comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt hec sunt lib̾e ꝑsonc de quibꝰ
exhibendis ⁊ decluitendis inf̾li¬
cta cõpetunt. ¶Que sinit alicinͦ
hoc sunt aut publica aut sing¬
loꝵ priblica de locis publicis de
riuis. dtq fluminib publicis.
¶nc aut singłoꝵ sunt aut
acliu̾sitatem ꝑtirent ut
int̾ dcm quoꝵ bonoꝵ aut adfĩ¬
gularts res ut ẽ int̾cc̾m uti
possidetis de itin̾e actiiq In¬
itoria ꝑrolĩtoria ie stitutoria.
ti possidetis ⁊̃ p̾t̾itum ut de
itiu̾e actuq ⁊ de aqua estina.
¶Iut̾licta oĩa licet irem indeĩ¬
tur cõceꝑta ui tñ ip̃a ꝑsonalia

Expanded text:
us, haec sunt: liberae personae, de quibus exhibendis ducen‹d›is interdicta competunt. quae sunt alicuius, haec sunt aut publica aut singulorum. publica: de locis publicis, de uiis deque fluminibus publicis. quae autem singulorum sunt, aut ad universitatem pertinent, ut interdictum quorum bonorum, aut ad singulas res, ut est interdictum uti possidetis, de itinere actuque. Initoria prohibitoria restitutoria: ti possidetis: in praeteritum, ut de itinere actuque, de aqua aestiva. Interdicta omnia licet in rem videantur concepta, vi tamen ipsa personalia
Abbreviated transcription (Latin):
nfdicta noxalia sunt. q̃ ob de¬
lictum eoꝵ quos ĩ potestate hc̃¬
uiꝰ dantur ueluti cum ui.
deiecerurnt ant ui ant clam
opꝰ fec̾unt. S offõ indicis cõ¬
tinetur ut dĩmi sna ĩ pensa o¬
pꝰ restituentem ab solut : paci¬
enciam tollendo oꝑi p̾stante¬
et noxe de dc̃ iubert. ⁊ ab sol¬
uat si no didat. ꝙͣtum ĩpense
ĩ tollendo oꝑe errogaturm sit.
cienciam p̾stet n ip̃e tollat¬

Expanded text:
rdicta noxalia ea sunt, quae ob delictum eorum, quos in potestate habemus, dantur, ueluti cum ui deiecerunt aut ui aut clam opus fecerunt. sed officio iudicis continetur, ut dominum sua inpensa opus restituentem absoluat: patientiam tollendo operi praestantem noxae dedere iubeat et absoluat, si non dedat, quantum impensae in tollendo opere erogatum sit, tientiam p
Abbreviated transcription (Latin):
cõtinent. ueluti de itiu̾e actu¬
q prinato. nam ꝓprictatis eãu
cõtinz hoc int̾dci s ⁊ illa int̾¬
dicta que de locis sacris uł q̃
tucndi cã diximꝰ cõpet̾e nt nͥ
sit mir̾ si qͣ int̾dicta ad rem fa¬
miliarem ꝑtinent ⁊ ꝓprictatis

Expanded text:
t, veluti de itinere actuque privato: nam proprietatis causam continet hoc interdictum. sed et illa interdicta, quae de locis sacris et de tuendi causa diximus competere, ut non sit mirum, si, quae interdicta ad rem familiarem pertinent, p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ agendi nob̾ cõpctit. ¶ Uie ã
publicc solum publicum est
relictum ac dnectum cctis fi¬
nib lititudĩs ab co qui ius p¬
ros mas appellant. pͥnate sũt
quas agarias quidam dnt.¬
¶ Uiciualcͦs sunt me q̃ ĩ nicis st̃¬
pͥnatoꝵ ieficiatur: nontiq tu̾s
qr usum utilitatemq co̾c inb̾t.
¶Prinate uc duplicit̾ accipi pͦ¬
siit uł hee q̃ sunt ĩaguis quib

Expanded text:
et agendi nobis competit: uiae autem publicae solum publicum est, relictum ad directum certis finibus latitudinis ab eo, qui ius pres uias appellant. priuatae sunt, quas agrarias quidam dicunt. uicinales sunt uiae, quae in uicis priuatorum reficiatur, non utique quia usum utilitatemque communem habet. Priuatae uiae dupliciter accipi possunt, uel hae, quae sunt in agris, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ uidetur u̾ba labeoms sin̾a.
¶ Restituas inquit. itstitu̾c
nidetur qui ĩp̾stinũ statum
rechicit. ꝙ̾ fit sũ quis tollit
tu: nam si ip̃e cumquo quis
aliꝰ añ ratum hĩtum sit ꝙꝰ

Expanded text:
a Labeonis sententia. 'Restituas' inquit. restituere uidetur, qui in pristinum statum reducit: quod fit, siue quis tollit tu: nam si ipse, quo qui alius, aut ratum habitu
Abbreviated transcription (Latin):
scutit tucudꝰ ẽ is qui ĩ littort
elificint uł molam ĩ mart iccit.
¶Si quis niman piscari aut
publico luderc nł ĩpu᷑. balnco
lauarc ant ĩ tcatro spectnt ar¬
riaꝵ actõne utrud̃ ẽ. ¶Mento

Expanded text:
sentit, tuendus est is, qui in litore aedificat uel molem in mare iacit. Si quis in mari piscari aut publico ludere uel in publico balineo lauare aut in theatro spectare arriarum actione
Abbreviated transcription (Latin):
si cui aditꝰ sit defiorant angus¬
tior sit nt̾dco opꝰ a Si quio ĩ
loco publico clificmdo nt ĩquẽ
q̃ex nco ad ie millo mire deflu¬
ebant desinaut flũc int̾dicto
nc nõ trm̃ labco putat. planc
si cclificium hoc esfcc̾it ut minꝰ
l̾ cõpctit. ¶ Item nt si ĩ publico
re looc int̾dcra cũ tu quo illicite
cclifici̾s. insi forte tu unc tibi
scesso eclifican̾a assi quis a pͥn¬
cipe simplicit̾ inpetian̾it ut
ĩ publico loco edificet riõ e̾ credẽ¬
dꝰ sic elificare ut cũ ĩ ꝯmodo a¬
licꝰ id fiat. u sic cõceditur: insi
forte quis hoc impetran̾̃it ¶ Si
quis nemne ꝓhibente ĩ pu
snc minis urbs de formetim.
ã qr probitorium ẽ hoc int̾di¬
ctum nõ restitutorium si tũo
stet solarumi ci ĩpon̾e nectigil
ci hoc sic applłatur solatiũ. aut̾
creo ꝙ pro solo pendatur sitũ

Expanded text:
aut angustior, interdicto opus est. Si quid in loco publico aedificauero, ut ea, quae ex meo ad te nullo iure defluebant, desinant fluere, interdicto me non teneri Labeo putat. Plane si aedificium hoc effecerit, ut minus hoc competit. Idem ait, si in publico re hoc interdictum, cum tu quoque illicite aedificaueris, nisi forte t‹u› iure tibi concesso aedificaueras. Si quis a principe simpliciter impetrauerit, ut in publico loco aedificet, non est credendus sic aedificare, ut cum incommodo alicuius id fiat, neque sic conceditur: nisi forte quis hoc impetrauerit. Si quis nemine prohibente in pune ruinis urbs deformetur, et quia prohibitorium est interdictum, non restitutorium. si tamestet, solarium ei imponere: vectigal enim hoc sic appellatur solarium ex eo, quod pro solo pendatur. Si ta
Abbreviated transcription (Latin):
graria ꝙͣ ganis cesar tu lit ad¬
u̾sus cos qui t̾minos statutos
extra sinm gradimi fines ne
mou̾int de dolo inalo. pociña¬
ria pena cõstituta ẽ. nam ĩt̾mi¬
nos sigłos quos eic̃̾int loco¬
ei qui uolet c̃ẽ ibet alia quor
lege agnaria quͣi diiꝰ nerua.
tulit. cnctur ut si ẜ uus eua¬
uc insciente dũo dolo malo fe¬
bscurrandaꝵ cã faciem locoꝵ cd¬
u̾tunt. ut ex arbore arbustini
ant ex silua nouale aut aliqͥd
hinꝰ facuut pena plectendi st̃
ꝓ ꝑsona ⁊ co̾clicione ⁊ factoꝵ
molencia.
.de collegiis ⁊ corpo

Expanded text:
graria, quam Gaius Caesar tulit, aduersus eos, qui terminos statutos extr‹a› suum gradum finesue mouerint dolo malo, pecuniaria poena constituta est: nam in terminos singulosei qui uolet esse iubet.Alia quoque lege agraria, quam diuus Nerua tulit, cauetur, ut, si seruus seruave insciente domino dolo malo febscurandanuertunt, ut ex arbore arbustum aut ex silua nouale aut aliquid eiusmodi faciunt, poena plectendi sunt pro persona et condicione et factorum uiolentia. DE COLLEGIIS ET CORPO
Abbreviated transcription (Latin):
am fi donatõnem cxistimã¬
cũ. ꝙ sũ lubio si in frandẽ
crelitoꝵ fiat actõne utilire¬
uocabitur. Idemq c̾ ⁊ si quil¬
atrtm qui nõ expectata mor¬
tc sua ⁊ sicħgmissum hordi¬
tatis mat̾ne filio suo soluto¬
a pottstatt restituit omissa
rõne falcidic plcnam fidci
⁊ debitam pietatrui secutꝰ¬

Expanded text:
am fieri donationem existimantium. quod sine dubio, si in fraudem creditorum fiat, actione utili reuocabitur. idemque est et si quiatrem, qui non exspectata morte sua fideicommissum hereditatis maternae filio soluto potestate restituit omissa ratione Falcidiae, plenam fidem ac debitam pietatem secut
Abbreviated transcription (Latin):
q̃r intelligitur q̃i ex donatõne
aliqͥ ad eam puenisse. aut c̾te
hoc se iestituturam ¶In marit̾
ant̾ qui ignorauit nõ dandam
actõnem nõ mag̃ ꝙͣ ĩ c̾clitorem
qui a fraudatore q ei deb̾etur ac¬
ceꝑit cum is ĩdotitam ircorem
si nõ ignora̾it ita ut caueat ꝙ
si ad se dos ꝑnei̾t restituet cã.¬
¶Si procurator ignorante dño.
cum sciret debitorem ciꝰ fraridã¬
di cã cepissc cõsilium iussit ẜ¬
no ab co acciꝑe hac actõne tene¬
bitur ip̃c no dñs. ¶Non solu̾
an̾ ip̃am rem alienatam resti¬
tui optet/ o ⁊ fructꝰ qui alicua¬
frandatoris suerunt. Itemcos

Expanded text:
quia intellegitur quasi ex donatione aliquid ad eam peruenisse, aut certe  se restituturam: in maritum autem, qui ignorauerit, non dandam actionem, non magis quam in creditorem, qui a fraudatore quod ei deberetur acceperit, cum is indotatam uxorem si non ignorauerit, ita ut caueat, si ad se dos peruenerit, restitui eam.Si procurator ignorante domino, cum sciret debitorem eius fraudandi cepisse consilium, iussit seruo ab eo accipere, hac actione ipse tenebitur, non dominus.Non solum autem ipsam rem alienatam restitui oportet, sed et fructus, qui alienafraudatoris fuerunt, ite
Abbreviated transcription (Latin):
ditorco negler̾uit exactõnem¬
⁊̃ int̾caros det̾ior fc̃a sit uel
mortalitate uł subductis rtbꝰ¬
nocari nullo pacto pot̾. qm̃ a
lii c̃clitoros suc negłigtucie ex¬
pensum fere debenit. ¶E pro¬
gͦ sicũt ĩco cẽnt nt bona debi¬
bitoris mei uenircut solu̾it
mͥ pocumani an actõne renoci¬
ri ea possit ame distinguend̃
Cis au obtulit mͥ. an ego illi
nõ reuocetur di si ingilam
nicliorem meam cõditonem fẽ¬
ci. qr ius enule ingilantib sc̃p¬

Expanded text:
ditores neglexerint exactionem, interea res deterior facta sit, uel mortalitate uel subductis rebuocari nullo pacto potest, quoniam alii creditores suae neglegentiae expensum ferre debeant. quid ergo, si, cum in eo essent, ut bona debitoris mei uenirent, soluerit mihi pecuniam, an actione reuocari ea possit a me? an distinguendum est, is optulerit mihi an ego illi non reuocetur? sed uigilaui, meliorem meam condicionem feci, ius ciuile uigilantibus sc
Abbreviated transcription (Latin):
ac ĩ ftm̃ actõnt / nõ solum do¬
nimia renocantur. um ⁊̃ ac
petit hcc actõ ⁊ adũsus cos qͥ
ros possident ut restitnantur
⁊ ach̃sus cos quibi actõ con¬
petit ut actõnes cedantu/p̃¬
inde si int̾posi̾nt quis pson¬
am ticii ut ci fraudator its

Expanded text:
dominia revocantur, verum etiam competit haec actio et adversus eos, qui res non possident, ut restituant, et adversus eos, quibus actio competit, ut actione cedant. proinde si interposuerit quis personam Titii, ut ei fraudator res
Abbreviated transcription (Latin):
hr̾et creditores lib̾tis sins bi¬
sas res suas tracliłit Rendi
ꝙͣ nis nõ proponatur cõsilum
frandandi haburisse cũ qr ete
cditores hr̃c scit se ⁊ unũsa¬

Expanded text:
haberet creditores, libertis suis sas res suas tradidit. respondit: quamuis non proponatur consilium fraudandi habuisse, tamen qui creditores habere se
Abbreviated transcription (Latin):
ne nõ soñc ĩiquũ cctꝰ totum
ei̾ hoc edc̃m ad cõtractꝰ ꝑtin̾e
ĩ quib se p̾tor nõ int̾ponit ut
puta pignoril uc ulitones q.¬
¶ Scienõ c̾ inliamĩ scribt̾. eoq
iurt nos uti. ut qui debitam
pecumam accepit. añꝙͣ bona
debitoris possidentur ꝙͣuis

Expanded text:
ne non soluere iniquum esse: totum enim hoc edictum ad contractus pertinere, in quibus se praetor non interponit, ut puta pignora uenditionesque. Sciendum Iulianum scribere eoque iure nos uti, ut, qui debitam pecuniam recepit ante, quam bona debitoris possideantur, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit. q̃ ĩ tempore fi. Eĩ
cui solutum quid̃ nõ fint o
in uctꝰ creclitum pignꝰ acccpͣ.
it actõne tonebitur ut ẽ
sc pissime cõstitutum. ¶ Sieñ
niulier frandandoꝵ crelitor
cõsilium miss marito suo.
erdemq debitori ĩ ftandem

Expanded text:
intellegit etiam in tempore fieri.Si cui solutum quidem non fuerit, sed in uetus creditum pignus acceperit, hac actione tenebitur, ut est saepissime constitutum.Si, cum mulier fraudandorum creditorum consilium inisset, marito suo eidemque d
Abbreviated transcription (Latin):
scĩa nõ urͣ hac actõne trm.¬
¶Ait p̾tor si sciente te .i. eo qͥ
coucnictur actõne quid gͦ si
trtor forte pupilli scit ip̃c pͥu¬
pillus ignoranit nteamꝰ.an
actõi locus sit ut scĩa tutoris

Expanded text:
ur hac actione teneri.Ait praetor 'sciente te', id est eo, qui conuenietur hac actione. quid ergo, si forte tutor pupilli scit, ipse pupillus ignorauit? uideamus, an actioni locus sit, ut scientia tutoris
Abbreviated transcription (Latin):
e curatore cõstituendo hec
nre utimur ut p̾tor adca¬
tur isq curatorem curatores¬
ne cõstituat ex cõsensu ma¬
ioris ꝑtis creclitorimiuł p̾¬
ses pronĩcie si bona distrab¬
cuda ĩ prouĩcia sint queq̃
ꝑcum cos uc qui ita crcatꝰ
creati ue efsent acta facta ge¬
sta q suit rata lc̃buntur.
eisq actõnes ⁊ ĩcos utiles
cõpctunt ⁊ si quẽ ciaatore
eo satdatio n de rato mzin
dicatimi solui nõie ciꝰ cmꝰ
bonauene aut exigctur. s
noĩc ip̃iꝰ cinatoris qui cum
misit. ¶Si płos ant̾ estituã¬
tur curatores /celsus ant in
nes fu̾int cõstituti curatores x¬
nꝰ forte iti ytalice. ⁊ aliꝰ ĩ pro¬
iñcia puto cos regiones suas

Expanded text:
e curatore constituendo hoc iure utimur, ut praetor adeatur isque curatorem curatoresque constituat ex consensu maioris partis creditorum, uel praeses prouinciae, si bona distrahenda in pro uincia sunt: Quaeque per eum eosue, qui ita creatus creatiue essent, acta facta gestaque sunt, rata habebuntur: eisque actiones et in eos utiles competunt: et si quem curatores eo satis, niudicatum solui, nomine eius cuius bona ueneant exigetur, sed nomine ipsius curatoris qui eum misit.Si plures autem constituantur curatores, Celsus ait in nes fuerint constituti curatores, unus forte rei Italicae, alius in prouincia, puto regiones eos
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ cã focit ⁊ alios sorticꝰ est.
si quid̃ simplicit᷑ cliiissio prio¬
rib q̾s frandnt uolu̾it alios pͥ¬
ca sorticꝰ ẽ. cessat rtuocatio. Si
ant̾ hoꝵ pecinna quos franda¬
it uolu̾it pͥores clnuisit quos
frandare uoluit. marcelł dici
renocatiom locum fore scd̃m
lmc distĩctonem ⁊ ib ĩꝑatore

Expanded text:
usa fecit, et alios sortitus est, si quidem simpliciter dimissis prioribus, quos fraudare uoluit, alios postea sortitus est, cessat reuocatio: si autem horum pecunia, quos fraudare noluit, priores dimisit, quos fraudare uoluit, Marcellus dicit reuocationi locum fore. secundum hanc distinctionem et ab imperatore
Abbreviated transcription (Latin):
ex cõtractu tcm̃ uidentꝰ. ⁊ hoc
nes. nõ tĩ cĩ pupillus cum
tritore. s q̃ cõtra tutor cum
pupillo b̃t actõnci si uł iñ¬
pendit aliꝙͥ ĩitm pupillius
pro eo fu̾it obligatus aut rẽ
mam creditori eiꝰ obligiu̾it:
¶Hos quo qui legatum deb¬

Expanded text:
ex contractu teneri videntur. et hoc nes: non tantum enim pupillus cum tutore, sed et contra tutor cum pupillo habet actionem, si vel impenderit aliquid in rem pupilli vel pro eo fuerit obligatus aut rem suam creditori eius obligaverit. Heres quoque, qui legatum deb
Abbreviated transcription (Latin):
tend̃ ⁊ hoc tũ cã cognita si liquido
apparcat lib̾tiim metu solo nłm
cifse uł ut pcuali qͣdam scipu¬
latõne sc subicc̾et. ¶Si hon̾an¬
de lib̾tatis cã socictatem lib̾tꝰ cũ¬

Expanded text:
men causa cognita, si liquido appareat libertum metu solo vel cisse, ut vel poenali quadam stipulatione se subiceret. Si libertatis causa societatem lib
Abbreviated transcription (Latin):
rem aliqͣ ꝯmodamꝰ it nobis
obligatur s is de ca ip̾a it ꝙͣac
cepit itstituendate netur ⁊ ille
quidem qui unituũ acccpit. si
cui ĩ firmitas humana resiste̾
no pot̾. ncluti si inctndio ni¬
ina uaufragio rem ꝙͣ accepit.
ctifsimam diligcucim custo¬
diende rei p̾starc cõpellit᷑ ucc

Expanded text:
 nobis obligatur, sed is de ea ipsa re quam acceperit restituenda tenetur. Et ille quidem qui mutuum accepit, si cui humana infirmitas resistere non potest, veluti incendio ruina naufragio, rem quam accepit ctissimam diligentiam custodiendae rei praestare compe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cõtractib ucmentos actõ¬
nes ĩ hrdes dantur licct de¬
lusi cum tutor in tutela g̾cn¬
da dolo fec̾it ant sis ap̃ qͦ de¬
promitit aut dart dampna¬
tur ei potestas ẽ quoli ãme
uis dic dandi. Celsus.¬

Expanded text:
 contractibus venientes actiones in heredes dantur, licet deluti cum tutor in tutela gerenda dolo fecerit aut is apud quem depromittit aut dare damnatur, ei potestas est quolibet eius anni die dandi. Celsus
Abbreviated transcription (Latin):
us qui sticum sibi dari stcipula¬
tus fu̾it hr̃s cestit̾it ei cui ex
testo id̾ sticus debeatur si ex tes¬
tõ sticum pecicrit nõ cõsunnet
stiplõnem ⁊̃ cõtra si exstipula¬
tu sticum pecierit actõnẽ ex
testõ saluã he̾bit qr ĩ iuicio it⁊
cõsistunt hoe dnc obligõnes uͭ¬

Expanded text:
 qui Stichum dari stipulatus fuerat, heres exstiterit ei, cui ex testamento idem Stichus debebatur: si ex testamento Stichum petierit, non consumet stipulationem, et contra si ex stipulatu Stichum petierit, actionem ex testamento salvam habebit, quia initio ita constiterint hae duae oblig
Abbreviated transcription (Latin):
pli gra actõ q̃ datur pr̃ono ad¬
n̾s lib̾tum a quo cõtra edem p̾¬
toris ĩ ins uocatꝰ e̾. ¶Qumnes
añt actones aut cules dior¬
tur aut honorarit. Idem.
tem ĩ choatam ⁊ hrdes tnͣseñt.

Expanded text:
ono adversus libertum, a quo contra edictum praetoris in ius vocatus est. Omnes autem actiones aut civiles dicuntur aut honorariae. Idem tem inchoatam et ad heredes transeunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lium inbenit stipulari auut
alit quo noĩc ⁊̃ mandati acto
depcculio adquiritur. ¶Ag¬
natimi furiosi aut ꝓcligicura¬
torcm uonancli ins hr̃e mu¬
nic ubitand̾ ẽ si hec surioso uł
ꝓcligo expecliat. ¶In suma
tones nouariueluti si ita stipu¬

Expanded text:
lium iubeant stipulari an ut rat: quo nomine etiam mandati actio peculio adquiritur. Adgnatum furiosi aut prodigi curatorem novandi ius habere minime dubitandum est, si hoc furioso vel prodigo expediat. In summa tiones nouari, ueluti si ita stipu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculosus ẽ. sic mł placuit ĩ pa¬
trem n de pcculio u nor alcui
dandam ecͥactõnẽ s cum ip̃o
filio agend̾. ¶ Itrm ccc̃ior na¬
nis aut caupone ant stabula¬
rii de dampno aut furto q in
naue ant incanpona/ant ĩ¬
stabulo fcm̃ sit qͣiͣ ex iualtfici

Expanded text:
iculosus est, Iuliano placuit in patrem neque de peculio neque noxalem dandam esse actionem, sed cum ipso filio agendum. Item exercitor navis aut cauponae aut stabuli de damno aut furto, quod in nave aut caupona aut stabulo factum sit, quasi ex malefici
Abbreviated transcription (Latin):
tõnes neluti exfurto ex dãp¬
no. ex rapina et exĩiria q̃
oĩã unius geĩus sunt. nãhec
leficio cum alioquin. et cõtrac¬
tu obligo̾nes nõ tm̃ ic cosistãt

Expanded text:
ones, veluti ex furto, ex damno, ex rapina, ex iniuria. quae omnia unius generis sunt: nam hae leficio, cum alioquin ex contractu obligationes non tantum re consistant
Abbreviated transcription (Latin):
ducto nł in quo gratis hĩtat
deiectum esfusim ue aliqͥd
intelligitur qr płim ob alt̾¬
ius culpam tenetinz aut ẜ¬
in ant lib̾i tui siłis om̃is

Expanded text:
ducto vel in quo gratis habitabat deiectum effusumve aliquid intellegitur, quia plerumque ob alterius culpam tenetur ut servi aut liberi. cui similis
Abbreviated transcription (Latin):
x. o ꝑt̾c stipulor ⁊ ab alt̾o no
pulanti spopondit non hebit
adĩsus enui illam exceptõnem
ut q̃tenus fatt pot cõdempne¬
tur. nam ad u̾sus nc talidefen¬
sionc m̾nito utebatur qr donat᷑
ab co petebam crctitorant de¬
bitum ꝑseqͥtur. GSains.¬

Expanded text:
oportet: stipulor ab altero noupulanti spopondit, non habebit aduersus eum illam exceptionem, ut quatenus facere potur: nam adversus me tali defensione merito utebatur, quia donatum ab eo petebam, creditor autem debitum persequitur. Gaius
Abbreviated transcription (Latin):
sit obligatum ee. ¶ Scia cum sa¬
larium constituere nellet ita e¬
płini emisit lucio ticio seia salu¬
tem si in codcm ainio ⁊ in cad̾
affectõne cirtanic es quo sꝑ fuis¬
ti excontinenti acceptis littrns
meis districta it tua ncui hoc
tibi quͣidm uinam p̾stabo ãnõ
r. scio cĩ qũi nalde me bene. am¬
co. quero qnn ⁊ rem suam clistr¬
ar̃it lucius ticius es ad eam ꝓ¬
fectus sit. ⁊ ex eo cumea fit ant

Expanded text:
sit, obligatum esse. Seia, cum salarium constituere vellet, ita epistulam emisit: "Lucio Titio salutem. si in eodem animo et eadem affectione circa me es, quo semper fuisti, ex continenti acceptis litteris meis distracta re tua veni hoc: tibi quamdiu vivam praestabo annuos decem. scio enim quia valde me bene ames". quaero, cum et rem suam distraxerit Lucius Titius et ad eam profectus sit et ex eo cum ea sit, a
Abbreviated transcription (Latin):
pupillꝰ sũ tutoris anctoritate de¬
tułit iusimand̃ dicensꝰ nõ ob¬
starc ei crceptõnẽ istam nͥ tuto¬
re anctore ĩiudicio delatio fr̃a
surũ se exceptio possori fimidi
dabit᷑. ¶Si fidc instor iuram̾t

Expanded text:
pupillus sine tutoris auctoritate detulerit iusiurandum, dicemus non obstare exceptionem istam, nisi tutore auctore in iudicio delatio facta surum se, exceptio possessori fundi dabitur. Si fideiussor iuravit,
Abbreviated transcription (Latin):
stitin non potse. non mag̾ꝙͣ
legatum uamq alicii deb̾i
ceꝑit certis moclis desinit
debĩ. plaus post tempus stip
drc̾it se solum sũ supficic tͣ¬
tio u̾o esficax est que in con¬
stitucuda obligatione inserit᷑
non q̃ post ꝑ fcãm cam pom¬
tur. ncluti .c. daic spondes
nisi darc nauis exasia nem̾t¬
ne locus crit ccaptioni ꝑa¬
cti cõnenti. nł doli mali. ¶M¬
odus obligõnis ẽ. cum scip̃u¬
lamur. x aũt homnem nam
alt̾ius solutio totam obligo¬
nem int̾unt noc alt̾m peti
potest ntiq ꝙͣdiu ntr̃q est.
¶Accessio u̾o ĩ obligõne aut
lor. ubi qrͣ an ip̃o mrc fiat li¬
batio hoĩe soluto ticio ¶ Si ita
stipulatus sim. si fund̾ non
nes suit pura ⁊ cõlitõnalis

Expanded text:
stitui non posse non magis quam legatum: nam quod alicui deberi coepit, certis modis desin‹i›t deber‹i›. plane post tempus stipudixerit se solum sine superficie trcio vero efficax est, quae in constituenda obligatione inseritur, non quae post perfectam eam ponitur, veluti "centum dare spondes, nisi navis ex Asia veneritne locus erit exceptioni pacti conventi vel doli mali. Modus obligationis est, cum stipulamur decem aut hominem: nam alterius solutio totam obligationem interemit nec alter peti potest, utique quamdiu utrumque est. Accessio vero in obligatione aut lor: ubi quaeritur, an ipso iure fiat liberatio homine soluto Titio. Si ita stipulatus sim: "si fundum non n
Abbreviated transcription (Latin):
iã du̾tit. ita cõlitõns tenet᷑
debitor qui deleganit us mu¬
lier uł ut lib̾et debitorẽ uł si sol¬
int ut pocuia ci recddat᷑. ¶Nõ
sicut de dolo actõ c̾to tc̃ꝑe funit᷑
ita ⁊̃ exceptõ eo tẽpe danda est.
nã ⁊ ħ ꝑpetuo cõpetit / cũ actor
quidẽ ĩ sua potestate hc̃at qnͣdo

Expanded text:
iam divertit. itaque condictione tenetur debitor qui delegavit vel mulier, ut vel liberet debitorem vel, si solvit, ut pecunia ei reddatur. Non sicut de dolo actio certo tempore finitur, ita etiam exceptio eodem tempore danda est: nam haec perpetuo competit, cum actor quidem in sua potestate habeat, quando
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ ut de inctu nõ tm̃ ab ane¬
tore u̾m aquoc̃q ad hĩto metꝰ
exceptio obici pofsit. ¶ Illud
sciend̃ ẽ hanc exceptõne̾ de
metu cũ obice debere qui me¬
tũ nõ apenit pafsus . ĩ cuiꝰ fuit
poirstatt. cefm penti lice̾ defi¬

Expanded text:
mur, ut de metu non tantum ab auctore, verum a quocumque adhibito exceptio obici possit. Illud sciendum est hanc exceptionem de metu eum obicere debere, qui metum non a parente passus est, in cuius fuit potestate: ceterum parenti licere de
Abbreviated transcription (Latin):
repellendos cũluciatuam cãm
suit nati. aliud ẽ cĩem̃e aliud
ctat pomp̃. ⁊ ĩ cũqui pignori
accepit si ẜmaua ul ypotheca¬
ria actõne expiat᷑ nã ⁊ honno
putat pomp̃. eñ submonend̾¬

Expanded text:
repellendos, cum lucrativam causam sint nancti: aliud est enim emere, aliud ctat Pomponius et in eum, qui pigneri accepit, si Serviana vel hypothecaria actione experiatur: nam et hunc putat Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
tur sr ⁊ quid̃ ad hnc benign᷑ꝰ ac¬
cept̾ ẽ. nam qui loqui potest ẽ¬
ditur q̃ stiꝑulari ⁊ promitt᷑c re¬
cte posse. ¶Mutũ inchꝰ ꝑtin̾e ̃
ad obligonem u̾boꝵ natura
maĩfestum ẽ sr de sindo iddi¬

Expanded text:
tur: sed quod ad hunc benignius acceptum est: nam qui loqui potest, creditur et stipulari et promittere recte posse. Mutum nihil pertinere ad obligationem verborum natura manifestum est. Sed et de surdo id
Abbreviated transcription (Latin):
ctoris dolo excepto ẽꝑtori no
obicitur. si añt accessione a ne¬
toris ntitur eguissimũ insimm
est eum qui ex ꝑsona autoris
utitur accessione pati dolũ auctoris
et ꝑ hoc eq̃ tradit᷑ rei quide̾ cole̾¬
tẽ exceptõnẽ ⁊̃ ẽptori uocs. ea¬

Expanded text:
ctoris dolo exceptio emptori non obicitur. si autem accessione auctoris utitur, aequissimum visum est ei, qui ex persona auctoris utitur accessione, pati dolum auctoris: et peraeque traditur rei quidem cohaerentem exceptionem etiam emptori noce
Abbreviated transcription (Latin):
nogociũ g̾ens uendidit. ¶Sieũ
qui uolebat i̾ͥdonare supͣ lt¬
gituũ mod̃ de legan̾o creclito¬
ri meo / nõ pot̾it adu̾sus petentẽ
ati ccceptõnc qm̃ creditor suũ
repetit ĩ cad̃ aũt cãe̾ maritꝰ ncc

Expanded text:
nostrum gerens vendidit. Si eum, qui volebat mihi donare supra legitimum modum, delegavero creditori meo, non poterit adversus petentem uti exceptione, quoniam creditor suum petit. in eadem causa est maritus: nec
Abbreviated transcription (Latin):
tend̃ ccciꝑt ne ĩdotata fuit.
¶Apud iuliaũ qĩtum ẽ si lor̾s
soci a quo dos pet̾et᷑ excipet de
dolo mariti ⁊ mulieris an pe¬
cuma qu̾etur an obstatura eẽt
one dotis ab hrde soc̾i petat ã
hr̃s excipiat de dolo filie cuie¬
apecin̾a acquutret᷑ exceptõne
obstare dos eĩ ꝙ̃ maritꝰ ab hr̃¬
ee scc̾i petat ĩ telligit᷑ ĩquit si¬
he acquin cũ ꝑ hoc dotẽ sit lñ¬
tirra illud nõ explicat ilan
ã de dolo mariti excipi possit.
puto aũt cũ hoc sentire ut ⁊̃
de dolo manti nocoat excep¬
tõlicct uideatur uulla tos

Expanded text:
tendum excipere, ne indotata fiat. Apud Iulianum quaesitum est, si heres soceri, a quo dos peteretur, exciperet de dolo mariti et mulieris, cui pecunia quaereretur, an obstatura esset ex promissione dotis ab herede soceri petat et heres excipiat de dolo filiae, cui ea pecunia adquireretur, exceptionem obstare: dos enim, quam maritus ab herede soceri petit, intellegitur, inquit, filiae adquiri, cum per hoc dotem sit habitura. illud non explicat Iulianus, an et de dolo mariti excipi possit: puto autem eum hoc sentire, ut etiam de dolo mariti noceat exceptio, licet videatur nulla dos
Abbreviated transcription (Latin):
solc̃ ⁊ iõ hrs qui nõ h̃t uoluu¬
tatẽ pexiptõnc̾ doli .ma. rep¬
ellitur. ¶Saquis ex uucubro
sit scͥptꝰ ex qua ducenta cõse¬
qui potint. denĩ pp̃ hoc legat᷑
ĩ quo .c. erant. p̾tulit ne mole¬
stus hr̃ditarus inplicarct᷑ an
silegatũ petat ecccptõne doli
mali submoncit᷑ ⁊ ait insñ¬

Expanded text:
ideo heres, qui non habet voluntatem, per exceptionem doli repellitur. Si quis ex uncia heres sit scriptus, ex qua ducenta consequi potuit, deinde propter hoc legatum, in quo centum erant, praetulit, ne molestiis hereditariis implicaretur: an, si legatum petat, exceptione doli mali summoveatur? et ait I
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sentẽ ĩ exceptõnt eẽ cõferẽ¬
cuiomnũ reꝵ adnũstratõ cõ¬
cessa eItũc de om̃i dolo ciꝰ ex¬
cipi posse neraceꝰ scribit. ¶Mã¬
dam ticio ut ate scipularet᷑
demĩ ticiꝰ seio ⁊ scipulatꝰ ate

Expanded text:
sentem in exceptionem conferencui omnium rerum administratio concessa est, tunc de omni dolo eius excipi posse Neratius scribit. Mandavi Titio, ut a te stipularetur, deinde Titius Seio, et stipulatus a te
Abbreviated transcription (Latin):
tur in arbitͥum clim
uł procuratoris cuf
quid̃ pro bomi uiri
arbit̾o hoc habendẽ.
dam ⁊ dolum ⁊ cul

Expanded text:
tur in arbitrium domini uel procuratoris eius condicio, pro boni uiri arbitrio hoc habendum edam dolum mal
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ qui latitat s
⁊ io qui p̾scns ne¬
gat se defentt ant
nõ nult suscipert
ti repetitõ ẽ. eiꝰ cõsu

Expanded text:
tantum qui latitat, sed et is qui praesens negat se defendere aut non uult suscipere ti repetitio est, eius consu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dcamones quidam dnetos
colonie ducentur decuma de¬
cimaps cor qui dedncentur
cõsilii publici principi.g. scͥ¬
bi soluta sunt ¶Trbs ab
uruo applłata ẽ. urbare est
arastio diffiure. ⁊ nauus ait
nruũ appellan curuaturam
aratrq inurbe condenda ad¬
hib̾i solet. ¶Opiclum abo¬
pe clicitur ꝙ enus iricã meni¬
⁊ st̃ cõstituti. ¶ terri torm¬

Expanded text:
'Decuriones' quidam dictos coloniae deducerentur, decima pars eorum qui ducerentur consilii publici gratia conscribi solita sit. 'Urbs' ab urbo appellata est: urbare est aratro definire. et Uarus ait urbum appellari curuaturam aratri, quod in urbe condenda adhiberi solet. 'Oppidum' ab ope dicitur, quod eius rei causa moenia sint constituta. 'Territor
Abbreviated transcription (Latin):
n negociis cõthũdĩ
alia cã bĩta c̃ sumoso¬
rum alia coꝵ qui fa¬
ici nõ intellig̾ent.
irm furiosus nillũ
negociuir confhe
pot̾est. ¶ Pupillus
re auctore a g̾t pot̾.¬

Expanded text:
n negotiis contrahendis alia causa habita est furiosorum, alia eorum qui farei non intellegerent: nam furiosus nullum negotium contrahere potest. Pupillus re auctore agere pot
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ alienam ĩinto dño rem
enam matrem fa. cormpit.
si modo eiꝰ mentis sit ut ce¬
casione data id cõmiffurus
s cum aliquo actu intelli¬

Expanded text:
 alienam rem inuito domino enam matrem familias corruperit, si modo eius mentis sit, ut occasione data id commissurus sed cum aliquo actu intell
Abbreviated transcription (Latin):
nod nos hostes appellamꝰ cos
uct̾os ꝑ dnelles appellabant
ꝑcam adiectõnem inclican¬
tes cum quib bellum cc̃t.¶Lo¬
cuplex ẽ qui sat̾ ẏdonce hat
pro mangutudie iti ꝙͣactor
restitucudam et̃ pet̾et. ¶¶

Expanded text:
os nos hostes appellamus, eos ueteres 'perduelles' appellabant, per eam adiectionem indicantes cum quibus bellum esset. 'Locuples' est, qui satis idonee habet pro magnitudine rei, quam actor resti tuendam esse p
Abbreviated transcription (Latin):
uenit insi cum fe¬
minc hrdes inf̾te¬
cmo pof tutorem
daic cuidam insi
cum moritur hũit
cit clam q quis cũ¬

Expanded text:
eruenit, nisi cum feminae heredes intercepotest tutorem dare cuiquam nisi cum moritur habuitcit: clam, quod qu
Abbreviated transcription (Latin):
maior alibi ĩ famia
tionis. xbi ant̃ cqui¬
pant famosa inclici¬
bant pro parib acci¬
picnda sunt.¶¬

Expanded text:
maior, alibi infamia tionis. ubi autem aequiperant, famosa, iudicihabent, pro paribus accipienda sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
finib ita no pot̾ ntr̃q cẽ. nt
possit uentr cẽ. uoluti cum
dicimꝰ. aut sedes aut ambu¬
sumil fac̾e ita aliquis pot̾ ne¬
ntrum ucluti is qui accumbit
alt̾ius gcñs ẽ. cum expõitis
fimbi ita nõ pot̾ nentr̃ eẽ ut
lirui c̃ eĩ ꝙ uec faciat nec patit᷑
qui ita dotem ꝓmisit cruncõ¬
mod̾ ent dotis filic ince tibi
enrut aurcr.c. putat ne pro¬
tinꝰ uupcus factio dottm peti
posse. ꝙ si ita promisiss cum
potucro doti enint. ꝙ si aliꝙͣ
nrͣ lãt post̾ior obligo possit
tr̃ere alieno decducto an etstã¬
te proculus cum dottm quisi¬
cc̃. nam qui ambigne loquit᷑
to loquitur ꝙ ex hus qͥ signifi¬
cantur scnsit. ꝓpriꝰ ẽ tũ u̾t hoc
cuu sensisse c̾ristumen deduic

Expanded text:
t possit neuter esse, ueluti cum dicimus 'aut sedet aut ambusimul facere, ita aliquis potest neutrum, ueluti is qui accumbit. alterius generis est, cum ex propositis finibus ita non potest neuter esse, ut lum est enim quod nec faciat nec patiatuqui ita dotem promisit: 'cum commodum erit, dotis filiae meae tibi erunt aurei centum', putasne protinus nuptiis factis dotem peti posse? quid si ita promisisset: 'cum potuero, doti erunt'? quod si aliquam uim habeat posterior obligatio, 'possitere alieno deducto an extante?Proculus: cum dotem quis iesse: nam qui ambigue loquitur, id loquitur, quod ex his quae significantur sensit. propius est tamen, ut hoc eum sensisse exist
Abbreviated transcription (Latin):
diudia sumpto ideanus
ant̾ ne q̃ si hos articulos de
luciris ticiꝰ publius memus
exꝑte dimichia lor̃s sumpto
nł ita publius meinus luccꝰ
ticius exꝑte dimicha lrtes¬

Expanded text:
redes sunto'. uideamus autem, ne etiam si hos articulos det'Lucius Titius, Publius Maeuius ex parte dimidia heredes sunto', uel ita 'Publius Maeuius, Lucius Ti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ moclicus locꝰ possit firidꝰ dici
si fundi aĩo eum hĩumꝰ nõ q̃
magnitudo locum a frido sep
finidi pot̾it finidꝰ dici. si in
ħ cõstituerimꝰ nec nõ ⁊ furidꝰ
locꝰ cõstitm potest. nam ⁊ si eũ
alii aduixmiꝰ funido locꝰ finidi
efficictur. ¶ Loci appellatione
non solum.ad rustica u̾m ⁊ ad
urbana quor p̾clia ꝑtin̾c lab̾o
nes locus u̾o lat̾e potest qͣte¬

Expanded text:
et modicus locus possit fundus dici, si fundi animo eum habuimus. non etiam magnitudo locum a fundo sepfundi poterit fundus dici, si iam hoc constituerimus. nec non et fundus locus constitui potest: nam si eum alii adiunxerimus fundo, locus fundi efficietur. Loci appellationem non solum ad rustica uerum ad urbana quoque praedia pertinere Labeo nes, locus uero latere potest, quate
Abbreviated transcription (Latin):
one qua eiqui supp̾mꝰ moriet᷑
hr̾s substitintur recte substitut᷑
q̃ muco intelligitur eremplo
intestam̃to ita scͥpsit siquid fi¬
lio meo accicłit. damas ẜuns
mens lib̾ esto. mortuo filio da¬
mas lib̾ erit licet eĩ accicł̾it ⁊ in¬

Expanded text:
one, qua ei qui 'supremus' morietur heres substituitur, recte substitutus etiam unico intellegitur, exemplo ita in testamento scripserit 'si quid filio meo acciderit, Dama seruus meus liber esto', mortuo filio Dama liber erit. licet enim 'accidunt'
Abbreviated transcription (Latin):
pid labconcm pitha minuta
scͥptum c̃ exhibet qui p̾stat ciꝰ
dc quo agit᷑ p̾senciam.nam q̃
qui sistit p̾stit eiꝰ de quo agit᷑
qui nintũ ant furiosum aut
infantem echibet no eĩ pot̃¬

Expanded text:
pud Labeonem pithanon ita scriptum est: exhibet, qui praestat eius de quo agitur praesentiam. nam etiam qui sistit, praestat eius de quo agitur qui mutum aut furiosum aut infantem exhibet, non pot
Abbreviated transcription (Latin):
qui nõ recipunit
neluti emancipatõ.
acceptilatio. hr̾dita¬
tio. datõ tutoris in
totum niciant ur

Expanded text:
qui non recipiunt ueluti ‹e›mancipatio, acceptilatio, hereditatio, datio tutoris, in totum uitiantur
Abbreviated transcription (Latin):
deni. Terbo nctus cõtinent᷑
que esin potuiq cultiq cor¬
poris q̃q adiuuend̾ homim
ncͣcia sunt. nestem quo uictꝰ
corpis nr̃i gr̃a utimur ea appel¬
latõnc figitificantur. UIpianꝰ.¬

Expanded text:
nentur, quae esui potuique cultuique corporis quaeque ad uiuendum homini necessaria sunt. uestem quoque uictus corporis nostri gratia utimur, ea appellatione significantur. 45 Ulpian
Abbreviated transcription (Latin):
intelligat ita si furiosꝰ aut ĩ¬
fans fit᷑ aut dormiat nõ nr. co¬
ram co fccifse. scur aut nõ ã uel¬
le is d nam ã ĩuito eo recte sit
tͥendꝰ ĩurbanis ẜnis cõstituct᷑.

Expanded text:
intellegat: itaque si furiosus aut infans sit aut dormiat, non videtur coram eo fecisse. scire autem, non etiam velle is debet: nam et invito eo recte fit triendus, in urbanis servis constituetur.
Abbreviated transcription (Latin):
reclitores accipiendos eẽ cõstat
cos quib debetur ex qͣcũq actõ¬
ne uł psetutõne uł iure crili sũ
ulla ecceptõnis ꝓpetue remotõe
uł honorario uł exͣordinario sũ
pure sũ ĩ dicm sñ subcõditõne
quod si debeatur naͣ no sunt loco
crelitoꝵ s si no sit mutua petu¬
nia s cõtractus creclitoꝵ accipi¬

Expanded text:
reditores' accipiendos esse constat eos, quibus debetur ex quacumque actione uel persecutione, uel iure ciuili sine ulla exceptionis perpetuae remotione uel honorario uel ex‹tra›ordinario, siue pure siue in diem uel sub condicione. quod si natura debeatur, non sunt loco creditorum. sed si non sit mutua pecunia, sed contractus, creditores accipi
Abbreviated transcription (Latin):
familic applłabuntur. qui ex
cad̾ domo ⁊ gente procliti sũt.¬
appellare familiam ut ĩ edicto
p̾toris ostendimꝰ ⁊ sub titu¬
lo defurtis nbi p̾tor lõ de fa¬
milia ꝓublicanoꝵ. s ibi non
alia ant̃ ꝑte eclicti om̃s ẜm cõ¬
tinentur ut de hoĩb coactis
bitoria si defior reo recboatur
emptoris oꝑa ant familic eiꝰ
⁊ int̾clicto unde in familie ap¬
plłatio om̃s ẜuos cõp̾hñdit.

Expanded text:
familiae appellabuntur, qui ex eadem domo et gente proditi sunt.appellare familias, ut in edicto praetoris ostendimus sub titulo de furtis, ubi praetor loquitur de familia publicanorum. sed ibi nonalia autem parte edicti omnes serui continentur: ut de hominibus coactis bitoria, si deterior res reddatur emptoris opera aut familiae eius, et interdicto unde ui familiae appellatio omnes seruos comprehendit.
Abbreviated transcription (Latin):
nui possor miꝰ crpedicnd nego¬
cii ẽa tributor iire cõnenirctur
adũsus ccfos quoꝵ cque pͥdia
trucutur ciqui cõuentus c̃. actõ¬
cõferant nec ĩ utilit̾ actõnes p̾sti¬
tur nam ⁊ si fiscus pecuinam su¬
am rocupam̃it tũ qr nominum

Expanded text:
gotii causa tributorum iure conueniretur, aduersus ceteros, quorum aeque praedia tenentur, ei qui conuentus est actioconferant. nec inutiliter actiones praestantur, tametsi fiscus pecuniam suam reciperauerit, quia nominum
Abbreviated transcription (Latin):
o ucut᷑ ius ytalicum ht diuus
quo scũ. insebasttuam cinitatẽ
iauo deuicta uiris ytalici c̃. ¶N¬
niuzeget quo cuisdem iuris
ẽ¶It uarporeusis colonia .⁊. ip

Expanded text:
 neutra ius Italicum habet.Diuus quoque seuerus in Sebastenam ciuitatem iano deducta iuris Italici est.Zarmizegetusa quoque eiusdem iuris est: item Napocensis colonia et Ap
Abbreviated transcription (Latin):
bsentri accipe debemiꝰ cñqui
ño ẽ co loco in quo petitur.
p̾stari non estimatur ad eas
noxas ꝑtin̾e q̃ publicam ex¬
ccutõnem ⁊ cohtõnem capita¬
lem hñt.dem.

Expanded text:
bsentem' accipere debemus eum, qui non est eo loci, in quo loco petitur: praestari' non existimatur ad eas noxas pertinere, quae publicam exercitionem et coercitionem capitale
Abbreviated transcription (Latin):
nor petitur qui ĩg̾ssu sacͣm̾̃ti
si honeste accipinitur ĩ hones¬
it tũ pctintur. ¶ Indi quor lit¬
farii magn̾s licct non sint pro¬
fessores tu᷑ usurpatum c̃. ut is
quo ins dicatur tam ⁊ si lib̾a¬
nis ⁊ notarus ⁊ calculatoribi
sũ tabulars ⁊ cetͣre artium
opificib sũ artisicib que sunt
ex liao uł notas poite neqͣqmͣ¬

Expanded text:
nor petitur, qui in ingressu sacramenti si honeste accipiantur, inhoneste tamen petuntur.Ludi quoque litterarii magistris licet non sint professores, tamen usurpatum est, ut his quoque ius dicatur: iam et librariis et notariis et calculatoribus siue tabulariis.Sed ceterarum artium opificibus siue artificibus, quae sunt extra litteras uel notas positae, neq
Abbreviated transcription (Latin):
utique medicinam exhibe ur᷑.¬
¶ Medicos fortassis quis accipi
et qͥ cos qui alicuiꝰ ꝑtis corpotis
⁊ c̾ti doloris sanitattm polbicent᷑
ut puta si aunculanus si fistu¬
le uł dencium nõ tñ si incanta¬
uit o int̾ptatus ẽ. si ut uulg̃¬
ri u̾bo ĩpost̾m utar si exorci¬
u̾it nõ sunt ita mclicine gn̾a.
tũ ⁊ si sint qui hos sibi ꝓfu̾sse
putem noqr nõ irligiosa isẽ.
s qr haoxc primum profiti cos o¬

Expanded text:
utique medicinam exhibere uidetur.Medicos fortassis quis accipiet etiam eos, qui alicuius partis corporis uel certi doloris sanitatem pollicentur: ut puta si auricularius, si fistulae uel dentium. non tamen si incantauit, si inprecatus est, si, ut uulgari uerbo impostorum utar, si exorcizauit: non sunt ista medicinae genera, tametsi sint, qui hos sibi profuissputem, non quia non religiosa res est, sed quia hoc primum profiteri eos o
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃q duo gn̾afc̃a sunt osten
aut qua alia ꝑte corꝑis q̃ natu¬
re cõtraua c̃. alt̾m. cum quid
auł. Subsigatum dicitur ꝙ
ab aliquo subscͥptum nam ne¬
t̾es uł significatouis ꝟ̾bo pro
ascͥptõne uti solebant. bona ĩ¬
telliguntur cuiꝰq q̃ declucto ere
alicuo suꝑsunt. detestarieĩ est
absenti denũciare iuc̾tus pos¬
ad aucillam refeitur. ¶ Eami¬

Expanded text:
 duo genera autem sunt ostentaut qua alia parte corporis, quae naturae contraria est: alterum, cum quidum. 'Subsignatum' dicitur, quod ab aliquo subscriptum est: nam ueteres subsignationis uerbo pro adscriptione uti solebant. 'Bona' intelleguntur cuiusque, quae deducto aere alieno supersunt. 'Detestari' est absenti denuntiare. 'Incertus posad ancillam refertur. 'Fami
Abbreviated transcription (Latin):
rbana p̾chia om̃ia elificia acci¬
piiꝰ n̾o solum ca q̃ sunt ĩ opi¬
dis si ⁊̃ fi forte stabula sut ł
alia m̾itoria ĩuillis ⁊ in intis.
encia qr urbanum p̾dium nõ

Expanded text:
rbana praedia' omnia aedificia accipimus, non solum ea quae sunt in oppidis, sed et si forte stabula sunt uel alia meritoria in uillis et in uicis, ientia: quia urbanum praedium n
Abbreviated transcription (Latin):
tipula illecta ẽ spice ĩ messcm
dciecte nec duu lecte quas iusti¬
cicum cau̾int colligunt.¶No
ex arbore cecidit. ¶Pascua silna
ẽ q̃ pascius petenõ destinatas.
ctum ꝑcipiend̃ falce dum tar¬
at opus ẽ ex eo clictimi ꝙ ꝑat̾
sit ad fruct capiend̃. P auł.

Expanded text:
tipula illecta' est spicae in messe deiectae necdum lectae, quas rustici cum uacauerint colligunt. 'Noex arbore cecidit. 'Pascua silua' est, quae pastui pecudum destinata ctum percipiendum falce dumtaxat opus est: ex eo dictum, quod paratum sit ad fructum capiendum.
Abbreviated transcription (Latin):
ytalici sut. ¶ Id̃ is ualentii
intmnonenses quo ibid ĩmimes
sunt luglimenses galli. ¶ Item
uienneuses et narboncnses in riᷤ
ytalici sunt. ¶Ing̾mama inferi¬
sunt. ¶Laodicia isiria ⁊ betͥthos
inphenice ytalici iurio sunt ⁊
solum ciꝵ eiusdem unis ⁊ cirioꝵ
cinitas adino seu̾o ⁊ antomino

Expanded text:
talici sunt. idem ius Ualentini arcinonenses quoque ibidem immunes sunt.Lugdunenses Galli, item Uiennenses in Narbonensi iuris Italici sunt.In Germania inferisunt.Laodicia in Syria et Berytos in Phoenice iuris Italici sunt et solum earum.Eiusdem iuris et Tyriorum ciuitas a diuis Se
Abbreviated transcription (Latin):
¶Pfccisse edificium et is ur᷑
creditur filium hr̾e que exciso
Ufo edẽ possit. nec nõ ⁊̃ ⁊̃ alio
can milier potest hr̃e filium
ꝙ̃ mortis tempe nõ hũit ut
puta cum qui ab hostib itm¬

Expanded text:
fecisse" aedificium is videtur, creditur filium habere, quae exciso utero edere possit. nec non etiam alio casu mulier potest habere filium, quem mortis tempore non habuit, ut puta eum qui ab hostibus rem
Abbreviated transcription (Latin):
defẽnde sunnt. ¶Si quis inquili¬
num uł colonimi nõ fu̾nit proft¬
ssus uĩculis crnsualibi tructur.¬
¶Que post censum edc̃m uata
aut postei q̃ita sunt int sentt̃
cic oꝑis cõsumatis professionibꝰ
ccli post̾. ¶ Si quio uemam peci¬
crit ut censum sibi cũidart pun¬
itatim. dem̃ post hoc inpetratum
cognou̾it se n̾o debuisse hoc pet̾e

Expanded text:
endae sunt.Si quis inquilinum uel colonum non fuerit professus, uinculis censualibus tenetur.Quae post censum ed‹i›tum nata aut postea quaesita sint, intra finem operis consummati professionibus edi possunt.Si quis ueniam petierit, ut censum sibi emendare permittatur, deinde post hoc impetratum cognouerit se non debuisse hoc pete
Abbreviated transcription (Latin):
ssioncs accipi. nam pancis spcͣ¬
b hr̃dis appłło prorimũ con¬
tinet ueluti in substitutõne nu¬
pubis quisquis mͥ hr̃s erit iõ
nõ cõtinctur qr inc̾tus est. ¶ Itẽ

Expanded text:
ssiones accipi. nam paucis speciebus 'heredis' appellatio proximum continet, ueluti in substitutione impuberis 'quisquis mihi heres erit, idem non continentur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
mulctam ant̾ ⁊ penam. multũ
nit̾est cum pena gen̾ale fit nom̃
pcc̾ci cuiꝰ. Nadũsio hodie petimi¬
aria ẽ. pena ant̾ nõ tm̃ pecinani¬
a c̃ utrum cipitis ⁊ cristimatõ¬
nis irrogari soleta młta quid̃
exarbittio eius uenit qui mul¬
ctam chicit pena nõ irrogatur uͥ
qut qua lege nł quo alio iure
sp̾alit᷑ hincꝰ delicto ĩpoĩta ẽ. qͥn
ĩmo mulcta ibi licitur ubi sꝑi¬
lis pena nõ est ĩpoita. ¶Ittm

Expanded text:
nam' multum interest, cum poena generale sit nomen peccati, cuius animaduersio hodie pecuniaria est: poena autem non tantum pecuniaria, uerum capitis et existimationis irrogari solet. et multa quidem ex arbitrio eius uenit, qui multam dicit: poena non irrogatur, nisi quae quaque lege uel quo alio iure specialiter huic delicto imposita est: quin immo multa ibi dicitur, ubi specialis poena non est imposita. i
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Item siluc ceduc omñia ip̃c qͥ
defert estunct. ¶Illam cquitatem
gruat relcuari cum qui ĩ publi¬
cis tabulis delato modo frmn c̾tis
quum ẽ cum ĩ seri censuit ꝙ si
agrum in alia cuntate h̃t ⁊ in il
lã cinitate profit̾i d inqͣ ag̾ est.

Expanded text:
tur: item siluae caeduae. omnia ipse qui defert aestimet.Illam aequitatem ongruat releuari eum, qui in publicis tabulis delato modo frui certisnumerum inseri censui: quod agrum in alia ciuitate habet, in ea ciuitate profiteri debet, in qua ager est:
Abbreviated transcription (Latin):
ca int̾neu̾it faciencli noĩs c̾aut
multi solent. nideamꝰ au possit
qͣi mandator ttm̃ ⁊ nõ puto te¬
neri. qr hic monstrat mag̾ uo¬
men qmͣ maridat tam ⁊ si lan¬

Expanded text:
a interuenerit faciendi nominis, ut multi solent, uideamus an possit quasi mandator teneri. et non puto teneri, quia hic monstrat magis nomen quam mandat, tametsi la
Abbreviated transcription (Latin):
gendis quoquo studio opantꝰ
cicant̾ ẽ honoranum uł siqͥs
deamꝰ et quidem de pactis ita re
pr̃e emis litis ca malo more pecu¬
mam tibi promissam ip̃e quor
profit̾is. s hoc ita c̃ si sus pens a
lite socictatem futuri emolurn̾
bilem qntitatem ⁊ si noĩe pal¬
marii cantum sit sic tñ ut con¬
putctur id ꝙ datum ẽ cũ coquod
debetur noc utr̃q cõpoitim lici¬
tam qͣtitattm lex cedat licita¬

Expanded text:
gendis quoque studio operantcui cautum est honorarium uel si quis re possit. et quidem de pactis ita est patre eius: 'Litis causa malo more pecuniam tibi promissam ipse quoque profiteris. sed hoc ita ius est, si suspensa lite societatem futuri emolumentbilem quantitatem, etsi nomine palmarii cautum sit: sic tamen, ut computetur id quod datum est cum eo quod debetur neutrumque compositum licitam q
Abbreviated transcription (Latin):
rugem pro redlitu appellari ñ
solum ꝙ fruu̾itis aut legunũ
uescatur frum̾itum ec̃. uo eĩ cat¬
gallum diffinsse lupina u̾o ⁊
tim qr no̾ ainsta s si qua cõtiue¬
tur. q̃ om̃ia ẜmꝰ apd̃ al phemĩ

Expanded text:
rugem' pro reditu appellari, non solum frumentis aut leguminiuescatur, falsum esse: non enim caGallum definisse: lupinum uero et uia non arista, sed siliqua continentur.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾t̾itum tẽpꝰ demõstrat. nam
cum diciiꝰ lucius ticiꝰ ib solu
p̾ et p̾scus. significauiꝰ sicut
hoc lucins ticras obligatuo c̃.
⁊ id̾ ent tũ ita loquimur troia
capta c̃ nd eũi ad p̾sentis fcĩ
de mõst ratõnem refertur is

Expanded text:
itum tempus demonstrat. nam cum dicimus 'Lucius Titius solutus tum et praesens significamus: sicut hoc 'Lucius Titius alligatus est'. et idem fit, cum ita loquimur 'Troia capta est': non enim ad praesentis facti demonstrationem refertur is
Abbreviated transcription (Latin):
cõtirentib elificiis finitur ꝙ
nn ndies singlos ꝑagenda
sic accipienda sunt. ut si post
hanc diu̾atõnem iniuꝰ ꝙͣ¬
tegrimi dicm accipiunt. neluti.¬

Expanded text:
continentibus aedificiis finitur, qin dies singulos peragenda' sic sunt accipienda, ut, si post hanc dinumerationem minus qtegrum diem occupent. ueluti
Abbreviated transcription (Latin):
uni qui nectigal plłi romam cõ¬
ductum h̾t publicami appel¬
spicit ciuitates cĩ loco pematoꝵ¬
nõ religiosa noc ca q̃ publicis
Usib sunt destinata. o si qua
sunt cuntatum uelut bona s¬
et peculia ẜnoꝵ cuntatum ut
procul dubio publica hñtP
nblica uectigalia intellig̾t debe¬
pit qͣle ẽ nectigal portus uł ne¬
nalumi rez itensalinaꝵ et meta

Expanded text:
um qui uectigal populi Romani conductum habet, 'publicanum' appelspicit: ciuitates enim priuatonec religiosa nec quae publicis usibus destinata sunt: sed si qua sunt ciuitatium uelut bona. sed peculia seruorum ciuitatium procul dubio publica habentur. 'Publica' uectigalia intellegere debepit: quale est uectigal portus uel uenalium rerum, item salinarum et meta
Abbreviated transcription (Latin):
si ex duob h̾rlib debitoris al¬
t̾ cõdc̃pnatur. nam alti integ̃
de fensio c̃ ⁊̃ si cum cohroc suoᷤ
agi scicrit. Ittm si ex duob pe¬
titorib alt̾ adquieu̾it nictꝰ alt̾iꝰ¬

Expanded text:
si ex duobus heredibus debitoris alter condemnatur: nam alteri integra defensio est, etiamsi cum coherede suo agi scierit. item si ex duobus petitoribus alter ui
Abbreviated transcription (Latin):
noris ant maritꝰ soc̾nm ncl
uxorem de ꝓprictate rei ĩdott̃
accepite a u̾t possor uenclito¬
rcm de ꝓpͥetate rei empte ⁊ so
ita ĩmultis cõstitutonib in¬
telligenda sunt. ¶Cur ante̾
hris quid̾ sin̾a noc. suꝑioribꝰ
u̾o non nocet illa rõ c̃ quiꝙ
nti nelit ꝓpͥa actõnc uł de fẽ

Expanded text:
oris, aut maritus socerum uel uxorem de proprietate rei in dote acceptae, aut possessor uenditorem de proprietate rei emptae: et haec ita ex multis constitutionibus intellegenda sunt. cur autem his quidem scientia nocet, superioribus uero non nocet, illa ratio est, quod uti uelit propria actione uel d