comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ebus pluribus cõmorari: ⁊ etiã adhuc manet: qͦd utiuã
tempore longo duret. In xp̃o nãq augustine hm̃e. uen̾a¬
bilis idem pontifex enarrauit: hoc tale in ciuitate can
dia contigisse. Wacerdos quidam sue maioris eccłie custos
impuditus. Luxurie  ebrietati deditus. uũdũ completo
auno. muserrune de hoc scło migrauit. Euiꝰ coipore in ce¬
teroꝵ sepulto baratro saterdotũ. ut eius punitio cũctis
iunotesteret ad exemplum: subsequẽti nocte tantꝰ in
in urbe illa cõmorantes excitati: pauore ingenti uelut
amentes. ad eccłiam cucurrerũt. S̾tantes itaq om̃s¬
cuta eccł̃iam. strepitus uehementes. campanarũq som¬
rant cdementiã. quatinꝰ cur ista fiant. debeat reuela
ie. s exanditionis nullũ sentiũt adiuuamen. Dilucu¬
lo hoc cessante: cũcta que fuerant in eccłia repperiũt
reuoluta: ⁊ quasi undiq flãmis igniũ uolata. ad hoc

Expanded text:
ebus pluribus commorari; et etiam adhuc manet, quod utinam ebus pluribus commorari; et etiam adhuc manet, quod utinam tempore longo duret. In Christo namque, Augustine charissime, venerabilis idem pdia contigisse. Sacerdos quidam suus suae majoris ecclesiae custos, impudicus, luxuriae et ebrietati deditus, nondum completo anno de hoc saeculo migravit. Cujus corpore in caeterorum sepulto barathro sacerdotum, ut ejus punitio cunctis innotesceret ad exemplum, subsequenti nocte tantus inin urbe illa commorantes excitati, pavore ingenti velut amentes ad ecccirca Ecclesiam, strepitus vehementes campanarumque sonrant clementiam, quatenus cur ista fiant debeat revelare: sed nullum exauditionis sentiunt adjuvamen. Diluculo hoc cessante, cuncta quae fuerant in Ecclesia reperiunt revoluta, et quasi undique flammis ignium violata. Ad haec
Abbreviated transcription (Latin):
sacre scripture auctoritates hec testantur. Infinita siqͥ¬
dem et exempla possemus ꝑspicatiter intueri: ad huius¬
modi ueritatẽ sufficientiꝰ demonstrandũ. Hoc ex oĩbus
unũ censeri decet. nec ab hoc discrepari potest: nullũ sa¬
lic ad eterna modo aliquo ꝑuenire posse gaudia: nͥ omĩi¬
bus nõ particulariter s totaliter uitiis extupatis.: uii¬
tutũ studeat itinera p̃parare. His iam fine dato: exempla
⁊ ꝓdigia modica iam huiusmodi oꝑis fiis ꝓpinquus bre¬
uiter introducam. ⁊ ⁊ duo p̃cipue ãnuranta q̃ a uen̾abili
iuiro nicholao crethensis insule arthiep̃o referente didici:
ne nimia bethleem ueniens. ut eiusdẽ cũctis hono¬
ribus colendas reliquias uisitaret: nec totus caritate
feruidus redire uoluit. donec me sua gratissima iusitatõ
tissima mͥ donaria suꝑhabundãtissime more solito imꝑtiret
me uisitare minime contentus. mecũ dignatꝰ est iam di¬

Expanded text:
sacrae Scripturae auctoritates hoc testantur. Infinita siqusacrae Scripturae auctoritates hoc testantur. Infinita siquidem exempla possemus perspicaciter intueri ad hujusmodi veritatem sufficientius demonstrandam. Hoc ex omnibus unum censeri decet, nec ab hoc discrepare potest, nullum scilicet ad aeterna modo aliquo pervenire posse gaudia, nisi omnibus non particulariter, sed totaliter vitiis exstirpatis, virtutum studeat itinere festinare. His jam fine dato, exempla et prodigia quaedam jam hujus operis fini propinquus breviter introducam. Et duo praecipue admiranda, quae a venerabili viro Nicolao Cretensis insulae archiepiscopo referente didici,  devotione nimia Bethlehem veniens, ut ejusdem cunctis honoribus colendas reliquias visitaret. ut totus charitate fervidus, redire noluit donec me sua gratissima visitationtissima mihi donaria superabundantissime more solito impertiret, me visitare minime contentus, mecum dignatus est jam di
Abbreviated transcription (Latin):
nã gaudioꝵ patriã deueniendi: artissima ⁊ sine am¬
biguitate aliqua. a paucissimis certe cognita extat
Eundi ad ꝑdicionẽ iter latissimũ. ⁊ multis immo pe¬
ne infmitis limitibus plene fore constat: quodlibet
eĩ mortaliũ pct̃oꝵ ad ꝑditionẽ tramitem sinĩ struit᷑.
Quo dũ hominũ nõ solũ paganoꝵ. s etiã illoꝵ quos
sacri baptismatis unda lauit: nã de paganis nuilla
oritur. questio ꝙ nõ dampnẽtur: maiorẽ fore liquet
numerũ. multiplicib insistentiũ flagitiis. quoꝵ nulla
pene umꝙͣ cognoscitur emendatio: quĩiimo respecti¬
ue quidẽ dico. ꝑiter bonis ⁊ malis hõĩbris considera¬
tis. nõ est qui bonũ faciat. nõ est usq ad unũ: sed
om̃s post suas improbas ⁊ pessimas ambulãt uolupta¬
tes: consequenter concludi debet. ꝙ ad eterne beatitudinis
gaudia rarissimi gradiantur in tramite: quin om̃s pene

Expanded text:
norum gaudiorum patriam deveniendi arctissima, et sine amnorum gaudiorum patriam deveniendi arctissima, et sine ambiguitate aliqua a paucissimis certe cognita exstat rdiditionem iter latissimum, et multis imo pene infinitis limitibus plenum fore constat. Quodlibet enim mortalium peccatorum ad perditionem suum tramitem struit: quo dum hominum non solum Paganorum, sed etiam illorum quos sacri Baptismatis unda lavit nam de Paganis nulla oritur quaestio quin damnentur majorem fore liquet numerum multiplicibus insistentium flagitiis, quorum nulla pene unquam cognoscitur emendatio: quinimo respective quidem dico pariter bonis et malis hominibus consideratis, non est qui faciat bonum, non est usque ad unum, sed omnes post suas improbas et pessimas ambulant voluptates. Consequenter concludi debet, quod ad aeternae beatitudinis gaudia rarissimi gradiantur. Infinitae, quinimo omnes pene
Abbreviated transcription (Latin):
ii teterrimi hoĩs spẽ. cũctis iuidẽtibus locum ĩ quo lu¬
debant ueloci gradu adiens. eundẽ infelicẽ puerũ ra¬
puit: s quo eũ detulit. nulli hactenus hominũ ẽ com¬
ꝑtũ. Uerũ ut puto eũ detulit in ĩfernũ. Eadẽ nãq ho¬
ra casu ad quãdam mee domꝰ fenestrã. q̃ loco ĩ quo At¬
ludentes degebãt pater ⁊ filius ex opposito sita est.
me posueram. quo me uidere necesse fuit ueritatem.¬
ꝑspicuã seriem formidande rei geste. Biscant gͦ iuue¬
nes iñ iuuentutis tempore. quod ceteris est p̃stantis
expetendis moribus se fulsire: ne uilibus caducisq
moribus uiuenilis informatus. statũ in cauic̾ie neq̃¬
ant ꝓmutare. Quod enĩ noue carte instribitur: de
facili nõ deletur. Discant etiã parentes filios cori᷑¬
tionibus ⁊ uerberibus erudire: nec uitioꝵ uepres
sinant radices figere. nõ faciliter euellendas: ne flẽ¬

Expanded text:
itus teterrimi hominis specie, cunctis videntibus locum in quo luitus teterrimi hominis specie, cunctis videntibus locum in quo ludebat, veloci gradu adiens, eumdem puerum infelicem rapuit: sed quo eum detulit, nulli hactenus hominum est compertum. Verum ut puto, eum detulit in Infernum. Eadem namque hora casu ad quamdam meae domus fenestram, quae in loco, in quo ludentes degebant pater et filius ex opposito sita est, me posueram: quo me videre fuit necesse veritate perspicua seriem tam formidandae rei gestae. Discant ergo juvenes in juventutis tempore, quod caeteris est praestantius, expetendis moribus se fulcire, ne vilibus caducisque moribus juvenilis animus informatus, statum in canitie nequeat permutare. Quod enim novae chartae inscribitur, de facili non deletur. Discant etiam parentes fatui, filios correctionibus et verberibus erudire: nec vitiorum sinant vepres radices figere non faciliter evellendas, ne flen
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmqͣm multis possem comꝓbare testibus: cũ meip̃o teste
transitoriis uimiũ locuples. qui unicũ habens filium
eiusdem stultissimi amoris cecitate ꝑtussꝰ. nõ solũ si
prauis eum nõ corrig̾e. s eciã eũ ip̃emet praua instru¬
ere conabatur. Parentes fatui ⁊ istis simles: que¬
so mentis oculos huit inclinent: ut quis finis eueni¬
ant nõ ignorent. Multi enĩ hoĩes magnas anime
⁊ corporis inciderũt ruinas: ob prauoꝵ parentum
insipientiã. Crescens nãq illius militis filius. cũctis
bonis moribus destitutus: de dee in diẽ peiorando. to¬
tũ suũ tempus amittens in ludis ⁊ blasphemiis. cũctisa
iimũdiciis patre causante: annũ artigit duodennũ.
Qui quodã aduesꝑascente die solitis cũ patre ludis in¬
sistens: ludũ ut gliscebat eodem nõ habente: primo ꝓ¬
rupit in hec uerba. S̾iquid ille potest iotinus qui lu
urgam. Merũ hoc dũtaxat ip̃o ꝓsequente. neqͣm sp̃c¬

Expanded text:
quammultis possent comprobari testibus: tamen meipso teste, transitoriis nimium locuples, qui unicum habens filium, ejusdem stultissimi amoris caecitate perculsus, non solum a pravis eum non corrigere, sed etiam eum ipsemet prava instruere conabatur. Parentes fatui et isti similes, mentis quaeso oculos huc inclinent, ut quis finis eveniat, non ignorent. Multi enim homines, magnas animae et corporis inciderunt ruinas, ob pravorum parentum insipientiam. Crescens namque illius militis filius, cunctis bonis moribus destitutus, de die in diem pejerando, totum suum tempus amittens, in ludis et blasphemiis cunctisque immunditiis, patre causante, annum attigit duodenum. Qui quodam advesperascente die, solitis cum patre ludis insistens, ludum eodem, ut gliscebat, non habente, primo prorupit in haec verba: Si quid ille potest Hieronymus, qui luurgam. Verum haec dumtaxat ipso prosequente, nequam spir
Abbreviated transcription (Latin):
diũt amplius ista fari. Non cessantib autẽ illis pͥora
iteꝵ loqui uerba: latronũ ꝙͣplurimi. tanis rabie furi¬
xilia postulantibus: enses illos deponere. donet illi qui
fuerant occidendi a ibuimo głoso postularunt. nullate¬
nus ualuerunt. O ineffabilis nostri clementia sal¬
uatoris: quot modis quos nult. facit ad cognitionem
sui noĩs deuenire. Repente hec tam insueta oĩs illa
latronũ uidens contio. altis deo ⁊ głoso iomiio uocibꝰ
debitas agunt laudes: eiusdem se uouentes reliquias
uisitare. Facto gͥ mane: plures trecentis hoĩbus qui
tũc temporis ibi erant talia ꝑpetrantes flagitia. cũ
eisdem alexandruus ex illo euntes nemore. ad głosi io¬
nimi tumulum deuenerũt: tam insueta ꝓdigia uarran¬
tes. Baptizante itaq gentiles alexandrini:ͥ N cũctis
mũdi uanitatibus conculcatis: religiosã in quodã
monaff̾io ducũt uitã. Patrones autẽ illi similiter ad lu¬

Expanded text:
deant amplius ista fari. Non cessantibus illis priora deant amplius ista fari. Non cessantibus illis priora iterum loqui verba, latronum quamplurimi canis rabie furixilia postulantibus, enses deponere quamdiu illi, qui fuerant occidendi, a Hieronymo postularunt, nullatenus valuerunt. O ineffabilis clementia Salvatoris, quot modis quos vult facit ad agnitionem sui nominis devenire! Repente haec tam insueta omnis illa latronum videns concio, altis Deo et glorioso Hieronymo vocibus debitas agunt laudes, ejusdem se voventes reliquias visitare. Facto igitur mane, plures trecentis hominibus qui tunc temporis ibi erant talia perpetrantes flagitia, cum eisdem Alexandrinis ex illo exeuntes nemore, ad gloriosi Hieronymi tumulum devenerunt, cunctis tam insueta prodigia enarrantes. Baptizantur itaque gentiles Alexandrini, et cunctis mundi vanitatibus conculcatis, religiosam in quodam coenobio vitam ducunt. Latrones autem illi similiter ad lu
Abbreviated transcription (Latin):
hos talia fari matores: ⁊ se postꝙͣ nemus intraue¬
runt. neminem uisi ip̃os ⁊ tres alios iudisse uel au¬
disse dicunt. Que gesta fuerant tũc latronũ nar¬
rans princepsͥ illos obsetrans. ut ip̃i ob quã causã
hoc acciderit si noscunt. debeant indicare. Quib illi
hoc euenisse se nescire dicunt. Ad hoc latrones sp̃ũ
sancto qui ubi uult spirat subito inspirante: om̃i quã
prius habebant ferocitate depulsa: in terra eoꝵ¬
pedibus ꝓuoluti ꝓ excogitatis flagiciis ueniã postulantes:
illos ad latrones alios ꝑduxerunt. S quod dicã: nõ
minꝰ patet ad contuendũ. Hora pͥma noctis ad latro¬
nes expectantes adueniũt: post hoc quod acciderat de¬
clararũt. eosdem suppliciter exorantes: ut hii flagitiis
solitis expulsis. ad głosi uisitandũ cadauer io̾nimi secũ
irent. Fit his uerbis: ceteris latronib irrisio. ꝓmittũt
siquidem suo pͥncipi ⁊ illis aliis necem durissimã: si au¬

Expanded text:
hos talia fari viatores: et se postquam nemus intravehos talia fari viatores: et se postquam nemus intraverunt, neminem nisi ipsos et tres alios vidisse velle audisse dicunt. Quae gesta fuerant tunc latronum narrat princeps: illos obsecrans, ut ipsis ob quam causam hoc acciderit, si noscant, debeant indicare. Quibus illiae se dederunt, hoc evenisse, se nescire dicunt. Ad hoc latrones Spiritu Sancto, qui ubi vult spirat, subito inspirante, omni quam prius habebant ferocitate deposita, in terram eopedibus provoluti, pro excogitatis flagitiis veniam postulantes, illos ad latrones alios perduxerunt. Sed quod dico non minus patet ad contuendum. Hora prima noctis ad latrones exspectantes deveniunt, post hoc quid acciderat declarant: eosdem suppliciter exorantes, ut his flagitiis solitis jam expulsis, ad gloriosum visitandum cadaver Hieronymi secum irent. Fit his verbis caeteris latronibus irrisio. Promittunt siquidem suo principi, et illis aliis necem durissimam, si au
Abbreviated transcription (Latin):
bases. trepidat tor : fuĩt uelut amentes. om̃i uigore
animi destituti. Tandem in se redeuntes. eos latenter
secuntur: cupientes quid deinceps accidat edoceri.
Trepidant uero huiꝰ nescii transeuntes. hos uidentes
hoĩes: ⁊ inter se quibiis suit auide ꝑcunctantur De¬
niq iam occasu solis inclinata die. ꝯ quid in nocte fa¬
ciant nesciunt: illos duodecun latrones uatores esti¬
mantes: ad eos consulendũ statuũt declinare. At ubi
ad latrones ueniendi iter capiunt: eos latrones so¬
liũmꝰ duos cernũt. Quo. iugorem latroues adepti:
transenntibus ⁊ ip̃i ꝓtinus obuiauerũt. Qui insiłtẽ
iusuul om̃s iũcti: semuuitẽ salutarunt. Interim ĩ¬
terrogant latrones qui suit: ude ueniant. ⁊ qͦ uadãt
At illi inquiunt. sumꝰ de alexandria: uenientes beth¬
leem: tendimus. ut głosi io̾nimi reliquias uisitemus.
Ad hoc latronũ princeps. qui inquit illi fuerũt uiri.¬

Expanded text:
bases, trepidat cor, fiunt velut amentes omni vigore bases, trepidat cor, fiunt velut amentes omni vigore animi destituti. Tandem in se redeuntes, eos latenter sequuntur, cupientes quid deinceps accidat, edoceri. Trepidant vero hujus nescii transeuntes, hos videntes homines, et inter se qui hi sint avide percontantur. Denique jam occasu solis inclinata die, cum quid in nocte faciant nesciunt, illos duodecim latrones viatores existimantes, ad eosdem consulendum statuunt declinare. At ubi ad latrones veniendi iter carpunt, eosdem latrones solum duos cernunt. Quo vigorem latrones adepti, transeuntibus et ipsi protinus obviarunt. Qui omnes invicem juncti se simul salutarunt. Interim interrogant latrones, qui sint, unde veniant, et quo pergant? At illi inquiunt: Sumus de Alexandria; inde venientes Bethlehem petimus, ut gloriosi Hieronymi reliquias visitemus. Ad haec latronum princeps: Qui, inquit, fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
diebantur alexandrini concito cursu tendunt. Magna
to a sanctis modicis talia nũꝙͣ iusa. Accelerant la¬
trones ut transeuntes mactent: s dũ ꝓpe fuĩt. quos
prius solũ cernebant duos: paulonimꝰ innumerabi¬
les esse uident. Inter quos uir quidã p̃ibat tanto lumi¬
ne circũlustrans: ut intuendi in eũ aliqualit̾ fas non
tio ͥ quid aliud possuit face̾ nescientes: nisi ad latro
nes alios remeare. At ubi forent alonge redeuntes
retrouersi solũ duos ut prius hoĩes reuiderũt: s ubi
apinqͣuerunt. ut prius uiderant nũt uiderũt. Magis
ac magis stupefacti latronesͥ cernẽtes in uacuũ le ⁊e¬
disse. terga uerterunt: ⁊ uelociter ad suũ quid fe
pientes ⁊ fatuos estimans: duodecim aliis latronib
cõuocatis: cũ eisdem ipẽmet uersus transeũtes hoĩes
meat cursum. Alonge duos ternũt: s ꝓpinqui. uti
pͥmi uiderant. sic ⁊ isti. Eorũdem ꝓtinus tremunt

Expanded text:
adiebantur Alexandrini, concito cursu tendunt. Magna adiebantur Alexandrini, concito cursu tendunt. Magna to, a sanctis modicis talia nunquam visa. Accelerant latrones ut transeuntes mactent. Sed dum prope fuerunt, quos prius solum cernebant duos, paulo post innumerabiles esse vident. Inter quos praeibat vir tanto lumine circumlustrans, ut intuendi in eum aliqualiter fas non: quid aliud possint facere nesciunt, nisi ad latrnes alios remeare. At ubi jam forent a longe redeuntes retroversi, solum duos ut prius homines reviderunt. Miappropinquarunt, uti prius viderant, tunc viderunt. Magis ac magis stupefacti latrones, cernentes in vacuum se redisse, terga verterunt, et velociter ad suum quid hi pientes et fatuos existimans, duodecim aliis latronibus convocatis, cum eisdem ipsemet versus homines transeuntes meat cursum. A longe duos cernunt, sed propinqui, uti primi viderant, sic et isti. Eorumdem protinus tremunt
Abbreviated transcription (Latin):
iaculatũ. Pcne limen hostii sanctimonialis dña exie¬
rat. quin subito totũ corruit moͣsteriũ. om̃s oppͥmẽs
moniales: ita ut ex eis uiua aliqua nõ remansit.
Scimoĩalis illa uero illa in quodã uen̾abili quod apd̾¬

Expanded text:
jaculatum. Pene limen ostii sanctimonialis Domina excejaculatum. Pene limen ostii sanctimonialis Domina excesserat: et subito totum corruit monasterium, omnes opprimens moniales, ita ut ex eis viva aliqua non remansit. Sanctimonialis vero illa in quodam venerabili Dom
Abbreviated transcription (Latin):
tim monasterio futurũ uidiciũ patefecit. Hec audi¬
ens abbatissa derid̾e cepit : hanc estimans uesano capi¬
te ista fari: ⁊ hostiarie dixit. ut hanc de moͣsterio ꝓ¬
tinus effugaret: mandans eidem. ut aliquali hora
sic extra dimissam. postmodũ faceret introire : ut si
ab inceptis oꝑibus iam cessaret. Hac de releta scĩ¬
monialis dña. ꝙͣcitius potuit ex moͣlt̾io est egressa.
lacrimis tamen fusa. doloribusq repleta: ꝓ his q̃ moͣ¬
ff̾is nouerat euenire. Terribilis siquidẽ deus fortis
atq potens: ⁊ quis resistet ei : Heu cur homines eũ
nullatenus ab eius posse effugere manibus. ut eius
eos magnũ ⁊ ienarrabile iudiciũ nõ comp̃hendat:
daltem his miseri terreautur exemplis. Audiãt qui
in suis confidunt diuitiis :  quiq in ira concitãt excel¬
sũ dñm sue auaricie siccitate: quale huit moͣft̾io a deo
ꝓpter pecunias faciem auertẽti. de celo est iuditium

Expanded text:
tim monasterio futurum judicium patefecit. Haec auditim monasterio futurum judicium patefecit. Haec audiens Abbatissa, deridere coepit, hanc aestimans vesano capite ista fari. Et Ostiariam convocans, jussit ut hanc de monasterio protinus effugaret: mandans eidem, ut aliqua hora sic extra dimissam, postmodum faceret introire, ut sic ab incoeptis operibus jam cessaret. Hac de re laeta sanctimonialis Domina, quam citius potuit e monasterio est egressa, lacrymis transfusa, doloribusque repleta, pro his quae monasterio noverat evenire. Terribilis siquidem Deus, fortis atque potens: et quis resistet ei? Heu cur homines eum posse ab ejus effugere manibus, ut ejus eos magnum et inenarrabile judicium non comprehendat: saltem his miseri terreantur exemplis. Audiant qui in suis confidunt divitiis, quique in iram concitant excelsum Dominum, suae avaritiae siccitate, quale huic monasterio a Deo propter pecunias faciem avertenti, de coelo est judicium
Abbreviated transcription (Latin):
tulo cũ magnis cachinnationibus exierunt. Quin
tus angeloꝵ. nocte apparens media. eam excitauit.
eiq iussit. ut de illo exiret monasterio. nec subito
futurã sententiam expectabat. Qum uero illa mł¬
tis lacrinis supplicaret no hoc fieret: głosus inqͥt
g i̾onimus ad abbatissam ⁊ ceteras ꝑgito omni
mora postposita: eisdem nũcians. ꝙ nisi peniteant.
hac nocte sentient diuinã ultionem. Si autem
ꝑmanserint in sua duricia: statim exiens. amplius in
moͣsterio ne moreris. His finitis abscessit ioͥmmꝰ głosꝰ
Hec gͥ audiens sc̃ĩmoĩalis anxia plenaq tristitiis. ca¬
pitulũ adiit: campanã cepit uehementer. ut ad ca-
illã uidit. diris eã minis iucrepans. nullũ ab ea uerbũ
audire uoluit : ꝓnuitens ꝙ nͥ cessaret hoc agere: secũ
amplius in monaft̾is nõ maneret. Cui sanctimoĩalis
dña. Ne tardes inquit queso qr agere que ꝓmittis.
ꝓdfecto me nostas in hoc loto amplius nõ mansuram

Expanded text:
tulo cum magnis cachinnationibus exierunt. Quin tulo cum magnis cachinnationibus exierunt. Quin tus Angelorum, nocte apparens media, eam excitavit, eique jussit protinus, ut de illo exiret monasterio: nec subito futuram sententiam exspectaret. Cum illa vero multis lacrymis supplicaret ne hoc fieret: gloriosus inquit Hieronymus, Ad Abatissam et caeteras pergito omni mora postposita, eisdem nuntians, quod nisi poeniteant, hac nocte divinam sentient ultionem. Si autem sua permanebunt duritia statim exiens, amplius in monasterio ne moreris. His finitis abscessit. Haec igitur audiens sanctimonialis, anxia, plenaque tristitiis, Capitulum adiit, et campanam cepit vehementer, ut ad Capiillam vidit, diris eam minis increpans, nullum voluit audire verbum, promittens quod nisi cessaret hoc agere, secum amplius in monasterio non maneret. Cui sanctimonialis Domina, Ne tardes, quaeso, agere quae promittis. Profecto me noscas hoc in loco amplius non mansuram:
Abbreviated transcription (Latin):
siquidem ꝑtinatia nimium dolens. s de sua despectio¬
ne gandens ad solitas rediit orõnes: supplicãs conti¬
nuo ne suis cõmonialibus quod andierat eueniret.
Transactis gͥ diebus decem nocte media. p̃dicte scĩmoĩa¬
li dñe hac ꝓ re deuotis or̃onibus incumbenti. głosus ite¬
rũ apparuit ionimus eidem. ut que prius nũciauerat
monialibus:ͥ denuo intrepide nũciaret : allocutione mã¬
dauit benigna. Ad quẽ illa. Quis inquit es dñe ta¬
lia mͥ mandans. Iomimus inquiens sum : ⁊ ab eiusdẽ
euanuit oculis. Illa uero sciens earũ duriciã: quid a¬
g̾et . quidue diceret nesciens. Tandẽ mallens a monia¬
libus insana ⁊ ebria reputari. ꝙͣ diuitus contͣire
p̃ceptisͥ congregatis iterũ monialibus: q̃ uiderat ⁊
audierat uoluit intimare. Ast ut eam assurgere
moniales pestifere cõspexerunt: diuini nescie iudicii
sibi de ꝓximo affuturi: añqͣm uerba inciꝑet. ex capi¬

Expanded text:
quidem pertinacia nimium dolens, sed de sua despectioquidem pertinacia nimium dolens, sed de sua despectione gaudens, ad solitas rediit orationes, supplicans continuo, ne suis monialibus, quod audierat, eveniret. Transactis igitur diebus decem, nocte media praedictae sanctimoniali dominae hac pro re devotis orationibus incumbenti, gloriosus iterum apparuit Hieronymus, eidem ut quae prius nuntiaverat monialibus, denuo intrepide nuntiaret, allocutione mandavit benigna. Ad quem illa: Quis, inquit, es, domine, talia mihi mandans? Hieronymus, inquit, sum; et ab ejusdem evanuit oculis. Illa vero sciens earum duritiem, quid ageret, quidve diceret, nesciebat. Tandem malens a monialibus insana et ebria reputari, quam divinis contraire praeceptis, congregatis iterum monialibus, quae viderat et audierat, voluit intimare. Ast ut eam assurgere moniales pestiferae conspexerunt, divini nesciae judicii sibi de proximo affuturi, antequam verba inciperet, e capi
Abbreviated transcription (Latin):
sus apparens. locũ illũ unmenso lumine lustrans. eidẽ
p̃cepit. ut abbatissam ceterasq eiusdem cenobii mo¬
niales mane ꝑgeret. nũcians ꝙ nͥ a pcc̃o iam inue¬
terato manũ extraherent: ultionẽ diuinã exp̾ta¬
rent. His dictis: disparuit. Pterrita uisione insue
ta monialis dña: quis hic fuerit iubens talia nũ¬
tiari in se ip̃a aiide ꝑtractans: totã illã noctẽ ꝑe¬
git insoninem. Crepusculo die adueniente om̃s in ca¬
pitulo moniales. ꝓpulsato tintinabulo congregauit.
Quibus admirantibus. ad que forent tanta festina¬
tione in capitulo cõuotate: scũnonialis dña. ex eaꝵ
assurgens medio: que uiderat ⁊ audierat omĩb pate¬
fecit. Fit illico monialibus cũctis hec irrisio. Ihant
exclamant fatuã. multis garriũt derisionib: hanc
forte illa. ebrietate nimia sompniasse. Illa uero accep¬
ta contumelia. pacientie se scuto muniens: de earũdẽ

Expanded text:
nymus apparens, locum illum immenso lustrans lumine, eidem nymus apparens, locum illum immenso lustrans lumine, eidem praecepit, ut ad Abbatissam caeterasque illius coenobii moniales mane pergeret, nuntians, quod nisi a peccato jam inveterato manum extraherent, ultionem divinam subito exspectarent. His dictis disparuit. Perterrita visione insueta sanctimonialis domina, quis hic fuerit jubens talia nuntiari, in seipsa avide pertractans, totam illam noctem peregit insomnem. Crepusculo dici adveniente, omnes in capitulo moniales pulsato tintinnabulo congregavit. Quibus admirantibus ad quae forent tanta festinatione in capitulo convocatae; sanctimonialis domina ex earum assurgens medio, quae viderat et audierat, omnibus patefecit. Fit illico ex hoc monialibus cunctis irrisio; hanc exclamant fatuam, multisque garriunt derisionibus; hanc forte illa nimia ebrietate somniasse. Illa vero accepta contumelia, patientiae scuto se muniens, de earum
Abbreviated transcription (Latin):
agne admirationis gaudii. deuotionisq causa¬
p̃cedens iuuenũ miraculũ extitit: s multe formi¬
duĩaꝵ fuisse añ duos annos dicitur eximiũ ⁊ dite mo¬
nasteriũ. om̃i pulcritudine ac excellentia decoratiu
in quo pene ducente dñe uita honeste religionis re¬
clusione cõtinua decorisq moribus ꝑmanebant. Ad
hec quibus insunit figant aures: ł nec quod una hau¬
serunt auricula: effundant altera. Hauis qͣntũtũq
sana sit ⁊ integra: modicũ ꝓdest immo nichil. si alta
hystoria reserabit. Multis itaq polleus p̃dictũ mona¬
st̾ium uitutibus: unũ pessimũ quod ruit. symonie
uitiũ retinebat. Nam instruente dẏabolo. in eisdem
dñabus hec obseruabatur abusio ͣ ut si quã uellent
in monialem reciꝑe: nõ tm̃ intuitu taritatis ⁊ mise¬
sua ienmis ⁊ or̃onibus onui terrena resoluta sceno. deo
uixerat. q̃ uitiũ illud qͣmplurimũ abhorrebat. Qui no¬
cte quadã ut erat solita in or̃onẽ posita. i̾onimus gło¬

Expanded text:
agnae admirationis, gaudii, devotionisque praecedens juvenum miraculum exstitit, sed multae formiDominarum fuisse ante duos annos dicitur eximium et dives monasterium, omni pulchritudine ac excellentia decoratum: in quo pene ducentae Dominae, vita honestae, religionis reclusione continua, decorisque moribus permanebant. Ad haec, quibus insunt, figant aures, ne quod una hauserit auricula, fundat altera. Navis quantocumque sana sit et integra, modicum imo nihil prodest, si alta historia reserabit. Multis itaque pollens praedictum monasterium virtutibus, unum pessimum, quo ruit, simoniae vitium retinebat. Nam instigante diabolo in eisdem Dominabus haec observabatur abusio, ut si quam vellent in monialem recipere, non tantum intuitu caritatis et misesua jejuniis et orationibus serviens omni resoluta coeno, Deo vixerat, quae vitium illud quam plurimum abhorrebat. Cui nocte quadam, ut erat solita, in oratione positae, gloriosus Hiero
Abbreviated transcription (Latin):
ultione ꝑtussus. Nam nondũ uerbũ finiens uoce: clama¬
re ꝑ totũ illũ diem siue aliqua cessatione nõ desiit. Meris
hoc ꝑ totũ illũ diem. qͣntis uocibus poterat clamans. hoͣ
completorii miserabiliter cunctis qui ad hec concurrerãt

Expanded text:
ultione percussus. Nam nondum verbum voce finiens, clamaultione percussus. Nam nondum verbum voce finiens, clamare per totum diem sine aliqua cessatione non desiit: Miserehoc per totum illum diem quantis vocibus poterat clamans, hora completorii miserabiliter cunctis, qui ad haec concurrerant,
Abbreviated transcription (Latin):
ignũ censui p̃dictis miraculis aliqͣ alia diuini ͤl¬
contra peccantes manifesti iudicii declaratiua
iũgere: ut si forte p̃ iuditioꝵ multitudine. pc̃oꝵ cor¬
da tenatia ⁊ plusꝙͣ lapidea in carnea uerterentur:
sui conarentur ut fierent hoĩes adipisti: abiecta
etenĩ ratione qua st̾ hoĩes. in bruta animalia redi¬
guntur. Grecoꝵ quidam ħ̾eticus de quadã re cũ
sacerdote quodã in ĩosolimitana eccłia publice dispu¬
tabat. Cunq sacerdos ob sue partis defensionem
auctoritatẽ quamdã głosi ĩonimi allegaret. ut gre¬
ci destrueret rationẽ: temerario pestifer grecꝰ ore. głosũ
fuisse ionimũ totius ueritatis lumen mentitũ. nõ erubuit
uoce fari. At qr uote talẽ nequitiã ꝑpetrarat: uotẽ dein¬
alius h̾eticus pestifer arrianoꝵ. in quadã disputatõ¬
ne. cuidã ionimi głosi auctoritatẽ contͣ eũ inducenti: ut mẽ¬
tiretur sua temeritate respondit. Qui subito fuit diuina

Expanded text:
ignum censui praemissis miraculis aliqua alia divini contra peccantes manifesti judicii declarativa jungere; ut si forte praejudiciorum multitudine, peccatorum corda tenacia et plus quam lapidea in carnea verterentur, tionem sui conarentur, ut fierent homines, adipisci. Abjecta etenim ratione, qua sunt homines, infra bruta animalia rediguntur. Graecorum quidam haereticus die quadam cum sacerdote quodam in Jerosolymitana ecclesia publice disputabat. Cumque sacerdos ob suae partis defensionem auctoritatem quamdam gloriosi Hieronymi allegaret, ut Grci destrueret rationes, temerario pestifer Graecus ore gloriosum fuisse Hieronymum, totius veritatis lumen, mentitum non erubuit voce fari. At qui voce talem nequitiam perpetraverat, vocem deinlius haereticus pestifer Arianorum, in quadam disputatione cuidam gloriosi Hieronymi auctoritatem contra eum inducenti, Ut mentitur! sua temeritate respondens, subito fuit divina
Abbreviated transcription (Latin):
Nil uobis iudeatur mirabile: si talia uidetis ⁊ auditis.
rantis. totus festuuis obiuã uenit: ut eã p̃ ceteris tan¬
to honorificentiꝰ tanto excellentius ⁊ sublimius ad sua in¬
troducat regna: qͣnto p̃ ceteris sublimioris ⁊ sanctions¬
uite meritis fulget. Hodie omĩum angeloꝵ ordines exł¬
tantes. ⁊ talibus uocibus alternatim cũti cõcinentes:
suo tiui sociantur. Hodie omniũ patriarchaꝵ ⁊ ꝓpharum
cetusͥ hodie apłoꝵ ⁊ discipuloꝵ chorusͥ hodie om̃s sancti
mrͣes ⁊ confessores: hodie głosa dei genitrix. sanctis oĩb
comitata uirginibus: hodie õĩum beatoꝵ aiume. letabunde
⁊ festine suo occurrunt patriote ⁊ ciui. His auditis uox
siluit: sectanien lux ⁊ cantus. ⁊ odor. ꝑ horã postinodũ ꝑdu¬
rantes. cessaiuerunt. Itaq liquepatet ipm̃ de sublimioribs¬

Expanded text:
nil vobis videatur admirabile, si talia et videtis et auditis: nil vobis videatur admirabile, si talia et videtis et auditis: rantis, totus festivus obviam venit: ut eam prae caeteris tanto honorificentius, tanto excellentius, et sublimius ad sua introducat regna, quanto pvitae meritis fulget. Hodie omnium Angelorum ordines exsultantes, et talibus vocibus alternatim cuncti concinentes suo civi sociantur. Hodie omnium Patriarcharum et Prophetarum coetus, hodie Apostolorum et Discipulorum chorus, hodie omnes sancti Martyres, hodie Confessores, hodie gloriosa Dei Genitrix, sanctis omnibus comitata Virginibus, hodie omnium beatorum animae laetabundae et festivae suo occurrunt compatriotae et civi. His auditis vox siluit, sed tamen lux et cantus et odor per horam postmodum perdurantes cessaverunt. Itaque liquido patet ipsum de sublimiorib
Abbreviated transcription (Latin):
pletorii die illo in domo sua seuerus cũ tribus iuris ca¬
tholicis. quoꝵ duo monasterii quondã uenerabilis mar¬
tini erant monachi. in diuinis degentes locutionibus.
in celo. in eth̾e terraq cantuũ suauissimoꝵ inauditoꝵ.
ineffabiliũ ⁊ incredibiliũ infinitas repente audiuit uo¬
ces organoꝵ. tympanoꝵ. psalterioꝵ. ⁊ totius sẏmpho¬
me ⁊ iustrumentoꝵ sonos. quibus celũ ⁊ terra ⁊ oĩa ut
sibi iudebantur undiq resonabant.ł quoꝵ suauitatibus eoꝵ
anime pene a corporibus exalabant. Stupefacti ilico om̃s
illi. eleuantes oculos. celũ totũ ether ⁊ oĩa que coꝵ con¬
tinentur ambitu: quãdam uiderũt lucem. septies solis lu¬
ce p̃clariorem claresc̾e: ex qua oĩa odoꝵ aromata erũpebãt.
Hec illa tam miranda dũ cernebant. deũ exorauerũt p̃ci¬
bus: ut eos cur talia fierent. nõ lateret. Quibus uox
de celo ueniens: ista dixit. Nulla uos moueat admiratio.

Expanded text:
pletorii die illo in domo sua Severus cum tribus viris Capletorii die illo in domo sua Severus cum tribus viris Catholicis, quorum duo monasterii quondam venerabilis Martini erant monachi, in divinis legens locutionibus, in coelo, in aethere, terraque cantuum suavissimorum, inauditorum, ineffabilium et incredibilium infinitas repente audivit voces, et organorum, tympanorum, et psalteriorum, et totius symphoniae et instrumentorum sonos, quibus coelum et terra et omnia ut sibi videbatur undique resonabant, quorum suavitatibus eorum animae pene a corporibus exhalabant. Stupefacti illico omnes illi elevantes oculos, coelum totum, aethera et omnia quae eorum continentur ambitu, quadam viderunt luce septies solis luce praeclariore clarescere: ex qua omnia odorum aromata erumpebant. Haec illi tam miranda cernentes, Deum exorarunt precibus, ut eos cur talia fierent, non lateret. Quibus vox de coelo veniens, ista dixit: Nulla vos moveat admiratio:
Abbreviated transcription (Latin):
sine dubio de sublimuorib ⁊ p̃clarioribus. sedem głe
obtinet. Qui ut iteꝵ clarius ueritatis lumine pateat:
plurib testibus. ꝙͣ uno censui. quid supͣdictꝰ nr̃ seuerꝰ
uir doctrina ⁊ scientia pollens. cũ tribus aliis. in ip̃o
niens fuit testis. Holens itaq deus ut sublinus ioni¬
mi głam mũdũ nõ lateret. ueluti sanctitas sublimis
⁊ pene cũctorũ uiuentiũ excellentissima nõ latebat:
ne illi quos sanctitatis illius delectabatur sequi uesti¬
gia. habiturũ p̃miũ ignorantes. aliqũ a sanctitatis de¬
uiarent tramite: ⁊ ut etiã aliis sͥ tot ⁊ tanta elargi¬
ri cernentes p̃mia. illius sanctitatis ⁊ uirtutis inhere¬
rent uestigiis. apinuit enĩ laborem ponderis spes pre¬
miorũ spes. ¶ Dĩe ⁊ hora qua idem glosus iouimus
feliciter expirauit. elargiendã sibi gloriã: seuero ⁊ tri¬
bus aliis cũ eo stantibus. taliter declarauit. Hora coni¬

Expanded text:
sine dubio de sublimioribus et praeclarioribus gloriae sedem sine dubio de sublimioribus et praeclarioribus gloriae sedem obtinet. Quod ut iterum clarius veritatis lumen pateat, pluribus testibus quam uno censui, quod supradictus noster Severus, vir doctrina et sapientia pollens, cum tribus aliis in ipso d ad me veniens, fuit testis. Volens itaque Deus, ut sublimis Hieronymi gloria mundum non lateret: veluti sanctitas sublimis, et pene cunctorum viventium excellentissima, non latebat, ne illi quos sanctitatis illius delectabat sequi vestigia, habiturum praemium ignorantes, aliquando a sanctitatis deviarent tramite, et ut etiam alii sibi tot et tanta elargiri cernentes praemia, illius sanctitatis et virtutis inhaererent vestigiis, minuit enim laborem ponderis, praemiorum spes: die et hora qua idem gloriosus Hieronymus feliciter exspiravit, elargiendam sibi gloriam, Severo et tribus aliis cum eo stantibus, taliter declaravit. Hora com
Abbreviated transcription (Latin):
nostra semꝑ desideria st̃ plenissime adimpleta. Tonga
si oĩa que mͥ głosa illa aĩa ꝑscrutãti patefecit: scribe¬
rem in hac breuitatis epistola. Spero enĩ ꝙ bethleem
ad tantas reliquias uisitandas ꝑmittente deo ueniam
nõ post multos annoꝵ circulos: ubi tũt que audiui
⁊ i scriptis tradidi. iudebis ꝑspicaciter. Pluribus itaq
horis głosissima illa aĩa ibidem mecũ manens. trinita¬
tis sanctissime unitatẽ. ⁊ unitatis trinitatẽ  filii a
tiliter ꝙͣ euidenter. ꝙͣ mirabiliter ⁊ delectabiliter¬
mͥ patefecerit: auido si omniũ linguis homuiũ loque¬
rer. nõ explicarem sermone. Deiude a meis ocułis
lux illa disparuit: s multis postmodum diebus. ĩ effa¬
bilis odoris suauitas remansit. Qͣ mirabilis gͦ iste ẽ
demusq gloriã laudi eius. qm̃ terte dignus est
oñĩ laude: nec sumꝰ sufficientes ip̃m laudare In¬
trouut enĩ in domũ dñi candidus ⁊ pulcerrimus: ubi

Expanded text:
nostra semper desideria sunt plenissime adimpleta. Longa nostra semper desideria sunt plenissime adimpleta. Longa si omnia quae mihi gloriosa illa anima perscrutanti patefecit, scriberem in hac brevitatis Epistola. Spero enim quod Bethleem ad tantas reliquias visitandum veniam non post multos annorum circulos, ubi tunc quae audivi, et in scriptis tradidi, videbo perspicaciter. Pluribus itaque horis illa gloriosissima anima ibidem mecum manens, Trinitatis sanctissimae Unitatem, et Unitatis Trinitatem, Filii a tiliter, quam evidenter, quam mirabiliter mihi patefecerit avido, si omnium hominum linguis loquerer, non explicarem sermone. Deinde a meis oculis lux illa disparuit: sed multis postmodum diebus ineffabilis odorum suavitas remansit: Quam mirabilis ergo iste est, demusque gloriam laudi ejus, quoniam certe dignus est omni laude, nec sumus sufficientes eum laudare. Introivit enim in domum Domini candidus et pulcherrimus: ubi
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis affectione recorderis: ut tuis interuentionib
a pctĩs emũder tua gubernatione recto calle. inoffenso
pede ꝓcedam  tius defensionibus assiduis ab uumicis
uͥi continue insidiantibus ꝓtegar: tuo qͦ sancto ductu
salutis actingã portum. Placeret utinã uoluntati tue
aliqua mͥ interroganti. respond̾e. Et illa. Quod op¬
tas dicito: me om̃i tue uoluntati responsurã sciens
Uellem inqͣm intelligere: utrũ beatoꝵ anime quedã
uelle p̃sumant: que optiuere nequeant. At illa Unũ
augustine noueris. ꝙ sanctoꝵ aĩe ita in illa eterna
qloria st solidate ⁊ affirmate: ꝙ nulla sibi iuest alia
uoliutas nͥ dei: quo nul uelle aliud possunt nisi quoo
deus uult: ideo quod uolurit. obtinere possunt. Eteuire
quecumq uolunt. deus ⁊ uult ⁊ implet. Nemo quipo
nrm siuis fraudatur desideriis: qr nil p̃ter deum. aliquis
nostrũ aptat. Qm̃ uero semꝑ ut uolumꝰ deũ habemꝰ

Expanded text:
caritatis affectione, recorderis: ut tuis interventionibus caritatis affectione, recorderis: ut tuis interventionibus a peccatis emunder, tua gubernatione recto calle, inoffenso pede procedam, tuis defensionibus assiduis, ab inimicis mihi continue insidiantibus protegar, tuoque sancto ductu salutis attingam portum. Placeret utinam voluntati tuae aliqua mihi interroganti respondere. At illa: Quod optas, dicito: me omni tuae voluntati responsuram sciens. Vellem inquam intelligere, utrum Beatorum animae quaedam velle possint, quae obtinerAugustine, noveris, quod sanctorum animae ita in illa aeterna gloria in Deo sunt solidatae et firmatae, quod nulla ipsis inest alia voluntas nisi Dei, quod nil velle alDeus vult: ideo quae volunt, obtinere possunt. Etenim quaecumque volunt, Deus et vult et adimplet. Nemo quippe nostrum suis fraudatur desideriis: quia nil praeter Deum aliquis nostrum optat. Quoniam vero semper, ut volumus, Deum habemus:
Abbreviated transcription (Latin):
stupens. ãmiratione tam inuisa pene mens onũ quasi
ugore carens.⁊ his uerbis aliqualem sumens audatiam:
tremebunda uoce dixi. Fas utinã mͥ foret: quis tã fe¬
lix es. tami głosus. tam honorifice ad illa ꝓperans gaudia
qui tam dulcia elaquia guituri meo faris: nõ ambig̾e̾
hac hora in bechleem iuda. catius onere deposito: xp̃o. oĩq
celesti comitata cohorte. omi decorata pulcritudine. oi
illustiata splendore: illo indute immortalitatis deaura¬
to uestimento ł circũamicta omninm bonoꝵ ⁊ gaudiorum
uarietate terrenorũ omium triũphatrii oĩ dyademate
coronata. ⁊ beatitudine ac felicitate uallata: tam in¬
augmentũ. qñ iterũ corpori iũgar głorificando ⁊ nõ
Tunt ego amplius aniii in me collectis iuribus. p̃
gudio a lacrimis nõ cessans. sit respandi. Dtinam u¬
rorũ eximie tui mererer fieri pedissequus. S queso
tui seriuili qͣmqͣm uilissimi quẽ dilexisti in mundo ninua

Expanded text:
stupens, admiratione tam invisa pene amens, omni quasi stupens, admiratione tam invisa pene amens, omni quasi vigore carens, his verbis aliqualem sumens audaciam, tremebunda voce dixi: Fas utinam mihi foret, quia tam felix es, tam gloriosus, tam honorifice ad illa properans gaudia, qui tam dulcia eloquia gutturi meo faris, non ambigere. hac hora in Bethleem Juda carnis onere deposito, Christo, omnique coelesti comitata cohorte, omni decorata pulchritudine, omni illustrata splendore, illo induta immortalitatis deaurato vestimento, circumamicta omnium bonorum et gaudiorum varietate, terrenorum omnium triumphatrix, omni diademate coronata, et omni beatitudine et felicitate vallata, tam augmentum, quando iterum jungar corpori glorificando, et non Tunc ego amplius animi in me collectis viribus prae gaudio a lacrymis non cessans, sic respondi: Utinam, virorum eximie, tui mererer fieri pedissequus. Sed quaeso tui servuli quanquam vilissimi, quem dilexisti in mundo nimia
Abbreviated transcription (Latin):
tuus udebit: Que auris nulla ꝑ sonũ audiuit. audiet
tua : Que con humanũ nullatenus intellexit. nec etiã
cogitauit: estimas te posse intelligere: Infinite rei
quis erit fius: Immensa: qua mensura metieris. Potius
totũ mare in arctissimo clauderetur uasculo: potiuis t̾ra¬
rũ orbem paruulus teneret pugillus.ͥ potius a motu cõ¬
tinuo celũ desisteret. ꝙͣ gaudioꝵ ⁊ glorie. quibus beato¬
rum anime sine fine potiñtur. minorem intellig̾es par¬
ticulam: nisi uti ego exꝑientia docereris. Discurre adhuc
breue temporis spatiũ: impossibilia facere ue coneris: do¬
uec tuus impleatur uite cursus. Hic nõ queras: que
nõ alibi. nisi quo tam feliciter ꝓperas. inueniri possunt.
Hic satage talia extert̾e oꝑa: ut postmodũ ibi. quod ali¬
qualiter intelligere cupis. totaliter in eternũ habeas. In¬
de qui intrant : nullatenus exeunt. Ad hec ego pauore

Expanded text:
tuus videbit? Quae auris nulla per sonum hausit, audiet tuus videbit? Quae auris nulla per sonum hausit, audiet tua? Quae cor humanum nullatenus intellexit, nec etiam cogitavit, existimas te posse intelligere? Infinitae rei quis erit finis? Immensa, qua mensura metieris? Potius totum mare in arctissimo clauderetur vasculo: potius terrarum orbem parvulus teneret pugillus, potius coelum a motu continuo desisteret, quam gaudiorum et gloriae quibus Beatorum animae sine fine potiuntur, minorem intelligeres particulam, nisi, uti ego, experientia docereris. Discurre adhuc brevis temporis spatium: impossibilia facere non coneris, donec tuus impleatur vitae cursus. Hic non quaeras, quae non alibi, nisi quo tam feliciter propero, inveniri possunt. Hic satage talia exercere opera, ut postmodum ibi quae aliqualiter hic intelligere cupis, totaliter in aeternum habeas: inde qui intrant, null
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ tunt ꝙ dextera mirabilis dei exaltasset seruũ suũ:
notas faciens in ppło uirtutes suas. Mesciebam enĩ qd̃
deus antique miserationis. seruũ suũ fidelem. a tarius in¬
mũdiciis dissoluisset: ⁊ tam sublimẽ ei sedem pp̃arasset.
aresciebam certe inuestigabiles mas dñi. Nesciebam the¬
sauros infinite dei sapĩe ⁊ sciencie. Secreta ⁊ octulta
dei iudicia nõ cognoscebam: qm̃ quos uult. sua ineffabili
sapĩa facit ad su agnitionẽ uenire. Quos autẽ uocat.ͥ¬
fatus meus odorem nõ senserat: tam nouis. tam inaudi¬
tis miris obstupebam. Inter hec autẽ in me ꝑstrepentibꝰ
cogitationibus quid hoc esset: de luce hac dicens uerba
uox emicuit. Augustine. augustine: quid queris: Pu¬
tasne breu inuct̾e uasculo. mare totum: Boreui include
pugillo. terraꝵ orbem: Celum firmare. ne usitatos excer¬
ctat motus: Mue ocułis nullus hominũ uid̾o potuit.

Expanded text:
enim tunc quod dextera mirabilis Dei exaltasset servum suum, enim tunc quod dextera mirabilis Dei exaltasset servum suum, notas faciens in populis virtutes suas; nesciebam etenim quod Deus antiquae miserationis servum suum fidelem a carnis immunditiis dissolvisset, et tam sublimem ei in coelo sedem parasset; nesciebam certe investigabiles vias Domini; nesciebam thesauros infinitae Dei sapientiae et scientiae; secreta et occulta Dei judicia non cognoscebam: quoniam quos vult facit sua ineffabili sapientia ad sui agnitionem venire. Quos autem prafactus meus odorem non senserat: tam novis, tam inauditis miris obstupebam. Inter haec autem meis in me perstrepentibus cogitationibus quid hoc esset, de luce haec dicens verba, vox emicuit: Augustine, quid quaeris? Putasne brevi immittere vasculo mare totum, brevi includere pugillo terrarum orbem: coelum firmare ne usitatos exerceat motus? Quae oculus nullus hominum videre potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
uestimentũ ꝑpetue immortalitatis. inestimabilis glorie
cogitans. qualis iuesset aniiab beatoꝵ qui cũ xp̃o gau¬
dent glorie ⁊ leticiaꝵ quãtitas:ͥ cupiens inde ex hac ma¬
teria breuẽ componere tractatum: p̃cibus impulsus no¬
stri seueri qͦndam uen̾abilis martini epĩ turonensis disci
puli. carta calamo pugillariq in manibus susceptis.
ut breuẽ scriberem epistolam. sanctissimo iͥonimo destinã¬
dam. ⁊ ut quitquid ex hoc sentiret. respond̾et. Scieram eĩ:
in tam difficili questione a nullo alio iiuentiũ. me pose
melius edoceri ⁊ euidentins. Cunq iam scribens saluta¬
tionis exordiũ ionimo p̃notarem  ineffabile subito lu¬
nũ declarandũ: cũ ineffabili mnauditaq odorũ omniũ fra¬
grantia. cellulã in qua stabam intrauerat. hora iam com¬
pletorii quo a me iuso. stupore ⁊ ãmiratione cõmotus.
animi ⁊ menbroꝵ uirtutes repente amisi: nesciebam

Expanded text:
vestimentum perpetuae immortalitatis, inaestimabilis laetitiae vestimentum perpetuae immortalitatis, inaestimabilis laetitiae cogitans qualis inesset animabus beatorum, qui cum Christo gaudent, gloriae et laetitiarum quantitas; cupiens inde ex hac materia brevem componere tractatum, precibus compulsus nostri Severi, quondam venerabilis Martini Turonensis episcopi discipuli; charta, calamo, pugillarique in manibus susceptis, ut brevem scriberem epistolam sanctissimo Hieronymo destinandam, ut quidquid ex hoc sentiret, responderet. Sciebam enim in tam difficili quaestione a nullo alio viventium me posse melius doceri et evidentius. Cumque jam scribens salutationis exordium Hieronymo praenorarem, ineffabile subito lus declarandum, cum ineffabili inauditaque odorum omnium fragrantia cellulam, in qua stabam, intravit, hora jam completorii. Quo a me viso, stupore admirationeque commotus, animi et membrorum virtutes repente amisi. Nesciebam
Abbreviated transcription (Latin):
quibus magnus maioris angeli sanctitate qͣm multoꝵ
sanctoꝵ habitat sine fine. Nulli itaq dubiũ est. intra
patris mansiones. ip̃m unã ex maioribus ⁊ sublimiori¬
bus sedibus obtinere. Cum enĩ homo ibidem scd̃m oꝑa
p̃mietur. ⁊ iste ꝑfectioris uite pene extiterit: claret ip̃m
unũ de maioribus ⁊ sublimioribus celestis ihrłm cinibꝰ
fore. ꝙͦd ut a nobis plenius ⁊ citius credatur. ĩ mũ¬
do p̃ cunctis quoꝵ nostraꝵ recordatur etas. ualde mi¬
rabilis apparet ꝓdigiis insuetis. ⁊ miraculis infinitis.
nuracula collecta. qͣm citius facultas aderit eiusdem san¬
ctissuui ionimi deuotione transmitere nõ deneges:
S ut merita sanctissimi iouimi nõ lateant: quid erga
me diuina ãnuente clementia. in ip̃o sui obitus die acci¬
derit: enarrabo. Eodem nãq die ⁊ hora ꝙ exutus pu¬
tredinis ⁊ immũdicie carnis togã ionimꝰ sanctissimus.

Expanded text:
quibus magnus, majoris gloriae quantitate, quam multi quibus magnus, majoris gloriae quantitate, quam multi Sanctorum, habitat sine fine. Nulli itaque dubium est, et intra Patris mansiones ipsum unam ex majoribus et sublimioribus sedibus obtinere. Cum enim homo secundum opera praemietur, et iste perfectioris pene vitae exstiterit, clare patet ipsum unum de majoribus et sublimioribus coelestis Jerusalem civibus fore. Quod ut a nobis plenius et certius credatur in mundo, prae cunctis, quorum nostra recordatur aetas, valde mirabilis apparra et utilia miracula collecta, quam citius facultas aderit, ejusdem Hieronymi sanctissimi devotione transmittere non deneges. mi sanctissimi non lateant, quid erga me, divina annuente clementia, in ipso sui obitus die acciderit, enarrabo. Eodem namque die et hora, qua exutus putredinis et immunditiae carnis toga Hieronymus sanctissimus,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ latinã: disponensq ip̃m posteris in eternũ:  declarans
enigniata ⁊ obscura. dubia ⁊ nodosa. p̃parans officiorũ¬
seriem ciictis egdesie imiiustris: totã pene eccł̃iam edifica¬
uit. unde bene magnus apparet ain sapĩe ineffabilis ꝓfun¬
ditate. Piberales autẽ scientias ita ꝑfecte sciuit: ꝙ rela¬
tione omnium. nullus sibi similis adhuc apparet. De sc̃p¬
turis uero sacris uti multaꝵ suaꝵ epistolarũ quas ad mo
direxit. exꝑientia didici: equalem sibi neminẽ uinqͣm
noui. Hebraytoꝵ. grecoꝵ. chaldeorũ. ꝑsarũ. ⁊ medorum.
in eisdem natus ⁊ educatus sciuit. Quid plura dicam:
Que ionimus ignorauit in natura: nullꝰ hominũ ũqͣm
cius extiteris multo temporeͥ s testor deũ. qm̃ ob tam
uenerabilis uiri sanctitatẽ si uoluissem tacere: nõ potuissẽ
Confitentur mirabilia ⁊ sanctitatem suã ⁊ ip̃i celi: in

Expanded text:
et Latinam: disponensque ipsum posteris in aeternum, declarans et Latinam: disponensque ipsum posteris in aeternum, declarans aenigmata et obscura dubia et nodosa, praeparans officioruseriem cunctis Ecclesiae ministris, totam pene Ecclesiam aedificavit. Unde bene magnus apparet in sapientiae ineffabilis profunditate. Liberales autem scientias ita perfecte scivit, quod relatione omnium nullus sibi similis apparet adhuc. De Scripturis vero sacris, uti multarum suarum Epistolarum, quas ad me direxit, experientia didici, aequalem sibi neminem unquam novimus. Hebraicorum, Graecorum, Chaldaeorum, Persarum, et Medorum, anquam si fuisset in eisdem natus et educatus, scivit. Quid plura dicam? Quae Hieronymus ignoravit in natura humana, nullus hominum unquam cius exstiteris multo tempore. Sed testor Deum, quoniam ob tam ineffabilis viri sanctitatem, si voluissem tacere, non potuissem. Confitentur mirabilia et sanctitatem suam et ipsi coeli, in