comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contingere. Ergo qm̃ hec fa¬
ciunt: certũ est qd̃ in ꝑdicõ¬
nem dabuntur. Qd̃ ego an¬
cilla tua cognoscens fugi
ab illis: et misit me dñs hec
ip̃a nuntiare cibi. Ego eñt
ancilla tua deũ colo: etiam
nunc apudte. Et exiet an¬
cilla tua ⁊ orabo deum: et di¬
cet michi quando eis recłlat
peccatum suũ. Et ueniens
nuntiabo tibi: ita ut ego
acflucam te ꝑ mediũ iheru¬
salem. Et habebis omnent
est pastor: et non latrabit
nec unus contrate. Qm̃
hec michi dicta sunt ꝑꝓui¬
dentiam det ⁊ et qm̃ iratus ẽ
illis deus: hec ip̃a missa sũ
nuntiare tibi. Placuerunt
autem omnia uerba hec co¬
ram holoferne: et corã pue¬
ris eius. Et mirabant᷑ ad
sapientiam eius: et dicebãt
ad alterutrũ. Non est taliᷤᷤ
mulier suꝑ terram in aspec¬
tu: inpulchritudine: ⁊ ĩsẽ¬
su uerboꝵ. Et dixit ad illam
holofernes. Bene fecit deus
qui misit te ante ppłm̾: ut
des illum tu in manib no¬
stris. Et qm̃ bona est ꝓmis¬

Expanded text:
contingere ergo quoniam haec facontingere ergo quoniam haec faciunt certum est quod in perditione dabuntur quod ego ancilla tua cognoscens fugi ab illis et misit me Dominus haec ipsa nuntiare tibi ego enim ancilla tua Deum colo etiam nunc apud te et exiet ancilla tua et orabo Deum et dicet mihi quando eis reddat peccatum suum et veniens nuntiabo tibi ita ut ego adducam te per mediam Hierusalem et habebis omnem est pastor et non latrabit vel unus contra te quoniam haec mihi dicta sunt per providentiam Dei et quoniam iratus est illis Deus hoc ipsa missa sum nuntiare tibi placuerunt autem omnia verba haec coram Holoferne et coram pueris eius et mirabantur ad sapientiam eius et dicebant alter ad alterum non est talis mulier super terram in aspectu in pulchritudine et in sensu verborum et dixit ad illam Holofernis bene fecit Deus qui misit te ante populum ut des illum tu in manibus nostris et quoniam bona est promis
Abbreviated transcription (Latin):
mar errantium : qm̃ ñ so¬
lum homines seruiunt illi
ꝑte: sed et bestie agri obtem¬
perant illi. Nuntiatur eñi
industria anĩmi cui: uniũ¬
sis gentib. Et indicatum
est omni sclõ qm̃ tu solus
bonus. et potens es in om̃i
regno eius: et disciplina tu¬
a omnib ꝓuinciis p̃dicat᷑.
Nec hoc latet qd̃ locutus es
achior: nec illud ignoratur
qd̃ ei iusseris euentre. Con¬
stat eni deum nr̃m sic pecca¬
tis offensum: ut manda¬
uerit ꝑ ꝓph̾as suos ad popu¬
lum. qd̾ tradat eum ꝓ pecca¬
tis suis. Et qm̃ sciunt se
offendisse deum suũ filii is¬
rahel: tremor tuus suꝑ ip̃os
est. Insuꝑ etiam fames in¬
uasit eos: et ab ariditate aq̃
iam inter mortitos compu¬
tantur. Seniq hoc ordinãt
ut interficiant pecora sua:
et sanguinem eoꝵ bibant.
Et scã dñi dei sui que p̃cepit
deus ñ ꝯtingi : in frumento
uino. et oleo. hec cogitauer̃t
impendere: et uolunt consu¬
mere que nec manib deberẽt

Expanded text:
marum errantium quoniam non somarum errantium quoniam non solum homines serviunt illi per te sed et bestiae agri obtemperant illi nuntiatur enim industria animi tui universis gentibus et indicatum est omni saeculo quoniam tu solus bonus et potens es in omni regno eius et disciplina tua omnibus provinciis praedicatur nec hoc latet quod locutus est Achior nec illud ignoratur quod ei iusseris evenire constat enim Deum nostrum sic peccatis offensum ut mandaverit per prophetas suos ad populum quod tradat eos pro peccatis suis et quoniam sciunt se offendisse Deum suum filii Israhel tremor tuus super ipsos est insuper etiam fames invasit eos et ab ariditate aquae iam inter mortuos conputantur denique hoc ordinant ut interficiant pecora sua et sanguinem eorum bibant et sancta Domini sui quae praecepit Deus non contingi in frumento vino et oleo haec cogitaverunt inpendere et volunt consumere quae nec manibus deberent
Abbreviated transcription (Latin):
statim captus est in suis
oculis holofernes. Pixer̃t¬
q ad eũ satellites eius. Qͥs
contempnit ppł̾m hebreoꝵ
qui tam decoras mulieres
habent: ut ñ ꝓ hiis merito
pugnare contra eos debeamꝰ.
itidich sedentem in conopeo
qd̃ erat expurpura. et auro
et smaragdo. et lapidibus
p̃ciosissimis intextũ: et cũ
in faciem eius intendisset:
adorauit eum ꝓsternens se
suꝑ terram. Et eleuauer̃t
et. Equõ animo es¬
to⁊ et noli pauere in corde tu
o: qm̃ ego numquã nocut
uirum qui uoluit seruire
nabuchodonosor regi. Ppl̃s
autem cuus si ñ contemp¬
sisset me: ñ alleitassem lã¬
ceam meam suꝑ illum. Nũc
autem dic michi qua ex cau¬
sa recessisti ab illis: et pla¬
cuit tibi ut uenisses ad nos.
Et dixit iudich. Sume uer¬
ba ancille tue: qm̃ si secu¬
tus fueris uerba ancille tu¬
e: ꝑfectam rem faciet dñs
tecum. N iuit eñi nabucho¬
donosor rex terre: et uiuit
uirtus eius que est in ce
ad correctionem omniũ ani¬

Expanded text:
statim captus est in suis statim captus est in suis oculis Holofernes. Dixeruntque ad eum satellites ejus: Quis contemnat populum Hebraeorum, qui tam decoras mulieres habet, ut non pro his merito pugnare contra eos debeamus? m sedentem in conopeo, quod erat ex purpura, et auro, et smaragdo, et lapidibus pretiosis intextum: et cum in faciem ejus intendisset, adoravit eum, prosternens se super terram. Et elevaveruntei: Aequo animo esto, et noli pavere in corde tuo; quoniam ego numquam nocui viro, qui voluit servire Nabuchodoautem tuus si non contempsisset me non adlevassem lanceam meam super illum nunc autem dic mihi qua ex causa recessisti ab illis et placuit tibi ut venires ad nos et dixit illi Iudith sume verba ancillae tuae quoniam si secutus fueris verba ancillae tuae perfectam rem faciet Dominus tecum vivit enim Nabuchodonosor rex terrae et vivit virtus eius quae est in te ad correptionem omnium ani
Abbreviated transcription (Latin):
rum: et tenuerunt eam di¬
centes. Mnde uenis aut qͦ
uadis: Que respondit. Fi¬
lia sum hebreorũ. Ideo ego
fugi a facie eoꝵ:quoniam
futurũ agnoui qd̃ dentur
uobis in dep̃datõnem: ꝓ eo
qd̃ contempnentes uos no¬
luerunt ultro tradere se ipõs:
ut inuenirent miscd̃iam ĩ
conspectu ur̃o. Hac de causa
cogitaui mecum dicens. Ya¬
dã ad faciem principis holo¬
fernis ut indicem illi secre¬
ta illoꝵ⁊ et ostendam illi qͦ
aditu possit obtinere eos:
itaut non cadat uir unus
de exercitu eius. Et cũ au¬
dissent uiri illi uerba eius:
considerabant faciem erteᷤ.
Et erat in oculis eorũ stu
Et dixerunt ad eam. Con¬
seruasti animam tuã : eo
qd̾ tale reperisti consilium:
ut descenderes ad dñm nõ¬
strum. Hoc auitem scias:
qm̃ cum steteris in conspec¬
tu eius bene tibi faciet: et
eris gratissima in corde eiꝰ.
Puxeruntq illam ad ta¬
bernaculum holofernis:
annuntiantes eam. Cũq
intrasset ante faciem eius:

Expanded text:
rum, et tenuerunt eam, dirum, et tenuerunt eam, dicentes: Unde venis? aut quo vadis? Quae respondit: Filia sum Hebraeorum, ideo ego fugi a facie eorum, quoniam futurum agnovi, quod dentur vobis in depraedationem, pro eo quod contemnentes vos, noluerunt ultro tradere seipsos, ut invenirent misericordiam in conspectu vestro. Hac de causa cogitavi mecum dicens: Vadam ad faciem principis Holofernis, ut indicem illi secreta illorum, et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos, ita ut non cadat vir unus de exercitu ejus. Et cum audissent viri illi verba ejus, considerabant faciem ejus, et erat in oculis eorum stupEt dixerunt ad eam: Conservasti animam tuam, eo quod tale reperisti consilium, ut descenderes ad dominum nostrum. Hoc autem scias, quoniam cum steteris in conspectu ejus, bene tibi faciet, et eris gratissima in corde ejus. Duxeruntque illam ad tabernaculum Holofernis, annuntiantes eam. Cumque intrasset ante faciem ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
sed ex uirtute pendebat. Et
ideo dñs hanc in illa pulchei¬
tudinem ampliauit: ut in¬
comꝑabili decore omnium
oculis appareret. Imposuit
itaq abre site ascopam ui¬
ni. et uas olei. et polentam:
et lapates. et panes. et case¬
um: et ꝓfecta est. Cũq ue¬
nissẽt ad portam ciuitatis:
inuenerunt expectantem o¬
ziam ⁊ presbiteros ciuitatiᷤᷤ
Qui cum uidissent eam:
stupentes mirati sunt nimiᷤᷤ
pulchritudinem eius. At¬
chil tamen int̾rogantes eã:
dimiserunt transire dicen¬
tes. Peus patrum nr̃orĩt
det tibi graciam. et omne ⁊¬
silium tui cordis sua uirtu¬
te corroboret ⁊ et glorietur su¬
per te iherł̾m: et sit nom̃ tu¬
um in numero sc̃oꝵ ⁊ iusto¬
rum. Et dixerunt hii qui il¬
lic erant om̃s una uoce: fi¬
at fiat. Iudith uero orans do¬
minũ: transiuit ꝑ portas
ip̃a ⁊ abra eius. Factum est
autem cũ descenderet mon¬
tem circa ortũ diei : occurre¬
runt ei exploratores assyrio¬

Expanded text:
sed ex virtute pendebat: et sed ex virtute pendebat: et ideo Dominus hanc in illam pulchritudinem ampliavit, ut incomparabili decore omnium oculis appareret. Imposuit itaque abrae suae ascoperam vini, et vas olei, et polentam, et palathas, et panes, et caseum, et profecta est. Cumque venissent ad portam civitatis, invenerunt exspectantem Oziam et presbyteros civitatis. Qui cum vidissent eam, stupentes mirati sunt nimis pulchritudinem ejus. Nihil tamen interrogantes eam, dimiserunt transire, dicentes: Deus patrum nostrorum det tibi gratiam, et omne consilium tui cordis sua virtute corroboret, ut glorietur super te Jerusalem, et sit nomen tuum in numero sanctorum et justorum. Et dixerunt hi qui illic erant omnes una voce: Fiat, fiat. Judith vero orans Dominum, transivit per portas et ipsa et abra ejus. Factum est autem, cum descenderet montem, circa ortum diei, occurrerunt ei exploratores Assyrio
Abbreviated transcription (Latin):
sed humiliũ ⁊ mansuetoꝵ
tibi semꝑ placuit dep̃catio.
Seus celoꝵ. creator aquarx
et dñs tocius creature ⁊ exau¬
di me miseram dep̃cantem:
et de tua miscd̃ia presumen¬
tem. Meñito dñe testamen¬
ti tui. et da uerbũ in ore meo:
et in corde meo consiliũ corro¬
bora: ut domus tua in tua
scĩficatõne ꝑmaneat: et õs
gentes agnoscant qm̃ tu es
deus: et non est alius p̃terte
actum est autẽ.
cũ cessasset clamare
ad dum: surrexit de loco in¬
quo iacuerat ꝓstrata dño:
uocauitq abram suã. Et
descendens in domũ suã ab¬
stulit a se cilicium: et exuit
se uestim̃to uiduitatis sue
et lauit corpus suũ: et un¬
xit se mitro optimo. et disca¬
minauit crinẽ capitis sui:
et imposuit mitram suꝑ ca¬
put suũ: et induit se uesti¬
mentis iocunditatis sue.
Indiutq sandalia pedib su
b ornamentis sius orna¬
uit se. Cut etiam dñs con¬
tulit splendorem: qm̃ om̃is
ista cõpositio ñ ex libidine

Expanded text:
sed humilium et mansuetorum sed humilium et mansuetorum tibi semper placuit deprecatio Deus caelorum creator aquarum et dominus totius creaturae exaudi me miseram deprecantem et de tua misericordia praesumentem memento Domine testamenti tui et da verbum in ore meo et in corde meo consilium corrobora ut domus tua in tua sanctificatione permaneat et omnes gentes agnoscant quoniam tu es Deus et non est alius praeter te factum est autem cum cessasset clamare ad Dominum surrexit de loco quo iacuerat prostrata Domino vocavitque abram suam et descendens in domum suam abstulit a se cilicium et exuit se vestimentis viduitatis suae et lavit corpus suum et unxit se miminavit crinem capitis sui, et imposuit mitram super caput suum et induit se vestimentis jucunditatis suae, induitque sandalia pedibus suiibus ornamentis suis ornavit se. Cui etiam Dominus contulit splendorem, quoniam omnis ista compositio, non ex libidine,
Abbreviated transcription (Latin):
tatu suo: et in mulcitudine
bellatoꝵ. Sed aspexisti suꝑ
castra eoꝵ: et tenebre fatiga¬
uerunt eos. Genuit pedes
eoꝵ abyssus: et aq̃ operuert̃
eos. Sic fiant et isti dñe qui
confidunt in multitudine
sua. et in cutrib suis. et in
contis. et in sagittis suis. et
lanceis glantur ⁊ et nesciũt
quia tu ip̃e es deus ñr qui
teris uella ab initio: et dñs
nomen est tibi. Erige bra¬
chium tuũ sic̃ ab initio: et
alude uirtutẽ eoꝵ in uirtute
tita. Cadat uirtus eoꝵ in i¬
racundiam tuam : qui ꝓ¬
mittũt se uiolare sancta tu¬
a. et polluere tabernacłm no¬
minis tut: et deicere gladio
suo cornu altaris tui. Fac
dñe ut giadio ꝓprio eius su¬
ꝑbia amputetur. Capiat᷑
costantiam ut contempnã
illum: et uirtutẽ ut eũtam
illum. Erit eñi memoriale
nominis tui: cum manus¬
femine ceiecerit eũ. Non eñi
in mulcitudine ẽ uircus tu¬
a dñe: neq in equoꝵ uirib
uoluntas tua. Nec suꝑbi
ab initio placuerunt tibi:

Expanded text:
tatu suo et in multitudine tatu suo et in multitudine bellatorum sed aspexisti super castra eorum et tenebrae fatigaverunt eos tenuit pedes eorum abyssus et aquae operuerunt eos sic fiant et isti Domine qui confidunt in multitudine sua et in corribus suis et in contis et in sagittis suis et in lanceis gloriantur et nesciunt quia tu ipse es Deus noster qui conteris bella ab initio et Dominus nomen est tibi erige brachium tuum sicut ab initio et adlide virtutem eorum in virtute tua cadat virtus eorum in iracundiam tuam qui promittunt se violare sancta tua et polluere tabernaculum honoris tui et deicere gladio suo cornu altaris tui fac Domine ut gladio proprio eius superbia amputetur capiatur animo constantiam ut contemnam illum et virtutem ut evertam illum erit enim memoriale nominis tui cum manusfeminea deiecerit eum non enim in multitudine est virtus tua Domine neque in equorum viribus voluntas tua nec superbi ab initio placuerunt tibi
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m. Et dixit ad eam ortas
princeps iude. Wade in pa¬
ce et dñs sit tecum: in ultio¬
ne inimicoꝵ nr̃or. Et reuer
rium suum. Et induens se
cilicio posuit cinerem suꝑ ca¬
put suũ: et ꝓsternens se dño
clamauit ad dñm dicens.
Pñe deus patris mei syme¬
on qui dedisti illi gladium ĩ
defensionẽ alienigenarũ qͥ
uiolatores extiterunt in coin¬
quinatõne sua. et denudaue¬
runt femur uirginis in con¬
fusionem: et dedisti multeres
illorũ in p̃dam. et filias eoꝵ
in captiuitatem: et omnem
predam in diuisionẽ seruis
tuis. qui zelauerunt ⁊elum
tuũ: subueni queso te domi¬
ne deus meus michi uidue.
Tu eñi fecisti priora ⁊ et illa
post illa cogitasti: et hoc fc̃m
est qd̃ ip̃e uoluisti. Omnes
eñi uie tue parate sunt: et
a posuisti. Respice castra as¬
syrior nunc. sicut tune ca¬
stra egyptioꝵ uidere dignatꝰ
es: quando post seruos tuos
armati currebant ⁊ confiden¬
tes in quadrigis et in equi

Expanded text:
nostrum. Et dixit ad eam Ozias nostrum. Et dixit ad eam Ozias princeps Juda: Vade in pace, et Dominus sit tecum in ultionem inimicorum nostrorum. Et revertrium suum: et induens se cilicio, posuit cinerem super caput suum: et prosternens se Domino, clamabat ad Dominum, dicens: Domine Deus patris mei Simeon, qui dedisti illi gladium in defensionem alienigenarum, qui violatores exstiterunt in coinquinatione sua, et denudaverunt femur virginis in confusionem: et dedisti mulieres illorum in praedam, et filias illorum in captivitatem; et omnem praedam in divisionem servis tuis, qui zelaverunt zelum tuum: subveni, quaeso te, Domine Deus meus, mihi viduae. Tu enim fecisti priora, et illa post illa cogitasti: et hoc factum est quod ipse voluisti. Omnes enim viae tuae paratae sunt, et a posuisti. Respice castra Assyriorum nunc, sicut tunc castra Aegyptiorum videre dignatus es, quando post servos tuos armati currebant, confidentes in quadrigis, et in eq
Abbreviated transcription (Latin):
contra dũm ꝓtulerunt: ext̃¬
minati sunt ab extermina¬
tore. et a serpentib perierunt.
Et nos ergo ñ ulciscamur
nos ꝓhis que patimur:
sed reputantes peccatis nr̃is.
hec ip̃a minora esse supplici¬
a: flagella dñi quasi serui
qui corripimur ad emenda¬
tionẽ ñ ad ꝑditionem nr̃am
euenisse credamus. Et dixe¬
runt illi orias ⁊ p̃sbiteri.
Omnia que locuta es ue¬
ra sunt: et ñ est in sermont¬
b tuis ulla reprehensio. Nũc
ergo ora ꝓ nobis qm̃ multer
sc̃a es: et timens deum. Et
dixit illis iudith. Si c̃ qd̾ lo¬
qui potui dei esse cognoscitis:
ita qd̃ facere disposui ꝓbate
si ex deo est: et orate ut firmũ
faciat consiliũ meũ deus.
Stabitis uos ad portã noc¬
te ista: et ego exeam cũ abra
mea: et orate ut sic̃ dixistis
in dieb quinq respiciat deus
ppłm suũ isil. Nz os auten
nolo ut scrutemini actum
meum: et usq dũ renuntiẽ
uobis nichil aliud fiat ni¬
si oratio ꝓ me ad dñm deum

Expanded text:
contra Dominum protulerunt extecontra Dominum protulerunt exterminati sunt ab exterminatore et a serpentibus perierunt et nos ergo non ulciscamur nos pro his quae patimur sed reputantes peccatis nostris haec ipsa minora esse supplicia flagella Domini quasi servi qui corripimur ad emendationem non ad perditionem nostram evenisse credamus et dixerunt illi Ozias et presbyteri omnia quae locuta es vera sunt et non est in sermonibus tuis ulla reprehensio nunc ergo ora pro nobis quoniam mulier sancta es et timens Dominum et dixit illis Iudith sicut quod loqui potui Dei esse cognoscitis ita quod facere disposui probate si ex Deo est et orate ut firmum faciat consilium meum Deus stabitis vos ad portam nocte ista et ego exeam cum mea: et orate, ut sicut dixistis, in diebus quinque respiciat Dominus populum suum Israel. Vos autem nolo ut scrutemini actum meum, et usquedum renuntiem vobis, nihil aliud fiat, nisi oratio pro me ad Dominum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ quo scelere dati sunt ingla¬
dium ⁊ in rapinam. et in
confusionem inimicis suis.
Nos autem alterum deum
nescimus p̃ter ip̃m. Expec¬
temus humiles consolaci¬
onem eius: et exquiret san¬
guinem nr̃m de afflictioni¬
liabit om̃s gentes quecũ¬
q insurgunt contra nos:
et faciet illas sine honore
dñs deus nr̃. Et nunc fra¬
tres q̃m̃ uos estis p̃sbiteri
inppłõ dei. et ex uobis pen¬
det aĩa illorũ : ad eloquiũ
ut̃m corda eoꝵ erigite: ut
memores sint quia temp¬
tati sunt patres nr̃i ut pro¬
barentur. si uere colerent de¬
um suũ. Memores esse de¬
bent quomodo pater noster
abraham temptatus est: et
ꝑ multas tribulationes ꝓ¬
batus. dei amicus effectus
est. Sic ysaac. sic iacob. sic
moyses et om̃s qui placue¬
runt deo: ꝑ multas tribula¬
tõnes transierunt fideles.
Illi autem qui temptatõneᷤᷤ
non susceperunt cũ timore
dñi. et impacientia sua ĩppe¬
rium mutrmuratõnis sue

Expanded text:
pro quo scelere dati sunt in glapro quo scelere dati sunt in gladium, et in rapinam, et in confusionem inimicis suis: nos autem alterum Deum nescimus praeter ipsum: exspectemus humiles consolationem ejus, et exquiret sanguinem nostrum de afflictioniliabit omnes gentes, quaecumque insurgunt contra nos, et faciet illas sine honore Dominus Deus noster. Et nunc, fratres, quoniam vos estis presbyteri in populo Dei, et ex vobis pendet anima illorum, ad eloquium vestrum corda eorum erigite, ut memores sint, quia tentati sunt patres nostri, ut probarentur si vere colerent Deum suum. Memores esse debent quomodo pater noster Abraham temptatus est, et per multas tribulationes probatus Dei amicus effectus est. 31 Sic Isaac, sic Iacob, sic Moyses et omnes qui placuerunt Deo per multas tribulationes transierunt fideles. Illi autem, qui temptationes non susceperunt cum timore Domini et patientia sua inproperium murmurationis suae
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixit illis. Md̃ est hoc u̾¬
bum in quo consensit orias:
ut tradat ciuitatem assyriis.
si intra quinq dies ñ uenerit
uobis adiutoriũ: Et qͥ estis
uos qui temptatis dñm:
Non est iste sermo qui mi¬
sericordiam ꝓuocet: sed pociꝰ
qui tram excitet. et furorem
accendat. Posuistis uos tem¬
pus miseratõnis dñi: et in
arbitrio ur̃o diem constitui¬
stis ei. S̾ ed quia patiens est¬
dñs ⁊ in hoc ip̃o peniteamus:
et indulgentiã eius lacrimis
postulemus. Non eñi quasi
neq sic̃ filius hominis ad
iracundiam inflammabi¬
tur. Et ideo humiliemus il¬
li animas nr̃as: et in sp̃u¬
contrito ⁊ humiliato seruiẽ¬
tes illi dicamus flentes dño:
ut scd̃m uoluntatem suam
sic faciat nobiscũ miscd̃iam
suam: ut sicut conturbatũ
est cor nr̃m in suꝑbia eoꝵ:
ita etiam de nr̃a humilitate
gloriemur : qm̃ ñ secuti su¬
mus peccata patrũ nr̃orũ qͥ
dereliquerunt dñm deũ suũ
et adorauerunt deos altenos:

Expanded text:
et dixit illis: quod est hoc veet dixit illis: quod est hoc verbum, in quo censentit Ozias, ut tradat civitatem Assyriis, si intra quinque dies non venerit vobis adjutorium? Et qui estis vos, qui tentatis Dominum? Non est iste sermo, qui misericordiam provocet, sed potius qui iram excitet, et furorem accendat. Posuistis vos tempus miserationis Domini, et in arbitrium vestrum, diem constituistis ei. Sed quia patiens Dominus est, in hoc ipso poeniteamus, et indulgentiam ejus fusis lacrymis postulemus: non enim quasi neque sicut filius hominis ad iracundiam inflammabitur. Et ideo humiliemus illi animas nostras, et in spiconstituti humiliato, servientes illi, dicamus flentes Domino, ut secundum voluntatem suam sic faciat nobiscum misericordiam suam: ut sicut conturbatum est cor nostrum in superbia eorum, ita etiam de nostra humilitate gloriemur: quoniam non sumus secuti peccata patrum nostrorum, qui dereliquerunt Deum suum, et adoraverunt deos alienos,
Abbreviated transcription (Latin):
b messis ordearie. Instabat
eñt suꝑ alligantes manipu¬
los in campo: et uenit estus
suꝑ caput eius et mortuus
est in bethulia ciuitate sua:
et sepultus est illic cũ patri¬
b suis. Erat autem iudich
relicta eius uidua. iam an¬
nis tribz: et mensib sex. Et
in superiorib domus sue fe¬
cit sibi secretum cubiculũ:
in quo cum puellis suis
clausa morabatur. Et habẽs
suꝑ lumbos suos cilicium:
ieiunabat cunctis dieb uite
sue: pret̾ sabbata ⁊ neoment¬
as: et festa domus istł. Erat
autem eleganti aspectu ni¬
mis. Cui uir suus relique¬
rat diuicias multas ⁊ et fa¬
miliam copiosam: ac posseᷤᷤ¬
siones armentis boum et
gregib ouium plenas. Et
erat hec in omnib famosis¬
sima: qm̃ timebat dominũ
ualde: nec erat qui loqueret᷑
de illa uerbum malũ. Hec ita¬
q cum audisset q̃m orias ꝓ¬
misisset qd̃ transacto qͥnto
die traderet ciuitatem: misit
ad presbiteros chabri. et char¬
min: et uenerunt ad illam.

Expanded text:
bus messis hordiariae instabat bus messis hordiariae instabat enim super alligantes manipulos in campo et venit aestus super caput eius et mortuus est in Bethuliam civitatem suam et sepultus est illic cum patribus suis erat autem Iudith relicta eius vidua iam annis tribus et mensibus sex et in superioribus domus suae fecit sibi secretum cubiculum in quo cum puellis suis clausa morabatur et habens super lumbos suos cilicium ieiunabat omnibus diebus vitae suae praeter sabbata et neomenia et festa domus Israhel erat autem eleganti aspectu nimis cui vir suus reliquerat divitias multas et familiam copiosam ac possessiones armentis boum et gregibus ovium plenas et erat haec in eo omnibus famosissima quoniam timebat Dominum valde nec erat qui loqueretur de illa verbum malum haec itaque cum audisset quoniam Ozias promisissetdie traderet civitatem: misit ad presbyteros Chabri et Charmi. Et venerunt ad illam,
Abbreviated transcription (Latin):
b nris: iniuste egimus:
iniquitatem fecimus. Tu
quia pius es miserere nr̃i :
aut in tuo flagello uindica
iniquitates nostras: et no¬
li tradere confitentes te ppło̾
qui ignorat te. ut nõ dicant
int̾ gentes ubi est deus eorũ.
Et cum fatigati hiis clamo¬
rib et hiis fletib lassati si¬
luissent: exurgens orias ĩ¬
fusus lacrimis dixit. E quo
aĩo estote fratres: et hos qͥn¬
q dies expectemus a dño mi¬
sericordiã. Forsitan entm in¬
dignationem suam abscidet.
et dabit gla̾m nomini suo.
Si autem transactis qͥnq
dieb ñ uenerit adiutoriũ: fa¬
cĩemus hec u̾ba q̃ locuti estis.¬
t fc̃m est cum U¬
audisset hec uerba iu¬
dich uidua que erat filia me¬
rari. filii ydox. filii ioseph. fi¬
lii orie. filii elay. filii amnor
filii gedeon. filii rafoin. filii
achitob. filii melchie. filii e¬
nan. filii nathanie. filit sa¬
lathiel. filii symeon. filii ru¬
ben. et uir euis fuit manas¬
ses: qui mortuus est in die¬

Expanded text:
bus nostris iniuste bus nostris iniuste iniquitatem fecimus. Tu, quia pius es, miserere nostri, aut in tuo flagello vindica iniquitates nostras, et noli tradere confitentes te, populo qui ignorat te, ut non dicant inter gentes: Ubi est Deus eorum? Et cum fatigati his clamoribus et his fletibus lassati siluissent, exsurgens Ozias infusus lacrimis dixit: “Aequo animo estote, fratres, et hos quinque dies expectemus a Domino misericordiam. Forsitan enim indignationem suam abscidit et dat gloriam nomini suo. Si autem, transactis quinque diebus, non venerit adiutorium, faciemus haec verba quae locuti estist factum est cum audisset haec verba Iudith vidua, quae erat filia Merari filii Idox, filii Ioseph, filii Oziae, filii Elai, filii Iamnor, filii Gedeon, filii Raphoim, filii Acitob, filii Melchiae, filii Enam, filii Nathaniae, filii Salathiel, filii Simeon, filii Ruben, et vir eius fuit Manasses qui mortuus est in die
Abbreviated transcription (Latin):
nos et te. qm̃ fecistiin nos
mala: nolens loqui pacifi¬
ce cũ assyriis. Et ꝓpt̃ hoc tͣ¬
didit nos deus in manibus
eoꝵ ⁊ et ideo ñ est qui adiu¬
uet: cum ꝓsternamur ante
oculos eoꝵ in siti ⁊ in ꝑdito¬
ne magna. Et nunc congre¬
gate uniũsos quii ciuita¬
te sunt: ut sponte nos tra¬
damus om̃s ppło holofer¬
nis. Melius est ut captiui
benedicamus dñm uiuen¬
tes: quam moriamur et si¬
mus in obpbriũ omni car¬
ni: cum uideamus uxores
riras et infantes nr̃os mo¬
riante oculos nr̃os. Con¬
testamut hodie celũ ⁊ terrã
et deũ patrum nr̃oꝵ qui ul¬
ciscitur nos scd̃m peccata no¬
stra: ut iam tradatis ciuita¬
tem in manum milicie holo¬
fernis: et sit finis ñr breuiᷤᷤ
in ore gladii: qui longior
efficitur in ariditate sitis.
Et cum hec dixissent: factꝰ
est flecus ⁊ ululatus mag¬
nus in ecclesia omnib. Et
ꝑmultas horas: una uoce
clamauerunt ad deũ dicen¬
tes. Peccauimus cũ patri¬

Expanded text:
nos et te quoniam fecisti in nos nos et te quoniam fecisti in nos mala nolentes loqui pacifice cum Assyriis et propter hoc vendidit nos Deus in manibus eorum et ideo non est qui adiuvet cum prosternamur ante oculos eorum in siti et perditione magna et nunc congregate universos qui in civitate sunt ut sponte nos tradamus omnes populo Holofernis melius est enim ut captivi benedicamus Deum viventes quam moriamur et simus obprobrium omni carni cum videamus uxores nostras et infantes nostros mori ante oculos nostros contestamur hodie caelum et terram et Deum patrum nostrorum qui ulciscitur nos secundum peccata nostra ut iam tradatis civitatem in manu militiae Holofernis et sit finis noster brevis in ore gladii qui longior efficitur in ariditate sitis et cum haec dixissent factus est fletus et ululatus magnus in ecclesia omnibus et per multas horas una voce clamaverunt ad Deum dicentes peccavimus cum patri
Abbreviated transcription (Latin):
Seci et filii ammon ⁊ moab
accesserunt acd holofernẽ di¬
centes. Filii isił ñ in lancea
nec in sagitta confidunt:
sed montes defendunt illos:
et muniunt illos colles in
p̃cipitio cõstituti. Ut ergo
sine congressione pugne poᷤᷤ¬
sis suꝑare illos: pone custodes
fontium ut non hariant ex
ip̃is ÷ et sine gladio interfici¬
es eos: uel certe fatigati tra¬
dent ciuitatem suam quã
putant montib suppositã
superari ñ posse. Et placue¬
runt uerba hec coram holofer¬
ne: et coram omĩb satelliti¬
b eius. Et constituit ꝑ gy¬
rum centenarios ꝑ singłos
fontes. Cũq ista custodia
ꝑ dies uiginti fuisset exple¬
ta: defecerunt cysterne ⁊ col¬
lectiones aquar omnibus
inhabitantib bechuliam:
ita ut ñ esset intra ciuitatẽ
unde saciarentur uel una
die: qm̃ ad mensuram daba¬
tur pplis aqua cotidie. Tũc
ad ortam congregati oms
uiri femineq iuuenes ⁊ par¬
uult: simul om̃s una uoce
dixerunt. Iudicet deus int̾

Expanded text:
Sed filii Ammon et Moab Sed filii Ammon et Moab accesserunt ad Holofernem, dicentes: Filii Israel, non in lancea nec in sagitta confidunt, sed montes defendunt illos, et muniunt illos colles in praecipitio constituti. Ut ergo sine congressione pugnae possis superare eos, pone custodes fontium, ut non hauriant aquam ex eis, et sine gladio interficies eos, vel certe fatigati tradent civitatem suam, quam civitatem montibus positam superari non posse et placuerunt verba haec coram Holoferne et coram omnibus satellitibus eius et constituit per gyrum centenarios per singulos fontes cumque ista custodia per dies viginti fuisset expleta defecerunt cisternae et collectiones aquarum omnibus inhabitantibus in Bethuliam ita ut non esset intra civitatem unde satiarentur vel una die quoniam ad mensuram dabatur populis aqua cotidie tunc ad Oziam congregati omnes viri feminaeque iuvenes et parvuli simul omnes una voce dixerunt iudicet Deus inter
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant de ꝓuinciis ⁊ urbi¬
b uniuerse iuuentutis. Os
parit̾ parauerunt se ad pug¬
nam: contra filios israbel.
Et uenerunt per crepidinẽ
montis usq ad apicem qͥ
respicit dochaim a loco qui
dicitur belma usq celmo:
qui est contra therłm. Filii
autemisre ut uiderunt ml̾¬
titudinẽ illoꝵ ꝓstrauerunt
se suꝑ terram ⁊ mittentes t¬
nerem suꝑ capita sua: et i¬
nanimes orantes ut deus
istł miscd̃iam suam osten¬
derent super popłm suum.
Et assumentes arma sua
bellica ⁊ sederunt ꝑ loca que
angusti itineris tramitem
dirigunt int̾ montuosa:
et erant custodientes ea to¬
ta die ⁊ nocte. Porto holofer¬
nes dum circuit ꝑ gyrũ ⁊ rep¬
perit qd̃ fons qui influebat
aque ductum illoꝵ a parte
australi extra ciuitatem di¬
rigeret: et incidi p̃cepit aque¬
ductũ eoꝵ. Erant tamen ñ
songe a muris fontes : ex qͥ¬
b furtim uidebantur hauri¬
re aquam: ad refocillandum
potius quam ad potandũ.

Expanded text:
fuerant de provinciis et urbifuerant de provinciis et urbibus universae iuventutis omnes pariter paraverunt se ad pugnam contra filios Israhel et venerunt per crepidinem montis usque ad apicem qui respicit super Dothain a loco qui dicitur Belma usque Chelmo qui est contra Hesdraelon filii autem Israhel ut viderunt multitudinem illorum prostraverunt se super terram mittentes cinerem super capita sua unianimes orantes ut Deus Israhel misericordiam suam ostenderet super populum suum et adsumentes arma sua bellica sederunt per loca quae angusti itineris tramitem dirigunt inter montuosa et erant custodientes ea tota die et nocte porro Holofernis dum circuit per gyrum repperit quod fons qui influebat aquaeductum illorum a parte australi extra civitatem dirigeret incidi praecepit aquaeductum eorum erant tamen non longe a muris fontes ex quibus furtim videbantur haurire aquam ad refopotius quam ad potandum.
Abbreviated transcription (Latin):
centes. Dñe deus celt ⁊ terre
intuere suꝑbiam illoꝵ ⁊ et
respice ad humilitatem no¬
stram. et faciem scõꝵ tuoꝵ
attende: et ostende quia ñ de¬
relinquis presumentes de
te: et p̃sumentes de se et cle
sua uirtute glantes humi¬
pleta: consolati sunt achi¬
or dicentes. Seus patrum
casti: ip̃e tibi hanc dabit ui¬
cissitudinẽ : ut eoꝵ tu inte¬
ritum magis uideas. Cũ
uero dñs deus nr dederit hãc
libertatem seruis suis: sit
et tecum deus in medio nr̃i
sic̃ placuerit tibi: ita ut cũ
ortas finito concilio: susce¬
pit eum in domum suam.
Et fecit cenam magnam:¬
g.
ec uocatis omnib presbite¬
ris simul: expleto ieiunio
refecerunt. Postea uero con
noctem intra ecclesiam ora¬
uerunt: petentes auxilium
a deo isralhel.
ra die p̃cepit exercitib
suis. ut ascenderent contra
bethuliam. Erant autemi pe¬
dites bellatoꝵ centum uigin¬
ti milia. et equites duodecĩ
milia: pret̾ preparationem
uiroꝵ illoꝵ quos occupaute¬
rat captiuitas: et adoucti.

Expanded text:
centes: 'Domine Deus celi et terre intuere superbiam eorum et respice ad humilitatem nostraattende, et ostende quoniam non derelinquis praesumentes de te: et praesumentes de se, et de sua virtute gloriantes, humilorum completa, consolati sunt Achior, dicentes: Deus patrum casti, ipse tibi hanc dabit vicissitudinem, ut eorum magis tu interitum videas. Cum vero Dominus Deus noster dederit hanc libertatem servis suis, sit et tecum Deus in medio nostri: ut sicut placuerit tibi, ita cum tuium. Tunc Ozias, finito consilio, suscepit eum in domum suam, et fecit ei coenam magnam. Et vocatis omnibus presbyteris, simul expleto jejunio refecerunt. Postea vero convt per totam noctem intra ecclesiam oraverunt, petentes auxilium a Deo Israel.  ra die praecepit exercitibus suis, ut ascenderent contra Bethuliam. Erant autem pedites bellatorum centum viginti millia, et equites viginti duo millia, praeter praeparationes virorum illorum, quos occupaverat captivitas et adducti
Abbreviated transcription (Latin):
transitus esse poterat : ut
obtinerent ascensus mon¬
tium ꝑ quos uia esse pote¬
rat ad iherłm: et illic custo¬
dirent ubi angustũ iter es
se poterat int montes. Et fe¬
tuerat eis sacerdos dñt helia¬
chim. Et clamauit oĩs ppłs
ad dñm: instancia magna.
Et humiliauerunt animaᷤᷤ
suas in ieiuniis: ip̃i et mu¬
lieres eoꝵ. Et induerunt se
sacerdotes ciliciis ⁊ et infan¬
tes ꝓstrauerunt contra faci¬
em templi dñi: et altare do¬
mint operuerunt cilicio. Et
clamauerunt ad deũ iscł it
nanimiter: ne darent᷑ in pre¬
dam infantes eoꝵ et uxores
eoꝵ in diuistonem : et ciuita¬
tes eoꝵ in ext̾minium: et
sancta eoꝵ inpollutionem.
Tunc elyachim sacerdos do¬
mini magnus circuiuit om¬
nem isił: allocutusq ẽ eos
dicens. Scitote qm̃ exaudi¬
et dĩis preces ur̃as: si ma¬
nentes ꝑseueraueritis in ie¬
iuniis ⁊ oracõnib in ꝯspec¬
tu dñi. Memores estote mo¬
ysi serui dñi: quia amalech

Expanded text:
transitus esse ptransitus esse pobtinerent ascensus montium, per quos via esse poterat ad Jerusalem, et illic custodirent ubi angustum esse iter poterat inter montes. » Satuerat eis sacerdos Domini Heliachim et clamavit omnis populus ad Dominum instantia magna et humiliaverunt animas suas in ieiuniis ipsi et mulieres eorum et induerunt se sacerdotes ciliciis et infantes prostraverunt contra faciem templi Domini et altare Domini operuerunt cilicio et clamaverunt ad Deum Israhel unianimiter ne darentur in praedam infantes eorum et uxores eorum in divisionem et civitates eorum in exterminium et sancta eorum in pollutionibus tunc Heliachim sacerdos Domini magnus circuivit omnem Israhel adlocutusque est eos dicens scitote quoniam exaudivit Dominus preces vestras si manentes permanseritis in ieiuniis et orationibus in conspectu Domini memores estote Mosi servi Domini qui Amalech
Abbreviated transcription (Latin):
am in campo magno hesdre¬
lon: et acl om̃s qui erant
in samaria. et trans flum̃
nem terram iesse: quousq
ꝑueniatur ad montes ethy¬
opte. Ad hos om̃s misit nũ¬
tios nabuchodonosor rex as¬
syrioꝵ. Qui om̃s uno aĩo
contradixerunt ⁊ et remise¬
runt eos uacuos: ac sine ho¬
nore abiecerunt. Tunc in¬
dignatus nabuchodonosor
rex ad omnẽ terram illam:
suum qd̃ defenderet se de om¬
nibus gentibus huis. I¬

Expanded text:
am in campo magno Esdream in campo magno Esdrelon, et ad omnes qui erant in Samaria, et trans flumen nem terram Jesse, quousque perveniatur ad terminos Aethiopiae. Ad hos omnes misit nuntios Nabuchodonosor rex Assyriorum: qui omnes uno animo contradixerunt, et remiserunt eos vacuos, et sine honore abjecerunt. Tunc indignatus Nabuchodonosor rex adversus omnem terram illam, suum, quod defenderet se de omnibus regionibus his.
Abbreviated transcription (Latin):
taq rex medo¬
rum subiuga¬
uerat multas
gentes tmperio suo. Et ip̃e
edificauit ciuitatem poten¬
tissimam quam appellauit
egbathanis: ex lapidib qͣ¬
dratis ⁊ sectis. Fecit muros
eius in altitudinẽ cubito¬
rum septuaginta: et in la¬
titudinem cubitoꝵ trigin¬
ta. Turres uero eius posu¬
it in altitudinẽ cubitoꝵ cẽ¬
tum. Per quadrum uero
ear latus utrũq uicenoꝵ
pedum spatio tendebat᷑. Po
quasi potens in potencia exer¬
citus sui: et in gła quadri¬
gaꝵ suar. Anno igit᷑ du¬
odecimo regni sui nabucho¬
donosor rex assyrioꝵ qui reg¬
nabat in niniue ciuitate
magna pugnauit contra
arphasath: et obtinuit eũ
in campo magno qui ap¬
pellatur ragau circa eufra¬
ten. et tygrim. et iadasan:
in campo erioch regis elicho¬
rum. Tunc exaltatum ẽ
regnum nabuchodonosor:
et cor eius eleuatũ est. Et
misit ad omnes qui habi¬
tabant in cilicia. et damas¬
co. et libano ⁊ et ad gentes
que sunt in carmelo. et ce¬
dar: et inhabitantes galile¬

Expanded text:
taque rex Medorum subjugaverat multas gentes imperio suo, et ipse aedificavit civitatem potentissimam, quam appellavit Ecbatanis, ex lapidibus quadratis et sectis: fecit muros ejus in latitudinem cubitorum septuaginta, et in altitudinem cubitorum triginta, turres vero ejus posuit in altitudinem cubitorum centum. Per quadrum vero earum, latus utrumque vicenorum pedum spatio tendebatur  Aquasi potens in potentia exercitus sui, et in gloria quadrigarum suarum. Anno igitur duodecimo regni sui, Nabuchodonosor rex Assyriorum, qui regnabat in Ninive civitate magna, pugnavit contra Arphaxad, et obtinuit eum in campo magno, qui appellatur Ragau, circa Euphraten, et Tigrin, et Jadason, in campo Erioch regis Elicorum. Tunc exaltatum est regnum Nabuchodonosor, et cor ejus elevatum est, et misit ad omnes qui habitabant in Cilicia, et Damasco, et Libano, et ad gentes, quae sunt in Carmello, et Cedar, et inhabitantes Galilae
Abbreviated transcription (Latin):
di. Et cecidit timor illius
suꝑ om̃s inhabitantes t̾rã.
unc miserunt
legatos suos uniũ¬
sar urbium et ꝓuintiaꝵ
reges ac principes. syrie sci¬
licet mesopotamie ⁊ et syrie
sobal: et libie atq cilicie. Q
uententes ad holofernem
dixerunt. Sesinat indig¬
natio tua circa nos. Meliꝰ
est eñi ut uiuentes seruia¬
mus nabuchodonosor regi
magno et subditi simus ci¬
bi: quam mortentes cũ in¬
teritu nr̃o. ip̃i seruitutis no¬
stre dampna patiam᷑. Om¬
nis ciuitas nr̃a. omnisq

Expanded text:
di et cecidit timor illius di et cecidit timor illius super omnes inhabitantes terram tunc miserunt legatos suos universarum urbium et provinciarum reges ac principes Syriae scilicet Mesopotamiae et Syriae Sobal et Lybiae atque Ciliciae qui venientes ad Holofernem dixerunt desinat indignatio tua circa nos melius est enim ut viventes serviamus Nabuchodonosor regi magno et subditi simus tibi quam morientes cum interitu nostro ipsi servitutis nostrae damna patiamini omnis
Abbreviated transcription (Latin):
uero ⁊argentuni de domo re¬
gis assũpsit: multũ nimis.
Et ꝓfectus est ip̃e et omnis
exercitus: cũ quadrigis et
equitib et sagittarus. Qͥ
ccoperuerunt faciem terre:
sic̃ locuste. Cũq ꝑtransis¬
set fines assytioꝵ ⁊ uenit
ad magnos montes ange:
qui sunt a sinistro cilicie.
Ascenditq omia castella e¬
oꝵ: et obtinuit omnẽ mu¬
nicionem. Effregit autem
ciuitatem opinatissimam
serti: et ad austrũ terre cele¬
on. Et transiit eufracen: et
uenit in mesopotamiã. Et
fregit om̃s ciuitates excel¬
sas que erant ibi:a torren¬
te mambre usq quo ꝑueni¬
aturad mare. Et occupauit
om̃s t̾minos eius: a cilici¬
ausq ad fines iafech. qui
sunt ad austum. Fodirxit¬
q om̃s filios madian: ac
p̃dauit omnẽ locupletionẽ
eoꝵ. Om̃sq resistentes sibr:
occidit in ore gladii. Et post
hec descendit in campos da¬
masci: in dieb messis. Et
succendit om̃ia sata: om̃sq
arbores ac uineas fecit inci¬

Expanded text:
vero et argentum, de domo revero et argentum, de domo regis assumpsit multum nimis. Et profectus est ipse, et omnis exercitus, cum quadrigis, et equitibus, et sagittariis qui cooperuerunt faciem terrae, sicut locustae. Cumque pertransisset fines Assyriorum, venit ad magnos montes Ange, qui sunt a sinistro Ciliciae, ascenditque omnia castella eorum, et obtinuit omnem munitionem. Effregit autem civitatem opinatissimam serti, et ad austrum terrae Cellon. Et transivit Euphratem, et venit in Mesopotamiam: et fregit omnes civitates excelsas, quae erant ibi, a torrente Mambre usquequo perveniatur ad mare: et occupavit terminos ejus, a Ciliciusque ad fines Iafeth qui sunt ad austrum abduxitue omnes filios Madian ac praedavit omnem locupletationem eorum omnesque resistentes sibi occidit in ore gladii et post haec descendit in campos Damasci in diebus messis et succendit omnia sata omnesque arbores ac vineas fecit inci
Abbreviated transcription (Latin):
q duces ⁊ bellatores suos:
et habuit cũ eis mysteriũ
cõsilii sui. Sixitq omnem
cogitatõnem suã in eo esse:
ut omnẽ terram suo subiu¬
garet imperio. Qd̃ dictũ cũ
placuisset om̃ib : uocauit
nabuchodonosor rex holofer¬
nem principem militie sue:
et dixit et. Egredere adu̾sũ
omne regnũ occidentis: et ⁊¬
tra eos p̾cipue qui contemp¬
serunt imperium meũ. Nõ
parcet oculus tuus ulli reg¬
no: omnemq urbem muni¬
tam subiugabis michi.
Tunc holofernes uocauit d.¬
duces ⁊ magistratus uir¬
tutis assyrioꝵ : et dinume¬
rauit uiros in expeditione
sic̃ preceperat ei rex centum
uiginti milia peditum pug¬
natoꝵ: et equites sagittari¬
os duodecim milta. Omnẽ¬
q expeditionem suam fecit
p̃ire in mulcitudine innit¬
merabilium cameloꝵ: cũ
hiis que exercitib sufficerẽt
copiose. Soumquoq armẽ¬
ta. gregesq ouiũ quoꝵ non
erat numerus. Frumentũ
ex om̃i syria in transitu su¬
o parari constituit Aurum

Expanded text:
 duces et bellatores suos, et habuit cum eis mysterium consilii sui. Dixitque cogitationem suam in eo esse, ut omnem terram suo subjugaret imperio. Quod dictum cum placuisset omnibus, vocavit Nabuchodonosor rex Holofernem principem militiae suae, et dixit ei: “Egredere adversum omne regnum occidentis, et contra eos praecipue qui contempserunt imperium meum. Non parcat oculus tuus ulli regno, omnemque urbem munitam subiugabis mihi”». 6 Holofernem hunc aut duces et magistratus virtutis Assyriorum et dinumeravit viros in expeditione sicut praecepit ei rex centum viginti milia peditum pugnatorum et equites sagittarios duodecim milia omnemque expeditionem suam fecit praeire multitudinem innumerabilium camelorum cum his quae exercitibus sufficerent copiose boum quoque armenta gregesque ovium quorum non erat ex omni Syria in transitu suo parari constituit. Aurum
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ odio habueris dimitte:
dicit dñs deus istł. Operiec
autẽ miquitas uestimen¬
tũ eius: dicit dñs exercitu¬
um. Custodite sp̃mũrm:
et noute despicere. Labora¬
re fecistis dñm in sermoni¬
b ũris: et dixistis. In quo
eũ fecimus laborare: In eo
qd̃ dicitis. Omis quii facit
malũ bonus ẽ in ꝯspecti
dñt: et tales ei placent.
Aut certe. Uxui est deus
cce ego mittã ange¬
iũ meũ: et p̃para¬
bit uiam ante faciẽ tuã
Et statim ueniet ad ten

Expanded text:
cum odio habueris, dimitte, cum odio habueris, dimitte, dicit dominus deus Israhel: operiet autem iniquitas uestimentum eius, dicit dominus exercituum. custodite spiritum uestrum, et nolite despicere. laborare fecistis dominum in sermonibus uestris et dixistis: in quo eum fecimus laborare in eo cum diceretis omnis qui facit malum bonus est in conspectu Domini et tales ei placent aut certe ubi est Deus cce ego mittam angelum meum et praeparabit viam ante faciem meam et statim venie
Abbreviated transcription (Latin):
tũ leut: dicit dñs exercituũ.
Propt̃ qd̾ ⁊ ego dedi uos con¬
tempcibiles ⁊ hutmiles oĩ¬
b ppłis ⁊ sic̃ ñ seruastis ui¬
as meas: et accepistis faci¬
em in lege. Nũqiud ñ pa¬
ter unus om̃ntũ ur̃m: Nũ¬
quid ñ deus unus creauit
uos: Quare ergo despicit
unusquisq ur̃m frẽm su¬
um: uiolans pactũ patrũ
buit filiam dei alient. Sis¬
ꝑdat dñs uirũ qui fecerit
hoc. magistrũ ⁊ disciptlũ
de tabernaculis tacob: et of¬
ferentẽ munus dño exerci¬
tuũ. Et hoc rursũ fecistis.
Pꝑtebatis lacrimis altare
dñi flecu ⁊ mugitu: itaut
ultra ñ aspiciam ad sacri¬
fictũ: nec accipiã placabi¬
le quid de manit ur̃a. Et
dixistis. Quam ob catsã:
Quia dñs testificatus est
int̾ te ⁊ uxorẽ pubertatis tu¬
e: quam tu despexisti. Et hec
particeps tuã: et uxor fede¬
ris tui. Nonne unus fecit :
et residium sp̃s eius est:
si sem̃ det: Custodite ergospi¬
ricũ ur̃m. Et uxorẽ adoles¬
centie tue noli despicere.

Expanded text:
nus exercituum. Et paulo post: Ego dedi uos contemptibiles et humiles omnibus populis, sicut non seruastis uias meas et accepistis faciem in lege. numquid non pater unus omnium nostrum? numquid non deussnun creauit nos? quare ergo despicit unusquisque nostrum fratrem suum, uiolans pactum patrum buit filiam dei alieni. disperdat dominus uirum, qui fecerit hoc, magistrum et discipulum de tabernaculis Iacob et offerentem munus domino exercituum. et hoc rursum fecistis: operiebatis lacrimis altare domini, fletu et mugitu, ita ut ultra non respiciam ad sacrificium, nec accipiam placabile quid de manu uestra. et dixistis: quam ob causam? quia dominus testificatus est inter te et uxorem pubertatis tuae, quam tu despexisti: et haec particeps tua et uxor foederis tui. nonne unus fecit, et residuum spiritus eius est? si semen dei? custodite ergo spiritum uestrum: et uxorem adulescentiae tuae noli despicere.
Abbreviated transcription (Latin):
ens dicit dñs exercituum:
q̃ ñ relĩquet eis radicem ⁊
germen. Et orietur uobis
tim̃tib nomen meum sol
iusticie: et sanitas inpen¬
nis eius. Et egrediemint
et salietis sic̃ uituli de ar¬
mento ⁊ et calcabitis ĩpi¬
os cũ fuerint cinis sb̃ plã¬
ta pedum ur̃oꝵ in die qua
ego facio: dicit dñs exerci¬
tuũ. Mem̃tote legis mo

Expanded text:
ens dicit Dominus exercituum ens dicit Dominus exercituum quae non relinquet eis radicem et germen et orietur vobis timentibus nomen meum sol iustitiae et sanitas in pinnis eius et egrediemini et salietis sicut vituli de armento et calcabitis impios cum fuerint cinis sub planta pedum vestrorum in die qua ego facio dicit Dominus exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ me u̾ba uestra dicit do¬
minus. Et dixistis. Quid
locuti sumus contra te:
Et dixistis. Dzanus est qͥ
seruit dño. Et qd̃ emolu¬
mentũ quia custodiuimꝰ
p̃cepta eius : et qui ambu¬
lauimus tristes corã dño
exercituũ: Ergo nunc bea¬
tos dicimus arrogantes
Siquidẽ edificati sunt faci¬
entes impietatẽ: et tẽpta¬
uerunt deũ: et salui fc̃i sũt
Tunc locuti sunt tim̃tes
deũ: unusquisq cũ proxi¬
mosuo. Et attendit dñs ⁊
audiuit ⁊ et scriptus est li¬
ber monim̃ti corã eo: tim̃¬
tib dñm ⁊ cogitantib no¬
men eius. Et erunt michi
ait dñs exercituũ in oie qͣ
ego facio inpeculisi: et par¬
cam eis sic̃ parcit uir filio
seruienti sibi. Et conuerte¬
mini ⁊ uideoitis quid sit
int̾ iustũ ⁊ impiũ: et int̃
seruientẽ deo ⁊ ñ seruientẽ et.
cce eñt dies A¬
ueniet succensa qͣsi
caminus: et erunt omnes
suꝑbi ⁊ omnes facientes
impietatẽ sic̃ stipula : et in¬
flammabit eos dies uent¬

Expanded text:
super me verba vestra, dicit Dominus. Et dixistis: Quid locuti sumus contra te? Et dixistis: Vanus est, qui servit Domino, et quod emolumentum, quia custodivimus præcepta eius et quia ambulavimus tristes coram Domino exercituum? Ergo nunc beatos dicimus arrogantes, siquidem ædificati sunt facientes impietatem et temptauerunt deum et salui facti sunt. tunc locuti sunt timentes deum unusquisque cum proximo suo: et adtendit dominus et audiuit, et scriptus est liber monumenti coram eo timentibus dominum et cogitantibus nomen eius. et erunt mihi, ait dominus exercituum, in die, qua ego facio, in peculium: et parcam eis, sicut parcit uir filio suo seruienti sibi. et conuertimini et uidebitis, quid sit inter iustum et impium et inter servientem Deo et non servientem ei ecce enim dies veniet succensa quasi caminus et erunt omnes superbi et omnes facientes impietatem stipula et inflammabit eos dies ven
Abbreviated transcription (Latin):
ingentib: dicit dñs exer¬
ctcuũ. Et uos polluistis
illud in eo qd̃ dicitis: mẽ¬
sa dñi ꝯtaminata ẽ. et qd̃
superponitur ⁊tẽptibile ẽ.
cũ igne qui illud deuorat.
Et dixistis. Ecce de labore.
Et exsufflastis in illud di¬
cit dñs exercituũ. Et irtu¬
ustis de rapinis claudũr:
languidũ: et intulistis mu¬
nus. Nũquid suscipiam
ciud de manu ur̃a dicit do¬
minus: Maledictus dolo¬
sus qui habet in grege suo
masculũ ⁊ uotũ faciens
immolat dño debile⁊ qui¬
a rex magnus ego dicit
dñs exercituũ: et nom̃ me¬
um borribile ingentibus.¬

Expanded text:
 dicit Dominus exercituum. Et vos polluisti illud in eo quod dicitis: Mensa Domini contaminata est: et quod superponitur, contemptibile est, cum igne qui illud devorat. Et dixistis: Ecce de labore, et exsufflastis illud, dicit Dominus exercituum; Et intulistis de rapinis claudum, et languidum, et intulistis munus: Numquid suscipiam illud de manu vestra? dicit Dominus. Maledictus dolosus, qui habet in grege suo masculum, et votum faciens immolat debile Domino: Quia rex magnus ego, dicit Dominus exercituum, et nomen meum horribile in gentibus.