comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uã quã om̃s quisacris mancipã n¬
tur ordinib canonicis regłis tenean¬
t̃ astricti expendibile tñẽ. ut. ꝓmissio¬
nis sue uotasub cautione spondeint. qͦs
ad ꝓmotionis gradus. eccłastica ꝓbat
clisciplina. Solet eñi plus timeri quod
singula̾it pollicet᷑ quã q̃d gnali exspon¬
sione coneludit᷑. ⁊ idõ placiut. huic scõ
concilio. ut unusquisq qui ad eccłasticoᷤ
gradus ẽ accessurus. nonante honoris
consecrationem accipiat. quã placiti
sui innotatione ꝓmit.tat. ut fidt̃ ca¬
tholicam sincera cordis de uotione custo
atq ut debitũ ꝑ omĩa honorẽ atq obse¬
tũ. non moleste ferat aliquẽ sibi ẽẽ p̃¬
latũ. s obechientiã quã exigit. ⁊̃ ipsed̾¬
pendat. Peni tñ uixta ecdastice ꝯsue¬
tudinis morem. ⁊ placitis taliũ inseren¬
da.⁊ ab his qui t̾rãns gressores fui̾nt ꝑ¬
soluendaẽ.¶Dehinc dispoit᷑
qualit̃ eccłastica officia orclinentur
p̃scũ ordinat᷑

Expanded text:
uanquam omnes, qui sacris mancipantur ordinibus, canonicis regulis teneantur adstricti, expedibile tamen est, ut promissionis suae vota sub cautione spondeant, quos ad promotionis gradus ecclesiastica probat disciplina. Solet enim plus timeri, quod singulariter pollicetur, quam quod generali sponsione concluditur. § 1. Et ideo placuit huic sancto concilio, ut unusquisque, qui ad ecclesiasticos gradus est ascensurus, non ante honoris consecrationem accipiat, quam placiti sui adnotatione promittat, ut fidem catholicam sincera cordis devotione custodiatque ut debitum per omnia honorem atque obsetum, non moleste ferat aliquem sibi esse praelatum, sed obedientiam, quam exigit, etiam ipse dependat. » Poena etiam juxta ecclesiasticae consuetudinis morem et placitis talium inferenda, et ab iis, qui transgressores fuerint, persolvenda est. Dehinc disponitur, qualiter ecclesiastica officia ordinanturcum ordinatur,
Abbreviated transcription (Latin):
uertendũ potuit quidsit qd dice ĩ
rapuit. ⁊ iuͣrũ postea ñ raptorem.
rapta dim̃isit. Legat libros moysi
⁊ inueniet de sponsatãuiro. si inciui¬
tate fui̾t oppressa. ⁊ ñclamauerit pu¬
niri quaĩ ad ultam. Ui aũ inagroop¬
tã repũtari agat penitñtiã. Itadũ¬
taxat ut scdoumo qͥ ñ appellat᷑ uir
s ad ult̃ atp̃r penitentiȩ ñ copulet᷑.¬
ñpõt derelinquere. neq p̃ferre dñm
Non potestis calicẽ dm̃bibere. ⁊ calicẽ
de moniorũ. Non potestis mense dm̃¬

Expanded text:
uertere potui, quid sit, quod dicere rapuit: et quare postea non raptorem rapta dimisit? legat libros Moysi et inueniet desponsatam uiro, si in ciuitate fuerit oppressa et non clamauerit, puniri quasi adulteram, si aue putari, agat paenitentiam, ita dumtaxat, ut secundo uiro, qui non appellatur uir, sed adulter, a tempore paenitentiae non copuletnon potest derelinquere, nec praeferre Dominum Non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoniorum. Non potestis mensae D
Abbreviated transcription (Latin):
mapanis oꝑtã. insacramento accipi¬
mus. ⁊ sanguis eiis quẽ sub iuni sp̃e.
ac sapore potamuᷤ. caro uidelicet car¬
nis. ⁊ sanguis sacramentũ sanguins
carne ⁊ sanguine utroq iñ uisibili.
spũali. intelligibili. sigraficatur.
plenũgr̃a om̃nũ uirtutũ. ⁊ diuipa
magiestate. Item. Sicut ergo cełe¬
tis panis qui uere xp̃icaro ẽ. suomͦ
uocat᷑ corpus xp̃i. cũ reuerasit sacra¬
uisibile. qd prlpabile. mortale. ina
cruce positũ ẽ. uocat᷑que ip̃a carm
immolatio. que sacerdotis nanib
fit. xp̃i passio. mors. crucifruo. ñ
reiuitite. sed sigraficanti mistio.
sicsacramentũ fidĩ. qd baptismus

Expanded text:
ma panis opertam in sacramento accipimus, et sanguis eius quem sub uini specie ac sapore potamus. Caro uidelicet 424 carnis et sanguis sacramentum est sanguinis. Carne et sanguine utrobique invisibili, spirituali, intelligibili significatur plenum gratia omnium virtutum et divina majestate. Item: Sicut ergo coelestis panis qui vere Christi caro est, suo modo vocatur corpus Christi, cum revera sit sacravisibile palpabile, mortale, in cruce est positum, vocaturque ipsa carnis immolatio, quae sacerdotis manibus fit, Christi passio, mors, crucifixio, non rei veritate, sed significanti mysterio, sic sacramentum fidei quod baptismus
Abbreviated transcription (Latin):
inferioris. siue potioris gradus peti¬
tor existit.⁊ contralaicam ꝑsonã suasdi¬
rigat actiones. iste moĩsomĩb nonali¬
bi quã ap̃d. ꝓuincie uidicem negotiũ
suũ licturus occurrat. Si quis aũt laicꝰ
cłicum cuiuscũq gradus duxitͣ ẽẽ pul¬
sandum. ad ep̃orũ uidiciũ in eadem
ciuitate. uł territorio constitutorum
ꝓponat easquas se babere ex istimat ac¬
tiones. quemordinẽ legib ꝑomĩa ẽ¬
uenientem. atq ꝯsentaneũ demon¬
strari. illa regła manifestat. que p̃cipit
auctoremforũ sẽꝑsequi pulsati. Cłiciᷤᷤ
uõ pulsatis. in ep̃aliuidicio forũ conpe¬
tere principalũq sanctionũ designat

Expanded text:
inferioris, sive potioris gradus petitor existat, et contra laicam personam suas dirigat actiones, iste modis omnibus non alibi, quam apud provinciae judicem negotium suum dicturus occurrat. Si quis autem laicus clericum cujuscunque gradus duxerit esse pulsandum, ad episcoporum judicium in eadem civitate vel territorio constitutorum proponat eas quas se habere existimat actiones. Quem ordinem legibus per omnia convenientem, atque consentaneum demonstrari illa regula manifestat, quae praecepit actorem forum semper sequi pulsati. Clericis vero pulsatis in episcopali judicio forum competere, principalium quoque sanctionum designat
Abbreviated transcription (Latin):
filium. s ⁊ aliquando castigat. qͣ qͣdo
castigatur qui diligit̃ : tẽ circa eumpie¬
tas exeroetur. Habet eñi ⁊ amor plagas
suas que dulciores st̃ cumamaris inserũ¬
tur. Dulcior ẽ em̃ religiosa castigatio ꝗͣ
b lãda remissio. Unde ait ꝓpba. dulci
dicando ꝑsequit̃ quã quicelando fo¬
uere nititur. Eusebius aũt cõtͣ statut
bibet dicens a¬

Expanded text:
filium, sed et aliquando castigat. Ergo quando castigatur qui diligitur, tunc circa eum pietas exercetur. Habet enim et amor plagas suas, quae dulciores sunt, quum amarissime inferuntur. Dulcior enim est religiosa castigatio quam blanda remissio. Unde ait Propheta : Ddicando persequitur, quam qui celando fovere nititur. Eusebius autem Papa contra rohibet, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
rant fuisse responstĩ. Nũquid ⁊ uoᷤ
uultis ire: Et non ad tendis quiatẽ
prinũ eccłã nouello germine pu
reges terrȩ. om̃s gc̃s seruient ei.
Quod utiq quanto magis impletͣ.
tantomaiore utitur eccłã potestate.
Ut nonsolum non inuitet. secdetiã
cogat ad bonũ. hoc dñs significare
uolebat. qui quãuis haberet magnã
potestatem. prius tamen elegit cõ¬
mendare humilitatem. hoc etiã in il¬
la conuiuiisimilitudine. satis euidẽ¬
ter ostendit. ubi misit ad inuitatos
⁊ uenire noluerunt. Et ait seruo. Exi
cito inplateas. ⁊ uicos ciuitatis. ⁊ pau¬
peres. acdebiles. cetos. ⁊ claudos int᷑¬
duc huc. Et ait dño seruus. Factũ ẽ
ut imꝑasti. Et ad huclocus ẽ. Et ait
dñs seruo. Exi inuias. ⁊ sepes. ⁊ cõpel¬
le intrare. ut impleatur do mus mea.
Uide nunc quẽ ad modũ dehis ꝙpͥ
miuenerant dictumẽ. introduc eo
non dictũ ẽ cõpelle. ita significatas̃

Expanded text:
rant, fuisse responsum: Numquid et uos rant, fuisse responsum: Numquid et uos uultis ire? et non adtendis, quia tunc primum ecclesia nouello germine pulreges terrae, omnes gentes seruient illi, quod utique quanto magis impletur, tanto maiore utitur ecclesia potestate, ut non solum inuitet, sed etiam cogat ad bonum. hoc tunc dominus significare uolebat, qui quamuis haberet magnam potestatem, prius tamen elegit commendare humilitatem. hoc et in illa conuiuii similitudine satis euidenter ostendit, ubi misit ad inuitatos et uenire noluerunt; et ait seruo: Exi in plateas et uicos ciuitatis et pauperes et debiles et caecos et claudos introduc huc. et aitasti, et adhuc locus est\'. et ait dominus seruo: Exi in uias et saepes et compelle intrare, ut impleatur domus mea. uide nunc, quem ad modum de his, qui prius uenerunt, dictum est: Introduc eos, non dictum est \'compelle,\' ita significata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nonte de illa morte libarent: Os
eos non mito culparet : Quis non
impios recte iudicaret. Et iterõ
tute uolens ĩnaquã misisti ut mo¬
rereris. Illi te nolentem leuauert̃
luntatem tuã. s inꝑniti entuam.
illi contrauoluntatem tuam. sed
ista corꝑalis sic custodienda ẽ. ut ⁊̃
in nolentib ab eis qui eos diliguĩs
seruetur. quanto magis illa sp̃ualiᷤ
in cuius desertione mors eterna
metuit᷑ : quãquã ⁊ mista morte ꝗͣ
ad tp̃s. sed etiã inet̃nũ morereris
quia ÷ ñ ad salutẽ. ñ ad ecłĩȩ pacẽ.
non ad xp̃i corꝑis unitatẽ. nonad
scãm ⁊ induam caritatẽ. s ad mala
aliqua cogeresiᷤᷤ. Nec sic tibi ip̃e mor¬
tem inferre debiusti. Considã
pelleris adigebant. Et post pauca.
Repetis sicut audio. q̃d in enagłio
scriptum ẽ. recesisse ad ño.lxx. di¬
scipłos. ⁊ arbitrio suȩ male atq
inpie discensiomᷤ fuisse ꝑmissos.
cetersq duodecim qui remanse

Expanded text:
 non te de illa morte liberarent! quia  non te de illa morte liberarent! quia eos non merito culparet? quis non impios recte iudicaret? et tamen tu te uolens in aquam misisti, ut morereris, illi te nolentem de aqua leuoluntatem tuam sed in perniciem tuam, illi contra uoluntatem tuam sed ista corporalis sic custodienda est, ut etiam in nolentibus ab eis, qui eos diligunt, seruetur, quanto magis illa spiritalis, in cuius desertione mors aeterna metuitur! quamquam in ista morte, quam morereris, quia, etsi non ad salutem, non ad ecclesiae pacem, non ad Christi corporis unitatem, non ad sanctam et indiuiduam caritatem sed ad mala aliqua cogereris, nec sic tibi ipse mortem inferre debuisti. Considerapelleris, adigebant. Et post pauca: § 3. Repetis, sicut audio, quod in evangelio scriptum est, recessisse a Domino LXX discipulos, et arbitrio suae malae atque impiae discessionis fuisse permissos; caeterisque duodecim, qui remanse
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis corripere. s ⁊̃ lata eius tun¬
dere. ut adbonam disciplinam co¬
actus. acdomitus dirigatur: Uñ
mam eius aũt liberas a morte.
Si mala uoluntas sẽꝑsue ꝑmit¬
tenda ẽ libertati. qr̃ comipiunt᷑
negligentes pastores : ⁊ dicit᷑ eis.
errantem non reuocastis ꝑditũ ñ in¬
quisistis: Et uos oues xp̃i eͣstis. ca¬
racterem dñicũ portatis. in sacͬem̃¬
to qd accepistis. s erratis. ⁊ peritis.
Non idõ uobis displiceamus. quia
reuocamuᷤ errantes. ⁊ querimnus
uoluntatẽ dm̃i monentis. ut uos
ad eius ouile redire cogamus. quã
cõsentiamus uoluntati errantiũ.
ut ꝑire uos ꝑmittamu ᷤᷤ. Noli ergo
iamdicere. q̃d te assidne audio
dixisse. Sic uoloerrare. sic uolo
timus quantũ possumus. No do
q̃d te inputeũ quo moͬrereris misiꝰ¬
ti. utiq lib̃a uoluntate fecisti. s
quã crudeles eẽnt seruidĩ. si huic
male uoluntatituȩ te ꝑmitterẽt¬

Expanded text:
uerbis corripere sed etiam latera eius tunuerbis corripere sed etiam latera eius tundere, ut ad bonam disciplinam coactus et domitus dirigatur? unde mam autem eius liberabis a morte. si mala uoluntas semper suae permittenda est libertati. quare corripiuntur neglegentes pastores et dicitur eis: Errantem ouem non reuocastis, perditam non inquisistis? et uos oues Christi estis; characterem dominicum portatis in sacramento, quod accepistis, sed errastis et peristis. non ideo uobis displiceamus, quia reuocamus errantes et quaerimus uoluntatem domini monentis. ut uos ad eius ouile redire cogamus, quam consentimus uoluntati ouium errantium, ut perire uos permittamus. noli ergo iam dicere, quod te assidue audio dicere: \'Sic uolo errare. sic uolo timus. quantum possumus. Modo quod te in puteum, ut morereris, misisti, utique libera uoluntate fecisti. sed quam crudeles essent serui dei. si huic malae tuae uoluntati te permitterent et
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas bona misericordit᷑ inpen¬
ditur. ut mala uolunta ᷤᷤ hominis
diligantur. Nam quis nesciat nec
dãpnari bõinẽ nisi merito male
uoluntatis: Nec lib̾ari nisi bonã
habu̾it uoluntatem : Nontam̃
idõ qui diligunt᷑ male sue uolũ¬
tati inpune. ⁊ crudeliter ꝑmittẽ¬
disunt. s ubi potestasdatur. ⁊ ama¬
lo ꝓhibendi. ad bonum cogendi
Nanisi uoluntas mala sẽꝑsuȩ ꝑmit¬
tenda ẽ lib̾tati. quare isrłite re¬
cusantes. ⁊ murmurantes. tam
duris flagellis a malo. ꝓbibebant᷑
⁊ ad terram repromissionis cõpelle¬
bantur: Si uoluntas mala sue ꝑ
ꝑsequebatur eccłam : s ꝓstratus
est. ut cetaret᷑. ⁊ cecatus ẽ. ut mu¬
taretur. mutatus ẽ. ut mitteret᷑.
missus ẽ. ut qualia fecetat inerro¬
re. talia. ꝓuĩtate pateretur. Siuo¬
luntas mala sẽꝑsuę ꝑmittenda est
libtati. quare monetur pat̃ in scͥp ͣ ⁊¬
turis scĩs filiumdurũ. nonsolũ

Expanded text:
uoluntas bona misericorditer inpenuoluntas bona misericorditer inpenditur, ut mala uoluntas hominis dirigatur. nam quis nesciat nec damnari hominem nisi merito malae uoluntatis nec liberari, nisi bonam habuerit uoluntatem? non tamen ideo, qui diliguntur, malae suae uoluntati impune et crudeliter permittendi sunt, sed, ubi potestas datur, et a malo prohibendi et ad bonum cogendi. Nam si uoluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israhelitae recusantes et murmurantes tam duris flagellis a malo prohibebantur et ad terram promissionis compellebantur? si uoluntas mala semperpersequebatur ecclesiam, sed prostratus est, ut excaecaretur, excaecatus, ut mutaretur, mutatus, ut mitteretur, missus, ut, qualia fecerat in errore, talia pro ueritate pateretur? si uoluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare monetur pater in scripturis sanctis filium durum non solum
Abbreviated transcription (Latin):
traheris ad salutem. cũ tam̃ mł¬
tos nr̃os ad ꝑnitiem traxenᷤᷤ. Quid
eñi uolumus nisite cõ prehendi.⁊
p̃sentari.⁊ seruari nepereas: Qd
aũt incorꝑe lesus es ipse tibi fecis¬
ti qui iumento tibi mox ad moto
uti noluisti. ⁊ te ad terrã grauit̃¬
collisisti. Nam utiq alius qui ad¬
ductus ẽ tecsi collegatis illesus
uenit. quia talia ip̃se sibi nonfeẽ
S neq boc putas tibi fieri debius¬
se: qui neminẽ existimas cogendũ.
ad bonum:. Ad tende quid dixerit
ut ep̃atũ suscipiant tenentur.
patiuntur. tantaq̃ nolunt. do
nec eis assit uo luntas suscipiendi
oꝑisboni. quantomagisuos ab
errore ꝑnitioso in quo uobis inimi¬
ei estis. trabendiestis.⁊ ꝑducendi
aduitatem. uł cognoscendam. uel
eligendam. non solũ ut honorem
salubrit̃ habeatis. s ⁊̃ neͣ quissime
pereatis. Dicis dñm dedisse lib̃m
arbitriũ. idõ non deberi hominem
cogiadbonũ. Quare ergo illideꝗb
supra diximus coguntur adbonũ:

Expanded text:
traheris ad salutem, quum tam multos nostros ad perniciem traxeris? Quid enim volumus, nisi te comprehendi, et praesentari, et servari, ne pereas? Quod autem in corpore laesus es, ipse tibi fecisti, qui jumento tibi mox admoto uti noluisti, et te ad terram gravitcollisisti. Nam utique alius, qui adductus est tecum, collega tuus illaesus venit, qui talia sibi ipse non fecit. Sed neque hoc putas tibi fieri debuisse, quia neminem existimas cogendum esse ad bonum. Attende quid dixerit ut episcopatum suscipiant tenentur ipatiuntur quae nec eis adsit uoluntas suscipiendi operis boni; quanto magis uos ab errore pernicioso, in quo uobis inimici estis, trahendi estis et perducendi ad ueritatem uel cognoscendam uel eligendam, non solum ut honorem salubriter habeatis, sed etiam ne pessime pereatis! dicis deum dedisse liberum arbitrium, ideo non debere cogi hominem nec ad bonum. quare ergo illi, de quibus supra dixi, coguntur ad bonum?
Abbreviated transcription (Latin):
onobseruetur dies qui
dicunt᷑ egyptiaci. aut Ralendas
ianuarii. inquib cantilene quecdã
⁊ cõ messationes. ⁊ ad inuicẽ dona do¬
nant᷑. quasi in pͥncipio anm. bonifat
augurio. aut aliquor menses. aut.
tp̃a aut dies ⁊ annos. aut lune. ⁊ m̃¬
ses. solisq cursũs. Quia qui ⁊ has. ⁊
quascũq diuinationes. aut fata. auͥ
auguna obseruat. aut attendit. aũ
consentit obseruantib inutilit̃. ⁊ siñ
causa. ⁊ magis ad suã dãpnatioñ quã
ad salutem tendit. Siue ꝑquosdã¬

Expanded text:
on observetis dies, qui dicuntur Aegyptiaci, aut calendas Januarii, in quibus cantilenae quaedam, et comessationes, et ad invicem dona donantur, quasi in principio anni boni fati augurio, aut aliquos menses, aut tempora, aut dies, et annos, aut lunae solisque cursum quia qui has, et quascunque divinationes, aut fata, aut auguria observat, aut attendit, aut consentit observantibus inutiliter et sine causa, magis ad sui damnationem quam ad salutem tendit; sive qu
Abbreviated transcription (Latin):
landa. aut incollectionib herbaꝵ¬
carmina dicunt. aut pectatiolas
ꝓ quauis infirmitate scͥptas. super
hõĩues. aut animalia ponunt. p̃t̃
symbolũ ⁊ orationẽ dñcã. auma¬
gicis falsitatib ingrindinanis.⁊
tẽpestaub crecdunt. Qui aũ talib
crecdunt. aut ad eorũ domos eun¬
tes. aut suis domib introducunt.
⁊ int̃rogant. sciant se fidem xanã
⁊ baptismũ p̃uaricasse.⁊ paganũ
⁊ apostatã .i. retro ab eunte. ⁊ diimi¬
micũ irã dĩ grauit̃ inet̃nũ incuriere:
nisi ercłastica penitentia emendatuᷤ
dĩ reconcilietur: dicit enĩ apłs. Siũ.
manducatis. siue bibitis. suie aliud
uiuimus. mouem᷑. ⁊ sumus. ¶e
tẽporũ quoq obseruatorib scribit
augustinus in enchiridion.

Expanded text:
landa, aut in collectionibus herbacarmina dicunt, aut pyctaciola pro quavis infirmitate scripta, super homines vel animalia ponunt, praeter symbolum et orationem dominicam, aut magicis falsitatibus in grandinariis tempestatibus credunt. Qui autem talibus credunt, aut ad eorum domum euntes, aut suis domibus introducunt, ut interrogent, sciant, se fidem Christianam et baptismum praevaricasse, et ut paganum et apostatam, id est retro abeuntem et Dei inimicum, iram Dei graviter in aeternum incurrisse, nisi ecclesiastica poenitentia emendatus Deo reconcilietur. Dicit enim Apostolus: Sive manducatis sive bibitis, sive aliquid vivimus, movemur et sumus. De temporum quoque observationibus scribit Augustinus in Enchiridio,
Abbreviated transcription (Latin):
tote. qm̃ego sc̃s sũ. Si quis uero p̃¬
sũpsi̾t alit̾ agere. sac̃dotii suibo¬
nore priuet᷑. Unde omĩo cauen¬
reprobant legem. Quos : alius
ꝓpħa increpat diẽs. Nos osac̃do¬
tes qui fallitis nom̃ neũ. ⁊ dixistis
inquare fallimus nomentuum:
Quib responsũ ẽ. Offerentes ad
altare meũ panes pollutos. Non
michi uoluntaᷤ inuob dicit dñs.
⁊ sacrificiũ ñ accipiã demanib
ur̃is quia polluti. Id̾simacho.

Expanded text:
sum . Si quis vero praesumpserit aliter agere, sacerdotii sui honore privetur. Unde omnino cavenreprobant legem . Quos et alius propheta increpat dicens: Vos, o sacerdotes qui fallitis nomen meum, et dixistis: In qua re fallimus nomen tuum? Quibus responsum est: Offerentes ad altare meum panes pollutos. Non mihi voluntas in vobis, dicit Dominus, et sacrificium non accipiam de manibus vestris, quia polluti estis .
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ppłs cõmissus ẽ. cũ magna
oues. nelupinis morsib .i. diaboli
beo qd cũgrauiãi tristitia dico.
Sac̃dotes cũfeminis habitare cõ¬
spitio. ꝗdnefiriũ ẽ dicere uł au¬
dire.⁊ contra scãsc̃oꝵ canonũ sãcci¬
ta. Ubi hectał fuit comorantiũ
habitatio antiqui hostis stimu̾li
nonde sunt. Idõq ãmonendi ft̃.
ut ñ antiqui bostis decipiantur
non uitu peret᷑ minist̾iũ nr̃m. Ca¬
uere enĩ nos oportet fr̃s ab illici¬
tis. ut mundas ualeamꝰ ad deũ le¬

Expanded text:
populus commissus est, cum magna oves, ne lupinis morsibus, id est diaboli beo, quod cum gravi animi tristitia dico: sacerdotes cum feminis habitare conspicio; quod nefarium est dicere vel audire, et contra sanctorum canonum sancita. Ubi enim talis fuerit commorantium cohabitatio, antiqui hostis stimuli non desunt. Ideoque admonendi sunt ut non antiqui hostis decipiantur Non vituperetur ministerium nostrum . Cavere enim nos oportet, fratres, ab illicitis
Abbreviated transcription (Latin):
carnalib distaret incursib. ⁊ dõ militan
minime se negotus scłarib implicaret.
ac uicissim non ille reb diinis p̃isidere

Expanded text:
carnalibus distaret incursibus et deo militans minime se secularibus negotiis implicaret, et vicissim non ille rebus divinis presidere
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorũ. non tñ ilł imponenda¬
ẽ quamtitas peritñtie. s in note¬
scenda. ⁊ cũ amicorũ orationib. ⁊
elemosi narũ studiis pondus pemi¬
tentie subleuandũ. si forte migra¬
uerint. ne obligati. ⁊ cõĩone ⁊ con¬
sortiouenie. fiant aliem. Aquo
ꝑiculo sidiuinitus ereptus ꝯualiͣt
penitentie modũ a sacerdote sibi ĩ¬
positũ diligent̃ obseruet. Et idõ ẜ
auctoritatẽ ea nonicam. ne illis ia¬
nua pietatis clausa uideatur orõib
⁊ consolationib eccłasticis. sacra
unctione olei inuncti. sedmstatuta
scõrũ patrũ cõione uiatici reficiant᷑.
tiȩ decernenda st̃. Uñ leo p̃p̃.¬

Expanded text:
 imponenda quantitas poenitentiae, sed innotescenda, et cum amicorum orationibus et eleemosynarum studiis pondus poenitentiae sublevandum, et si forte migraverint, ne obligati a communione et consortio veniae fiant alieni. A quo periculo si divinitus ereptus convaluerit, poenitentiae modum a sarcerdote sibi impositum diligenter observet, et ideo secundum auctoritatem canonicam, ne illis janua pietatis clausa videatur, orationibus et consolationibus ecclesiasticis, sacra unctione olei inuncti, secundum statuta sanctorum Patrum communione viatici reficiantur.tiae decernenda sunt. Unde Leo Pap
Abbreviated transcription (Latin):
tentũ. uł alt̾ius dignitatis laicus adũ¬
sus cõmune ac ꝯsonantẽ atꝙ canomc̃ã
electionẽ ecclasticiordins agere tep¬
tauĩt. anathemasit donec obeliat.
⁊ consentiat quicqͥ eccła de ordinati¬
one. acelectione. ꝓpͥi presulis se ullẽ

Expanded text:
tentum vel alterius dignitatis laicus ad versus communem ac consonantem canonicam electionem aecclesiastici ordinis agere temptaverit, anathema sit, donec obediat, et consentiat quicquid aecclesia de ordinatione ac electione proprii presulis se velle
Abbreviated transcription (Latin):
na auctoritate cradicandisunt. et
auctores immicorũ. ab epali sũmoue¬
mus accusatione uł testimonio. Itẽ
nus pp̃. Infamisut sacͥlegus.
religionũ xp̃ianũ accusare non pͭ.

Expanded text:
 auctoritate eradicandi sunt, et auctores inimicorum ab episcopali submovemus accusatione vel testimonio. C. . Infamis vel sacrilegus religiosum Christianum accusare non p
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝑ eas quas scõrũ sortes uoeant. di¬
uinationis scientiam ꝓ fitentur. aũ
quarũcũq scripturarũ inspectione
futura. ꝓmittunt. Hocquicũq
cłicus. aut laicus detectus fui̾t. ut
consulere. uł docere. ab eccła habeat᷑

Expanded text:
rtes vocant, divinationis scientiam profitentur, aut quarumcunque scripturarum inspectione permittunt, hoc quicunque clericus vel laicus detectus fuerit, vel consulere vel docere, ab ecclesia habeatur
Abbreviated transcription (Latin):
tico intestatus de functus fuit. nee a¬
liqui inuenti fui̾nt. qui uire cognati¬
bit alicui aliqua ex reb euis p̃sumere
Uñ intra conensi conciliostatutumẽ

Expanded text:
tico intestatus defunctus fuerit, nec aliqui inventi fuerint, qui jure cognatibit alicui aliqua ex rebus ejus praesumere. Unde in Tarraconensi Concilio c.
Abbreviated transcription (Latin):
sub ep̃o. neq sub metropolitano.
neq subprimate. ne subpatriarcha
sunt. nullus ꝓrsus ep̃orum ep̃alia
ut nullus ep̃orũ ipsorũ que sua sũt
eis tamquã extͣis largiatur. E Pro¬

Expanded text:
scopo, neque sub metropolitano, neque sub primate, neque sub patriarcha sunt, nullus prorsus episcoporum episcopalia ut nullus episcoporum, quae sua sunt, eis tanquam extraneis largiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ignũ ẽ ut uita in nõcentis nullama¬
culetur ꝑnitiȩ accusatoris. Idõ ꝗ ꝗᷤ
a quolabet criminat᷑. nonañt accusatꝰ
suppliciodetur quã accusator p̃sentet̃.
atq legum. ⁊ canonũ sentũtia exqͥrat᷑.
Quod si indigna ad accusandñ ꝑ sona
inuenit᷑ ad eius accusationẽ ñ uidicet᷑.¬

Expanded text:
ignum est ut vita innocentis nulla maculetur pernicie accusatoris. Ideo quisquis a quolibet criminatur, non ante accusatus supplicio detur, quam accusator praesentetur, atque legum et canonum sententia exquiretur. Quod si indigna ad accusandum persona invenitur, ad ejus accusationem non judicet
Abbreviated transcription (Latin):
secratio. Constitutio altaris. ac bñ¬
dictio. uł uuctio. Siquidẽ nec erĩgere
baptigatis ut ꝯuersis hrticis. paradlitũ
sp̃m .s. tradere. necerisma conficere.¬
s nec crsmate baptigatoꝵ frontes signa¬
re. nec pũblice quidẽ inmissa quẽꝗͣ
penitentẽ reconcilare. nec formataᷤ
cuilibet epłas mittt᷑. Qm̃quã ꝗͣ con

Expanded text:
sicut constitutio altaris, ac benedictio vel unctio. Siquidem nec erigere ebaptizatis vel conversis haereticis paracletum sanctum tradere, nec chrisma conficere, nec chrismate baptizatorum frontes signare, nec publice quidem in missa quemquam 1272 poenitentem reconciliare, nec formatas cuilibet epistolas mittere. Haec en
Abbreviated transcription (Latin):
liqua. ⁊ sce fidĩ adusa seminasse.
ita ut indie sabbati aliquid oꝑariꝓ
hiberent. Quos quid aliud insi antĩ¬
xp̃i p̃dicatores dixerimus. quiueni¬
ens diemsabbatũ atq dñcũ ab oĩ
faciet oꝑe custodiri : Quiaem̃
ut exti̾orem ritũ legis reuocet.⁊ sibi
udõrũ ꝑfidiam subdat. coli uult
ut dm̃corũdiem. nullis debeat la¬
uari. Et quidẽ si ꝓluxnt᷑am maduͣt¬
⁊ ꝓuoluntate quislauari appetit.
hoc fieri. nec reliquo quolibet die
concedimuᷤ. Siaũt ꝓ necessitate

Expanded text:
liqua et sanctae fidei adversa seminasse, ita ut in die Sabbati aliquid operari prohiberent. Quos quid aliud nisi Antichristi praedicatores dixerim? Qui veniens, diem Sabbatum atque Dominicum ab omni faciet opere custodiri. Quia enim ut exteriorem ritum legis revocet, et sibi Judaeorum perfidiam subdat, coli vult ut dominico die nullus debeat lavari. Et quidem si pro luxuria et pro voluptate quis lavari appetit, hoc fieri nec reliquo quolibet die concedimus. Si autem pro necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
ebdomadas ũ ipsius diei imagine
frequentamuᷤ. ac sicut sexta feria
ꝑꝑ passionẽ dñĩie uinamus. sabba¬
tũ p̃ter mittere ndebemus. qm̃ ĩ¬
Namutiq constat apłos biduois
ñdubiũ ẽ intantũ eosie uinasse
biduo me morato. ut traditio eccłe
habeat ssto biduo sacramenta pe¬
nitus ñcelebrari. Que forma ⁊ ꝑ
singłas tenenda ẽ ebdomadas. ꝓpt̃
id ꝙ cõmemoratio diei illuis sẽꝑ ẽ
celebranda. Quodsi putint semel
utiq celebranda. Mel ciades pp̃.¬

Expanded text:
ebdomadarum, ipsius diei imaginem frequentamus, ac sicut sexta feria propter passionem Domini jejunamus, Sabbatum praetermittere non debemus, quia inNam utique constat apostolos biduo isnon dubium est in tantum eos jejunasse biduo memorato, ut traditio Ecclesiae habeat isto biduo sacramenta penitus non celebrari. Quae forma utique per singulas tenenda est hebdomadas, propter id quod commemoratio diei illius semper est celebranda. Quod si putant semel utique celebranda. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
ualde cauendisunt.⁊ ad emendito¬
nẽ si uoluntariȩ nolunt cõpellencdi.
quia infamie masculist̃ asꝑsi ⁊ in ba¬
sac̃dotali auctoi̾tate sanent̃. ⁊ gremio
sc̃e inatris eccłȩ red integrent̃. Quiaq
extranos st̃. nobiscũ coicare ñ possunt.

Expanded text:
alde cavendi sunt et ad emendationem, si voluntarie noluerint, compellendi, quia infamiae maculis sunt aspersi, et in basacerdotali auctoritate sanentur, et in gremio sanctae matris Ecclesiae redintegrentur; quia qui extra nos sunt, nobiscum communicare non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
plebiscitasunt. que plebes tm̃con¬
stituunt. ⁊ uocant᷑ plebisciti. quod
eaplebssciat. uel ꝙ siscitat᷑. ⁊ rogat ut
Quid senatꝰ ꝯsultuor.

Expanded text:
Scita sunt quae plebes tantum constituunt; et vocata scita quod ea plebs sciat, vel quod sciscitatur et rogatur ut fiat. Quid senatusconsultum .
Abbreviated transcription (Latin):
Illa cadens raucũ ꝑleua m̃m̃ Saxa
ciet. scatebriꝰq arentia tẽpat arua.
Inserant̃ fructuose arbores. uł gẽmiᷤ
uł sculis. ut paruo post tp̃e laboris
tii dulcia poma decerpas. Apũ fa¬
brica aluearia. ad quas remittunt
piscib. scribent᷑ ⁊ libri. ut ⁊ manus
oꝑetur cibo̾. Hos ⁊ ammra lectione
saturet᷑. In de sid̾ns ẽ om̃is otiosus.
Egyptiorũ monast̾ia hunomorẽ te¬
nent. ut nullũ absq oꝑe ⁊ labore
suscipiant. ñ tam ꝑꝑ uictus necessaia
quã ꝑꝑ amme salutẽ. ne uagent᷑ ꝑ¬
intiosis cogitationib. ⁊ instar for¬
nicantis ierłm o m̃itrans eunti diua¬
ricent pedessuos. Et insequentib
bibus habitant: Ecce illi fruunt᷑
sius reb. ministrant eccłuis. Ad eunt
balnea unguenta ñ sꝑnunt.⁊ ĩ õiũ
flore uersant᷑. Ad qd ⁊̃ ant respõ¬
di. ⁊ nunc breuit᷑ respondeo. me ĩ
presenti opusculo. nonde clicis dis¬
putare. sed monachũ instruere.¬

Expanded text:
illa cadens raucum per leuia murmur saxa illa cadens raucum per leuia murmur saxa ciet scatebrisque arentia temperat arua. inserantur infructuosae arbores uel gemmis uel surculis, ut paruo post tempore laboris tui dulcia poma decerpas. apum fabricare aluearia, ad quas te mittunt piscibus, scribantur libri, ut et manus operetur cibos et anima lectione saturetur. in desideriis est omnis otiosus. Aegyptiorum monasteria hunc morem tenent, ut nullum absque opere ac labore suscipiant, non tam propter uictus necessaria quam propter animae salutem, ne uageterniciosis cogitationibus mens, et instar fornicantis Hierusalem omni transeunti divaricet pedes suos. Et in sequentibu, qui in urbibus habitant? Ecce illi fruuntur suis rebus, ministrant ecclesiis, adeunt balnea, unguenta non spernunt, et in omnium flore versantur. Ad quod et ante respondi, et nunc breviter respondeo, me in praesenti opusculo non de clericis disputare, sed monachum instituere.
Abbreviated transcription (Latin):
Iũquã de manu aut oculistuis lib
oratiosine int̃ missione uigilet sen¬
sus. nec uagis cogitationib patens.
corpus parit̃q animus tendat᷑ ad dm̃.
iram uinice patientia. Ami sentñtias
scripturarũ ⁊ carins uitia ñ amabis.
Nec uacet mens tua uanis ptͣbationib
que si percatõi insedĩnt. dñabuntur
tui. ⁊ te deducẽt ad delictũ maximũ.
fac aliquid oꝑis ut sep̃ diabolus inue¬
mat te occupatũ. Si apłihabentes po
testatem de euangłio uiuerei laborabãt
manib suis nequã grauarent. ⁊ aliis
tribuebant refrigeru. quorũ ꝓspũa¬
lib debebant metere carmlia. Cur
tu inusuftuos. successuras res ñp̃pa¬
res. Vt fi scellam texe uincco. uel
canistrũ. plecte lentis iuminib. Se¬
rat᷑ humus. areole equolunite diui.¬
dant᷑. in quib cũ olerũ iactata fui̾nt
semina. uł plante ꝑ ordinẽ posite :
a que ducant᷑ irrigue. Hicpulcher¬
rimorũ uͣsuũ spcctitor assistas Ecce
suꝑcilio diuosi tramitis undã elicit.

Expanded text:
unquam de manu aut oculis tuis libOratio sine intermissione; vigilet sensus, nec vagis cogitationibus patens corpus pariter animusque tendatur ad Deum. Iram vince patientia. Ama scientiam Scripturarum, et carnis vitia non amabis. Nec vacet mens tua variis perturbationibus, quae, si pectori insederint, dominabuntur tui, et te deducent ad delictum maximum. Facito aliquid operis, ut semper te diabolus inveniat occupatum. Si testatem de euangelio uiuere laborabant manibus suis, ne quem grauarent, et aliis tribuebant refrigeria, quorum pro spiritalibus debebant metere carnalia, cur tu in usus tuos cessura non praepares ? uel fiscellam texe iunco uel canistrum lentis plecte uiminibus, sariatur humus, areolae aequo limite diuidantur; in quibus cum holerum iacta fuerint semina uel plantae per ordinem positae, aquae ducantur inriguae, ut pulcherrimorum uersuum spectator adsistas: ecce supercilio cliuosi tramitis undam elicit,
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnatus asynodo. ut pbr. aut dia¬
conus asuo ep̃o. ⁊ ausi fui̾nt aliquid de
nunist̾io sacro contingere. suit ep̃s uix¬
ta precedentem consuetudinẽ. siue p̾br
siũ diaconus. nullomodo liceat ei ĩbac
ut inaltsy nodo sp̃e restitutionas. aut
tes eiom̃s abicide eccłia oportet inaxe
sipost quã didicerĩt adũsus memoratoᷤᷤ
ꝓlatamfuisse sententiam. eisdẽ coĩea¬
Sine spe sit rec̃ciliatioĩs. ꝗͥ excoĩeat᷑ coieã

Expanded text:
damnatus a synodo, vel presbyter aut diaconus a suo episcopo, ausi fuerint aliquid de ministerio sacro contingere, sive episcopus iuxta precedentem consuetudinem, sive presbiter aut diaconus, nullo modo liceat ei nec in alia synodo restitutionis spem aut tes ei omnes abjici de ecclesia oportet, et maxime si postquam didicerint adversum memoratos prolatam fuisse sententiam, eisdem communicaSine spe sit reconciliationis qui excommunica
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s alt̾ius ep̃i diocesim. ꝑ xxxan¬
nos. sine aliqua int̃pellatione possi¬
eius nonuideat᷑ ẽẽ diocesis: admit¬
tenda tam̃ nonẽ contraeũ actiore¬
poscendi. S boc intra unã ꝓuinciã.
Extra uerõ nullo mõ nedum diocesiᷤᷤ
de fenditur ꝓuinciarũ t̃mãmẽfun¬

Expanded text:
pus alterius episcopi dioecesim per XXX annos sine aliqua interpellatione posseejus non videatur esse dioecesis admittenda, non est contra eum actio reposcendi, sed hoc intra unam provinciam, extra vero nullo modo, ne dum dioecesis defenditur, provinciarum termini confun
Abbreviated transcription (Latin):
noturã. ubiq acsẽꝑ repudianda.
atq pumenda sunt. qualia sodomitaꝵ
fuerunt. quasi õm̃s gt̃s facerent. co¬
demc̾minis reatu. diuinalege tene¬
rent᷑. que ñsic fecit hoĩes ut se illo u¬
terent᷑ modo. Ui olatur quippe ip̃a
societas. que cũdõ nobis ẽt debet. cũ
eadẽ natura. cuius ip̃ auctor ẽ. Libi

Expanded text:
naturam, ubique ac semper repudianda ac punienda sunt. Qualia sodomitarum fuerunt, que si omnes gentes facerent, eodem criminis reatu divina lege tenerentur, que non sic fecit homines, ut se illo uterentur modo. Violatur quippe ipsa societas que cum deo nobis esse debet, cum eadem natura, cuius ipse actor est, libi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ intrusiones seucanonice electoꝵ
sub ep̃inoie. aut abbatis qui scdm u¬
sũ ecclĩȩ suę consecrandus ẽ. alienati¬
sensu cłicorũ eccłie. siue ꝑsy moniã
ttidem factas. irritas uidicamus. Ilłd
etiã ꝑ omĩa int̃dicimuss ut nullus
cłicus prebendamsiũ. seualiquod bñ¬
ficiũ eccłasticũ aliquo modo alienare

Expanded text:
 intrusionem, seu canonice electorum sub episcopi nomine, aut abbatis, qui secundum ecclesiae suae usum consecrandus est, alienatisensu clericorum ecclesiae, sive per simoniam itidem factas, irritas judicamus. § 1. Illud etiam per omnia interdicimus, ut nullus clericus praebendam suam seu beneficium
Abbreviated transcription (Latin):
incaute iurat non putans ẽẽ peccatũ.
Tertio si pueri ut puelle indomo pa¬
rentum se iuram̃to constrĩ xerint.
bilit᷑ obseruant̃. qd tunc intelligẽ¬
dum ẽ. quando uiramentũ illicitõ
deseritur. ut ad bonumredeatur
Ceterũ si ꝑꝑea deserit᷑. ut in aliud
malũ transeat᷑ illicitum sacram̃tõ¬
dãpnabilit̃ ẜuatͣ. sed dãpnabilius
que ad peccatũ faciendũ admittit᷑

Expanded text:
incaute jurat, non putans hoc esse peccatum. Tertio, si pueri vel puellae in domo parentum se juramento constrinxerint, biliter observantur. Quod tunc intelligendum est, quando iuramentum illicitum deseritur, ut ad bonum redeatur. Ceterum si propterea deseritur, ut in aliud malum transeatdamnabiliter servatur, sed damnabilius quae ad peccatum faciendum adhibet
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ep̃oꝵ ẜuare aurũ. ⁊ a se reuocare m̃¬
clicantismanũ. Cotidiotam multipe¬
tunt. tam multigemt̃. tã multi ĩ no¬
pes nos int̃pellant ut plũres tristes
possimus non babemus. Non habemꝰ
rumẽ ut dicam. non mecũ manebit
s neccłicuserit dixeram eñi. ⁊ scio
me dixisse. ut sinollẽt ⁊̃ susciꝑt sõtta
lemuitã mecũ. non illis tollerẽ cłica¬
tũ. se orsũ manerent. scorsũ uiuerz.
Malui eñ habere. uł claudos. quã
plangere mortuos. Qui eñ y pocrita
ẽ. mortuus ẽ. Quomõ ergo quicũq
uoluiss extramanere.⁊ de suo uiuẽ
non ei tolleremclĩeatũ. ita modoqr
placuit eisdõ ꝓpitio hec sotialiuita
quisquis eñĩ cũ ypocrisi uixit. quis¬
quis inuentus fui̾t habens. ꝓpriũ.
non illi ꝑmitto ut inde faciattes¬
uideit utrũ habere possit felicitatis
hereditatem. Idem.

Expanded text:
 est servare aurum, et a se revocare mendicantis manum. Quotidie tam multi petunt, tam multi gemunt, tam multi inopes nos interpellant, ut plures tristes omnibus, non habemus. Nec habeamus rum est ut dicam, non mecum manebit, sed nec clericus erit. Dixeram enim, et scio me dixisse, quod si nollent suscipere vitam socialem mecum, non illis tollerem clericatum, sed seorsum manerentMalui enim habere vel claudos, quam plangere mortuos. Qui enim hypocrita est, mortuus est. Quomodo ergo quicumque voluisset extra manere et de suo vivere, non ei tollerem clericatum: ita modo quia placuit illis, Deo propitio, socialis haquisquis cum hypocrisi vixerit, quisquis inventus fuerit habens proprium, non illi permitto, ut inde faciat tesvideat, utrum habere possit felicitatis hereditatem. C. XI:
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis intuitu. mancipiola. uineñ pꝰ¬
norũ spatia com ꝓbent᷑. nullũ eccłã
p̃ uidiciũ patiat᷑. nec scłaris legis pre¬
scͥptio. que ecdãm aliquã impediat.
obicit᷑ ubi hostilitatis metꝰ int̃nent.

Expanded text:
nitatis intuitu mancipiola, vincnorum spatia comprobentur, nullum ecclesia praejudicium patiatur, nec saecularis legis praescriptio, quae ecclesiae aliquid impediat, objicitur, ubi hostilitatis m
Abbreviated transcription (Latin):
onconfidat quisqua pontificñfas¬
cẽ bigamos. aut ꝯuͣignaͣ s ortientes
q rerũ neub implicatos. aut passim
nulla tp̃is ꝯgruẽtis expectatione dis¬
cussos. diuinis seruituros applicare miꝰ¬
Penitñtes nec etiã

Expanded text:
on confidat quisquam pontificum bigamos aut conjugia sortientes umque rerum nexibus implicatos, aut passim nulla temporis congruentis exspectatione discussos, divinis servituros applicare miPoenitentes nec etia
Abbreviated transcription (Latin):
construere. ⁊ tam̃ ip̃a quãq̃ in eius
honore locõ q successt̾t. p̃dictam
domũ. ⁊ ortũ cũ om̃ĩb adse ꝑtinen¬
tib. sicut dixiius quieto ⁊ inẽcu̾so
uire:. a nobis pietatis considãtigne
concessa ualeat possidere. ¶ Ee
ce ostensũ ẽ quõ resecłiȩ sine culpa
dari possint. ⁊ ꝯstare hisquib date

Expanded text:
n ejus loco honoreque successerit praedictam domum et hortum cum omnibus ad se pertinentibus sicut diximus quieto inconcussoque jure a nobis pietatis consideratione concessa valeat possidere. Gratian. Ecce ostensum est, quomodo res ecclesiae sine culpa dari possunt, et constare his, quibus datae
Abbreviated transcription (Latin):
eligiosam uitam eligen¬
tib congrua nos oportet considã¬
tione. ꝓspicere. ne cuius quã neces¬
sitatis oocasio. aut desides facit. au̾
robur qd absit conu̾sationis infrin¬
gat. Id cucotibi p̃senti auctoritate
p̃cipimus. quatinus positam domũ
in bac urbe. regione quarta iuxta
locũ qui appellat᷑ gallinas albas. uł

Expanded text:
eligiosam vitam eligentibus congrua nos oportet consideratione prospicere, ne cujusquam necessitatis occasio aut desides faciat, aut robur quod absit conversationis infringat. Idcirco praesenti tibi auctoritate praecipimus, quatenus domum positam in hac urbe, regione quarta, juxta locum, qui appellatur ad gallinas albas, vel
Abbreviated transcription (Latin):
scłarib littis erudiunt. ⁊ faciunt
comedias legeͣ. ⁊ numoꝵ turpia
obtulerat. Hoc kalendaꝵ strennã. ⁊
saturnaliũ sportulam. ⁊ mineruale
munus. gramaticus orator. aut in
sũptus dõmesticoᷤ. aut intẽpli stipe̾.
cerdõ ipse sc̃s fuit. s quia filios suos
nonerudiit in om̃idisciplina. ⁊ coꝵ¬
rectione scipimi ᷤᷤ cecidit. ⁊ mortiuiᷤ ẽ¬

Expanded text:
saecularibus litteris erudiunt, et faciunt comoedias legere, et mimorum turpia obtulerat, hoc kalendariam strenam, et Saturnalitiam sportulam et Minervale munus Grammaticus, et Orator, aut in sumptus domesticos, aut in templi stipes, cerdos ipse sanctus fuit, sed quia filios suos non erudivit in omni disciplina et correptione, supinus cecidit, et mortuus e
Abbreviated transcription (Latin):
conciliũ. ut uidue quib placu¬
quã profireant᷑ continentiãnubͣe
elegerint. illis nubant quos ꝓͥa
uoluntate uolui̾nt habere mai̾to ᷤᷤ.
Similis conditio. ⁊ de uirginib
habeatur. nec extra uoluntatẽ pa
titati ᷤᷤ uidue. ut uirginis impedie¬
rit. a scã cõmunione. ⁊ aliminib
eccłiȩ habeat᷑ extraneus. ¶ H is
quamiis aliqui non filiorũ pro¬
creandorũ. s in continentie conue¬
diffinit. scribẽs potentio de fensoiͬ.
Arbitriũ libi aui. ñ originarii pa¬
m puellã innuptus seꝗ oportet.

Expanded text:
concilium, ut viduae quibus placuerquam profiteantur continentiam nubere elegerint, illis nubant quos propria voluntate voluerint habere maritos, similis conditio et de virginibus habeatur, nec extra voluntatem partitatis viduae vel virginis impedierit, a sancta communione et a liminibus ecclesiae habeatur extraneus. XI. quamvis aliqui non filiorum procreandorum, sed incontinentiae causa convedefinit, scribens Potentio Defensori: C. UN. Arbitrium liberi avi, non originarii patris, puellam in nuptiis sequi oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
sed depellenda in inuiria. lexuir¬
tutis e. Quiem̃ non repellit asocio
inuriã sipõt. tam inuitio quã ille
quifacit. Uñ ses moyses. hinc pͥus
orsus ẽ. tẽptamenti in becillis for¬
titudinis. Nam cũ uidiss bebreuor
ab egyptio inirum aceipientem.
defendit iti ut eg ptiũ ꝓsternet
atq in arenã ab sconderet. Salom̃o
quoꝙ ait. Eripc eum qui clucit᷑ ad

Expanded text:
 depellenda injuria lex virtutis est. Qui enim non repellit a socio injuriam, si potest, tam est in vitio, quam ille qui facit. Unde sanctus Moyses hinc prius orsus est tentamenta bellicae fortitudinis. Nam cum vidisset Hebraeum ab Aegyptio injuriam accipientem, defendit; ita ut Aegyptium sterneret, atque in arena absconderet. Salomon quoque ait: Eripe eum qui ducitur ad
Abbreviated transcription (Latin):
iquis accepit uxorem. ⁊ habuit
eam aliquotp̃e.⁊ ip̃afeminadiẽ.
qd̃ nũquã coisset cumea. ⁊ ille uir
dicit qd sic fecit. inui̾tate uiricon¬
sistat. quia uir cap̃d ẽ mulieris.¬
ecce quod in possibilitas redden¬
clidebitum uinculũ soluit ꝯuigii.
Sed hoc denatͣali inpossibilitate.
statutum ẽ. Hec aũt male ficu im¬
peclimento. non frigiditate nat᷑ali
debitũ conuingale ꝓhibente. A
uiro suo sepata ẽ. In de queritur
siliceat ei ⁊̃ in hoc casu auirosuo di¬
scedere ⁊ aliise copulare. dehis
ti coire non possunt.

Expanded text:
ita acceperit uxorem, et habuerit eam aliquo tempore, et ipsa femina dicit quod nunquam coisset cum eo, et ille vir dicit quod sic fecit, in veritate viri consistat, quia vir est caput mulierisEcce, quod impossibilitas reddendi debitum vinculum solvit conjugii. Sed hoc de naturali impossibilitate statutum est. Haec autem maleficii impedimento, non frigiditate naturali debitum conjugale prohibente, a viro suo separata est. Unde quaeritur, si liceat ei etiam in hoc casu a viro suo discedere, et alii se copulare. De histi coire non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝑhibent᷑. ualet qu̾idem alicꝑad
paganoꝵ uanitatẽ reuincendã. ñ tñ
adistoꝵ auctoritatẽ cõplectendam.
Quͥantũ eñi distat de xp̃i ad uentu ĩ¬
t̃ p̃cationẽ angłoꝵ ⁊ confessiõe de¬
monr̃. tantũ int̃ anctõiͣtatẽ ꝓpħaꝵs¬

Expanded text:
erhibentur, valet quidem aliquid ad paganorum vanitatem revincendam, non tamen ad istorum auctoritatem complectendam: quantum enim distat de Christi adventu inter predicationem angelorum et confessionem demonum ; tantum inter c
Abbreviated transcription (Latin):
Sites tes om̃s euisdem honestatĩ. ⁊ exis.¬
timationis sint.⁊ negotii qualitas acii¬
diciis motuscũmhis concurrit sȩquẽ¬
dasunt omĩa testimonna. ⁊c¶eds
eri .xxx. dies abortuhabentis in nocs
ꝓbatus ẽ. S miraculadiuina sũt ad¬
miranda nonin exemplũ hũȩ actiõis

Expanded text:
Si testes omnes eiusdem honestatis et existimationis sint et negotii qualitas ac iudicis motus cum his concurrit, sequenda sunt omnia testimonia: seri XXX dies ab ortu habentis, innocens probatus est. Sed miracula divina sunt admiranda, non in exemplum humane actionis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nouella si nodali explanatione
te rapiamini. itaut exbac cã nullus
pene ep̃oꝵ uideat᷑ extorris. Ita eñinoᷤ
frequens ⁊ płimoꝵ querela circum¬
strepit. ut exbacparte nichil penitꝰ
putet᷑ ꝯstitutũ. Auctores siquidẽ
illustris un filiimi amãdiani gra¬
uit̃ conquerũt᷑ hõies suo iun debi¬
tos alios iamclicos. aliosiam diaco¬
nos ordinatos. Cũ non solũ post
modernũ ꝯciliũ q̃d tantoꝵ collee¬
tione pontificũ sub om̃iũ saluber¬
rimesuisioniᷤᷤ a sensu ꝯstat. ẽẽ ꝑfec¬
tũ: Huus mõi ꝑsone suscipiñde¬
berent uerũ ⁊̃ siqui forte induune
cultu militiȩ. añt fuint ignorãtia
facienti suscepti eliminaĩ ꝓrsus ⁊e
uti religioso priuilegio ad dñoꝵ¬
suorũ possessiones uistadebuerunt
amonitione cõpelli. Et idõ fr̃skoñ
eos quos supradictium auctores
incłĩ catus officiũ monstrauĩt de¬
tineri discussos ⁊ obnoxios appro¬
batos custodito legũ tramite siñ

Expanded text:
 novella synodali explanatione te rapiamini, ita ut ex hac causa nullus pene episcoporum videatur extorris. Ita enim nos frequens et plurimorum querela circumstrepit, ut ex hac parte nihil penitus putetur constitutum. § 1. Actores siquidem illustris viri filii nostri Amandi graviter conqueruntur, homines suo juri debitos alios jam clericos, alios jam diaconos ordinatos, quum non solum post modernum concilium quod tantorum collectione pontificum sub omnium saluberrimae provisionis assensu constat esse perfectum hujusmodi personas suscipi non debere, verum etiam, si qui forte in divinae cultum militiae, ante fuerint ignorantia faciente suscepti, eliminare prorsus, et exutos religioso privilegio ad dominorum possessiones justa debuerint admonitione compelleos quos supradicti viri actores in clericatus officio monstraverint, detineri discussos et obnoxios approbatos, custodito legum tramite, sine
Abbreviated transcription (Latin):
otandum ẽ qd quidã diẽt cõtra
euangłicam ꝑabolam nos facere
p̃cepit. cũ aliquos. ex cõione dignoᷤ
excõicationi subicimus. Et auint
inlocoubi ait. quia non ẽ p̃ciden¬
da unitas. ferendisunt. mali. ñabi¬
ciendi. quib hoc primũ respondẽ¬
dũ ẽ. Si heretici.⁊ malihoĩes ex cõi¬
tiũ. nouã heresim. in scã di eccła.
introducentes excoĩcauit. ⁊ abec-¬
cłãdĩ seꝑauit. Quare ipso dona¬
tistas. contra quos ista. ⁊ multa hi ᷤᷤ
similia loquit᷑. tamipse quã om̃is
cõicabat. Idẽ ipse dñs qui hoc ꝑa¬
bolice hic enarrat. aꝑte alibi ex¬
cõicationẽ fieri iubet dicens. Frat̃
qui corripit᷑ ab eccła ⁊ non obed
sit tibi sicut ethiicus ⁊ publicanꝰ.
Unde apparet liquido. aliud eẽ
excõicationẽ. ⁊ aliud eradicationẽ
Qui eñi excoĩcat᷑. ut apłsait. Ad ħ¬

Expanded text:
otandum est, quod quidam contra euangelicam parabolam nos facere praecepit, cum aliquos excommunicatione dignos excommunicationi subicimus. Et aiunt inda unitas, ferendi sunt mali, non abjiciendi. Quibus hoc primum respondendum est: Si haeretici et mali homines excommunitium, novam haeresim in sanctam Dei ecclesiam introducentes, excommunicavit, et ab ecclesia Dei separavit? Quare ipsos Donatistas, contra quos ista et multa his similia loquitur, tam ipse quam omnis communicabat? Idem ipse Dominus, qui hoc parabolice hic narrat, aperte alibi excommunicationem fieri jubet, dicens: Frater, qui corripitur ab ecclesia, et non obedit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Unde apparet liquido, aliud esse excommunicationem, aliud eradicationem. Qui enim excommunicatur ut Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. ⁊ ad eã quasi ad matrẽ atq ad apicẽ.
Om̃s maiores eccłiȩ cause ⁊ iudicia
epõrũ recurant. ⁊ iuxti eius sentñtiam
termminũ sumant nec extra romanũꝗe ar
dãpnationẽ. ⁊ subrogationẽ.ꝓbono
pacis ex lispensatione tollerasse legͥ¬

Expanded text:
 apicem omnes majores ecclesiae causae et judicia episcoporum recurrant, et juxta ejus sententiam terminum sumant, nec extra Romanum quicqdamnationem et subrogationem pro bono pacis ex dispensatione tolerasse leg