comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sño. Qnta pars: uͥ ẽ psalmi conclusio. Ei
enĩ in summã om̃ia colligens: dicit se ala¬
c̃ter confiteri. Quasi. Eẜ qi adiutoriũ meũ
ẽ a dño: iõ confitebor dño .i. laudabo dñm.¬
confessio ñ est pec̃oꝵ. s nisitiȩ di qͥ ustꝰ¬
iustos ꝓtegit. &e mialos ꝓsua malicia punit. Con¬
tra hanc laudem nich̾ ualent blasphenȩ im¬
pioꝵ. qͥ nolentes suȩ culpȩ tͥbuere qͦd peccant.
mala sua excusant ꝑ fortunã. uł fatũ. uł dia¬
aliam naturã. quȩ ñ sit ex dõ. Hii tales pociꝰ
ignoscat. Qͥ aut̃ uidet m̾ita aĩarum sic ordi¬
naria dõ. ut dũ suacuiq tͥbuunt᷑. pulchritu¬
do unu̾sitatis nulla ex parte uolet᷑. in om̃ib
laudat dm̃. distinguens aliũ dm̃ fecisse. & or¬
omasse. uideł. unuersũ bonũ. aliud aut̃ ñ fe¬

Expanded text:
siod. Quinta pars, ubi est psalmi conclusio, qua omnia in summam colligens, dicit se alacriter confiteri, quasi dicat: Et quia adjutorium meum est a Domino, ideo confitebor Domino, id est laudabo Domconfessio non est peccatorum, sed justitiae Dei, qui intjustos protegit, et malos pro sua malitia punit. Contra hanc laudem nihil valent blasphemiae impiorum, qui volentes suae culpae tribuere quod peccant, mala sua excusant per fortunam, vel fatum, vel diaaliam naturam, qignoscat. Qui autem videt merita animarum sic ordinari a Deo, ut, dum sua cuique tribuuntur, pulchritudo universitatis nulla ex parte violetur, in omnibus laudat Deum, distinguens aliud Deum fecisse et ordinasse, videlicet universum bonum: aliud autem non fe
Abbreviated transcription (Latin):
uasamortis ce sagitas dic̃ ħeticos. qͥex eodẽ
arcu sacre scͥpture in animas ñ caritate ĩ flã¬
mandas s uenenis ꝑimendas insiliunt. qͦd ñ
catholicȩ eccłiȩ filios. ut scͥpturis intelligen¬
Dis inuigilent. ut manifesti fiant qui ꝓba¬
ti sunt argento. Hõc aut̃ diuinȩ disposi¬
tioni tͥbuit᷑. ñ qr ip̃a pecc̃ores faciat. s qr ip¬
sa de malis eoꝵ ordinat cũ peccau̾int. Uel
dȩ bonis utrũq pͥ accipi. Eid̾ enĩ st̃ uasa mor¬
tis quibdã &e sagitte aliis. scłm illd̾ apłi alii ᷤ
sumꝰ odor mortis inmortẽ. aliis odor uite inui¬
odor mortis. Eb eosdẽ effecit sagittas suas.
.i. odorẽ uite inuitã ardñtib amore uerbi.
Post hanc aut̃ dispensationẽ: de bonis me¬
iudiciũ. de qͦ dicit qͦd ñ pax dĩ ce meffabile

Expanded text:
asa mortis et sagittas dicit haereticos, qui ex eodem arcu sacrae Scripturae in animas non charitate inflammandas, sed venenis perimendas insiliunt: quod nocatholicae Ecclesiae filios, ut Scripturis intelligendis invigilent, ut manifesti fiant qui probati sunt argento. Hoc autem divinae dispositioni tribuitur, non quia ipsa peccatores faciat, sed quia ipsa de malis eorum ordinat, cum peccaverint; vel de bonis utrumque potest accipi. Idem enim sunt vasa mortis, quibusdam, et sagittae aliis, secundum illud Apostoli: Aliis sumus odor mortis in mortem, aliis odor vitae in viodor mortis. Et eosdem effecit sagittas suas, id est odorem vitae in vitam, ardentibus amore Verbi. Post hanc autem dispensationem, et pjudicium. De quo d
Abbreviated transcription (Latin):
cet enun caritas multoꝵ. & habundabit
iiqͥtas. & dñs in altum regrediet᷑. ut a
paucis sincera fides. & ab om̃iũ prauarũ
opimonũ labe purgata teneat᷑. Et qͦmͦ libet
hic locus exponat᷑. ꝯuenient̾ seqrͣ. Dñs ui

Expanded text:
cet enim charitas 15 multorum, et abundabit iniquitas . Et Dominus in altum regredietur, ut a paucis sincera fides, et ab omnium pravarum opinionum labe purgata teneatur. Et quomodolibet hic locus exponatur, convenienter sequi
Abbreviated transcription (Latin):
rectionis xͥ subueniat. Quasi dicat. Si hoc feci:
secretis suis latet incognitus. Appare dicom
ira tua .i. in uindicta contͣ diabolũ. Pfectus
enĩ iste ñ precat᷑ hic aduersus hoĩes. s aduer¬
sus diabolũ. ut possessionem aniiitat .i. pec¬
cõres ce impios. qui st̃ eius possessio. Cũ enim
iustificat᷑ impius: ex posessione diabolimi¬
grat intemplum: . Et qr ablatio hoĩs pena
ẽ diaboli: ĩo dr bñ ira d̃i contra eum. Unde

Expanded text:
eniat, Gl. int. quasi dicat: si hoc feci, secretis suis latet incognitus. Cassiod. Appare, dico, in ira tua, id est in vindicta contra diabolum. Perfectus enim iste non precatur hic adversus homines, sed adversus diabolum, ut possessionem amittat, id est peccatores et impios, qui sunt ejus possessio. Aug. Cum enim justificatur impius, ex possessione diaboli migrat in templum Dei. Et quia ablatio hominis poena est diaboli, ideo dicitur ira Dei contra eum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
c̃scunt merita iustoꝵ: subdit. & diriges.
tum. ut uistꝰ iustificet᷑ adhuc: &e qr ꝓpt̃ si¬
mulationẽ ñ cognoscit᷑ ab homine uͥ sit ue¬
ra iustitia: subdit. qd̾ do tm̃ comienit. Tudi¬
co o ds scrutans corda &e renes .i. cogitõnes
ce delectõnes. quas in occulto scrutat᷑ uͥ mil
solus scrutat᷑ corda .i. qͥd quisq cogitet. &¬
renes. scił qͥd quẽq delectet. qr finis cure
&e cogitõnis ẽ delectatio. Ad quã: cura ce
cogitõne nitit᷑ quisq ꝑuenire. Que delec¬
tatio ꝑ renes accipr̃. qr in renib ẽ gen̾andi
uoluptas. ꝑ quã in hanc erũpnosam ce
fallacis letitie uitam ꝑ ꝓlis successionẽ
nat᷑a humana transfundr. Oꝑa aut̃ nr̃a
que sunt in dictis & factis possunt uid̾e
hoĩes. s quo aĩo fiant. & qͦ uenire cupiais
solus łs uidet. qͥ cũ uidet cor ee̾ in celo. &e

Expanded text:
crescunt merita justorum, subditur: Et diriges, tum, ut justus justificetur adhuc. Et quia propter simulationem non cognoscitur ab homine ubi sit vera justitia, subdit, quod Deo tantum convenit. Tu, dico, o Deus, scrutans corda et renes, id est cogitationes et delectationes, quas in occulto scrutatur, ubi nsolus scrutatur corda, id est quod quisque cogitet; et renes, scilicet quid quemque delectet, quia finis curae et cogitationis est delectatio, ad quam cura et cogitatione nititur quisque; pervenire. Quae delectatio per renes accipitur, quia in renibus est generandi voluptas, per quam in aerumnosam, et fallacis laetitiae vitam, per prolis successionem natura humana transfunditur. Opera autem nostra quae sunt in dictis et factis possunt videre homines; sed quo animo fiant, et quo venire cupiant, solus videt Deus; qui cum videt cor esse in coelo, et
Abbreviated transcription (Latin):
circũdabit te. amando uł ꝑsequendo. ut añ
dictũ est. Ee ꝓpt̾ hanc scił ꝓpt̾ amantẽ syna¬
gogam. regredere in altum .i. fac eos scire qui
tem. in qualocũ ñ inuenis regred̾e in altũ:
.i. subtͣhe te eis. qui te ꝑsecunt᷑. Et conuenit
ħ sentñtia inparte cũ precedñti. Uel ita ab

Expanded text:
ut ante dictum est. Et propter hanc, scilicet propter amantem Synagogam regredere in altum, id est fac eos qui tem, in qua locum non invenis, regredere in altum, id est subtrahe te his, qui te persequuntur. Et convenit haec sententia in parte cum praecedenti. Vel ita ab
Abbreviated transcription (Latin):
apłos. de quib alibi. Sagitte potentis acute.
dei. qui his sagitis uuln̾ati. tanto amore reg¬
ni celoꝵ ardent. ut oĩa resistentia ce a ꝓposito
reuocantia contempnant. dicentes. Qs me
separabit a caritate .xͥ: Uel uasa mortis ce
sagittas ꝓ eod̾ accip̃. scił. quedã loca obscura¬

Expanded text:
os, de quibus alibi: Sagittae potentis acutae . Dei. Qui his sagittis vulnerati, tanto amore regni coelorum ardent, ut omnia resistentia, et a proposito revocantia contemnant, dicentes: Quis nos separabit a charitate Christi? Vel, vasa mortis, et sagittas, pro eodem accipit, sci
Abbreviated transcription (Latin):
lis appare: ut a tediscant alii suꝑbiam uin¬
cere. ne possideant᷑ a suꝑbo. Dico appare hu
sp̃m. quo fit congregatio. Uel ꝓpt̾ hanc .i.
malis. subtrahe te illis. Uel ita ab illo loco.
Exurge inp̃cepto. uͥ p̾catur. xͥ resurrectionẽ.
sicut in p̃cedenti uersu eiusdem incarnatio¬
Et hoc in p̾cepto implendo qd̾ mandasti .i.
ut p̾ceptum humilitatis qͦd mandasti hoĩes¬

Expanded text:
lis appare, ut a te discant alii superbiam vincere, ne possideantur a superbo. Dico appare humSpiritum quo fit congregatio. Vel propter hanc, malis, subtrahe te illis. Vel ita ab illo loco: Exsurge in praecepto, ubi precatur Christi resurrectionem, sicut in praecedenti versu, ejusdem incarnatioEt hoc, in praecepto implendo, quod mandasti, id est ut praeceptum humilitatis, quod mandast
Abbreviated transcription (Latin):
tas ap̃ homines: m̾ito decidã. & si ñ ita uide¬
a fructu mansuetudinis. q̃ in dd̾ habunda¬
uit. Dem̃ ex ꝑsona ip̃ius dd̾ & uiri ꝑfecti cõ¬
munit̃ subdit᷑. Persequat᷑. Quasi. Dixi¬
re possunt. s aĩam in potestate hab̾e neq̃¬
unt. quã diabolus impugnando. scilicet
sugg̾endo ꝑseq̃r. & comp̃henda̾t cũ decipit. uñ
subdit. & cõprehendat .i. decipiat ꝑ consensũ.
&e conculcet in terra uitã meam .i. ꝯ̃culcando
uitã meã terram faciat. scił cibum sibi. qͥa ñ tm̃
ẽ leo ut suꝑuis dictũ est: s ce serpens appellatus
est. cui dictũ est. In maledictione terrã mandu¬
cabis. Eẜ pecc̃ori dictumẽ. Terraes: & interrã
sit despicabilis. Uñ subdit. Et głam meam .i.
ine hoĩem ad ymaginem dĩ factum deducat

Expanded text:
tas apud homines, merito decidam, et si non ita videa fructu mansuetudinis, quae in David abundavit. Deinde ex persona ipsius David, et viri perfecti communiter subditur. VERSre possunt, sed animam in potestate habere nequeunt. Quam diabolus impugnando, scilicet suggerendo persequitur, et comprehendit, cum decipit. Unde subdit, et comprehendat, id est decipiat, per consensum et conculcet in terra vitam meam, id est, conculcando vitam meam terram faciat, scilicet cibum sibi, quia non tantum est leo, ut supra dictum est, sed et serpens appellatus est. Cui dictum est in maledictione; terram manducabis . Et peccatori dictum est: Terra es, et in terram sit despicabilis. Unde subdit, et gloriam meam, id est me hominem ad imaginem Dei factum, deducat
Abbreviated transcription (Latin):
salutidauid necessaria ꝓbaͣtione. Et ẽ iste
p̃s pͥmus eoꝵ. in quib ꝑ actus. dd. fitt᷑a mys¬
teria dm̃ sigcant᷑ late scił ce aꝑte. In tercio¬
enim psalmo simiłr ꝑ actus dauid sig̃cata sc̃
xp̃i mysteria. s breuit &e obscure. Intentiõe
monet ad grãrũ actionem ꝓmanifestatio¬
ne silentii. Modus. S. sunt partitiones. Pri¬
Exurge dñe. Tercio agit de iudicio regressi ibi.
spem reuersis ꝓmittens ibi. Ds̃ iudex Qnto:
leta conclusio ponr̃ de confessione laudisibi.
Confitebor. fidelis gͦ iste ñ de se p̃sumens orat
a dño lib̾ari. p̃tendens meritũ hoc mͦ Odñe¬
& a cdiabolo dicens. saluũ me fac ex om̃ib ꝑ¬
sequentib me .i. ab om̃ib sp̃ualib nequiciis.
scił uiciis & pecc̃is. & lib̾ame. Hequando .i.

Expanded text:
saluti David necessaria proditione. Et est iste saluti David necessaria proditione. Et est iste psalmus primus eorum in quibus per actus David futura mysteria Domini sigenim psalmo similiter per actus David significata sunt Christi mysteria, sed breviter et obscure. Intentio. Monet ad gratiarum actionem, pro manifestatione silentii. Modus. Quinque sunt partitiones. PriExsurge, Domine; tertio, agit de judicio regressi, ibi,spem reversis promittens, ibi, Dominus judex; quinto, laeta conclusio ponitur de concessione laudis, ibi, Confitebor. Fidelis ergo iste non de se praesumens, orat a Domino liberari, praetendens meritum hoc modet a diabolo, dicens: Salvum me fac ex omnibus persequentibus me, id est ab omnibus spiritualibus nequitiis, scilicet vitiis et peccatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ex parte facta est. ut plenitudo gentiũ sub¬
intraret. ⁊ sic om̃is isrł saluꝰ fieret. De qͦ silñ¬
tio apls admirans ñ exponens exclamat. O
altitudo diuitiarũ sap̃ie ce scientiecłi. ce cet̾a.
hoĩs fecit: iste ad salutem omniũ inflexit.
Cantat gͦ hunc psalmũ dño fidelis. cui fc̃a
sunt uerba chusi .i. manifestatio huiꝰ silen¬
tii .i. secreti. qͦd dexter ce fauens ds ei oꝑatus
est. Non enĩ erat abscondendũ eis. ꝓ quib
gestumẽ. Mysteriũ gͦ incarnationis &e pas¬
sionis. silentiũ fuit uidis. s reuelatio fuit fi¬
Dauid a filio iniquo patit᷑. ita xp̃c a ppło quẽ
enutͥuerat sustimit. sicut ꝑ ysaiam ait. fili¬
os enutͥui & exaltaui: ip̃i ã. spreu̾. me. Et est¬
.i. inxp̃m attͥbuit᷑ dauid .i. fideli cui facta est
mysterii reuelatio. quẽ psalmũ ille fidelis
chusi .i. ꝓ manifestatione alti silentii. quo
.xͦ. dimicauit contͣ iudeos. occultans eis mys¬
teruũ passionis. chusi dico filii genimi .i. dex¬

Expanded text:
Israel facta est, ut plenitudo gentium subintraret, et sic omnis Israel salvus fieret . De quo silentio Apostolus admirans, non exponens exclamat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, etc. unius hominis, iste ad salutem omnium inflexit. Cantat ergo hunc psalmum Domino fidelis, cui facta sunt verba Chusi, id est manifestatio hujus silentii, id est secreti, quod dexter Deus et favens operatus est. Non enim erat abscondendum eis, pro quibus gestum est. Mysterium ergo incarnationis et passionis, silentium fuit Judaeis, sed revelatio fuit fi a filio iniquo patitur, ita Christus a populo quem nutrierat sustinuit, sicut per Isaiam ait: Filios enutrivi et exaltavi, ipsi autem spreverunt Christum, attribuitur David, id est fideli, cui facta est mysterii revelatio quem psalmum, ille fidelis Chusi, id est pro manifestatione alti silentii, quo Christus 14 dimicavit contra Judaeos, occultans mysterium passionis. Chusi dico, Filii Gemini, id est dex
Abbreviated transcription (Latin):
gemiini. Hystoriam uñ occasionem ꝓpħa sũp¬
sit in scdo libͦ regũ facile ẽ cognoscere uͥ le¬
gr̃ qͦd dauid fugiens absalonfiliũ suũ. de ci¬
uitate nuidis plantis exiuit. cuiꝰ cõnsilio cu¬
si amicꝰ eius cessit inpartem absalon ad ex¬
ploranda consilia. & renuntianda. q̃ adu̾suᷤ
patrem ille moliebat᷑ auctore achitophel. qͥ
defecerat ab amicitia dauid. & filiũ adu̾sus
patrẽ consiliis qͥb pot̾at instruebat. curint᷑
alia hoc consilium dedit. ut absalon impe¬
tũ fieri ꝑmitt̾et inpatrem suũ. eumq occi¬
di. qd ẽ mutatũ prudentia chusi. qui ꝯsu¬
luit dd. ce secͤto mandauit. ut de cãpestrib
phel dolore cõmotꝰ. laqueo se suspendit
Huic hystorie alludit titulu. de qua tam̃ñ
agit p̃s. s de hystoria ꝓpħa esoras uelamen
sumpsit. mysterioꝵ. que iuxta noninũ int̾¬
p̃tationes declarant᷑. Chusi enĩ interp̃tat᷑ si¬
lentiũ. Genum dextra. Achitophel fr̃is rui¬
qui dñm tradidit uideis. Et ita fuit ruma

Expanded text:
i. Historiam unde occasionem propheta sumpsit, in secundo libro Regum facile est cognoscere, ubi legitur, quod David, fugiens Absalon filium suum de civitate nudis plantis exivit, cujus consilio Chusi amicus ejus cessit in partem Absalon, ad exploranda consilia et renuntianda quae adversus patrem ille moliebatur, auctore Achitophel, qui defecerat ab amicitia David, et filium adversus patrem consiliis quibus poterat instruebatur cui inter omnia hoc consilium dedit, ut Absalon impetum permitteret fieri in patrem suum, eumque occidi; quod mutatum erat prudentia Chusi, qui consuluit David, et secreto mandavit ut de campestribus phel dolore commotus laqueo se suspendit. Huic historiae alludit titulus, de qua tamen non agit psalmus, sed de historia propheta velamen sumpsit mysteriorum, quae juxta nominum interpretationes declarantur. Chusi enim interpretatur silentium, Gemini, dexter, Achitophel, fratris ruiqui Dominum tradidit Judaeis, et ita fuit ruina
Abbreviated transcription (Latin):
in . in .m. &e si reddidi mala scił retͥbuentib mͥ
mala ꝓ bonis. Maior patientia ẽ siñ reddidit
his qui ꝓbonis redd̃t̃ mala. quã si sustin̾et ab
his qͥb bona ñ fecit. Qd ẽ dicere. Site ñ sum
imitatus patientia. quã ꝓ me oꝑatus es in il¬
losilentio. ut patientissime sustin̾es. dolos
ꝓditoris tui. merito decidam. ñ uireiurando
nus. cũ homo dicit. Si illud feci: illd patiar.
Decidamdico ab inimicis meis suꝑatꝰ & inanĩ
factus. Q enĩ se uindicat occulte: a diabolo
sẽparat᷑ in anis factus. & uana ce suꝑba leti¬
tia de hoc qͦd qͣi uinci ñ potuit. Q uͦ ñ retͥbu¬
it mala. uincit iram. Et melior ẽ qͥ uincit i¬
rã. quã qui capit ciuitatem: ut ait salomon.
E patet hic ꝑfectũ uirũ loqui. Hoc enĩ ñ pͥ
fecisse. Uel ad litt̾am de dauid p᷑ accipi qui
contͣ ab salon ñ cõmisit. quare sibi mala in¬
malum qͦd sustineo mͥ ꝑ p̃teritam culpam
quã cõmiserim contͣabsalon ꝯtingit: Qel

Expanded text:
inanis. » Si reddidi mala, scilicet retribuentibus mihi mala pro bonis. Aug. Major patientia est si non reddidit his qui pro bonis reddunt mala, quam si sustineret ab his quibus bona non fecerit: quod est dicere: Si te non sum imitatus patientia quam pro me operatus es in illo silentio, ut patientissime sustineres dolos proditoris tui merito decidam. Non jurejurandonus, cum homo dicit, si illud feci, illud patiar. Decidam dico ab inimicis meis superatus et inanis factus. Qui enim se vindicat occulte a diabolo superatur, inanis factus vana et superba laetitia de hoc quod vinci non potuit qui vero non retribuit mala, vincit iram. Et melior est qui vincit iram quam qui capit civitatem, ut ait Salomon . Et patet hic perfectum virum loqui. Hoc enim non potest in. Vel ad litteram de David potest accipi, qui contra Absalon non commisit, quare sibi mala inmalum quod sustineo, mihi per praeteritam culpam quam commiserim contra Absalon contingit. Vel,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo falłr. ut uelit corrig̾e in quo errauit. s qͦmͦ
qr penitet d̃m. mutationẽ ipsam intellige. ałi ilã¬
d̾s. ał̃r tu. Tuenĩ facis qr errau̾as: ile facit qͥa uin-¬
dicat ut lib̾at. Iurauit dico dicens. de fructu uentͥes
tui ponam suꝑ sedem tuã. Pot̾at dicẽ de fructu fe¬
moris tui ẜ sig̾cantiꝰ ait de fructu uentͥs tui. qi dȩ

Expanded text:
aliquo fallitur, ut velit corrigere in quo erravit. Sed quomquia poenitet Deum, mutationem ipsam spera. AlDeus, aliter tu. Tu enim facis, quia erraveras; ille facit, quia vindicat vel liberat. Juravit dico, dicens: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam. Poterat dicere, de fructu femoris tui, sed significantius ait, de fructu ventris tui, quia de
Abbreviated transcription (Latin):
tis uestiũ utebant᷑. itahii euͣngłici sacerdotes diu̾¬
sis uirtutib adornant᷑. ħ sunt ornam̃ta. quȩ ds
exigit. Que enĩ legales pontifices in uestib gesta¬
bant. illa eungłici sacerdotes in cordib hab̾e de-¬
faciemxͥ. tui. Quia enĩxͦ. a iudeis a quib crucifixꝰ
ẽ faciẽ suam au̾tit ad gentes. rogat᷑ pat̾ ꝓpt̾ reli¬
quias isrł ut saluȩ fiant. qd̾ in apłis & in multis
aliis impletũ est. Nota qd̃ ait ꝓpt̾ dauid. ac sidi¬
c̾et. mei cẽ memento. ut ꝓpt̾ me uidos funditꝰ ñ
repellas. Iurauit dñs. Tercia pars. uͥ dicit ꝓmis

Expanded text:
ita hi evangelici sacerdotes 287 diversis virtutibus adornantur. Haec sunt ornamenta quae Deus exigit. Quae enim legales pontifices in vestibus gestabant, illa evangelici sacerdotes in cordibus habere defaciem Christi tui; quia enim Christus a Judaeis, a quibus crucifixus est, faciem suam avertit ad gentes, rogatur propter reliquias Israel, ut salvae fiant: quod in apostolis et in pluribus aliis impletum est. Et nota quod ait, propter David, ac si diceret: Mei etiam memento, ut propter me Judaeos funditus non repellas
Abbreviated transcription (Latin):
do uob̃ .p.i. li. Dat utiq pacem quã ħetici ne
cem exhibuit: qd̵ etiam traditorem suũ uidã
mira patientia tołauit. c ad p̃dicandũ regnũ
celoꝵ cũ aliis apłis misit. & ei sicut & cet̾is eu¬
charistiam dedit. quẽ añ traditorẽ suũ & dia¬
bolũ nominauit. Cui p̃dicta iõ contulit: ut
ostend̾et dona dĩ ad eos ꝑuenire qui fidem ac¬
cipiunt. &̃ sitalis sit ꝑ quem accipiunt. quał

Expanded text:
inquo vobis . Dat utique pacem, quam haeretici nefcem exhibuit, quod etiam traditorem suum Judam mira patientia toleravit, et ad praedicandum regnum coelorum cum aliis apostolis misit. Et ei sicut in caeteris eucharistiam dedit, quam ante traditorem suum 24 et diabolum nominavit. Cui praedicta ideo contulit, ut ostenderet dona Dei ad eos pervenire qui fidem accipiunt, etiam si talis sit per quem accipiunt, qualis
Abbreviated transcription (Latin):
iustum &e impium. Qͥd gͦ times tunste. nę
obsit tͥ impus sacram̃tis ñ sincere cõmunicant᷑.
de conscientiis utͥusq iudicat. Dñs int̾rogat
utrumq. Int̾rogando aut̃ hoc inuenit. qͦd il¬
le qui diligit iniqͥtatem ꝯdit aĩam suã .i. aĩȩ¬
qui fac̃ pecẽm: & iniqͥtatem facit. Nemo uͦ
sine pecẽo uuit. Ille uͦ diligit iniquitatem:

Expanded text:
ium. Aug. Quid ergo times, tu juste, ne obsit tibi impius, sacramentis non sincere communicans, de conscientiis utriusque judicat, Dominus interrogat utrumque interrogando autem hoc invenit quod ille qui diligit iniquitatem, odit animam suam, qui facit peccatum, et iniquitatem facit . Nemo vero sine peccato vivit. Ille vero diligit iniquitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
bonis &e malis. Et quarȩ hoc faciet: Qm̃
Orałr dixit. iustitias. ut iustos accipias. in
quib multȩ sunt iustitiȩ. cum una sit dĩ.¬
est infaciȩ .i. in notitia eius. facies enĩ eiꝰ¬
est notitia eius: i. potentia. qua dignis in¬

Expanded text:
bonis et malis, et quare hoc faciet? Quonpluraliter, dixit justitias, ut justos aquibus multae justitiae, cum una sit Dei.est in facie, id est, notitia ejus: facies enim est notitia ejus, id est, potentia qua dignis in
Abbreviated transcription (Latin):
in dño confido: qm̃ ecce. qͣi in euidenti est
sus sȩ scił uixta uoluntatẽ suam detorse¬
runt scripturam sacram. ad uulu̾andas
turis subtilem ut sibi uidet᷑ intellectũ
habuerunt. & alios remissum hab̾e estimant.
Et parauerunt sagittas suas in ꝑharet᷑ .i. pã
ratahabent incorde suo uerba uenenosa. Ad
sententiis. Et hoc ꝑ arcũ faciunt. ñ qͦd scͥpt᷑a
uel scł̾m aliamlitt̾am. ut sag̃. in obscura
hna rectos corde. Luna congruȩ sig̃c eccłiã.
dimidiũ luc̾e. dimidiũ obscurum ẽẽ. Dũ aut̃
partẽ illam q̃ lucet paulatim ad terrã inuer¬
tit ut uid̾i possit. cormcłata apparet. & sic c̃s¬
cit. don᷑ tota illa pars uideat᷑ : & dũ iterũ
conu̾tit᷑: obscura pars incip̃ apparẽ. don no¬
bis tota it̾um offerat᷑. ħ est ȩccłia. que ex
spũaliũ parte lucet. & ex carnaliũ parte
obscura est. Et sp̾ualis qͥd̾ pars mͦ apparet
hoĩb ꝑ bona oꝑa: mͦ latet in conscientia

Expanded text:
 Quoniam ecce quasi in evidenti est sus se, scilicet contra voluntatem suam detorserunt Scripturam sacram, ad vulnerandasturis subtilem, ut sibi videtur, intellectum , qui et alios remissum existimant habere. Et paraverunt sagittas suas in pharetra, id est parata habent in corde suo verba venenosa. Ad sententiis. Per arcum hoc faciunt; non quod Scriptura ecundum aliam litteram: Ut sagittent in obscura luna rectos corde. Luna congrue significat Eccledimidium lucere, dimidium obscurum esse. Dum autem partem illam quae lucet paulatim ad terram convertit, ut videri possit, corniculata apparet; et sic crescit donec tota illa pars videatur et dum iterum convertitur, obscura pars incipit apparere, donec nobis tota iterum auferatur. Haec est Ecclesia, quae ex spiritualium parte lucet, et ex carnalium parte obscura est, et spiritualis quidem pars, modo apparet hominibus per bona opera, modo latet in conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
si. Dñs est intemplo & incelo. Dñs etiã pluet
suꝑ pecc̃ores laqueos. Uel ita iunge. Dico qui
diligit iniqͥtatem odit aĩam suam: & hoc ef¬
fectus indicat. qr dñs pluet laqueos .i. doctri¬
nam illaq̃antem. suꝑ pecc̃ores. Hos laq̃os plu¬
it dñs dȩ nubib. scił de pseudo ꝓpħis. qͥ ueriᷤᷤ
falsa amiscent. uł etiam dȩ bonis ꝓpħis. dȩ
quib laquei manant cũ male intelligunt᷑ eoꝵ
doctͥnȩ. s hõs laq̃os ñ pluit dñs nͥ his qͥpec̃co¬
res sunt. Unde. Aliis odor uitȩ in uitã: aliis
odor mortis in mortem. Om̃is gͦ siue bonisiue
mali qui uerbo di amias irrigant. nubes di¬
ci possunt: dȩ quib pluet dñs suꝑ pecc̃ores
ẽ illis laqueus. qͥa uł ñ sanȩ intelligunt. uł
oꝑe ñ complent. Demde blasphemoꝵ pena
rum. quierit infut᷑o .i. ultima illa separatio
modũ & mensurãm̃itoꝵ. & notat᷑ hic ordo
penarũ quas patiunt᷑ iniqui. Primo enĩ ig¬
ne cupiditatis uastant᷑. Inde maloꝵ oꝑum

Expanded text:
at: Dominus est in templo, et in coelo. Dominus, etiam pluet super peccatores laqueos. Vel ita junge: Dico qui diligit iniquitatem, odit animam suam, et hoc effectus indicat, quia Dominus pluet laqueos, id est doctrinam illaqueantem super peccatores. Aug., Glnus de nubibus, scilicet de pseudo prophetis, qui veris falsa admiscent; vel etiam de bonis prophetis, de quibus laquei manant, cum male intelliguntur eorum doctrinae; sed hos laqueos non pluit Dominus nisi his qui peccatores sunt. Unde aliis sumus odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Omnes ergo sive boni sive mali, qui verbo Dei animas irrigant, nubes dici possunt, de quibus pluit Dominus super peccatores, est illis laqueus, quia vel non sane intelligunt, vel opere non complent. Deinde poena blasphemorum rum, qui erit in futuro, id est ultima illa separatio modum et mensuram meritorum. Et notatur hic ordo poenarum quas patiuntur iniqui. Primo enim igne cupiditatis vastantur: inde malorum operum
Abbreviated transcription (Latin):
scribȩ & pharisei intendunt arcũ. paraue¬
runt sagittas suas in pharet᷑. ut sagiten
iobscuro rectos corde .i. uolunt sagntare
fideles in obscura luna. alia litt̾a .i. reple
.i. destructorem legis arbitrati sunt. Iustus
aut̃ quẽ tanꝗͣ destructorẽ legis contẽpne¬
bant quid fecit: Ecce. Dñs in templo sc̃o
suo ẽ .i. uerbum patͥs ẽ in hoĩe. uł filius ho¬
minis in celo ẽ ad dext̾am patͥs. & repetit

Expanded text:
arcum, paraverunt sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscuro rectos corde, id est volunt sagittare fideles, in obscura luna, id est repletest destructorem legis arbitrati sunt. Justus autem quem tanquam destructorem legis contemnebant, quid fecit? Ecce Dominus in templo sancto suo est, id est Verbum Patris, in homine vel Filius hominis in coelo est ad dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
uertice montiũ. Quomͦ gͦ dicitis. Ecce incre¬
patio. aĩe meȩ. Qłd: Transinigra in montẽ.
iusti. Et debes ad nos transire. qi tu es sic̃
passer .i. pennatꝰ uirtutib &e p̃ceptis. s hoc
quȩ obtenditis ut transeam ad uos: ñ siñt
me transire. Qͥa si passer sum: habeo domũ
uͥ requiescam. sodm illud. Etenĩ passer inue¬
nit sibi domũ. S quã domũ: Dñm. qͥ fac
tus est refugnim pauꝑi. Quomͦ gͦ dicitis.
ut ad uos transeame uel ita. Dicitis aĩe
mȩȩ. transimgͣ a tuo uno inmontẽ .i. in eni¬
nentiã intellectus. quã nos habemꝰ. &e ita
eris sic̃ passer. qui in altis indificat. Et qͦ
in cuiꝰ ꝑsona loquit᷑ ꝓpha: conuertens se

Expanded text:
vertice montium. Quomodo ergo dicitis. Ecce increpatio; animae meae, quid? Transmigra in monte, i per humilitatem, ut justi. Et debes ad nos transire, quia tu es sicut passer, id est pennatus virtutibus, et praeceptis. Sed haec quae obtenditis ut transeam ad vos, non sinunt me transire, quia si passer sum, habeo domum ubi requiescam, secundum illud: Etenim passer invenit sibi domum . Sed quam domum? Dominum, qui est refugium pauperi. Quomodo ergo dicitis, ut ad vos transeam? Vel ita: Dicitis animae meae: Transmigra, a tuo imo, in montem, id est in eminentiam intellectus, quam nos habemus. Et ita eris sicut passer, qui in altis nidificat. Et quoin cujus persona loquitur Propheta, convertens se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ multos carnales ce imꝑitos. Qm̃ quȩ
ꝑfecisti destrux̾unt: hoc ñ mutat᷑. Uel ita
ab illo loco. Qm̃ ecce. Et sunt hii terrores
& uerba h̾eticoꝵ cõminantiũ nob dȩ pecc̃o¬
rib. ut ad sȩ quasi ad iustos transeamus
Dñt enĩ: debetis ad nos transire: qm̃ ecee
pecc̃ores intendunt arcũ .i. scͥpturas car¬
nałr interp̃tant᷑. & parauerunt sagittaᷤ
suas inpharetra .i. uenenata u̾ba in corde.
Ad qͥd: ut sagitent in obscuro rectos cor¬
de. Hoc ñ mutat᷑ a sententia pͥmȩ lectiõĩs.
uertit sermonẽ ab istis heticis qͥb añ loq̃¬
bat᷑ ad dm. Quasi aliqͥs dicat. Cur dñt tͥ
transinigra. cur dȩ pecc̃orib te terrent.
qui intendunt sagittare rectos corde: Res¬
pondet. Qm̃ ea que ꝑfecisti .i. laudem quã
ex ore infantiũ ꝑfecisti d̾s destrux̾unt qͣn¬
tũ in ipsis ẽ insuis conuentib. uͥ parułos
qui erant lacte fid̾i nutͥendi. uanis & scru¬

Expanded text:
propter multos carnales et imperitos. Quoniam quae propter multos carnales et imperitos. Quoniam quae perfecisti destruxerunt: hoc non mutatur. Vel ita ab illo loco: Quoniam ecce: et sunt hi terrores et verba haereticorum comminantium nobis de peccatoribus, nisi ad se quasi ad justos transeamus. Dicunt enim: Debetis ad nos transire, quoniam ecce peccatores intenderunt arcum, id est Scripturas carnaliter interpretantur. Et paraverunt sagittas suas in pharetra, id est venenata verba in corde. Ad quid? Ut sagittent in obscuro rectos corde: hoc non mutatur a sententia primae lectionis. delis sermonem ab istis haereticis, quibus ante loquebatur, ad Deum. Quasi aliquis dicat: Cur dicunt tibi, transmigra? cur de peccatoribus te terrent, cum tendunt sagittare rectos? Respondet: Quoniam ea quae perfecisti, id est laudem quam ex ore infantium perfecit Deus. Destruxerunt quantum in ipsis est, in suis conventibus ubi parvulos qui erant lacte nutriendi fidei, vanis et scru
Abbreviated transcription (Latin):
ra : cũ in inicio ficłi adhuc noua ñdũ terris
maior effulsit: Uł cũ nubib blasphemoꝵ tec¬
tauituꝑat᷑: uł cũ cedib martirũ est cruen¬
tata. In his terrorib & obscuritatib eccłiȩ
iniqui dolosa uerba iacłant᷑ ut rectos ꝑuer¬
tant. qr scuint ħ temꝑa decipiendis infir-¬
mis ẽẽ accõmoda. Dicit gͦ. ut sagittent rec¬
tos corde in obscuraluna .i. in obscuritate
eccłiȩ. quȩ tͥb modis obscurat᷑ ut p̃dictũ ẽ.
Uel obscura dr eccłia. dumfilii eius peccant.
& inꝑiti &e carnales multi in ea habundant.
&e tc̃ occasione obscurȩ lunȩ obꝓbͥa ingert̃
iniqͥheticicatholicis. eo qd̾ talib cohabiten.
& atalib sacram̃ta accipiant. s nich tmĩ¬
dũ est confidenti in dño Timeat ille qui
confidit in homine: quitunc dic̃ sc̃a esse
sacram̃ta. cũ ꝑscõs dent᷑. Et ẽ sensus. Ut
ñ posse comunci lumine lunȩ obscurato.

Expanded text:
c nova nondum terris c nova nondum terris major effulsit, vel cum nubibus blasphemorum tecta vituperatur, vel cum caedibus martyrum est cruenta. In his terroribus et obscuritatibus Ecclesiae, iniqui dolosa verba jaculantur, ut rectos pervertant, quia sciunt haec tempora decipiendis infirmis accommoda. Dicit ergo: Ut sagittent rectos corde in obscura luna, id est in obscuritate Ecclesiae, quae tribus modis obscuratur, ut supra dictum est. Vel obscura dicitur Ecclesia, dum filii ejus peccant, et imperiti et carnales multi in ea abundant, et tunc occasione obscurae lunae opprobria ingerunt iniqui haeretici Catholicis, eo quod talibus cohabitent et a talibus sacramenta accipiant. Sed nihil timendum est confidenti in Domino. Timeat ille qui confidit in homine, qui tunc dicit sancta esse sacramenta, cum per sanctos dentur. Et est sensus: Ut non posse convinci, lumine Ecclesiae obscurato,
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ a sole. s qñ est cũ illo. ht̃ partẽ illã ad nõ.
quȩ ñuidet᷑ ab eo. & ĩo ñ lucet nob̾. s cũ
recedit ab eo. illustrat᷑ ab ea parte quã ht
ad nos. doñ sole occidũte. plena surgat ab o¬
riente. Cum aut̃ ex alia parte soli ceꝑit
aꝓpinqͣre: suꝑior pars illuminat᷑. infi̾or obͤ¬
curatur. Hoc idem conuenit eccłiȩ. q̃ lum̃¬
scͥpturȩ allegoricȩ solappellatus ẽ. Quelibae
gͦ istarũ duarũ opinionũ uera sit: ꝯgru¬
ent̾ luna allegoricȩ accipr̃ ȩccłia. Si qͥs aut̃
ħ obscura uitat: cui in his obscuritatib
mag̃ negociosis ꝗͣ fructuosis anmũ exer¬
cere aut ñ libet. aut ñ uacat. aut animuᷤᷤ
ip̃e ñ ualet. satis ht̃ obmissis obscuris cau¬
sis attend̾e ppłarib ocłis increm̃ta ce de¬
tͥmenta lunȩ q̃ si deficit ut renouet᷑ no¬
tat ȩccłiam. uͥ credit᷑ resurrectio mor¬
tuoꝵ futura. Ecce quałr luna sig̃c eccłiam. siẽ
uidendũ est qͦm obscuritas lunȩ: obscurita¬

Expanded text:
si a sole, sed quando est cum illo habet partem illam ad nos quae non videtur ab eo, et ideo non lucet nobis; sed cum recedit ab eo illustratur ab ea parte quam habet ad nos, donec, sole occidente, plena surgat ab oriente. Cum autem ex alia parte soli coeperit appropinquare, superior pars illuminatur, inferior obscuratur. Hoc idem bene convenit Ecclesiae, quScripturae allegorice sol appellatus est. Quaelibet ergo istarum duarum opinionum vera sit. Congruenter luna, allegorice Ecclesia accipitur. Si quis autem haec obscuravit, at cum in his obscuritatibus magis negotiosis quam fructuosis animum exercere aut non libet, aut non vacat, aut animus ipse non valet, satis habet, omissis obscuris causis, attendere popularibus oculis incrementa et detrimenta lunae, quae si deficit ut renovetur, notat Ecclesiam, ubi creditur resurrectio mortuorum futura. Ecce qualiter luna significat Ecclesiam. Nunc videndum est quomodo obscuritas lunae obscurita
Abbreviated transcription (Latin):
infinem p̃s dauid. Agit hic ꝓpħa dȩ ħeti¬
cis: qui in eccłia putͥda menbra. m̃tiunt᷑ sȩ
ub̾ib alios auertẽ. atq abripe moliunt᷑.
&e ad se trahere uolunt affirmantes qͦd ap̃eos
sit xp̃c. ce quasi piȩ studioseq ãmonentes. ut
ad costranseundo transimgremꝰ in xp̃m. Quib
hic respondet ꝓpħa in ꝑsona aliciius fidelis
redarguendo eos. & docendo eis resistendom.
in xp̃m ẽ. dͦd. ꝓpħe docentis resistere ħeticis
que est uitentio psalmm. Modꝰ. Biꝑtitus est
p̃s. frimo dȩ heticis agit. qui catholicos in su¬
am prauitatem uolunt conuert̾e. Sccło dicit
qͥd ut̾sq det ds. scił bonis & malis ibi. Iustꝰ aut̃¬

Expanded text:
In finem, psalmus David. Agit hic Propheta de haereticis, qui in Ecclesia putrida membra mentiuntur se uberibus alios avertere atque abripere moliuntur, et ad se trahere volunt, affirmantes quod apud se sit Christus, et quasi pie studioseque admonentes, ut ad eos transeundo transmigremus in Christum. Quibus hic respondet Propheta, in persona alicujus fidelis, redarguendo eos et docendo, eis esse resistendum.  Cassiod. Docentis resistere haereticis. Quae est intentio psalmi. Modus bipartitus est psalmus: Primo, de haereticis agit, qui Catholicos in suam pravitatem volunt convertere; secundo dicit: Quid utrisque det Deus, scilicet bonis et malis. Ibi, justus aut
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ. Quasi. Exaudiat tȩ. ce tribuat tibi sccłm cor
tuum .i. scd̾m intentionem tuã qui scisti qͥdua
runt. & consilium tuũ confirmet .i. compleat.
qͥa oĩa alto consilio facit xp̃s. E addit om̃e.
scił ñ solum qͦ animã posiusti ꝓ uita płimoꝵ.¬
.i. ut mortificatum granũ copiosius surg̾et.
s cẽ quo cecitas ex parte continet᷑ in ifrł ut
plenitudo gentiũ intraret. ce sic om̃is isrł sal¬

Expanded text:
at: Exaudiat te et tribuat tibi secundum cor tuum, id est secundum intentionem tuam, qui scisti quid vrunt; et consilium tuum confirmet, id est compleat, quia omnia alto consilio facit Christus. Et addit omne scilicet non solum quo animam posuisti pro vita plurimorum, ut mortificatum granum copiosius surgeret; sed etiam quo caecitas ex parte contigit in Israel, ut plenitudo gentium intraret, et sic omnis Isr
Abbreviated transcription (Latin):
plum p̃liandinob̾ dedit. offerat cẽ sacͥficia nr̃a
sacerdos cẽ excitatus a morte ce incelo constitu¬
tus. Et eo iam ꝓ nob̃ offerente. quasi ꝑ eũ ad¬
uocatum ex audinos in diȩ qua inuocau̾imꝰ
te .i. qua uerȩ credimꝰ eum resurrexisse. quia

Expanded text:
plum praeliandi nobis dedit, offerat et sacrificia nostra sacerdos excitatus a morte, et in coelo constitutus. Et eo jam pro nobis offerente, quasi per eum advocatum exaudi nos in die qua invocaverimus te, id est qua vere credimus eum resurrexisse: quia
Abbreviated transcription (Latin):
s cui. Ipsi obligatisunt Hic ostendit qͦm ua¬
na sit salus hominũ. Quasi. Illi sunt inc᷑rib¬
&e in eqͥs. iõ ipsĩ obligatist̃ terrenis desicłiis. scił¬
cicpiditate temꝑalium. nolentes parcere dño
dem offensionis & inpetrã scandali ceciłus
dȩ spe celestiimortẽ cecitatis. qͣuis uideant᷑
stare recti. qͥb cecttas ex parte facta est. dei
iusticiam ignorantib. &e suam constituere uolũ¬
tib. Nos autem. Quasi. Iudei obligati cecidert̃.
nos aut̃ ppłs gentiũ dȩ lapidib suscitati filii a¬
brahȩ surreximꝰ a uiciis. ce morte. Et hoc ñ iu¬

Expanded text:
s. » Ipsi obligati. Cassiod. Hic ostendit quomodo vana sit salus hominis: Quasi dicat: Illi sunt in curribus et equis, ideo ipsi obligati sunt, terrenis desideriis, scilicet cupiditate temporalium, nolentes parcere Domindem offensionis, et petram scandali , ceciderunt de spe coelesti in mortem caecitatis, quamvis videantur stare recti, quibus caecitas ex parte facta est, Dei justitiam ignorantibus, et suam constituere volentibus , nos autem, quasi dicat: Judaei obligati ceciderunt, nos autem populus gentium, de lapidibus suscitati filii Abrahae, surreximus a vitiis et morte. Cassi
Abbreviated transcription (Latin):
.i. confessio tui nominis ñ ꝑdet. s magnifica¬
bit nos. Dum ait letabim᷑ &e magnificabi¬
mur: ostendit ꝓpħa se unũ dȩ eccłia tanto
in celo facies interpellans ꝓ nob̃. Nec m̃ du¬
bito qr iam nc̃ cognoui tanto temꝑe añ.xͥ.¬

Expanded text:
est confessio tui nominis non perdet, sed magnificabit nos. Dum ait, laetabimur et magnificabimur, ostendit Propheta se unum de Ecclesia tanto in coelo facis, interpellans pro nobis. Nec inde dubito quia jam nunc cognovi tanto ante per pr
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. in potentatib. Quasi. Exaudiet illũ utiq
in hoc qͦd in potentatib nr̃is est salus dexterȩ
eius .i. potentatus nr̃i sunt salus fauoris eius.
i. nos potentes sumꝰ ex auxilio gr̃e enis. cũ etiam
dȩ tͥbulatione dat nob̃ auxilium. ut q̃n infir¬
mam᷑ tunc potentes simus. qr uana est salus
hominis quȩ est sinistrȩ. Unde & suꝑbia nas¬
cit᷑: dum peccantes extollunt᷑. qr temꝑałr sal¬
ditꝰ homo. ut ipsum qͦ om̃ipotentem dm ostñ¬
tit ex carne. Et hec salus ñ est emꝑeilis. ñ ali¬
quib malis afficienda. s est in potentatib.
tes erunt ñ sui. Et hoc est qͦd subdit. Hii in
currib. Quasi. Salus dexterȩ eius est in po¬
tentatib. S hii qui ñ sunt sui st̃ in eurrib
.i. uolubili successione temꝑaliũ bonoꝵ tͣhunt᷑
&e in scłari potentia gaudent. E hii sunt ine
duo gen̾a tͥumphoꝵ qui erant ap̃ antiqͦs. unꝰ
bat᷑ ouatio. fiebat in equo. Et ꝑ hoc despicit

Expanded text:
s, in potentatibus. Quasi dicat: Exaudiet illum utique in hoc quod in potentatibus nostris est salus dexterae ejus, id est potentatus nostri sunt, salus favoris ejus, id est nos potentes sumus ex auxilio gratiae ejus, cum etiam de tribulatione dat nobis auxilium, ut quando infirmamur, tunc potentes simus, quia vana est salus hominis, quae est sinistrae. Unde et superbia nascitur, dum peccantes extolluntur, quia temporalditur verus homo, ut ipsum quoque omnipotentem Deum ostentit ex carne; et haec salus non est temporalis, nec aliquibus malis afficienda; sed est in potentatibus, id tes erunt, non sui. Et hoc est quod subdit, hi in curribus, quasi dicat: Salus dexterae ejus est in potentatibus, sed hi qui non sunt sui, sunt in currib volubili successione temporalium bonorum trahuntur, et in saeculari potentia gaudent, et hi sunt in eduo genera triumphorum, qui erant apud antiquos, unus batur ovatio, fiebat in equo. Alcuin. Et per haec despicit
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Titulus. In finẽ
p̃s dauid: patet. Hĩc
ae rege pugnaturo.
ce figura optandi:
tionis euis: qͦd fuit usq ad passionem: & temꝑe
gaudii qͦd fuit pt resurrectionem. Intentione
monet fideles ad idem desid̃ium. Modus. Biꝑ¬
pater exaudiat tȩ indiȩ tribulationis. qͣ dixiᷤ¬
ti. Pater clarifica filium tuum. Exaudiat di¬
co: ita. Ptegat te nomen dĩ: cuistudes. Dĩ di¬
tȩ ꝑtinet ppłs posterus natus. ꝓ quo pugnas.

Expanded text:
te. Titulus: In finem, psalmus David, patet. Hic aet rege pugnaturo, Aug. ubi figura optandi tionis ejus, quod fuit usque ad passionem; et tempore gaudii, quod fuit post resurrectionem. Intentio. Monet fideles ad idem desiderium. Modus. BipPater exaudiat te in die tribulationis, qua dixisti: Pater, clarifica Filium tuum. Exaudiat dico, ita protegat te nomen Dei cui studes, Dei dite pertinet populus posterius natus, pro quo p
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑ Sic & pecc̃a mͦ delectant. s post pungunt.¬
Et hoc ẽ qͦd dicit. Suꝑcecidit ignis uicioꝵ ⁊̃ ille
ignis ab sorbet eos .i. deuorat eos. sic̃ inuentes .i.
dũ adhuc iiuunt. Nec̃ simplicit̾ dicit uiuentes
plicit̾ dicit in ira: qr̃ ds tranqͥllus iudicat. uł
qr ñ est mͦ ira cõparatione future. Absorbet dico:
pꝰ ꝗͣ ꝓducat spinas ur̃as ramnꝰ. Conu̾tit sermo¬

Expanded text:
: sic et peccata modo delectant, sed post pungunt.Et hoc est quod dicit, supercecidit ignis, vitiorum. Et ille ignis absorbet eos, id est devorat eos sicut viventes, id est dum adhuc vivunt. Nec simpliciter dicit, viventes, pliciter dicit, in ira, Deus tranquillus judicat. Vel modo non est ira comparatione futurae vitae. Absorbet dico, Priusquam producat spinas vestras rhamnus, convertit sermo
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ẽ mons. qui creuit ex minimo lapide. ⁊ im¬
pleuit faciem terre: Nonne ipse ẽ serpens in
ligno suspensus. quẽ intuendo. ꝑcussi a serpñ¬
tib sanantͦ : hic est gͦ sapiens : a qͦ medicat᷑
medicamentũ. D̃s̃ conteret. Scła pars: uͥ¬
s d̾s cont̾et dentes .i. dolosa uerba eoꝵ qͦb
ẽ furor ut aspidis. ⁊ hoc in ore ipsoꝵ. qr uer¬
bis sitis capiet eos. Ore enĩ suo contra se dñt
Quos aspidi comparau̾at. leonib ꝙ&̃ compa¬
rat subdens. molas leonũ .i. inclamationes
mortis quas uidei fẽc̾unt confringet añs. ne
ad effectũ ueniant. Nota qi aspides erant ui¬
dei: dũ insidiose temptabant. Leones: dum
mortẽ inclamau̾unt. Hoꝵ mole fracte sunt
qn surrexit .xͦ qd̾ aꝑtius exponit subdens. Q
tales ⁊ simͦ suit torrentes. tam̃ ad nichilũ de¬
rentib comparant᷑: q̃ sonantes ad saxa suꝑ¬
bie inꝑiusi sunt. ⁊ p̃cipites. s cito transeunt.
ens qͥd me ꝑsequeris: Qui hoc clamabat de

Expanded text:
ipse est mons, qui crevit ex minimo lapide, et implevit faciem terrae? Nonne iste est serpens in ligno suspensus, quem intuendo percussi a serpentibus sanantur. Hic est ergo sapiens a quo medicatur medicamentum. PARS sed Deus conteret dentes, id est dolosa verba, eorum, quibus est furor, ut aspidis. Et hoc in ore ipsorum, quia verbis suis capiet eos. Ore enim suo contra se dicunt quos aspidi comparabant leonibus, et jam comparat subdens, molas leonum, id est inclamationes mortis, quas Judaei fecerunt, confringet Dominus, ne ad effectum veniant. Nota quod aspides erant Judaei, dum insidiose tentabant; leones, dum mortem inclamaverunt. Horum molae fractae sunt, quando surrexit; quod apertius exponit subdens, qui tales et si rentibus comparantur, quia sonantes ad saxa superbiae improvisi sunt, et praecipites. Sed cito transeunt, ens: Quid me persequeris? Qui hoc clamabat de
Abbreviated transcription (Latin):
fidei rudimenta ꝑcipuint. ⁊ paulatĩ nitͥunt᷑
donͨ in eis formata u̾itate ad lucem gen̾ent᷑. Et
nota qd̾ sic̃ mat̾ carnalis in sobole carnali.ͬ.
ali educatione. sc̃a eccłia eadem custodit. Priꝰ
enĩ puer concipit᷑ .i. inut̾o nascit᷑. Sodo in ut̾o
alit᷑ t̾cio ad lucem emittit᷑ quarto manib
matͥs gestat᷑ ut crescat. qͥnto ablactat᷑ ut ad
mensam patͥs accedat. ut sic ualidiori cibo alat᷑
dũ illis rudimentis plemꝰ informant᷑. Tercio
ꝑ baptismi ⁊ alioꝵ sacram̃toꝵ ꝑceptionẽ ⁊ in¬
telligentiã. quasi ad lucem iã in eis formata

Expanded text:
 paulatim nutriuntur, donec in eis formata veritate ad lucem gerantur. Et nota sicut carnalis mater in sobole carnali quiali educatione, sancta Ecclesia eadem custodit. Prius enim puer concipitur, id est in utero nascitur; secundo in utero alitur; tertio, ad lucem emittitur; quarto, matris manibus gestatur, ut crescat; quinto, ablactatur, ut ad mensam patris accedat, ut sic validiori cibo alaturdum vel rudimentis plenius informantur. Tertio, per baptismum et aliorum sacramentorum perceptionem et intelligentiam, quasi ad lucem ja
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcipiunt᷑ inut̾o. uł ñ nascunt᷑ ex ut̾o. ⁊ hoc ẽ.
Auienati sunt pecc̃ores a uulua ẽccłiȩ. que con¬
u̾sos concipit. ⁊ natos iã inse. ⁊ siñdum natos
a se nutrit doñ formet᷑ in eis u̾itas. ⁊ tunc ꝑfec¬
uiscera ꝯtradicendo doctrine u̾itatis. ab ortiui
excutiunt᷑. G gen̾et te mater. ñ ab ortiat. ⁊ tu
cutit foris. s magis tuo malo ꝗͣ suo. Seq̃r. Er¬
sunt. Et ĩo qr errant a uentre in quo ẽ u̾itaᷤ.
loquiti st̃ falsa. De hoc uͦ sunt inexcusabile.
qi nolunt u̾itati cred̾e. ⁊ hocẽ. furor illis sid̾m
similitudinẽ serpentis: qi̾ ira obstinatoꝵ in

Expanded text:
iuntur in utero, vel non nascuntur ex utero. Et hoc est, alienati sunt peccatores a vulva Ecclesiae, quae conversos concipit, et natos jam in se, et si nondum natos ex se nutrit, donec formetur in eis veritas, et tunc perfecis, contradicendo doctrinae veritatis, abortivi excutiuntur. Ergo generet te mater ne abjiciat. Et tu cutit foras, ssunt. Et ideo quia errant a ventre in quo est veritas, locuti sunt falsa. De hoc vero sunt inexcusabiles, quia nolunt veritati credere. Et hoc est, Furor est illis secundum similitudinem serpentis, quia ira obsti
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit ds ab ut̾o illos futuros pecc̃ores. ut
rebecce ait. cũ adhuc pregnans esset. maior serui¬
et minori. ⁊c̾ qd̾ subsequent̾ exponit. Errauer̃t
ab ut̾o .i. errare p̾scitisunt ab ut̾o. ⁊ sicut p̃iusũ
est accidit. qr loquitti sunt falsa. Ecce iniqͥtas
inore. Et ñ solum ñ faciunt bona: s nͨ audire

Expanded text:
cognovit Deus ab utero illos futuros peccatores, ut cognovit Deus ab utero illos futuros peccatores, ut Rebeccae ait, cum adhuc praegnans esset: Major serviet minori . Quod subsequenter exponit, erraverunt ab utero, id est errare praesciti sunt ab utero, et sicut praevisum est accidit, quia locuti sunt falsa. Ecce iniquitas in ore, et non solum non faciunt bona, sed nec audire
Abbreviated transcription (Latin):
aluid in corde. recta iudicate filii hominũ. Anro
⁊ cet̾is temꝑalib fidem p̃ponite: ⁊ alia hꝰ modi.
Alr ẽnĩ estis hẏpocrite. si dicitis magist̾ uerax ẽ
ne iudicetis mortẽ meam. qr rex u̾r sum: ut titu
quuti de eo ꝓbent᷑. uerbis suis accusant᷑ Iõ sic
moneo. ut recte scił iudicetis. qr nob̃ ẽ iniquitas
te iudicare: quib incorde ⁊ manu ẽ iniquitas.
manus ur̃e concumant qͣi ex multis partib
& ñ potes. factum ds imputat. Est aut̃ concuma¬
tio. ex multis partib adunata ꝑu̾sitas. Uel sccłm
aliam litt̾am. inusticias manꝰ ur̃e connectunt scił
aliud pec̾tm alii adiungunt. uñ ysaias. ue his.
qui trahunt pecc̾a sicut longam restem. Et bñ
pec̾ca resti comparant᷑ peccis enĩ quisq ꝯstͥugit᷑
cedit uendentes ⁊ ementes in templo. Ecce miqͥ
sunt: ⁊ corde ⁊ mani. Et un hoc eis: Qa aliena
ti sunt a u̾itate. ipsi dico pec̾cores a uulua matris.
.i. ab ipsa origine. ñ qr ex tunc peccau̾uit s qr pre¬

Expanded text:
ate; filii hominum. Auro et caeteris temporalibus fidem praeponite, et alia hujusmodi. Aliter enim estis hypocritae. Si dicitis: Magister, verax es, ne judicetis mortem meam, quia rex vester sum, ut titullocuti probentur, verbis suis accusentur. Ideo sic moneo, ut recte scilicet judicetis, quia vobis est iniquitas te judicare, quibus in corde et in manu est iniquitas. manus vestrae concinnant, quasi ex multis partibuset non potes, Deus factum imputat. Est autem concinnatio, ex multis partibus adunata perversitas. Vel secundum aliam litteram, injustitiam manus vestrae connectunt, scilicet, aliud peccatum alii adjungunt. Unde Isaias: Vae his qui trahunt peccata sicut restem longam . Et bene peccata resti comparantur. Peccatis enim quisque constringitur, cecidit vendentes et ementes de templo. Ecce iniqui sunt et corde et 122 manu. Unde hoc eis? quiaritate. Aug. Et ipsi dico peccatores a vulva matris, id est ab ipsa origine, non quia ex tunc peccaverunt, sed quia prae
Abbreviated transcription (Latin):
mũ quasi ad lucem gen̾anrt᷑. Inde quasi manib
portabant᷑. ⁊ lacte mit̾unt᷑. donͦ in die penthe¬
costes uirtute paracliti de alto induant᷑. quo
ablactati uariis linguis magnalia d̃ĩ loquant᷑
Uñ abraham conuitiiũ magnũ ablactato ysa¬
ac fecit. qd̾ ñ ante fec̾at in circũcisione. ⁊ ĩ aliis.
qr tunc paruulꝰ erat. Uñint̾ pascha ⁊ penthe¬
costen nulla difficilia ndicunt᷑. scił ieiumũ. &

Expanded text:
asi ad lucem congenerantur: inde quasi manibus portantur, et lacte nutriuntur, donec in die Pentecostes, virtute Paracleti de alto induantur: quo allatis variis linguis magnalia Dei loquuntur . Unde Abraham convivium magnum ablactato Isaac fecit , quod non ante fecerat in circumcisione et in aliis, quia tunc parvulus erat. Unde inter Pascha et Penteco
Abbreviated transcription (Latin):
mini iusticiam. mo¬
nens eum u̾e loqͥ usti¬
ciam. eos qͦ ⁊ maxime iudeos redarguens. qͥ
eius inclamau̾unt ⁊ regiũ ei abiurau̾unt
dicentes. ñ habemꝰ regeninͥ cesarem. qui hic
recdarguunt᷑. Et est sensus tituli. Ps hic di¬
rigens nos in finẽ hoc agit netu pilate uł¬

Expanded text:
ini justitiam monens vere eum loqui justitiam; eos quoque et maxime Judaeos redarguens, qui ejus inclamaverunt, et regnum ejus abjuraverunt, dicentes: Non habemus regem nisi Caesarem Qui hic redarguuntur. Et est sensus tituli: Psalmus hic dirigens nos in finem. Hic agit ne, tu Pilate, ve