comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuus pater nr̃ adhuc uiuit. Et in¬
curuati adorauerunt eum. attollẽs
autem ioseph oculos uidit benia-¬
mn frẽm suum uterinum et ait.
Iste est frater uester paruulus deqͦ
dixeratis michi. Et rucsum. Deus
inquit misereatur tui fili mi. fe¬
stinauit q in domum quia cõmo¬
ta fu̾at iuscera eius super fratre su
o. et erumpebant lacrime. et introi¬
ens cubiculum fleuit. ieursumq
lota facie. egressus continuit se: et
egyptus comedere cumhebreis et ꝓ¬
phanũ reputant huiuscemo di
conuiuium. Sederunt ergo co¬
ram eo. prrinegenitũsiutta pris¬
mogen̾ida su a do minimus il itca
etatem suam er mirabantur mꝑ¬
nuis sumptis partibus quas ab
eo acceperant M aior qz pars ueĩt
beniamin. itaut. quinq yartib
excederet. Diberipa qet in hebri¬
atisunt cum eo
ecepit autens iosepħ dispẽ¬
sacori domus sue dicens. Im¬
lelaccos eorum frumento quan¬
cum possũt caꝑe ⁊ pone peccuniam
singulorum iasummitate sacci

Expanded text:
tuus pater noster, adhuc vivit. Et intuus pater noster, adhuc vivit. Et incurvati, adoraverunt eum. Attollens autem Joseph oculos, vidit Benjamin fratrem suum uterinum, et ait: Iste est frater vester parvulus, de quo dixeratis mihi? Et rursum: Deus, inquit, misereatur tui, fili mi. Festinavitque in domum, quia commota fuerant viscera ejus super fro et erumpebant lacrimae et introiens cubiculum flevit rursusque lota facie egressus continuit se et Aegyptiis comedere cum Hebraeis et profanum putant huiuscemodi conviram eo, primogenitus juxta primogenita sua, et minimus juxta aetatem suam, et mirabantur nimis sumptis partibus quas ab eo acceperunt. Majorque pars venit Benjamin, ita ut quinque partibus excederet. Biberuntque et inebriati sunt cum eo. ecepit autem Joseph dispensatori domus suae: Imple saccos eorum frumento, quantum possunt capere, et pone pecuniam singulorum in summitate sacci,
Abbreviated transcription (Latin):
ad dusorum apumus salscnos¬
nr̃os. et muenimus porcuniam ĩ ore
saccorum quam nunc in eodem repor¬
tauimus pondere. S et aliud actu¬
limus argentum ut emamus que
nobis neccessaria sunt. Non est in
ura consciencia quis posuerit eam ĩ
marsupiis nris. Atille respondit:
pax uobiscum. Nobtecimere. Deus
ut᷑ et deus prĩo mnr. dedit uobis the¬
sauros in saccis urĩs. Nam pectimi¬
amquam delisti a michi probatam
ego heobeo. E duxitq ad eos syme¬
on. Et introductis domum actulit
aquam. et lauerunt pedes suos. De¬
ditq pabula asinis corum. Illi ue¬
ro parabant munera donec ingrede¬
retur ioseph in meridie. Audierant
enim qd̾ ibi comesturi essent panẽ.
Igitur ingressus est ioseph domum
suam optulenĩtq eimunera tenen¬
tes in manibus suis: et adorauerũt
proni intercam. At ille clementer
resalutatis eis. Interrogauit eos
dicens. Sanus ne est pater nr̃ senex
de quo dixeratis michi ad huc iuiuit
Qui responderunt. Sospes e̾ ẜius

Expanded text:
ad diversorium, aperuimus saccos nostros, et invenimus pecuniam in ore saccorum: quam nunc eodem pondere reportavimus. Sed et aliud attulimus argentum, ut emamus quae nobis necessaria sunt: non est in nostra conscientia quis posuerit eam in marsupiis nostris. At ille respondit: Pax vobiscum, nolite timere: Deus vester, et Deus patris vestri, dedit vobis thesauros in saccis vestris: nam pecuniam, quam dedistis mihi, probatam ego habeo. Eduxitque ad eos Simeon, et introductis domum, attulit aquam, et laverunt pedes suos, deditque pabulum asinis eorum. Illi vero parabant munera, donec ingrederetur Joseph meridie: audierant enim quod ibi comesturi essent panem. Igitur ingressus est Joseph domum suam, obtuleruntque ei munera, tenentes in manibus suis: et adoraverunt proni in terram. At ille, clementer resalutatis eis, interrogavit eos, dicens: Sanusne est pater vester senex, de quo dixeratis mihi? Adhuc vivit? Qui responderunt: Sospes est servus
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt ut emerent cibos. omnes
filii unius uiri simus: pacifici ue¬
nunus. nec quicꝙͣ famulitui ma¬
chinantut mali. Quib ille Redit
aliter est. inimunita terce huuis
considcrare uenistis: et illi drc̾unt
Duo decim in quiunt setui tui fcẽs
sumus filii uiri unius interra cha¬
naui. minimus cum pr̃e nt̃o ẽ. et
alius non est suꝑ ħ est ait qđ locu¬
tus sum: exploracores estis. Iam
nunc exꝑimentũ ur̃ĩ caꝑiam ꝑ sa¬
lutem pharaonis non egrediemini
hinc: donecueniat fr̃ uester minim
Mittite ex uobis unum ut addlucat
eum. uos autemeritis inuinculis:
donec probentur que dixistis uttum
falsa an uerasint. alioqui ꝑ salu¬
tem pharaonis exploratores estis. tͣ¬
clidit ergo illos custodie trib dieb.
Die autem tercio eductis de carcere
ait facite qd dixi et uniatis. deum
enim timco. si pacifici estis. fr̃ ur̃ u¬
nus ligetur in carcere. uos autem a¬
bite. ⁊ fecte frumenta que enustis ĩ

Expanded text:
venerunt, ut emerent cibos. Omnes venerunt, ut emerent cibos. Omnes filii unius viri sumus: pacifici venimus, nec quidquam famuli tui machinantur mali. Quibus ille respondit: Aliterconsiderare venistis. Et illi: Duodecim, inquiunt, servi tui fratres sumus, filii viri unius in terra Chanaan minimus cum patre nostro est alius non est super hoc est ait quod locutus sum exploratores estis iam nunc experimentum vestri capiam per salutem Pharaonis non egrediemini hinc donec veniat frater vester minimus mittite e vobis unum et adducat eum vos autem eritis in vinculis donec probentur quae dixistis utrum falsa an vera sint alioquin per salutem Pharaonis exploratores estis tradidit Die autem tertio eductis de carcere, ait: Facite quae dixi, et vivetis. Deum enim timeo. Si pacifici estis, frater vester unus ligetur in carcere: vos autem abite, et ferte frumenta quae emistis in
Abbreviated transcription (Latin):
egipto: dirit filus sius. Quare ne¬
gligitis: audini qd̃ triticum uenũ¬
detur in egipto. Descendite ⁊ emite
nobis neccessaria. ut possimus iu¬
uere. ⁊ non consumamur ĩopia.
Descendentes igitur frõs ioseph .x.
ut emerent frumenta megipto.¬
benianim domi recento a iacob. qͥ
direrat frĩb eius. ne forte in itine¬
re quiaꝙͣ patiatur mali. Ingressi
sunt cercam egipti cum aliis qui
pergebant ad emendum. erat &
faines interra chanaan. ⁊ ioseph¬
erat princeps egipti. atq ad eius
nutum frumenta ppłis uendebant᷑
Cumq autemadorassent eum fra¬
tres sui. ⁊ agnouisset cos: quasi ad
alienos cdurius loquebatur. Int̾¬
rogans cos: uñ uenistis: Qui ge
derunt de terrachancam ut ema¬
mus iuctui neccessaria. ⁊ tamẽ fra¬
tres ipse recognoscens non est ag-¬
nitus ab eis. Recordatusqr somp¬
niorum que aliqñ uiderat. ait ad
eos exploratores estis. ut uideatis
infirmiora terre uenistis. Qui dixe¬
runt. Non est itadomine. s ẜui tiui

Expanded text:
pto, dixit filiis suis: Quare negligitis? Audivi quod triticum venumdetur in Aegypto. Descendite et emite nobis necessaria, ut possimus vivere, et non consumamur inopia. Descendentes igitur fratres Joseph decem, ut emerent frumenta, iBenjamin domi retento a Jacob, qui dixerat fratribus ejus: Ne forte in itinere quidquam patiatur mali. Ingressi sunt autem terram Aegypti cum aliis qui pergebant ad emendum. Erat autem fames in terra Chanaan, et Joseph princeps Aegypti, atque ad illius nutum frumenta populis vendebantur. Cumque adorassent eum fratres sui, et agnovisset eos, quasi ad alienos durius loquebatur, interrogans: Unde venistis? Qusponderunt: De terra Chanaan, ut emamus victui necessaria. Et tamen fratres ipse cognoscens, non est agnitus ab eis. Recordatusque somniorum, quae aliquando viderat, ait ad eos: Exploratores estis: ut videatis infirmiora terrae, venistis. Qui dixerunt: Non est ita, domine, sed servi tui
Abbreviated transcription (Latin):
nos eis aldolore adinferos: egoꝓ
pnesetuus tuus sinb qui in mea
mine recepi fidem ⁊ spopondi dicens
nisi reduteto cum: pcc̾i rauis ero ĩpa¬
trem meum omnitp̃e. maneboita¬
q setuus tuus pro puo nininistio¬

Expanded text:
nos ejus cum dolore ad inferos. Ego proprie servus tuus sim, qui in meam hunc recepi fidem: et spopondi, dicens: Nisi reduxero eum, peccati reus ero in patrem meum omni tempore. Manebo itaque servus tuus pro puero in minist
Abbreviated transcription (Latin):
refugium meumes tũ. Seus ms̃ eri¬
peme de manu pocõris: et de manu contͣ
legem agentis ⁊ iniqui Eñ tues paci¬
encia mea dñe domine spes inca a uinẽ¬
tute mcã. INte confirmatus sumex u-¬
tero: de uentre matris mee tues protec¬
tormeus: In te cantatiomiea semper
tanquam prodigum fcũs sum multis
et tn adiutor fortis ¶ Repleatur os me¬
unui laude. ut cantem glamtuam tota

Expanded text:
eus meus eripe me de manu peccatoris, et de manu contra legem agentis et iniqui. Quoniam tu es patientia mea, Domine; Domine, spes mea a juventute mea. In te confirmatus sum ex utero de ventre matris meae, tu es protector meus. In te cantatio mea semper, tanquam prodigium factus sum multis, et tu adjutor fortis. Repleatur os meum laude, ut cantem gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
et relinquent eum. In ruina eius
hĩtauerunt omnia uolatilia celi
et in ramis eius fũint uinũ se bestie¬
terte regionis. Qm ob rem eleua¬
buntur in alcicudine sua oĩa ligna
aquaꝵ nec ponent cblimitate sua
inter nemorosa atqz frondosaͥ. noc sta¬
bunt insublimitate eoꝵ.omnia que
irrigantur aquis: quia omnes ĩditi
st̾ in mortẽ ad tram ultimant᷑ime¬
dio filiorum hominũ ad eos qui des¬
cendunt in iacum ħ dicit dñs deus.
luctumt᷑ opua cumabysso᷑ ⁊ phibu
a sonituriune eius cõmonit gẽtes:¬
cum deduc̾em eum ad infi̾rũ. cũ hus
qui descendebant in lacum Et conso¬
lata sunt in terra ĩfuna ommaug¬
na noluptatis. eg̾gia atq preclara.
in libano. unũsa que irrigauantur
aquis. Nam⁊ ip̃icum eo descendent
ad infernũ ad int̾fectos gladio: etbra¬
chium uni᷑ cuusq sedebit subũbra¬
clo eius in medio nationũ eius.
cui assimulatus es omclite atq sub¬
lus intet ligna uoluptatis. Ecce

Expanded text:
et relinquent eum in ruina eius et relinquent eum in ruina eius habitaverunt omnia volatilia caeli et in ramis eius fuerunt universae bestiae regionis quam ob rem non elevabuntur in altitudine sua omnia ligna aquarum neque ponent sublimitatem suam inter nemorosa atque frondosa nec stabunt in sublimitate eorum omnia quae inrigantur aquis quia omnes traditi sunt in mortem ad terram ultimam in medio filiorum hominum ad eos qui descendunt in lacumluctum, operui eum abysso: Et prohibui A sonitu ruinae ejus commovi gecum deducerent eum ad infernum cum his qui descendebant in lacum. Et consolata sunt in terra infima omnia ligna voluptatis egregia atque praeclara in Libano universa, quae irrigabantur aquis. Nam et ipsi cum ea descendent ad infernum ad interfectos gladio, et brachium uniuscujusque sedebit sub umbraculo ejus in medio nationum ejus. Cui assimilatus es, o inclyte atque sublimis inter ligna voluptatis? Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
plucunaꝵ. Eratq pulcherrimus ĩ
magnitudine sua ⁊ indilatione ar¬
bustoꝵ suoꝵ. Erat enim a radixilli
ureͣ aquas multas Cedri nõ fuiit
alcores illo in paradiso di᷑ abietes nõ
adequauerunt summicatẽ eius: et
platan nonfũnt eque frondib illiꝰ.
omne lignum paradisi d̾i non est
assimulatum illia pulcritudmni eiꝰ.
qm̃ specõsũ fecieũ ⁊ multis condẽsisq
frondib. Et emulata sunt eũ omĩa
ligna uoluptats. q̃ erant ĩ paradiso
dei Propt̾ea hec dicit dñs deus. pro
eo ꝙ sublimatus est ĩ altitudine. et
dedisumitatem suam uirentẽ atq
condensama eleuatũ ẽ cor eius in
arcitudine sua. nũc tͣdidieũ ĩman᷑
fortissimi gentium Faciens faciet
ei uixͣ impietatem eius: ⁊abiecullũ
et succident eum aueni ⁊ crudelissĩ
nationum. ⁊proicient cũ sr mõtes:
Et ĩ tũctis conuatuib corruent rami
eius: ⁊ confringentur arbusta eius
ĩuniuersis rupib tr̃e. Et recedent
deumbraculo eius omnes ppłit̾re

Expanded text:
 pulcherrimus in magnitudine sua, et in dilatatione arbustorum suorum: erat enim radix illius juxta aquas multas. Cedri non fuerunt altiores illo in paradiso Dei, abietes non adaequaverunt summitatem ejus, et platani non fuerunt aequae frondibus illius: omne lignum paradisi Dei non est adsimilatum illi et pulchritudini eius quoniam speciosum feci eum et multis condensisque frondibus et aemulata sunt eum omnia ligna voluptatis quae erant in paradiso Dei propterea haec dicit Dominus Deus pro eo quod sublimatus est in altitudine et dedit summitatem suam virentem atque condensam et elevatum est cor eius in altitudine sua tradidi eum in manu fortissimi gentium faciens faciet ei iuxta impietatem eius eieci eum et succident illum alieni et crudelissimi nationum et proicient eum super montes et in cunctis convallibus corruent rami eius et confringentur arbusta eius in universis rupibus terrae et recedent de umbraculo eius omnes populi terrae
Abbreviated transcription (Latin):
o mẽse una mensis factum est u̾¬
bum connn ad me dicensz fili bo-¬
minis dic plaraoni regi egipti et põ¬
pulo eius: Qui similis fc̃s es in mag¬
nitudine tua: Ecce assur qͣi cedrus ĩ
libano: płcer r̾amis ⁊ frondib nemo¬
rosusͥ excelsusq alcitudine: ⁊ it̾ cõ¬
densas frondes eleuatum est cacumẽ¬
eius: A que nutrierunt iluir abyslus
exaltauit illum. Flumina eius ma¬
nabant incircuitu radicum eius ⁊ ri¬
uos suos emisit aduiũsa ligna
rogionis: Ip̃ ea eleuata est altitudoe¬
us fr̃ ommaligna regionis ⁊ multi

Expanded text:
o, una mensis, factum est verbum Domini ad me dicens: Fili hominis, dic Pharaoni regi Aegypti, et populo ejus: Cui similis factus es in magnitudine tua? Ecce Assur quasi cedrus in Libano pulcher ramis et frondibus nemorosus excelsusque altitudine et inter condensas frondes elevatum est cacumeeius aquae nutrierunt illum abyssus exaltavit eum flumina eius manabant in circuitu radicum eius et rivos suos emisit ad universa ligna regionis propterea elevata est altitudo eius super omnia ligna reg
Abbreviated transcription (Latin):
regiones urãs. Que fraudata est
a nobis clamat: et clamor eoꝵ in
aures dñi sabao ch introiit. Epu¬
latiestis sẽ terrais et in lurlitiis¬
uris enutristis corda ur̃a. In die
cccisionis adduxistis et occidistis¬
iustunt. et non rescitit uobis: pa¬
cientes igrtur estote fres: usq ad ad¬
uentum dñi. Ecce agrico la expectat
preciosum fractum tecre: pacienter
ferens. donee accipiat temporanem̃

Expanded text:
regiones vestras qui fraudatus est regiones vestras qui fraudatus est a vobis clamat et clamor ipsorum in aures Domini Sabaoth introiit epulati estis super terram et in luxuriis enutristis corda vestra in die occisionis addjustum, et non restitit vobis. Patientes igitur estote, fratres, usque ad adventum Domini. Ecce agricola exspectat pretiosum fructum terrae, patienter ferens don
Abbreviated transcription (Latin):
uider: Unus est enim legis lator et
udex qui potest perdece et liberare
Tuautem quis os qui iudicas pro¬
rimum tuuum: Ecce nuinequidici¬
tis. hodie aut crastino ibim⁊ incͥ
uitatem illam. et faciemus ibi qͥ¬
dem annum ⁊ meccabimur et lu¬
crum faciemus: qui ignoratis qͥd
sit nobis icrastino. Que est enim
uita nr̃a: uapor est admodicũ pa¬
rens ⁊ et deinceps ext̾minabitur:
pro eont dicatis: Si dñs uoluerit
et si iuiximus facienius ħ aut illd̾
Nunc autem exultatis in sr̃biis
urĩs. Omnis exultatio tal: mali¬
gna est Scienti igitur bonũ face
et non facienti: pccm̃r est illi. C¬
Dite minc cdiuites: plorate u¬
luiantes in miserus urĩs que
aduement nobi. Diuicie ur̃e putre¬
fc̃e sunt: et uestimenta ur̃a atinei ᷤ
comesta sunt: aurum ⁊ argentum
urm eruginauit. et oeugoeorum
in testimonium uoberit et man¬
ducabit carnes uras sicutignis:
ussimis dieb. Ecce merces opera¬
riorum ur̃orum qui messuerunt

Expanded text:
iudex. Unus est enim legislator et iudex. Unus est enim legislator et iudex, qui potest perdere et liberare. Tu autem quis es, qui iudicas proximum? Ecce nunc qui dicitis: Hodie, aut crastino ibimus in illam civitatem, et faciemus ibi quidem annum, et mercabimur, et lucrum faciemus: qui ignoratis quid erit in crastino. Quae est enim vita vestra? vapor est ad modicum parens, et deinceps exterminabitur. pro eo ut dicatis si Dominus voluerit et vixerimus faciemus hoc aut illud nunc autem exultatis in superbiis vestris omnis exultatio talis maligna est scienti igitur bonum facere et non facienti peccatum est illi age nunc divites plorate ululantes in misaduenient uobis. diuitiae uestrae putrefactae sunt, et uestimenta uestra a tineis comesta sunt. aurum et argentum uestrum aeruginauit, et aerugo eorum in testimonium uobis erit, et manducabit carnes vestras sicut ignis vissimis diebus ecce merces operariorum qui messuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
cie. in ꝑace seminatur facientib pag
nde et uella ⁊ lites inuoł¶
Nonne ex concupiscencus ilris
que mulitant in membris urĩs: Cõ¬
cupiscitis et non hẽcis. Occiditis ⁊
zelatis: et non potestis adipisci liti¬
gatis et uelligeratis: et non hẽtis. pp¬
nescitis. quia amicicia huiꝰ mundi
mimica est do: Quicumq ergo uo¬
lu̾it amicus et̃ soculi huius: minu¬
cus dei constitintur: anputatis qr
maniter scciptura dicat: ad imu¬
diam concupiscit sp̃c qui h̃itat ĩ uo¬
qd clicit. Deus superbis resistit: hu¬
milib autem dat gr̃am. Subditigͦ
estote deo. resistite autem diabolo: et
fugit a uobis: Appinquate dño: et
Appinquabit uobis Emundate
manus peccatores: et purificate
rorem Humiliamin in conspectu
domini: et exaltabit nos: Nolite
detrahere alterutrum frẽs mer. Qͥ
de crahit fc̃i aut qui iudicat frẽm
suum. detrahit legi ⁊ iudicat legẽ.
Siante iudicat legent si autẽ
iudicas legeur: non os fcõr logis s

Expanded text:
cie in pace seminatur facientibus pacem. Unde bella et lites in vobis? Nonne ex concupiscentiis vestris: que militant in membris vestris? Concupiscitis: et non habetis: occiditis et zelatis: et non potestis adipisci. Litigatis et belligeratis: et non habetis: pia hujus mundi inimica est Dei? Quicumque ergo voluerit amicus esse saeculi hujus, inimicus Dei constituitur. An putatis quia inaniter Scriptura dicat: Ad invidiam concupiscit spiritus, qui habitat in voropter quod dicit: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Subditi ergo estote Deo: resistite autem diabolo, et fugiet a vobis. Appropinquate Deo, et appropinquabit vobis. Emundate manus, peccatores: et purificate rorem. Humiliamini in conspectu Domini, et exaltabit vos. Nolite detrahere alterutrum, fratres. Qui detrahit fratri, aut qui judicat fratrem suum, detrahit legi, et judicat legem. Si autem judicaiudicas Legem, non es factor Legis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
qui genuit te. ⁊ ne contempnas cũ
senuerit mater tua. Ueticatem emie
et noli uendere sapiam⁊ dotrinam
et intellgenciam Crultat gandiop̃
iustr: qui sapientem genuit. leta bit᷑
in co Gaudeat prtuus ⁊ mater tua.
⁊ erultet qui genuit tes Prebe fili mi:
cor tuum michi: ⁊ oculi tui mas meas
custodiant. fonca enim profunda est
meretrix ⁊ puteus augustus alena
Insicdiatur inua quasi latro ⁊ quos
icautos uiderit interficiet Qui no õ

Expanded text:
qui genuit te. et ne contemnas cum qui genuit te. et ne contemnas cum senuerit mater tua. Veritatem eme, et noli vendere sapientem, et doctrinam, et intelligentiam. Exsultat gaudio pater justi: qui sapientiam genuit, laetabitur in eo. Gaudeat pater tuus, et mater tua, et exsultet quae genuit te. Praebe, fili mi, cor tuum mihi: et oculi tui vias meas custodiant. Fovea enim profunda est meretrix, et puteus angustus, aliena. Insidiatur in via quasi latro, et quos incautos viderit, interfic
Abbreviated transcription (Latin):
neloquaris:. quia despiticut doctrinam
cloquntui. Ne attingas paruilorum
terminos: et agrum pupillorum ne ĩ¬
trocas. ppinquus enimilloꝵ fortis ea
et ip̃e iudicabit ꝯtͣ te cãm illoril. Ing̾¬
diatur ad doctrinam cortuum ⁊ autes
tue aduerba scĩe. Noli subtrahere apu¬
ero disciplinam: sicnm percusseris
eum uirga: non morietur. Tu uirga ꝑ¬
cutis cum: ⁊ animam eius de inferno
uberabis. Fili mi si sapiens fũit ani¬
mus tuus. gaudebit tecum cormcum.
et erultabunt renes mei cum locuta
funt rectum labia tua: Nonemuletur
cortuum poc̃ores: s intimore dñiesto
tota die. quia hẽbis spem in nouissimo
et presto latio tua non auferetur. Au¬
difui mi. ⁊ esto sapiens. ⁊ clirige ĩ ma
animum tuum. Noli esse in cõui
uus potatorum: nec incommessatõ¬
nib corum qui carnes ad uescend̾
confcrunt᷑. quia uacantes potib ⁊ dã¬
tos simbola consum̃tur. et uestienir
ramius dormitatio: Audi prẽm cuũ

Expanded text:
ne loquaris: quia despicient doctrinam ne loquaris: quia despicient doctrinam eloquii tui. Ne attingas terminos parvulorum: et agrum pupillorum ne introeas. Propinquus enim illorum fortis est: et ipse judicabit contra te causam illorum. Ingrediatur ad doctrinam cor tuum, et aures tuae ad verba scientiae. Noli subtrahere a puero disciplinam: si enim percusseris eum virga, non morietur. Tu virga percuties eum: et animam ejus de inferno liberabis. Fili mi, si sapiens fuerit animus tuus, gaudebit tecum cor meum: Et exsultabunt renes mei, cum locuta fuerint rectum labia tua. Non aemuletur cor tuum peccatores: sed in timore Domini esto tota die: Quia habebis spem in novissimo, et praestolatio tua non auferetur. Audi, fili mi, et esto sapiens: et dirige in via animum tuum. Nouiis potatorum, nec in comessationibus eorum qui carnes ad uescendum conferunt, quia uacantes potibus et dantes symbola consumentur, et vestietur pannis dormitatio. Audi patrem tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
des se offerũt. prodebitis. Sienim u̾o
uabos unde restituas: quid cause c̃nt
tollas operimentum decubili tuo. Ne
trans grelians terminos antiquos:
quos posuerunt prẽs tui. Uidisti ui¬
rum uelocem in opere suo coram regi¬
b stabit. ncc erit ante ignobiles:
Quando selens ire come dade¬
cum principe diligenter ãstende q̃¬
sunt posita ante facicmtuam. et statu¬
e cultrum ingutture tuo: sicamenhẽs
in potestatem animantuã: Nedeside¬
ros de cibis cius inquo est panis menda
ci. n oli laborarent ditenis: s prudencie
tuc ponc modum. Necrigas ocłos tuos
ad opos quas non potes hrẽ. quia faciũt
sibi pennas quasi aquile. ⁊ uolabunt
incelum Ne comedas cum lomine mn¬
uido. ⁊ ne desideres cibos cius. qm̃ insimi¬
litu dine arioli ⁊ comectoris extimat q
ignorat. Comede wbibe dicet tibi: et
mens eius non cst tecum. Cibos quos
comederas euomes. ⁊ perdes pulchros tu¬
os sermonos: In aurib insipientium

Expanded text:
des se offerunt pro debitis si enim non des se offerunt pro debitis si enim non habes unde restituas quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo ne transgrediaris terminos antiquos quos posuerunt patres tui vidisti virum velocem in opere suo coram regibus stabit nec erit ante ignobiles quando sederis ut comedacum principe diligenter adtende quae posita sunt ante faciem tuam et statue cultrum in gutture tuo si tamen habes in potestate animam tuam ne desideres de cibis eius icii. Noli laborare ut diteris: sed prudentie tue pone modum. Ne erigas oculos tuos ad opes: quas non potes habere: quia facient sibi pennas quasi aquile et volabunt in celum. Ne comedas cum homine invido: et ne desideres cibos ejus. Quoniam in similitudinem harioli et conjectoris, aestimat quod ignorat. Comede et bibe, dicet tibi: et mens ejus non est tecum. Cibos, quos comederas, evomes, et perdes pulchros sermones tuos. In auribus insipientium
Abbreviated transcription (Latin):
tus est dominus madet in eam. Stul¬
ticia colligata est incorde pueri:. ⁊ iur¬
ga discipline fugaibit cam. Qui calũ¬
ꝑniatur pauperem ut augeat diuici¬
as suas: dabit ip̃e diciori ⁊ egebit: Sili¬
ni mma aurentuam: ⁊ auli uerba
sapientium. Appone autem corad doc¬
trinam meam ⁊ que pulchra erit ti¬
bit cum seruanetis eam in uentretuo.
et recdinabit mlabustius: ut sit ĩ do¬
mino fiducia tua. Unde ⁊ ostendi eam
tibiodie. Ecce descripsi cam triplicit᷑
in cogitationib et sciencia: ut ostende¬
rem tibi firmitatem ⁊ eloquia uecitatis
respondere ex huo uus qui miserũt tes
Non facias moioitiam pauperi quia
pauper est: neqr conteras egenum in
cius. ⁊ configet cos qui confixerũt aĩ¬
mani cius: Noli c̾e̾ amicus poĩ iracũ¬
do: neq ambules cum uiro furioso e¬
forte discas semittas eius. ⁊ sumas
scandalum animetue Noli eẽ cũ hiis
quidefigunt manus suas:⁊ qui na¬

Expanded text:
tus est Dominus, incidet in eam. Stultus est Dominus, incidet in eam. Stultitia colligata est in corde pueri, et virga disciplinae fugabit eam. Qui calumniatur pauperem, ut augeat divitias suas, dabit ipse ditiori, et egebit. Inclina aurem tuam, et audi verba sapientium: appone autem cor ad doctrinam meam quae pulchra erit tibi cum servaveris eam in ventre tuo et redundabit in labiis tuis ut sit in Domino fiducia tua unde et ostendi eam tibi hodiin cogitationibus et scientia: Ut ostenderem tibi firmitatem, et eloquia veritatis, respondere ex his, illis qui miserunt te. Non facias violentiam pauperi, quia pau per est: neque conteras egenum in ejus, et configet eos, qui confixerunt animam ejus, Noli esse amicus homini iracundo, neqforte addiscas semitas eius et sumas scandalum anime tue. Et rursum: qui defigunt manus suas et qui va
Abbreviated transcription (Latin):
Elius est nomenbonum quam
diuicie multe: super argentum
⁊ aurum gracia bona, Diues et pauꝑ
obiauerunt sibi utriusq operator
est dominus: Callidus uidet malum
et abscondit se: et innocens pertransiit
et afflictus est dampno: finis mode¬
stie timor dñi: duucie ⁊ gloria. ⁊ uita ⁊
Arma⁊ gladii in uia sr̃bi: custos aut̃
anime sue longe recedit abeis. Prou̾¬
bium est adolescens iuxͣ iuam suant
eciam cum senuerit non recedet abeci:
Diues pauperib imperat: ⁊ qui accipit
mutuum. serius est fenerantis. Qui
seminat miquitatem metei mala: et
uirga ur suc consummabr̃. Qui pron᷑
honorem acquiret qui dat muncra: a¬
miam autem aufert accipiencium:
Cice derisorem. et exibit cum co uirgiũ
cessabunt qr canse. ⁊ contumelie Qui
diligit cordis mundiciam: is gr̃am
labiorum suorumhabebit amicũ regẽ.
oculi dni custodiit scĩam: ⁊ supplã¬
tantur uerba miquiz Dicet piger. lco ẽ
foris: in medio platcarum occidendus
sum Fonca profunda osaliens: cuiua¬

Expanded text:
elius est nomen bonum, quam divitiae multae: super argentum et aurum, gratia bona. Dives et pauper obviaverunt sibi: utriusque operator est Dominus. Callidus vidit malum, et abscondit se: innocens pertransiit, et afflictus est damno. Finis modestiae timor Domini, divitiae et gloria et vita. Arma et gladii in via perversi: custos autem animae suae longe recedit ab eis. Proverbium est: Adolescens juxta viam suam, etiam cum senuerit, non recedet ab ea. Dives pauperibus imperat: et qui accipit mortuum, servus est fenerantis, Qui seminat iniquitatem, metet mala, et virga irae suae consummabitur. Qui pronus honorem adquiret qui dat munera: animam autem aufert accipientiam. eice derisorem et exibit cum eo iurgium cessabuntque causae et contumeliae qui diligit cordis munditiam propter gratiam labiorum sOculi Domini custodiunt scientiam: et supplantantur verba iniqui. Dicet piger: Leo est foris, in medio platearum occidendus sum. Fovea profunda os alienae: cui ira
Abbreviated transcription (French):
em timotieo sccibit de exhortatio¬
ne martirii et omnis regule u̾ita¬
tis: et quid futurum sĩt nonissimis
temporibus et de suapassione scci¬

Expanded text:
em Timotheo scribit de exhortatione martyrii, et omnis regulae veritatis: et quid futurum sit temporibus novissimis, et de sua passione scri
Abbreviated transcription (Latin):
descendatis dcorsum. s qͣi imprtum
facientes: eunc exploratores note
crit ut fugiant ad priapem suũ
ercitandum ad pugnam Cunq
duces corum concurcerint ad tab̾¬
naculum olofernis. ⁊ iueneruñt
cum truncum in suo sangume uo¬
lutatum: deadet st̃ eos timor. Cunq
cognouentis fugere cos ⁊ ite post cos
securi: qm̃ deus conteret cos sub pe

Expanded text:
descendatis deorsum sed quasi impetum descendatis deorsum sed quasi impetum facientes tunc exploratores necesse erit ut fugiant ad principem suum excitandum ad pugnam cumque duces eorum cucurrerint ad tabernaculum Holofernis et invenerint eum truncum in suo sanguine volutatum decidet super eos timor cumque cognoveritis fugere illos ite post illos securi quoniam Dominus conteret eos sub
Abbreviated transcription (Latin):
at. Porro achior nocatus uenit. Et
dixit en iudich. Deus ilrł cui tu testi¬
momium decdisti qd ulciscatur de
municis suis ip̃e caput omnium
incredulorum icidit in hac nocte ĩ
manu mea. Ut probos. quia ita ẽ. oc¬
ce caput holoferius qui in contem¬
ptu superbiesue deumiscł contẽpsit.
et tibi int̾itum minabatur. dicens.
Cumcaptus fũit ppłs istl: gladio ꝑ¬
forare prccipiam latera cua uidens
autem achior caput holo fetius. an¬
gustiatus pre pauore cecidit in fuo¬
em suam super terram. ⁊ estuauit a¬
numa eius. Post ca uero quam re¬
sumpto spiritu recrcatus est: proci¬
dit ad pedes eius. ⁊ adorauit camnet
dixit:. Senedicta tu deo tuo in omni
cabriaculo iacob: qm̃ in omni gẽte
que audierit nomentuũ magnisi¬
cabitur super te deus ishet¬
¶icit autem iuudich ad omnem
ppłm: Audite fr̃es suspendite
caput ii: super muros. Et erit cum
crierit sor accpiat unusquisq ar¬
ma sua. ⁊ exitecum impetu. nonut

Expanded text:
at porro Achior vocatus venit eat porro Achior vocatus venit edixit ei Judith: Deus Israel, cui tu testimonium dedisti quod ulciscatur se de inimicis suis, ipse caput omnium incredulorum incidit hac nocte in manu mea. Et ut probes quia ita est, ecce caput Holofernis, qui in contemptu superbiae suae Deum Israel contempsit, et tibi interitum minabatur, dicens: Cum captus fuerit populus Israel, gladio perforari praecipiam latera tua. Videns autem Achior caput Holofernis, angustiatus prae pavore, cecidit in faciem suam super terram, et aestuavit anima ejus; postea vero quam, resumpto spiritu, recreatus est, procidit ad pedes ejus, et adoravit eam, et dixit: Benedicta tu a Deo tuo in omni tabernaculo Jacob, quoniam in omni gente, quae audierit nomen tuum, magnificabitur super te Deus Isdixit autem Iudith ad omnem opulum audite me fratres suspendite caput hoc super muros nostros et erit cum exierit sol accipiat unusquisque arma sua et exite cum impetu non ut
Abbreviated transcription (Latin):
tate suce ubi ⁊ per in anumi femie
percussit uium dñs deus nr̃. uiuit
uit me angelus quis. et hinc
uritema ibi commorantem. ⁊ in
huc reuertentom. ⁊ non ꝑmisit
me dominus ancillam suam co¬
iquinari⁊ s sine pouutione pec¬
cati reuoccunt me nob gaudentẽ
in uictoria sua: in euasione ma.
culum mĩa eius. Unuersi autẽ
adorantos dmĩn: dixerunt qd eq̃
Renedirit te dñs iniurtute sua
quia per te ad nichilum redegit
mimicos nros: Porro orias pri¬
ceps ppli istaci. dixit adcam Bñ¬
dicta es tu filia a dommo deo exces¬
so: pie omnibr mulierib super cet¬
ram: Senedictus dommnus qui
crcauit celum ⁊ terram: quite dire¬
xit inuulnera capitis principis mi¬
micorum nr̃orum: quia hodie no¬
mentuum itamagnificauit. ut
non recedat laus tua de ore hommũ
qui memores fuerunt nirtutis do¬
mini meternum⁊ proquibr non
pepercisti amme tue pp̃ angustias
et tribulationes generis tui sed
subuenistirume ante comicitum
drit̃i. Et dixit omnis ppls. Fiat fi¬

Expanded text:
ubi per manus feminae percussit illum Dominus Deus noster. Vivit vit me angelus ejus, et hinc euntem, et ibi commorantem, et inde huc revertentem, et non permisit me Dominus ancillam suam coinquinari, sed sine pollutione peccati revocavit me vobis gaudentem in victoria sua, in evasione mea culum misericordia eius universi autem adorantes Dominum dixerunt ad eam benedixit te Dominus in virtute sua quia per te ad nihilum redegit inimicos nostros porro Ozias princeps populi Israhel dixit ad eam benedicta es tu filia a Domino Deo excelso prae omnibus mulieribus super terram benedictus Dominus qui creavit caelum et terram qui te direxit in vulnere capitis principis inimicorum nostrorum quia hodie nomen tuum ita magnificavit ut non recedat laus tua de ore hominum qui memores fuerint virtutis Domini in aeternum pro quibus non pepercisti animae tuae propter angustias et tribulationem generis tui sed subvenisti ruinae ante conspectum Dei nostri et dixit omnis populus fiat fi
Abbreviated transcription (Latin):
Et fcm̃ est cum audissent uriuo¬
cem enis: uocauerunt ꝓbros c¬
tatis Et occurrerunt ad eam õs
aminimo usq ad marimur. qm̃
sperauerunt cam non esse uentu¬
ram. Et accendentes luminariq.
congirauerunt circa eam uniusi.
qlia autem a scendens meminer¬
tiorem locum iussit ficri silenciũ.
Cunq omnes taaussent: dirit
iudith: Laudate dñm deum nr̃m
qui non descruit sperantes in sẽ
et in me ancillam suam adimps
mcabostem pplĩ sui minc nocte.
Et proferens de pera caput holo¬
ferius. oscendit illis dicens. Etge
caput bolofernus principis mui¬
cie assiriorum⁊ ⁊ ecce canopcum

Expanded text:
et factum est cum audissent viri vocem eius vocaverunt presbyteros civitatis et concurrerunt ad eam omnes a minimo usque ad maximum quoniam speraverunt eam iam non esse venturam et accendentes luminaria congyraverunt circa eam universi illa autem ascendens in eminentiori loco iussit fieri silentium cumque omnes tacuissent dixit Iudith laudate Dominum Deum nostrum qui non deseruit sperantes in se et in me ancillam suam adimplemea hostem populi sui in hac nocte et proferens de pera caput Holofernis ostendit illis dicens ecce caput Holofernis principis militiae Assyriorum et ecce conopeu
Abbreviated transcription (Latin):
cortinam. et plausum feat maĩb
suis: Suspicabatur enim ulum cũ
ucdith dormure. Sed cum nullũ mo¬
tum iacentis sensu auriũ perciperet
accessit prorimans adcortinam et
elenans cam. iudensq cadauer abs¬
q capite olofcnus in suo sanguine
tabe factum iacere sr̃ terram. excla
uit foras ad ppłm. ⁊ dixit. Unamu¬
liet rebroa fecit confusionem in do¬
mo regis n abuch̃. Ecce enimholo¬
femes iacet in cerra et caput eius
non est in illo: Qd cum audissent
principos uirtutis assyriorum. scide¬
runt om̃s uestimenta sua. ⁊ ĩtolera¬
bilis timor et tremor cecidit sr̃ cos:⁊
turbati sunt animi coꝵ ualde. Et
fcũs est clanzor ĩcomparabilis ĩ me¬
dra castra ¶

Expanded text:
cortinam et plausum fecit manibus cortinam et plausum fecit manibus suis suspicabatur enim illum cum Iudith dormire sed cum nullum motum iacentis sensu aurium caperet accessit proximans ad cortinam et elevans eam videns iacens cadaver absque capite Holofernis in suo sanguine tabefactum iacere sit foras ad populum, et dixit: Una mulier Hebraea fecit confusionem in domo regis Nabuchodonosor: ecce enim Holofernes jacet in terra, et caput ejus non est in illo. Quod cum audissent principes virtutis Assyriorum, sciderunt omnes vestimenta sua, et intolerabilis timor et tremor cecidit super eos, et turbati sunt animi eorum valde. Et factus est clamor incomparabilis in medio castr
Abbreviated transcription (Latin):
to gentilitatis ritu credidit. deo ⁊ cir¬
cuncidit carnem p̃puciisur. et appoĩ¬
tus est ad ppłm ifcl. et omius succes¬
sio gencris eius usq in hodiernum
dicm:. NUx autem ut ortus ẽdies:
suspenderunt supet muros caput
holofcrius: Accepit qr unusquisq
ir arma sua ⁊ egressi sunt cũ gnͣ¬
di strepitu ⁊ ululatu: exõ uidentes
ciploratores ad tab̃natulũ uolofer¬
nis concurrerunt. Porro hii quim
tabernaiculo erant uenentes a añ
ingressum cubicun ꝑstrepentes exc¬
tandi gracia in quietudinem arce
molicbantur: ut non ab excitanti¬
br s ai sonantib holofernos eiugi¬
laret. Nuuus eium audebat tabna¬
culum iuitutis assyriorum puisã¬
do: uel intrando a perire Scdcũ ueĩs¬
sent eius duces ⁊ tribum ⁊ iuuilsi
maiores erccrcitus rogis assyriorũ
dixerunt cubianariis. Intrate icu
tate illum: qm̃ mures egressi de ca¬
uerius suis ansi sunt prouoaire¬
nos ad preluu eunc ingressus
uagno cubiculum eius stent antẽ

Expanded text:
idit Deo et circumcidit carnem praeputii sui et adpositus est ad populum Israhel et omnis successio generis eius usque in hodiernum diem mox autem ut ortus est dies suspenderunt super muros caput Holofernis accepitque unusquisque vir arma sua et egressi sunt cum grandi strepitu et ululatu quod videexploratores, ad tabernaculum Holofernis cucurrerunt. Porro hi qui in tabernaculo erant, venientes, et ante ingressum cubiculi perstrepentes, excitandi gratia, inquietudinem arte moliebantur, ut non ab excitantibus, sed a sonantibus Holofernes evigilaret. Nullus enim audebat cubiculum virtutis Assyriorum pulsando aut intrando aperire. Sed cum venissent ejus duces ac tribuni, et universi majores exercitus regis Assyriorum, dixerunt cubiculariis: Intrate, et excitate illum, quoniam egressi mures de cavernis suis ausi sunt provocare ad proelium tunc ingressus Bagao cubiculum eius stetit ante
Abbreviated transcription (Latin):
biculo. Porro olofernes iaceuat ĩ
leculo: nmia ebrietate sopitus.
Dieit q iudichi puene sue. ut astr¬
ret foris ante ostium cubicuni. et
obseruarct: Stecit qr iudith añ lec¬
tulum: orans cum laccunis. ⁊ ia¬
biorum motu insilencio dicẽs . Eõ¬
firima me dñe deus istl̾ et respite ĩ
rrichora ad opera manuum inc¬
arum ut sicut promisisti iccłm
cuutatem tuam erigas iħ qd̃ cre¬
dens pet te posse fieri cogitaui perfi¬
ciam Et cumħ dirisset accessit
ad columpnam que erat ad cap̃
lectuli cius: et pungionem ciuis
mea ligatus pendebat exsoluit. Cũ
qr euagmasset ilum: qpprehendt
comam capitis ciuis. ⁊ ait: Confri¬
sit bis inceruicemcius: ⁊ ab scidit
caput ciuis: Et abstiit canopeũ
euis a columpnis: et auoluit cor¬
pus eius truncum. Et post pusil¬
lum erunt et tradidit caput olo¬
fernis anciue sue: et iussit ut mit¬
teret illud in peram suã. Et gxier̃t
due sed̾m consuctudmem iuamq̃i
ad or̃onem: ⁊ transierunt castraz
Et girantes uallem uenerunt ad

Expanded text:
ulo. Porro Holofernes jacebat in lecto, nimia ebrietate sopitus. Dixitque Judith puellae suae ut staret foris ante cubiculum, et observaret. Stetitque Judith ante lectum, orans cum lacrymis, et labiorum motu in silentio, dicens: Confirma me, Domine Deus Israel, et respice in hac hora ad opera manuum mearum, ut, sicut promisisti, Jerusalem civitatem tuam erigas; et hoc, quod credens per te posse fieri, cogitavi, perficiam. Et cum haec dixisset, accessit ad columnam, quae erat ad caput lectuli ejus, et pugionem ejus, qui in ea ligatus pevaginasset illum, apprehendit comam capitis ejus, et ait: Confirsit bis in cervicem ejus, et abscidit caput ejus, et abstulit conopeum ejus a columnis, et evolvit corpus ejus truncum. Et post pusillum exivit, et tradidit caput Holofernis ancillae suae, et jussit ut mitteret illud in peram suam. Et exierunt duae, secundum consuetudinem suam, quasi ad orationem, et transierunt castra, et gyrantes vallem, venerunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i domini nostri per quod acce¬
pimus graciam et apłatum
ad obediendum adei momnib
gentib pro nomine eius inqui¬
bus estis et uos uocati ihesuxͥ:
omnib qui sunt rome dilc̃is
dei uocatis sanctis. Gracia nob̾
et pax a deo patre nr̃o et domino
ihesu xp̃o. Primum quidem
gracias ago deo meo pet ih̾m
nio in sp̃ũ meo in euugelio filii es
ꝙ sine incerinissione memoriam
ur̃i facio semper in oronib meis ob

Expanded text:
tri. Per quem accepimus gratiam et apostolatum ad obediendum fidei in omnibus gentibus pro nomine ejus: in quibus estis et vos vocati Jesu Christi: omnibus qui sunt Romae dilectis Dei vocatis sanctis. Gratia vobis et pax a Deo patre nostro et Domino Jesu Christo. Primum quidem gratias ago Deo meo per Jesum vio in spiritu meo in evangelio filii ejus: quod sine intermissione memoriam vestri facio semper in
Abbreviated transcription (Latin):
ctadsõ illos deus in desideria cordis
eorum mĩmundiciam. ut cõcume¬
lus afficiant corpora sua insemet¬
ipĩs. Qui commnutauerunt uerita¬
cem dei in mendacium. Et colsint et
seruierunt creature. pocius ꝙͣ crea¬
tori qui est benedictus in secula se¬
deus in passiones ignomine. Nam
feĩe eoꝵ in mutauerunt naturalẽ
usum in eum qui est contra nacu¬
ram siłr autem et mascłi relicto
naturali usu femme exarsemnt
indesideruis sius . Inuicem mascu¬
l in masculos turpitudinem o

Expanded text:
tradidit illos Deus in desideria cordis corum in immundiciam: ut contumeliis afficiant corpora sua in semetipsis. Qui commutaverunt veritatem Dei in mendacium: et coluerunt et servierunt creature potius quam creatori: qui est Deus benedictus in seculaDeus in passiones ignominiae. Nam feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum qui est contra naturam. Similiter autem et masculi, relicto naturali usu feminae, exarserunt in desideriis suis in invicem, masculi in masculos turpitudin
Abbreviated transcription (Latin):
fieri. sex dieb tacietis opus. Scptim
dies erit uobis scũs sabbm̃ ⁊roquies
Non occidetur. Nonsuccendetis ignẽ
mominib hĩtaculis urĩs ꝑcdiẽ sab¬
bati. ⁊ ait moyses adomnem cater¬
nam filiorum istł. Iste est sermo quẽ
peccepit dominus dicens. Separate
apuduos primicias domino. omĩs
uolentarius ⁊ prono animo offerat
cas domino. autum ⁊ argentum. et
es iacinctum. ⁊ purpuram coctumq
bis tinctum ⁊ bissum ⁊ pilos capra¬
rum. pellesq anetum rubicatas ⁊ ia

Expanded text:
tis opus septimus dies erit vobis sanctus sabbatum et requies o occidetur non succendetis ignem in omnibus habitaculis vestris per diem sabbati et ait Moses ad omnem catervam filiorum Israhel iste est sermo quem praecepit Dominus dicens separate apud vos primitias Domino omnis voluntarius et proni animi offerat eas Domino aurum et argentum et aes hyacinthum purpuram coccumque bis tinctum et byssum pilos caprarum et pell
Abbreviated transcription (Latin):
dactrina ad excogitandum ⁊ faciend
opus mauto ⁊ argento et ere. sculpẽ¬
dis q lapidib et opere carpentario
quicquid fabre admmueniri pocest de¬
dit incorde eius. coliab quoq filmum
achisamech de tribu dan. ambos etu¬
diuit saꝑientia. ut faciant opera
abietarii polimitarii ac plumani
de iacincto et purpura. coctoq bis tĩc¬
to ⁊ bisso. et cerant omnia ac nous

Expanded text:
doctrina, ad excogitandum, et faciendum opus in auro et argento, et aere, sculpendisque lapidibus, et opere carpentario, quidquid fabre adinveniri potest, dedit in corde ejus: Ooliab quoque filium Ahisamach de tribu Dan: ambos erudivit sapientia, ut faciant opera abietarii, polymitarii, ac plumarii, de hyacintho, et purpura, coccoque bis tincto, et bysso, et texant omnia, ac no
Abbreviated transcription (Latin):
mente ꝓmꝑtissima ac deuota pͥmi¬
cias domino adfaciendumopus ca¬
bernaculi cestimonii. Quicquid qd
cultum ⁊ ad uestes scãs noccessanum
enit uni cum mulierib prebucrunt
armillas ⁊ in aures. anulos. ⁊ dextra¬
lia omne uas aurcum ĩ donaria dñi
separatumest. Si quis hebat iacĩctũ
et purpuram coctumq bis tinctum.i
bissum. ⁊ pilos caprarum. pelles aric¬
tum rubricatas: ⁊ iacinctinas. argen¬
tiet auri. erisq metalla obtulerunt
domino. lignaq cechim inuarios u¬
sus. Sed ⁊ mulieres decte dederunt q̃
nouerant. iacinctum. purpuramee
uermiculum ac bissum ⁊ pilos ca¬
prarum sponte. ꝓpria cuncta tribu¬
entes. principes uero obtulerunt la¬
pides onichinos et gẽmas ad supet¬
humerale ⁊ ronale aromataq ⁊ o¬
icum adluminaria concumanda
ctad sparandum unguentum ac
tonuama odoris suauissimi ꝯponẽ¬
dum. omnes iiri ⁊ mulieres. mente
deuota obtulerunt donaria ut fierẽt

Expanded text:
mente promptissima atque devota primimente promptissima atque devota primitias Domino ad faciendum opus tabernaculi testimonii quicquid in cultum et ad vestes sanctas necessarium erat viri cum mularmillas, et inaures, annulos, et dextralia, omne vas aureum in donaria Domini separatum est. Si quis habuit hyacinthum, et purpuram, coccumque bis tinctum, byssum, et pilos caprarum, artum rubricatas, et ianthinas, argenti et aeris metalla, obtulerunt Domino, lignaque settim in varios usus. Sed et mulieres doctae dederunt quae neverant, hyacinthum, purpuram, et vermiculum, ac byssum, et pilos caprarum, sponte propria cuncta tribuentes. Principes vero obtulerunt lapides onhumerale et rationale, aromataque et oleum ad luminaria concinnanda, et ad praeparandum unguentum ac thymiamata odoris suavissimi componenur: Omnes viri et mulieres mente devota obtulerunt donaria, ut fierent
Abbreviated transcription (Latin):
luminaria concinnanda. aut ꝯfici¬
atur unguentum ⁊ thimiama suci¬
iissimũ. lapides onichinos ⁊ gẽmas
adornatum suꝑhumeralis ⁊ rõnal
Quisquis urm̃ est sapiens ueniat et
faciat qd̃ dominus imperauit taber¬
naculum .s. ⁊ tectumeius atq operim̃¬
tumanulos ⁊ tabulata cũ uectibus
paxillos ⁊ bases. archamq ⁊uectes ꝓpi¬
ciatorium ⁊ uelum qd̾ añ iliud oppan¬
ditut. Mensamcum uectib ⁊ uasis
altare tymiamatis. ⁊ noctes ⁊ oleum
unctionis. ⁊ tomiana ex aromatib
tentorium ad ostim tab̾naculi. al¬
tare holorausti ⁊ craticulamcꝰ eneaz
cum uectib muasis suis labiũ ⁊basos
eius. cortinas atriicum colũpnis et
basib tentoriũ inforib uestibuli. pa¬
xillos tab̾nacłi ⁊ atrii cũ funicłi ᷑ sus
uestimenta quoꝵ usus est in ministe¬
rio scũarii. Uestes airon pontificis ac
filiorum eius ut sacerdotio fungant᷑
michi / egressaq omĩs multitudo fili¬
ommiscł de conspectu mopsi obtulit

Expanded text:
minaria concinnanda et ut conficiatur unguentum et thymiama suavissimum lapides onychinos et gemmas ad ornatum superumeralis et rationalis quisquis vestrum est sapiens veniat et faciat quod Dominus imperavit tabernaculum scilicet et tectum eius atque operimentum anulos et tabulata cum vectibus paxillos et bases arcam et vectes propitiatorium et velum quod ante illud oppanditur mensam cum vectibus et vasis Altare thymiamatis, et vectes, oleum unctionis et thymiama ex aromatibus: Tentorium ad ostium tabernaculi: Altare holocausti, et craticulam ejus aeneam cum vectibus et vasis suis: labrum et basim ejus: basibus tentorium in foribus vestibuli paxillos tabernaculi et atrii cum funiculis suis vestimenta quorum usus est in ministerio sanctuarii vestes Aaron pontificis ac filiorum eius ut sacerdotio fungantur mihi egressaque omnis multitudo filiorum Israhel de conspectu Mosi obtulit
Abbreviated transcription (Latin):
duxi cum: ⁊ reddidi consolationes ip̃i
et lugentib eius: Croaui fructum la¬
biorum pacem: pacemei qui longe ẽ.
et quupe dixit dominus: et sanaui eũ
Impii autem quasi mare eruens qd

Expanded text:
duxi eum, et reddidi consolationes ipsi, et lugentibus ejus. Creavi fructum labiorum pacem, pacem ei, qui longe est, et qui prope, dixit Dominus, et sanavi eum. Impii autem quasi mare fervens, q
Abbreviated transcription (Latin):
D̾te. et confitebor nominituo:
qm tecisti mirabilia cogitationes an¬
tiquas fideles am̃. Quia posiusticiui¬
tatem intumulum ⁊ urben fortem
in ruinam: domum auenoꝵ. ut nõ
sit ciuitas ⁊ in sempiternũ non edifi¬
cetur. super ħ laudabit te ppłs fortis
cuutas gencium robustaꝵ timebit
te Ouia factus es fortitudo paupeci
fortitudo egeno in tribulatione sua
spes aturbine unbraculum abestu
spicitus eium robustorum qͣi tur¬
uo impeliens. pariccem. ⁊icut estui
siti tumultum alienorum humilia¬
bis: et quasicalore subrube corrente
ppagines fortum marcescere facies
faciet dominus ex̃cituum omĩb ppłi
in monte hic conuryi ꝑinguium. ꝯ¬

Expanded text:
 confitebor nomini tuo: quoniam fecisti mirabilia, cogitationes antiquas, fideles, amen. Quia posuisti civitatem in tumulum, urbem fortem in ruinam; domum alienorum, ut non sit civitas, et in sempiternum non aedificetur. Super hoc laudabit te populus fortis, civitas gentium robustarum timebit te. Quia factus es fortitudo pauperifortitudo egeno in tribulatione sua. Spes a turbine, umbraculum ab aestu. Spiritus enim robustorum, quasi turbo impellens parietem; sicut aestus in siti, tumultum alienorum humiliabis; et quasi calore sub nube torrente, propagines fortium marcescere facies. Et faciet Dominus exercituum omnibus populis in monte hoc convivium pinguium
Abbreviated transcription (Latin):
sperastis in domino in scłis
incuruabit haoitantes in excelso. ciui¬
tatem sublimẽ humiliabit. Numuli¬
abit eamusq ad cerram: detrahet cã
usq ad puluerem. Conculcabit cam
pes paupeus. gressus egenoꝵ. semita
iuisti rocta est: rectus est callis iusti ad
ambulandum. In semita iudiciorũ
tuorum domine sustuuaus te. nom̃
tuum. et memorialetuum in desi¬
derio amme. Anima mea desiderab
te inocte. sed ⁊ sp̃u meo in ꝑcordiis
meis. de mane uigilabo adte. Cuin
feceris iudicia tua interra iusticiam
discent omues hĩtatores orbis. Mise¬
reamur impio. et non liscet faccre
iusticiam: Interra sc̃orum iniquags¬
sit. Et non uidebit głam dñi. Domi

Expanded text:
Sperastis in Domino in saeculincurvabit habitantes in excelso, civitatem sublimem humiliabit. Humiliabit eam usque ad terram, detrahet eam usque ad pulverem. Conculcabit eam pes, pedes pauperi, gressus egenorum. Semita justi recta est, recambulandum. In semita iudiciorum tuorum Domine sustinuimus te: nomen tuum et memoriale tuum in desiderio anime. Anima mea desiderat te in nocte: sed et spiritus meus in precordiis meis de mfeceris iudicia tua in terra, iustitiam discent habitatores orbis. misereamur impio, et non discet facere iustitiam. in terra sanctorum inique gessit et non uidebit gloriam domi