comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pompeii & rectos & trauersos cancillatĩ to¬
to corpore habuisse neruos in brachiis etiã
manib q auctor. ẽ. uarro: ꝓdigiosa uiriũ
elatione atq etiã hostẽ ab eo ex ꝓuocatio.¬
rio diui augusti centurio: uehicula cũ culleis
onusta donec ex inamrent᷑ sustinere solitus:
carpenta app̃hensauna manu retinere. obni¬¬
xus contͣ nitentib ium̃tis: & alia mirifica fac̃e
q̃ insculpta monum̃to eiꝰ spectant᷑. Idõ. m. uar-¬
ro Rusticellus in qͥt hercules appellatꝰ mulũ
suũ tollebat. Suffius saluius duo centenaria.
pondera pedib totidẽ manib & ducenaria duo
humeris contͣ scalasferebat. Nos qͦq uidimus
athanatũ noĩȩ ꝓdigiose ostentationis qͥnqͣ gena¬
rio thorace plumbeo indutũ. coturnisq qͥn¬
gentorũ pondo calciatũ ꝑscenã ingredi. C¬
milonẽ athletam cũ constituisset nemo uesti¬
gio educebat: malũ tenentinemo digito corri¬
piebat. Cucurrisse mille. c̃ xl. stadia abatheniᷤᷤ

Expanded text:
Pompei et rectos et traversos cancellatim toto corpore habuisse nervos, in brachiis etiam manibusque, auctor est Varro prodigiosa virium relatione atque etiam hostem ab eo ex provocatiopraetorio Divi Augusti centurio, vehicula vini culleis onusta, donec exinanirentur, sustinere solitus, carpenta adprehensa una manu retinere, obnixus contra nitentibus iumentis, et alia mirifica facere, quae insculpta monumento eius spectantur. ro: Rusticelius , inquit, Hercules appellatus mulum suum tollebat, Fufius Salvius duo centenaria pondera pedibus, totidem manibus et ducenaria duo umeris contra scalas ferebat. nos quoque vidimus Athanatum nomine prodigiosae ostentationis quingenario thorace plumbeo indutum cothurnisque quingentum pondo calciatum per scaenam ingredi. Milonem athletam, cum constitisset, nemo vestigio educebat, malum tenenti modo digitum corrigebat. Cucurrisse MCXL
Abbreviated transcription (Latin):
abec deinde int̾niciuũ bellũ cũ hicne-¬
umone. Notũ. ẽ animal hac gła. maxi¬
me in eadem natũ egipto. mergit se li¬
mo sepiꝰ siccatq sole. Nlox ubi plurib eodẽ
mͦ se coriis loricauit in dimicationẽ ꝑgit: in
ea cauda se atcollens ictus irritos auersꝰ exci¬
pit. donec obliqͦ capite speculatꝰ inuadat
infauces. Nec hoc contentꝰ: aliud haud mitiꝰ
debellat animal
lus qͣdrupes malũ & t̾ra pa¬
rit ac flumine in festũ. Unũ hoc aĩal

Expanded text:
 deinde internecivum bellum cum ichneumone. notum est animal hac gloria maxime, in eadem natum Aegypto. mergit se limo saepius siccatque sole, mox ubi pluribus eodem modo se coriis loricavit , in dimicationem pergit. in ea caudam attollens ictus inritos aversus excipit, donec obliquo capite speculatus invadat in fauces. nec hoc contentus aliud baud mitius debellat animallus, quadrupes malum, et terra pariter ac flumine infestum. Unum hoc animal
Abbreviated transcription (Latin):
penmina regio ñ ht̃. Idẽ ubicũq sint orbitã
si tnsĩe moriunt᷑. In olimpomacedoniȩ mon¬
te ñ st̃ lupi. nec increta insula. Ibi qͥdẽ nec uul-¬
pesursiue. aut om̃iuo ullũ maleficũ aĩal p̃t
phalangiũ. Araneis idgenꝰ: dicemꝰ suo locomi¬
rabiliꝰ. Ineadem insula ceruos p̃tꝗͣ incidonea-¬
tarũ regione ñ ẽẽ. Itẽ apros & attagenas heri-¬
naceos. In affrica aut̃. nec apros. nec ceruos nec
capreas. nec urso
am quȩdã aĩalia indigenis innoxia aduenaᷤ¬

Expanded text:
pennino regio non habet. iidem ubicumque sunt, orbitam si transiere, moriuntur. in Olympo Macedoniae monte non sunt lupi nec in Creta insula; ibi quidem nec vulpes ursive atque omnino nullum maleficum animal praeter phalangium. in araneis id genus dicemus suo loco. mirabilius in eadem insula cervos praeterquam in Cydoneatarum regione non esse, item apros et attagenas , irenaceos, in Africa autem nec apros nec cervos nec capreas nec ursos. Iam quaedam animalia indigenis innoxia advena
Abbreviated transcription (Latin):
alia aliis dedisse t̾ris aĩalia. s in eodẽ
qͦq situ q̃dã aliqͥb locis negasse In mes¬
sa silua italiȩ. ñ nͥ in parte reppunt᷑ higlirꝰ
Inlicia doreades ñ tͣnseunt montes seris uici¬
nos. onagͥũ itẽ qͥ cappadotiã a cilicia diuidit.
Inhellesponto inalienos fines ñ cõmeant cer¬
ui. & circa arginusã elatũ montẽ ñ excedĩ
aurib etiã in monte fissis. In portu selene.
ĩsulã uicinã mustelȩ ñ tnseunt. Inboeotia
lebades illatȩ solũ ipsũ fugiunt. Quȩ iuxta
more omeno tota subruunt arua talpe. qͦꝵ
epellib cubicularia uidimꝰ stragula. A dõ
ne religio qͥdẽ aportentis submouet delici-¬
as. In ithaca lepoxs illati moriunt᷑ extremis
qͥdẽ in lictorib In ebuso litorib cunculi
scatent iuxta hispaniã balearibq. Cirenis
mutȩ fuere ranȩ: illatis e continente uocali
diuat genseam Mutȩ sunt etiannũ inserifo
insula: eȩdem alio allatȩ canunt. Qđ accidere

Expanded text:
alia aliis dedisse terris animalia, sed in eodem quoque situ quaedam aliquis locis negasse. in Mesia silva Italiae non nisi in parte reperiuntur hi glires. in Lycia dorcades non transeunt montes Sexis vicinos, onagri limitem qui Cappadociam a Cilicia dividit. in Hellesponto in alienos fines non commeant cervi, et circa Arginusam Elaphum montem non excedunt , auribus etiam in monte fissis . in Poroselene insula viam mustelae non transeunt. item Boeotiae Lebadeae inlatae solum ipsum fugiunt, quae iuxta in Orchomeno tota arva subruunt, talpae. quarum e pellibus cubicularia vidimus stragula: adeo ne religio quidem a portentis submovet delicias. in Ithaca lepores inlati moriuntur extremis quidem in litoribus, in Ebuso cuniculi, scatentibus iuxta Hispania Baliaribusque. Cyrenis mutae fuere ranae; inlatis e continente vocalibus durat genus earum. mutae sunt etiamnum in Seripho insula; eaedem alio tralatae canunt, quod acc
Abbreviated transcription (Latin):
b̾e ferro qͦ. Aristonidas artifex cũ expͥm̃e
uellet achamantis furorẽ. learchum filium
rũ & es miscuit: ut rubigine eiꝰ ꝑ nitorẽ eris
relucente expͥm̃et᷑ uerecundiȩ rubor. ħ sig¬
num extat hodierno die. Est in eadẽ urbe
frrreᷤꝰ hercules: qu̾e fecit aleus laboꝵ d̃i
patientia inductus. Uidemus & romȩ sci¬
phos e ferro dicatos: in templo martis ulto.¬
ris. Obstitit eade nat᷑ȩ benignitas. exigentis a
ferro ipso penas rubigine: eademq ꝓuidentia
nicħ in reb mortalib facientis qd ẽẽt infestissi¬
mum mortalitati. Ferri metalla ubiq ꝓpe mͦ

Expanded text:
bere ferro quoque . Aristonidas artifex, cum exprimere bere ferro quoque . Aristonidas artifex, cum exprimere vellet Athamantis furorem Learcho filio ferrumque miscuit, ut robigine eius per nitorem aeris relucente exprimeretur verecundiae rubor. hoc signum exstat hodie Rhodi. est in eadem urbe et ferreus Hercules , quem fecit Alcon laborum dei patientia inductus. videmus et Romae seyphos e ferro dicatos in templo Martis Ultoris. obstitit eadem naturae benignitas exigentis ab ferro ipso poenas robigine eademque providentia nihil in rebus mortalius facientis quam quod esset infestissimum mortalitati. Ferri metalla ubique propemodum
Abbreviated transcription (Latin):
Roxime indicari debent metalla
cogimꝰ iuuenesc̾e. ħ exstrumꝰ tecta. cedimus
saxa. õsq ad alios usus ferro utim᷑. S eodẽ
adͥ bella cedes. Latrocinia. ñ cominꝰ solũ s &̃
missili uolucriq nc̃ torm̃tis excusso. nc̃ lacer¬
tis. nc̃ uͦ pennato. Quam sceleratisfima huma¬
ni ingenii fraudẽ arbitror. Siqͥdẽ ut otiꝰ morᷤ
ꝓueniret ad hominẽ: alitẽ illã fecimꝰ: pen¬
nasq ferro adiecimꝰ. Qͣmobrẽ cult᷑a eiꝰ ñ na¬
tura fiat accepta. Aliqͦt exꝑim̃tis ꝓbatũ. ẽ
posse innocens. ẽẽ ferrũ. In federe qđ expulsiᷤ
regib. pͥ. rͥ. dedit. porsenna noĩatĩ cõphensũ
inuenimus. ne ferro nͥ in agro cultu ut̃etur.¬
& cũ stilo scrib̾e. intutum uetustissimi auc¬
tores ꝓdiderunt. Magni pompeii in t̾cio con¬
sulatu extat edictũ: intumultu necis clodi¬
anȩ ꝓhibentis ne ullũ tellũ ẽẽt in urbe. &¬
tam̃ uita ipsa ñ desinit honorẽ mninitio ha¬

Expanded text:
roxime indicari debent metalla cogimus invenescere, hoc exstruimus tecta, caedimus saxa, omnesque ad alios usus ferro utimur, sed eodem ad bella, caedes, latrocinia, non comminus solum, sed etiam missili volucrique, nunc tormentis excusso, nunc lacertis, nunc vero pinnato, quam sceleratissimam humani ingenii fraudem arbitror, siquidem, ut ocius mors perveniret ad hominem, alitem illam fecimus pinnasque ferro dedimus. quam ob rem culpa eius non naturae fiat accepta. aliquot experimentis probatum est posse innocens esse ferrum. in foedere, quod expulsis regibus populo Romano dedit Porsina, nominatim comprehensum inet tum stilo osseo scribere institutum vetustissimi auctores prodiderunt. Magni Pompei in tertio consulatu extat edictum in tumultu necis Clodianae prohibentis ullum telum esse in urbe. t ars antiqua ipsa non defuit honorem mitiorem ha
Abbreviated transcription (Latin):
e ferro pendẽ in aere uidẽtur. Int̾cessit mors &
ipsiꝰ & ptholomei regis: qͥ id sorori suȩ iusserat
fieri. Metalloꝵ oĩum uena ferri largissima ẽ.
santabriȩ maritima parte qͣm occeanuꝰ ambit¬
mons p̃ruptȩ altus. incredibile dictu totus ex
ea materie.ẽ: ut in ambitu occeani diximꝰ¬

Expanded text:
e ferro pendere in aēre videretur. intercessit ipsius e ferro pendere in aēre videretur. intercessit ipsius mors et Ptolemaei regis, qui id sorori suae iusserat fieri.— Metallorum omnium vena ferri largissima est Cantabriae. maritima parte, qua oceanus adlmons praealtus- incredibile dictu—totus ex ea materia est, ut in am- ?bitu oceani dixim
Abbreviated transcription (Latin):
Cet̃is enim ammiscet᷑: melior complexꝰ nr̃o orbe.
alicubi uena bonitatẽ hanc p̃stat. ut innoricis.
alibi factura. ut sulmone aqua. sic̃ diximꝰ qͥppe
cũ in exacuendo oleares aquariȩq differant. &¬
oleo delicatior fiat acies. Mirumq cũ excoqͣt᷑
uena aqͣ mͦ plicari ferrũ. pꝰea in spongiis frangi.
Tenuio ferramenta oleo restingui mos ẽ: ne aqͣ
in fragilitatẽ durent᷑. Nferro sanguis humanꝰ
se ulsciscit᷑. Contactum namq eo celeriꝰ. subin¬
dicemꝰ c̃cordiaq qͣm cum ferro ht̃. Sola hec
mat̾ia uires ab eo lapide accipit. retinetq lõ¬
ferrũ uiuum: uuln̾aq ex tali asꝑiora fiant.
rus caute continua: s sparsa bullatione ita
appellant. nescio an ultro fundendo ꝑm̃ utił.
Nondum enĩ exꝑtũ ẽ. qͥcꝗͣ. ferri utiq inficit
tes architectus alexandri arsinoes templum
concamerare inchoauerat: ut in ea simulachrũ

Expanded text:
ceteris enim admiscetur mollior complexus. in nostro orbe ceteris enim admiscetur mollior complexus. in nostro orbe aliubi vena bonitatem hanc praestat, ut in Noricis, aliubi factura, ut Sulmone, aqua ubi diximus, quippe cum exacuendo oleariae cotes aquariaeque differant et oleo delicatior fiat acies. mirumque , cum excoquatur vena, aquae modo liquari ferrum, postea in spongeas frangi. tenuiora ferramenta oleo restingui mos est, ne aqua in fragilitatem durentur. a ferro sanguis humanus se ulciscitdicemus concordiaque, quam cum ferro habet. sola haec materia virus ab eo lapide accipit retinetque lonferrum vivum, vulneraque talia asperiora fiunt. rus caute continua, sed sparsa bulbatione — ita appellant —, nescio an vitro fundendo perinde utilis, nondum enim expertus est quisquam; ferrum utique inficit tectus Timochares Alexandriae Arsinoes templum concamarare incohaverat, ut in eo simulacrum
Abbreviated transcription (Latin):
fusa certo fluuio terra neq alit̾ ferrũ e forna¬
cib reddit᷑. Diffr̃a ferri innumerosa. Pͥma in
gña t̾rȩ celiue. Aliȩ mollȩ tantum plumboq
uicinius sumministrant: aliȩ fragile & erosũ
rotarũq usib & claius maxime figendũ. cui
pͥor ratio conuenit. Aliud breuitate sola placet.
clauisq caligariis. Aliud rubiginẽ celeriꝰ sentit.
Stricturȩ uocantur he õs qͣñ in aliis metallis:
astͥngenda acie uocabulo imposito. & fornatiũ
his ad indurandã aciẽ: aliquȩ mͦ st̃ ad densan¬
das incudes malleoꝵue rostra. Sũma aũ diffr̃a
in aqua ẽ: cui subĩn candens inm̃git᷑. hex alibi
peior. alibi utilior. nobilitauit loca gła ferri.
sicuti bilbilin in hispania. & turias socomũ ĩ
italia: cũ ferraria metalla inhis locis ñ fiant.
Ex om̃ib aũ gñib palma serico ferro ẽ. Seres
hoc cũ uestib sitis pellibq mittunt. Scła par¬
thico. neq alia gn̾a ferri ex mirra & temꝑant᷑.

Expanded text:
fusa Cer aso fluvio terra neque aliter ferrum e fornacibus reddit. differentia ferri numerosa. prima in genere terrae caelive : aliae molle tantum plumboque vicinum subministrant, aliae fragile et aerosum rotarumque usibus et clavis maxime fugiendum, cui prior ratio convenit; aliud brevitate sola placet clavisque caligariis, aliud robiginem celerius sentit. stricturae vocantur hae omnes, quod non in aliis metallis, a stringenda acie vocabulo inposito. et fornaciumitur in iis ad indurandam aciem, alioque modo ad densandas incudes malleorumve rostra. summa autem differentia in aqua, cui subinde candens inmergitur. haec alibi atque alibi utilior nobilitavit loca gloria ferri, sicuti Bilbilim in Hispania et Turiassonem, Comum in Italia, cum ferraria metalla in iis locis non sint. ex omnibus autem generibus palma Serico ferro est; Seres hoc cum vestibus suis pellibusque mittunt; secunda Parthico.- neque alia genera ferri ex mera acie tenmperantur,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ alim̃ta radix poscit. Leuior t̾ra densiorq
ttico. In loco humili. far. adoreũ potiꝰqm tͥti¬
cũ seret᷑. lemꝑato & tͥticũ & ordeũ colles robuᷤ¬
tos. s minꝰ reddt tͥticũ. tar. siligo. & crecosum
& uliginosũ solum sortiunt or¬

Expanded text:
enim alimenti radix poscit—, laetior terra densiorque enim alimenti radix poscit—, laetior terra densiorque tritico. in loco umidiore far adoreum potius quam triticum seretur, temperato et triticum et hordeum. colles robustius, sed minus reddunt triticum. far, siligo et cretosum et uliginosum solum patiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
nicũ in frigido aqͦso pͥ serendum. pꝰ ea in cali¬
do. In solo aũ lubricoso uel pullo uel arenoso:
siñ sit aquosũ. Lupinũ In creta & rubrica
& aquosiore agro adoreũ. In sicco & ñ herb̾o-¬
so nec umbroso: tͥticũ. In solo ualido. fabam.
Nitiam uͦ qm minime aqͦso herbidoq. Siligi¬
nẽ & tͥticũ in aꝑto loco editoł qͥ sole qmͣ du-¬
tissime torreat᷑. Lentẽ in frutecto & lubrico¬
so qͥ ñ sit herbidus. Ordeũ in nouali & in ar-¬
uo qđ rectibile possit fieri. Rimenstre ubi se-¬
mentẽ maturã facere ñ possit: & cuiꝰ c̃ssitu¬
do sit rectibilis. Subtilis & illa sententia:
serenda ea in tenuiore t̾ra. q̃ ñ multo indi¬
gent succo. ut citisus. & cicer. exceptis legumi¬
nib q̃ uellunt᷑ ẽ t̾ra ñ subsecunt᷑. Unde & le¬
gumina appellata: qr ita legunt᷑. In pingui
aũ q̃ cibi sut maioris. ut olus. tͥticum siligo.
linum. Sic gͥ tenue solũ ordeo dabit᷑. Minus

Expanded text:
nicum. in frigido, aquoso prius serendum , postea in calinicum. in frigido, aquoso prius serendum , postea in calido, in solo autem rubricoso vel pullo vel harenoso, si non sit aquosum, lupinum; in creta et rubrica et aquosiore agro adoreum; in sicco et non herboso nec umbroso triticum; in solo valido fabam; viciam vero quam minime aquoso herbidoque; siliginem et triticum in loco aperto, edito, qui sole quam diutissime torreatur ; lentem in rudecto et rubricoso, qui non sit herbidus ; hordeum in novali et in arvo, quod restibile possit fieri; trimestre, ubi sementem maturam facere non possis et cuius crassitudo sit restibilis. Subtilis et illa sententia: serenda ea in tenuiore terra, quae non multo indigent suco, ut cytisus et cicere excepto legumina quae velluntur e terra, non subsecantur—unde et legumina appellata, quia ita leguntur—, in pingui autem quae cibi sunt maioris, ut olus, triticum, siligo, linum. sic ergo tenue solum hordeo dabitur—minus
Abbreviated transcription (Latin):
lauri ramis in aruo defixis. tͣnsit in ea folia
ex arius. Luxuria segetum castigat᷑ dente pe¬
coris in herba dumtaxat: & depaste qͥdẽ suib
sepiꝰ nullam in spica iniuriam sentiunt. Re¬
tunsarũ etiã semel oĩo certũ ẽ. gnũ longiꝰ fi¬
eri: & inane crassumq ac satũ nͦ nasci. babi¬
lone tñ bis secant. t̾cio depascunt. alioqͥn fo¬
lia tantũ fierent. Sic qͦ cũ qͥntodecimo fenore
diutissime aqua rigandi ut p̃pinguis & densa
ubertas diluat᷑. Limũ aũ ñ inuehunt euphra¬
tes tigrisq sic̃ in egypto nilus. nec t̾ra ipsa her¬
bas gignit. Ubertatis tñ tante sũt: ut seqnͣte
anno sponte restibilis fiat seges. imp̃ssis uesti¬
gio seminib Quȩ tanta soli differentia ãmo-¬
net t̾rȩ gña in fruges describere. Igit᷑ catonis
hȩc sententia ẽ: in agro crasso & leto frum̃tũ
seri. Si uͦ nebulosus sit idẽ raphanꝰ. miliũ. Pa-¬

Expanded text:
lauri ramis in arvo defixis transit in ea folia lauri ramis in arvo defixis transit in ea folia ex arvis. luxuria segetum castigatur dente pecoris in herba dumtaxat, et depastae quidem vel saepius nullam in spica iniuriam sentiunt. retonsarum etiam semel omnino certum est granum longius fieri et inane cassumque ac satum non nasci. Babylone tamen bis secant, tertium depascunt; alioquin folia tantum fierent. sic quoque cum quinquagesimo fenore diutissime aqua rigandi, ut praepinguis et densa ubertas diluatur. limum autem non invehunt Euphrates Tigrisque sic ut in Aegypto Nilus, nec terra ipsa herbas gignit. ubertas tamen tanta est, ut sequente anno sponte restibilis fiat seges inpressis vestigio seminibus. quae tanta soli differentia admonet terrae genera in fruges discribere. Igitur Catonis haec sententia est: in agro crasso et laeto frumentum seri, si vero nebulosus sit idem, rapa, raphanos, milium, pa
Abbreviated transcription (Latin):
si int̾ lunio serant᷑. Multi ad miliĩ remedia
rubetã noctu aruo circũferri iubent: pͥqmͣ
sarriat᷑. defodiq in medio indusam uase fic¬
succo herbȩ q̃ appellat᷑ arzon in tegulis nascẽs
tabulis esum. latine uͦ sedũ aut dic̃ illũ
medicata seti iubet oĩa semina. Uulgo uͦ si
dulcedo noceat. & u̾mes radicib inhereãt.
remedium. ẽ. amurca pura: ac sine sale spar¬
gere.dein sarrire.Si in articulũ seges ire cepe¬
rit truncare. ne herbȩ uincant. Pestẽ a lino
atq paniculo sturnoꝵ passerũuẽ agmina scio
abigi herba: cuiꝰ nom̃ ignotũ. ẽ. in .iiii. anguls
segetis defossa. Mirũ dictu: ut omnino auis
nulla intret. Mures abigunt᷑ cinere mustelȩ
uel salis de luto & semine sparso. uel decocta¬
rum aqua: s redolet uirꝰ aĩaliũ eoꝵ etiã in pa¬
ne. Ob id felle bubulo semina attingi utilius
putant. Rubigo qͥdem maxima segetũ pestiˢ

Expanded text:
si interlunio serantur. multi ad mili remedia si interlunio serantur. multi ad mili remedia rubetam noctu arvo circumferri iubent, priusquam sariatur, defodique in medio inclusam ficsuco herbae, quae appellatur aizoum, in tegulis nascens, et ab aliis aesum, Latine vero sedum aut digitillum, medicata seri iubet omnia semina. vulgo vero, dulcedo noceat et vermes radicibus inhaereant, remedium est amurca pura ac sine sale spargere, dein sarire, si in articulum seges ire coeperit, runcare, ne herbae vincant. 160 pestem a milio atque panico, sturnorum passerumve agmina, scio abigi herba, cuius nomen ignotum est, in quattuor angulis segetis defossa, mirum dictu, ut omnino nulla avis intret. mures abiguntur cinere mustelae vel felis diluto et semine sparso vel decoctarum aqua. sed redolet virus animalium eorum etiam in pane. ob id felle bubulo semina attingi utilius putant. 161 rubigo quidem, maxima segetum pestis,
Abbreviated transcription (Latin):
macro cũ udã quidã uentꝰ afflauerit. here
gͣnũ minimo ẽ. in cortice aculeato. Cũ ẽ. in
pane celerrime ũtigines facit. Auuntq in
asia & g̃cia balneatores cũ uelint tͣbã pelle¬
re carbonib id sem̃ inicere. Nascit̃ & phalan¬
gion in heruo bestiola aranei geñis: si hiem
aqͦsa sit. Limaces nascunt᷑ in uitia: & aliqñ
e t̾ra cocleȩ minute. mirũ in modũ eroden-¬
tes eam. & morbi qͥde fere hũ sũt. Remedia
cũ sem̃ iactat᷑ ciñe. qͣ uͦ in semine & circa radi¬
c̃ẽ c̃sistunt. pͣcedente cura cauent᷑. Uino ante
semina ꝑfusa minꝰ egͦtare existimant. Uirgi¬
liꝰ nitro & amurca ꝑfundi iubet fabam. sic
etiã gͣndescere ꝓmittit. Qdam uͦ si tͥduo ante
satum urine aqua maceret᷑ p̃cipuo ᷤ adolesce¬
re putant. Ter qͥde sartã modiũ fractȩ. modi¬
um solidȩ reddere. Reliq̃ semina cupssi foliis
tunsis si misceant᷑ ñ ẽẽ ũmiculis obnoxia: nec¬

Expanded text:
macro, cum udam quidam ventus adflavit. 156 aerae macro, cum udam quidam ventus adflavit. 156 aerae granum minimum est in cortice aculeato. cum est in pane, celerrime vertigines facit, aiuntque in Asia et Graecia balneatores, cum velint turbam pellere, carbonibus id semen inicere. nascitur gion in ervo, bestiola aranei generis, si hiems aquosa sit. limaces nascuntur in vicia et aliquando e terra, cocleae minutae, mirum in modum erodentes eam. et morbi quidem fere hi sunt. Remedia cum semen iactatur, cinere. quae vero in semine et circa radicem consistunt, praecedente cura caventur. vino ante semina perfusa minus aegrotare existimant . Vergilius nitro et amurca perfundi iubet fabam; sic etiam grandescere promittit. quidam vero, si triduo ante satum urina et aqua maceretur, praecipue adolescere putant; ter quidem saritam modium fractae e modio solidae reddere. reliqua semina, cupressi foliis tu
Abbreviated transcription (Latin):
occupans arua. peccori qͦ mortifera. Nãloli-¬
ũ & tribulũ. & carduũ. lappãq ñ magis qmͣ
rubũ inter frugum morbos potiꝰ qm int̾ ip¬
siꝰ t̾rȩ pestes numerauerĩ. Celeste frugũ ui-¬
nearũq malũ nullominꝰ noxiũ ẽ rubigo
freqñtissima. hȩc in roscido tͣctu c̃uallibq
ac ꝑflatũ ñ hñtib. Ediu̾so carent ea uento¬
sa & excelsa. Int̾ uitia segetũ & luxuria ẽ.
cũ onerata fertilitate ꝓcũbunt. Cõmune
aũ om̃iũ satoꝵ uitiũ urica etiã ciceris: cũ
salsilaginẽ es abluendo imber dulciꝰ id fac̃.
Est herba quȩ cicer enecat & eruũ circũli¬
gando se. Uocat᷑ orebreche. Kitico similimͦ
herba ordeo festuca q̃ uocat᷑ egylops. Lenti
herba securi data: qmͣ g̾ci a similitudine
pelicenon uocant. & hȩ cõplexu necant.
Circa philippis ateramum noĩant in pin-¬
gui solo herbã q̃ faba necat᷑. Terr̃a unqͣm in

Expanded text:
occupans arva, pecori quoque mortifera. nam lolioccupans arva, pecori quoque mortifera. nam lolium et tribulos et carduos lappasque non magis quam rubos inter frugum morbos potius quam inter ipsius terrae pestes numeraverim. caeleste frugum vinearumque malum nullo minus noxium est robigo. frequentissima haec in roscido tractu convallibusque ac perflatum non habentibus; e diverso carent ea ventosa et excelsa. inter vitia segetum et luxuria est, cum oneratae fertilitate procumbunt. commune autem omnium satorum vitium uricae, etiam cicersalsilaginem eius abluendo imber dulcius id facit. 155 Est herba, quae cicer enecat et ervum circumligando se; vocatur orobanche. tritico simili modo aera, hordeo festuca, quae vocatur aegilops, lenti herba securiclata, quam Graeci a similitudine pelecinum vocant; et hae conplexu necant. circa Philippos ateramum nominant in pingui solo herbam, qua faba necatur, teramum, qua in
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰqmͣ erumpat. Fade ẽ. ratio: si cariosũ fuit
cũ sereret᷑. Prima aũ statĩ eruptione agnoscit᷑.
ex qͦ apparet in radice ẽẽ causã. E st & aliud ex
uicino auenȩ uitiũ. cũ amplitudine inchoa¬
frum̃to & ordeo. In flore aut ꝓtuꝰ cũ defloru.¬
ere. uł maturescere incipientib. Tc̃ enĩ exina¬
niunt gͣna pͥorib causa nasci ꝓhibent. Nocet¬
& sol creber ẽ nube. Nascunt᷑ & ũmicłi in ra-¬
dice: cũ sem̃tẽ ymbrib secutis induserit
repentinꝰ calor humorẽ. Gignunt᷑ & in gͣno:
cũ spice in pluuiis calor inferuescit. Est &
cantharidis dictũ scarabeꝰ paruus frum̃ta e¬
rodens. Omĩa enĩ aĩalia cũ cibo deficiunt.
Meũ pix. adeps. c̃traria seminib: cauendũq
ne ctacta eis tc̃ serant᷑. Ymber in herba uti
ł qͣndo florentib aũ frum̃to & ordeo nocet.
Leguminib innocuus pt̾ qm ciceri. Matu¬
rescentia frum̃ta imbre ledunt᷑. & ordeum
magis. Nascit᷑ & herba alba panifico simił

Expanded text:
m erumpat. 150 eadem ratio et si cariosum fuit, cum sereretur. prima autem statim eruptione agnoscitur, ex quo apparet in radice esse causam. est et aliud ex vicino avenae vitium, cum amplitudine inchoafrumento et hordeo: in flore aut protinus cum defloruere vel maturescere incipientibus. tum enim exinaniunt grana, prioribus causis nasci prohibent. nocet et sol creber ex nube. nascuntur et vermiculi in radice, cum sementem imbribus secutis inclusit repentinus calor umorem. 152 gignuntur et in grano, cum spica e pluviis calore infervescit. est et cantharis dictus scarabaeus parvus, frumenta erodens. omnia ea animalia cum cibo deficiunt. oleum, pix, adips contraria seminibus, cavendumque ne contacta eis serantur. imber in herba utilis a partu, florentibus autem frumento et hordeo nocet, leguminibus innocuus praeterquam ciceri. maturescentia frumenta imbre laeduntur et hordeum magis. nascitur et herba alba, panico similis,
Abbreviated transcription (Latin):
ex aceto mandit᷑. Neruus eiꝰ cũ mastice cya c̃ma¬
ducatꝰ. os pͣgat. Ruboꝵ rosa alopetias cũ axũ¬
gia em̃dat. mora capillũ cu onphacino oleo fłõ
mori meseᷤ. Colligit᷑ candidus fleureticis p̃cipuis
ex iuno potꝰ. Itẽ coeliacis. Radix ad t̾cias decic¬
ta aluum sistit & sanguinẽ. Itẽ denteᷤᷤ colluroᷤ
decocto. Eodẽ succo fouent᷑ sedis atq genitali

Expanded text:
ex aceto manditur. nervus eius cum mastiche Chia commanducatus os purgat. ruborum rosa alopecias cum axungia emendat. mora capillum tingunt cum omphacino oleo. flos mori messe colligitur; candidus pleuriticis praecipuus ex vino potus, item coeliacis. radix ad tertias decocta alvum sistit et sanguinem, item dentes collutos decocto. eodem suco foventur sedi
Abbreviated transcription (Latin):
fit ad dissinterico ᷤ stomachiq uitia in congio
musti albi lento uapore decoctis malis cotoneiᷤs
qͥnq cũ suis seminib puniceis totidẽ sorboꝵ sex¬
tarii & pari m̃sura eiꝰ qđ drinsiriacon uocant.
croci semũtia. Coqͥt᷑ usq ad c̃ssitudinẽ mellis.
his subtexemꝰ ea q̃ g̃ci cõmunicatõne noĩum
in ambiguo fecere anne arboꝵ ẽent

Expanded text:
fit ad dysintericos stomachique vitia in congio fit ad dysintericos stomachique vitia in congio musti albi lento vapore decoctis malis cotoneis v cum suis seminibus, punicis totidem, sorborum sextario et pari mensura eius, quod rhun Syriacam vocant, croci semuncia. coquitur usque ad crassitudinem mellis. His subtexemus ea, quae Graeci communicatione nominum in ambiguo fecere, anne arborum essent
Abbreviated transcription (Latin):
flos qͥdẽ ocłoꝵ medicam̃tis addit᷑. reliqͦ succo
faciẽ p̾gat. & sporas sanat. erosos angulo ᷤᷤ ocu¬
loꝵ uet̾esq fluctiones. aures purulentas. ton¬
sillaᷤ. ginigiuas. tussĩ. sangͥnis ex creationeᷤ. fabȩ
magnitudine deuoratum. aut si ex uulñb
fiuat illitũ. ragadas. genitaliũ ulcera. Attritꝰ¬
cont̃ ulcera rerentia & serpentia. ac putrescẽ¬
tia in narib clauoᷤ suppurationes bibit᷑. &
tia glebis extͥnsecꝰ nigͥͦs intꝰ rufis. Cũ fregeris
intꝰ nigrescentib. Astngit uehement cũ ama¬
ritudine. Ad eadẽ om̃ia utilis ẽ: s p̃cipue ge-¬
nitalia. Sũt qͥ & sarcocollã & spmȩ lacͥmam
putent. pollini thuris similẽ. cũ qͣdã ac̾monia
dulcẽ. Cũ uio tusa sistit fluctioneᷤ. illinit᷑ in¬
fantib. Maxima uetustate & hȩc nigrescit: me¬
lior qͦ candidior Unũ etiã ñc̃ arboꝵ medicinis
debetur nobile medicam̃tũ qͦd opericen uocant.

Expanded text:
flos quidam oculorum medicamentis additur. 126 reliquo suco flos quidam oculorum medicamentis additur. 126 reliquo suco faciem purgat et psoras sanat, erosos angulos oculorum veteresque fluctiones, aures purulentas, tonsillas, gingivas, tussim, sanguinis excreationes fabae magnitudine devoratum aut, si ex vulneribus fiat, inlitum, rhagadia, genitalium ulcera, attritus, ulcera recentia et serpentia ac putrescentia, in naribus clavos, suppurationes. bibitur etia glaebis extrinsecus nigris, intus rufis, cum fregeris, cito nigrescentibus. adstringit vehementer cum amaritudine. ad eadem omnia utile est, sed praecipue i 128 Sunt qui et sarcocollam spinae lacrimam putent, pollini turis similem, cum quadam acrimonia dulcem, cumminosam. sistit fluctiones, inlinitur infantibus maxime. vetustate et haec nigrescit, melior quo candidior. Unum etiamnum arborum medicinis debetur nobile medicamentum, quod oporicen vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
rubꝰ appellatꝰ ẽ qm in icda ñ alias nascit᷑. Est au¬
tenerior minor rariorib calamis innocentio
epiphoris illinit᷑ & ignib sacris. stomachisq
ex aq̃ bibendꝰ dat᷑. Ceta eadẽ p̃stat ꝙ̃ sup̃dicta. I¬
ter gn̾a ruboꝵ rhãnos appellat᷑ a grecis. candi¬
dior frutex. Is floret. ramos spargens. rectis acu¬
leis. ut ñ cet̾is aduncis: foliis maiorib. Alterũ
liculoᷤ. Huiꝰ radice de cocta in aqͣ fit medicam̃tũ
qđ uocat᷑ liciũ. Sem̃ scd̾as tͣhit. Alt̃ ille candi¬
dior astͥngit. s magis refrigerat. collectionib
& uulnerib accõmodatior. folia utͥ usq cru
am uocãt. qͣles in indicis arborib diximꝰ. q̃m lo-¬
ge p̾stantissimũ existimat᷑ indicũ. Coquuntus
iaqͣtusi rami radicesꝙ sũmȩ amaritudims
ereo uase ꝑ tͥduum: iterũq exempto ligno
donec mellis c̃ssitudo fiat. Adulterat᷑ amaris
succꝰ etiã amurca & felle bubulo.Spuma eiꝰ ac

Expanded text:
rubus appellatus est, quoniam in Ida non alius nascitur. est autem ac minor, rarioribus calamis innocentiorepiphoris inlinitur et ignibus sacris, stomachicisque ex aqua bibendus datur. cetera eadem praestat, quae supra dicta. ter genera ruborum rhamnos appellatur a Graecis, candidior, fruticosior et ramos spargens rectis aculeis, non, ut ceteri, aduncis, foliis maioribus. alterum aqua fit medicamentum, quod vocatur Lycium. semen secundas trahit. alter ille candidior adstringit magis, refrigerat, collectionibus et vulneribus adcommodatior. folia utriusque et an vocant, qualem in Indicis arboribus diximus, quoniam longe praestantissimum existimatur Indicum. coquuntur in aqua tusi rami radicesque summae amaritudinis aereo vase per triduum iterumque exempto ligno, donec mellis crassitudo fiat. adulteratur amaris sucis, etiam amurca et felle bubulo. spuma eius ac
Abbreviated transcription (Latin):
scȩ. Uita initalia paucis dieb. Grauioresom̃s
fruge uescunt᷑. Altiuolȩ carne tantũ. Int̃ aqͣ¬
stare existimarent᷑ om̃ino. nͥ faucib ipsisin¬
ẽẽt. alteriꝰ ut̾igenꝰ. Hu̾c om̃ĩa in explebile
animal congerit. mira ut sit capacitas mox
ꝑfecta rapina sensi ĩnde in osreddita inuera.¬
in aluũ ruminantis more fert᷑. Gallia hossep¬
tentrionalis ꝑxima oceano mittit. In hercinio
germaniȩ saltu in usitata geña alitũ accepi¬
mus. qͣrũ plumȩ igniũ mͦ conluceant noc¬
tib Incet̾is nichil p̃t̾ nobilitatẽ longinqͥtate
factã memorandũ occurrit

Expanded text:
scae. vita in Italia paucis diebus. lxv Graviores omnes fruge vescuntur, altivolae carne tantum, inter aquastare existimantur omnino, nisi faucibus ipsis inesset alterius uteri genus. huc omnia inexplebile animal congerit, mira ut sit capacitas. mox perfecta rapina sensim inde in os reddita in veram alvum ruminantis modo refert. Gallia hos septentrionalis proxima oceano mittit. lxvii 132 In Hercynio Germaniae saltu invisitata genera alitum accepimus, quarum plumae ignium modo conluceant noctibus. in ceteris nihil praeter nobilitatem longinquitate factam memorandum occurrit
Abbreviated transcription (Latin):
religione uita c̃stat plibare diĩs ne fas¬
til habet᷑ uino p̃t̾ imputat᷑e uitis fulmine tac¬
te qmq uxta hominis mors laqueo pepen-¬
dit. aut uulneratis pedib calcata & qđ circũci¬
sis uinaceis ꝓfluxerit. aut suꝑne ceduo inmun¬
diore lapsu aliquo polluta. Itẽ greca qm̃ aqm
habeant uitis ipsa quoq mandit᷑. decoctis cau

Expanded text:
religione vita constat, prolibare diis nefastum habetur vina — praeter inputatae — vitis fulmine tactae quamque iuxta hominis mors laqueo pependerit aut vulneratis pedibus calcatae, et quod circumcisis vinaceis profluxerit, aut superne deciduo inmundiore lapsu aliquo polluta, item Graeca, quoniam aquam habeant. — Vitis ipsa quoque manditur decoctis cau
Abbreviated transcription (Latin):
apparatu uini dixisse c̃ueniat: c̃ greci pͥuatim
ea p̃cepta c̃diderint. artẽq fecerint: sic̃ eupho¬
niꝰ & aristomachꝰ & cõmiadeᷤ & hicesiꝰ. Affrica
gypso mitigat asꝑitatẽ. nec ñ aliqͥb partib sui
calce. Grecia argilla aut marmore aut sale.
aut mari lenitatẽ earttat. Italiȩ in parte aliqͣ
rabulana pice ac resina c̃dire musta. uulga
ce aceto ue c̃diunt. Nec ne & ex ipso musto fuĩt
medicamina. Decoqͥt᷑ ut dulcescat portione iui¬
riũ. nec durare ultra annuũ spatiũ tale ꝓdit᷑.
Aliqͥb in locis decoquunt ad sapas musta infu
sisq eiꝰ ferociã frangunt. & in hoc tñ gn̾e & in
om̃i alio subministrant uasa ipsa cdim̃tis pici.
cuiꝰ faciendȩ ratio ꝑximo dicet᷑ uolumine

Expanded text:
apparatu vini dixisse conveniat, cum Graeci privatim ea praecepta condiderint artemque fecerint, sicut Euphronius et Aristomachus et Commiades et Hicesius. Africa gypso mitigat asperitatem nec non aliquibus partibus sui calce. Graecia argilla aut marmore aut sale aut mari lenitatem excitat, Italiae pars aliqua crapulana pice, ac resina condire musta volgare ce acetove condiunt. nec non et ex ipso musto fiunt medicamina. decoquitur ut dulcescat portione virium, nec durare ultra annuum spatium tale proditur . aliquibus in locis decocusisque iis ferociam frangunt. et in hoc tamen genere et in omni alio subministrant vas ipsa condimentis picis, cuius faciendae ratio proximo dicetur volumine
Abbreviated transcription (Latin):
Umia qͥdẽ bonitatis natiõe singulis.¬
Iconstat. ut supͣdiximꝰ plurib modis.
Aliubi enĩ cerȩ spectabiles gignunt᷑. ut in sici-¬
lia pelignis: aliubi copia mellis ut incretaci-¬
pro affrica aliubi magnitudine ut septentrio¬
nalib uiso. Iam in germania occo pedum
longitudinis fauo in caue parte nig̃. In qͦc̃q¬
structo fauo. qd̾ idõ uocat᷑ anthinũ. Hoc qͥdã
attingiuetant: ut largo alim̃to ualida exeat
soboles. Alii ex nullo minꝰapib relinquunt:¬
unt. p̾cipua cellarũ mat̾ia. Est aut̃ in exim̃diͦ
fauiꝰ necessaria dispensatio: qm inopia cibi de-¬
sꝑant. moriunt᷑q aut diffugiunt. c̃tͣ copia ig¬
nauiã affert aciẽ melle ñ erithaçe. Pascuntur
qͦ diligentioreᷤ ex hac uindemia . xii. partẽ apib
relinquunt. Dies statꝰ inchoandi. ut qͣdã lege
nat᷑ȩ si scire aut obseruare hoĩesuelint tͥcesimꝰ
ab educto examine fereq maio m̃se includit᷑
heciundemia. Alterũ genꝰ. ẽ. mellis estiui. qd̃

Expanded text:
umma quidem bonitatis natione constat, ut supra diximus, pluribus modis. aliubi enim favi cera spectabiles gignuntur, ut in Sicilia, Paelignis, aliubi copia mellis, ut in Creta, Cypro, Africa, aliubi magnitudine, ut in septentrionalibus, viso iam in Germania octo pedum longitudinis favo in cava parte nigro. structo favo, quod vocatur anthinum. Hoc quidam attingi vetant, ut largo alimento valida exeat soboles: alii ex nullo minus apibus relinquuntunt, praecipua cellarum materia. est autem in eximendis favis necessaria dispensatio, quoniam inopia cibi desperant moriunturque aut diffugiunt, contra copia ignaviam adfert, ac iam melle, non erithace, pascuntur. ergo diligentiores ex hac vindemia XV partem apibus relinquunt. dies status inchoandae, ut quadam lege naturae, si scire aut observare homines vellent, tricensimus ab educto examine, fereque Maio mense includitur haec vindemia. Alterum genus est mellis aestivi, quod
Abbreviated transcription (Latin):
bi tribuit indelubro minerue qd̃ ex manu.¬
biis dicabat. Pompeiꝰ magnꝰ imꝑator bello¬
xxͣx. annorũ confecto: fusis. fugatis. occisis.
inde dicionẽ acceptis hominũ centies uities
nauib decͣe. xlui. oppidis castellis mille qͥn¬
gentis.xxxuiii. infidem receptis: t̾risamaeoti¬
ad rubrũ mare subactis: uotũ merito miner.
uȩ. Hoc. ẽ. breuiarũ eiꝰaboriente: triumphi
uͦ quẽ duxit ad .iii. k. occob. marcopisone.
marco messala consulib p̃facio hec fuit. Cũ
orã maritimã p̃donib lib̃asset. & imꝑium
maris popłõ romano restituisset: ex asia.
ponto armenia. paphlagonia. cappadocia
cilicia. syriascitis. iudeis albanis. hiberia. in.¬
sula creta. bastrenis & suꝑ hec de rege mitri¬
date atq tigranc triumphauit. Sũma sũ¬
marũ in illo gła fut. ut ipse incontiõe dix̃
cũ dereb suis disserer&: asiam ultimã ꝓum¬
tiarũ excepisse. eandemq mediã pat᷑riȩ

Expanded text:
bi tribuit in delubro Minervae, quod ex manubi tribuit in delubro Minervae, quod ex manubiis dicabat: CN - OMPEIVS MAGNVS IMXXX annorum, confecto fusis, fugatis, occisis in dedicionem acceptis hominum cencies vicies navibus VIIIcXLVI, oppidis castellis mille quingentis XXXVIII, in fidem receptis tAD RVBRVM MARE SVBACTIS VOTVM MERITO MINERVAE. 98 Hoc est breviarium eius ab oriente. triumphi vero, quem duxit a. d. III kal. Oct. M. Pisone M. Messala cos., praefatio haec fuit: CVM ORAM MARITIMAM PRAEDONIBVS LIBERASSET ET IMPERIVM MARIS POPVLO ROMANO RESTITVISSET EX ASIA PONTO ARMENIA PAPHLAGONIA CAPPADOCIA CILICIA SYRIA SCYTHIS IVDAEIS ALBANIS HIBERIA INSVLA CRETA BASTERNIS ET SVPER HAEC DE REGE MITHRIDATE ATQVE TIGRANE TRIVMPHAVIT. Summa summarum in illa gloria fuit ut ipse in contione dixit, cum de rebus suis disseret Asiam ultimam provinciarum accepisse eandemque mediam patriae
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ ad uiriunius ꝑtinet uictoriam
pompei magni titulos om̃striũphosq
hoc in loco nuncupare: equato ñ mͦ alexan¬
dri magnirerũ fulgore. sedetiã herculis ꝓpe
ac lib̃i patris. Igitur sicilia recuꝑata. unde pri-¬
mũ sillanꝰ inreipublicȩ causa exoriens auspi.¬
catus. ẽ: affrica uͦ tota subacta & inditionẽ
redacca. magniq nomine spoliũ inde ca¬
pto: eques tomanꝰ id qd̾ antea nemo eurru
triũphali euectꝰ. & statim ad solis occasum
tͣnsgressus. excitatis inpireneo tropheis op¬
pida octingenta. Lxx. ui. ab alpib ad fines
hispanie ult̾ioris indicionẽ redacta uictorie
suȩ ascripsit & maiore animo sertorĩi tacuit
extincto. iterũ triumphales currꝰ eques roma¬
nus induxit: totiens imꝑator anteꝗͣ miles.
Postea ad tota maria & deinde solisortus
missus hos retulit patriȩ titulos. more sacriꝰ
certaminib uincentiũ: neq enĩ ipsi coronant᷑
sed patrias suascoronant: hosgͦ honoresur.¬

Expanded text:
n solum ad viri unius, pertinet victoriarum Pompei Magni titulos omnes triumphosque hoc in loco nuncupari, aequato non modo Alexandri Magni rerum fulgore, sed etiam Herculis prope ac Liberi patris. igitur Sicilia recuperata, unde primum Sullanus in rei publicae causa exoriens auspcatus est, Africa vero tota subacta et in dicionem redacta Magnique nomine in spolium inde capto, eques Romanus, id quod antea nemo, curru triumphali revectus et statim ad solis occasum transgressus, excitatis in Pyrenaeo tropaeis, oppida DCCCLXXVI ab Alpibus ad fines Hispaniae ulterioris in dicionem redacta victoriae suae adscripsit et maiore animo Sertorium tacuit,t , extincto iterum triumphales currus eques R. induxit, totiens imperator ante quam miles. postea ad tota maria et deinde solis ortus missus hos retulit patriae titulos more sacris certaminibus vincentium — neque enim ipsi coronantur , sed patrias suas coronant —, hos ergo honores ur
Abbreviated transcription (Latin):
q latere sese colligente. Quib inheren¬¬
tib: plenã uentis stetisse nauẽ portantẽ
pesiandro ut castrarent᷑ tiobiles pueri
conchas quȩ idp̃stiterint: apd̾ gnidioꝵ
uenerẽ coli Trebius niger pedalem. ẽe.
& grossitudine qͥnq digitorum. Naueᷤ
morari. Prec̾ea hanc ẽẽ uim eius ad ser¬
uati in sale: ut aurũ qđ decidĩt in altissi-¬
mosꝓuteos ad motus excͣbat. Cap̃. xxiiii.¬

Expanded text:
ue latere sese colligente. quibus inhaerenue latere sese colligente. quibus inhaerentibus plenam venti stetisse navem Periandri portantem, ut castrarentur, nobiles pueros; conchas, quae id praestiterint, apud Cnidiorum Venerem coli. Trebius Niger pedalem esse et crassitudine quinque digitorum, naves morari; praeterea hanc esse vim eius adservati in sale, ut aurum, quod deciderit in altissimos puteos, admotus extrahat. xlii
Abbreviated transcription (Latin):
in numo st̃ squalii qͣmuis ñ plani. Hec
g̃ce in uniũsum selache appellauit ari.¬
stotiles. pͥmo hoc nomine eisimposito Nos
diftinguere ñ possumꝰ nͥ cͤartilagniea appel¬
lare libeat. Omiã aut̃ carnosiora st̃ talia ⁊
supina uescunt᷑: ut in delfinis diximꝰ. Et cũ
cetĩ pisces oua pariant: hoc genꝰ solũ ut ea
q̃ coete appellant. aĩal parit. excepto ꝗͣ ra-
suetꝰ petris echeneis appellatꝰ: hoc carinis
adherente naues tardius ire credunt᷑: inde
noĩe imposito. Qm ob causam amatoriis qͦ
ueneficiis in famis. ẽ & iudicioꝵ ac litrũ
mora: quȩ criminauna laude pensat.
fluxus grauidarũ ut̾o sistens. partusq
continensad puerꝑiũ. Tam̃ in cibos ñ ad¬
mittit᷑. Pedes eũ hab̃e arbitrat᷑ aristotileᷤ:
ita posita peͥnnarũ similitudine. Mutia¬
nus muricẽ ẽẽ. latiorẽ purpura. neq as-¬
ꝑo. neq rotundo ore.neq in angulos ꝓ.¬
deunte rostro: sed simplice concha. utro.¬

Expanded text:
quamvis non plani. haec Graece in universum σελάχη appellavit Aristoteles primus hoc nomine iis inposito. nos distinguere non possumus, nisi si cartilaginea appellare libeat. omnia autem carnivora sunt talia et supina vescuntur, ut in delphinis diximus, et cum ceteri pisces ova pariant, hoc genus solum, ut ea quae cete appellant, animal parit, excepta quam rascis adsuetus petris, echeneis appellatus. hoc carinis adhaerente naves tardius ire creduntur, inde nomine inposito. quam ob causam amatoriis quoque veneficiis infamis est et iudiciorum ac litium mora, quae crimina una laude pensat fluxus gravidarum utero sistens partusque continens ad puerperium. in cibos tamen non admittitur. pedes eum habere arbitrantur, Aristoteles . . . it apposita pinnarum similitudine. 80 Mucianus muricem esse latiorem purpura, neque aspero neque rotundo ore neque in angulos prodeunte rostro, sed sicut concha utroq
Abbreviated transcription (Latin):
hũmidis odoratior. Seri nec pinguib uult
neq argillosis locis. nec riguis. c̃tenta run¬
b. ꝓpͥeq ruderatũ agrũ amat. Precox cãpa¬
na .e: sera mile sia. Nouissime t̃n desinit p̾ne¬
stina. Fodiunt᷑ altiꝰ qͣm fruges. leuiꝰ qͣm uitiᷤ
Tardissime ꝓueniunt semine. qđ in ipsocor¬
tice ẽ: sub ipso fere oꝑtũ lanugine. Ob id po¬
do. Unũ genꝰ inserit̃ pallide spmosȩ. Longissi¬
cisione atq ustione ꝓficit. kanslatione qͦ it
uitis optima ocissimeq ꝓuenit. surcuł qͣter¬
num digitoꝵ longitudine. aut ampliore. pꝰ
ũgiliarum occasũ sata: dem ꝑfauoniũ tͣns¬
lata pedalib int̾uallis crebro ccũfossa. Qp̃co¬
c̃e faciunt pedali circa radicẽ scrobe aq̃ calida
infundñt. g̃minare incipiente calice. Cap̃.u.¬

Expanded text:
umidis odoratior. 20 seri neque pinguibus vult neque argillosis locis nec riguis, contenta roribus, proprieque ruderatum agrum amat. praecox Campana est, sera Milesia, novissima tamen desinit Praenestina. fodiuntur altius quam fruges, levius quam vites. tardissime proveniunt semine, quod in ipso cortice est, sub ipso flore, opertum lanugine. ob id podo, unum genus inseritur pallidae, spinosae, longissi ustione proficit; tralatione quoque, ut vites, optime ocissimeque provenit surculis quaternum digitorum longitudine aut ampliore post vergiliarum occasum sata, dein per favonium translata pedalibus intervallis crebroque circumfossa. qui praecocem faciunt, pedali circa radicem scrobe aquam calidam infundunt germinare incipiente calice. xi 2
Abbreviated transcription (Latin):
ca philippos. s ibi ñ suȩ terrȩ ꝓuentu. Pan¬
geus nãq mons in uicino fere ẽ. numeroseᷤ
foliis ac paruis unde accolȩ transterenteᷤ¬
conserunt. ipsaq plantatione ꝓfitiunt.
llon aũ talis odoratissima ẽ nẽc cui latissi¬
mũ maximũ ue foliũ breuiꝰq. Inditiũeo
doris siabritia corticis. Cepio tiberii cesaris
pͥncipatu negauit centifoliam incorona add
pret qͣm ext̾remoᷤ uelut ad cardineᷤ. sec odo¬
agrecis lichinis nͥ nͥ in humidis loois ꝓueniets
nec umqͣm excedens qͥnq folia uiolȩq magni¬
tudinẽ: odore nullo. Est & alia grecula appi¬
lata c̃uolutis folioꝵ panniculis. nec dehiscen
nͥ manu coacta. semꝑq nascenti simisis latis¬
simis foliis. Alia fundit̾ ẽ caule maluaceo
folia oleȩ hñs. Aceton uocant. Atq int has
media magnitudine autũpnał qͣm coroneo¬
lam appelłant. Om̃s sine odore. Coroneola in

Expanded text:
ca Philippos , ca Philippos , gaeus mons in vicino fert numerosis foliis ac parvis; accolae transferenteconserunt, ipsaque plantatione proficiunt. non autem talis odoratissima nec cui latissimum maximumve folium, breviterque indicium est odoris scabritia corticis. 18 Caepio Tiberii Caesaris principatu negavit centifoliam in coronas addi, praeterquam extremas velut ad cardines, nec odoa Graecis lychnis, non nisi in umidis locis proveniens nec umquam excedens quina folia violaeque magnitudine , odore nullo. est et alia Graecula appellata, convolutis foliorum paniculis nec dehiscens nisi manu coacta semperque nascenti similis, latissimis foliis; alia funditur e caule malvaceo folia oleae habente—mucetum vocant—, atque inter has media magnitudine autumnalis, quam coroniolam appellant, omnes s
Abbreviated transcription (Latin):
osa nascitur spma ueriꝰ qͣm frutice.
in rubo qͦ ꝓueniens. Illic etiã iocun¬
di odoris qͣmius angusti. Germinat om̃is
pͥmo inclusa gͣnoso cortice. Quo mox intu¬
mescente. & in uirides alabastro fastigato:
paulatim rubescens dehiscit. ac se se pan¬
dit in calices medioᷤ: uis tanti cõplexa lu¬
teoᷤ apices. Usus eiꝰ in coronis ꝓpe minimꝰ
est. Oleo macerat᷑. Idq tam a troiadis tẽ¬
porib: homero teste. Preterea in unguen
ta tͣnsit ut diximꝰ. ꝑ se medicas artes pre¬
bet emplastris atq colliriis impontt̃ mor¬
daci subtilitate. mensura etiã deliciis in¬
unguendis minime noxia contͣ. Geña eiuᷤ
nr̃i fecere celeberrima. p̃nestinã & cãpanã
Addidere alii milesiã cui sit ardentissimꝰ co¬
los. ñ excedentis duodena folia. Pximã ei
titudine folioꝵ. asꝑitate. leuiore colore.
odore. Paucissima quina folia. ac deinde
numerosiora. cũ sit genꝰ eiꝰ qͣm centifoliam
uocant. q̃ est in cãpania italiȩ. g̃cie uͦ cir¬

Expanded text:
osa nascitur spina verius quam frutice, in rubo quoque proveniens, illic etiam iucundi odoris, quamvis angusti. germinat omnis primo inclusa granoso cortice, quo mox intumescente et in virides alabastros fastigato paulatim rubescens dehiscit ac sese pandit, in calice medio staminis conplexa luteos apices. usus eius in coronis prope minimus est. 15 oleo maceratur, idque iam a Troianis temporibus Homero teste. praetere artes praebet. emplastris atque collyriis inseritur mordaci subtilitate, mensarum etiam deliciis perunguendis, minime noxia carie. Genera eius nostri fecere celeberrima Praenestinam et Campanam; addidere alii Milesiam, cuius ardentissimus colos, non excedentis duodena folia, proximam ei titudine foliorum, asperitate, levore, colore, odore. paucissima quina folia, ac deinde numerosiora, cum sit genus eius, quam centifoliam vocant, quae est in Campania Italiae, Graeciae vero cir
Abbreviated transcription (Latin):
imilis est nat᷑a napthe. ita De naptha¬
appellat᷑: cura babyloniam & maustacenis
parthiȩ ꝓfluens bituminis liqͥdi mͦ. huic magna cog¬
natio igniũ. tͣnsiliuntq in eam ꝓtinꝰ undecunq
uisam. ferunt amedea pelicẽ crematam: pꝰquã
sacͥficatura ad aras accesserat corona igne rapta.

Expanded text:
imilis est natura naphthae. ita appellatur circa Babylonem et in Austacenis Parthiae profluens bituminis liquidi modo. huic magna cognatio ignium, transiliuntque in eam protinus undecumque visam. ita ferunt a Medea paelicem crematam, postquam sacrificatura ad aras accesserat, corona igne rapto.
Abbreviated transcription (Latin):
& grangrenas sanat cũ sale. Glaus antiqͥtuᷤ
ergalacbon uocat᷑. cythiso & lenticulȩ foliis si¬
milis aũsa candidiora. Rami int̾ram serp̃t.
qͥni seni. ad modũ tenues. Radice flos culi¬
purpurei exeun

Expanded text:
as sanat cum sale.— Glaux antiquitus eugalacton vocabatur, cytiso et lenticulae foliis similis; aversa candidiora. rami in terra serpunt quini seni, admodum tenues, a radice. flosculpurpurei exeunt
Abbreviated transcription (Latin):
herbȩ discͥmen. Optima macedonica ẽ. scda cas¬
siopica. Fem̃ bubulũ appellat herba neruis¬
sis aut ut alii galeo obdolũ uł galion Caulẽ
& folia ht̃ urticȩ leuiora & q̃ gͣuẽ odorẽ tͥta
reddant flore purpureo. Hascit᷑ circa sepes
ac semitas ubiq. folia caulesq duritias & car¬
cinomata sanant ex aceto tͥta & imposita.
Itẽ strumas. panoᷤᷤ para̾tidas discutiunt. Ex

Expanded text:
herbae discrimen: optima Macedonica est, secunda Casherbae discrimen: optima Macedonica est, secunda Cassiopica.— Femur bubulum appellatur herba, nervissis aut, ut alii, galeobdolon vel galion caulem et folia habet urticae leviora et quae gravem odorem trita reddant, flore purpureo. nascitur circa saepes ac semitas ubique. folia caulesque duritias et carcinomata ex aceto trita et inposita, item strumas, panos, parotidas discutiu