comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑium. nisam urbẽ adiit.
dedalos montes. regnaq
cleofilis reginȩ expugna¬
uit. q̃ cum se dedisset con¬
cubitu. regnũ redemit.¬
domitaq alexander
india cum ad saxui mirȩ
asꝑitatis ⁊ altitudinis in
qͦo multi ppłi confug̾ant
cognoseit hereulẽ ab ex¬
pugnatione eiusdẽ saxi t̃¬
rȩ motu ꝓhibitũ. E mula¬
tione ꝑmotꝰ ut hereulis
acta suꝑaret. eum sũmo
labore ae ꝑicło saxo potitꝰ
om̃s loci eius gentes in de¬
ditionẽ accepit cũ poro
fortissimo indoꝵ rege ery¬
entissimum bellum gessit
In quo alexander cũ ipso
poro singularit̃ cong̾ssõ
occiso q deintus equo. cõ¬
cursu satellitum p̃sentiã
mortis euasit. Porꝰ mul¬
tis uuln̾ib confossus. &.
captus ẽ. Quo ob testimo¬
nium uirtutis in regnũ
restituto. duas ibi ẽdidit
ciuitates. niceam ⁊ buee¬
falem. qͣm de nomine eqͥ
sui ita uocari p̃cepit. Ind̾
ad restas cathenos p̃sidas
⁊ gaugaridas cesis eoꝵ ex̾¬

Expanded text:
perium; Nysam urbem adiit; perium; Nysam urbem adiit; Daedalos montes regnaque Cleophylis reginae expugnauit: quae cum se dedidisset, concubitu. regnum redemit.domitaque Alexander India cum ad saxum mirae asperitatis et altitudinis, in quod multi populi confugerantcognoscit Herculem ab expugnatione eiusdem saxi terrae motu prohibitum. aemulatione permotus, ut Herculis acta superaret, cum summo labore ac periculo sare potitus omnes loci eius gentes in deditionem accepit. cum Poro fortissimo Indorum rege cruentissimum bellum gessit: in que Alexander cant ipso Poro singulariter congressus occisoque deiectus equo concursu satellitum praesentiam mortis enasit; Porus multis uulneribus confossus et captus est. quo ob testimonium uirtutis in regnum restituto duas ibi condidit ciuitates Niciam et Bucefalen, quam de nomine equi sui ita uocari praecepit. inde Adrestas Catthenos Praesidas et Gangaridas caesis eorum exe
Abbreviated transcription (Latin):
D ocent hoc amintas consobri¬
nus occisus nou̾ea fr̃sq eiꝰ
necati parmenio. ⁊ filiotas
trucidati. attalus euri locꝰ
pausanias. multiq macedo¬
nie pͥncipes extincti. elitus
qͦ annis gͣuis amicicia uetꝰ
nefarie int̾fectꝰ. qui cum iñ
conuiuio fiducia amicicie
regiȩ adu̾sus regẽ sua oꝑa
patri philippo p̃ponentem
memoriam patris tueret᷑
ab offenso frustra rege ue¬
nabulo tͣnsfossus comimu¬
ne conuiuium moriens eru¬
entauit.S: alexander hum¬
ni sanguinis insaturabilis
sue hostium. siue ⁊̃ socioꝵ
recentẽ tñ semꝑ sitiebat ery¬
orẽ. Itaq ꝑtinaci impetu
in bella ꝓeur rens choras¬
mos ⁊ dahas indomitã gen¬
tẽ in deditionẽ accepit. Ca¬
listenen philosophũ sͥq ap̃
aristotelem condiscipulũ
cum plurimis aliis pͥncipi¬
bus cur eum deposito sa¬
lutandi more ut dm̃ ñ ad¬
oraret occidit. Post hee in¬
diam petiit. ut oeceano ul¬
timoq oriente finiret im¬

Expanded text:
docent hoc Amyntas consobridocent hoc Amyntas consobrinus occisus, nouerca fratresque eius necati, Parmenio et Philotas trucidati, Attalus Eurylochus Pausanias multique Macedoniae principes exstincti, Clitus quoque annis grauis, amicitia uetus nefarie interfectus: qui cum in conuinio fiducia amicitiae regiae aduersus regem, sua opera patri Philippo praeponentem, memoriam patris tueretur, ab offenso frustra rege uenabulo transfossus, commune conuiuium moriens cruentauit. sed Alexander, humani sanguinis inexsaturabilis siue hostium. siue etiam sociorum, recentem tamen semper sitiebat cruorem. itaque pertinaci impetu in bella procurrens Chorasmos et Dahas indomitam gentem in deditionem accepit; Callisthenen philosophum sibique apud Aristotelen condiscipulum cum plurimis aliis principibus, cur eum deposito salutandi more ut deum non adoraret, occidit. Post haec Indiam petit, ut Oceano ultimoque Oriente finiret im
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipse ꝓcubuit. Alexander
aũ in italia affectans. occi¬
dentis imꝑium. emulans
alexandrum magnum. pꝰ
numerosa ⁊ gͣuia bella ibi¬
dem gesta. a bryciis lucansꝰ¬
q suꝑatꝰ ⁊ corpusq eiꝰ ad
sepuiturã uenditum. ⁊ ophi¬
rion uͦ p̃fectꝰ ponti adona
tis billum inferre ausus
⁊ usq ad int̾nitionẽ cesus
funditꝰ cum omĩb copiis
suis abrasus ẽ. Igit᷑ alexan¬
der magnꝰ pꝰ darii mortẽ
hireanos ⁊ mandos subegit
ubi ⁊̃ illum adhuc bello in¬
tentum. alestris que mi¬
notea excita suscipiende ab
eo pͣlis gr̃a eum trecentis
mulierib ꝓeax amaron in¬
uenit Post ħ parchoꝵ pug¬
nam aggͥssus quos dni ob¬
nitentes deleuit ꝓpe modỹ
anteqͣ.
uieit.
Inde dran¬
cas euergetas
parimas. parapemenos ad ar¬
pios cȩt̾osq ppłos qui in radi¬
ce caueasi morabantur sube¬
git. urbe ibi alexandria suꝑ
amnẽ tanaim constituta.
S nec minor eiꝰ in suos erude¬
litas qͣ. in hostẽ rabies fuit.

Expanded text:
et ipse procubuit. Alexander autem in Italia affectans Occidentis imperium, aemulans Alexandrum Magnum, post numerosa et gravia bella ibidem gesta a Brutiis Luc ad sepulturam uenditum. Zopyrion uero praefectus Ponti adunato ythis bellum inferre ausus et usque ad internecionem caesus funditus cum omnibus copiis suis abrasus est. Igitur Alexander Magnus post Darii mortem Hyroanos et Mandos subegit: ubi etiam illum adhuc bello intentum Halestris siue Minothea, excita suscipiendae ab eo subolis gratia cum trecentis mulieribus procax Amazon inuenit. post haec Parthorum pugnam adgressus: quos diu obnitentes deleuit propemodum antequam uicit. inde Drangas Euergetas Parimas Parapamenos Adaspios ceterosque populos qui in radice Caucasi morabantur subegit, urbe ibi Alexandria super amnem Tanaim constituta. sed nec minor eius in suos crudelitas quam in hostem rabies fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
sertim cum tantũ in eaur¬
be affricani uigor ⁊ mode¬
stia ualet. ut facile uiuo
eo neq sociale. neq eiuile
bellum exift̾e cred̾et᷑. Hunc
quidã uxoris sue semꝑniȩ
gracchoꝵ ay. sororis do¬
lo necatũ fert̃ ne see¬
lerata ut eredo fa  mi¬
lia. atq in ꝑniciem patͥe
suȩ nata int̾ impias sediti¬
ones uiroꝵ ñ etiã facinori¬
b mulierũ eẽtimmanior.

Expanded text:
sertim cum tantum in ea ursertim cum tantum in ea urbe Africani uigor et modestia ualeret, ut facile uiuo eo neque sociale neque ciuile bellum posse exsistere crederetur. hunc quidam uxoris suae Semproniae, Gracchorum autem sororis, dolo necatum ferunt, ne scelerata ut credo familia ad perniciem patriae suae nata inter impias seditiones uirorum non etiam facinoribus mulierum esset immanior.
Abbreviated transcription (Latin):
trimonio receptã. nouissi¬
me tur piꝰ ꝗͣ dux̃. abieeit.
Puignã uͦ suam. ħ ÷ filiã so¬
roris ⁊ ꝯiugis. ꝯiugẽ aseiuit.
Fihum suum quẽ ex sorore
susceꝑat. nec ñ ⁊ filium fr̃is.
occidit. Quã obrẽ tantis in¬
cestis parrieidiisq exeeͬbilis
ab alexandrinis regno pulsꝰ
est. hisdem tꝑrib antiochiᷤ
ñ ꝯtentꝰ. babylonia. atq ee¬
bathana. totoq medie im¬
ꝑio adu̾sus phrahatẽ parthoꝵ
regẽ congͥssus ⁊ uictꝰ ÷. Qui
cum in ex̾citu suo .e. milla
lia ampliꝰ calonũ atq lixaꝵ
immixta scortis. ⁊ histrio¬
nib tͣhebat. Itaq facile eũ
uniu̾so excitu suo parthoꝵ
uirib opp̃ssus int̾iit .G. san¬
lio conss. P̃. scipionẽ affrica¬
num pͥdie ꝓ contentõe de
ꝑicło salutis sue ꝯtestatum
qd̃ sͥ ꝓ patͥa laboranti ab im¬
nouisset. alio die mane exam¬
mem in cubicło suo reꝑtũ
ñ tem̾e int̾ maxima roma¬
noꝵ mala recensuerim pre¬

Expanded text:
trimonium receptam nouissitrimonium receptam nouissime turpius quam duxit abiecit. priuigaam uero suam, hoc est filiam sororis et coniugis, coniugem adsciuit, filium suum, quesusceperat, necnon et filium fratris occidit. Quam ob rem tantis incestis, parricidiisque exsecrabilis, ab Alexandrinis regno pulsus est. Iisdem temporibus Antiochus non contentus Babylonia, atque Egbathana, totiusque Mediae imperio, adversus Phrahatem Parthorum regem congressus et victus est; qui cum in exercitu suo centum millia lia amplius calonum atque lixarum immixta scortis et histrionibus trahebat. Itaque facile cum universo exercitu suo, Parthorum viribus oppressus, interiit. C. Semlio consulibus P. Scipionem Africanum pridie pro contione de periculo salutis suae contestatum, quod sibi pro patria laboranti ab imnouisset, alio mane exanimem in cubiculo suo repertum non temere inter maxima Romanorum mala recensuerim, prae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eum ex̾citu pꝰ plurimam
cedẽ in fugã acto ipse iã cir¬
cuneinctꝰ ab hostib ⁊ pene
captꝰ ẽet uirga qͣ erat usus
ad equũ in ocłm thracis imn¬
pegit. Barbarꝰ aũ cum ira
⁊ dolore exarsisset : latꝰ eͣssi
gladio tͣnsu̾b̾auit. Ita ille
excogitato gn̾e mortis ef¬
fugit ⁊ dedecꝰ ⁊ seruitutẽ.
ꝑpenna gͥ osul qͥ crasso sue¬
cesserat. audita morte erassi
⁊ clade ex̾citꝰ romani raptĩ
in asiam ꝑ uolauit. aristo¬
nicũ recenti uictoria feri¬
atum imꝓuiso bello adortꝰ
nudatumꝰq omnib copis ĩ
fugã u̾tit. Cumq stratoni¬
cam urbẽ ad quã ille ꝯfuge¬
rat obsidione cinxisset ery¬
ciatũ fame ad deditionẽ co¬
egit. ꝑpenna ꝯsul ap̃ ꝑga¬
mum correptꝰ morbo. diem
obiit. Aristonicꝰ rome iussy
senatꝰ in carc̾e strangulatꝰ.
Eodem anno ꝑtholomei ale¬
xandrinoꝵ regis misera ui¬
ta miseriorẽ uitȩ exitũ de¬
dit. Is enĩ sororẽ suam stu¬
pro cognitã. ac demñ in ma¬

Expanded text:
 cum, exercitu post plurimam caedem in fugam acto, ipse iam circumuentus ab hostibus et paene captus esset, uirgam, qua erat usus ad equum, in oculum Thraecis inpegit; barbarus autem cum ira et dolore exarsisset, latus Crassi gladio transuerberauit. ita ille excogitato genere mortis effugit et dedecus et seruitutem. Perpenna consul, qui Crasso successerat, audita morte Crassi et clade exercitus Romani raptim in Asiam peruolauit, Aristonicum recenti uictoria feriatum inprouiso bello adortus nudatumque omnibus copiis in fugam uertit; cumque Stratonicen urbem, ad quam ille confugerat, obsidione cinxisset, trucidatum fame ad deditionem coegit. Perpenna consul apud Pergamum correptus morbo diem obiit; Aristonicus Romae iussu senatus in carcere strangulatus est. Eodem anno Ptolemaei Alexandrinorum regis misera uita miseriorem uitae exitum dedit. is enim sororem suam stupro cognitam ac deinde in ma
Abbreviated transcription (Latin):
tione seeuro. uͥq patͥa. uͥq lex.
⁊ religio mea ÷. Nunc me af¬
frica tam libent̾ excepit. ꝙͣ.
ꝯfident̃ accessi. nẽ me in quã
ista affrica excepit pace sim¬
plici. sinu ꝓpͥio iure omuni.
De qͣ aliqn dictum. ⁊ u̾e dictr̃
est hospitio phibem᷑ harene
bella eient primaq uetant
confist̾e t̾ra. Nunc ult᷑ ad sus¬
cipiendos socios religionis &
pacis sue beniuolum late gre¬
mium pandit. atq ultͦ. fessos
quos foueat inuitat.

Expanded text:
tione securo, ubique patria, ubique lex tione securo, ubique patria, ubique lex et religio mea est. nunc me Africa tam libenter excepit quam confidenter accessi; nunc me, inquam, ista Africa excepit pace simplici, sinu proprio, iure communi, de qua aliquando dictum et uere dictum est hospitio prohibemur harenae, Bella cient primaque uetant consistere terra; nunc ultro ad suscipiendos socios religionis et pacis suae beniuolum late gremium pandit atque ultro fessos, quos foueat, inuitat.
Abbreviated transcription (Latin):
siuisq morib utebat᷑. nec e¬
rat societas affectionum.
uͥ dissidebat diu̾sitas potes¬
tatum. postremo solutas
⁊ barbaras gs̃ qͥd tandẽ ad
societatẽ adduceret. qͣs diy¬
sis saeroꝵ ritib institutaᷤᷤ
tẽ ac̾bitate maloꝵ uictus
patriam eum hoste desery¬
it. quẽ tande ignotũ loer̃
ignotꝰ adiit. quã gentem
gen̾alit̃ hostẽ hostis oraũ
eui se ꝯgͥssu pͥmo credidit.
ñ socitate nominis inuitatꝰ
ñ cominunione iuris addre¬
parum exempli dedert̃
bosiris in egypto ꝑegrinoꝵ
infelicit̾ incurrentiũ im¬
piissimus immolator eru¬
delissima circa aduenas di¬
anȩ tauri celitura. s magis
saera crudelia : tracia eũ po¬
li mestore suo usq ad ꝓpinqͦs
hospites scełata : ne antigri¬
tatib uidear immorari: tes¬
tis ÷ roma de pompeio inter¬
fecto. testis egyptꝰ de int̾fee¬
to ptholomeo. Michi aũ pri¬
ma qͣlescũq motꝰ ꝑturbatõe
fugienti. qr de ꝯfugiendi sta¬

Expanded text:
suisque moribus utebatur, nec esuisque moribus utebatur, nec erat societas adfectionum, ubi dissidebat diuersitas potestatum; postremo solutas et barbaras gentes quid tandem ad societatem adduceret, quas diuersis sacrorum ritibus institutas  acerbitate malorum uictus patriam cum hoste deseruit, quem tandem ignotum locum ignotus adiit? quam gentem generaliter hostem hostis orauit? cui se congressu primo credidit, non societate nominis inuitatus, non communione iuris adducparum exempli dederunt Busiris in Aegypto peregrinorum infeliciter incurrentium impiissimus immolator, crudelissima circa aduenas Dianae Tauricae litora sed magis sacra crudelia, Thracia cum Polymestore suo usque ad propinquos hospites scelerata? et ne antiquitatibus uidear immorari, testis est Roma de Pompeio interfecto, testis Aegyptus de interfectore Ptolemaeo. Мihi autem prima qualiscumque motus perturbatione fugienti, quia de confugiendi sta
Abbreviated transcription (Latin):
pacis ÷. Nos tͥbuta dependi¬
mus. ne bella patiam. ac ꝑ fandẽ
dendis maloꝵ tempestatib
ꝯfugert̃:. nos consistimꝰ ⁊ ma¬
nemus. Igit᷑ nr̃a tꝑra uidimꝰ
utrum felicia certe feliciora
ilł ducimꝰ. qui qd̃ illi ultime
elegert̃. nos ꝯtinue posside¬
mus. Inquietudo enĩ bi Noꝵ
qua illi atcͥti st̃. nob̾ ignota
est. In ocio aũ qd̃ illi pꝰ imꝑi¬
um cesaris.: natiuitatẽ ihu¬
xꝑi tenuit̃ gustau̾unt. nos
lib̾a collatio defensionis. Tan¬
tumq int̾est int̾ p̃t̾ita pre¬
sentiaq tꝑra ut qͦd roma ĩ
usum luxurie suȩ ferro ex¬
torqueat. a nr̃is nẽ in usũ
cominunis rei publicȩ ꝯferat
ipsa nob̾eum. Aut si ab aliqͦ
dr̃ tolerabiliores parentisꝰ
nr̃is romanos hostes fuis¬
se ꝗͣ nob̾ gothos ẽe audiat
⁊ intelligat. qͣnto alit̃ qͣ. eir¬
ca se ipsum agit᷑ sͥ e̾e̾ uidea¬
tur. olim eum toto orbe¬
bella feruebant q̃q ꝓuin¬
eia suis regib. sus segibus

Expanded text:
pacis est. nos tributa dependipacis est. nos tributa dependimus, ne bella patiamur, ac per dendis malorum tempestatibus confugerunt, nos consistimus et manemus. igitur nostra tempora uiderim utrum felicia; certe feliciora illis ducimus, qui quod illi ultime delegerunt nos continue possidemus. inquietudo enim bellorum, qua illi attriti sunt, nobis ignota est. in otio autem, quod illi post imperium Caesaris natiuitatemque Christi tenuiter gustauerunt, nos libera conlatio defensionis, tantumque interest inter praeterita praesentiaque tempora, ut quod Roma in usum luxuriae suae ferro extorquebat a nostris, nunc in usum communis reipublicae conferat ipsa nobiscum. aut si ab aliquo dicitur tolerabiliores parentibus nostris Romanos hostes fuisse, quam nobis Gothos esse, audiat et intellegat, quanto aliter quam circa se ipsum agitur sibi esse uideatur. Olim cum bella toto Orbe feruebant, quaeque prouincia suis regibus suis legibus
Abbreviated transcription (Latin):
is diu̾sis urbib. ac locis frae¬
tis cede belloꝵ. obsidione. fame
exinaniti. int̾fectis coniugibꝰ
ac lib̾is suis ob remedia mise¬
riax coneur su misero. ae my¬
tua cede iugulabant. Qͥ a tẽ
de suis tꝑrib sentiebat Postͤ¬
mo dicat italia. eur ꝑ añnos
obstitit. repugnauit. si eoꝵ
felicitas. sua infelicitas ñ erat.
romanosq fieri rerum dnõs
bonis comimunib ñ obstabat :
Non requiro de innumis diu̾saꝵ
gentium ppłis du antea lib̾is
tẽ bello uictis. patͥa ab ductis.
p̃cio uenditis. seruitute disꝑ
manis opinatisint. qͥd de tꝑi-¬
b iudicau̾int. Omitto de re¬
gib magnaꝵ opum. mag¬
du potentissimis. aliqñ cap¬
tis. seruilit̾ cathenatis. sub
iugum missis. añ currum
actis. in carcerẽ trucidatis.
quoꝵ tam stultũ ÷ exqͥrere
sententiam: ꝙͣ. durũ ñ dołe
nr̃i bella gessert̃. Bellis fati¬
gati. pacẽ petentes. tͥbuta ob¬
tulunt. ⁊̾rbutum. p̃erum

Expanded text:
is diuersis urbibus ac locis, fracis diuersis urbibus ac locis, fracti caede bellorum, obsidionum fame exinaniti, interfectis coniugibus ac liberis suis ob remedia miseriarum concursu misero ac mutua caede iugulabant, — quid tunc de suis temporibus sentiebat? ipsa postremo dicat Italia: cur per annosobstitit repugnauit, si eorum felicitas sua infelicitas non erat Romanosque fieri rerum dominos bonis communibus non obstabat? non requiro de innumeris diuersarum gentium populis diu ante liberis, tunc bello uictis, patria abductis, pretio uenditis, seruitute dispemanis opinati sint, quid de temporibus iudicarint. omitto de regibus \'magnarum opum, magdiu potentissimis, aliquando captis, seruiliter catenatis, sub iugum missis, ante currum actis, in carcere trucidatis: quorum tam stultum est exquirere sententiam, quam durum non dolere nostri bella gesserunt, bellis fatigati pacem petentes tributa obtulerunt: tributum pretium
Abbreviated transcription (Latin):
da ⁊ gittt᷑a laboriose felieita¬
tiscu aseribit᷑ unius urb̃
beatitudo. in tanta mole ĩ¬
felicitatis ꝑ quã agit᷑ totiꝰ
orb eu̾sio : Aut si ideo feli¬
cia ꝑutant᷑. qr uniꝰ ciuitatis
opes aucte s̃: eur ñ potiꝰ in¬
felicissima iudicentur. qͥb
miserabili uastatõe multaꝵ
ac bñ institutaꝵ gentiũ po¬
tentissima regna oecidert̃ :
An forte ahud tẽ carthagi¬
ni uidebat᷑. eum pꝰ annos.¬
exx. quib mͦ belloꝵ clades.
mͦ pacis ꝯditões ꝑhorrescens.
nẽ rebelli intentione nẽ suꝑ¬
plici. bellis pacẽ. pace bella.
mutabat. nouissime miseri¬
is ciuib passim se in ignem
ultima desꝑatõe iacientib
unꝰ rogꝰ tota eiuitas fuit :
Cui ⁊̃ nẽ situ parue menib
destitute. pars miseriaꝵ est
audire quid fu̾it. E dat his¬
pania sententiam suam eũ
ꝑ annos .ec. uͥiq agros suos
sanguine suo rigabat. ĩpor¬
tunumq hostẽ ult᷑ hostia¬
tm inquietantẽ. nec repelle
pot̾at. nec sustin̾e. cum se su¬

Expanded text:
da est gutta haec laboriosae felicitatis, cui adscribitur unius urbis beatitudo in tanta mole infelicitatis, per quam agitur totius Orbis euersio? aut si ideo felicia putantur, quia unius ciuitatis opes auctae sunt, cur non potius infelicissima iudicentur, quibus miserabili uastatione multarum ac bene institutarum gentium potentissima regna ceciderunt? an forte aliud tunc Carthagini uidebatur, cum post annos quibus modo bellorum clades modo pacis condiciones perhorrescens, nunc rebelli intentione nunc supplici, bellis pacem, pace bella mutabat, nouissime miseris ciuibus passim se in ignem ultima desperatione iacientibus unus rogus tota ciuitas fuit? cui etiam nunc, situ paruae, moenibus destitutae, pars miseriarum est audire quid fuerit. edat Hispania sententiam suam: cum per annos ducentos ubique agros suos sanguine suo rigabat inportunumque hostem ultro ostiatim inquietantem nec repellere poterat nec sustinere, cum se su
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatib apud hierosolunã ꝯuec¬
tis ab egipto frum̃tis. helena alena¬
aziabenoꝵ regina ꝯũsa ad fidẽ xp̃i
largissime ministrauit. Anno imꝑii
eiꝰ qͥnto int̾ therã ⁊ therasiã insula
de ꝓfundo emieuit aaͣa stadioꝵ
spacio extenta. Anno eiꝰ.uͦiͦi. sub ꝓ¬
curatore uidee cumano. in hieroso¬
limis tanta seditio in dieb azimoꝵ.
erorta ẽ. ut in portarũ exitu ppło
r nt᷑. Anno eiꝰdem .uiiͦii. expulsos
ꝑ claudiũ urbe uid̃os. iosephus re-¬
fert. S me magis suetoniꝰ mouet. qͥ
ait hoc mͦ. Claudiꝰ iud̾os impulsore
xp̃o assidue tumultuantes rome ex
an eciã xͥanos simul uelut cognate
religionis homines uoluerit ex-¬
pelli neqͣquã discernit᷑. uerũtam̃¬
Iequenti anno tanta fames rome fu¬
it ut medio foro imꝑator correptus
a ppło ꝯuiciis ⁊ fragminib panis t᷑¬
pissime infestatꝰ egre ꝑ pseudo ħrũ
in palaciũ refugiens. furorẽ excitate
plebis euaserit. Paruo autẽ int̾ceden

Expanded text:
necessitatibus apud Hierosolymam, conuectis ab Aegypto frumentis, Helena Adiabenorum regina conuersa ad fidem Christi largissime ministrauit. Anno imperii eius quinto inter Theram et Therasiam insula de profundo emicuit triginta stadiorum spatio extenta. Anno eius septimo sub procuratore Iudaeae Cumano in Hierosolymis tanta seditio in diebus azymorum exorta est, ut in portarum exitu populrantur. Anno eiusdem nono expulsos per Claudium Vrbe Iudaeos losephus refert. sed me magis Suetonius mouet, qui ait hoc modo: Claudius Iudaeos inpulsore Christo adsidue tumultuantes Roma expan etiam Christianos simul uelut cognatae religionis homines uoluerit expelli, nequaquam discernitur. Verumtamequenti anno tanta fames Romae fuit, nt medio foro imperator correptus a populo conuiciis et fragminibus panis turpissime infestatus, aegre per pseudothyrum in Palatium refugiens furorem excitatae plebis euaserit. Paruo autem interceden
Abbreviated transcription (Latin):
tib in irritũ cesserat. hanc clau¬
dius ꝗͣuis multo truculentiore cay¬
sa in cede conspiratoꝵ instimula¬
ret᷑. ultͦnea clem̃tia nullo expeten¬
te firmauit. Accidit eodẽ eciã tẽ¬
pore. p̃sentis gr̃e d̃i grande mira¬
ełm. Siqͥdem furiꝰ camillꝰ scͥbonianꝰ
dalmatie legatꝰ bellũ euule molitꝰ.
legiones multas. fortissimasq ad sa¬
cram̃ti mutacionẽ pellȩxerat. Ita¬
q die dato ut in unũ undiq ad
nouũ imꝑatorẽ ꝯueniret᷑ neq aqͥ¬
le ornari. neq ꝯuelli. quo quom
signa mou̾iue potuert̃. Exercitꝰ
tanta ⁊ tam inusitata miraculi
fide motꝰ. ⁊ ꝯu̾sꝰ in penitenciam.
seͥbonianũ qͥnta statim die desti-¬
tutũ int̾fecit. se seq sacram̃to pͥo¬
ris milicie ꝯtinuit. Tristiꝰ ac ꝑni¬
ciosuis urbi rome nichil uiquã
suse quã bella cuislia satis notiuẽ

Expanded text:
tibus, in irritum cesserat: hanc Clautibus, in irritum cesserat: hanc Claudius, quamvis multo truculentiore causa in caedem conspiratorum instimularetur, ultronea clementia nullo expetente firmavit. Accidit etiam eodem tempore praesentis gratiae Dei grande miraculum, siquidem Furius Camillus Scribonianus, Dalmatiae legatus, bellum civile molitus, legiones multas fortissimasque ad sacramenti mutationem pellexerat. Itaque die dicto, ut in unum 468 undique ad novum imperatorem conveniretur, neque aquilae ornari, neque convelli quoquomodo signa, moverive potuerunt. Exercitus tanta et tam inusitata miraculi fide motus, et conversus in poenitentiam, Scribonianum quinto statim die destitutum interfecit, seseque sacramento prioris militiae continuit. Tristius ac perniciosius urbi Romae nihil umquam fuisse, quam bella civilia, satis notum
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis eͤdentib fidẽ fideli u̾bo do¬
cuit. potentissimisq uͥtutib appro¬
bauit. atq ex in ꝙͥani rome e̾e̾ ce¬
ꝑunt. Sensit hoc collatũ fidĩ sue
roma bñficiũ. Nam cũ int̾fecto ca¬
ligula multa de abrogando imꝑio
ac re publica in antiquũ ordinem
restituenda eu̾tendãq penitꝰ cesa-¬
ris uniu̾sã familiã. senatꝰ ⁊ ꝯsuleᷤᷤ de¬
ereuissent. claudiꝰ mox ut ꝯfirma¬
uit imꝑiũ. magna atq adhuc rome
incognita usus clem̃tia. ne in tan-¬
tam nobiliũ multitudinẽ ultio si
ẽẽt cepta seuiset. biduũ illud qͦ¬
de rei publicȩ Ilatu ingelicit᷑ con¬
sultatũ ac tũq fuerat. memorie ex¬
emit. om̃iũq factoꝵ dictoꝵue in
eo ueniã ⁊ obliuionẽ in ꝑpetuum
sanxit. Ita illã p̃clarã ⁊ famosam
atheniensiũ amnestiã quã qͥdem
rome inducere iulio cesare int̾fec¬
to senatꝰ cicerone suadente tẽpta¬
u̾at. s antonio ⁊ oc̾tauiano ꝓpt
ultionẽ extinc̾ti cesaris irrũpen-¬

Expanded text:
cunctis credentibus fidem fideli uerbo docuit potentissimisque uirtutibus approbauit; atque exim Christiani Romae esse coeperunt. sensit hoc conlatum fidei suae Roma beneficium., nam cum interfecto Caligula multa de abrogando imperio ac republica in antiquum ordinem restituenda euerrendaque penitus Caesarum uniuersa familia senatus et consules decreuissent: Claudius mox ut confirmauit imperium, magna atque adhuc Romae incognita usus clementia, ne in tantam nobilium multitudinem ultio, si esset coepta, saeuiret, biduum illud,de reipublicae statu infeliciter consultatum actumque fuerat, memoriae exemit omniumque factorum dictorumue in eo ueniam et obliuionem in perpetuum sanxit. ita illam praeclaram et famosam Atheniensium amnestiam, quam quidem Romae inducere Iulio Caesare interfecto senatverat, sed Antonio et Octaviano propter ultionem exstincti Caesaris irrumpen
Abbreviated transcription (Latin):
ma clades fuit. ⁊ si demũ roma
in agendis reb antea se partẽ felici¬
tatis habuisse. cuiꝰ agnitioẽ suscep¬
ta. plenissima felicitate ꝑfruit᷑ in
qͣntũ non tñ blasphemiarũ offen¬
dicuł depͣuat᷑. Eodem anno imꝑũ
eiꝰ fames gͣuissima ꝑ syriã facta est.¬

Expanded text:
ma clades fuit — et sic demum Roma ma clades fuit — et sic demum Roma in agendis rebus antea se partem felicitatis habuisse, cuius agnitione suscepta plenissima felicitate perfruitur, in quantum non tamen blasphemiarum offendiculis deprauatur. Eodem anno imperii eius fames grauissima per Syriam facta est
Abbreviated transcription (Latin):
ule istud bellũ neget qͥsquã diui¬
nitꝰ ẽẽ comp̃ssum. qͥ p̾teritis tprib
de cõpressioe belloꝵ ciuiliũ simile
ꝓbarit exemplũ. Claudiꝰ quarto
imꝑii sui anno cupiens utilem rei¬
publice ostentare pͥncipẽ. bellũ un¬
diq ⁊ uictoriã undecũq quesiuit.
Itaq expeditionẽ in britanniam
mouit. qͤ excitata in tumultũ ꝓpt̃
ñ redhibitos tͣnssugas uidebador.
Transuectꝰ in insulã ẽ. quã neq an
uiliũ cesarẽ neq pꝰ eũ qͥsquã adire
ausus fuerat. Ibiq ut u̾bis suetonii
tͣnquilli loqͣr. sine ullo p̾lio ac sangͥ¬
ne intͣ paucissimos dies plurimã
insule partẽ in dedicionẽ recepit.
Orchadas eciã insulas ultͣ britanniã
in occeano positas. romano a diecit
imꝑio. ac sexto ꝗͣ profectꝰ erat m̃se.
romã rediit. Conferat᷑ nc̃ si cuiꝗͣ
placet. sub una insula tempꝰ ⁊ tem¬
pus. bellũ ⁊ bellũ. cesar ⁊ cesar.
Nam de fine nichil confero. qm hoc
felicissima uictoria illud acerbissi¬

Expanded text:
neget quisquam divinitus esse compressum? Qui praeteritis temporibus de compressione bellorum civilium simile probarit exemplum. Claudius quarto imperii sui anno, cupiens se utilem reipub. ostentare principem, bellum ubique et victoriam undecumque quaesivit. Itaque expeditionem in Britanniam movit: quae excitata in tumultum propter non redhibitos transtransuectus in insulam est, quam neque ante Iulium Caesarem neque post eum quisquam adire ausus fuerat, ibique — ut uerbis Suetoni Tranquilli loquar — \'sine ullo proelio ac sanguine intra paucissimos dies plurimam insulae partem in deditionem recepit\'. Oroadas etiam insulas ultra Britanniam in Oceano positas Romano adiecit imperio ac sexto quam profectus erat mense Romam rediit. Conferatur nunc, si cuiquam placet, sub una insula tempus et tempus, bellum et bellum, Caesar et Caesar — nam de fine nil confero, quoniam hoc felicissima uictoria, illud acerbissi
Abbreviated transcription (Latin):
uenire maluerit. Oue tẽ so¬
rores regno p̾erant anthio¬
pe ⁊ orithua. Hercules ma¬
ri aduectꝰ incauitas inermeᷤᷤ¬
q ⁊ pacis ineuria desides op¬
pressit. int̾cesas captasq cõ¬
plurimas duȩ sorores anthi¬
ope menalippe. ab hereule. ip¬
polite. a theseo retente. S the¬
seus ippoliten matͥmonio as¬
cruit. hereules menalippe so¬
rori reddidit. ⁊ arma regi¬
ne p̃cio redemptõis accepit.
Post orithuam penthesilea
regno potita ẽ. euiꝰ troiano
bello clarissima int̾ uirosdo¬
cum̃ta uirtutis acceꝑimus.

Expanded text:
muenire maluerit. duae tunc somuenire maluerit. duae tunc sorores regno praeerant, Antiope et Orithyia. Hercules mari aduectus incautas inermesque et pacis incuria desides oppressit. inter caesas captasque complurimas duae sorores Antiopae, Melanippe ab Hercule, Hippolyte a Theseo retentae. sed Theseus Hippolyten matrimonio adsciuit, Hercules Melanippen sorori reddidit et arma reginae pretio redemptionis accepit. post Orithyiam Penthesilea regno potita est, cuius Troiano bello clarissima inter uiros documenta uirtutis accepimus.
Abbreviated transcription (Latin):
millis ne sagittaꝵ iactus
impedirent᷑ un amarones
dictȩ. Haꝵ due fuere regi¬
nȩ marsepia ⁊ lampeto. q̃
agmine diuiso in duas par¬
tes uicissim curã belli. ⁊ do¬
mus eustodiam sortiebant᷑.
Igit᷑ cum europã maxima
parte domiussent. asiȩ uͦ a
liqͣntis ciuitatib captis ip¬
se aũ ephesum aliasq urbes
con didissent. p̃cipuam exer¬
citus sui partẽ onustã opu¬
lentissima p̃oa domũ reuo¬
cant. relique ad tuendum
asiȩ imꝑrm relicte eũ mar¬
sepia regina coneur su hos¬
tium trucidant᷑. Huiꝰ loer̃
sinope filia capessit q̃ sin¬
gularẽ uirtutis głam ꝑpe¬
tua rurginitate cumula¬
uit. hac fama excitas gs̃
tanta ammiratio ⁊ formi¬
do inuaserat ut hereules
qͦ cum iussus fuisset a dño
suo exhib̾e arma regine.
quasi ad in euitabile ꝑiesm
destinatꝰ. uniu̾sam grecie
electã ac nobilẽ iuuentutẽ
contraxerit. nouã longas
naues p̃parauit. nec tam̃ cõ¬
tentꝰ examine uiriũ ex im¬

Expanded text:
millis, ne sagittarum iactus millis, ne sagittarum iactus impedirentur; unde Amazones dictae. harum duae fuere reginae, Marpesia et Lampeto, quae agmine diuiso in duas partes uicissim curam belli et domus custodiam sortiebantur. igitur cum Europam maxima e parte domuissent, Asiae uero aliquantis ciuitatibus captis, ipsae autem Ephesum aliasque urbes condidissent, praecipuam exercitus sui partem onustam opulentissima praeda domum reuocant, reliquae ad tuendum Asiae imperium relictae cum Marpesia regina concursu hostium trucidantur. huius locum Sinope filia capessit, quae singularem uirtutis gloriam perpetua uirginitate cumulauit. hac fama excitas gentes tanta admiratio et formido inuaserat, ut Hercules quoque cum iussus fuisset a domino suo exhibere arma reginae quasi ad ineuitabile periculum destinatus, uniuersam Graeciae lectam ac nobilem iuuentutem contraxerit, nouem longas naues praepararit, nec tamen contentus examine uirium ex in
Abbreviated transcription (Latin):
ni paludib ĩmpediti repel¬
lerent᷑. Inde ẽtinuo reuersi
ꝑdomitã infinitis cedib asiã
annos sine pace immorati.
tandẽ uxoꝵ flagitõe reuoeãt᷑.
denunciantib niredeant
sobolẽ a finitimis quesit᷑as.
Medio aũ tꝑr ap̃ seythas
duo regii iuuenes plinꝰ. &.
scolopetiꝰ ꝑ factionẽ opti¬
matrum domo pulsi. ingẽ¬
tẽ iuuentutẽ secũ tͣxere
⁊ in capadocie pontice ora
iuxta amnẽ thermoden¬
tẽ consedert̃. campis the¬
mis eyriis sͥ subictis. Ubi
du ꝓxima q̃q ppłati con¬
spiratoẽ finitimoꝵ ꝑ in¬
sidias trucidant᷑. Horum
uxores exilio ac uiduitate
ꝑ motȩ arma sumunt. &
ut omnib par ex simili eõ¬
ditõe animus fieret uiroᷤᷤ
qui suꝑfuerant int̾fiel¬
unt. atq accense in hostẽ
sangͥne suo ultionẽ suor¬
cesorũ
coniugum. finitimoꝵ ex¬
eidio consequuntur.
ext̾nos coneubitus
ineunt. editos mares mox
necant. feminas studio¬
se nutriunt. inustis in¬
fantũ de ext̾iorib mam¬

Expanded text:
ni paludibus inpediti repellerentur. inde continuo reuersi perdomitam infinitis caedibus Asiam annos sine pace inmorati tandem uxorum flagitatione reuocantur denuntiantium, ni redeant subolem se a finitimis quaesituras. Medio autem tempore apud Scythas duo regii iuuenes Plynos et Scolopetius. per factionem optimatium domo pulsi, ingentem iuuentutem secum traxere et in Cappadociae Ponticae ora iuxta amnem Thermodontem consederunt campis Themisoyriis sibi subiectis; ubi diu proxima quaeque populati conspiratione finitimorum per insidias trucidantur. horum uxores exilio ac uiduitate permotae arma sumunt et, ut omnibus par ex simili condicione animus fieret, uiros qui superfuerant interficiunt atque accensae in hostem sanguine suo ultionem caesorum coniugum finitimorum excidio consequuntur. externos concubitus ineunt, editos mares mox enecant, feminas studiose nutriunt inustis infantium dexterioribus mam
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ utͣq haut ꝓeul ab utiea erãt
noc te ꝯeubia fecit incendi. Pe¬
ni trepidi eũ casu accidisse ignẽ
putarent. mnermes ad extingyẽ
.u. milia duces ipsi miserabilit̃
ambusti egre effugert̃. Haᷤᷤ¬
drubal imꝑator cartaginẽ
drubal mox płimũ reꝑauere
excitum. atq it̾m eũ scipio¬
ne ꝯg̾ssi sunt. uictiq fugert̃.
Si facẽ fugientẽ: leliꝰ ⁊ ma̾mis
sa ceꝑunt. Cȩt̾a multitudo
cirtam fug̃. Quã masmissa
oppugnatã in deditionẽ recep̃.
tum dedux̃. quẽ scipio eum
ingentib spoliis plurimisq
captius romã ꝑ ducendum
celio tradidit¬
Ubi hannibal

Expanded text:
quae utraque haud procul ab Vtica erant, quae utraque haud procul ab Vtica erant, nocte concubia fecit incendi. Poeni trepidi cum casu accidisse ignem putarent, inermes ad extinguendquinque millia, duces ipsi miserabiliter ambusti, aegre effugerunt. Asdrubal imperator Carthaginem drubal mox plurimum reparavere exercitum, atque iterum cum Scipione congressi sunt, victique fugerunt. Syphacem fugientem sa ceperunt, caetera multitudo Cirtam fugit. Quam Masinissa oppugnatam in deditionem recepit, nis deduxit. Quem Scipio cum ingentibus spoliis plurimisque captivis perducendum Lelio tradidit. Hannibal
Abbreviated transcription (Latin):
romanoꝵ int̾ eos reꝑta atq
reuocata st̃ qd̃ uictorib con¬
sulib solatio fuit. Nam q
ab ex̾citu eoꝵ .uiii. milia ce¬
eidert̃. hannibali caput fr̃is
sui hasdrubał añ castͣ ꝑiec¬
tum ⁊. Quo uiso ⁊ simul ela¬
de penoꝵ cognita anno t̾ei¬
o decimo qͣ. in italiam uen̾at
refugit in brutios. Post hȩc
anno ꝯtinuo int̾ hannibałẽ
i romanos qͥes a tumultu
belloꝵ int̾cessisse uisaz. qr
inqͥetudo morboꝵ in castris
erat. ⁊ gͣuissima pestilentia
utrimq ex̾citꝰ agebantur
Int̾ea scipio unuersa hispa
ma apirmeo usq ad occeanx̃
in ꝓuineiam redacta romã
uenit ꝯsul eũ liemnio erasso ere¬
atus in affricam tͣnsiit han¬
nonnẽ halmicaris fihũ dueẽ
penoꝵ int̾fec̃. ex̾citũ eiꝰ partĩ
cede. partim captiuitate dis¬
ꝑdidit. Nam .xi. milia peno¬
rũ eo p̃lio occidit. Simpnius
osul eum hannibale cong̾ssis
& uictꝰ romã refugit. Sci¬
pio in affriea agg̾ssus hyb̾na
penoꝵ atq alia numidarum

Expanded text:
Romanorum inter eos reperta atque revocata sunt, quod victoribus consulibus solatio fuit. Nam 266 et ab exercitu eorum octo millia ceciderunt. Annibali caput fratris sui Asdrubalis, ante castra projectum est. Quo viso et simul clade Poenorum cognita, anno decimo tertio quam in Italiam venerat, refugit in Bruttios. Post haec anno continuo inter Annibalem et Romanos quies a tumultu bellorum intercessisse visa est, quia inquietudo morborum in castris erat, et gravissima pestilentia uterque exercitus angebatur. Interea Scipio, unnia a Pyrenaeo usque ad Oceanum in prouinciam redacta Romam uenit, consul cum Licinio Crasso creatus in Africam transiit, Hannonem Hamilcaris filium, ducem Poenorum, interfecit, exeroitum eius partim caede partim captiuitate disperdidit: nam undecim milia Poenorum eo proelio occidit. Sempronius consul cum Hannibale congressus et uictus Romam refugit. Scipio in Africa adgressus hiberna Poenorum atque alia Numidarum,
Abbreviated transcription (Latin):
ab hannibale eũ ex̾citu oe¬
eisus ÷. Seipio in hispania
penoꝵ ducẽ hasdrubaleo
uiẽ. ⁊ castͥs exuit. Preterea
.Lxxx. eiuitates aut dediti¬
one. aut bello in potestatẽ
redeg̃. Afris sub corona uẽ¬
ditis sine p̾cio dimisit his¬
panos. hannibal utrũq
ꝯsulẽ marcellũ ⁊ erispinũ¬
in insidiis cireunuentos in¬
t̃fec̃. Claudio nerone. ⁊.m̃.
limo salinatore ꝯsulib cũ
hasdrubal hannibał fr̃ ab
hspanis ꝑ gallias ad italiã
ueniret. iussusq a carthini¬
ensib ut frĩ eum copiis
rungͥet᷑. magna sec̃ axilia
eum maturato aduentu deᷤᷤ¬
cendisse iam ex alpib pditiᷤ
norante hannibale p̾uentꝰ
cũ om̃i excitu suo int̾fectꝰ¬
fuit. Elefantis maxime ro
litando uelites uocant. qͦd
genꝰ milicie pauloante re¬
ꝑtum fu̾at. ut lecti agi¬
litate iuuenes cũ armis su¬
is pꝰ t̾ga equitũ sed̾ent. &
mox eũ ad hostẽ uentũ e̾e̾t
eqͥs defilirent.⁊ ꝯtinuo pe

Expanded text:
ab Hannibale cum exercitu ocab Hannibale cum exercitu occisus est. Soipio in Hispania Poenorum ducem Нasdrubalem uicit et castris exuit; praeterea LXXX ciuitates aut deditione ant bello in potestatem redegit; Afris sub corona uenditis, sine pretio dimisit Hispanos. Hannibal utrumque consulem Marcellum et Crispinum insidiis circumuentos interfecit.- Claudio Nerone et M. Liuio Salinatore consulibus cum Hasdrubal Hannibalis frater ab Hispaniis per Gallias ad Italiam ueniret iussusque a Carthaginiensibus, ut fratri cum copiis iungeretur, magna secum auxilia cum maturato aduentu descendisse iam ex Alpibus consulnorante Hannibale praeuentus cum omni exercitu suo interfectfuit elephantis maxime Romlitando nelites uocant — quod genus militiae paulo ante repertum fuerat, ut lecti agilitate iuuenes cum armis suis post terga equitum sederent et mox, cum ad hostem uentum esset, equis desilirent et continuo p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑium in hispania ꝓconsulare
⁊ patrui animo intendens
pirmeum ingͥssus. pͥmo im¬
petu carthaginẽ nouã cep̃
uͥ stipendia maxima. p̃sidia
ualida. copie auri argentiq
magnę penoꝵ habebantur.
Ibi ⁊ magonẽ frem hannibał
captũ cum eȩt̾is romã misit.
Leumꝰ ꝯsul ex macedonia redi¬
ens agͥgentũ urbẽ ficilie ex¬
pugnauit. ibiq hannonem
afroꝵ ducẽ cepit. Quadͣginta
ciuitates in deditionẽ accep̃.
nibal in italia. Gn. fulurũ ꝓẽ¬
milla militum int̃feẽ. M arcei¬
lus ꝯful eũ hannibale tͥduoqtinuo
dimicauit. Primo die pari
pugna discessum ÷ sequenti
uictꝰ ꝯsul. t̾eio uictor .uiii.
hannibałe eũ reliqͥs fug̾e in
castͣ pulit. fabiꝰ maximꝰ ꝯsul
tarentũ q̃ a romanis deseire¬
rat it̾m expugnauit. ⁊ cep̃
ibiq ingentes copias hãm¬
bał cũ ip̃so duce eiꝰ cartalone
deleuit .xxx. milia hominũ
captiuoꝵ uendidit. P̃eia ĩ
fiscũ retubit. Seq̃nti ãno
in italia cladiꝰ marcellꝰ ꝯsul

Expanded text:
ium in Hispaniam proconsulare t patrui animo intendens, Pyrenaeum transgressus primo impetu Carthaginem Nonam cepit, ubi stipendia maxima, praesidia ualida, copiae auri argeutique magnae Poenorum habebantur; ibi etiam Magonem fratrem Hannibalis captum cum ceteris Romam misit. Laeuinus consul ex Macedonia rediens Agrigentum urbem Siciliae expugnauit ibique Hannonem Afrorum ducem cepit, quadraginta ciuitates in deditionem accepit,nibal in Italia Cn. Fnluium milia militum interfecit. Marcellus consul cum Hannibale triduum continuam dimicauit. primo die pari pugna discessum est, sequenti uictus consul, tertio uictor VIII Hannibalem cum reliquis fugere in castra conpulit. Fabius Maximus consul Tarentum, quae a Romanis desciuerat, iterum expugnauit et cepit ibique ingentes copias Hannibalis cum ipso duce ejus Carthalone deleuit, xxx milia hominum captiuorum uendidit, pretia in fiscum rettulit. Sequenti anno in Italia. Claudius Marcellus consul
Abbreviated transcription (Latin):
quitib ꝑ qͦs aduecti fuerãt
dimicantib hostẽ ꝓtͣbarẽt.
Ab his gͦ uelitib elefanti retͦacti
eĩ regi iam a siuis ñ possẽt
fabrili scalpro int̾ aures ad¬
acto necabant᷑. Iogenꝰ ocei¬
dendi eũ opꝰ e̾et belue. idem
dux hasdrubal pͥmꝰ inuene¬
rat. fͦuit ħ p̾hum penis me¬
taurũ flum̃. uͥ hasdrubai
uictꝰ ÷. qͣsi transumennꝰ lacꝰ¬
⁊ cessena picem ciuitas. ut
iueꝰ ille cannensis. Nlam .i.⁊¬

Expanded text:
t dimicantibus, hostem perturbarent. Ab his ergo velitibus elephanti retroacti, cum regi jam a suis non possent, fabrili scalpro inter aures adacto, necabantur. Id genus occidendae, cum opus esset, belluae, idem dux Asdrubal primus invenerat. Fuit hoc praelio Poenis Metaurus flumen, ubi Asdrubal est victus, quasi Trasimenus lacus: et Sena Piceni civitas, ut vicus ille Cannensis: nam
Abbreviated transcription (Latin):
ratã aliis tꝑrib iugitatẽ pacis
habuert̃. & qm̃ me spopondis¬
se me memini eum ueluti arti¬
culis quibꝰd̃a dicendi ordinem
definirẽ dicturũ me e̾e ab or¬
be condito usq ad urbẽ con¬
ditã. huie uolumini qd̃ ab or¬
be condito explicuimꝰ finis hͥ
sit ut ab urbe condita seq̃ns
libellus incipiat. Qui contex¬
tiora illoꝵ tempoꝵ mala ex̾¬
citatiorib quippe ad neqͥciã
atq eruditiorib hominib
continebit.¬

Expanded text:
ratam aliis temporibus jugitatem pacis ratam aliis temporibus jugitatem pacis habuerunt! Et quoniam spopondisse memini, cum veluti articulis quibusdam dicendi ordinem definirem, dicturum me esse ab orbe condito usque ad Urbem conditam, huic volumini, quod ab orbe condito explicuimus, finis hic sit, ut ab Urbe condita sequens libellus incipiat, qui contextiora illorum temporum mala, exercitatioribus quippe ad nequitiam atque eruditioribus hominibus, continebit.
Abbreviated transcription (Latin):
foelent seͥptorẽ tragidiarũ
qui diu̾so excitu. ⁊ sparcha¬
noꝵ fines populati sunt.⁊
multas asie ciuitates athe¬
miensium imꝑio adiecerunt.
H inc porro ꝑ annos qͥnqͣgĩta
incerta semꝑ uictoria. terra
mariq pugnatum ẽ donee
sparthani. ⁊ opib imminy¬
tis. &. frele ꝓfligata. sociis
qͦ ꝓbro fuere. S hec ꝑ tot
ȩtatum uolumina ĩcubu¬
isse gͥeie paruipendit᷑. Nẽ
aũ int̾pellari int̾dũ uolup¬
tates. s impediri parumꝑ
libidines ñ sust inet᷑ qͣmꝙͣ.
int̾ illiꝰ tꝑris hoĩes atq istiꝰ
hoc int̾est. qd illi equo animo
hȩc intoleranda tosabant. qr ĩ
his nati. uel enutriti erant.
meliora ñ nou̾ant. isti aũ ppe¬
tuo in uita sua tͣnquillitatũ.
⁊ deliciaꝵ sereno assuefacti. ad
omĩa uł modieũ obduete sol¬
licitudinis nubilũ commouẽ¬
tur. atq ut inã ipsũ depulsorẽ
huiꝰ ut modieȩ inquietudiniᷤᷤ
p̃carent᷑. euiꝰ mun̾e hanc igno¬

Expanded text:
phoclen scriptorem tragoediarum: phoclen scriptorem tragoediarum: qui diuiso exercitu et Spartanorum fines late populati sunt et multas Asiae ciuitates Atheniensium imperio adiecerunt. hinc porro per annos quinquaginta incerta semper uictoria terra marique pugnatum est, donec Spartani, et opibus inminutis et fide profligata, sociis quoque probro fuere. Sed haec per tot aetatum uolumina incubuisse Graeciae parui penditur. nunc autem interpellari interdum uoluptates et impediri parumper libidines non sustinetur. quamquam inter illius temporis homines atque istius hoc interest, quod illi aequo animo haec intoleranda tolerabant, quia in his nati uel enutriti erant et meliora non nouerant: isti autem, perpetuo in uita sua tranquillitatum et deliciarum sereno adsuefacti, ad omne uel modicum obductae sollicitudinis nubilum commouentur. atque utinam ipsum depulsorem huius uel modicae inquietudinis precarentur, cuius mun
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ipsi messenios occupa¬
ci peloponenses immiseruĩ
qui athenienses p̃lio excipe¬
rent. Athenienses aũ missa in egyptr̃
parua classe impares uiri¬
bus nauali cong̾ssu facile
uincunt᷑. De hine recepta
classe. aueti etiam militũ
robore uictores in p̃hum
uocant. Lacedemonii qͦq
omissis messenus in acheni¬
enses arma conu̾tunt. Dix
uarie. i gͣues pugne. ⁊ an¬
ceps uictorie status. ad pos¬
tremum pendente euentr
utrunq discessum ẽ. s eien¬
dum tñ ÷ maximã ipsam
nii ad messenioꝵ bellũ ne
mechum tempꝰ ociosum r̃e¬
cum thebanis paciseunt᷑. ut
boetioꝵ imꝑium eis restitr¬
erent qd̃ tꝑrib belli ꝑfici
amiserant. si illi atheniensi¬
um bella susciꝑent. Tantus
furor sparthanoꝵ erat. ut.
duob illis impliciti suserꝑe
cirerum ñ recusarent. dum¬
mͦ inimicis suis hostes adqͥ¬
rerent. Athenienses tantabe¬
loꝵ tempestate ꝑmoti. ou¬
os duces delegunt᷑. ꝑiele
spectate uirtutis uirũ. ⁊ so¬

Expanded text:
nam ipsi in Messenios occupanam ipsi in Messenios occupati Peloponnenses inmiserunt, qui Athenienses proelio exciperent. Athenienses autem, missa in Aegyptum parua classe inpares uiribus, nauali congressu facile uincuntur. dehinc recepta classe, aucti etiam militum robore, uictores in proelium uocant. Lacedaemonii quoque omissis Messeniis in Athenienses arma conuertunt. diu uariae et graues pugnae et anceps uictoriae status ac postremum pendente euentu utrimque discessum est. Sciendum tamen est maxime, ipsam nii ad Messeniorum bellum, ne medium tempus otiosum cum Thebanis paciscuntur, ut Boeotiorum imperium eis restituerent, quod temporibus belli Persici amiserant, si illi Atheniensium bella susciperent. Tantus furor Spartanorum erat, ut duobus bellis impliciti, suscipere tertium non recusarent, dummodo inimicis suis hostes acquirerent. Athenienses, tanta bellorum tempestate 84 permoti, duos duces delegerunt: Periclem spectatae virtutis virum, et So
Abbreviated transcription (Latin):
feminaꝵ coneubitꝰ ꝑmisere
infamisatis. nec tñ utililicẽ
ꝙa. ipsi aũ ꝓposito insistẽtes
expugna fraude messenos
uictos seruicio p̃munt. At
illi diueruentã dñationem
exeutiunt. arma sumunt.
bellum instaurant. Lacede¬
monii chirreum atheniensẽ
poetã ducẽ p̃lio legunt qͥ tͥb
ꝯflictib fusi amissũ excitũ
uocata in lib̾tate seruoꝵ ma¬
nu suppleuert̃. S eum sic qͦ
desistendum c̾tamine ꝓpt̃ me¬
tum ꝑicłi arbitrarentur tir¬
rei poetȩ ⁊ ducis composito
carmine. ⁊ ꝓ concione recita¬
to.rursus accensi mox in cer¬
tam̃ ruunt. Tanta aũ in a¬
nimoꝵ coneur sum ẽ. ut ra¬
ro umꝗͣ. cruentiꝰ bellũ exar¬
serit ad postremũ tñ uicto¬
ria lacedemonioꝵ fuit. Ter¬
cio messenii reꝑau̾e e̾tamen
nec lacedemoniis mora mul¬
tas in auxillum copias utrĩ¬
q duxert̃. Athenienses uͦ
lacedemonios alibi intentoᷤᷤ
e diu̾so aggͥdi parant. nec¬
tñ lacedemonii quieuere.

Expanded text:
feminarum concubitus permisere, feminarum concubitus permisere, infami satis, nec ttia. ipsi autem proposito insistentes expugnant fraude Messenios, uictos seruitio premunt. at illi, diu cruentam dominationem excutiunt, arma sumunt, bellum instaurant. Lacedaemonii Tyrreum, Atheniensem poetam, ducem proelio legunt. qui tribus conflictibus fusi, amissum exercitum uocata in libertatem seruorum manu suppleuerunt. sed cum sic quoque desistendum certamine propter metum periculi arbitrarentur, Tyrrei poetae et ducis conposito carmine et pro contione recitato rursus accensi mox in certamen ruunt; tanta autem ui animorum concursum est, ut raro umquam cruentius proelium exarserit; ad postremum tamen uictoria Lacedaemoniorum fuit. tertio Messenii reparauere certamen, nec Lacedaemoniis mora, multas in auxilium copias utrimque duxerunt. Athenienses uero Lacedaemonios alibi intentos e diuerso adgredi parant. nec Lacedaemonii quieuere:
Abbreviated transcription (Latin):
simo peloponensiũ atheni¬
enssumq maximum bellũ
totis uirib animisq cominis¬
sum ẽ. in quo mutuis cedib
ad hoc coacti sunt ut uelut
uicti se ab ult̾utro subtͣhe¬
rent. bellumq desererent.
Tunc etiam amaronũ gens
⁊ cimmerioꝵ in asiam repẽ¬
tinis ineursib płimam du¬
late uastationẽ stragẽq edidic
ꝯditam lacedemonii contra
messenios ꝓpt̾ spretas uͥgineᷤᷤ
suas in sollempni messenioꝵ
sacͥficio ꝑ annos .xx. indefes¬
so furore bellantes ruinȩ suȩ
totas gͥciȩ uires implieuert̃᷑.
Qui cum se magnis ex̾citatõi¬
bus deuouissent. sacram̃tis¬
q obstrinxissent. domũ nͥ¬
messena expugnata numꝗͣ.
ẽe redit᷑os. ac ꝑ .x. annos lon¬
ga fatigati obsidione. nec tñ
aliquẽ uincendi fructũ ad¬
epti. Porro aũ ⁊ q̃relis uxoꝵ
suꝑ longa uiduitate. ⁊ ꝑ iclõ
lectos in ex̾ͥcitu ros qui post
iussurandum in supplem̃tũ
milieie uen̾ant spartã remit¬
tunt quib ꝓmiscuos omiũ

Expanded text:
xxx Peloponnensium Atheniensiumque maximum bellum totis uiribus animisque commissum est: in quo mutuis caedibus ad hoc coacti sunt, ut uelut uicti se ab alterutro subtraherent bellumque desererent. tunc etiam Amazonum gentis et Cimmeriorum in Asiam repentinus incursus plurimam late diu uastationem stragemque edidit. conditam Lacedaemonii contra Messenios propter spretas uirgines suas in sollemni Messeniorum sacrificio, per annos uiginti indefesso furore bellantes, ruinae suae totas Graeciae uires inplicuerunt. qui cum se magnis exsecrationibus deuouissent sacramentisque obstrinxissent domum nMessena expugnata, numquam esse redituros, ac per decem annos longa fatigati obsidione, nec tamen aliquem vincendi fructum adepti: porro autem 81 et querelis uxorum super longa viduitate, et periculo slectos in exercitu eos, qui post jusjurandum in supplementum militiae venerant, Spartam remittunt, quibus promiscuos omnium
Abbreviated transcription (Latin):
magnis ꝯtinuo . molib obru¬
ebantur. Intea cum romanis
classis ad italiam p̃dis omusta
remearet. infando naufra-
Halmilcar dux penoꝵ eũ erci¬
tu in numidiam maurita¬
niamq missus. pꝰꝗͣ hosti

Expanded text:
magnis continuo malorum molibus obruebantur — cum Romana classis ad Italiam praedis onusta remearet, infando naufragiHamilcar dux Poenorum cum exercitu in Numidiam Mauretaniamque missus post
Abbreviated transcription (Latin):
t̾igo eiꝰ ꝓͥficien᷑. saculis atq¬
atq omĩ teloꝵ ietu irrito
qͣ ꝑ horrendã squamarum
cratẽ qͣa ꝑ obliquã seutoꝵ
testitudinẽ labebant᷑. mi¬
rumq in modu ne corpꝰ
led̾ent ipso corꝑe pellebant᷑
cum insuꝑ magnã multitu¬
dinẽ morsu comininui. ĩ¬
petu ꝓt̾i. halitu ⁊̃ pestife¬
ro exanimari uid̾et balptas

Expanded text:
tergo eius proficientibus iaculis atque omni telorum ictu inrito, quae per horrendam squamarum cratem quasi per obliquam scutorum testudinem labebantur mirumque in modum, ne corp??s laederent, ipso corpore pellebantur, cum insuper magnam multitudinem morsu conminui, impetu proteri, halitu etiam pestifero exanimari uideret, ballis
Abbreviated transcription (Latin):
in
pͥatͥsfamilias domo qͣmqͣ.
sint multa diu̾si generi
aĩalia adium̃to familia¬
ris rei commoda. ñ ÷ tñ
canum cura postrema quibꝰ
rie
genitam qͣndam obedientia
formuła sola disciplinati tre¬
moris expectatõe suspendi do¬
nec ad ꝑagendi licentiã nitti
signo ue mittant᷑. habent
enim ꝓpͥos appetitꝰ. qͣntũ bru¬
tis excellentiores. tantũ raci¬
onabilib ꝓpinqͣntes. hoc ÷ di¬
cern̾e. amare. seruire. Nam

Expanded text:
i patrisfamilias domo cum sint multa diuersi generis animalia adiumento rei familiaris commoda, non est tamen canum cura postrema; quibus rie genitam quandam oboedientiae formulam sola disciplinati timoris exspectatione suspendi, donec ad peragendi licentiam nutu signoue mittantur. habent enim proprios appetitus, quantum brutis excellentiores tantum rationabilibus propinquantes, hoc est discernere amare seruire. nam