comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
altare. lectione autem finita: dicatur. tre.
Domine audiui. Postea colła. Deus aquo et
udas s non flectamus genua. Deiũ legat᷑
cono cum mampulo: sinuliter absq titulo.
Quam non ut epłam sed plane legat: ut a-¬
liam lectionem. Qua dicta canat᷑ .R. eripe me
domine: subsequat᷑ passio i orationes sollem¬
nes .i. oremus dilectissimi. Et cͥca finem ea¬
rundem oronum secretarius aliquod gros¬
sum linteum inpresbitĩo ante altare sternat.
uͥ crux ẽ adoranda ⁊ et duo presbitĩ uel diaco¬
nes a cantore premoniti albis se induant ad
oꝑ tam iam ante nonam asacͥsta ibidem
depositam. finita oratione accipientes ad gra-¬
dum altaris portent: abb̃e cum ministris ab
altari descendentib. Postea crucem aliqua
re ad hoc conuenienti subniram unus ad dex¬
teram et alter adleuam tenentes. flexis popli¬
tibus cantent. popule m̃s. et duo fr̃es antegra¬
dum p̃sb̃rii ter dicant agyos. semel inpͥmo

Expanded text:
altare. Lectione autem finita dicatur Tractus, altare. Lectione autem finita dicatur Tractus, Domine, audivi, postea Collecta Deus a quo et Judas: sed non flectamus genua. Deinde legatucono cum manipulo similiter absque titulo. Quam non ut Epistolam, sed plane legat ut aliam Lectionem. Qua dicta canatur Tractus, Eripe me Domine: et subsequatur Passio et orationes solemnes, id est Oremus, dilectissimi. Et circa finem earumdem orationum secretarius aliquod grossum linteum in presbyterio ante altare sternat, ubi crux est adoranda. Et duo presbyteri vel diaconi a cantore praemoniti albis se induant ad pertam jam ante Nonam a sacrista ibidem depositam, finita oratione accipientes ad gradum altaris portent: abbate et ministris ab altari discedentibus. Postea crucem aliqua re ab hoc convenienti subnixam, unus ad dexteram et alter ad levam tenentes, flexis poplitibus cantent, Popule meus. Et duo fratres ante gradum presbyterii ter dicant Agios, semel in primo
Abbreviated transcription (Latin):
or̃oq fiat breuis suꝑ formas. sollemnis uͦ or̃o
ante .iii. ꝑsoluatur exmore. Dicta autem
pͥma sequantur om̃s abb̃em eo ordine qͦ
stãt inchoro et intrent capłm⁊ sedeatq ab¬
bas ad dext̃am cum choro suo. pͥorq ad sinistrã
cum suo in introitu capłi: et post eos omnes
eo ordine sedeant quo ꝓcesserunt ⁊ ac psal¬
terium ex integro ꝑsoluant. Expleto psal¬
terio ꝑtotam diem uacent fr̃es lectioni.
post nonam induant se abbas et ministͥ
ad offm̃. Intim autem secretarius altaris
suꝑficiem mundis cooꝑiat pallis: et ab uno
ministroꝵ duo luminaria cͥca altare ac-¬
cendant᷑. ut mos est festiuis dieb. Deinde
pulsata tabula ueniat conuentus incho¬
rum et legatur sine ti tulo lectio. intͥbu¬
latione sua. aquodam fr̃e acantore pre¬
monito. Quam dum inceꝑit. ingrediat᷑
abbas cum ministris ad altare nudis pe¬
dib: orationem solitam pretmittentes añ

Expanded text:
oratioque fiat brevis super formas: solemnis vero oratio oratioque fiat brevis super formas: solemnis vero oratio ante Tertiam persolvatur ex more. Dicta autem prima sequantur omnes abbatem eo ordine quo stant in choro et intrent capitulum, sedeatque abbas ad dexteram cum choro suo, priorque ad sinistram cum suo in introitu capituli: et post eos. omnes eo ordine sedeant quo processerunt, ac Psalterium ex integro persolvant. Expleto Psalterio per totam diem vacent fratres lectioni. Post Nonam induant se abbas et ministri ad officium. Interim autem, secretarius altaris superficiem mundis cooperiat pallis et ab uno ministrorum duo luminaria circa altare accendantur, ut mos est festivis diebus. Deinde pulsata tabula veniat conventus in chorum et legatur sine titulo lectio, In tribulatione sua, a quodam fratre a cantore praemonito. Quam dum incoeperit ingrediatur abbas cum ministris ad altare nudis pedibus, orationem solitam praetermittentes ante
Abbreviated transcription (Latin):
batis pedes lauet alter uͦ terga et osculetur. pꝰ
hoc tã abbas quam̃ cet̾i sibi uicissim in mani¬
bus aquam fundant. Dein de cucullis.
cum in quo ebdarii coquine solent inclinare
sabbis post mandatum: et ibidem inclinent.
Et tunc priore assurgente abbatiq cedente.
omnes pariter assurgant eoq residente resi
deant cuncti. Ad colłonem autem lectio e¬
ugłii. scił. ante diem festum pasche. ab illo
diacono cui cantor preceꝑit sedente: sicuti cetĩs
diebus legatur. Cuius lectionis finis: inꝓuidẽ¬
tia est abb̃is. Hinc complector̃. remissus me¬
diocri uoce dicatur: ita tamen ut sonus psal
modie clare et distincte resonet. Quod etiã
abhinc omnib horis inpsalmodia et cantu.
exceptis uigiliis et laudib usq ad uesꝑam pas¬
chefiat rrii. Item de parasceue.
r parasceue paruo post laudes interuallo
facto discalcient se frẽs indormitorio.⁊ infirmi ĩ
infirmitorio: nͥ nimis grauentur. Demde pul¬
setur tabula. et conuentus ueniat inichoꝵ

Expanded text:
des lavet, alter vero tergat et osculetur. Post hoc tam abbas quam caeteri sibi vicissim aquam in manibus fundant. Deinde cucullis cum, in quo septimanarii coquinae solent inclinare Sabbatis post Mandatum, et ibidem inclinent. Et tunc priore assurgente abbatique cedente, omnes pariter assurgant, eoque residente cuncti sedeant. Ad collationem autem lectio Evangelii, scilicet Ante diem festum Paschae ab illo diacono cui cantor praeceperit sedente, sicuti aliis diebus, legatur. Cujus lectionis finis in providentia est abbatis. Hinc Completorium remissius mediocri voce dicatur; ita tamen ut psalmodiae sonus clare et distincte resonet. Quod etiam abhinc omnibus horis in psalmodia et cantu, exceptis Vigiliis et Laudibus usque ad Vesperam Paschae fiat. CAPUT XXII. De Parasceve. In Parasceve, parvo post Laudes intervallo facto discalcient se fratres in dormitorio, et infirmi in infirmitorio, nisi nimis graventur. Deinde pulsetur tabula, et conventus veniat in chorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ras inuigilia pasche sint dicenda. Postꝙͣ
conuentus am̃sa surrererit frẽs qui ipso
die in capitulo ad mandatum illius diei
sunt ꝑ tabulam uocati. aquam calidam
quam ipsimet ante calefacere debent. in¬
claustrum deferant.Ubi tamen intrahen-¬
da et calefacienda aqua ac inclaustrum de-¬
ferenda. adiutorio conuersoꝵ opus ẽẽ uide-¬
rit: cellarius sufficienter ꝑ conuersos submi-¬
nistret. Et facto paruo interuallo eant fr̃s
more solito in refectorio bibere. Deinde sacris¬
ta tabulam ad mandatum ꝑcutiat. Mona¬
chorum quoq conuentu in claustro residẽ¬
te sicut insabb̾is ad mandatum presentib¬
infirmis qui ad ẽẽ poterunt ⁊ et conuersis
hinc inde residentib. scił. post uitimos mo¬
uominꝰ iħc. Tune abbas et coaduitores sui
linteis precincti. lauent. tgant. et osculen¬
tur pedes omnium: ita ut abbas .xii. tan

Expanded text:
ras in Vigilia Paschae sunt dicendi. Postquam ras in Vigilia Paschae sunt dicendi. Postquam conventus a mensa surrexerit, fratres, qui in ipso die in capitulo ad Mandatum illius diei sunt per tabulam vocati, aquam calidam quam ipsimet antea calefacere debent, inclaustrum deferant. Ubi tamen abbas in trahenda et calefacienda aqua ac in claustrum deferenda, adjutorio conversorum opus esse viderit: cellararius sufficienter per conversos subministret. Et facto parvo intervallo eant fratres more solito in refectorium Libere. Deinde sacrista tabulam ad Mandatum percutiat: monachorum quoque conventu in claustro residente sicut in Sabbatis ad Mandatum, ac priinfirmis qui adesse poterunt: et conversis hinc inde residentibus: scilicet post ultimos moovitios. Tunc abbas et coadjutores sui, linteis praecincti, lavent, tergant, et osculentur pedes omnium; ita ut abbas duodecim tan
Abbreviated transcription (Latin):
itmq uenuiam ante pauꝑes petentes dicant.
manuum si tempus ꝑmiserit. Deinde dedu¬
cantur pauꝑes ad cellam hospitum ⁊ ubi
abbas cum co adutorib sius aquam fundat
in eorum manib: ac postea reficiant. Et
sciendum quod om̃s suꝑuenientes hac
die ꝓreuerentia dñici mandati karitati¬
ue hora competenti pane et pulmento sint
reficiendi. Expleto pauꝑum mandato. sa-¬
crista mox ascitis sibi fr̃ib quot necessarios
habuerit altaria discooꝑiat: et pallas qͣs
inde tulerit honeste aptet et recondat.
uesꝑa itaq tabula pulsetur lignea: et ip̃a
hora alte cantetur. uti aliis dieb. Ab hinc
non pulsetur campana ineccłia usq ad
missam inuigł pasche: s nec in refectorio.
nec in horo. logio. Et illud sciendum. qd̾
ab hinc uersus in refectorio ante cibum et
post cibum ⁊ ac benedicite cum benedictiõe
potus ante colłonem uersus quoq incapi¬
tulo remissius humili uoce usq post uespe¬

Expanded text:
iterumque veniam ante pauperes petentes dicant: iterumque veniam ante pauperes petentes dicant: manuum si tempus permiserit. Deinde deducantur pauperes ad cellam hospitum, ubi abbas cum coadjutoribus suis aquam fundat in eorum manibus ac postea reficiant. Et sciendum quod omnes supervenientes hac die pro reverentia Dominici Mandati charitative hora competenti pane et pulmento sunt reficiendi. Expleto pauperum Mandato sacrista mox ascitis sibi fratribus quot necessarios habuerit, altaria discooperiat: et pallas, quas inde tulerit honeste aptet et recondat. Vespera itaque tabula pulsetur lignea, et ipsa hora alte cantetur uti aliis diebus. Abhinc non pulsetur campana in ecclesia usque ad missam in Vigilia Paschae; sed nec in refectorio nec in horologio. Et illud sciendum quod abhinc versus in refectorio ante cibum et post cibum ac Benedicite cum benedictione potus ante collationem: versus quoque in capitulo remissius voce humili usque post Vespe
Abbreviated transcription (Latin):
die natalis domini. unus .s. post unum ua¬
dunt in capłm: ita ut abbas omnes tran¬
seat pauꝑes usq ad ultimũ: et mandatũ
faciant inclaustrum pauꝑib. Porro fr̃es
laici ut illius sancti mandati oooꝑatores
existant: aquam et t̾̃soria monachis man-¬
datum facientib competent̃ et diligent̃
administrent. Cellararius autem qui de¬
narios ad opus pauꝑum monachis porri¬
git. extremis in ordine monachis. in nuat
ut in pauꝑib infirmoꝵ et absentium mo¬
nacorum et portarii qui inultimo ordine
pauꝑum collocandi sunt: mandati offm̃
adimpleant. Infirmis de infirmitorio si
adesse potuerint: sedere liceat. Et postqͣm¬
qͥ ab luerint et exterserint et osculati fiunt
paupum pedes: ꝓͥpͥas monachi manus lauẽt.
Hoc expleco: a singulis fr̃ĩb. singuli nũmi
singulis dentur pauꝑib. Qui denari flexis
genib sunt dandi: et pauꝑum manus os¬
culande. Postea uero simł se erigant fr̃es:

Expanded text:
die Natalis Domini, scilicet unus post unum, vadie Natalis Domini, scilicet unus post unum, vadunt in capitulum: ita ut abbas omnes transeat pauperes usque ad ultimum, et mandatum faciant in claustro pauperibus. Porro fratres laici, ut illius sancti Mandati cooperatores existant, aquam et tersoria monachis Mandatum facientibus competenter et diligenter administrent, cellararius autem, qui denarios ad opus pauperum monachis porrigit, extremis in ordine monachis innuat: ut in pauperibus infirmorum et absentium monachorum, et portarii qui in ultimo ordine pauperum collocandi sunt, Mandati officium adimpleant: Infirmis de infirmitorio qui adesse poterunt sedere liceat. Et postquam abluerint, et exterserint et osculati fuerint pauperum pedes, proprias monachi manus lavent. Hoc expleto a singulis fratribus singuli nummi singulis dentur pauperibus. Qui denarii flexis genibus sunt dandi: et manus pauperum osculandae. Postea vero simul se erigant fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
missa priuata non sit ab aliquo cantanda
nͥ ꝓconuersis communicandis ubi multitu¬
do᷑ exeg̃it et ipsa missa de die sit. Missa eti¬
am desancta maria. ad quam nullus hac
die commnunier et cotidiana ꝓdefunctis
cantabitur. Post .uͭi. horam p̾ortarius nͥ al¬
monachi sunt incenobio. hi omnes ad or̃o¬
tionem non suscipiant᷑. s in uno loco mane-¬
ant donec ad mandatũ ducantur: et inte¬
rim dum nona cantatur. conuersus laicus
ad iutor monachi hospitalis. et ceteri fr̃es
laici quos celłarius ad uocaũit ducant pau-¬
peres inclaustrum: ibiq eos sedere et discal¬
ciari faciant incipientes ab ostio eccłie quo
monachi exire et claustrum ingredi solent.
uasa ⁊ lintea seu tersoria ad mandatum ne¬
cessaria aquamq calidam illuc deferant ⁊
et omnia ordinate disponant. Que uasa et
cetera necessaria cellararius ꝓuideat. Dicta
uero nona exeant fres de eccłia incipientes
apriorib eo ordine quo priuatis dieb et in

Expanded text:
privata missa non sit ab aliquo cantanda: privata missa non sit ab aliquo cantanda: nisi pro conversis communicandis, ubi multitudo exegerit, et ipsa missa de die sit. Missa autem de sancta Maria, ad quam nullus hac die communicet, et quotidiana pro defunctis cantabitur. Post sextam horam portarius nisi almonachi sunt in coenobio. Hi vero omnes ad orationem non suscipiantur, sed in uno loco maneant donec ad mandatum ducantur, et interim dum Nona cantatur, conversus laicus adjutor monachi hospitalis, et caeteri fratres laici quos cellararius advocaverit, ducant pauperes in claustrum, ibique eos sedere et discalciari faciant: incipientes ab ostio ecclesiae quo monachi exire et claustrum intrare solent. Vasa et lintea seu tersoria ad Mandatum necessaria, aquamque calidam illuc deferant, et omnia ordinate disponant, quae vasa et caetera necessaria cellararius provideat. Dicta vero Nona exeant fratres de ecclesia, incipientes a prioribus eo ordine quo privatis diebus, et in
Abbreviated transcription (Latin):
celebretur pꝰ pͥmam sollemniter ut inua¬
tali unius apłi. et sine flexione genuum: om̃s¬
ꝙ tam conusi quam monachi ad magnum
altare communicẽt nͥ aliter multitudo exeg̃it.
Diaconus autem tot hostias consecrandas ap¬
ponat. ut et ipsa die fr̃ib omnib sacra com¬
munio susficiat et tam ꝓ officio sequentis diei.
quam ꝓinfirmis pars sacre communionis re¬
seruari possit. Post pacem uͦ corpus domini de
uasculo supra altare sumatur: et suꝑ patenã
illa hora sumendum ponatur. linteum etiam
mor de eodem uasculo auferatur ⁊ aliudꝙ a
sacusta illa hora presentatum in eo ponatur
illoꝙ mutato ab eodem secretano mor ab¬
bas uel qui cantat missam partem sacre com¬
niunionis incrastinum seruandam. inuas¬
culo ante notato honorifice recondat. et tũc
luiteum uetus in patena diligenter excus¬
sum suꝑ piscinam comburatur. cineresq eius
uiea ꝓiciantur. Et sciendum quod hac die

Expanded text:
celebretur post primam solemniter ut in nacelebretur post primam solemniter ut in natali unius apostoli et sine flexione genuum: omnesque tam conversi quam caeteri ad magnum altare communicent; nisi aliter multitudo exegerit. Diaconus autem tot hostias consecrandas apponat, ut et ipsa die fratribus omnibus sacra communio sufficiat: et tam pro officio sequentis diei, quam pro infirmis pars sacrae communionis reservari possit. Post pacem vero corpus Domini de vasculo supra altare sumatur: et super patenam illa hora sumendum ponatur. Linteum etiam mox de eodem vasculo auferatur, aliudque a sacrista illa hora praesentatum in eodem ponatur: illoque mutato ab eodem secretario, mox abbas vel qui cantat missam, partem sacrae Communionis in crastinum servandam in vasculo ante notato honorifice recondat. Et tunc linteum vetus in patena diligenter excussum super piscinam comburatur, cineresque ejus in eam projiciantur. Et sciendum quod hac die,
Abbreviated transcription (Latin):
ante pascha. usq ad feriam scdam post oct̃.
pasche. nil agitur ꝓ defunctis excepta cotidia-¬
na missa: quam tam̃ int̾mittimꝰ indie paras-¬
ceue et sequenti sabbo. et die pasche ⁊ inqua
surrectione dicat colłam. inclina dñe: si trice¬
naxium fuerit subiungat. deus cui ꝓprium est.
feria .u.. iui. et sabb̾o ante pascha: postquam
nisse tempus quo regulariter circa diem lau-¬
des sunt canende candelam unam aocendat.
ac in primo gradu presbitii suꝑ candelabrum
ponat: sicq signo fr̃a. u. fixuͥ ui. et sabbato.¬
tabula uocentur fres adhoram. Interim uͦ
dum hymnus illius hore canitur. omnia lumi¬
naria eccłie a secretario. excepta illa predicta
candela extinguantur. Dum autem cantor.
ã. ad benedictus inceꝑit. candelam illam¬
e tiam isdem sacrista extinguat & dum ab¬
bas pater nr̃. inceꝑit. candelam ardentem. que
antea quam illa adbenedictus extinguatur.
in absconsa occultari debet: ad collectam dicen¬
dam inchorum deferat. xxi. Item de cena

Expanded text:
ante Pascha usque ad feriam secundam post octavam Paschae; nihil agatur pro defunctis; excepta quotidiana missa, quam tamen intermittimus in die Parasceve et sequenti Sabbato et die Paschae, in qua surrectione dicat Collectam, Inclina, Domine, et si Tricenarium fuerit, subjungat, Deus cui proprium est. Feria quinta et sexta et Sabbato ante Pascha, postquam rit advenisse tempus, quo regulariter circa diem Laudes sunt canendae: candelam unam accendat, ac in primo gradu presbyterii super candelabrum ponat, sicque, signo feria quitabula vocentur fratres ad horam. Interim vero dum hymnus illius horae canitur omnia luminaria ecclesiae a secretario excepta illa praedicta candela exstinguantur. Dum cantor Antiphonam ad Benedictus incoeperit, etiam candelam illam idem sacrista exstinguat. Et dum abbas, Pater noster incoeperit candelam ardentem quae antea quam illa ad Benedictus exstinguatur, in absconsa occultari debet: ad Collectam dicendam in chorum deferat. CAPUT XXI. Item de Coena
Abbreviated transcription (Latin):
ri culpe sub dantur. Quod si qui talium ꝓ eo
sentencia recipiant᷑. Ipsa ĩ inqͥmq scd̾m modũ
culpe extendat᷑: uel aggrauetur. hoc etiam at¬
tendendum est ut ⁊ hora prandii sit tardior ⁊
m̃sura cibi minor qͣm illiꝰ qui in leuiori culpa
ponitur. ueruntam̃ abbas attendat corporũ
ualitudines: ⁊ culparum modos Eit cum sus¬
ceptꝰ fũit incapło.: non eadem die ponatur in
ordine suo. uasa quib utitur aut frangant᷑.
aut pauꝑib erogentur. Ad foras oratori ꝓstratꝰ
iaceat interra non habens caputium in capite.
ram canonicam. non ꝓsternatur cdonec conuentꝰ
exeat de eccłia. ñ tam̃ om̃s coguntur exire ꝓpter

Expanded text:
ri culpae subdantur. Quod si qui talium exiersententia recipiantur. Ipsa etiam in quemque secundum modum culpae extendatur vel aggravetur. Hoc etiam attendendum est, ut et hora prandii sit tardior, et mensura cibi minor quam illius qui in leviori culpa ponitur. Verumtamen abbas attendat et corporum valetudinem et culparum modos, et cum susceptus fuerit in capitulo, non eadem die ponatur in ordine suo. Vasa quibus utitur, aut frangantur aut pauperibus erogentur. Ad fores oratorii prostratus jaceat non habens caputium in capite; ram canonicam, non prosternatur, donec conventus exeat de ecclesia, non tamen omnes coguntur propter
Abbreviated transcription (Latin):
er conũsos agenda st̃ exercitia aput gran-¬
gias. et ꝑ mercennarios quos utiq con-¬
uersos eporum licencia. tanqͣm necessarios
et co ad uitores nr̃os. sub cura nr̃a sicut ⁊ mo¬
nachos suscipimus. fres. ⁊ participes nr̃orũ
tam sp̃ualium qͣm temporalium bonorũ
eque ut monachos habemus .x. Qd̃ redditꝰ¬
x. Qd̾ redditꝰ

Expanded text:
er conversos agenda sunt exercitia apud grangias et per mercenarios, quos utique conversos episcoporum licentia tanquam necessarios et coadjutores nostros, sub cura nostra sicut et monachos suscipimus; fratresque et participes nostrorum tam spiritualium quam temporalium bonorum aeque ut monachos habemus. CAP. IX. Quod reddit
Abbreviated transcription (Latin):
ne signo sacriste facere poterit. Alła.⁊ antipħas
pꝰ psõs. ⁊ ad cominemorationes . ⁊ repeticiones
inuitatorii .⁊ responsoriorũ. ⁊ responsoria mor¬
tuorum . ⁊ repeticiones eorum et post psalmos
antiph̾as. incipere. Libros ineccłia ꝓut potu¬
erit. distribuere. Legenti .xii. lectionem quod di¬
ei conueniat ad legendum prepare. Antiph.
ad bñdictus .⁊ ad magñ. impone:⁊ abb̃i qͣm
incepturus est cantando ꝓminciare ⁊tunc can¬
tic̃ inciꝑe. Ad missas introitum. responsoria.

Expanded text:
a et Antiphonas post Psalmos: ad commemorationes et repetitiones invitatorii et Responsoriorum: et Responsoria mortuorum, et repetitiones eorum: et post Psalmos Antiphonas, incipere. Libros in ecclesia, prout oportuerit, distribuere: legenti duodecimam lectionem, quod dici conveniat ad legendum, praeparare: Antiphonam ad Benedictus et ad Magnificat imponere et abbati quam incoepturus est, cantando pronuntiare. et nunc canticum incipere. Ad Missas Introitum, Responsoria,
Abbreviated transcription (Latin):
cet. icustodiat. Ad ip̃m etiam ꝑtinet. ñͥ alii
inunctum fũit. minutorum sangunem
condere. uasa ab ipso sanguine mundare.
ignem incalefactorio ꝑ hyemem pꝰ uigilias uł
pꝰ matutinos. uel pꝰ pͥmam facere. Et sciendũ
qd̃ infirmarius ex quo ire ceꝑit ad refectionẽ.
non reutetur quamuis añ uersum non pos¬
sit occurrere. S uersum ꝑdet nͥ forte causa
suꝑuenientium hospitum redire cogatur:
Qui uͦ seriuiunt abbatib uel ep̃is nr̃i ordinis
extra conuentum post comple torum in
conuentu cantatũ possunt bibere aquam
in refectorio uł ante refectorium

Expanded text:
et custodiat. Ad ipsum etiam pertinet, nisi alii et custodiat. Ad ipsum etiam pertinet, nisi alii injunctum fuerit, minutorum sanguinem condere: vasa ab ipso sanguine mundare: ignem in calefactorio per hiemen post vigilias vel post matutinas vel Primam facere. Et sciendum quod infirmarius ex quo ire coeperit ad refectionem non revertetur, quamvis ante versum non possit occurrere, sed versum perdet, nisi forte causa supervenientium hospitum redire cogatur. Qui vero serviunt abbatibus vel episcopis nostri ordinis, extra conventum post completorium in conventu cantatum, possunt bibere aquam in refectorio vel ante refectorium.
Abbreviated transcription (Latin):
fũit. Necessaria a celłario signo requirat. uł
etiam uerbo uͥ: iqͣmdiu abbi uisum fũit. Si
plures fiũnt comedentes. ⁊ om̃ia ꝑata añ
sehabentes. ministrare sibi mutuo potĩunt.
ꝑgat ad horas uel ad refectionem. Qd̾ si
iinus tm̃. si ipse infirmus uolĩit cum eo
remaneat: non solum qñ reficitur. s etiã
ad colłonem ⁊ completorium. si ꝓpe noctẽ
ꝑ acta fuint: ⁊ aduigilias. nͥ pͥor ipso
annuente alium miserit. Post głam pͥmi
tium teneat. Eoquinam ⁊ refectorium ꝓser¬
uitio eorum ingredi pot̃. Sabho pedes eoꝵ
qui uoliu̾nt sauet. ⁊ indumenta excuciat:
Cum inchoꝵ redierint que detulerat inre¬
fectorium .⁊ indormitoriũ referat. Cum uͦ
morti penitꝰ appropinqͣuĩnt ad t̾ram suꝑ
sagum ponat: ⁊ mox tabłam crebris ictib
ante ostium in claustro feriat. ⁊ signum¬
te pulsetur. A quam ad lauandum corpꝰ
calefaciat. feretrum preparet. de fossa repor-

Expanded text:
fuerit. Necessaria a cellerario signo requirere, vel fuerit. Necessaria a cellerario signo requirere, vel etiam verbo, ubi et quandiu abbati visum fuerit. Si plures fuerint comedentes et omnia parata ante se habentes ministrare sibi mutuo potuerint, pergat ad horam vel ad refectionem: quod si unus tantum, si ipse infirmus voluerit, cum eo remaneat, non solum quando reficitur, sed etiam ad Collationem et Completorium, si prope noctem peracta fuerint: et ad vigilias, nisi prior ipso annuente, alium miserit. Post Gloria primi ilentium teneat. Coquinam et refectorium pro servitio eorum ingredi potest. Sabbato pedes illorum qui voluerint lavet et indumenta excutiat. Cum in chorum redierint, quae detulerat in refectorium et in domitorium referat. Cum vero morti penitus propinquaverit, ad terram super sogum ponat, et mox tabulam crebris ictibus ante ostium in claustro feriat. Aquro feriat. Aquam ad lavandum corpus calefaciat, feretrum praeparet, de fossa reportet
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitorium. Exiñ loqͥ cum eis de necessa¬
riis eorum potest in loco det̾minato sicut su¬
pradictum est. Ad matutinos candelam ac¬
cẽd̾e: i libros ad hoc necessarios ferre. ⁊ in ecclłia
debet referre. Domi nicis dieb dicta tercia in
infirmitorio debet illuc aqͣm bñdictam af¬
ferre. Qui expeditius ibi horas cantare. ⁊ lecti¬
ones legere possunt debet ꝓuidere: ⁊ illis in¬
ungere. libros qui ĩ ĩfirmitorio fuĩnt ante
comple torium in arniariũ reportare. Orati¬
ones que incapło ꝓuiuis. uel mortuis gñałr
cunctis in iuncte fiũnt: uł siqͥd statutũ uel
mutatum in cominuni fiũt. uel in ipsos cla-¬
matum fũit. hec pͥma hora ad qͣm pꝰ capłm
cantandam conuenĩnt. ꝑ cantata eis recita¬
re. illis tamen silentium tenenentib. Cetã
uͦ quȩ ibi dicta uel acta fĩnt. omnino ta¬
cere. legẽ ibiñ debet. nec laborare. nͥ appara-¬
tu uł graui infirmitate eorum detentus

Expanded text:
infirmitorium. Exinde loqui cum eo de necessainfirmitorium. Exinde loqui cum eo de necessariis ejus potest in loco determinato, sicut supra dictum est. Ad matutinas candelam accendere, libros ad hoc necessarios ferre, et in ecclesiam debet referre. Diebus Dominicis dicta Tertia in infirmitorio, debet illuc aquam benedictam afferre. Qui expeditius ibi horas cantare et lectiones legere possit, debet providere et illi injungere. Libros qui in infirmitorio fuerint ante Completorium in armarium referre. Orationes quae in capitulo pro vivis et mortuis generaliter cunctis injunctae fuerint, vel si quid statutum vel mutatum in communi fuerit, vel in ipsos clamatum fuerit, haec prima hora ad quam post capitulum cantatum convenerint percantata, eis recitare: illis tamen silentium tenentibus. Caetera vero quae ibi dicta vel acta fuerint, omnino tacere. Legere ibi non debet, nec laborare, nisi apparatu vel gravi infirmitate eorum detentus
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. ⁊ dum uesꝑe cantantur obsera¬
tum tenere. Ad aqͣm bñdictam. ad manda-¬
tum incapite ieunii.⁊ ad om̃s ꝓcessiones.
om̃s uersus .⁊ antipħas inciꝑe: excepto qd̾ si
abbas affiũt. postqͣm. surrerit. ipse incipiat:
dr incipe. bricesimun diem defunctoꝵ a se¬
quenti die p̾ sepulturam eorum computare:
n incapło dr̃e. Breuia ꝓ ipsis mittenda scbe
et incapło etiam breuia legere. Et sciendũ
quia si ante finem completorii defunct᷑
obierit. inbreuib ꝓ eo mittendis. presens de¬
signanda est dies. Si iͦ afine complectoris
transierit: inbreuib seqͤns dies designabi¬
tur. Si qñ abbas monacho uel conuerso¬
aliquo moriente monastĩo defũit: inp̾mo
capło quo asfiũt eum commonefaciat
eruitor infirmorum solet matutinalem
missam audire: et ad eam commnunicare.
Et qñ infirmus uadit ĩ ĩfurmitorium debet
afferre sciphum. iusticiam. stram̃ta lecti eiꝰ in

Expanded text:
tionis, et dum Vesperae cantantur obserationis, et dum Vesperae cantantur obseratum tenere. Ad aquam benedictam: ad mandatum: in Capite Jejunii: ad omnes processiones: omnes versus et Antiphonas incipere, excepto quod si abbas adfuerit. Pr incipere. Tricesimum diem defunctorum a sequenti die post sepulturam eorum computare, et in capitulo dicere, Brevia pro ipsis mittenda scribere, et in capitulo etiam Brevia legere. Et sciendum quod, si ante finem Completorii defunctus abierit, in Brevibus pro eo mittendis praesens designanda est dies. Si vero a fine Completorii transierit, in Brevibus sequens dies designabitur. Si quando abbas, monacho vel converso moriente, monasterio defuerit: in primo capitulo quo adfuerit eum commonere faciat, abbas hebdomadam de missis fecerit, in refectorio missam audire, et ad eam communicare. Et quando infirmus vadit in infirmitorium, debet afferre scyphum, justitiam, stramenta lecti ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
iniua directi. uł in infirmitorio fuint ex
toto preuidere preter coqͥnam. Qui anteꝙͣ
in uia dirigantur. uel in infurmitorio in¬
grediantur. si quid hñt officii. priori debent¬
suggere ulle cantori. Lectiones inclaustro ter¬
minare legentib monstrare. ⁊ꝑse aut ꝑa
alium ascuttare. ꝓ fessiones de manu abb̃is
recipere. ⁊ seruare. De cartis ⁊ libris faciendis et
custodiendis ꝓuideat abbas cui hanc curam
iniungat. ꝓlibris dandis ⁊ accipiendis usq
ad ostia scͥptoriorum ire s ñ intire. Simiłr ꝓ
communib libris. scił antiphonariis hymna¬
riis. gradalib. lectionario. colłaneo. kalenda-¬
rio. ⁊ ilł qui in refectorio ⁊ ad colłonem legũ¬
tur. pot usq ad ostium nouitiorum . ⁊ infir-¬
morum. ⁊ scͥptoriorum ire ⁊ illic signo que¬
rere s non ultra ꝓcecdere. nisi ei ab abb̃e ius-¬
sum fũit. Post colłonem armarium debet
firmare: itp̃re laboris. dormitionis. ⁊ refec¬

Expanded text:
in via directi vel in infirmitorio fuerint, ex in via directi vel in infirmitorio fuerint, ex toto providere, praeter coquinam. Qui antequam in viam dirigantur vel in infirmitorium ingrediantur, si quid habent officii, priori debentsuggerere, et ille cantori. Lectiones in claustro terminare: legentibus monstrare, et per se aut per alium auscultare. Professiones de manu abbatis recipere et servare. De chartis et libris faciendis et custodiendis provideat abbas, cui hanc curam injungat. Pro libris dandis et accipiendis usque ad ostia scriptorum ire, sed non introire. Similiter pro communibus libris, scilicet Antiphonariis, Hymnariis, Gradualibus, Lectionario, Collectaneo, Kalendario, et illis qui in refectorio et ad collationem leguntur, potest usque ad ostium novitiorum et infirmorum et scriptorum ire, et illic signo quaerere, sed non ultra procedere, nisi ei ab abbate jussum fuerit. Post Collationem armarium debet firmare, et tempore laboris, dormitionis et refec
Abbreviated transcription (Latin):
qui ineccłia falluntur. exceptis illis qui lecti¬
ones suꝑ analogium ad nocturnos legunt ꝑ
omnia emendare. Extra uͦ nusquam presu¬
mat: nͥ incapło lunam ⁊ breue ꝓnunciantes
nͥ uissus. Lectiones ad missas inieumiis. Gł a
scbere.Cum uͦ una tm̃ ad missam legenda ẽłc.
torium. ad seruitium excł̃ie. ad lectionem m̃se.
ad faciendam coquinam. ad faciendum mã¬
datum hospitum: frẽs intabula designabit.
reputab̾r. Si minus: itm̃ faciant ebd̾am. In
cena quoꝙ dñi ad mandatum monachor
adlectiones legendas ineccłia. ⁊ responsoria
canenda. ad missas indie natalis domini.⁊ in
iugilia pasche. ⁊ pentec̃. ⁊ adilla q̃ ad ip¬
sas missas dñr: intabula scribere debet. Qd
siqͣd horum postqͣm in capło recitatum breue
fiũt. mutare opus fũit: ⁊ illi qͣm clelet ⁊
illi qͣm scribit debet indicare. Horum negli¬
gencias excepto de coquina: uel ꝑse. uel per
alium debet extinguere. Offã uͦ illorum qͥ

Expanded text:
qui in ecclesia falluntur, exceptis illis qui lectione super analogium ad nocturnos legunt, per omnia emendare. Extra vero nusquam praesumat, nisi in capitulo lunam et breve pronuntiantes, nisi jussus. Lectiones ad missas in jejuniis: Gloscribere. Cum vero una tantum ad missam legenda est letorium: ad servitium ecclesiae: ad lectionem mensae: ad faciendam coquinam: ad faciendum mandatum hosptium, fratres in tabula designabit. reputabitur: si minus, iterum faciant Hebdomadam. In Coena quoque Domini ad mandatum monachorum: ad lectiones legendas in Ecclesia et Responsoria canenda: ad missas in die Natalis Domini: in Vigilia Paschae et Pentecostes: et ad illa quae ad ipsas missas dicuntur, in tabula scribere debet. Quod si quid horum, postquam in capitulo recitatum breve fuerit, mutare opus sit: et illi quem delet, et illi quem scribit debet indicare. Horum negligentias excepto de coquina vel per se vel per alium debet extinguere. Officia vero illorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
Itro choro. i succentor in sinistro: ⁊ unusqͥsos
in choro suo.frẽs adiugilandum .⁊ eantandũ
excitare: negligentias de antiphonis. psalmis.
responsorus paruis. hymnis. atq uersiculis. im¬
ponendis unꝰquisq inchoro suo. ⁊ in altero si
alter ñ emendaũit corrigere: ut fr̃es ordinate
stent ⁊ sedeant ꝓuidere: ad missas Kyreeł.i
tor uͦ ꝓ intolerabili in altero choro possunt
transire: i etiam de suo in altero negligencias
sinecesse fũit emendare. Cetera ad cantorem
ꝑtinencia: cantore presente ⁊ exoccupato suc
centor facere non presumat. Qui si defu̾it. ul
occupatus fũĩt: cuncta ꝓ illo compleat.
Cantoris autem est libros in ecclia ferre i refer¬
re infirmis ⁊ quib necẽẽ fuĩt preꝑare oꝑi dei

Expanded text:
tro choro, et succentor in sinistro. Et unusquisque in choro suo fratres ad vigilandum et cantandum excitare. Negligentias de Antiphonis, Psalmis, Responsoriis parvis, hymnis, atque versiculis imponendis, unusquisque in choro suo et in altero, si alter non emendaverit, corrigere: ut fratres ordinate stent vel sedeant, providere: ad missas Kyrie eletor vero pro intolerabili, in alterum chorum possunt transire, et etiam de suo in altero negligentias, si necesse fuerit, emendare. Caetera ad cantorem pertinentia, cantore praesente et exoccupato facere succentor non praesumat. Qui si defuerit vel occupatus fuerit, cuncta pro illo compleat. Cantoris enim est libros in ecclesiam ferre et referre: infirmis et quibus necesse fuerit praeparare:
Abbreviated transcription (Latin):
aut iiii. fr̃ã eueñĩt: in dominica que easdẽ
kł̃ precedit af sumat᷑ hystoria. Quod si kł̾
minico seqͤnti imponatur hystoria. Et ideo
rit: legendũ et cantandum ẽ de libris macha¬
beorum ad iugilias usq indñicum sequentẽ
inquo incipiendum ẽ legere et cantare de ie¬
rechiele ꝓph̾a. Si autem festum omnium sc̃oꝵ
eueñit die dñica ipsa die celebretur et seqͦnti
nocte. scilicet fir .iͣ. inchoetur ietechiel ꝓpħ̾a .i Re.¬
uidid. Seqͣnti uͦ die dñico non leg̃atur. lectio¬
legantur alie in libro lectionarii diei domimi¬
ci scd̃i intitulate. Qui ꝓph̾a legendus est ꝑtͦs
de his restat legendum ad iugilias: ex qͦ
ibi legi desierit᷑. legatur in refectorio. fini¬
toꝙ daniele legantur in refectorio .iii. ꝓpħ̾e.

Expanded text:
aut quarta feria evenerint in Dominica quae easdem Kalendas praecedit, assumatur Historia. Quod si Kaleminica sequenti imponatur historia. Et ideo rit, legendum et cantandum est de libris Machabaeorum ad Vigilias usque ad Dominicam sequentem, in qua incipiendum est legere et cantare de Ezechiele propheta. Si autem festivitas Omnium Sanctorum evenerit die Dominica, ipsa die celebretur, et sequenti nocte, scilicet feria secunda inchoetur Ezechiel propheum. Sequenti vero die Dominico non legantur Lectiolegantur aliae in libro Lectionarii diei Dominici secundi intitulatae. Qui propheta legendus est per de his restat legendum ad Vigilias, ex quo ibi legi desierit, legatur in refectorio. Finito Daniele, legantur in refectorio duodecim prop
Abbreviated transcription (Latin):
Ionacho cui ex regula claustrum ꝓpria de¬
bet eẽ habitatio. licet quidem ad grangi¬
as quotiens mittitur iresnequaqͣm duitius
habitare .uii. Qd̃ in ordine nr̃o feminar̃
coh abitatio int̾dicta sit. ⁊ qd̃ ingressus

Expanded text:
onacho cui ex Regula claustrum propria debet esse habitatio, licet quidem ad grangias quoties mittitur ire; sed nequaquam diutius habitare. CAP. VII. Quod in ordine nostro feminarum cohabitatio interdi
Abbreviated transcription (Latin):
liorum de ordine nr̃o. Qd̃ si aliis decausis quem
qͣm adẽẽ contigerit: non sit tñ ibi uidex. aut
ꝓ locutor: nec adconsilium partium aut u-
ditium eat. lxiuii. De ep̃is nr̃i ordinis.
rum: informa indumentorum ⁊ in obser-¬
uancia ieuniorum. in offo horarum regula¬
rium: excepto qd̾ mantellum de irili panno
⁊ pelle ouina: ⁊i pilleum similem aut simpli¬
cem de lana. habere poterunt qui uoliunt.
Cum qͥb tamen reb claustra nr̃a minime
intrabunt: nec conuentib nr̃is intẽrunt ꝓpt̃
dissimilitudinem. Solatia poterunt unicui¬
q dari de domib nr̃is usq ad duos mona-¬
chos et tres conuersos si tot necessarii fiĩnt:
ita tam̃ ut nemini illorum sclaria negocia
uel cure imponanturr. lxu. Item de ep̃is nr̃¬

Expanded text:
liorum de ordine nostro. Quod si aliis de causis quemquam eorum adesse contigerit, non sit tamen ibi judex vel prolocutor, nec ad consilium partium nec ad judicium eat. CAP. LIX. De episcopis ordinis rum, in forma indumentorum, in observatione jejuniorum, in officio horarum regularium: excepto quod mantellum de vili panno et pelle ovina, et pileum similem aut simplicem habere poterunt, qui voluerint: cum quibus tamen rebus claustra minime intrabunt, nec conventibus nostris intererunt, propter dissimilitudinem. Solatia poterunt unicuique dari de domibus nostris usque ad duos monachos et tres conversos, si tot necessarii fuerint, ita tamen ut nemini illorum saecularia negotia vel curae imponantur. Propter epis
Abbreviated transcription (Latin):
nobis humiliter supplicastis ut presumptionem taliũ cohibere
paterna sollicitudine curaremus.. Nos igitur attendentes qd̃ et
si ex suscepti cura regiminis de uniuersis sc̃e matͥs eccłe filiis curã
et sollicitudinem gerere teneamur de illis tamen specialius co¬
gitare nos ꝯuenit᷑ qui postpositis uanitatib seculi iugem impẽ¬
dunt dño famulatum ac uolentes quieti ur̃e suꝑ premissis pat̾¬
na in posterum sollicitudine prouidere ut nillus uos sen mõst̾
uestri ꝑsonas ad synodos nel forenses conuentus insi pro fide dum¬
taxat uł huiꝰ modi placita seu capła uel forum penitenciale absq
mandato sedis apłice spe ciali euocare eciam delicti ratione ꝓre¬
sumat. maxime cũ tu fili abbas ꝑimire excessus quolibet scd̾m¬
statuta tui ordiuis sis paratus auccoritate pñcium districtius
inhibemꝰ. decernẽtes eadẽ auctoritate sentẽcias si qͣs hac occa¬

Expanded text:
nobis humiliter supplicastis, ut presumptionem talium cohibere nobis humiliter supplicastis, ut presumptionem talium cohibere paterna sollicitudine curaremus. Nos igitur, attendentes quod et si ex suscepti cura regiminis de uniuersis sancte matris ecclesie filiis curam et sollicitudinem gerere teneamur, de illis tamen specialius cogitare nos conuenit qui, Postpositis Uanitatibus seculi, iugem impendunt Domino famulatum, ac Uolentes quieti uestre super premissis paterna inposterum sollicitudine prouidere, ut nullus uos seu monasterii uestri personas ad synodos uel forenses conuentus nisi pro fide dumtaxat uel huiusmodi placita seu capitula uel forum penitentiale absque mandato sedis apostolice speciali euocare, etiam delicti ratione, presumat, maxime cum tu, fili abbasstatuta vestri ordinis parati sitis, auctoritate presencium districtius inhibemus ; decernentes eadem auctoritate sentencias si quas hac occa
Abbreviated transcription (Latin):
nem osficũ ur̃i ad debitum ꝑduciatur effectũ.. Ex parte siqdẽ
ueda fuit. ppositũ coram nobis qd̾ licet ordini ur̃o ꝑ ꝓͥuilegia
ant in uos uel mosteria seu eciam ꝑsonas ordinis nr̃i excõi¬
cationis suspensioms aut interdc̃i sententias promulgueep̃
simat quae st promulotite fuerint tanꝙͣ contri apostolice sedis
mdnlta prolate decernuntur per eadem prunlegis irrite e ileero
mebilen ei tumen pleri prelati ⁊ iidices ordindu it alli pctneo¬
Pattores eadem peuusegia quib inunitiestis euaciare suꝑfticiosio eo¬
nuentionib molientes alserũt uos pro quanus oefensa iesio ne
delicta existere fori sui. sic q uocantes uos ad placita da prttien
et penitenciale forum sicut alios clicos sclares nos suꝑhoc inl¬
tiplia uexatione fatigant quanquam excessus uestri tam per ge¬
nerale quam eciam cotidiana capitula que fiunt in singulis mo¬
nasteriis uestri ordinis congrua penitencia puniatur. Quare

Expanded text:
nem officii nostri ad debitum perducatur effectum, ex parte siquidem uestra fuit propositum coram nobis quod licet ordini uestro per priuilegia aut in uos, uel monasteria, seu etiam personas dicti ordinis excommunicationis, suspentionis aut interdicti sententias promulgesumat. Que si promulgate fuerint, tanquam contra apostolice sedis indulta perlate decernuntur per eadem privilegia irrite ac inanes. Nichilominus tamen plerique prelati et judices ordinarii, et alii eccletores, eadem priuilegia quibus muniti estis euacuare supersticiosis adinuentionibus molientes asserunt uos pro quauis offensa ratione delicti existere fori sui, sicque uocantes uos ad placita, capitula et penitentiale forum sicut alios clericos seculares, uos super hoc multiplici uexatione fatigant, quamquam excessus uestri tam per generale quam etiam cotidiana capitula, que fiunt in singulis monasteriis uestri ordinis, congrua penitentia puniantur. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
de gũnbe. prefrte religionis congregatõib qũ ꝯsilio e⁊ a diatione
aistercien abbis et aliuo qui eidem fintri eligendos eti ieli batione
m abbem elgat et habeat.. Porro conuierso ⁊ firos ihui mo¬
nachi uon sũt post fuctam in nestris cenobies ꝓfelionẽ. milios
beatio. Segonꝰo augustinum anglorum ep̃m inftinente drõi¬
cumis: cõmumi iutã uientib iam de faciendis portiorente didi
erhibenda hospitulitate. et admmplenda m̃is nobis ⁊ qnsixlt o iten

Expanded text:
de omnibus prefate religionis congregationibus cum consilio et deliberatione de omnibus prefate religionis congregationibus cum consilio et deliberatione Cisterciensis abbatis et illius qui eidem fratri eligendo prefuerit libere sibi in abbatem eligat et habeat. Porro conversos vestros qui monachi non sunt post factam in vestris cenobiis professionem nullubeato Gregorio Augustinum Anglorum episcopum instruente didicimus communi vita viventibus iam de faciendis portionibus vel exhibenda hospitalitate et adimplenda misericordia n
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝑmaneant. Et om̃ ubi sp̃s dñi ibi libertas. ut lib̾ius diui¬
uis famulatib ualeatis insistere⁊ et̃ purgñta mentis acie since¬
rius contemplatiomi nacare. probibemus mne aliquis archiep̃s
dinis insi pro fide. ad conalium uel synodũ uenire compellat.
Quia uͦ tistercienfe moͣst̾ium huius religionis origo est atq pͥn
cipium. nr̃a concessione hac prerogatiua non mimerito gan¬
deat. ut si quando fu̾it ꝓastore ꝓprio uiduatum. quelibet abbem
aplice reuentia sibi libere p̃reficiendũ eligat. et absq aliqua cõ¬
padictione sptincat. Cetis uͦ ũri ordinis abb̃is que unã uel
ꝑlirres abbias habent sibi subditas. et de sui corpis frutitẽra eo¬
pia deriatio. abbate sno rebus humanis exempto. eligendi quẽ¬
cũo meluer̃t de sibi subiẽcis abbib. uel quelitet imochõ & ou¬
autem a bbie qne mullã ht̃ sibi subditam quemilibet monachum

Expanded text:
ta permaneant. Et quoniam ubi spiritus Domini ibi libertas ut liberius divita permaneant. Et quoniam ubi spiritus Domini ibi libertas ut liberius divinis famulatibus valeatis insistere et purgata mentis acie sincerius contemplationi vacare prohibemus ne aliquis archiepiscdinis nisi pro fide ad concilium vel synodum venire compellat. Quia vero Cisterciense monasterium huius relcipium, nostra concessione hac praerogativa non immerito gaudeat; ut si quando fuerit pastore proprio viduatum, quemlibet abbatem achum sibi libere praeficiendum eligat, et absque aliqua contradictione obtineat; caeteris vero vestri ordinis abbatiis, quae unam vel plures abbatias habent sibi subditas, et de sui corporis fructifera copia derivatas, abbate suo rebus humanis exempto, eligendi quemcunque maluerint de sibi subjectis abbatibus, vel quemlibet monachoruautem abbatia que nullam habet sibi subditam quemlibet monachum
Abbreviated transcription (Latin):
Cisterciensi abbi. eiusq successorib regłariter substituendis
In ꝑ ꝑM.. Habitantes in domo dñiꝰ. in sinceritate carita¬
tis imanimes. conseruant unitatem sp̃s in nincło pacis Pure
namiq mentis religio indissolubili diuini amoris glutino confir¬
mata. nultum clementissimi creatoris ut terrena celestib con¬
nungantur. et una superis socientur. mundis or̃onib incessan¬
ter profusis m̃clinat. Quia gͥ frẽs cisterciẽn mo̾st̾ii a cura seculari
liberos. et diuinis seruiciis mancipatos pie uiuere ac religiose cog¬
nouimꝰ : idcirco dilecte in dño fili Stepħe abbas. tuis iustis petitio¬
nib duximꝰ annuandũ. Statumꝰ eni ut quecũq possessiones
aut bona ad eundem locũ in pñtiariũ iuste et canonice ꝑtinere
noscuntur aut in futurũ concessione pontificũ. lib̾alitate regum.
uel principũ: oblatione fideliunt. senialiis istis modis auxiliante
dño ei᷑ conferri contigerit: firma tibi tuis q̃ successorib ⁊ illiba¬

Expanded text:
ccessoribus regulariter substituendis in perpetuum. Habitantes in domo Domini in sinceritate caritatis unanimes conservant unitatem spiritus in vinculo pacis pure namque mentis religio indissolubili divini amoris glutino confirmata vultum clementissimi creatoris ut terrena celestibus coniungantur et ima superis socientur mundis orationibus incessanter profusis inclinat. Quia igitur fratres Cisterciensis monasterii a cura seculari liberos et divinis serviciis mancipatos pie vivere ac religiose cognovimus idcirco dilecte in Domino fili Stephane abbas tuis iustis peticionibus duximus annuendum. Statuimus enim ut quecumque possessiones aut bona ad eundem locum in presentiarum iuste et canonice pertinere noscuntur aut in futurum concessione pontificum liberalitate regum vel principum oblatione fidelium seu aliis iustis modis auxiliante Domino ei conferri contigerit firma tibi tuisque successoribus et illiba
Abbreviated transcription (Latin):
aliis usib eoꝵdem a nobis exigũt ⁊ extorquẽt. alias nos tallus
⁊ exactionib indebitis młtipliciter aggrauando: Pret̾ea quidam ex
ip̃is et alii carnes comed̾e̾ in nr̃is domib ac mulieres eciam easdemdo¬
mos ingredi contra iustituta ur̃i ordĩs non uerentur. propter quod et quies
moͣstici ordiuis ꝑturbatur. ⁊ graue cõmissis nobis moͣsteriis imminet de¬
trimentũ. Quare nobis humiliter supplicastis ut suꝑ hiis pat̾na ꝓuidere
sollicitudine dignaremur. Dos igitur et nr̃e ꝓuidere quieti et molestã¬
tium maliciis obuiare uolentes auctoritate p̃ncium diftrictius inhibemꝰ
ne quis a uobis premissa exig̾e uel extorquere aut in ur̃is domib uti
carnib seu mulier aliqua eas intrare presumat ꝯtͣ ordinis instituta:
Nulli ergo omino hominum liceat hanc pagniam nr̃e inhibitionis infriu¬
gere uel ei ausu temerario ꝯtraire: Si quis autem hoc attemptare pre

Expanded text:
aliis usibus eorundem a uobis exigunt et extorquent, alias uos talliis aliis usibus eorundem a uobis exigunt et extorquent, alias uos talliis et exactionibus indebitis multipliciter aggrauando; preterea quidam ex ipsis et alii carnes comedere in uestris domibus, ac mulieres etiam easdem domos ingredi, contra instituta uestri ordinis uos uerentur, propter quod et quies monastici ordinis perturbatur, et graue comissis uobis monasteriis imminet detrimentum. Quare nobis humiliter supplicastis, ut super hiis paterna prouidere sollicitudine dignaremur. Nos igitur et uestre providere quieti et molestantium malitiis obuiare uolentes auctoritate presentium districtius inhibemus, ne quis a uobis premissa exigere uel extorquere, aut in uestris domibus uti carnibus, seu mulier aliqua eas intrare presumat contra ipsius ordinis instituta. Nulli ergo omnino hominum liceat, hanc paginam nostre inhibitionis infringere, uel ei ausu temerario contraire.
Abbreviated transcription (Latin):
Negorius ep̃s. serus seruoꝵ dei: Dilcĩs filus abbi. cistercii
beñ :. Quia refrigescente caritate ml̾toꝵ ad eo iniquitas habũdauit
ut quoꝵdam succensa uelut ignis impietas contra eccłias ⁊ ꝑsonas¬
eccliasticas tanto ualidius inflãmetur quanto rariores qui eas tueant᷑
contͣ prauoꝵ incursus inuenit obiectores. nos quib ip̃arum cura ⁊
sollicitudo incumbit ibi forcius insurgere cogimur ubi ꝑsecutorum
m̃imanitas periculosius exardescit: Eicut enim nobis ex parte
uestra granis est oblata querela nonulli principes ac nobiles
occasione iuris ꝓatronatus ad uocatie seu custodie qmͣ in moͣsterus
gͣnͣguis cellariis uł domib nr̃is se habere ꝓponũt ac interdũ eciã
ꝓ sue libito uoluntatis. et quidam eccl̃arum prelati a quib debe¬
retis non gͣuanien sed solamen potius expectare blãdum iuinum
euectiones aĩalia ⁊ res alias ꝓ edificatione ac inunitiõne castioꝵ
et uillarum. necnon pro tirocimis torneamentis expeditionibus et

Expanded text:
episcopus, seruus seruorum Dei, dilectis filiis, abbati Cistercii apostolicam benedictionem. Quia refrigescente caritate multorum adeo iniquitas habundauit, ut quoecclesiasticas tanto ualidius inflammetur, quanto rariores, qui eas tueantur contra prauorum incursus, inuenit obiectores, nos, quibus ipsarum cura et sollicitudo incumbit, ibi fortius insurgere cogimur, ubi persecutorum immanitas periculosius exardescit. Sicut enim nobis ex parte uestra grauis est oblata querela, nonnulli principes ac nobiles occasione iuris patronatus, aduocatie seu custodie, quam in monasteriis, grangiis, cellariis uel domibus uestris se habere proponunt, ac interdum etiam pro sue libito uoluntatis, et quidam ecclesiarum prelati, a quibus deberetis non grauamen sed solamen potius expectare, bladum, uinum, euectiones, animalia et res alias pro edificatione ac munitione castrorum et villarum, nec non pro tyrociniis, torneamentis, expeditionibus et
Abbreviated transcription (Latin):
exõicatis ꝯmuncando fuerant incur suri: Quere nobis humiliter
supplicastis ut ꝓuidere quieti ur̃e super hoc paterna sollicitudine cu¬
raremus: Nos igitur ur̃is supplicatõib inelinati ne quis predc̃oꝵ
huiꝰmodi sentencias in frandem p̾ulegioꝵ apl̃ice sedis decetero ꝓmlꝰ¬
gare presumat auctoritate ꝓñcium inhibemꝰ decernentes eas si per
presumꝑtionem cuiꝰpiam taliter ꝓmulguri cõtigerit irritas ⁊ iuanes
Nulli ergo om̃ino hominũ liceat hanc paginam nr̃e inhibitionis in¬
fringere uł ei ausu temerario ꝯtraire: Si quis autem hoc attempta

Expanded text:
icatis communicando fuerant incursuri. Quare nobis humiliter supplicastis ut prouidere quieti uestre super hoc paterna sollicitudine curaremus. Nos igitur, uestris supplicationibus inclinati, ne quis predictorum huiusmodi sententias in fraudem priuilegiorum Apostolice Sedis decetero promulgare presumat auctoritate presentium inhibemus, decernentes eas, si per presumptionem cuiuspiam taliter promulgari contigerit, irritas et inanes. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostre inhibitionis infringere, uel ei ausu temerario contraire.