comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
am̃. Comm̃do autẽ uob̃ phebem sororem.
nr̃ãm quȩ est inministerio ȩccłae quȩ est
cenchris: ut eam suscipiatis in dño digne
satis. et assistacis ei in quocunq negocio ur̃i
indiguerit: Etenim ipsa quoq astitit
multis: et michi ipsi Salutate pͥscam et
aquilã adutores meos in ap̃o iħu: qui pro
anima mea suasceruices subposuerunt.
quib ñ solus ego grãs ago. sed et cunctȩ
eccłiae gentium. et domesticã eorũ ȩccłam¬

Expanded text:
XVI. Commendo autem vobis Phoeben sororem nostram, quae est in ministerio Ecclesiae, quae est in Cenchris: ut eam suscipiatis in Domino digne sanctis: et assistatis ei in quocumque negotio vestri indiguerit; etenim ipsa quoque astitit multis, et mihi ipsi. Salutate Priscam et Aquilam adjutores meos in Christo Jesu qui pro anima mea suas cervices supposuerunt: quibus non solus ego gratias ago, sed et cunctae Ecclesiae gentium; et domesticam Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
bimus ante tribunal dei Scriptũ ÷ enim
Uiuo ego dicit dñs: qm̃ michi flectet om¬
ne genu et omnis lingua confitebitur dõ
Itaq unusquisq nr̃m. ꝓse rationẽ reddet
deo: Non gͦ. amplius inuicem uidicemus:
ꝑ ipsum nisi ei qui existimat qͥd c̃mune eẽ.¬
illi c̃mune est .i.¬
i enim ꝓpter cibũ fr̃¬

Expanded text:
bimus ante tribunal dei. scriptum est enim : bimus ante tribunal dei. scriptum est enim : uiuo ego, dicit dominus, quoniam mihi flectet omne genu, et omnis lingua confitebitur deo. itaque unusquisque nostrum pro se rationem reddet deo. non ergo amplius inuicem i38 per ipsum, nisi ei qui existimat quid commune essilli commune est, Si enim propter cibu
Abbreviated transcription (Latin):
de assumite: non in disceptationib cogi¬
tationum: Nlius enim credit mandu¬
care se omnia Qui autẽ infirmus est.
olus manducet: Is qui manducat noN
manducantẽ non sꝑnat: et qui non man-¬
ducat manducantẽ non iudicet: Ds̃
enim illum assumpsit: Tu quis es qui
uidicas alienum seruum.  Suo dñostat᷑
aut cadit: Stabit autẽ Potens est enim
ds̃ statuere illum: Nam alius udicat
diem inter diem: alius autem uidicat
omnẽ diem Unus quisq: in suo sensu
habundet: Qui sapit diem. domino sapit:
Et qui manducat dño manducat: et¬
gr̃as agit deo: ꝘQ qui ñ manducat dño ñ
manducat: et grãs agit deo xl uii.¬
emo enim ur̃m sibi uiuit: et nemo sibi
moritur: Siue enim uiuimus dño unui-¬
mus: siue morimur dño morimur. Siue
gͦ. uiuimus siue morimur. dñi sumus xxl.
n hoc enim xp̃c mortuus ÷ et resurrexit: uiii.
ut et uiuorum et mortuorum dñetur:
Tu autem quid iudicas frẽm tuum aut
tu quare sꝑnis frẽm tuum. Om̃s enim sta¬

Expanded text:
de assumite, non in disceptationibus cogitationum. Alius enim credit manducare se omnia, qui autem infirmus est, olus manducet. Is qui manducat non manducantem non spernat: et qui non manducat manducantem non iudicet: deus enim illum adsumpsit. tu quia es qui iudices alienum seruum? suo domino stat aut cadit: stabit autem, potens est enim deus statuere illum. nam alius iudicat diem inter diem, alius iudicat omnem diem. unusquisque in suo sensu abundet. qui sapit diem, domino sapit : et qui manducat, domino manducat: grnim agit deo: et qui non manducat, domino non manducat et gratias agit deo. nemo enim nostrum sibi uiuit et nemo sibi moritur. siue enim uiuimus, domino uiuimus; siue morimur, domino morimur. siue ergo uiuimus siue morimur, domini sumus. ad hoc eniut mortuorum et uiuorum dominetur. tu autem quid iudicas fratrem tuum? aut tu quare spernis fratrem tuum ? omnes enim sta
Abbreviated transcription (Latin):
enim in hoc seruit xp̃o.: placet deo et ꝓbatus
est hominib: Itaq quȩ pacis seccemur et
quȩ ȩdificationis sunt inuicem Noli ꝓpter
escam destruere opus dei. Omnia quidem
munda sunt: sed malum ÷ homini qui ꝑ offen
dicłm manducat: Bonum ÷ non manducare
carnem et ñ bibere uinum: neq in quo fr̃ tuus
offenditur aut scandalizatur aut infirmat᷑:
Tu fidem habes penes temet ipsum: habe corã
deo: B̾eatus qui ñ uidicat semet ipsum ineo
quod ꝓbat: Qui autẽ discernit si mandu-¬
cauerit damnatus est: quia non exfide:
Omne autẽ quod non ÷ ex fide peccatum ÷:
Debemus autẽ nos firmiores inbecillitates
infirmorũ sustinere: et non nob̾ placere Unꝰ¬
quisq ur̃m ꝓximo suo placeat inbonum.
ad ȩdificationẽ: Et enim xp̃e non sibi pla¬
cuit sed sicut scriptum ÷ imꝑꝑia imꝑꝑantiũ¬

Expanded text:
to, placet deo, et probatus est hominibus. itaque quae pacis sunt, sectemur, et quae aedificationis sunt in inuicem. noli propter escam destruere opus dei. omnia quidem munda sudiculum manducat. Bonum est non manducare carnem, et non bibere vinum: neque in quo frater tuus offenditur, aut scandalizatur, aut infirmatur. Tu fidem habes penes temetipsum? habe coram Deo. Beatus qui non judicat semetipsum in eo quod probat. Qui autem discernit, si manducaverit, damnatus est; quia non ex fide. Omne autem debemus autem nos firmiores inbecillitates infirmorum sustinere et non nobis placere unusquisque vestrum proximo suo placeat in bonum ad aedificationem etenim Christus non sibi placuit sed sicut scriptum est in
Abbreviated transcription (Latin):
dilectum meum: S alutecte appellen.
probũ in xp̃o Salutate eos qui sunt ex
aristoboli domo Salutate herodionem
cognatũ meũ Salutate eos qui sunt ex
narcisi domo. qui sunt in dño Salutate¬
tryfenam et tryfosam.: quȩ laborant in
dño Salutate ꝑsidam carissimã: quȩ
multum laborauit in dño: Salutate
rufum electum indño. et matrem eius
et meam Salutate asin cretum flegontã
hermen. patroben herman: et qui cũ eis
sunt fr̃s. Salutate filologum et uiliam.
nereum. et sororem eius et olimpiadem
et om̃s qui cũ eis sunt scõs Salutate in¬
uicem in oscło scõ Salutant uos om̃s ec¬

Expanded text:
dilectum meum. Salutate Appellen probum in Christo. Salutate eos, qui sunt ex Aristoboli domo. Salutate Herodionem cognatum meum. Salutate eos, qui sunt ex Narcissi domo, qui sunt in DoTryfenam et Tryfosam quae laborant in Domino salutate Persidam carissimam quae multum laboravit in Domino salutate Rufum electum in Domino et matrem eius et meam salutate Asyncritum Flegonta Hermen Patrobam Hermam et qui cum eis sunt fratres salutate Filologum et Iuliam Nereum et sororem eius et Olympiadem et omnes qui cum eis sunt sanctos salutate invicem in osculo sancto salutant vos omnes ec
Abbreviated transcription (Latin):
modi enim xp̃o dño nr̃o non seruiunt
sed suo uentri: et ꝑ dulces sermones
et benedictiones seducunt corda inno-¬
centium Ur̃ã enim obędientia in omni
loco diuulgata est: Gaudeo gͥ inuobis.
sed uolo uos sapientes eẽ. in bono. et simpli¬

Expanded text:
n serviunt, sed suo ventri; et per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium. Vestra enim obedientia in omnem locum pervulgata est. Gaudeo igitur in vobis: et volo vos sapientes esse in bono, et simpli
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus deos ppłorũ trȩ. oꝑa manuũ homi¬
num. Orauer̃ gͥ. erechias rex et isaias filiꝰ
amos ꝓpħes adu̾sum hanc blasphemiã: ac
uociferati sunt usq in cęlum. Et misit
dñs angłm qui ꝑcussit omnem iuirum ro¬
bustũ et bellatorem.⁊ pͥncipẽ regis assfirioꝵ¬

Expanded text:
adversum deos populorum terrae, opera manuum homiadversum deos populorum terrae, opera manuum hominum. Oraverunt igitur, Ezechias rex, et Isaias filius Amos prophetes, adversum hanc blasphemiam, ac vociferati sunt usque in coelum. Et misit Dominus angelum, qui percussit omnem virum robustum, et bellatorem, et principem exer
Abbreviated transcription (Latin):
rarũ lib̾are regionẽ suã de manu mea :¬
Quis ẽ de uniu̾sis dii gentiũ quas uasta¬
uer̃ patres mei. qͥ potu erit eruere ppłm
suũ de manu mea. Ut possit etiã ds̃ eru-
ere uos de hac manu ͤ Non uos gͦ decipiat
ez echias. nec uana ꝑsuasione deludat.
neq credatis ei. Si enĩ nullus potuit ds̃
cunctarũ gentiũ atq regionum lib̾are
ppłm suuĩ de manumea ⁊ de manu patrũ
meoꝵ. c̃sequent᷑ nec ds̃ ur̃ poterit eruere
uos de hac manu.Sed et alia multa locuti
sunt serui eiꝰ contra dñm dm̃: et contra eze-¬
chiã seruũ eius. Epłas qͦq scripsit plenas blas¬
phemiȩ in dñm dm̃ isrł: et locutus ẽ aduer-¬
sum eũ. Sicut du gentium cȩterarũ ñ po¬
tuer̃ lib̾are ppło suos de manu mea: sic et
ds̃ etechie eruere ñ poterit ppłm suũ de
manu ista. Insuꝑ et clamore magno lingua
uidaica contra ppłm qui sedebat in muris
ierłm ꝑsonabat ut terreret eos: et capet
ciuitatẽ. Locutusq ẽ contra dm̃ ierłm: sic̃

Expanded text:
liberare regionem suam de manu mea quis est de universis diis gentium quas vastaverunt patres mei qui potuerit eruere populum suum de manu mea ut possit etiam Deus vester eruere vos de hac manu non vos ergo decipiat Ezechias nec vana persuasione deludat neque credatis ei si enim nullus potuit deus cunctarum gentium atque regnorum liberare populum suum de manu mea et de manu patrum meorum consequenter nec Deus vester poterit eruere vos de hac manu sed et alia multa locuti sunt servi eius contra Dominum Deum et contra Ezechiam servum eius epistulas quoque scripsit plenas blasphemiae in Dominum Deum Israhel et locutus est adversus eum sicut dii gentium ceterarum non potuDeus Ezechiae eruere non poterit populum suum de manu ista. Insuper et clamore magno, lingua Judaica, contra populum qui sedebat in muris Jerusalem, personabat, ut terreret eos, et caperet civitatem. Locutusque est contra Deum Jerusalem, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃: pugnatq ꝓ nob̾. Confortatusq ẽ po¬
płs huiꝰcemodi uerb. ez echiȩ regis iuida xluii.
Quȩ postꝗͣ gesta st̾: misit sennacherib
rex assirioꝵ seruos suos ierłm: ipse enĩ cũ
uniu̾so exercitu obsidebat lachis. ad eze¬
chiam regẽ uida ⁊ ad omnẽ ppłm qͥ erat in
urbe: dicens. Hȩc dicit sennacherib rex
assirioꝵ: In qͦ habentes fiduciã. sedetis obses-¬
si in ierłm: Nũ ezechias decepit uos ut tra

Expanded text:
 nobis. Confortatusque est populus hujuscemodi verbis Ezechiae regis Juda. Quae postquam gesta sunt, misit Sennacherib rex Assyriorum servos suos Jerusalem ipse enim cum universo exercitu obsidebat Lachis ad Ezechiam regem Juda, et ad omnem populum qui erat in urbe, dicens: Haec dicit Sennacherib rex Assyriorum: in quo habentes fiduciam sedetis obsessi in Jerusalem. Num Ezechias decipit vos, u
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm: inito cũ pͥncipib c̃silio. uirisq for¬
tissimis ut opturarent capita fontiũ. quia
erant extra urbẽ. et hoc omniũ decernente
sententia c̃gregauit plurimã multitudi¬
nẽ. et opturauer̃ cunctos fontes et riuum
qͥfluebat in medio t̾rȩ dicentes ne ueniats
reges assirior et inueniant aqͣrũ multitudi¬
nem. Edificauit qͦq agens industriȩ omnẽ¬
murũ qͥ fuerat dissipatus. et extruxit tur¬
res desuꝑ: et forinsecus alterũ murũ. IN¬
staurauitq mello in cuuitate daiuid: et fecit
uniu̾si generis armaturã et clipeos. Consti¬
tuitq principes bellatoꝵ in exercitu: et

Expanded text:
em, inito cum principibus consilio, virisque fortissimis, ut obturarent capita fontium, qui erant extra urbem: Et hoc omnium decernente sententia, congregavit plurimam multitudinem, et obturaverunt cunctos fontes, et rivum qui fluebat in medio terrae, dicentes: Ne veniant reges Assyriorum, et inveniant aquarum abundantiam. Aedificavit qmurum qui fuerat dissipatus, et construxit turres desuper et forinsencus alterum murum, instauravitque Mello in civitate David et fecit universi generis armaturam et clypeos, constituitque principes bellatorum in exercitu, et
Abbreviated transcription (Latin):
tis laborat sibi: qr cõpulit eũ os suũ. Uir
impius fodit malũ: et in labus eius ignis
ardescit: xXiiII. Homo ꝑuersus susci¬
tat lites: et uerbosus separat pͥncipes: Uir
iniquus lactat amicũ suũ: et ducit rum
ꝑuiã ñbonã: Qui attonitis ocłis cogitat

Expanded text:
tis laborat sibi, quia compulit eum os suum. Vir tis laborat sibi, quia compulit eum os suum. Vir impius fodit malum, et in labiis ejus ignis ardescit. Homo perversus suscitat lites: et verbosus separat principes. Vir iniquus lactat amicum suum: et ducit eum per viam non bonam. Qui attonitis oculis cogit
Abbreviated transcription (Latin):
dicia dñi sunt: et oꝑa eiꝰ om̃s lapides
scłi: Abhominabiles regi qͥ agunt impie:
qm̃ iusticia firmatur solium: Uoluntas
regũ labia iusta: qui recta loquit᷑ diri¬
get᷑. Indignatio regis nuntii mortis: et
uir sapiens placabit eã In hilaritate
uultus regis uita: et clem̃tia eius quasi
ymber serotinus: Posside sapientiã quia
auro melior ẽ: et adquire prudentiam.
qr p̃ciosior ẽ argento Semita iustorum
declinat mala: custos animȩ suȩ. seruat
uiã suã: Contritionẽ p̃cedit suꝑbia: et
ante riunã exaltat᷑ sp̃c: Melius ẽ humi¬
liari cũ mitib: quã diuide spolia cum
suꝑbis: Eruditus inuerbo repperiet bona:
et qͥ in dño sperat beatus ẽ Qui sapiens
corde ẽ appellabitur prudens: et qͥ dulcis
tas: Cor sapientis erudiet os eiꝰ.: et labiis
illius addet grãm. Fauus mellis uerba
cõposita: dulcedo animȩ ẽ sanitas ossũ
Est uia quȩ uidetur homni recta: et nouis¬
sima eius ducunt ad mortẽ: Anima laboran¬

Expanded text:
dicia domini sunt, et opera eius omnes lapides saeculi. abominabiles regi qui agunt impie, quoniam iustitia firmatur solium. uoluntas regum labia iusta: qui recta loquitur, dirigetur. indignatio regis nuntius mortis, et uir sapiens placabit eam. in hilaritate uultus regis uita, et clementia eius quasi imber serotinus. posside sapientiam, quia auro melior est: et adquire prudentiam, quia pretiosior est argento. semita iustorum declinat mala: custos Animae suae seruat uiam suam. contritionem praecedit superbia, et ante ruinam exaltatur spiritus. melius est humiliari cum mitibus quam diuidere spolia cum superbis. eruditus in uerbo reperiet bona, et qui in domino sperat, beatus est. qui sapiens corde est, appellabitur prudens, et qui dulcis tas. Cor sapientis erudiet os ejus: et labiis illius addet gratiam. Favus mellis, verba composita: dulcedo animae, sanitas ossium. Est via quae videtur homini recta: et novissima ejus ducunt ad mortem. Anima laboran
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sectatur auaritiã: qui autẽ odit mune¬
ra uiuet: Mens iusti meditat᷑ obedientiã :
os impioꝵ redundat malis. Longe ẽ dñs
ab impiis: et orationes iustoꝵ exaudiet:
Lux ocłoꝵ lȩtificat animã: fama bona
impinguat ossa. Auris quȩ audit incre-¬
pationes uitȩ : in medio sapientiũ cõmo¬
rabit᷑ Qui abicit disciplinã. despicit

Expanded text:
qui sectatur auaritiam: qui autem odit munera, uiuet. mens iusti meditabitur oboedientiam: os impiorum redundat malis. longe est dominus ab impiis, et orationes iustorum exaudiet. lux oculorum laetificat animam: fama bona inpinguat ossa. auris, quae audit increpationes uitae, in medio sapientium commorabitur. qui abicit disciplinam, despic
Abbreviated transcription (Latin):
iurgia quęrit malus: angelus autẽ crude¬
lis mittet᷑ contra eũ : Expedit magis ursȩ
occurrere raptis fȩtibus: quã fatuo confi¬
denti sibi instulticia sua. Qui reddit
mala ꝓbonis: ñ recedet malũ de domo
eiꝰ. Qui dimittit aquã caput ẽ uirgioꝵ:
et anteꝗͣ patiat᷑ contumeliã. iudiciũ de

Expanded text:
iurgia quaerit malus: angelus autem crudeiurgia quaerit malus: angelus autem crudelis mittoccurrere raptis fetibus, quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua. Qui reddit mala pro bonis, non recedet malum de domo ejus. Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum; et antequam patia
Abbreviated transcription (Latin):
sticiȩ repperiet᷑: Melior patiens ẽ iuro¬
ĩ forti: et qui dñatur animo suo expugna¬
tore urbiũ: Sortes mittuntur insinu:
sed a dño tẽperant᷑. Melior ẽ. bucella sic¬
ca cũ gaudio: quã domus plena uictimis
cũ uirgio. Seruus sapiens dñabitur filuis
stultis: et inter fr̃s hereditatẽ diuidet:
Sicut igne ꝓbatur argentũ. et aurũ ca¬
mino: ita corda ꝓbat dñs Malus obedit
linguȩ iniquȩ: et fallax obtẽperat labus
m̃dacib Qui despicit pauꝑẽ. exꝓbrat
factori eiꝰ: et qͥ in ruina lȩtat᷑ alterius. ñ
erit impunitus: Corona senũ filii filiorũ:
et gła filioꝵ patres eoꝵ: Non decent stul¬
tum uerba cõposita: nec pͥncipẽ labium
m̃tiens Gemma gratissima expectatio
p̃stolantis: quocũq se uerterit prudent̃
intelliget: Qui celat delictũ. quęrit ami¬
citias : qͥ altero sermone repecit. separat
federatos: Plus ꝓficit correptio apud pru¬
dentẽ: quã centũ plagę apud stultũ. Sẽꝑ

Expanded text:
ersus: Melior est patiens uiro forti, et qui dominatur animae suae, expugnatore urbium. sortes mittuntur in sinu, sed a domino temperantur. Melior est bucella sicca cum gaudio quam domus plena uictimis cum iurgio. seruus sapiens dominabitur filiis stultis et inter fratres hereditatem diuidet. sicut igne probatur argentum et aurum camino, ita corda probat dominus. maluslabiis mendacibus. qui despicit pauperem, exprobrat factori eius: et qui in ruina laetatur alterius, non erit inpunitus. corona senum filii filiorum, et gloria filiorum patres sui. non decent stultum uerba conposita, nec principem labium mentiens. gemma gratissima expectatio praestolantis: quocumque se uerterit, prudenter intelleget. qui celat delictum, quaerit amicitias: qui altero sermone repetit, separat foederatos. plus proficit correptio apud prudentem, quam centum plagae apud stultum. semper
Abbreviated transcription (Latin):
impiũ quoq ad diem malũ Ab homina¬
tio dñi ẽ. omĩs arrogans: etiã simanu ad
manũ fuerit ñerit innocens Miscđia et
ueritate redimit᷑ iniquitas: et intimore
dñi declinatur amalo: Cũ placuerint dño
iuȩ hominis: inimicos quoq eiꝰ conuertet
ad pacẽ: Melius ẽ. parũ cũ lȩcicia: quã
multi fructus cũ iniqͥtate: Cor hominis
disponet uã suã: sed dñi ẽ. dirigere

Expanded text:
um quoque ad diem malum. abominatio domini omnis adrogans: etiamsi manu ad manum fuerit, non erit innocens. misericordia et ueritate redimitur iniquitas, et in timore domini declinatur a malo. cum placuerint domino uiae hominis, inimicos quoque eius conuertet ad pacem. melius est parum cum iustitia quam multi fructus cum iniquitate. cor hominis disponit uiam sua
Abbreviated transcription (Latin):
ob quoq exemplar patientiȩ quȩ ñ miste¬
ria suo sermone cõplectitur: ꝓsa incipit.
uersu labitur : pedestri sermone finitur
Om̃sq leges dialecticȩ: ꝓpositione. ad-
sumptione. confirmatione. conclusione.
det̾minat: Singula in eo uerba. plena
sunt sensibꝰ Et ut de cęteris sileam: re-¬
surrectionẽ corporũ sic ꝓpħat. ut nullꝰ
de ea sic manifestius uł cautius scripse.¬
uiuit: et in nouissimo de tra surrecturꝰ
sim: Et rursum circũdabor pelle mea:
et in carne mea uidebo dñm: Quem
usurus sum ego ipse et oculi mei con

Expanded text:
r. JOB exemplar patientiae, quae non mysteria suo sermone complectitur? Prosa incipit, versu labitur, pedestri sermone finitur, omnesque leges Dialecticae, propositsumptione, confirmatione, conclusione determinat. singula in eo uerba plena sunt sensibus et, ut de ceteris sileam, resurrectionem corporum sic prophetat, ut nullus de ea uel manifestius uel cautius scripseuiuat et in nouissimo de terra resurrecturus sim. et rursum circumdabor pelle mea et in carne mea uidebo deum, quem uisurus sum e
Abbreviated transcription (Latin):
aboculis cius: qͥa uenient dies inte
et circum dabunt te. inimici tui uallo.
et circumdabunt ce et coangustabt̃
te undique. et ad trã ꝓstñent de et fi¬
lios tuos qͥ inte st̃. et ñ relinquent in de
lapidẽ suꝑ lapidẽ. eo qđ ñ cognoueris¬

Expanded text:
ab oculis tuis, quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui vallo, et circumdabunt te et coangustabunt te undique, et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Et non relinquent in te lapidem super lapidem, eo q
Abbreviated transcription (Latin):
Et int̾rogauer̃ eũ discipłi: dicentes
Quid gͦ. scribȩ dicunt qd̾ heliã oporteat
pͥmũ uenire: At ille respondens ait eis
Helias qͥdem uenturꝰ est et restituet omĩa
Dico autẽ uob̾. quia helias iã uenit. et
ñ cognouer̃ eũ: sed fecer in eũ quȩc̃q
uoluer̃: Sic et filiꝰ hominis passurus

Expanded text:
um discipuli dicentes: quid ergo scribae dicunt quod Heliam oportet primum uenire? lla t ille respondens ait eis: Helias quidem uenturus est et restituet omnia: dico autem uobis quia Helias iam uenit, et non cognouerunt eum, sed fecerunt in eo quaecumque uoluerunt. sic et filius hominis passurus
Abbreviated transcription (Latin):
ost hȩc uenit iħc. et discipłi eiꝰ in
cum eis et baptizabat: Erat autẽ et
ioħs baptizans in ȩnon iuxta salim
qͥa aquȩ multȩ erant illic: et adue¬
niebant et baptizabantur: Nondũ
enĩ missus fuerat in carcerẽ ioħs: fa¬
cta ẽ gͦ. questio ex discipłis ioħis cum
uidȩis depurificatione: et uener̃
adioħem et dixer̃ ei Rabbi: qͥ erat
tecũ transiordanen. cui tu testimoni¬
um ꝑhibuisti : ecce hic baptizat et
om̃s ueniunt ad eũ Respondit ioħs:
et dixit Non potest homo acciꝑe
quicquã: nisi fuerit ei datũ decȩlo¬

Expanded text:
ost haec venit Jesus et discipuli ejus in cum eis, et baptizabat. Erat autem et Joannes baptizans in Ennon, juxta Salim: quia aquae multae erant illic, et adveniebant, et baptizabantur: nondum enim missus fuerat in carcerem Joannes. Facta est autem quaestio ex discipulis Joannis cum Iudaeis de purificatione et venerunt ad Iohannem et dixerunt ei rabbi qui erat tecum trans Iordanen cui tu testimonium perhibuisti ecce hic baptizat et omnes veniunt ad eum respondit Iohannes et dixit non potest homo accipere quicquam nisi fuerit ei datu
Abbreviated transcription (Latin):
turbȩ te compͥmunt et affligunt. et
uirtutẽ de me exisse. Uidens autẽ muli-¬
er quia ñ latuit: tremens uenit et ꝓci¬
dit ante pedes illius. et obquã causam
tetigerit eũ indicauit coram omni po¬
pulo. et quẽ admodũ confestim sanata
ẽ. At ipse dixit illi: filia fides tua te
saluam fecit uade inpace Ad huc illo

Expanded text:
Turbae te comprimunt et affligunt, et virtutem de me exisse videns autem mulier quia non latuit tremens venit et procidit ante pedes illius et ob quam causam tetigerit eum indicavit coram omni populo et quemadmodum confestim sanata sit at ipse dixit illi filia fides tua te salvam fecit vade in pace
Abbreviated transcription (Latin):
ost hȩc manifestauit se iterũ iħc ad
mare tyberiadis: manifestauit aũt
et filii ⁊ ebetlei et alii exdiscipłis eiꝰ duo Dic̃
eis simon petrꝰ. Uado piscari Dicunt ei. Ueni-¬
mꝰ et nos tecũ: Et exier̃ et ascender̃ innauẽ:
et illa nocte nichil prendider̃ Mane autẽ

Expanded text:
ostea manifestavit se iterum Jesus ad mare Tiberiadis, manifestavit autem et filii Zebedaei, et alii ex discipulis ejus duo. Dicit eis Simon Petrus: Vado piscari. Dicunt ei: Venimus et nos tecum. Exierunt et ascenderunt in navem, et illa noct
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ hoc dixisset. iterũ exiuit aduidȩos:
et dicit eis: Ego nullã inuenio in eo causã
Est autẽ consuetudo uob̃. ut unum dimit¬
tam uobis inpascha. Vultis gͦ. dimitta uob̃
regẽ uidȩoꝵ. Clamauer̃ rursum om̃s di-¬
centes: Nonhunc sed barabban: Erat autẽ
barabbas ratro: Tunc app̃henditꝰ gͦ pilatꝰ
iħm. et flagellauit Et milites plectentes
coronã de spinis imposuer capiti eius. et ue¬

Expanded text:
os et dicit eis ego nullam invenio in eo causam est autem consuetudo vobis ut unum dimittam vobis in pascha vultis ergo dimittam vobis regem Iudaeorum clamaverunt rursum omnes dicentes non hunc sed Barabban erat autem Barabbas latro tunc ergo adprehendit Pilatus Iesum et flagellavit et milites plectentes corona
Abbreviated transcription (Latin):
mines: Uos enĩ ñ intratis: nec introeun-¬
tes sinitis introire Uȩ uob̃ scribȩ et pha¬
risȩi hypocritȩ: quia comeditis domos
uiduarũ orationes longas orantes ꝓpt̃
hoc ampliꝰ accipietis uidiciũ Ue uob̃

Expanded text:
si enim non intratis, nec introcuntes sinitis intrare. Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, quia comeditis domus viduarum, orationes longas orantes, propter hoc amplius accipietis judicium. Habentes
Abbreviated transcription (Latin):
danen. in cũ locũ ubi erat ioħs baptizais.
pͥmũ et mansit illic Et multi uener̃ ad eũ:
et dicebant qͥa ioħs qͥdem signum fecit nul-¬
lum Oondia autẽ quȩcũq dixit ioħs de hoc
uera erant et multi credider̃ in eũ: xx.i.¬

Expanded text:
ocum ubi erat Joannes baptizans primum: et mansit illic. Et multi venerunt ad eum, et dicebant: Quia Joannes quidem signum fecit nullum. Omnia autem quaecunque dixit Joannes de hoc, vera erant. Et multi crediderunt in eum.
Abbreviated transcription (Latin):
pite suo et orauit: et reuersus ẽ. ad
eos inp̃lium Et conuercit illos: &
pugnauer &puderunt qui fugie-¬
bant partis illius. et reuersi sunt ad
eum. et insequebantur cũ eo usq
cades ad castra sua. et ꝑuenerunt
usq illuc: Et cecidunt de alieni-¬
genis indie illa. tria milia uiroꝵ.
Et reuersus est ionathas inierłm
t uidit ionathas xl ui.¬

Expanded text:
pite suo et oravit et reversus est ad pite suo et oravit et reversus est ad eos in proelium et convertit illos et pugnaverunt et viderunt qui fugiebant partis illius et reversi sunt ad eum et insequebantur cum eo usque Cades ad castra sua et pervenerunt usque illuc et ceciderunt de alienigenis in die illa tria milia virorum et regressus est Ionatha in Hierusalem et vidit Ionathas qui
Abbreviated transcription (Latin):
t audiuit ionathas quia p̃uari-¬
cati sunt pͥncipes demetri inca-¬
des quȩ ẽ ingalilea cum exercitu
multo. uolentes eum remouere a ne¬
gocio regni. et occurrit illis: frẽm
autẽ suum simonẽ reliquit intra
ꝓuinciã Et applicuit simon abech-¬
suram et expugnabat eam dieb mul-¬
tis. et conclusit eos: Et postulauer
ab eo dextras acciꝑe: et dedit illis: &
eiecit eos inde et cepit ciuitatẽ: et
posuit in ea p̃sidium Et ionatha
et castra eius applicuer̃ ad aquam
gennesar: et ante lucem uigila uer̃
incampũ asor: Et ecce castra alie¬
nigenarum occurrebant incampo.
et tendebant ei insidias inmontibꝰ:
ipse autẽ occurrit ex aduerso In¬
sidiȩ uͦ exurrexer de locis suis: et
commiser̃ p̃lium Et fuger̃ qui eran
exparte ionathȩ om̃s. et nemo reli¬
ctus ẽ. ex eis. nisi mathathias filius ab¬
salomi. et udas filius chalfi pͥnceps
militiȩ exercicus: Et scidit ionathas
uestimenta sua. et posuit terrã in ca-¬

Expanded text:
t audivit Ionathas quia praevaricati sunt principes Demetrii in Cades quae est in Galilea cum exercitu multo volentes eum removere a negotio regni et occurrit illis fratrem autem suum Simonem reliquit intra provinciam et adplicuit Simon ad Bethsuram et expugnabat eam diebus multis et conclusit eos et postulaverunt ab eo dextras accipere et dedit illis et eiecit eos inde et cepit civitatem et posuit in ea praesidium et Ionatha et castra eius adplicuerunt ad aquam Gennesar et ante lucem vigilaverunt in campum Asor et ecce castra alienigenarum occurrebant in campo et tendebant ei insidias in montibus ipse autem occurrit ex adverso insidiae vero exsurrexerunt de locis suis et commiserunt proelium et fugerunt qui erant ex parte Ionathae omnes et nemo relictus est ex eis nisi Matthathias filius Absolomi et Iudas filius Chalfi princeps militiae exercitus et scidit Ionathas vestimenta sua et posuit terram in ca
Abbreviated transcription (Latin):
plumbũ cõplesti argentũ. et inclinasti
femora tua mulierib Potestatẽ habuisti
intuo corꝑe. dedisti macłam in gła tua.
et ꝓfanasti sem̃ tuũ. inducere iracun-¬
diam ad lib̾os tuos. et in cęteris stulticiã
tuã. ut faceres imꝑium biꝑtitũ. et ex ef¬
frem imperare imꝑiũ durũ: ds̃ autem
diligit dñm ñ corrũpet. Dedit autem
reliquũ iacob et dauid: de ipsa stirpe.
Et finẽ habuit salomon cũ patrib suis
et reliqͥd post se de semine suo gentis
stulticiã. et minutũ prudentia roboã
qͥ auertit gentẽ consilio suo. et ieroboã
filiũ nabath qͥ peccare fecit isrł: et de¬
dit ephraim uiã peccandi. et plurima
redundauer̃ peccata ipsoꝵ. ualde auer-¬

Expanded text:
plumbum complesti argentum, et reclinasti plumbum complesti argentum, et reclinasti femora tua mulieribus. Potestatem habuisti in tuo corpore, et dedisti maculam in gloria tua, et profanasti semen tuum inducere iracundiam ad liberos tuos, et in caeteris stultitiam tuam, ut faceres imperium bipartitum, et ex Ephraim imperare imperium durum. Deus autem diligit Dominum non corrumpet. Dedit autem reliquum Jacob et David de ipsa stirpe. patribus suis. Et reliquit post se de semine suo gentis stulticiam: et imminutum a prudentia Roboam qui avertit gentem consilio suo. Et Hieroboam filium Nabat: qui fecit peccare Israel: et dedit Effrem viam peccandi; et plurima redundaverunt peccata ipsorum valde. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
modos. et dedit incelebrationib decus.
et ornauit tẽpora usq ad consũmationẽ
uitȩ. ut laudarent nom̃ scm̃ dĩi. et am¬
plificarent mane dei scĩtatẽ. Apc̃ purga¬
uit peccata ipsius. et exaltauit in ȩt̾nũ
cornu eius: et dedit illi testam̃tũ regum.
et sedem głȩ in isrł. Post ipsum surrexit
filius sensatus: et ꝓpt̃ illũ deiecit omnẽ
potentiã inimicorum.
alomon imꝑauit in dieb pacis. cui
subiecit ds̃ om̃s hostes. ut condẽt domũ
in nomine suo. et pararet scĩtatẽ in sempi-¬
t̃num: quẽ ad modũ eruditus ẽ in iuuen¬
tute sua et impletus ẽ qͣsi flum̃ sapientia.
Et t̾ram retexit anima tua: et replesti in
cõꝑationib enignata. Ad insulas longe
diuulgatũ ẽ nom̃ tuũ: et dilectus es in pa-¬
ce tua. Incantilenis et ꝓuerbis. et cõꝑatio
nib et int̾pretationib miratȩ sunt t̾rȩ :
et in nomine dñi cui ẽ cognom̃ ds̃ isrł:
collegisti quasi auricalcũ aurũ. et ut

Expanded text:
 decus et ornavit tempora usque ad consummationem vitae ut laudarent sanctum nomen Domini et amplificarent mane Dei sanctitatem Christus purgavit peccata ipsius et exaltavit in aeternum cornum ipsius et dedit illi testamentum regum et sedem gloriae in Israhel post ipsum surrexit filius sensatus et propter illum deiecit omnem potentiam inimicorum Salomon imperavit in diebus pacis cui subiecit Deus omnes hostes ut conderet doin no mine suo, et pararet sanctitatem in sempiternum, quemadmodum eruditus est in juventute sua. Et impletus est quasi flamen sapientia et terram retexit anima sua. Et replesti in comparationibus aenigmata, ad insulas longe divulgatum est nomen tuum. Et dilectus es in pace tua, inibus et interpretationibus miratae sunt terrae. Et in nomine Domini Dei, cui est cognomen Deus Israel, collegisti quasi aurichalcum aurum, et ut
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiantes in ꝓpħis dignitatẽ ꝓpħarũ. et
imꝑantes in p̃senti ppło et iuitute pruden-¬
tiȩ ppłis scĩssima u̾ba. in pueritia sua reqͥ¬
rentes modos musicos. et narrantes carmi-¬
na scripturarũ. homines diuites inuirtu¬
te. pulchritudinis studiũ habentes. paci-¬
ficantes in domib siuis. om̃s isti in genera

Expanded text:
in prophetis dignitatem prophetarum, et imperantes in praesenti populo, et virtute prudentiae populis sanctissima verba. In pueritia sua requirentes modos musicos, et narrantes carmina Scripturarum. Homines divites in virtute, pulchritudinis studium habentes, pacificant
Abbreviated transcription (Latin):
omani sunt: qui ex udȩis gentibq
credider̃ Hi suꝑba contentione uo-¬
lebant se alterutrũ suꝑ ponere Nã
uidȩi dicebant: Nos sumꝰ ppłs
dĩ. qͦs ab initio dilex̃ et fouit: nos
cendimꝰ. et notus retro apud uideã tantũ ds̃.
Nos de egipto signis dĩ et uircutib lib̾ati. ma¬
re sicco ꝑtransiuimꝰ pede. cũ inimicos nr̃os
grauissimi fluctus inuoluerent: Nobis man¬
na pluit dñs indeserto: et quasi filiis suis
cȩleste pabulũ ministrauit: Nos die noceq
incolumna nub ignisq p̃cessit: ut nob̃ in in¬
uio iter ostendẽt atq ut cȩtera eiꝰ circa nos
in m̃sa beneficia taceamꝰ. nos soli digni fiumꝰ
legem dĩ acciꝑe. et uocẽ dĩ loquentis audire
eiꝰq cognoscere uoluntatẽ. in qͣlege nob ꝓmissus :

Expanded text:
OMANI sunt qui ex Judaeis et Gentibus crediderunt. Hi superba contentione volebant se alterutrum superponere. Nam Judaei dicebant: Nos sumus populus Dei, quos ab initio dilexit et fovit. Nos ex stirpe, et notus retro apud Judaeam tantum Deus . Nos de Aegypto signis Dei et virtutibus liberati, mare sicco pertransivimus pede, cum inimicos nostros gravissimi fluctus involverent . Nobis pluit manna Dominus in deserto, et quasi filiis suis coeleste pabulum ministravit. Nos die noctuque in columna nubis ignisque praecessit, ut nobis in invio iter ostenderet . Atque ut caetera ejus circa nos immensa beneficia taceamus, nos soli digni fuimus Dei legem accipere, vocem Dei loquentis audire e cognoscere
Abbreviated transcription (Latin):
societatis suȩ Si unus cecidit: ab altero
fulciet᷑ Ne soli : qr cũ cecidit ñ habet
sulleuantẽ: Et si dormierint duo: fo¬
uebuntur mutuo Unus qͦmͦ calefiet:
Et si quispiã p̃ualuerit contra unum:
duo resistunt ei: uii.

Expanded text:
it ab altero fulcietur. Vae soli, quia cum ceciderit, non habet sublevantem se. Et si dormierint duo, fovebuntur mutuo: unus quomodo calefiet? et si quispiam praevaluerit contra unum, duo resistunt ei .
Abbreviated transcription (Latin):
loquaris: neq cor tuũ: sit uelox ad ꝓfe¬
rendum sermonẽ corã deo: Ds̃ eium in
cȩlo et tu suꝑ tr̃am: iccirco sint pauci
sermones tui: Multas curas sequuntur
somnia: et in multis sermonib inuenit᷑

Expanded text:
is, neque cor tuum sit velox ad proferendum sermonem coram Deo. Deus enim in coelo, et tu super terram; idcirco sint pauci sermones tui. Multas curas sequuntur somnia, et in multis sermonibus invenitur
Abbreviated transcription (Latin):
stulto: qui nescit p̃iuide in posterũ. qđ
et de carcere catenis quȩ interdum qͥs
egrediat᷑ ad regnũ. et alius natus in
regno. in opia consumat᷑: Uidi cunctos
uiuen es qui ambulant subsole: cum
adolescente scđ̃o qͥ consurget ꝓ eo: Infi

Expanded text:
et stulto qui nescit providere in posterum: quod et de carcere catenisque interdum quis egrediatur ad regnum, et alius natus in regno, inopia consumatur. Vidi cunctos viventes qui ambulant sub sole, cum adolescente secundo qui consurgit pro eo. Inf
Abbreviated transcription (Latin):
rorẽ eiꝰ qͥ fecit illos confundet. Ignis.
grando. fames. et mors: omĩa hȩc ad
uindictã creata st̃. Bestiarũ dentes. et
scorpii. et serpentes. et rũphea uindi¬
cans in ext̃miniũ impios: in mandatis
eiꝰ epulabunt᷑: et suꝑ t̾ram in necessitatẽ
cPpterea abinitio c̃firmatus sũ. et c̃silia¬
tus sũ: et cogitaui et scripta dimisi. omĩa
bit. Non ẽ dicere: hoc illo neqͥus ẽ Om¬
nia enĩ in tẽpore suo cõpbabunt᷑. Et nc̃
in omi corde et ore collaudate: et bene¬

Expanded text:
illos confundent ignis grando famis et mors omnia haec ad vindictam creata sunt bestiarum dentes et scorpii et serpentes et romphea vindicans in exterminium impios in mandatis eius epulabuntur et super terram in necessitatem propterea ab initio confirmatus et consiliatus sum et cogitavi et in scripta dimisi omnia obit non est dicere hoc illo nequius est omnia enim in tempore suo conprobabuntur et nunc in omni corde et ore conlaudate et bene
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. ita ut adiacens stagnũ stadiorũ duoꝵ
latitudinis sanguine infectũ fluere uidẽt᷑
Inde discesser̃ stadia septingenta qͥnqͣgin¬
ta.: et uener̃ in caracha ad eos. qͥ ducuntur
tubianei uideos: Et cimotħm qͥdẽ in illis
locis ñ c̃p̃hender̃ nulloq negocio ꝑfecto re¬
gressus ÷. relicto in qͦdã loco firmissimo p̃si¬
dio: Dositheus aut̃ et sosipat̃ qͥ erant duces
cũ machabeo ꝑemer̃ atimotheo relicto in
p̃sidio decem milia uiros:¬

Expanded text:
fecit ita ut adiacens stagnum stadiorum duo fecit ita ut adiacens stagnum stadiorum duo latitudinis sanguine infectum fluere videretur inde discesserunt stadia septingenta quinquaginta et venerunt in Characa ad eos qui dicuntur Tubianei Iudaeos et Timotheum quidem in illis locis conprehenderunt nulloque negotio perfecto regressus est relicto in quodam loco firmissimo praesidio Dositheus autem et Sosipater qui erant duces cum Macchabeo peremerunt a Timotheo relictos in praesidio decem milia viros
Abbreviated transcription (Latin):
nde cũ abissent nouẽ stadiis. et iter face¬
rent ad timotħm. c̃miser̃ cũ eo arabesqͥnq
milia uiri. et eqͥtes qͥngenti Cũq pugna
ualida fieret. et auxilio dĩ ꝓspere cessisset.
residui uicti arabes. petebant auidae sibi de¬
xtras dari. ꝓmittentes pascua daturos. et
inceteris ꝓfuturos: Tudas autẽ arbitratꝰ
uere inmultis eos utiles ꝓmisit pacem.
dextrisq acceptis discessere ad tabnacła sua:
Aggressus ÷ aut̃ et ciuitatẽ quẽndã firmis pon¬
tib murisq circ̃septã quȩ a turb̾ habitabat᷑
gentiũ ꝓmiscuarũ cui nom̃ casphin: Hii uͦ. qͥ
intꝰ erant c̃fidentes instabilitate muroꝵ. &
apparatu alimoniatũ remissius agebant
maledictis lacessentes uidã ac blaspheman¬
tes et loquentes quȩ fas ñ ẽ Machabeꝰ autẽ
inuocato magno maindi pͥncipe qͥ sine arie¬
tib et machinis tẽporib iesu p̃cipitauit ieri¬
co: irruit ferocit̃ muris Et capta ciuita
te ꝑdñi uoluntatẽ: in enarrabiles cedes

Expanded text:
nde cum abissent novem stadiis et iter facerent ad Timotheum commiserunt cum eo Arabes quinque milia viri et equites quingenti cumque pugna valida fieret et auxilio Dei prospere cessisset residui victi Arabes petebant a Iuda dextras sibi dari promittentes pascua daturos et in ceteris profuturos Iudas autem arbitratus vere in multis eos utiles promisit pacem dextrisque acceptis discessere ad tabernacula sua adgressus est autem et civitatem quandam firmam pontibus muricui nomen Caspin hii vero qui intus erant confidentes in stabilitate murorum et adparatu alimoniarum remissius agebant maledictis lacessentes Iudam ac blasphemantes et loquentes quae fas non est Macchabeus autem invocato magno mundi principe qui sine arietibus et machinis temporibus Iesu praecipitavit Hiericho inruit ferociter muris et capta civitate per Domini voluntatem inenarrabiles caedes
Abbreviated transcription (Latin):
In quo euangelio utile ẽ desidan¬
tibus dm̃. sic pͥma uel media. uel
ꝑfecta cognoscere. ut et uocationẽ¬
apłi et opus euangelii. et dilectio¬
nẽ dei incarne nascentis. ꝑ uniuersa
legentes intelligant atq id ineo in qͦ
app̃hensi sunt. et app̃hendere expe¬
tunt recognoscant: Nobis enim

Expanded text:
in Evangelio perutile est desiderantibus Deum, sic prima vel media vel perfecta cognoscere, ut et opus Evangelii, et dilectionem Dei in carne nascentis per universa legentes intelligant, atque in eo id, in quo apprehensi sunt et apprehendere expetunt, recognoscant. EJUSDEM
Abbreviated transcription (Latin):
iã xp̃i euangłio coruscante. iudeos et ebi¬
onitas legis ueteris interp̃tes. aquilam
iudelicet et simmachũ. ⁊ theodotionem.
et curiosȩ legunt : et ꝑ origenis laborem:
latini grati eẽ deberent. qđ exultantẽ
cernerent gretiã a se aliquid mutari: Pri¬
mum enĩ magnoꝵ sumptũ ẽ: et infinitȩ
difficultatis exemplaria posse habere
omia: deinde etiã qui habuerint et he¬
brei sermonis ignari sunt: magis errabt̾
ignorante qͥs emultis uerius dixerit.
Quod etiam sapientissimo cuidam nuꝑ
apud grecos accidit: ut interdum scri¬
pturȩ sensũ relinquens. uniꝰ cuiꝰlibet in¬
terp̃tis sequeret᷑ errorem: Nos autem
qui hebreȩ linguȩ saltm paruã habe¬
mus scientiã. et latinus nob̃ ut cunq ser
mo ñ de est: et de aliis possumꝰ uidicare.
et ea quȩ ipsi intelligimꝰ in nr̃a lingua ꝓ¬
mere: Itaq licet ex cethra sibilet. uictor¬
q si ñ incendia iactet: nunꝗ meũ uiuã¬
te. xp̃o silebit eloqͥum. etiã p̃cisa lingua

Expanded text:
jam Christi Evangelio coruscante, Judaeos et Ebionitas Legis veteris interpretes, Aquilam videlicet, et Symmachum, et Theodotionem, et curiose legunt, et per Origenis laborem Latini grati esse deberent, quod exsultantem cernerent Graeciam a se aliquid mutuari? Primum enim magnorum sumptuum est et infinitae difficultatis, exemplaria posse habere omnia: deinde etiam qui habuerint, et Hebraei sermonis ignari sunt, magis errabunt, ignorantes quis e multis verius dixerit. Quod etiam sapientissimo cuidam nuper apud Graecos accidit, ut interdum Scripturae sensum relinquens, uniuscujusque interpretis sequeretur errorem. Nos autem qui Hebraeae linguae saltem parvam habemus scientiam, et Latinus nobis utcumque sermo non deest: et de aliis magis possumus judicare, et ea quae ipsi intelligimus, in nostra lingua promere. Itaque licet et excetra sibilet, victorque Sinon incendia jactet : nuloquium: etiam praecisa lingua
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑi reseruamus: et querite abeo ubi scri¬
pta suit. Cũq ꝓferre ñ potuerit uos le¬
gite de his exemplarib quȩ nuꝑ a nobis
edita maledicoꝵ cotidie linguis confodi¬
untur. Sed ut ad cõpendium ueniã. cer¬
te quod illaturus sum ȩqͥssimũ ẽ: edidi
aliquid qđ ñ habetur in greco. uł aliter
habetur quã a me uersum ẽ. Quid in¬
ter p̃tem laniant: Interrogent hebreos:
et ipsis auctorib trans lationi meȩ uel
ad rogent uł derogent fidem. Porro ali¬
ud ẽ si clausis qd̾ dicitur oculis mͥ uolt̃

Expanded text:
operi reservamus: et quaerite ab eo ubi scrioperi reservamus: et quaerite ab eo ubi scripta sint. Cumque proferre non potuerit, vos legite de his exemplaribus quae nuper a nobis edita, maledicorum quotidie linguis confodiuntur. Sed ut ad compendium veniam, certe quod illaturus sum, aequissimum est. Edidi aliquid quod non habetur in Graeco, vel aliter habetur quam a me versum est? Quid interpretem laniant? interrogent Hebraeos: et ipsis auctoribus, translationi meae vel arrogent vel derogent fidem. Porro aliud est, si clausis, quod dicitur, o
Abbreviated transcription (Latin):
et ipsi facere nichil nouer̃. Si qui autẽ
fr̃m sunt qͥbꝰ nr̃a ñ displicent. his tri¬
buatis exemplar: ad monentes. ut hebre¬
a nomina quori grandis in hoc uolumi¬
ne copia ẽ distincte.⁊ ꝑ int̃ualla descri¬
bant. Hichil eñ ꝓderit em̃dasse librum
nisi em̃datio librarioꝵ diligentia conseruetur.
Hec quẽquã moueat. qđ unus a nob̾ editus
liber ẽ: nec apocrifarũ t̃cu et quarti libri¬
somnus delectetur: qr et apud hebreos ez rȩ
neemiȩq sermones in unũ uolum̃ coartant᷑
et quȩ ñ habentur apud illos. nec deuiginti
quatuor senib st̃ ꝓcul abicienda. Si quis aũt
Lxͣx. uob̃ opposuerit int̾pretes qͦrũ exẽpla¬
ria uarietas ipsa lacerata.⁊ euersa de mon¬
strat. nec potest utiq uerũ asseri qđ diuꝰ¬
sum ẽ: mittite eũ ad euangłica in qͥbus
lud qm̃ nazareus uocabitur ex ȩgipto
uocaui filium meum et uidebunt inquẽ
cõpunxerunt. multaq alia quȩ latiori

Expanded text:
et ipsi facere nihil noverunt. Si qui autem et ipsi facere nihil noverunt. Si qui autem fratrum sunt, quibus nostra non displicent, his tribuatis exemplar, admonentes ut Hebraea nomina, quorum grandis in hoc volumine copia est, distincte et per intervalla transcribant. Nihil enim proderit emendasse librum, nisi emendatio librariorum diligentia conservetur. Nec quemquam moveat quod unus a nobis editus liber est: nec apocryphorum tertii et quarti somniis delectetur: quia et apud Hebraeos Ezrae Neemiaeque sermones in unum volumen coarctantur: et quae non habentur apud illos, nec de viginti quatuor senibus sunt, procul abjicienda. Si quis aut vobis opposuerit Interpretes, quorum exemplaria varietas ipsa, lacerata et eversa demonstrat nec potest utique verum asseri quod diversum est, mittite eum ad Evangelia: in quibus lud, Quoniam Nazaraeus vocabitur: et, Ex Aegypto vocavi filium meum: et, Videbunt in quem compunxerunt; multaque alia, quae latiori
Abbreviated transcription (Latin):
TRUoꝰ difficilius
Sit facere quod
poscitis an ne¬
gare: necdum
statui. Nam neq
uob̾ aliqͥd im¬
ꝑantib ab nuere
sententiȩ ẽ: et
magnitudo oneris impositi. ita ceruices
p̃mit: ut ante subfasce ruendũ sit quam
leuandũ. Accedunt adhoc inudorũstu¬
dia. qͥ ome qđ scribimus rep̃hendendum
putant. et interdum intra se conscientia
repugnante lacerant quȩ occulte leguii.
in tantũ ut clamare cõpellar et dicere
dñe lib̾a animã meã alabiis iniqͥset a
lingua dolosa. Tercius annus ẽ. qđ semꝑ
scribitis. atq rescribitis. ut etrȩ librum
uob de hebreo transferam qͣsi ñ habeatis
greca et latina uolumina: aut quicqͥd
illud ẽ qđ a nob uercitur ñ statim ab
nͥ odiũ querere: extreme dem̃tiȩ est.
Itaq obsecro uos midonnion et rogati-¬
one carissimi. ut pͥuata lectione contẽ¬
pti. librũ ñ efferatis inpublicũ: nec fa¬
stidiosis ingeratis cibos. uitetisq eorũ
suꝑciliũ. qui iudicare tantũ de aliis.

Expanded text:
trum difficilius sit, facere quod poscitis, an negare, necdum statui. Nam neque vobis aliquid imperantibus abnuere, sententiae est: et magnitudo oneris impositi ita cervices premit, ut ante sub fasce ruendum sit, quam levandum. Accedunt ad hoc invidorum studia, qui omne quod scribimus, reprehendendum putant: et interdum contra se conscientia repugnante, publice lacerant quae occulte legunt; in tantum ut clamare compellar, et dicere: Domine, libera animam meam a labiis iniquis et a lingua dolosa . Tertius annus est quod semper scribitis atque rescribitis, ut Ezrae librum vobis de Hebraeo transferam: quasi non habeatis Graeca et Latina volumina: aut quidquid illud est quod a nobis vertitur, non statim ab nisi odium quaerere, extremae dementiae est. Itaque obsecro vos, mi Domnion et Rogatiane charissimi, ut privata lectione contenti, librum non efferatis in publicum, nec fastidiosis ingeratis cibos, vitetisque eorum supercilium, qui judicare tantum de aliis,
Abbreviated transcription (Latin):
beatificat uirum suum: Amuliere ini¬
tium factum ẽ peccati: et ꝑ illã omnes
morimur: Non des aquȩ tuȩ exitum
nec modicũ: nec mulieri nequã uenã
ꝓdeundi: Si ñ ambulauerit ad manũ
tuã: confundet te in conspectu inimi¬
coꝵ: A carnib tuis abscide illam:

Expanded text:
beatificat virum suum a muliere inibeatificat virum suum a muliere initium factum est peccati et per illam omnes morimur non des aquae tuae exitum nec modicum nec mulieri nequa veniam prodeundi si non ambulaverit ad manum tuam et confundet te in conspectu inimicorum a carnibus tuis abscide illam
Abbreviated transcription (Latin):
mis plaga tristicia cordis ẽ: et omĩs
malitia nequitia mulieris Et omnem
plagam et ñ plagam uidebit cordis. et
omnem nequitiam. et ñ nequitiam mu-¬
lieris. et omnẽ obductũ et ñ obductũ o¬
ctam et ñ uindictam inimicoꝵ: Non ẽ
caput nequius suꝑ caput colubri: et
non ẽ ira suꝑ irã mulieris: Commorari
leoni et draconi placebit: quã habitare
cũ muliere nequã: Nequitia mulieris
immutat faciem eius: et obcecauit uul¬
tum suum tanquã ursus. et quasi saccũ
diens suspirabit modicũ Breuis omĩs
malicia: suꝑ malitiã mulieris: Sors pec¬
catorum: cadat suꝑ illam: Ascensus ha¬
renosus in pedib ueterani: sic mulier
linguata homini quieto: Ne respicias
in mulieris speciem: et ñ concupiscas
mulierem inspeciȩ: Mulieris ira: et in¬
reuerentia et confusio magna Mulier
si pͥmatũ habeat: contraria ẽ. uiro suo
Cor humile et facies tristis et plaga
mortis: mulier nequã: Manus debi¬
les et genua dissoluta: mulier quȩ ñ

Expanded text:
is plaga, tristitia cordis est: et omnis malitia, nequitia mulieris. Et omnem plagam, et non plagam videbit cordis: et omnem nequitiam, et non nequitiam mulieris: et omnem obductum, et non obductum octam, et non vindictam inimicorum. Non est caput nequius super caput colubri: et non est ira super iram inimici. Commorari leoni et draconi placebit, quam habitare cum muliere nequam. Nequitia mulieris immutat faciem ejus: et obcaecat vultum suum tanquam ursus: et quasi saccum diens suspiravit modicum. Brevis omnis malitia super malitiam mulieris, sors peccatorum cadat super illam. Sicut ascensus arenosus in pedibus veterani, sic mulier linguata homini quieto ne respicias in mulieris speciem et non concupiscas mulierem in specie mulieris ira et inreverentia et confusio magna mulier si primatum habeat contraria est viro suo cor humile et facies tristis et plaga mortis mulier nequa manus debiles et genua dissoluta mulier quae non
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiã et ęquitatẽ: et omnẽ semitã bo¬
nã: Si intrauerit sapientia cor tuũ. et
scientia animȩ tuȩ placuerit. consiliũ
custodiet te. et prudentia seruabit te: ut
eruaris de uia mala. ab homine qui ꝑuersa
loquit᷑. qui relinquunt iter rectũ et ambu¬
lant ꝑ uias tenebrosas. qui letant᷑ cũ male¬
fecerint. et exultant in reb pessimis. qͦꝵ
uiȩ ꝑuersȩ et infames gressus eoꝵ. ut
eruaris a muliere aliena et ab extranea
quȩ mollit sermones suos. et relinqͥt du¬
cem pubertatis suȩ. et pacti dei sui obli

Expanded text:
semitam bonam. Si intraverit sapientia cor tuum, et scientia animae tuae placuerit; consilium custodiet te, et prudentia servabit te; ut eruaris de via mala, et ab homine qui perversa loquitur. Qui derelinquunt iter rectum, et ambulant per vias tenebrosas: qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis: quorum viae perversae, et infames gressus eorum. Ut eruaris a muliere aliena, et ab extranea quae mollit sermones suos, et reliquit ducem pubertatis suae, et pacti Dei sui obli