comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aam pestiferi lues inuasit in colas castri quod godonicũ
t mprigo biturico situm. Sole deniq uires solitto maiores exe¬
en tinti ardore gallicam regionem torruit. ut fontes qͥ tanto
e  ¶nis euo ꝑpotui fuixerant sicexti nequiquam consuetum
sius prebere sufficeret accolis. Tellus uͦ hiulcis passim fissa rums
endebit hiatus citbitrrimos &e solito ꝓfundiores. Proinde amnes
largifsui qui instar abissy magne honeri feras uectare consueue¬
rant naues exsicitis alueis amisso nuugiiusu. transicum duoden¬
ni prebeant puero si necessarium foret pedibꝰ transire. Quid de pͣto¬
rum recexam grustione. que uiroris aecore esbatis tempore uestiri
soent gminib speciẽ lipidis smaragdiui enulantibꝰ: estu solis atͥca
sie aruerant. quasi numquam aliquid humꝰ ris habuissent. Porrs
tot oe cantas nr̃e etati inexꝑtas erumpnas comitabat᷑ mortifera lucᷤᷤ
que humanorũ corporũ innumeras cotidie aabat strages. Que

Expanded text:
m pestifera lues invasit incolas castri, quod Gordonicum vocatur, in pago Biturico situm. Sole denique vires solito majores exerente, tanto ardore Gallicam regionem torruit, ut fontes qui toto pene hactenus aevo fluxerant, siccati, nequaquam consuetum suis potum praebere sufficerent accolis. Tellus vero hiulcis passim fissa rimis, pandebat hiatus creberrimos et solito profundiores. Proinde amnes largiflui, qui instar abyssi magnae oneriferas vectare consueverant naves, exsiccatis alveis, amisso navigii usu, transitum duodenni praebebant puero, si necessarium foret pedibus transire. Quid de pratorum retexam exustione, quae viroris decore, aestatis tempore vestiri solent graminibus, speciem lapidis smaragdini aemulantibus, quae aestu solis attrita sic aruerant, quasi nunquam aliquid humoris habuissent? Porro tot et tantas nostrae aetati inexpertes aerumnas comitabatur mortifera lues, quae humanorum corporum innumeras quotidie dabat strages, quae
Abbreviated transcription (Latin):
festinant quo disposuerant. Contemptor aũt benedicti patͥs
excremꝰ omniũ de uilla egredit᷑. Credo aliquautulum herbe
suꝑfunsse. quani ut suus consiuneret equus erpectare. Et ip̃e
demum ut suis comungeretur sociis qui longinscule um
aberant. equo calcaribꝰ admisso eos insequi conatur. S ance quim
de uilla exiret: cquus p̃ceps int̾ram eadens collisa ceruice mortuꝰ
ruit. Eques qui ei insidebat: & ipse labitur. confractoq femore
ab bumo nisi alioꝵ ulnis sublenat᷑. surgere nequiuit. Concurrẽte
turba ad tam subitam diuini eraminis uindictam. et ipse isae
adfuit. increpins miserum his uerbis. Nonne tͥ dix̾ani miserabi¬
lis. beatum benedictum suas inuirias nequaquam diu dimitt̃e
multasẽ s qi mͥ credẽ renusti: eoce contritis inembris: iaces
inutilis.

Expanded text:
festinant quo disposuerant. Contemptor autem Benedicti Patris festinant quo disposuerant. Contemptor autem Benedicti Patris postremus omnium de villa egreditur, credo aliquantulum herbae superfuisse, quam ut suus consumeret equus exspectabat: et ipse demum ut suis conjungeretur sociis, qui longiuscule jam aberant, equo calcaribus admisso eos insequi conatur; sed antequam de villa exiret, equus praeceps in terram cadens, collisa cervice, mortuus ruit. Eques, qui ei insidebaab humo, nisi aliorum ulnis sublevatus, surgere nequivit. Concurrente turba ad tam subitam divini examinis vindictam, et ipse Isaac adfuit, increpans miseram his verbis: Nonne tibi dixeram, miserabilis, B. Benedictum suas injurias nequaquam diu dimittere inultas? sed, quia mihi credere renuisti, ecce contritis membris jaces inutilis.
Abbreviated transcription (Latin):
euoluat. herbam totis uiribꝰ resecit. ut quantociꝰ repedirẽ ualen
ne sociorũ defraudetur epulis. Incerei dum ille illicito uutpe
oꝑi: uidit eum quidam de pagensibꝰ. & occurrens ociꝰ nuncurs.
p̾dicto ysiac uille proposito. Erat enim pratum illud cõtgus
domui eiꝰ. Intuitꝰ autem ysaac arimgerum falce granen prati
precidenteni a longe excelsiori inclamat uoce. Quis nam es o
homo nefarie qui contͥ fas cemerator ingressus es sc̃i benedicti¬
pratum: Egredere pestifer uelociꝰ. ne diuina ulcio celeriꝰ te disꝑ¬
dat. Ille autem uoces contempnens: mouiͣtis: in hoc ludicra ꝓrupit
uerba. Sc̃s ait benedict᷑ꝰ. hac uice hoc modicum mͥ indulgebit faemꝰ.
Et facto herbe fasciculo: suum repetit hospicium suis animalibꝰ
exhibens pabulum. Deinde festiuꝰ ꝓꝑans addomũ ubi sui conui¬
uabantur comites: & ipse conuiuatꝰ ẽ cũ eis. Consumptis itiq

Expanded text:
evolat, herbam totis viribus resecat, ut quantocius repedare valeat, evolat, herbam totis viribus resecat, ut quantocius repedare valeat, ne sociorum defraudetur epulis. Interea dum ille illicito instaret operi, vidit eum quidam de pagensibus, et accurrens otius, nuntiavit praedicto Isaac villae praeposito: erat enim pratum illud contiguum domui ejus. Intuitus autem Isaac armigerum falce gramen prati praecidentem, a longe excelsiori inclamat voce: Quisnam es, o homo nefarie, qui contra fas temerator ingressus es sancti pratum Benedicti? egredere, pestifer, velocius, ne divina ultio celerius te disperdat. Ille autem voces contemnens monentis, in haec lucrida prorupit verba: Sanctus, ait, Benedictus hac vice hoc modicum mihi indulgebit facinus. Et facto herbae fasciculo, suum repetiit hospitium, suis animalibus exhibens pabulum. Deinde festinus properans ad domum, ubi sui convivabantur comites, et ipse convivatus est cum eis. Consumptis itaque
Abbreviated transcription (Latin):
femora sua palmis alii quatiunt. alii complosis manibꝰ sonitum
grandẽ c̃ uoce querina emittunt. t̃ iniebant enĩ penas a dño
suo ꝓamissione canũ: iuste sibi irrogandas. Diu gͥ stupide
animiracioni uocilꝰ questuosis inmorati. tandẽ recedunt. Año
suo infortunium quod sibi acciadcrat ẜ quam seuerus ultor
pater benedictꝰ in cos extiterat: relaturi.
gentanti iter caꝑent. Aiuercerunt illuc. dumq al
Cur hominũ uertissime canta te oppressit ignauia. ut aliqu a
sub ministris tuis equis pabula. quamdui nobis opiaitiot
ꝓcurantur necessaria: At ille se nescire dicit. a quo quequa
feni uł palearun deposcere possit. Uade ait in pratũ sc̃i beuedie¬
ti quod huie adiacet uille. Et collecto herbe fasce. quem solus tin¬
leas collo equi imponere. defer. & cius appone animalibꝰ Il&
preceptis dñi sui parens mutuata falee aquodam in pratirqr

Expanded text:
foemora sua palmis alii quatiunt, alii complexis manibus sonitum foemora sua palmis alii quatiunt, alii complexis manibus sonitum grandem cum voce querula emittunt; timebant enim poenas a domino suo pro amissione canum juste sibi irrogandas. Diu ergo stupidae admirationi vocibus questuosis immorati, tandem recedunt, domino suo infortunium quod sibi acciderat, et quam severus ultor Pater Benedictus in eos exstiterat relaturi. Cjentandi iter carperent, diverterunt illuc; dumque alCur, hominum inertissime, tanta te oppressit ignavia ut aliqua non subministres tuis equis pabula, quandiu procurantur epulaturis necessaria? At ille se nescire dicit a quo quidquam feni vel palearum deposcere possit. Vade, inquit, in pratum S. Benedicti, quod huic adjacet villae, et collecto herbae fasce, quem solus valeas collo equi imponere, defer, et tuis appone animalibus. Ille praeceptis domini sui parens, mutuata falce a quodam in pratum
Abbreviated transcription (Latin):
loco unum sextarium se p̃sumpturos ut inde cibis p̃paret᷑ cinibus
At ille refert nequa quam impunc id eos posse ꝑficere. suũ ũ nulla¬
presumpcioni mox ad futura in se si conderet relaberet᷑. Illi q̃
diceliutur ꝓ nichilo ducentes. uti animo conceꝑant. annone ꝗͣtũ
fibi uidebat᷑ auferunt. atricu molarum infarmani redigunt
sins exunde pastum beluis conficrunt. Quos talibꝰ saturos alim̃¬
tis imminente nocte. una includunt domiuicula. Diluculo aũt
de sũis dubilibꝰ exurgunt. solitani uenationi oꝑm dare cu¬
pientes. Adeuntsq cubiculũ in quo suos recluserant eanes
ianiam eiꝰ patefacuuit. Et introspicientes: uident eos uita de¬
fecisse. Auios pauimento toto ꝓstratos corꝑe: quosdam resupina¬
to ore mortuos iacere. alios paricti domꝰ auterioribꝰ uestigiis in¬
herere. reductis cipitibꝰ in terga. Qd̃ cernentes: clamore sublato

Expanded text:
loco, unum sextarium se praesumpturos, ut inde cibus praepararetur canibus. loco, unum sextarium se praesumpturos, ut inde cibus praepararetur canibus. At ille infert nequaquam impune id eos posse perficere; suum vero nulla huic praesumptioni mox adfutura in se, si accideret, relaberetur. Illi, quae dicebantur pro nihilo ducentes, ut animo conceperant, annonae quantum sibi videbatur auferunt, attritu molarum in farinam redigunt, suis exinde pastum beluis conficiunt. Quos talibus saturos alimentis, imminente nocte, una includunt domuncula. Diluculo autem de suis cubilibus exsurgunt, solitam venationi operam dare cupientes, adeuntesque cubiculum, in quo suos recluserant canes, januam eis patefaciunt; et introspicientes, vident eos vita defecisse, alios pavimento toto prostratos corpore, quosdam resupinato ore mortuos jacere, alios parieti domus anterioribus vestigiis inhaerere, reductis capitibus in terga. Quod cernentes, clamore sublato
Abbreviated transcription (Latin):
est qddam p̃diolum inleomansi pago qd̾ uocat᷑ alsonia pit
benedicto. aleotborto uiro probo olim atributũ. Ubi tantã
miracłoꝵ frequenciam idem pater ꝑ grãm sibi adeo largitam
eunterii posuerunt quas nemo suũ ꝑsequẽs inimicũ
u is exiciali eiꝰ odio detentus transgredi audeat si adeccłiam
iqua alia reatꝰ sui auxietate cogente ⁊deundem cõ¬
silged locum. inmiunes existunt quam diu infra cimiterii
auius use continuerint. Nemo aliquid furari seu aliquã fraudẽ
Dbet re alicui facere in eodem audet atrio. Contigit gͦ
sell. Sdii. uenatu redeuntes. fessos ibidem cũ suis resedisse
a Cumq non haberent unde suis pastum canibꝰ exhi¬
ilno: querimonũ suã ad ysaac quendam prudentem
unt uirũ quẽ fr̃s floriacenses ipsi prefccerant possessiõi.
Eli dum se ignorare quid agere deberent respondisset: inqͥ¬
ut illi de annona patͥs benedicti que in eodem reseruabat᷑

Expanded text:
Est quoddam praediolum in Leomansi pago, quod vocatur Alsonia, Patri Benedicto a Leotberto viro probo olim attributum; ubi tantam miraculorum frequentiam idem Pater per gratiam sibi a Deo largitam per gyrum coemeterii posuerunt, quas nemo suum persequens inimicum, quamvis exitiali ejus odio detentus, transgredi audeat, si ad ecclesiam cidae, et quicunque aliqua alia reatus sui anxietate cogente ad eumdem confugerint locum, immunes existunt, quandiu infra coemeterii terminos sese continuerint. Nemo aliquid furari, seu aliquam fraudem de qualibet re alicui facere in eodem audet atrio. Contigit ergo i videlicet illius praedii, venatu redeuntes, fessos ibidem cum suis resedisse canibus. Cumque non haberent unde suis pastum canibus exhiberent, querimoniam suam ad Isaac quemdam prudentem referunt virum, quem fratres Floriacenses ipsi praefecerant possessioni. Qui dum se ignorare quid agere valerent, respondisset, inquiunt illi, de annona Patris Benedicti, quae in eodem reservabatur
Abbreviated transcription (Latin):
imininentẽ enaseruit mortem. Proide quinta fuerint mmu¬
habet osferre festinat. ne aliꝰ se deuocior appareat. Si quidem
n p̃triduũ de̾tinent seũ suuziferum hospitem ut ccrciores
ueleti qt concessa eilute nulla iam formido ipsiꝰ pestis in corũ
pesiaet mente. In quarto deinũ die cũ hymnis & cantilenis
enito martire aĩgnis. ei ꝑsecũt᷑ feretrũ. ꝑ longus uic spacium.
laeaicentes q illi. ad ꝑprĩa sunt regressi. fr̃s itaq florucum
repedautes narraut residuis que fecerit magnalia dñs ommipotõs
fidelilimꝰ suoꝵ meritas. Qui gratulabundi. laudes ex iude referũt
omniũ ci eatori ueni martiris patͥsq sui pretibꝰ sese cominen¬
dautes attenciꝰ. nue   amins qneo deo

Expanded text:
imminentem evaserint mortem. Proinde quanta fuerint muimminentem evaserint mortem. Proinde quanta fuerint mucipua quae habet, offerre festinat, ne alius se devotior appareat. Siquidem per triduum detinent suum salutiferum hospitem, ut certiores facti de concessa salute, nulla jam formido ipsius pestis in eorum resideret mente. In quarto demum die cum hymnis et canticis tanto martyre dignis ejus persequuntur feretrum per longius viae spatium valedicentesque illi ad propria sunt regressi. Fratres itaque Floriacum repedantes, narrant residuis quae fecerit magnalia Dominus omnipotens fidelium suorum meritis. Qui gratulabundi laudes exinde referunt omnium Creatori, beati martyris Patrisque sui precibus sese commendantes attentiu
Abbreviated transcription (Latin):
m esurit ꝑ tuicos &e plateas eiusam cireumferat᷑ oppidi. ut
s ifedt snes aiii ꝓ seatiam fugieus: a cunctis ipsĩ pellet᷑ angustiis.
por sus saepit ertim̃plo uentꝰ lem spiramine. aere in nubes cog̃e
nerrur aescenat pluiua. ienis aurarum susurro imber gͣti¬
A t pliciao ap̃su sese infudit sitientis telluris ingremiũ
ens nõcuum qui dui lugubri aominatꝰ muudo fuerat soł
ulrem. sorro expulsa mox clades illa pestifera que multas mor¬
ilium strages illis in locis inexꝑto edidat more: lustrante finos il¬
Ns uerto martire. neminẽ hominũ in ibi insueto aeiticeps mͦ ausa
est aitingere. Beniq eruti ab imaui ꝑiculo non est in promptu
dicere quanto tripudiabant gaudio. ꝑsoluentes landũ cantica
orimpotenti a mmino. qͥ ꝑsuũ sidelissimũ cestẽ a subite mortis dis¬
erimine dignatꝰ ẽ eos eriꝑe. Nlostri indiominꝰ abegis latouis de
iuncti. eiꝰ meritum sublimis acollunt p̃conio uocis. qui tantum

Expanded text:
per vicos et plateas ejusdem circumferatur oppidi, ut pestifera lues ejus praesentiam fugiens, a cunctis ipsius pelleretur angulis. Hoc facto coepit extemplo ventus leni spiramine aorem in nubes cogerein Aprili descendere pluvia levi aurarum susurrio, imber gratissimus placido lapsu sese infudit sitientis telluris in gremium, depellens nocivum, qui diu lugubri dominatus mundo fuerat, solis ardorem. Porro expulsa mox clades illa mortifera, quae multas mortalium strages illis in locis inexperto ediderat more, lustrante fines illos beato martyre, neminem hominum inibi insueto deinceps modo ausa est attingere. Denique eruti ab immani periculo, non est in promptu dicere quanto tripudiabant gaudio, persolventes laudum cantica omnipotenti Domino, qui per suum fidelissimum testem a subitae mortis discrimine dignatus est eos eripere. Nostri nihilominus legislatoris amore devincti, ejus meritum sublimis attollunt praeconio vocis, qui tantum
Abbreviated transcription (Latin):
In eccła & tunc in regrio patriseoꝵ Voc&ur &ict̃ angelus.
quia legẽ requirun ex ore cius Postremo uideant & gau¬
decint quã ꝓprie uocetur BINTDICTS: quẽ ds̃ adeo bene¬
dixit in omni benedictione spiritali.: & ꝑquẽ tanti ben¬
dictionẽ hereditate possidebunt. Fateor enĩ qđ eiusdẽ
patris dilectorib: adeo plac&: tali uocabulo censeri: qđ sol&
maxime post diuinũ nom̃ in ore xpiano uersari : Quis
enĩ pie loquens. aut benedictũ aut benedictionẽ subquo¬
lib& obtentu ñ dicat: c&erũ laudes eiꝰ resonare talib
ut cũq cõgruer&: qui iuxta apłm sciunt qre. ẽ spes uoca¬
tionis dĩ : Videlic& illius uocationis qua non solũ cũ aliis

Expanded text:
in Ecclesia, & tunc in Regno Patris eorum. Vocetur etiā Angelus, in Ecclesia, & tunc in Regno Patris eorum. Vocetur etiā Angelus, quia legem requirunt ex ore eius. Postremo videant & gaudeant, quam proprie vocetur Benedictus, quē Deus adeo benedixit in omni benedictione spirituali. Et per quem tanti benedictionem hæreditate possidebunt. Fateor enim, quod eiusdem Patris dilectoribus adeo placet tali vocabulo censeri, quod solet maxime post diuinum nomen, more Christiano versari. Quis enim pie loquens, aut Benedictum, aut benedictionem sub quolibet obtentu non dicat? Cæterum laudes eius resonare, talibus vtcumque congrueret, qui iuxta Apostolū sciunt, quæ est spes vocationis Dei. Videlicet & illius vocationi
Abbreviated transcription (Latin):
munt: eiusdẽ sui ducis in tercessione. ad ipisci con¬
fidunt: Ad hanc itaq lucernã quasi inciligino¬
so uitae huius stadio micantẽ sub inderespiciunt: & imip
uident: quo gressũ opt̾ris tendant Lucerna est igitda
becitissimus benedictus: Lucerna inqucm. Ad hoc ui¬
delic& suꝑ candelcbrũ posita: ut ardens & lucens
sicut desuo p̃cursore ueritas ad testat᷑ liom̃ib qui
indomo dĩ sunt respbendetit: An &iste suꝑno a more
nõ uehem̃ter arsit : An &iste cũ uerbo & opere. tum signa
splendore Ñ reluxit: est igitur lucerna: Sed qualiter
eundẽ p̃ceptorẽ suũ immo & dñm legiones monacho
decentius appellabunt : dñm inquam: Si quidẽ & helia
dictꝰ ẽ dñs helisei: Ergo pidatis affectu : uocetur lucerm
Sed quasi parũ est. Vlocsur &itm stella: Non tamen
qualis cũq sed talis quae erudiens multos ad iustitiã reful¬
geat. luxta illud damhelis in ꝑpetuas aeternitates:
Noc&ur dicm sol: Quia fulgebit sicut solcũ iustis & nunc

Expanded text:
munt, eiusdem sui Ducis intercessione adipisci confidunt. Ad hanc itaque lucernam, quasi in caliginoso vitæ huius stadio micantem, subinde respiciunt: & in ipsa vident, quo gressum operis tendant. Lucerna est igitur beatissimus Benedictus. Lucerna, inquā, ad hoc super candelabrum posita, vt ardens & lucēs, sicut de suo Præcursore Veritas adtestatur, omnibus qui in domo Dei sunt, resplendeat. An & iste, superno amore non vehementer arsit? An & iste, cum verbo & opere, tum signorum splendore nō reluxit? Est igitur lucerna. Sed qualiter eumdem præceptorem suum, immo & Dominum legiones Monachorum decentius appellabunt? Dominū, inquam, siquidem & Elias dictus est Dominus Elisæi. Ergo pietatis affectu vocetur lucerna. Sed quasi parum est, vocetur etiam stella. Non tamen qualiscumque: sed talis, quæ erudiens multos ad iustitiam, refulgeat, iuxta illud Danielis, in perpetuas æternitates. Vocetur etiam Sol, quia fulgebit sicut Sol cum iustis, & nunc
Abbreviated transcription (Latin):
grande gaudiũ quibq sanũs apientib hoc affert. qđ cis suꝑna
ꝓuidentiatalẽ ac tantũ ducẽ ac p̃ceptorẽ constituit. Quẽ ad
ꝓmulgandã celestis disciplinȩ legẽ : dignũ &cidoneũ totusꝰ
mundus agnoscat. Gaudent ergo : & quasi preuiũ sequentes
de eius nutu pendent &cordis aciem in eũ defigunt: Gaudent
quia ꝑ eiꝰ magisteriũ . ad caelestis miliciȩ trrociniũ sunt
ad sc̃iti Sperant sub eius ducatu militantes: ad suꝑni

Expanded text:
grande gaudium quibusque sanum sapientibus hoc affert; quod eis superna grande gaudium quibusque sanum sapientibus hoc affert; quod eis superna providentia, talem ac tantum ducem, ac praeceptorem constituit, quem ad promulgandam cœlestis disciplinæ legem, dignum & idoneum totus mundus agnoscat. Gaudent ergo, & quasi præuium sequentes, de eius nutu pendēt, & cordis aciem in eum defigunt. Gaudent, quia per eius magisterium, ad cœlestis militiæ tyrocinium sunt asciti. Sperant sub eius ducatu militantes, ad su
Abbreviated transcription (Latin):
signorũ quibq dicim excellentissimis uiris c̃sertũ. nihi lominꝰ
ostendit Sic̃ ille mirabilis ei uitȩ relctor papa uidelic&¬
CRORIVS adstruit : qui ad signanter ex quibdã factis ipsum
aliquib nominatim ex pressis &to ẽquat dicensint̃ exera :
Nã inaqua expetra ꝓducta : morsen: In ferro uero qđ exp¬
fundo aquae rediit: heliseũ: In aquae itinere: petrũ:
Incorui oboedientia: heliã Inluctu autẽ mostis inimici:
dauid: Video & ꝑpendo uir iste sp̃u ustoꝵ omĩum plenus
fuit: Qui& indono ꝓphetiae. & indinoscendis hominũ cogi¬
tationib: atq: in secretorũ agnitione iudiciorũ ualde lum
ꝑ spicacẽ fuisse nontacca:. Postremo qđ int̃plurima suꝑni
muneris caris mata ad prime disertus fuerit : & qđ monachoꝵ
regulã sermone luculento & discretione p̃cipuac̃ scripserit.
letabundis aurib coꝵ enarrat: Let abundis inquam: quia

Expanded text:
signorum, quibusque etiam excellentissimis viris, consertum nihilominus signorum, quibusque etiam excellentissimis viris, consertum nihilominus ostendit. Sicut ille mirabilis eiuGregorius astruit, qui assignanter ex quibusdam factis, ipsum aliquibus nominatim expressis coaequat, dicens inter caetera: Nam in aqua ex petra producta, Moysen; in ferro vero, quod ex profundo aquae rediit, Elisaeum. In aquae itinere, Petrum. In corvi obedientia, Eliam. In luctu autem mortis inimici, David video et perpendo. Vir iste spiritu justorum omnium plenus fuit. Qui et in dono prophetiae, et in dignoscendis hominum cogitationibus, atque in secretorum agnitione judiciorum, valde eum perspicacem fuisse non tacet. Postremo, quod inter plurima superni muneris charismata, apprime disertus fuerit; et quod monachorum regulam, sermone luculento, et discretione praecipua scripserit, laetabundis auribus eorum narrat. Laetabundis, inquam, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ducctu abstractas : ad terrã uiuentiũ introducit. Ille
mare irubrũ diuisit: iste post parũ inusitato mira¬
culo discipulũ ẽquidẽ suꝑ aquas dirrere fecit. Dũ plane
Inutroq facto rerũ liqueat obstare natura: uideris quid
horũ p̃celleat Vtrũ uel equale sit aquas diuis sisse: aut
suꝑeas sicco uestigio cucurrisse : Ille in exutis aruis aquã
sitienti populo de para ꝓduxit: iste desicca rupe fontẽ
usibus monachoꝵ elicuit. qui hodieq in riuũ fluit:
Ille brutos mores iudȩorũ quos in credulos uocat & re¬
belles uirga legis co ercuit: iste monachoꝵ gregẽ sicut
uo luntariȩ auditu auris oboedientẽ. quasi una ꝑsona
ꝓpt̃ unũ cor alloquens filiũ nominat : &suauiliugo xpͥi
supponit: Multa dici p̃terea possent: quib istarũ ꝑ sonaru
conuenientia patuiss& & hunc equidẽ beatissimũ patrẽ legis¬
laitio spetialiter morsi cõparat : sed magnitudo uirtutũ atq

Expanded text:
ducatu abstractas, ad terram viuentium introducit. Ille ducatu abstractas, ad terram viuentium introducit. Ille mare rubrum diuisit: iste post Petrum, inusitato miraculo, discipulum equidem super aquas currere fecit. Dum plane in vtroque facto, liqueat rerum obstare naturam: videris quid horum præcellat. Vtrum vel æquale sit, aquas diuisisse: aut super eas sicco vestigio cucurrisse. Ille in exustis aruis, aquam sitienti populo de petra produxit: iste de sicca rupe, fontem vsibus Monachorum elicuit, qui hodieque in riuum fluit. Ille brutos mores Iudæorum, quos incredulos vocat & rebelles, virga legis coercuit: iste Monachorum gregem, sicut voluntarie auditu auris obedientem, quasi vna persona, propter vnum cor alloquens, filium nominat, & suaui iugo Christi supponit. Multa dici præterea possent, quibus istarum personarum conuenientia patuisset. Et hunc quidem beatissimum Patrem legislatio specialiter Moysi comparat. Sed magnitudo virtutum, atq.
Abbreviated transcription (Latin):
ex nomine : Iste ẽ ui in hac celesti disciplina: pla¬
cidius effulsit. Nã & ante morsen sacrificioꝵ ceremo¬
mȩ & circũcisionis ritus. frequentatissimo uiguit u̾su:
qui tamen specialiter ꝑ eundẽ morsen inculcatus
est Sic ergo & huic beatissimo legis latori. non p̃¬
iudicent alii patres: quiscãe regulae munia des¬
cripserunt: sed magis ut assertores eius sanccita
confirment: Neque enĩ abre sc̃s iste morsi cõpa¬
ratur quando quidẽ non pauca magnalia pene
similiter ab utrisq geruntur: Misteru itaq ma¬
iestate separata: qua submorse om̃ã infigura
contingebant̃.
De c&cro multa reperies quȩ similia tã quã sub uho
spũ gesta noster iste patrauit: & hoc equidẽ priuile¬
gium utrisq ẽ cõmune qđ ambo sunt legis latores s
Ille querulas hebreoꝵ turbas. de agypto exire suasit.
iste uero quasi degenũinis carnaliũ desideriorũ tene¬
bris. multas expopulo ad quisitionis cateruais: suo

Expanded text:
ex nomine, Iste est, qui in hac cœlesti disciplina placidus effulsit: Nam ante Moysem, Sacrificiorum cæremoniæ, & Circuncisionis ritus, frequentissimo viguit vsu: qui tamen specialiter per eundem Moysem inculcatus est. Sic ergo & huic Beatissimo Legislatori non præiudicent alij Patres, qui sanctæ Regulæ munia descripserunt: sed magis vt assertores eius sancita confirment. Neque enim abs re, sanctus iste Moysi comparatur, quādoquidem, non pauca magnalia pene similiter, ab vtrisque geruntur. Mysterij itaque maiestate separata, qua sub Moyse, omnia in figura contingebant. De cætero multa reperies, quæ similia, tamquam sub vno spiritu gesta, noster iste patrauit. Et hoc equidē priuilegium vtrisque est commune; quod ambo sunt legislatores. Ille querulas Hebræorum turbas, de Ægypto exire suasit: iste vero, quasi de genuinis carnalium desideriorum tenebris multas ex populo acquisitionis cateruas, suo
Abbreviated transcription (Latin):
primunt pauperes: quam quipcitiuntur in iuriã
llient qui obprimunt᷑ temporale miseriã cito fi¬
runt. illiuero qui obprimunt eos ꝑ iniustitiã
anis flc̃mis deputuntur hic uero sȩpe amalis
lami iudiccntur infutura siquid ẽ uita mali
iudiccnt᷑ abonis. Sȩpe &iam & hic boni infe¬
lices sunt. & miseri corã hominib: & mali felices
in hoc scło contendant: maxime nebona ꝑdent
ppeua. & qui molesticis patiant᷑. fortiter eos
su fferant ut adi beaititudire digni inueni

Expanded text:
primunt pauperes, quam qui patiuntur injuriam. primunt pauperes, quam qui patiuntur injuriam. Illi enim qui opprimuntur temporalem miseriam cito finiunt, illi vero qui opprimunt eos per justitiam, aeternis flammis deputantur. Hic vero saepe a malis boni judicantur, in futura siquidem vita mali judicantur a bonis. Saepe etiam et hic boni infelices sunt et miseri coram hominibus, et mali felices; in hoc saeculo, contendant maxime ne bona perdant perpetua: et qui molestias patiuntur, fortiter eas sufferant, ut aeterna beatitudine digni inveni
Abbreviated transcription (Latin):
lib& potestatis occultat. iracundiamdi suꝑse
ꝓuocat. quicimagis tim& hominẽ quã dm̃
Falsedicus testis trib ẽ ꝑsonis obnoxius primãdo
cuius p̃sentiã contempnit. deinde iudici quem
m&iendo fallit. pos tremo in nocenti. quem
stilso testimoniole dieit. Sifalsi testes sepcirant᷑.
mox mendaces inueniuntur uterq reus ẽ. & qui
ueritatẽ occultat: & quim̃ daciũ dicit: quia &
ille ꝓdisse non uult: & iste nocere desiderat
Becitus cuius testimoniũ in conspectudi ꝓbabile
inueni&ur. quatuor modis iustitia. in iudicus
subuertitur. timore. cupiditate. hodio. amore
Timore dum&u potestatis. alicuius ueritatem
dicere. ueliudicare quis lib& pauescit. Cupidi¬
tate dũ p̃mio muncris alicuius corrũpit᷑ iudex
hodio dũcuius lib& inimicitiȩ. cause noceri alteri¬
desiderat a more dũ cimicos uel ꝓpinquos.
contra iustitiã defendit potentior. his quatuor
modis sȩpe ęquitas iudicii subuertitur. & in¬
nocentia ledit᷑. magis colendisunt qui ob¬

Expanded text:
is veritatem occultat, iracundiam Dei super se provocat, quia magis timet hominem quam Deum. Falsidicus testis tribus est personis obnoxius: primum Deo, cujus praesentiam contemnit; deinde judici, quem mentiendo fallit; postremo innocenti, quem falso testimonio laedit. Si falsi testes separantur, mox mendaces inveveritatem occultat, et qui mendacium dicit: quia et ille prodesse non vult, et iste nocere desiderat. Beatus cujus testimonium in conspectu Dei probabile invenietur. Quatuor modis justitia in judiciis subvertitur: timore, cupiditate, odio, amore. Timore, dum metu potestatis alicujus veritatem dicere vel judicare quislibet pavescit; cupiditate, dum praemio muneris alicujus corrumpitur judex; odio, dum cujuslibet inimicitidesiderat; amore, dum amicos vel propinquos contra justitiam defendit potentior. His quatuor modis, saepe aequitas judicii subvertitur, et innocentia laeditur. Magisque dolendi sunt qui op
Abbreviated transcription (Latin):
dices praui cupiditatis ciusa. aut differ̃. aut
ꝑuertunt iudicia nec finiunt causas quousq
sacculus eoꝵ impleat᷑ Quando eni iudicant.
non cuisa sed dona considerant: Iudices praui
iuxta ꝓpħȩ uerbũ quasi lupe uespere non re
lincunt in mane hoc ẽ depsentis uitȩ. cũ modo
tantũ cogitant: defutura aut nihil. Lupoꝵ
relinquentes. Iracundus iudex iudicii excimen
plene contuere nonual& quia caligine furoris
non uid& claritatẽ iustitiȩ non ẽ ꝑsona iudicio
considerunda sed cciusa. Scriptu est enĩ non
aiccies ꝑsonã iniudicio. Iniqui iudices. errant
inueritatis sententia. dũ intendunt qualitatr̃
ꝑsone & nocent sȩpe iustis. dum in ꝓbe defen¬
dunt impios. acceptio munerũ inudicus p̃¬
uaricatio ẽ ueritatis Quidm̃ tim̃tes iuste
iudicant. adna adõ accepturi sunt p̾mia

Expanded text:
dices pravi cupiditatis causa aut differunt, aut pervertunt judicia. Nec finiunt causas, quousque saeculi eorum impleantur. Quando enim judicant, non causas, sed dona considerant. Judices pravi, juxta Prophetae verbum, quasi lupi vespere: non re inquunt in mane , hoc est, de praesentis vitae commodo tantum cogitant, de futuro autem nihil: luporum relinquentes. Iracundus judex judicii examen plene contueri non valet, quia caligine furoris non videt claritatem justitiae. Non est persona in judicio consideranda, sed causa. Scriptum est enim: Non accipies personam in judicio . Iniqui judices errant in veritatis sententia, dum intendunt qualitatem personae: et nocent saepe justis, dum improbe defendunt impios. Acceptio munerum in judiciis, praevaricatio est veritatis. Qui Deum timentes juste judicant, aeterna a Domino accepturi sunt pra
Abbreviated transcription (Latin):
coepit. non uult filiusdĩ dici quipacẽ noma¬
lucrit ampleeti: Negtit sibi pcetremdm̃ quipcici¬
uantib custo dienda ẽ. non cũ iniquis & scelercitis
quipacem int̾ se habent inpeccatis suis. pax xpĩ
ad scilutẽ ꝓficit sempit̃nam: Pcexque indiabo¬
loe. adꝑ p&uai ꝑueni& ꝑditionẽ. Pax cũbonis
& bellũ cũ uitus semꝑhabenda ẽ: mala si quid ẽ
hominũ impiorũ hodio habenda sunt non homi¬
nes ipsi quã uis malisint quia creatura di sunt

Expanded text:
coepit, non vult filius dici qui pacem nocoepit, non vult filius dici qui pacem noluerit amplecti, negat sibi patrem Deum, qui pacivantibus custodienda est, non cum iniquis et sceleratis, qui pacem inter se habent in peccatis suis. Pax Christi ad salutem proficit sempiternam. Pax quae in diaditionem. Pax cum bonis, et bellum cum vitiis, semper habenda est. Mala siquidem hominum impiorum odio habenda sunt, non homines ipsi, quamvis mali sunt, quia creatura Dei sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tabor honestus ẽ lectionis. & multũ ad emunda.¬
tionẽ animȩ ꝓficit. sicut enĩ ex carnalib escis
alit̾ caro itti & diuinis eloquiis interior homo
nutrit᷑ hacpascit᷑. sicut psalmista cut quã
dulcia stuicib meis doqui tua dñe. suꝑ mel
& stiuũ orimeo: sed ille becitissimus ẽ. qui diui¬
nas scripturas legens uerba uertit in opere
Omis plane scriptura scã ad nram salutẽ scripta ẽ.
ut ꝓficicmꝰ in cis inueritatis cognitione Sepius
cȩcus offendit quãuidens. sic ignorans legemdĩ
se pius ignorant̾ peccit quã ille quiscit: Sicut
cecus sineductore. sic homo sinedoctore. uicĩ
rectã uix graditur UI oepace
discipulis pacis dedit p̃cepta dicens: pacẽmeã
in pace uos inueniã: ꝓficiscens uoluit dare.
ue desiderabat rediens in om̃ib inuenire :¬
C& paicis oinam̃ta mirabilit alio loco ostendit
didos: Beata pacifici. qm̃ filiidĩ uocabunt᷑
En filiusdi incipit uocari qui pacificus ẽẽ iam

Expanded text:
multum ad emundationem animi proficit: sicut ex carnalibus escis alitur caro, ita ex divinis eloquiis interior homo nutritur ac pascitur; sicut Psalmista ait: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua super mel et favum ori meo . Sed ille beatissimus est, qui divinas ScriptOmnes plane Scripturae sanctae ad animarum salutem scriptae sunt, ut proficiamus in eis in veritatis agnitione. Sepius caecus offendit quam videns: sic ignorans legem Dei saepius ignoranter peccat, quam ille qui scit. Sicut caecus sine ductore, sic homo sine doctore viam rectam vix graditur. CAPUT VI. discipulis pacis dedit praecepta, dicens: Pacem meam in pace vos inveniam: proficiscens voluit dare quod desiderabat rediens in omnibus invenire pacis ornamenta mirabiliter alio loco ostendit dicens: « Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . » En filius Dei incipit vocari qui pacificus esse jam
Abbreviated transcription (Latin):
Scarum lectio scripturarum diuine ẽ cob
beatitudinis In his enĩ quasi in quođa spcculo
homo seipsũ considerare potest qualis sit udquo
tendat. Lectio assiduai. purificati animã Timi¬
rẽ incutit gehenne. aut gtuidia suꝑna cor insti¬
gat legentis. Quiuult cũdõ semꝑ cę frequent

Expanded text:
arum lectio Scripturarum divinae est cognitio beatitudinis. In his enim quasi in quodam speculo homo seipsum considerare potest, qualis sit, vel quo tendat. Lectio assidua purificat animam, timorem incutit gehennae, ad gaudia superna cor instigat legentis. Qui vult cum Deo semper esse, frequent
Abbreviated transcription (Latin):
Si dimiseritis hominib peccata coꝵ. dimitt& et
uob pater ur̃ ccielestis peccata ur̃a: si non dimi¬
seritis hominib: nec pater ur̃ cęlestis dimitt&
uob peccata ur̃a hȩcuero dñi sententia magnã
suꝑnos midico soncit. his quȩ et̃ recte intelle¬
gere possunt. igit᷑ ex nr̃o iudicio iudicat nos ds̃.
& quod ammodo in potestate nr̃a est. quomodo
iudicemꝰ. aiudicedõ. simiseri cordit̃ iudicaimus.
innos delinquentib misericor diter. iudicat ds̃¬
de nob inse peccantib Intendamus exemplũ illius
sicut doctor gentiũ ait: donate uob m&ipsis.

Expanded text:
Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et vobis Pater vester coelestis peccata vestra. Si non dimiseritis hominibus, nec Pater vester coelestis dimittet vobis peccata vestra . Haec vero Domini sententia magordiam sonat his qui eam recte intelligere possunt. Igitur ex nostro judicio judicat nos Deus, et quodam modo in potestate nostra est quomodo judicemur a judice Deo. Si misericorditer judicemus in nos delinquentibus, misericorditer judicat Dede nobis in se peccantibus. Intendamus ergo in exemplum illius, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo dimittat homo tẽporale debitũ. ut mereat᷑
recipere a & nalebonũ: Sianimais nr̃as cupimus
peccatoꝵ sordib emundari. midiam innos pec¬
cantib non negemus. ut indie r&ribut ionis ad
delis ẽ in conser uos suos: Sicut quis cupicit dm̃
sibi misereri. itti & miseretit᷑ debitorib suis:
certis sime indulgentiã ex pecture poterit qui
misericordes. sicut & pat̃ ur̃ ccielestis misericors
est: quisolem suũ ouri sticit. suꝑ bonos & ma¬
faci& locũ unicuiq scđm meritũ operũ suorum:
Iniudice midia & disciplina deb& eẽ. quia una sine
plina sola semꝑ aderit: uertitur animus delinquen¬
tis in disperationẽ. & iudex non merebit᷑ ado mĩam
Sed hanc miđiam. ad seipso deb& homo incipere
Q uomodo inailiis ẽ misericors. qui inse ipso crude¬
lis est: Inse ipso crudelis ẽ. quisibi ꝑp&uais. pecca¬
tis suis parat flãmas Bene misericors ẽ. qui
a se ipso incipit. & sediligent̃ custodit nepuniat᷑

Expanded text:
eccantibus in se. Ergo dimittat homo temporale debitum, ut mereatur recipere aeternale bonum. Si animas nostras cupimus peccatorum sordibus emundari, misericordiam in nos peccantibus non negemus, ut in die retributionis ad delis est in conservos suos? Sicut quis cupit Deum sibi misereri, ita et misereatur debitoribus suis. Certissime indulgentiam exspectare  Ms., sperare poterit, qui misericordes, sicut et Pater vester coelestis misericors est. Qui solem suum oriri facit super bonos et mafaciet locum unicuique secundum meritum operum suorum. In judice misericordia et disciplina debet esse: quia una sine plina sola semper aderit, vertitur animus delinquentis in desperationem, et judex non merebitur a Deo misericordiam: sed hanc misericordiam a seipso debet homo incipere. Quomodo in aliis est misericors, qui in seipso crudelis est? In seipso crudelis est, qui sibi perpetuas peccatis suis parat flammas. Bene misericors est, qui a seipso incipit, et se diligenter custodit, ne puniat
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotis. & patriȩ l&itia & terror hostiũ.
siue uisibiliũ siue inuisibiliũ Omnib uirib
pcix ẽ custodienda. quia semꝑ indo man&.
est inpaice populũ ammonere. quid debecit
agere: populi enĩ in humilitate audire quȩ
mon& sacerdos Quicquid non lic& pastoris ẽ.

Expanded text:
is, et patriae laetitia, et terror hostium sive visibilium, sive invisibilium. 131 Omnibus viribus pax est custodienda, quia semper in Deo manet. est in pace populum Dei admonere quid debeat agere: populi est in humilitate audire quae monet sacerdos. Quidquid non licet, pastoris est
Abbreviated transcription (Latin):
reddentes: Sed & cilio loco. noliuincia malo
sed uince in bono malũ: Sciendũ est certissime
qđ un: quisq talẽ indulgentiã. accepturus est
adõ qualẽ & ipse dederit ꝓximosuo. Illa oratio
ꝓpeccatis nr̃is. ad cures omiptisdĩ cito ꝑuenit

Expanded text:
inci a malo, sed vince in bono malum . Sciendum est certissime quod unusquisque talem indulgentiam accepturus est a Deo, qualem et ipse dederit proximo suo. Illa oratio pro peccatis nostris ad aures omnipotentis Dei cito perveniet,
Abbreviated transcription (Latin):
rimus : Hiac de quolib& perutente : scriptũ est Res¬
pici& homines id est scõs & dic& Peccaui Qm̃ ad
illorũ spetiositatẽ considerat quantũ se de formẽ
at tendat. Quȩ utilitas autẽ de eãdẽ corifessione ꝓue¬
niat ibidẽ signatũ est cũ dicitur : liberemus eũ de
suꝑbia: & dehis quȩ fecit ut noneat in ꝑditionẽ At
uero quia scriptura iub&. sc̃serũ dies dr̃u est. uolite
contristari : qđ ex nobis uel innobis triste est omit¬
tamus & quasixobiscũ sit hodie sponsus. gaudere p̃¬
sumamus Munus uero nrãe confessionis uelud an¬
te pedes paternȩ pietatis offerentes: Nr̃mposse.
ineius laude & ammiratione totũ subleuemus

Expanded text:
rimus. Hinc de quolibet poenitente scriptum est: Resrimus. Hinc de quolibet poenitente scriptum est: Respiciet homines, id est, sanctos, et dicet: Peccavi . Quoniam ad illorum speciositatem considerat quantum se deformem attendat. Quæ vtilitas autem de eadem confessione proueniat, ibidem signatum est, cū dicitur: Liberemus eū de superbia, & de his quæ fecit, vt non eat in perditionem. At vero, quia Scriptura iubet: Sāctus enim dies Domini est, nolite contristari. Quod ex nobis, vel in nobis triste est, omittamus: & quasi nobiscum sit hodie sponsus, gaudere pręsumamus. Munus vero nostrę cōfessionis, velut ante pedes Paternæ pietatis offerentes, nostrum posse in eius laude & admiratione, totum subleuemus
Abbreviated transcription (Latin):
gelici regis intrauerit. ut uideat sollẽ pnitantes
tã quã discũbentes. nãcũ sp̃u dĩplenussit: nihil est in cre¬
aturis dĩ qđ ẽ latere possit: quisq nr̃m ꝓcur&. nefo¬
te paternos eiꝰ oculos. cordis amictu uł corporis offendu
Nãut ipsedicit: om̃is exaltato genus ẽ suꝑbiȩ: ꝑ quã
maxime quisq fit ab hominaibilis ut scriptũ ẽ apud dñ
Meminerimꝰ ttm̃ : quia ad suꝑnũ iudicẽ uel ad senator
caeli placandos recogitatio seu confessio peccati spetialits
ꝓsit. luxta illud: Harra siquid habes: ut iustificeris: I¬
qui tatẽ maeã inquit ego agnosco : &ideo quasi securis
postulcit. Auerte faciẽ tuã apeccatis meis: Quis quisua
nr̃m uult sui meriti faciẽ cõtẽplari: necesse hab&. ut in
hoc speculũ intendat. id est ut eiusdẽ beatissimi prectp¬
toris actus sollicitius ꝑpendat. Inspectis & enĩꝓut ni
paruitas est illius gestis. uel quantũ nos iuimo.
uł quantũ ipse in sublime sit: anima duertere pote¬

Expanded text:
lius regis intraverit, ut videat solemnizantes, tanquam discumbentes nam cum spiritu Dei plenus sit, nihil est in creaturis Dei quod eum latere possit, quisque nostrum procuret, ne forte paternos ejus oculos cordis amictu vel corporis offendat. Nam, ut ipse dicit: Omnis exaltatio genus est superbiae, per quam maxime quisque sit abominabilis, ut scriptum est, apud Dominum . Meminerimus tamen, quia ad supernum judicem, vel ad senatores coeli placandos, recogitatio seu confessio peccati specialiter prosit, juxta illud: Narra si quid habes, ut justificeris . Iniquitatem meam, inquit, ego agnosco. Et ideo quasi securus postulat: Averte faciem tuam a peccatis meis . Quisquis vero nostrum vult sui meriti faciem contemplari, necesse habet ut in hoc speculum intendat, id est, ut ejusdem beatissimi confessoris actus sollicitus perpendat. Inspectis etenim, prout nostra parvitas est, illius gestis, vel quantum nos in imo, vel quantum ipse in sublime sit, animadvertere pote
Abbreviated transcription (Latin):
senserimus. aut infecto corde qđ absit in conspectu eius
uacus uenerimꝰ dicat ipse ꝓpheticũ illud Non . ẽ anima
mea ad populũ istũ : & itẽ: Prope estu ori eoꝵ & longe¬

Expanded text:
sēserimus, aut infecto corde quod absit in conspectu eius sēserimus, aut infecto corde quod absit in conspectu eius vacui venerimus, dicat ipse propheticum illud: Non est anima mea ad populum istum. Et it
Abbreviated transcription (Latin):
Si quaondo pater fameics posttẽpꝰ domũ succ̃ reuertitua :¬
omĩs stimilia sol& ad gaudere: Cũ quidẽ & catelli exilien¬
utes quodĩ gestu mẽbroꝵ se monstrant letari Qua ꝓptꝰ
d nos lic& ium̃tis insipientib merito simꝰ cõparandi tcm̃
si obistius honorẽ sollẽpnitatis quetundẽ nr̃m dñm nobis
quodã modo rep̃sentat gauisi fuerimꝰ uel micas miscđiȩ eius
Sꝑare quasi catuli sub m̃sa poterimꝰ: & hoc ñex nob̵ sed exbo¬
nitate cuangelici regis qui cecos claudos ad conuiuiũ suũ
dignatus ẽ ad scisce  Bene ergo nobiscũ agituitĩ qđ isdẽ
pater familicis nos suis sollẽpniis int̃ eẽ. ñ dedignatur:
O quantis dict̃ in remotissimis transmaria regionibus qui
tanto pere gauderent.: sieis uel semel adciꝰ sacrũ tumulũ
acedendi posibilitas c&̃ Nnde &itm c̃siderandũ est qud
adõ nob donatũ sit: neforte siciꝰ p̃sentiã minus reuerent̃

Expanded text:
si quasi quaomnis familia solet adgaudere: cum quidem & catelli exilientes, quodam gestu membrorum, se monstrāt lætari. Quapropter, & nos, licet iumentis insipientibus merito simus comparandi: tamen si ob istius honorem solemnitatis, quæ eūdem nostrum Dominum nobis quodammodo repræsentat, gauisi fuerimus: vel micas misericordiæ eius sperare, quasi catuli sub mēsa poterimus. Et hoc non ex nobis, sed ex bonitate Euangelici Regis, quia cæcos & claudos ad conuiuium suum dignatus est asciscere. Bene ergo nobiscum agitur, quod idem paterfamilias nos suis solemniis interesse non dedignatur. O quanti sunt etiam in remotissimis trans maria regionibus, qui tantopere gauderent, si eius vel semel ad eius sacrum tumulū accedendi possibilitas esset! Vnde etiam cōsiderandum est, quid a Deo nobis donatum sit. Ne forte, si eius præsentiam minus reuerenter
Abbreviated transcription (Latin):
quisq nr̃m eidẽ dicat Scio qr misericors es dñe: Cũ metu &sp
p̃stolantes utrũ e. sic̃ regib consuetudo est. ut insius nata¬
liciis reos ab soluant : sic iste princeps dĩ: ꝓͥpt̃ gaudiũ suȩ scũ
sollẽpnitatis. uincula nr̃a relax&: Si quidẽ & illud occurrs
memoriae : qđ int̃ p̃tiosa filioꝵ isrł munera : &ic̃ pilos caps¬
rũ quidã detulerunt: Et quia ꝑ illos peccatorũ c̃fessio delis¬
natur : saltẽ uel hoc unũ offercimus : Verũ side ẽ aurũ¬
sapientȩ : si argentũ rite laudantis eloquũ: sidiuerscrũ
uirtutũ geminȩ. postremosi castitatis brssus miseris ab est:
uel p̃dictos caprarũpilos offeramus : qr forte & ipsicũ utraci
confessione placcebunt : Verũ scilica: quia quẽ ad huci
ex c̃sensu peccare delectat : falsũ est qđ dep̃teritas uere
penitetit: Vt aut̃ quiddã dehumano usu loquamur:

Expanded text:
quisque nostrum eidem dicat: Scio, quia misericors es, Domine . Cum metu et spe quisque nostrum eidem dicat: Scio, quia misericors es, Domine . Cum metu et spe praestolantes, utrum sicut regibus consuetudo est, ut in suis natalitiis reos absolvant; sic iste princeps Dei propter gaudium suae sanctae solemnitatis, vincula nostra relaxet. Siquidem et illud occuliorum Israel munera, etiam pilos caprarum quidam detulerunt. Et quia per illos peccatorum confessio designatur, saltem vel hoc unum offeramus. Verum si deest aurusapientiae, si argentum rite laudantis eloquii, si diversarum virtutum gemmae, postremo si castitatis byssus miseris abest, vel praedictos caprarum pilos offeramus, quia forte et ipsi cum veraci confessione placebunt. Veraci scilicet, quia quem adhuc ex consensu peccare delectat; falsum est, quod de praeteritis vere poeniteat. Ut autem quiddam de humano usu loquamur,
Abbreviated transcription (Latin):
gradũ ꝑcundẽ patrẽ institutum : qui inuacuũ gratiã
hanc nequaquã accipiunt: sed quȩ eis adõ donata sunt
norunt: Dequib ꝓpt̃ cor & animã unã sub unius populi
uocabulo ds̃ dicit. Ob auditu auris oboediuit mihi
Que nimirũ insc̃is cius laudare iubem: sed quales eũ laudare
debeant scriptura ñ tac& dicenis ad ipsos: Quitunetis dñm: laudi
incuit spetiosalaus in ore peccatoris: Quid ergo de nob̾ consendi
ẽ. quisupͣmodũ petcatores sumꝰ: M laudes ciꝰ ad tẽptare p̃sumi¬
mus : sed diunȩ pietatis diuiticis ad tendentes: deiusdẽ indul¬
gentissimi patroni miscdia p̃sumimꝰ: Deniq etidẽ scã scriptura
quae inꝑsona iustorũ dicit laudent eũ caeli: mox subiunxit &
terre : nepeccatores desperarent : Nã ad eo miscdicm suã dĩ
multiplicat : ut ñ solũ homines. sed dicĩ ium̃ta salust: Ergo
a nos de cidẽ patris laude. lic& indigni gaudeamꝰ: & quã uis
ñ sit nob̵ os aperire p̃ confusione : tam̃ illud mosa rcum us¬

Expanded text:
gradum, per eumdem patrem institutum, qui in vacuum gratiam hanc nequaquam accipiunt, sed quae a Deo donata sunt , norunt. De quibus, propter cor et animam unam, sub unius populi vocabulo Deus dicit: Obauditu auris obaudiunt mihi, quem nimirum in sanctis ejus laudare jubemur . Sed quales eum laudare debeant, Scriptura non tacet, dicens ad ipsos: Qui timetis Dominum, lainquit, speciosa laus in ore peccatoris . Quid ergo de nobis censendum est, qui supra modum peccatores sumus, et laudes ejus attentare praesumimus? Sed divinae pietatis divitias attendentes, de ejusdem indulgentissimi patroni misericordia praesumimus. Denique eadem Scriptura, quae in persona justorum dicit: Laudent eum coeli, mox subjungit, et terra : ne peccatores desperarent. Nam adeo misericordiam suam Deus multiplicat, ut non solum homines, sed etiam jumenta salvet. Ergo et nos de ejusdem patris laude, licet indigni, gaudeamus. Et quamvis non sit nobis os aperire prae confusione, tamen illud Mosaicum unus
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudinis illustr&: Nec monachoꝵ cohortes ubiq
lipsorũ patrũ cͥoenobis qui normã scĩ ꝓpositi fideli¬
ter acreligiose ꝓmulgarunt: hanc propriidientes
eorũ malint ꝓfiteri: Non inmerito arbi trantes:
quod hunc spetialiter. tãquã alterũ moysen dĩ p̃desti¬
nauerit ꝑquẽ monastice legis decr&a sanccir&:
Fuer̃ quidã alii sicut iã dictũ ẽ. eiusdẽ scãe instituti¬
onis decretores. sed tãquã hiuic quoq dicatur: nouite

Expanded text:
beatitudinis illustret. Nec monachorum cohortes ubique beatitudinis illustret. Nec monachorum cohortes ubique in ipsorum Patrum coenobiis, qui normam sancti propositi fideliter ac religiose promulgarunt, hanc proprii clientes eorum malint profiteri. Non immerito arbitrantes, quod hunc specialiter, tanquam alterum Moysen Deus praedestinaverit, per quem monasticae legis decreta sanciret. Fuerunt quidam alij, sicut iam dictum est, eiusdem sanctæ Institutionis decretores: sed tanquam Moysi, huic quoque dicatur. Noui te
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchrum & in aliis beatȩ eius memoriȩ locis: haec
&ican fieri nonignorant. Signorũ sane in quisito¬
ribus qui unũ quẽq patrc̃ sanc tum. uel poden tem
uel inpotentẽ exraritate uelmultiplicitete corundẽ
signorũ arbitrantur : illa dominica exprobratio con¬
sideranda ẽ. quadicit. Generatio mala & adultera:
signũ querit. & illa p̃ conis ipsius expro brcendo di¬
centis Iudei signoc petunt: Quos alias dõ odibiles
nontacõ Hero des autẽ qui scriptũ ẽ. cupiebat aliqd̃
signũ ab eo uidere : Nec in modico quidẽ. eius respon¬
sionẽ dignus fuit audire: Centurionis aut̃ fidẽ om̃i
isrłip̃tulit : qui ad serui curationẽ solã eius uissionẽ
sufficere nõ dubitauit: Haec exterius in seri quorun¬
dam tepiditas exigit: quorũ deuotio cessantib signis
frigescit Porro cidem beatissimo patri. sua p̃rogatiua
ammodũ sufficit : qui tanto pere fulgoris ẽmicat: ut
&iam remotissimos totius xp̾ianitatissinus. rocdiissuae

Expanded text:
sepulcrum, et in aliis beatae ejus memoriae locis, haec etiam fieri non ignoramus. Signorum sane inquisitoribus, qui unumquemque patrem sanctum, vel potentem, vel impotentem, et raritate vel multiplicitate eorumdem signorum arbitrantur, illa Dominica exprobatio consideranda est, qua dicit: Generatio mala et adultera signum quaerit . Et illa praeconis ipsius, exprobando dicentis, Judaei signa petunt : quos alias Deo odibiles , non tacet. Herodes autem, qui, ut scriptum est, cupiebat aliquod signum ab eo videre , nec in modico quidem ejus responsionem dignus fuit audire. Centurionis autem fidem omni Israeli praetulit : qui ad servi curationem solam ejus jussionem sufficere non dubitavit. Haec exterius inseri, quorumdam tepiditas exigit, quorum devotio cessantibus signis frigescit. Porro eidem beatissimo patri, sua praerogativa admodum sufficit: qui tantopere fulgoris emicat, ut etiam remotissimos totius Christianitatis sinus radiis suae