõ. ꝓbetur. ut
habita discussione sac̃ dotali eorũ sub¬
scͥptione que facta fuit uenditio. ł trãs¬
possessiones pere grinis ut elĩcis saluo
Ecclefias

Expanded text:
u, vel in directa venditione aliquid distrahatur, apud duos vel tres comprovinciales vel vicinos episcopos causa, qua necesse sit vendi, primitus comprobetur, ut, habita discussione sacerdotali, eorum subscriptione quae facta fuerit venditio vel transpossessiones peregrinis vel clericis salvo Ecclesias
Abbreviated transcription (Latin):
posumus xp̃o lucrari. si colloqͥũ
eorũ uitamꝰ ⁊ cõiũuiũ. Unde ⁊ dñs
cũpublicanis ⁊ peceatorib mandu¬
cauit. ⁊ bibit. In his uõ qui intus st̃
.l. infidelib putredo reseranda ẽ.
inc etiam cum ꝓpħa dice̾nt fac̃
dñs uidicium om̃ib iniuriã pati¬
entib exponendo addidit aũs. Ab
his quinon sunt sui uiris. in quo ne¬
quid disciplina exerceri. Itẽ quãdo
multitudo ẽ inscelere. neo salua
pace eccliȩ mala puniri possunt.
tollerandisunt potus quã uiolata
pace eccłiȩ puniendi. Unde añs¬

Expanded text:
possumus Christo lucrari, si colloquium eorum vitamus et convivium. Unde et dominus cum publicanis et peccatoribus manducavit et bibit. In his vero qui intus sunt, id est infidelibus, putredo resecanda est. Hinc etiam cum propheta diceret: Facit Dominus iudicium omnibus iniuriam patientibus, exponendo addit Augustinus: Ab his qui non sunt sui iuris, in quos nequit disciplina exerceri. Item quando multitudo est in scelere, nec salva pace ecclesie mala puniri possunt, tolepace ęcclesię puniendi. Unde A