comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui operãtur
ĩ ecce misterio. tanqͣ
ĩ agro dei. De qua agͥ¬
cultura estis. apostolus
ergo tubus generibus
bina sunt rursus gn̾a
hominũ ĩ singulis: et
pro robore suarũ iuri¬
um disceruũtur. Cũ
enim omnes ad eccͣe
membra ꝑtinere ude¬
antur. adueĩente tñ
temptacione tubłacõ¬
nis. et exillis qui sũt
ĩ occio. et ex illis qui st̃
ĩ negociis seculi. et ex
illis qui deo nũstrant
aliqui cadut. Qui
ꝑmanent assumũtur:
qui cadunt rolĩquũt᷑
Ergo unus assumctur:
et unus relinquetur.¬

Expanded text:
qui operantur in Ecclesiae ministerio tanquam in agro Dei, de qua agricultura Apostolus ergo tribus generibus bina sunt rursus genera hominum in singulis, et pro robore suarum virium discernuntur. Cum enim omnes ad Ecclesiae membra pertinere videantur, adveniente tamen tentatione tribulationis, et ex illis qui sunt in otio, et ex illis qui sunt in negotiis saeculi, et ex illis qui Deo ministrant aliqui cadunt: qui permanent assumuntur, qui cadunt relinquuntur. Ergo unus assumetur, et unus relinquetur
Abbreviated transcription (Latin):
equitur. Tunc gͦ¬
intrount et illẽ
dilcipulus qui uenat
primus ad monumẽ¬
tum.postꝙ intrauit
petrus: ingressus ẽ et
iohannes. Posterior
dem: eciam indea cos¬
ligetur. paulo actestã¬
te qui art. Donec pleĩ¬
tudo genciũ ĩtraret ⁊
sic omins ilrael saluu

Expanded text:
equitur: Tunc erintroivit et ille discipulus, qui venerat prior ad monumentum. Postquam introivit Petrus, ingressus est et Joannes. Posterior dem etiam Judaea colligetur, Paulo attestante, qui ait: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus
Abbreviated transcription (Latin):
nagoga prior admo¬
numentũ. s mĩme
intrauit. Quia legis
quidẽ mandata per¬
cepit prophecias de ĩ¬
carnacione acpassioẽ
diñca andiit: l cre¬
dere ĩ mortuũ noluit.

Expanded text:
nagoga prior ad monumentum, sed minime intravit, quia legis quidem mandata percepit, prophetias de incarnatione ac passione Dominica audivit, sed credere in mortuum noluit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ienim alius a¬
pud aliũ erat.
duolunt profecto p̃r
et filius. et non unus.
Ipemodo p̾r modofiliꝰ
modo spiritus sanctus.
lis sit diuine sbẽ na
tura. cum aꝑtissime¬
apud quem non est
transimitatio. nec ui¬
cissitudinis obumb̾¬
cio. Item fuere quidã
tantum confitentes.
deum prorsus ẽẽnon
crederent: quos consẽ¬
quenter opprunit cum
ait. et deus erat uerbũ.

Expanded text:
Si enim alius apud alium erat, duo sunt profecto Pater et Filius, et non unus. Ipse modo Pater, modo Filius, modo etiam Spiritus sanctus lis sit divinae substantiae natura, cum aApud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio. . Item fuere quidam tantum confitentes, Deum prorsus esse non crederent: quos consequenter exprimit , cum ait: Et Deus erat Verbum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ire beatus iohes
in inicio ennan¬
geliisu dediuinitate
saluatoris. et fidẽ recte
credentium imbuit:
tici quitres sanctetu¬
nitatis personas esse
negantes diceret. Ide
ẽ.quando uult filius
e. quando uult spũs
sanctus ẽ: ip̃e tamen¬

Expanded text:
ire beatus Joannes in initio Evangelii sui de divinitate Salvatoris, et fidem recte credentium sublimittici qui, tres sanctae Trinitatis personas esse negantes, dicerent: Idem est, quando uult, filius est, quando uult, spiritus sanctus est. Iste Sabel
Abbreviated transcription (Latin):
Dere alii qui ixͣ¬
deum quidẽ illũ
lz ex tempore in carna¬
cionis factum. nõ aut̃
eternum ante secula
natum a pr̃e putaret
Unde quidã taleum
dixisle commemorat:
Nonmindeo xp̃o tacto
deo: qm̃ ego si uolo pos¬
sumfieri secundũ ip̃.
Ethorum nefandam
refellit sentenciã euñ¬
gelista cum arte hoce¬
rat ĩ principio apud
deum. Ide hoc uerbum
qd̾ deuis ẽ non extempe
cepit: l ĩ principio e¬
rat deus apud deũ. R¬

Expanded text:
ere alii qui Deum quidem illum, sed ex tempore incarnationis factum, non autem aeternum ante saecula natum a Patre putarent. Unde quidam talium dixisse commemoratur: Non invideo Christo facto Deo, quoniam et ego si volo, possum fieri secundum ipsum. Et horum nefandam refellit sententiam evangelista, cum ait. Hoc erat in principio apud Deum. Id est, hoc Verbum quod Deus est, non ex tempore coepit, sed in principio erat Deus apud Deum. I
Abbreviated transcription (Latin):
Um eram eiusdẽ
spũs gratia dat
hominib. mittitur ꝓ¬
fectospiritus a patre.
mittitur et a filio. P¬
cedit a pr̃e: procedit et
afilio. Quia et eius
missio ip̃a precessio ẽ
qua ex patre procedit⁊
filio. Deint et sira spõ¬
te quia sicut coequał
ẽprĩ et filio: ita eãdẽ
h uoluntatẽ cum pr̃e
et filio cõmunẽ. Sp̃s
enim ubi uult spirat

Expanded text:
um enim ejusdem Spiritus gratia datur hominibus, mittitur profecto Spiritus a Patre, mittitur et a Filio; procedit a Patre, procedit et a Filio, quia et ejus missio ipsa processio est, qua ex Patre procedit et Filio. Venit et sua sponte, qui sicut coaequalis est Patri et Filio, ita eamdem habet voluntatem cum Patre et Filio communem: Spiritus enim ubi vult spirat
Abbreviated transcription (Latin):
et dicit dñs
istud et non stabit. sed
caput syric damascas. et
caput damasci rasini.
Et ad huc scraguita u ͤ
quinz aum. et desmet
effraym eẽ populus. et
caput effrayni samari¬
a. et caput samaue fi¬
lius romelie. Si non
crediditis non periuã¬
loqui adacha

Expanded text:
ec dicit Dominus it, et non erit istud: sed caput Syriae Damascus, et caput Damasci Rasin: Et adhuc sexaginta et quinque anni, et desinet Ephraim esse populus: Et caput Ephraim Samaria, et caput Samariae filius Romeliae. Si non credideritis, non permaloqui a
Abbreviated transcription (Latin):
tum ĩmedico
ẽ. sanare ueĩt egrotũ.¬
Ip̃e se interimut. qui
precepta medici obb¬
uare non uult. Beĩt
saluator admundũ
Quare saluator dcũs
ẽmundi. insi ut sal¬
uet mundũ: non ut
iudicet mundum
Saluau non uis ab
ip̃o. ex teiudicaberis:¬

Expanded text:
edico est, sanare venit aegrotum, se interimit qui praecepta medici observare non vult: venit salvator ad mundum: Quare Salvator dictus est mundi: nisi ut salvet mundum, non ut judicet mundum. Salvare non vis ab isto ipso: ex te judicaberis
Abbreviated transcription (Latin):
que preteriit
Et custodia ĩ nocte q̃
pro nichilo hñtur: eo¬
rum anni erunt
ane sicut herba trã¬
leat mane floreat ⁊ tnͣ¬
seat. uespere decidat ĩdu¬
ret et arescat
uia defecimus in

Expanded text:
quae praeteriit. Et custodia in nocte: quae pro nihilo habentur, eorum anni erunt. Mane sicut herba transeat, mane floreat, et transeat: vespere decidat, induret, et arescat. Quia defeci
Abbreviated transcription (Latin):
bethleem iude sic eĩ
ꝓpheta dixerat antẽ.
Nunc canit letus
chorus angelorum
stella declarat ueniũt¬
int eoy. priucipes di¬
gnum celebrare custũ
nstica dona. hus
regi criseas decenti dũ
colunt pnum memi¬

Expanded text:
Bethleem Judae, sic enim propheta Dixerat ante. Hunc canit laetus chorus angelorum, Stella declarat, veniunt Eoi Principes, dignum celebrare cultum. Mystica dona, Thus regi speciem decenti; Dum colunt
Abbreviated transcription (Latin):
moriturus ĩ cruce ma¬
trem suã cõmendauͭ
ut uirginem uirgo
seruaret. Et ip̃o poꝰ
mortem acresurrec¬
cionem celos ascen¬
dente. non deeẽt etuᷤ
genitrui filius: cuiꝰ
castam iutã castis
tueretur obscquiis.

Expanded text:
moriturus in cruce matrem suam commendavit, ut virginem virgo servaret, et ipso post mortem ac resurrectionem in coelos ascendente, non deesset ejus genitrici filius, cujus casta vita castis ejus tueretur obsequiis.
Abbreviated transcription (Latin):
Iligebat autẽ
erceptis ceteris singu¬
lauter solum: sedpre
ceteris ques diligebat
familiarius unum:
alis prerogatiue casti¬
tatis ampliori dilcoe
fecerat dignum. Oes
quippe se dilige ꝓbat:
quibz ante pallionẽ
loquitur. Sicut dilẽ¬
xit mep̃r et ego dilexi
ues: mancte ĩ dilec¬
cionc mea. Sed hunc

Expanded text:
iligebat autem exceptis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris quos diligebat familiarius unum, alis praerogativa castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Omnes quippe se diligere probat, quibus ante passionem loquitur: Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos. Manete in dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
Didit igr̃mulier ꝙ
bonum eẽt lignum ad
nescendum pulchꝵ
oculis. aspectuq delec¬
tabile. tulitq de fruc¬
tu eius et couredit. De¬
dit q uirosuo. et co¬
medit. Et aperti sũt
oculi amborum. Adbꝰ¬

Expanded text:
idit igitur mulier quod bonum esset lignum ad vescendum, et pulchrum oculis aspectuque delectabile, tulitque de fructu illius, et comedit, deditque viro suo, qui comedit. Et aperti sunt oculi amborum.
Abbreviated transcription (Latin):
pistus panis ẽ¬
uiuus: de quo qͥ man¬
ducat uunt ĩeternũ
De quo ip̃emet dicit.
uita. Humana enr̃
unita incorporata u¬
nuum cum illa effecta.
uunt corpus de lpũ e¬
suo. Quruero non ẽst

Expanded text:
istus panis est, de quo qui manducat vivit in aeternum, de quo ipsemet dicit: vita. Humana enim unita, incorporata, unum cum illo effecta, vivit corpus de suo spiritu. Qui vero non est
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit educatus. Nũꝙͣ
euminderant licteras
discentem. audiebant
tamen enm de lege dis¬
putantem. legis ⁊ pro¬
ferentem. Qd̾ nẽo aliꝰ¬

Expanded text:
fuerit educatus; nunquam eum viderant litteras discentem, audiebant tamen de lege disputantem, legis roferentem, quae nemo
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ ueniret. q̃rebat
eum. eb murmur ma¬
adest qui querebatur:
docet qui latebat. pala
loquitur et non tenet᷑
l illõ erat exempli: hoc
potestatis. Latiit enĩ
ut nos doceret persetu¬
scd̃m qd̃ alibi precepit.
Si uos petsecuti fuerĩt
ĩ una ciuitate. fugite

Expanded text:
vitatem veniret, quaerebant eum, et murmur maadest qui quaerebatur, docet qui latebat, palam loquitur, et non tenebatur. Sed illud erat exempli, hoc potestatis. Latuit enim, ut nos doceret persecusecundum quod alibi praecipit: Si persecuti vos fuerint in una civitate, fugite
Abbreviated transcription (Latin):
ongregemus ĩ
donum ea qͣ ĩortu ihñ
dicta scripta q sũt de
coret tunc scire potim
singula queqz digna
cẽ miraculo. Q obrem
appellatus est ioseph
quia nũttitius eiris¬
fuit. mirabatur ⁊ mr
suꝑ omnb que dice¬
bantur deco. Quenã

Expanded text:
ongregemus in unum ea quae in ortu Jesu dicta scriptaque sunt de eo, et tunc scire poterimus singula quaeque digna esse miraculo. Quamobrem appellatus est Joseph, quia nutritius fuit, mirabatur et mater super omnibus quae dicebantur de eo. Quaenam
Abbreviated transcription (Latin):
gauerunt occili mei a
fletu meo. quia elonga¬
tus ẽa me qui consola¬
batur me uidete omnes
populi. Si ẽ dolor similis
sicut dolorntus. u. O
ues omnes qui transitiᷤ
ꝑ uiam attendite ⁊ ui¬
dete. Si ẽ dolor . le uiii.¬

Expanded text:
gaverunt oculi mei a fletu meo, quia elongatus est a me, qui consolatur me. Videte, omnes populi, si est dolor similis sicut dolor meus. Vers. O vos omnes qui transitis per viam, attendite et videte. Si e
Abbreviated transcription (Latin):
factelunt dum crucifi xis¬
sent ihm̃ uidei et cura ho¬
ram nonam exclamaiit
ihũs uoce magna deus
m̃s. ut quid me dereliqui¬
sit spuitum. tunc unus
ex militib lancea latus
eius perforauit. et conti

Expanded text:
factae sunt dum crucifixissent Jesum Judaei; et circa horam nonam exclamavit Jesus voce magna: Deus, Deus, ut quid me dereliqusti? Tunc unus ex militibus lancea latus ejus perforavit, et i
Abbreviated transcription (Latin):
parte heres deo: ex
quadam parte deleci¬
tans seculo. Illud q ͦ
delectans seculopugt
aduersus mentem q̃
coheret deo. Coherrat
mittut. Magnũ ad¬
iutornum li. Uincit
qd ĩ illa s rebellat: si ꝑ¬
seuerat ĩpugnando.
Est pectatum ĩ corꝑe
tuos non regnet. Nõ
pecratum ĩ ur̃o mor¬
tali corpore. ad obedi¬
endum desideriis eiꝰ¬
R̃ Tradiderunt me ĩ ma¬
nus improꝵ ebinteru
ques proiecerunt me et
non peperrerunt amme
mee. congregati lunt ad¬
uersunt ne fortes. Et si¬
cut gygantes steterunt
contra me. u. Altiterũt
reges terre et principes
Inon obedieris.¬
et si ẽqd̃ suadeat
qd delectat ad malũ:
non obtemperando fa¬
cis ut non regnet qd̃ ẽ.
et ita fiet pea ut non
sit qd̾ erat. Qnͣdo: Cũ
absorbebitur mors in
uictoria. Cumq ĩcor¬
ruptile hoc induerit ĩ¬
corrupcionẽ. Ibi non
erit qd̃ t̾repugnet. ⁊¬
non ent qd̃ te aliud
delectet insi deus. Rx¬

Expanded text:
parte cohaeres Deo; ex quadam parte delectaris saeculo: illud quo delectaris saeculo, pugnat adversus mentem quae cohaeret Deo. Cohaereatmittat, magnum adjutorium habet. Vincit quod in illa sibi rebellat, si perseverat in pugnando. Est peccatum in corpore tuo, sed non regnet. Non peccatum in vestro mortali corpore, ad obaudiendum desideriis e Tradiderunt me in manus impiorum, et inter iniquos projecerunt me, et non pepercerunt animae meae. Congregati sunt adversum me fortes, et sicut gigantes steterunt contra me. Vers. Astiterunt reges terrae, et principes non obaudierisetsi est quod suadeat, quod delectet ad malum; non obtemperando facis ut non regnet quod est, et ita fiet postea ut non sit quod erat. Quando? Cum absorbebitur mors in victoriam, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem : ibi non erit quod tibi repugnet, non erit quod te aliud delectet nisi Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
certamen e̾: aut
dicides iniquitatẽ: aut
occideuis ab inquitate.
Noli autem querere
occidere iniquitatem
tanꝙͣ aliquid extra te:
ad terp̃m respice. Di¬
de quid tecum pugnet
terfecta non erit. Ex
te enm ẽ. et aĩa tua
aduersus te rebellat
non aliud aliquid.

Expanded text:
certum est; aut occidis iniquitatem, aut occideris ab iniquitate. Noli autem quaerere occidere iniquitatem tanquam aliquid extra te. Ad teipsum respice, vide quid tecum pugnet terfecta non erit: ex te enim est, et anima tua adversus te rebellat, non aliud aliquid.
Abbreviated transcription (Latin):
sti: tanꝙͣ dies hest̾nra
que preteriit
Et custodia ĩ nocte q̃
pro nichilo hñtur: eo¬
rum anni erunt

Expanded text:
s tanquam dies hesterna quae praeteriit. Et, Custodia in nocte, quae pro nihilo habetur, eorum anni erunt
Abbreviated transcription (Latin):
ascensorem proiecit ĩ
mare .¬
ortitudo mea et
lans mea dominus:
et factus ẽ mͣ ĩ salutẽ.
¶lte deus meus et
glorificabo eum: deus
prĩs mei ⁊ exaltabo eũ.
ominus qiͣ iur
pugnator omnipotẽs
nomen eius: currus
pharaonis ⁊ excituui
eius proiecit ĩ mare. G¬
lecti principes eius
subinersi sunt ĩ mari

Expanded text:
ensorem deiecit in mare ortitudo mea et laus mea Dominus et factus est mihi in salutem iste Deus meus et glorificabo eum Deus patris mei et exaltabo eum Dominus quasi vir pugnator Omnipotens nomen eius currus Pharaonis et exercitum eius proiecit in mare electi principes eius submer
Abbreviated transcription (Latin):
tecris dies illabitur
lutis resultat spicłin.
discedat cẽ lubricum.
antasina noctis
decidat mentis ieat᷑
subruat. quicquid
tenebris horrdunt
nox attulit culpe ca¬
It mant illud ul¬
timum qd prescola¬
mut ceriui c̃lutẽ
nobis effluat duni
hoc canore concrepat

Expanded text:
dies illabitur, Lucis resultat spiculum, Discedat omne lubricum. Phantasma noctis decidat, Mentis reatus subruat; Quicquid tenebris horridum Nox attulit culpae, caUt mane illud ultimum, Quod praestolamur cernui, In lucem nobis effluat Dum hoc canore concrepat.
Abbreviated transcription (Latin):
uuũ mus benediximꝰ dño.
Utis cirator
optime lucem
dierum proferens pͬ¬
mordiis lucis noue
mundi parãs origĩe.
Omi mane iunctũ
uespi diem uocari p̾¬
cipis tetrum chacs i¬
labitur audi preces
cum fletibus
e mens granata
crumme uite sit exul
munere dum ml ꝑ¬
henne cogitat sese q̃z
culpis alligatx
¶elorum pulset ĩ¬
timum uitale tollat
premium uitemus
omne noxium pur¬
gemus omne pessĩm.

Expanded text:
. ucis Creator obtime, Lucem dierum proferens. Primordiis lucis nobe Mundi parans originem; Qui mane iunctum vesperi Diem vocari precipis, Tetrum cahos inlabitur, CXV Audi preces cum fletibus Ne mens grabata crimine Vite sit exul munere, Dum nil perenne cogitat, Seseque culpis inligat. Celorum pulset intimum, Vitale tollat premium, Vitemur omne noxium Purgemus omne pessimum.
Abbreviated transcription (Latin):
to et lac de omibze cũ
adipe agnorum ⁊ a¬
netum filioꝵ basã.
Et hyrcos cũ me¬
dulla trititi: ⁊ san¬
guinem nue biberet
meracissimum. Qo¬
D ncrassatus ẽ dilectꝰ
et recalcitiauit: intras¬
guatus.
Screliqunt deum fac¬
torem suum: ⁊ recessit
a deo salutati suo
ronccauerunt eñ
i diis aliems : et ĩ ab¬
hominacionibus ad

Expanded text:
ovibus cum adipe agnorum et arietum filiorum Basan et hircos cum medulla tritici et sanguinem uvae biberet meracissimum incrassatus est dilectus et recalcitravit incrasatatus dereliquit Deum factorem suum et recessit a Deo salutari suo provocaverunt eum in diis alienis et in abominationibus
Abbreviated transcription (Latin):
i conspectũ omnium
qui ceperant eos reda
nos de naciomibus.
Et confiteamuir
not sancto tuo. et
głiemur ĩ laude tua.
Senedictus domin
dens ifrael aseculot
ul ĩ seculum: ⁊ dicet

Expanded text:
in conspectu omnium qui ceperant eos. Salvnos de nacionibus, ut confiteamur nomini sancto tuo et gloriemur in laude tua. Benedictus dominus, deus Israel, a seculo et usque in seculum. Et dicet
Abbreviated transcription (Latin):
turbatũ ẽ intra me.
siut umbra cum
declinat ablatus sũ.
et excallus lum licut
locuste¬
T enua nrea infir¬
mata sunt a ueiunio:
et caro mea ĩnuita¬
ta est propter oleum.
Et ego factus lum
obprobrium illis:
underunt me et mo¬
uerũt capita sua.
meus: sailuũ int fac¬

Expanded text:
. Sicut umbra, cum declinat, ablatus sum  et excussus sum sicut locusta. Genua mea infirmata sunt a ieiunio  et caro mea immutata est propter oleum, et ego factus sum obprobrium illis. Viderunt me, et moverunt capita sua  meus, sal
Abbreviated transcription (Latin):
¶iltt moysen ser-¬
mumi sim awon
quem elegit ipsum.
Iosuit in cis u̾ba
lignorum suorum
et prodigia eorum
in terra cham
Mi sit tenebras et
obscurauit: et non
exacerbauit sermo¬
nes sucs
onueruit aquas
eorum sanguntẽ:
et ccadit pisces coꝵ.
Et dedit teria coꝵ¬
rauas. ĩ penetralibꝰ

Expanded text:
oysen servum suum, Aaron quem elegit ipsum. Posuit in eis verba signorum suorum et prodigiorum in terra Cham. Misit tenebras et obscuravit, et non exacerbavit sermones suos. Convertit aquas eorum in sanguinem, et occidit pisces. Edidit terra eoru
Abbreviated transcription (Latin):
sulum seculi: tu autẽ
altissimus meternũ
domine.
in ecce mimiti tui
domine. qm̃ ecce i¬
mici tui peribunt: ⁊
dispergentur omnes
qui operãtur iqͥtatẽ.
Et exaltabr̃ sicut u¬
incoriux cornu meũ
et senectus mea ĩ mi¬
sercordia uberit
Et despexit occulus
et insurgentibus in
me malignantibus
audiuit auris meci.
¶ustus ut palma
florebit. sicut cedrus
libani multiplicabr.
¶lantati in domo

Expanded text:
u autem Altissimus in aeternum, Domine. Quoniam ecce inimici tui, Domine, quoniam ecce inimici tui peribunt, et dispergentur omnes qui operantur iniquitatem. Et exaltabitur sicut unicornis cornu meum, et senectus mea in misericordia uberi. Et despexit oculus et ab insurgentibus in me malignantibus audiet auris mea. Justus ut palma florebit, sicut cedrus Libani multiplicabitur. Planta
Abbreviated transcription (Latin):
Mante te alis cosli¬
gent aperiente te ma
num tuam. omnia
implebuntur boĩtate.
Tuertente autẽ te
tauem tuam turba¬
buntur auferes sp̃
corum et deficiert:
reuertentu
cirabuntur. ⁊ ueno

Expanded text:
Dante te, illi colligent  aperiente autem te manum tuam, omnia replebuntur ubertate. Avertente autem te faciem tuam turbabuntur  aufers spiritus eorum, et deficient, revertentur. creabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
lauguine filiorum su¬
brum et filiarũ suare:
quas latriticauerũt
sculꝑtilibꝰ chancian¬
t mnterfecta ẽ t̾ra
isanguinibus. et cõ¬
eorum. et fornitati st̃
dominus ĩ ppłut sirũ:
et ab hominatus est
hertditatem suam.
ttradidit ees in
manus gencium. ⁊

Expanded text:
orum suorum, et filiarum suarum: quod sacrificaberunt sculptilibus Chanaan. Infecta est terra sanguinibus, et coneorum  et fornicati sunt Dominus in populum suum  et abominatus est hereditatem suam. Et tradidit eos in man
Abbreviated transcription (Latin):
compedibus pedes eꝰ¬
ammnã eius: donet
ueniret uerbũ eius.
loquium dĩ in¬
flamauit eum misit
rex et soluit enm. pñ¬
ceps pploꝵ ⁊ dimisit
onstituit eum do¬
minũ domus sue. ⁊
principem omnis
possessionis sue
Et erudiret princi¬
pes eius sicut semet¬
ipsum: et senes eius
prudenciam doceret.
EIt intrauit israel
in egyptum. ⁊ iacob
acola fuit ĩ t̾ra cha̾
¶tauxit ppłm suũ

Expanded text:
dibus pedes ejanimam ejus, donec veniret verbum ejus. Eloquium Domini inflammavit eum, misit rex et solvit eum, princeps populorum et dimisit Constituit eum Dominum domus suae, et principem omnis possessionis suae. Ut erudiret principes ejus sicut semetipsum, et senes ejus prudentiam doceret. Et intravit Israel in Aegyptum, et Jacob accola fuit in terra Cham. Et auxit
Abbreviated transcription (Latin):
Tut sicut ebrtus:
et omins sapiencia
eorum deuorata est.
Et clamanerunt
ad dominum cunt
tubularentur: et de
nccitatibus eorum
eduxit ess
Et statuit ut pro¬
cellam eius ĩ aurã.
⁊ siluerunt fluctus eꝰ
Est letati sunt quia
uisuerunt: et deduxit
ets ĩ portum nolim¬
tatis eorum.⁊tD
¶onfiteantur doꝰ¬

Expanded text:
: et omnis sapientia eorum devorata est. Et clamaverunt ad Dominum cum tribularentur: et de necessitatibus eorum eduxit eos. Et statuit procellam ejus in auram: et siluerunt fluctus ejus. Et laetati sunt quia siluerunt: et deduxit eos in portum voluntatis eorum. Confiteantur Do
Abbreviated transcription (Latin):
¶entes bestiarum
uuctam ĩ eos: cum
furore trahencium
super terram atq ser¬
pencium¬
oris nastabit ecs
gladius et intus ꝑa¬
nor iuent̃ simul
ac uuginem lactãtẽ
cum hominc sene
cellare faciam ex ho¬
minibus meoriã eoꝵ
ed ꝓpr iram ini¬
incorum distuli ne
forte superbirent ho¬
stes eorum
t dicerent mai
na excelsa: et non
dommus fecit hec
ens absq consi¬
lio et sinc prudencia.
utinam saperent et
intilligerent acno¬
uissima prouideret
Duourodo perseq¬
batur unus mille: es
duo fugarent decem
milia.

Expanded text:
entes bestiarum immitam in eos, cum furore trahentium super terram, atque serpentiumoris vastabit eos gladius, et intus pavor, juvenem simul, ac virginem, lactantem cum homine sene. cesssare faciam ex hominibus memoriam eorum. Sed propter iram inimicorum distuli: ne forte superbirent hostes eorum, Et dicerent: Manus nostra excelsa, et non Dominus, fecit haec Gens absque consilio est, et sine prudentia. Utinam saperent, et intelligerent, ac novissima providerent. Quo modo persequatur unus mille, et duo fugarent decem mi
Abbreviated transcription (Latin):
et considerabo no¬
uissima eorum
Seneracio enim
peruersa ẽ:⁊ ĩfideles
filii
ĩ eo ꝙ non erat deus:
et irritauerunt in
uanitatibus sus.
Et ego pronccabo
eos i co qũi non est
populus: et ĩgente
stulta irritabo eos.
gnis suitensus ẽ
ĩ furore meo: ⁊ arde¬
bitusq ad inferni

Expanded text:
rabo novissima eorum: Generatio enim perversa est, et infideles filii. in eo, qui non erat Deus, et irritaverunt in vanitatibus suis: Et ego provocabo eos in eo qui non est populus, et in gente stulta irritabo illos. Ignis succensus est in furore meo, et ardebit usque ad inferni
Abbreviated transcription (Latin):
interitu: in generatõe
una deleatur nomẽ eͦ
hi memoriã redeat
iniquitas patrũ eius
in conspectu domini:
et peccatum matris et
non deleatu
iant contra dnin
lemper et dispereat de
terra memoria corũ.
proeo qd non ẽ recor¬
datus facere mĩam.
Et perseuitus ẽ hoĩez
mopem ⁊ mendicum.

Expanded text:
nteritum, in generatione una deleatur nomen ejus. In memoriam redeat iniquitas patrum ejus in conspectu Domini, et peccatum matris ejus non deleatur. Fiant contra Dominum semper, et dispereat de terra memoria eorum, pro eo quod non est recordatus facere misericordiam. Et persecutus est hominem inopem
Abbreviated transcription (Latin):
In proruno ẽtribulacõ m̃a
domine et non ẽ qͥ adinuet
ut fodrant manus meas
et pedes mees. Libera me de
ore leonis ut narrẽ nom̃
deus meus respiceĩ me qͣ¬
re me dereliquisti longe
a salicte mea. Libera In

Expanded text:
In proximo est tribulatio mea, Domine, et non est qui adjuvet; ut fodiant manus meas et pedes meos. Libera me de ore leonis, ut narrem nomen Deus meus, respice in me; quare me dereliquisti? longe a salute mea.
Abbreviated transcription (Latin):
Collegernt pontifi¬
ces et pharisei consiliũ
aduersus ihm̃: et dice¬
bant. Quid facimus:
quia hic homo multa
signa facit. Et rẽ. omͣ¬
Esuscitato bede.¬
ro prõtam ingenti mi¬
raculo. multi ex indeis
qui pñtes fuerant ⁊ ui¬
derant que fecit: credi¬
derunt ĩ eum. Quidã
uero ex ipĩs. sine qui
iam ĩ eum crediderat᷑.
siue qui ad marchã⁊
mariam consolandi
causa uenerant:abie¬
runt ad plianseos. et
nuĩciauerunt eis que
fecit ihũs: siue pio stu¬
dio ut ⁊ ip̃i ĩ enm crede¬
rent sine gratia defc̃dẽ¬
di. ne ip̃i contra eũ se¬
Rotinus illi lciiͣ¬
malicia sua con¬
tenebrati. et quo le uer¬
terent nescientes. uide¬
bant enim se signorũ
euidencia superari: col¬
legerunt consilium.
non ut conuerteretur
et crederent: s ut enm
nephanda conspiratt¬
one morte dampnaret.
Ineunt consiltum ut
eum perderent nõ ut sͥ

Expanded text:
pontifices et Pharisaei concilium adversus Jesum, et dicebant: Quid facimus, quia hic homo multa signa facit? etc. Resuscitato Lazaro, tam ingenti miraculo multi ex Judaeis qui praesentes fuerant, et viderant quae fecit Jesus, crediderunt in eum. Quidam vero ex ipsis, sive qui jam in eum crediderant, sive qui ad Martham et Mariam consolandi causa venerant, abierunt ad Pharisaeos, et nuntiaverunt eis quae fecit Jesus, sive pio studio, ut et ipsi in eum crederent, sive gratia deferendi, ut contra eum saerotinus illi malitia sua contenebrati, et quo se verterent nescientes, videbant enim se signorum evidentia superari, collegerunt concilium, non ut converterentur et crederent, sed ut eum nefanda conspiratione morte damnarent. Ineunt consilium ut eum perderent, non ut sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Si dimictimꝰ eum sic
om̃s credent ĩeũ. et ue¬
ment romain et tollẽt
locum nr̃m et gentem.
Temporale regnum a¬
nuttere timuerunt: de
uita autem eterna co¬
gitare neglexerunt:
atq ideo utrumq iuftis¬
simo dei iudicio amise¬
secundo anno post eius
passionem. simul qz
gloriosam ascenstone
uenientes romam sub
tito et uelpasiano prĩ¬
cipibus. locum simul re¬
gnum et gentem illis
rotame et captiuitate
deleuerunt . Dide qͥa¬

Expanded text:
Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent locum nostrum et gentem. Temporale regnum amittere timuerunt, de vita autem aeterna cogitare neglexerunt, atque ideo utrumque justissimo Dei judicio amiseanno post ejus passionem, simulque gloriosam ascensionem, venientes Romani sub Tito et Vespasiano principibus, locum simul et regnum et gentem illis erro, fame et captivitate deleverunt. Et q
Abbreviated transcription (Latin):
uissent se eẽ nu¬
dos consuerunt folia
ficus: et fecerunt sibi
perizomata. Et cum
audissent necem dõ
der deambulantis in
paradiso ad auram
post mendiem: abscõ¬
dit se adam et uxor ciꝰ
a facie dominidei in
medͦ ligni paradisi.

Expanded text:
vissent se esse nudos, consuerunt folia ficus, et fecerunt sibi perizomata. Et cum audissent vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem, abscondit se Adam et mulier ejus a facie Domini Dei in medio ligni paradisi.
Abbreviated transcription (Latin):
adam: et dixit ei.
Ubies: Qui ait. Do¬
dim ĩ medio paradisi.
et timui coꝙ midus
eẽm: et abscondi me.
Cui dixit. Quis em̃ ĩ¬
dicauit tͥ ꝙ nudus ec̃s :¬

Expanded text:
Adam, et dixit ei: Ubi es? Qui ait: Vodivi in paradiso, et timui eo quod nudus essem, et abscondi me. Cui dixit: Quis enim indicavit tibi quod nudus es
Abbreviated transcription (Latin):
debes: ꝙ ibi salus ña
consistat. Prouidens
enim nobis dominus
dedit hoc sacramentũ
salutis: ut quia nos
cotidie peccamus: et
ille iam mori nõ pt̃.
per istud sacramentũ¬

Expanded text:
debes, quod ibi salus nostra consistit. Providens enim nobis Dominus dedit hoc sacramentum salutis, ut, quia nos quotidie peccamus, et ille jam mori non potest, per istud sacramentu
Abbreviated transcription (Latin):
quia aliud indetur
et aliud intelligitur
Zedcum mistenum fit
unum corpus et san¬
gius dr. figuram pa¬
nis et uini ht̃ faciete
domino: quia nõ he¬
nus ĩusum carnem
cuidam comedere: et
biberx sanguinem.

Expanded text:
quia aliud videtur, et aliud intelligitur. Sed quum mysterium sit, unde corpus et sanguis dicitur? Figuram panis et vini habet faciente Domino, quia non habemus in usu carnem crudam comedere, et bibere sanguinem.
Abbreviated transcription (Latin):
si geste rei tempus et
ordo pensatur. Ad ior¬
danis enim fluenta po¬
situs. quia ip̃e redẽptor
mundi eẽt asseruit.
Missus u̾o ĩ caiterem.
an ip̃e ueĩat requirit.
Non quia ip̃m ẽẽ mũ¬
di redemptorẽ dubitat.
lz querit ut sciat li is
qui ꝑ se ĩmundum ue¬
nerãt: per se criam ad
inferm claustra destẽ¬
dat. Quem enm p̾cur¬
rens mundo nũciau̾at:
hunc moriendo ad in¬
feros precurrebat. Ait
gͦ. Tu es aui uenturus
es an alium expectam.
Acli apte dicat. Sicut
pro hominib nasci di¬
gnatus es: an eciam
insinua. Ot qui na¬
tiuitatis tue p̾cursor
extitit. descensioinis e
ciam precursor fiam.
Et uenturum ĩ ĩf̾n̾o¬
te nunciem: quem iam
uenisse mundo enunci¬

Expanded text:
si gestae rei tempus et ordo pensetur. Ad Jordanis enim fluenta positus, quia ipse Redemptor mundi esset asseruit; missus vero in carcerem, an ipse veniat requirit, non quia ipsum esse mundi Redemptorem dubitet, 1453 sed quaerit, ut sciat si is qui per se in mundum venerat per se etiam ad inferni claustra descendat. Quem enim praecurrens mundo nuntiaverat, hunc moriendo et ad inferos praecurrebat. Ait ergo: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Ac si aperte dicat: Sicut pro hominibus nasci dignatus es, an etiam insinua, ut qui nativitatis tuae praecursor exstitiam praecursor fiam, et venturum in inferno nuntiem, quem jam venisse mundo enunti
Abbreviated transcription (Latin):
Stultum quippe hoĩ
minibus auctor uite
moreretur. Et inde ꝯͣ
eum homo scandalũ
sumpsit: unde ei ãꝑliͦ
debitor fieri ut honora¬
ret debuit. Tu auf R¬

Expanded text:
Stultum quippe visum hominibus auctor vitae moreretur, et inde contra eum homo scandalum sumpsit unde ei amplius debitor fieri ut honoraretur debuit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ carcere poĩtus mittẽs
discipules requirit. Tu
es qui uenturus es an
alium expectanus. tã¬
ꝙͣ si ignorant quem
ostenderat. et an ip̃e sͭ
nesciat. quem ip̃m cẽ
ꝓphetando baptizando
oñdendo clamauerat.¬

Expanded text:
re positus, mittens discipulos suos, requirit: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? tanquam si ignoret quem ostenderat, et an ipse sit nesciat, quem ipsum esse prophetando, baptizando, et ostendendo clamaverat.
Abbreviated transcription (Latin):
adme. ffili homĩs qdcũ
mueners comede. ¶d̃ede
uolumen istud: ⁊ uadẽs
lequere ad filios isracl.
Et aꝑui os meum. et ci¬
baut meuoluntse illo.
Et dixit ad me. ffili hoĩs
uenter tuns comedet. et
uiscera tua complebũ¬
tur uolumĩe isto qd̃ ego
dot. Et comedi illud et
factum ẽ ĩore meo qͣli
mel dulce. Et dixit ad
me. ffili hominis uade
ad domũ isra el. t loq̃us¬

Expanded text:
 Fili hominis, quodcumque inveneris, comede: Comede volumen istud, et vadens loquere ad filios Israel. Et aperui os meum, et cibavit me volumine illo: Et dixit ad me: Fili hominis, venter tuus comedet, et viscera tua complebuntur volumine isto, quod ego do tibi. Et comedi illud: et factum est in ore meo sicut mel dulce. Et dixit ad me: Fili hominis, vade ad domum Israel, et loqu
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽm. et statuit me
sup pedes meos ⁊̃ audi¬
ui loquentẽ admetdi¬
centem. ffili hominis
muito egote ad filios
ifracl ad gentes aposta¬
tuces q̃ recessernt a me.
preuaricati st̃
pactum meum usq ad
diem hant. et filii dina
ceruite et indomabili
cordesunt. ad ques ego
mittote.
Et dices ad ees.

Expanded text:
tus est mihi, et statuit me supra pedes meos: et audivi loquentem ad me, et dicentem: Fili hominis, mitto ego te ad filios Israel, ad gentes apostatrices, quae recesserunt a me: praevaricati sunt pactum meum usque ad diem hanc. Et filii dura facie, et indomabili corde sunt, ad quos ego mitto te: et dices ad eos:
Abbreviated transcription (Latin):
Unc sirrexit iob
tasua et tonso capite
corruit ĩterram: et ado¬
raint et dixit. Nudris
egressus sum de utero
matus mee: midus ue¬
uectarilluc. Dominus
dedit dñs abstulit. siõ

Expanded text:
unc surrexit Iob suam et tonso capite corruens in terram adoravit et dixit nudus egressus sum de utero matris meae et nudus revertar illuc Dominus dedit Dominus abstulit sit
Abbreviated transcription (Latin):
Edterribile ual
Qui ex deo ẽ uerba dei
audit. ꝓterea nos nõ
auditis: quia exdo nõ
estis. Si enim ip̃e uba
dei audit qui ex deo ẽ:
et andire uerba dei nõ
p̃t quisquis ex illo nõ¬
quilz li hec nox dei ĩ cor¬
dis eius aure conna¬
luit. et quia iam ex
deo sit agnoscet. R¬
Deccam inquos uia tua s
et impii ad te conuertẽtur
Libera me desanguinibus
deus salutis mee. u. Do ͤ
labiamea aꝑres. ⁊ os me¬
um ãnũciabit laudem
tuam. Libera me.

Expanded text:
Sed terribile est Qui ex Deo est verba Dei audit; propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Si enim ipse verba Dei audit qui ex Deo est, et audire verba ejus non potest quisquis ex illo noum, si haec vox dei in cordis eius aure convaluit, et quia iam ex deo sit, agnoscit. Doceam iniquos vias tuas, et impii ad te convertentur. Libera me de sanguinibus, Deus salutis meae. Vers. Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam. Libera me.
Abbreviated transcription (Latin):
mansuetudinem det.
Relaxare peccata uen̾at:
et dicebat. Quis ex uo¬
bis arguet me depcc̃oͤ.
Non dedignatur ex ra¬
tione ondere se pccorẽ
non ẽẽ:qui ex uirtute
diuinitatis poterat
peccatores instificare.

Expanded text:
mansuetudinem Dei. Relaxare peccata venerat, et dicebat: Quis ex vobis arguet me de peccato? Non dedignatur ex ratione ostendere se peccatorem non esse, qui ex virtute divinitatis poterat peccatores justificare.
Abbreviated transcription (Latin):
uexatur. Miserere mei
non utitur homine se¬
ductore. non secuta est
uates fallaces. Non q̃¬
sunt manes ligatura
ant ad falsa confug¬
Sed omnen reluquens
dyaboli cultum. ueĩt ad

Expanded text:
uit. Miserere mei, non utitur hominibus seductoribus, non secuta est vates fallaces, non quaesivit inanes ligaturas, aut ad falsa confugsed omnem relinquens diaboli cultum, venit ad
Abbreviated transcription (Latin):
mulieri chananee non est
bonun suniere panẽ filioꝵ
et mittere canibz ad man¬
ducandum. utiq dñe nã
et catelli edunt de micis q̃
cadunt demensa dũorũ
suoꝵ. ait illi ihũs mulier
magna ẽ fides tua tiat t̾ si¬

Expanded text:
mulieri Chananeae: Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus ad manducandum. Utique, Domine, nam et catelli edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. Ait illi Jesus: Mulier, magna est fides tua; fiat tibi si
Abbreviated transcription (Latin):
Si dominus deus meus¬
fuerit mecum ĩ uia ista
qua ego ambulo ⁊ custo¬
dient me et dederit mͣ pa¬
nem ad edenditm et ue¬
stimentũ quo oꝑiar et
reuccauent me cum sa¬
lute. Ert michi dominꝰ¬
ĩ refugiũ et laꝑis iste ĩ
signũ .u. Dere dontinꝰ¬

Expanded text:
Si Dominus Deus fuerit mecum in via ista qua ego ambulo, et custodierit me, et dederit mihi panem ad edendum et vestimentum quo operiar, et revocaverit me cum salute. Erit mihi in refugium et lapis iste in signum. Vers. Vere Domin
Abbreviated transcription (Latin):
deditei. et fodit ĩ
eatorcular. et edifica¬
intturrem.⁊ locanit
eam agncolts. Sepes
uel murus urb̃is. uel¬
angelica presidia desi¬
guat. Sepem ergo ui¬
nee circundedit. quia
et mumimine muroꝵ
et auxilio angelorũ il¬
lant plebem uallaut.¬
tarescilz. Quia sicut
in torculari une expͥ¬
muntur: ita ĩ alta¬
ri deo hostie ĩmolãtur.
Edrficauit turuim
templũ scilicet. Dec
eilla turus ad quam
loquitur micheas pro¬
plxtadicens. Et tu
turris nebulosa filia
syon. ⁊craint eã a gri¬
colis. Agncolas princi¬
pes indeorum dicit. Qͥ¬
bus dens. ibemtem¬
plum. et uiuersam
sił plebem tradidit
gubernandam. RiDett᷑.¬

Expanded text:
in ea torcular, et aedificavit turrim, et locavit eam agricolis. Per sepem vel murum urbis angelica praesidia designat. Sepem ergo vineae circumdedit, quia ex munimine murorum, et auxilio angelorum illam plebem vallatare: quia sicut in torculari uvae exprimuntur, ita in altari Deo hostiae immolantur.edificavit turrim, templum scilicet. Haec est illa turris, ad quam loquitur Micheas propheta, dicens: Et tu turris gregis nebulosa filia Sion . Locavit eam agricolis. Agricolas principes Judaeorum dicit, quibus Deus urbem templumque et universam simul plebem tradidit gubernandam. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Qui plantauit uincã :
plebem indel isra eli¬
ticam. Quam de õtbꝰ
gentib:ĩ populum s
pecciliarem elegit. H
mum addidit. Uine¬
a domini sabbaoth: do¬
mus ẽ ifrael. De qua
ꝑsalmista dicit. Bi̾¬
ncam de egyptotranstu

Expanded text:
qui plantavit vineam, plebem videlicet Israeliticam, quam de omnibus gentibus in populum sibi peculiarem elegit. Hamum addidit: Vinea Domini sabaoth domus Israel est , de qua et Psalmista dicit: Vineam de Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
Ndecum dñs
ante passionis
sue diem discipulis
sins sancti spiritꝰ spõ¬
deret aduentum. ad¬
huc inquit multa
hẽo uobis dicere: sed
non potestis illa por¬
tare modo. Cũ ante
naturaliter spũs est
prĩs et filii. proude
sic manet ut procedat.
sic procedit ut mane¬

Expanded text:
nde, cum Dominus ante passionis suae diem discipulis suis sancti Spiritus sponderet adventum, Adhuc, inquit, multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo. Cum autem naturaliter Spiritus est et Patris et Filii. Proinde sic manet ut procedat, sic procedit ut mane
Abbreviated transcription (Latin):
Nec unꝙͣ in illa unita¬
te non fuit istu coio:
quia hoc ẽ ibi omitia
Nulla ibi tempora
nulli gradus. nulle
differentie eogitẽtur
Et se nemo de deo pt̃
expluare qd̾ ẽ. nemo
andeat affirmare
qd̾ nõ ẽ. Excusablmt
emme de natira in¬
effabili non eloqui
digna. ꝙͣ diffinire

Expanded text:
nec umquam in illa Trinitate non fuit ista communio, quia hoc est ibi omnia Nulla 299 ibi tempora, nulli gradus, nullae differentiae cogitentur: et si nemo de Deo potest explicare quod est, nemo audeat affirmare quod non est. Excusabilius enim est de natura ineffabili non eloqui digna, quam definire
Abbreviated transcription (Latin):
oales intendimus.
nichil diuersum ab
excellencia prĩs ⁊ filii
cogitemus. Quia a ĩ
nullo aunitate sua
discrepat diuine tri¬
nitatis eencia. Huiͦ¬
unaẽ in substanciã.
indinisa ĩ oꝑe. cõsors
ĩ uoluntate parĩ oĩ
potencia. equalis in

Expanded text:
s intendimus, nihil diversum ab excellentia Patris et Filii cogitemus: quia in nullo ab unitate sua discrepat divinae Trinitatis essentia. Sempituna est in substantia, indivisa in opere, concors in voluntate, par in potentia, aequalis in
Abbreviated transcription (Latin):
idquid itaq de
sempiterita et
ĩ commutabili gloria
prĩs pia possunt corda
concipere: hoc simuul et
defilio et de lpũ sarcto
inseparabiliter atq
indiffecenter intelli¬
gant. Ideo enm hnͣc
beatam tunctatẽ unũ
confitemur deum. qr
ĩ hiis tubus personis.
nec substancie nec po¬
tencie nec uoluntatis
nec operacionis ẽ ul¬
la diuersitas. Re Glĩa

Expanded text:
idquid itaque de sempiterna et incommutabili gloria Patris pia possunt corda concipere, hoc simul et de Filio, et de Spiritu sancto inseparabiliter atque indifferenter intelligant. Ideo enim hanc beatam Trinitatem unum confitemur Deum, quia in his tribus personis nec substantiae, nec potentiae, nec voluntatis, nec operationis est ulla diversitas. CA
Abbreviated transcription (Latin):
creator poscimus ut
solita clemencia sis
presul ac custodta
¶rocul recedant sõ¬
polluantur corpora.

Expanded text:
creator, poscimus, solita clementia / sis presul ad custodiam. / Procul recedent sompolluantur corpora.
Abbreviated transcription (Latin):
arbor fici msi hũa¬
nam naturam signat
Quid mmulier indinata
nisi eamdem naturam
signando denũciat. Que
et bene plantata ẽ licut
ficus: et bene creata sicut
mulier. Sed ĩ culpã recti¬
lapla. neq frictum
stum rectitudinis. le .iĩ.¬
d peccatũ quippe
exuoluntate cor¬
uens quia fructum o¬
bediencie ferrenoluit.
statam rectitudinis a¬
misit. Que ad dei simili¬
tudinem condita. dũ ĩ
sua diguitate non per¬
stitit. qd̃ plantata uel
creata fuerat seruare
contempsit. Temo do
ante legem sub lege sb̃
gracia expectando ãmo¬
nendo. uilitado reqͥsiuit.
Eit antelegẽnĩ
quia ꝑnaturalẽ
intellectum quid unꝰ¬
quisqz exemplo siu erga
proximum agere debu¬
isset innotuit. Derrit ĩ
lege: quia precipiendo
docuit. Uenit post legẽ
per graciam: quia pie¬
tatis sueper graciant¬
pñciam exhibendomi¬
nistrauit. Sed tamen
ĩ tribus amus fruttũ
se inuenisse conq̾ritur.
quia quoꝵdã prauoꝵ
mentes nec ĩspirata
lexnaturalis corngit
nec precepta erudiunt:

Expanded text:
arbor fici, nisi humanam naturam designat? Quid mulier inclinata nisi eamdem naturam significando denuntiat? Quae et bene plantata est sicut ficus, et bene ta sicut mulier; sed in culpam lapsa, neque fructum tum rectitudinis. Ad peccatum quippe voluntate corruens, quia fructum obedientiae ferre noluit, statum rectitudinis amisit. Quae ad Dei similitudinem condita, dum in sua dignitate non perstitit, quod plantata vel creata fuerat, servare contempsit. Tertio dhumani ante legem, sub lege, sub gratia, exspectando, admonendo, visitando, requisivit.it ante legem, quia per naturalem intellectum quid unusquisque exemplo sui qualiter erga proximum agere debuisset innotuit. Venit in lege, quia praecipiendo docuit. Venit post legem per gratiam, quia pietatis suae praesentiam exhibendo monstravit. Sed tamen in tribus annis fructum se non invenisse conqueritur, quia quorumdam pravorum mentes nec inspirata lex naturalis corrigit, nec praecepta erudiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
am tunc gͦ celi nͣ.¬
enarrauerunt
gliam dei: ⁊ ĩ omnem
teriam sonus u̾iratis
exiuit quando et pa¬
storibus extitus ange¬
lorum saluatoris edi¬
ti annũciator aꝑpuit:
et magos ad eum ado¬
randum preuia stel¬
la perduxit. Uti a soł
ortu ul ad occasum.
ueri regis genetacio
choruscaret: cum reꝵ
fidem et regna orien¬
tis ꝑ mages discerent:
et romanum ĩꝑium̃
non lateret. Tu afr be

Expanded text:
am tunc ergo coeli enarraverunt gloriam Dei , et in omnem terram sonus veritatis exivit , quando et pastoribus exercitus angelorum Salvatoris editi annuntiator apparuit , et magos ad eum adorandum praevia stella perduxit : ut a solis ortu usque ad occasum veri regis generatio coruscaret, cum rerum fidem et regna Orientis per magos discerent, et Romanum imperium non lateret. Nam e
Abbreviated transcription (Latin):
ento igitur ĩ.
dilectissimi dieᷤ
iste manifestaciõdiñ
consecratus. specialẽ ĩ
toto mundo obtinuit
dignitatem. q̃ ĩ cordi¬
bus mĩs digno debet
splendore cdarescere. ut
rerum gestarũ ordĩes
non solum credendo.
sedeciam intelligendo

Expanded text:
to igitur, dilectissimi, dies iste manifestatione Domini consecratus specialem in toto mundo obtinuit dignitatem, quae in cordibus nostris digno debet splendore clarescere, ut rerum gestarum ordinem non solum credendo, sed etiam intelligendo
Abbreviated transcription (Latin):
eus illiuĩator
oĩ gencium
da populis tuis ꝑpetua
pace gaudere. et illud
lumen splendidum
infunde cordib nrrĩs
qd̃ trium magorũ
mentib aspirasti:
dominum nostrum

Expanded text:
eus illuminator omnium gentium, da populis tuis perpetua pace gaudere, et illud lumen splendidum infunde cordibus nostris, quod trium magorum mentibus aspirasti. Per Dominum nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
sceretur ueraciter. et
memoriter dicitis qd̃
legistis ĩ bethleẽ iude.
es minima inter pn̾¬
apes uida. Ex te enĩ
exiet princeps qui re¬
gat populum meũ
unc principem
natum et pasto¬
ribus angeli. et nob̃
nũciauere pastores.
Hunc principem na¬
tum longinque orie¬
talium gencium na¬
ciones ĩ insolito no¬
iu syders splendore
didiscerunt. Et ne
de loco abditi regis ã¬
bigerent nr̃a erudi¬
cioprodidit qd̃ stella
sur nobis mã
quam aliis a¬
pentis obstiuitis. sur
ĩ ur̃a infidelitate rese¬
dit dubium. quod ex
nifestum: Locũ scrip¬
natiuitatis de scriptu¬
rarum testimonio de¬
monstratis: pñciam
temporis de celi et t̾re
attestacione cognosci¬
tis: et tamen ubi ad ꝑ¬
sequendum animus
herodis exarsit:ibi ad
credendum ur̃ sensus

Expanded text:
sceretur , veraciter et sceretur , veraciter et memoriter dicitis quod legistis: In Bethleem Judae . es minima inter principes Iuda; ex te enim exiet princeps qui regat populum meum unc principem natum, et pastoribus angeli , et vobis nuntiavere pastores . Hunc principem natum longinquae Orientalium gentium nationes insolito novi sideris splendore didicerunt. Et ne de loco editi regis ambigerent, vestra eruditio prodidit quod stella Cur vobis viam quam aliis aperitis obstruitis? Cur in vestra infidelitate residet dubium quod ex nifestum? Locum nativitatis de Scripturarum testimonio demonstratis, praesentiam temporis de coeli et terrae attestatione cognoscitis; et tamen ubi ad persequendum animus Herodis exarsit, ibi ad non credendum vester sensus
Abbreviated transcription (Latin):
debeamus deo pro illu¬
minatione gentium:
probat obrecacio inde¬
orum. Quid cuĩ tam
cecum quidtã lucis
alienum: ꝙͣ illi sac¬
dotes et scribe isracli¬
tarum fuerunt. qui
percuntantib magis
et herode querente. ubi
rum testĩoma nasce¬
retur. hoc rñderunt
indicabat stella de celo.
magos iheroso¬
linus pretermissis ulz
ad cunabula pueri
licut p̾mod̾ fecit lua
significacione ꝑduc̾e:
nili ad confutandũ
indcorum duriciam
pertimusset: ut non so¬
lum ductu syderis. s ĩ
ip̃orum professione ĩ¬
notesceret natiuitaᷤᷤ
am ergo ad ecudt¬
cionem gencium
ꝓpheticus sermo tran¬
sibat. et prenunciatũ
antiquis oraclĩs xp̃
aliemgenarũ corda
discebant. cum indoꝵ
infelicitas ueritatẽ
ore profcurt: et mẽ¬
dacium corde reti̾eret.
Noluerunt enim co¬
gnoscere quẽ de saicͣs
indicabant libris. ut
quem non adorabaf
ĩ infantie ĩfirmitate
huĩlem: p̾ea cuicifige¬
rent ĩ untutum sub¬
limitate fulgentemt.
rogati ubixp̃us nã¬

Expanded text:
debeamus Domino pro illuminatione gentium, probat obcaecatio Judaeorum. Quid enim tam caecum, quid tam lucis alienum, quam illi sacerdotes et scribae Israelitarum fuerunt? qui percontantibus magis, et Herode quaerente, ubi rum testimonium nasceretur , hoc responderunt indicabat stella de coelo. magos Jerosolymis praetermissis usque ad cunabula pueri, sicut postmodum fecit, sua significatione perducere; nisi ad confutandam Judaeorum duritiam pertinuisset, ut non solum ductu sideris, sed etiam ipsorum professione innotesceret nativitas am ergo ad eruditionem gentium propheticus sermo transibat, et praenuntiatum antiquis oraculis Christum alienigenarum corda discebant: cum Judaeorum infidelitas veritatem ore proferret, et mendacium corde retineret. Noluerunt enim agnoscere oculis quem de sacris indicaverant libris: ut quem non adorabant in infantiae infirmitate humilem, postea crucifigerent in virtutum sublimitate fulgentem. Crrogati ubi Christus na
Abbreviated transcription (Latin):
rodis uolens pͥ¬
mordia suspecti sͥ regis
extinguere. huic dispẽ¬
sacioni nesciens serui¬
ebat.ut dum a tooci ĩ¬
tentus facinori igno¬
tums puerum indis¬
creta infancium cede
persequitur Annun¬
ciatum celitus dnĩa¬
toris ortum insigͥor
ubiz fama loqueretur.
quam promptiorem
ad narrandum dili¬
genciorem qz faciebat.
et suꝑne significacoĩs
nouitas. et cruentis¬
sum persecutoris im¬
pictas. Tu autẽ. R¬

Expanded text:
rodis, volens primordia suspecti sibi regis exstinguere, huic dispensationi nesciens serviebat; ut dum atroci intentus facinori, ignotum sibi puerum indiscreta infantium caede persequitur, annuntiatum coelitus Dominatoris ortum insignior ubique fama loqueretur, quam promptiorem ad narrandum diligentioremque faciebat et supernae significationis novitas, et cruentissimi persecutoris impietas. Tunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
declaracionis cius il¬
luxit. Et quem ĩ illo
die nirgo peperit: in
boc mundus agnouͭ.
caro factum sic suscep¬
cionis nr̃e tẽperauit ex¬
ordia. ut ihũs natus
et credentib maĩfestꝰ
et persequentibus eẽt¬

Expanded text:
declarationis ejus illuxit; et quem in illo die virgo peperit, in hoc mundus agnovit. caro factum sic susceptionis nostrae temperavit exordia, ut natus Jesus, et credentibus manifestus, et persequentibus e