comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc genꝰ nouũ religionis. ut uidelica. religioni militiã admisce¬
tis. i sic religio ꝓmilitiã arniatã ꝓcedat. hostem sine culpa ferut.
Iure gͥ iudicamꝰ cũ militos templi dicamini uos ipsos ob insigue
meritũ ⁊ spetiale ꝓbitatis: douiũ tenã ⁊ homines hab̾e. ⁊ agrico¬
lis posside. ⁊iuste eos reg̾e: untitutũ debitũ qd̾ ub spetialit̃ de¬

Expanded text:
hoc genus novum religionis, ut videlicet religioni militiam admisceretis, et sic religio per militiam armata procedat, hostem sine culpa feriat. Jure igitur judicamus, cum milites Templi dicamini, vos ipsos, ob insigne meritum et speciale probitatis, domum, terram et homines habere, et agricolas possidere, et juste eos regere, et institutum debitum vobis specialiter de
Abbreviated transcription (Latin):
enun sp̃s testimonium reddit spũi nr̃o. qd̾ sumꝰ filii dĩ. ⁊ illud
hos aut non sp̃m hui mudi accepimiꝰ s spm̃ qui exdõ est. ut sei¬
nr̃is insita mbris. Et quomͦ ista que agenitore corpr̃in desceti¬
dit. nũqu̾ã inhac uita mortali acarnȩ recedit. sic illa ꝓcedeus
liat cdiuina celestisq gnacio di eleccionẽ uineat carnalis
successio ⁊ etno eius ꝓposito carnis ꝑse̾bat tẽꝑalit̾ tradue¬
ta coneupicencia: Eͥn uimoysi ꝑunum hominem mors. eur

Expanded text:
enim spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quod sumus filii Dei : et illud, enim spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quod sumus filii Dei : et illud, Nos autem non spiritum hujus mundi anostris insita membris. Et quomodo ista quae a progenitore corporum descendit, nunquam in hac vita mortali a carne recidit; sic illa procedens leat divina coelestisque generatio; Dei electionem vincat carnalis successio, et aeterno ejus proposito carnis praescribat temporaliter traducta concupiscentia? Quinimo si per unum homin
Abbreviated transcription (Latin):
centi: Unius peccatum om̃ibus oꝑatum ẽ mortem. ⁊ unius
uisticia uni uitam restituet: Ita ur iusticia dei mag̃ ad contep¬
nrdum quam adrestaurandum ualuit: ut plus patuit: Aui¬
plus potuit adam inmalo qua. xp̃s inbono: Ade pecẽm impu
peccauit inipso eramus. ⁊ exeis carne ꝑcarnis cocupiscentiã
qn pater infilio añ mũdi constitucionr̃. Quod aũ etiã ex do nati
sunt: testatur euugłista ioħs ut ait. Qui ñ exsanguinibus neq¬
exuoluptate uiri s ex do nati sunt. Itemͥ pse inepła. Om̃is qui
natus e excdo ñ peccat: quia gen̾atio celestis confliet eum.
Et carnis traducem aĩ carnał testatur concupicencia. ⁊ pecem
qd̾ incarne sentunus manifeste ꝓbat qd ⁊ scđm carnem de
carue pecẽoris dscenditnꝰ. S enim nicħominus sp̃ał illa gen̾¬
atio nõ quidẽ incarne. s incord̃ sentitur ab his dum taxat. qui
nus ꝓfecisse se senfiũt. ut ⁊ ipse cum omi fidutia dicant. ipse

Expanded text:
centi? Unius peccatum omnibus operatum est mortem, et unius justitia uni vitam restituet? Itane Dei justitia magis ad condemnandum, quam ad restaurandum valuit? aut plus potuit Adam in malo, quam Christus in bono? Adae peccatum imputpeccavit, in ipso eramus, et ex ejus carne per carnis concupiscentiam quin Pater in Filio ante mundi constitutionem . Quod autem etiam ex Deo nati sunt, testatur evangelista Joannes, ubi ait, Qui non exex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt : item ipse in Epistola, Omnis qui natus est ex Deo, non peccat, quia generatio coelestis conservat eum . At carnis traducem, ais, carnalis testatur concupiscentia: et peccatum quod in carne sentimus, manifeste probat, quod secundum carnem de carne peccatoris descendimus. Sed enim nihilominus spiritualis illa generatio, non quidem in carne, sed in corde sentitur ab his duntaxat qui  quo et eatenus profecisse se sentiunt, ut et ipsi cum omni fiducia dicant, Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
mitum tulit suam nobis donando iustieiam ipse mortis
debitum soluit ⁊reddidit uitam. Sic namq mortua
morte reu̾titur uita que ad modum ablato peeco redu
insticia. Lorro mors inxp̃i morte fugatur. ⁊ xp̃i nob̾
iusticia reputatur. Uerum quomodo mori potuit qui dẽ
erat: Quoniam nimirum ⁊ homo erat.⁊ quo pacto mors
hominis illtus ꝑ alt̾o ualuit: quia ⁊uistus erat. ꝓ fecto namq
cum homo ẽẽ pͥotuit mori. cum uistus debuit non gra¬
tis. Non peccator quidẽ mortis sufficit solue debitum palto
peccatore cum quisq moriatur ꝓse. Qui aũt mori ꝓse no
hab̾t. numquit ꝓ alio frustra debet: Quanto sane indig¬
moreretur. s his ꝓ quo morere tur. non uiuet. At uero
si iusticia non est. non tm̃ ꝯtra iusticia ẽ. Alioquin ⁊ iustus

Expanded text:
meritum tulit, suam nobis donando justitiam; ipse mortis meritum tulit, suam nobis donando justitiam; ipse mortis debitum solvit et reddidit vitam. Sic namque mortua morte revertitur vita, quemadmodum ablato peccato redit justitia. Porro mors in Christi morte fugatur, et Christi nobis justitia imputatur. Verum quomodo mori potuit qui Deus erat? Quoniam nimirum et homo erat. Sed quo pacto mors hominis illius pro altero valuit? Quia et justus erat. Profecto namque cum homo esset, potuit mori; cum justus, non debuit gratis. Non quidem peccator mortis sufficit solvere debitum pro altero peccatore, cum quisque moriatur pro se. Qui autem mori pro se non habet, nunquid pro alio frustra debet? Quanto sane indigmoreretur: sed is pro quo moreretur, non viveret. At vero si justitia non est, non tamen contra justitiam est. Alioquin et justus,
Abbreviated transcription (Latin):
fac quippe oꝑa que nemo alius face possit ut taceam. Oracła
amagnifica gła. Quod si deus ꝓnobis quis contra noᷤ.
Ds qui iustificat quis ẽ qui condempiret: Si ipse ⁊ñ
alius cui cotidie confitemur dicentes tibi soli peccaui. quis
meluis unmo quis alius remitt̾e pot̾ quod in eum
peccatum ẽ : duit quomodo ipse non potest qui omiia
potest: Deniq ego quod mine delinquitur ualeo fiuiolo
donare.⁊deus non queat inse comissa remitt̾e: Si gͦ
tur beatus ꝓfecto citi non inputabit ip̃e. Itaq cognouim
qd̃ pecc̃a xp̃s dimitatis sue potentia ualuit re laxa
induit carnẽ ⁊ subiit mortem. putas suam nobis nrga
bit iusticiam. Quod gͦ exditate ꝯstat. illum potuisse
ex humanitate : innoꝰtiit ⁊ uoluisse. S unde rursum con¬
fidimus quod ⁊ mortem abstulit : Sicut plane qd̾ eam ip¬
se qui non mit ꝓtulit. Qua enim racione it̾um exi¬
getur anobis qd̾ ꝓnobis ille iam soluit : Qui pecẽi

Expanded text:
Facit quippe opera, quae nemo alius facere possit: ut taceam oracula a magnifica gloria. Quod si Deus pro nobis, quis contra nos? Deus qui justificat, quis est qui condemnet? Si ipse est et non alius, cui quotidie confitemur dicentes: Tibi soli peccavi ; quis melius, imo quis alius remittere potest quod in eum peccatum est? Aut quomodo ipse non potest, qui omnia potest? Denique ego quod in me delinquitur valeo, si volo, donare: et Deus non queat in se commissa remittere? Si ertur; beatus profecto, cui non imputabit ipse peccatumd peccata Christus divinitatis suae potentia valuit relaxarenostram et induit carnem, et subiit mortem; putas, suam nobis negabbit justitiam? Quod ergo ex deitate constat illum potuisse, ex humanitate innotuit et voluisse. Sed unde rursum confidimus quod mortem abstulit? Hinc plane, quod eam ipse qui non meruit, pertulit. Qua enim ratione iterum exigeretur a nobis, quod pro nobis ille jam solvit? Qui peccati
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt ne. Ascendit itaq crucem caluus nr̃ mundo ꝓmundo expos¬
itus: ⁊reuelata facir ac disco oꝑta fronte purgationẽ peccatorũ
faties ꝓbase ⁊ austere mortis tam non erubuit ignominiam quam nec
penĩ exorriit. ut nos opprobrio sempit̾no eriꝑet ⁊restitueret głe.
Nec mirum. Quid enim erubesc̾et qui ita lauit nos apeccatis. non
quidem ut aqua diluens ⁊ retinens sordes. s ułut solis radius dessi¬
cans ⁊ retitrens puritatem : Est utiq dri sapientia uͥq attingẽs
tenet. qd ad modo pͥncipatum.⁊ de uocionis plus nescio quid sentitur uͥ
mortuus requiruit. quã uͥ uiurns est conuersatus. Atq am¬
plius mourt ad pietatẽ mortis quã uite recordatio. puto qd̾ illa
austerior ħ dulcior uid̾atur. magis ꝙ infirmitati blandiatur huma¬
nre quies dormicionis. qua labor conu̾sationis mortis securitas.
redemptio. Illa uitã instrurit mortẽ stam destruxit. Uita quidẽ

Expanded text:
everunt me . Ascendit itaque crucem calvus noster, mundo pro mundo exposeverunt me . Ascendit itaque crucem calvus noster, mundo pro mundo expositus: et revelata facie ac discooperta fronte purgationem peccatorum faciens, probrosae et austerae mortis tam non erubuit ignominiam, quam nec poenam exhorruit, ut nos opprobrio sempiterno eriperet, restitueret gloriae. Nec mirum. Quid enim erubesceret, qui ita lavit nos a peccatis, non quidem ut aqua diluens et retinens sordes, sed veluti solis radius desiccans et retinens puritatem? Est quippe Dei sapientia ubique attingens tenet quodammodo principatum, et devotionis plus nescio quid sentitur, ubi mortuus requievit, quam ubi vivens conversatus est; atque amplius movet ad pietatem mortis, quam vitae recordatio. Puto quod illa austerior, haec dulcior videatur: magisque infirmitati blandiatur humanae quies dormitionis, quam labor conversationis; mortis securitas, redemptio. Illa vitam instruxit, mortem ista destruxit. Vita quidem
Abbreviated transcription (Latin):
niecio quas damasci aquas aquis p̃tulit ifrłis cum iordanis nr̃i
deuotus deo famulatus tociens ꝓbatus extit̾it. sie quando elie.
siue quando eliseo. suix etiã ut antiqͥ aliquid recolam quando iofur
et omm ppło simł impetum mirabiliter uubens siccum inse tran̾sitũ
filius ẽ ⁊ babtizatus. Merito ꝓitide ipsum eius uirtutẽ quã naamã
ille consulentem ꝓpħa sentit incorpore iubente xp̃o inuuersus quo
fidelis ppłs manima experitur. De loco calua rie.
RUI IUR etiã incaluarie locum ubi uerus eliseus ab insens ati
pueris irrisib risum sitis insinuauit et̾num dequibus ait.
Edce ego ⁊ pueri mri quos michi dedit ds̃. Bom purri quos ꝑ contͣ¬
rium illorum malgnatium ad laudẽ excitat psalmista dicens
Laudate pueri dnm. laudate nom domini. quatinus infantiũ¬
q de quibus queritur ita. F ilios enutrim ⁊ exaltaui. ipsi aũt sp̃¬

Expanded text:
rosus, qui nescio quas Damasci aquas aquis praetulit Israelis , cum Jordanis nostri devotus Deo famulatus toties probatus exstiterit, sive quando Eliae, sive quando Elisaeo , sive etiam ut antiquius aliquid recolam quando Josue et omni populo simul, impetum mirabiliter inhibens, siccum in se transitum Filius est et baptizatus. Merito proinde 552 ipsam ejus virtutem, quam Naaman ille consulente propheta sensit in corpore , jubente Christo universus quoque fidelis populus in anima experitur. CAPUT X. De loco Calvariae. 17. Exitur etiam in Calvariae locum, ubi verus Elisaeus ab insensatis pueris irrisus, risum suis insinuavit aeternum, de quibus ait: Ecce ego, et pueri mei, quos mihi dedit Dominus . Boni pueri, quos per contrarium illorum malignantium ad laudem excitat Psalmista, dicens, Laudate, pueri, Dominum, laudate nomen Domini , quatenus in ore saique, de quibus queritur ita: Filios enutrivi et exaltavi, ipsi autem spr
Abbreviated transcription (Latin):
mortem.⁊.e.a.s.d.i. inferi  Nunc gͦ quia utrũq nobis parit̾
necessarium erat. ⁊pre ui̾e. ⁊ secure mori. ⁊ uurendo iut̾r docuit.
imortẽ moriendo securã redlidit. qm̃ quidẽ refurrecturus occubu¬
it. ispem fecit morientibus resurgendi. S addidit ⁊ t̾euum bñ¬
ficium cum ⁊̃ pecẽa donaũ sure quo utiq &ta non ualebant.
Quid enim quantum quidẽ adu̾a sumãq batitudinr̃ spectat q̃
talibus uite rectitudo ꝓd ẽẽ pot̾at. illiq uel solo originali pece̾o
tenetur astrictus: Peccatum quippe p̃cessit ut sequeretur mors.
qd̾ sane sicauisset homo morte̾ non gustass met̾num. Leceando¬

Expanded text:
a utrumque nobis pariter necessarium erat, et pie vivere, et secure mori; et vivendo vivere docuit, et mortem moriendo securam reddidit: quoniam quidem resurrecturus occubuit, et spem fecit morientibus resurgendi. Sed addidit et tertium beneficium, cum etiam peccata donavit, sine quo utique caetera non valebant. Quilongitudo prodesse poterat illi, qui vel solo originali peccato teneretur adstrictus? Peccatum quippe praecessit, ut sequeretur mors: quod sane si cavisset homo, mortem non gustasset in aetern
Abbreviated transcription (Latin):
fluens lac ⁊ mel tuis dũ taxat abitatoribꝰ nunc uniu̾so orbi remedia
silutis: inte. porrigis alm̃ita. Terra inquã bona i optima que infe¬
cundissimo illo sinu tuo ex archa pat̾ni cordis celeste granũ suscipiẽs
tantas ex suꝑno semiine mr̃m segetes ꝓtulisti. uuchilonimꝰ eromu
reliquo fidelũ gen̾e fructũ. fertilis gleba trice siũ ⁊ serage sunuo
icentesimũ. suꝑ om̃em t̾ram multiplicit ꝓcreasti. Unde ⁊ qd̃ mag¬
na multitudine dulcedinis tue iociudissine satiati. iopulentissi¬
me sagmati. memoriã habundantie suauitatis ubiq eructuat quite
uider̃t. iusq adextremũ t̾re magnificẽtiã gletue loqnt̃ eis qͥ nõ

Expanded text:
fluens lac et mel tuis duntaxat habitatoribus, nunc universo orbi remedia fluens lac et mel tuis duntaxat habitatoribus, nunc universo orbi remedia salutis, vitae porrigis alimenta. Terra, inquam, bona et optima, quae in fecundissimo illo sinu tuo ex arca paterni cordis coeleste granum suscipiens, tantas ex superno semine martyrum segetes protulisti, et nihilominus ex reliquo omnium fidelium genere fructum fertilis gleba tricesimum, et sexagesimum, et centesimum super omnem terram multipliciter procreasti. Unde et de magna multitudine dulcedinis tuae jucundissime satiati et opulentissime saginati, memoriam abundantiae suavitatis tuae ubique eructant qui te viderunt, et usque ad extremum terrae magnific
Abbreviated transcription (Latin):
inmanu eoꝵ. se innñto głiat᷑. Illa libent̃ amittit cruoelissimoꝰ de
desolat᷑. Sic xp̃c sic nouit ulcisci inhostes suos. ut nõ solũ de ipsis
s ꝑ ipsos quoq freq̃nt̃ soleat tanto gloriosius quanto ⁊ potñtiꝰ triun¬
phare: iocunde: sane. ⁊ comode: ut quos diu ptulit oppugnatores: mag̃
iuam ꝓpugnatores hab̾e incipiat. fatiatq de hostes militẽ. qui desaulo
condã ꝑsecutorȩ fecit paulũ p̃dicatorẽ. Quã obrẽ nõ minor. s ꝙ̃ suꝑ¬
nitñtiam ag̾nte quã supͣ plurimis. ĩustis qui nõ. indigẽt penitñtia.
dũ peccatoris ⁊ malignitãtis ꝓcul dubio ꝓsit conuersio. quantis ⁊ pͥor no
ciuitas regis magni. exqua noua uiocunda mũdo miracula. nullis
patriarchaꝵ possessio. ꝓpħaꝵ mat̾ ⁊ apłoꝵ iitiatriax. fidi. gła ꝓpłi¬
xp̃iani. qua d̾s apͥncipio ꝓpt̾ea passus ẽ oppugnari. ut uiris fortibus
sic̃ untutis. ita fores occisio ⁊ salutis. Salue t̾ra ꝓmissionis. que olim

Expanded text:
i se merito gloriatur. Illa libenter amittit crudelissimos suidesolatur. Sic Christus, sic novit ulcisci in hostes suos, ut non solum de ipsis, sed per ipsos quoque frequenter soleat tanto gloriosius, quanto et potentius triumphare. Jucunde sane et commode: ut quos diu pertulit oppugnatores magis jam propugnatores habere incipiat; faciatque de hoste militem, qui de Saulo quondam persecutore fecit Paulum praedicatorem . Quamobrem non miror, si etiam superplurimis justis qui non indigent poenitentia, dum peccatoris et maligni tantis procul dubio prosit conversio, quantis et prior noccivitas Regis magni, ex qua nova et jucunda mundo miracula nullis Patriarcharum possessio, Prophetper a principio propterea passus est oppugnari, ut viris fortibus sicut virtutis, ita fores occasio et salutis. Salve, terra promissionis, quae olim
Abbreviated transcription (Latin):
bulnti aut impetuosi. ⁊ qͣsi exleuitate p̃cipites. s consulũtes atq
cũ om̃i cautela ⁊ puidñtia se ipsos ordinantes. ⁊disponẽtes aciẽ
iurta qd̃ d patbꝰ scͥptũ ẽ. Iam ꝓfecto ifrlite ꝓcedũt adbella pa¬
cifici. Et uͦ ubi uentũ fuit ad certam̃ tũ demũ pͥstina lenitate
ỹposita: tamꝗͣ sidic̾ent uõne quiod̾unt te. dñe. od̾am ⁊ suꝑ iimicõ
tabescebã : liruũt in adu̾sarios hostes uł ut oues resputãt. neqͣ¬

Expanded text:
rbulenti aut impetuosi, et quasi ex levitate praecipites, sed consulte atque rbulenti aut impetuosi, et quasi ex levitate praecipites, sed consulte atque cum omni cautela et providentia se ipsos ordinantes, et disponentes in aciem, juxta quod de patribus scriptum est. Veri profecto Israelitae procedunt ad bella pacifici. At vero ubi ventum fuerit ad certamen, tum demum pristina lenitate postposita, tanquam si dicerent. Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? irruunt in a
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ueniũt alt̾utrum hon̾a portant. ut sic ad impleant legẽ .xͥ. Uer¬
tur. aborrent uenationẽ. neludrica illa auiũ rapma ut assolet
delec tñt᷑ Mimos. ⁊ magos. ⁊ fabulatores. scurri lesq cãtilenas.
atq ludoꝵ spectacula : tamquã uanitates ⁊msanias falsas re¬
puũt iabomnnãt᷑. Capillos tondent. scientes uirta apłm igno¬
miniã ẽẽ. uiro siconiã muri&. Numꝗͣ compti raro loti magis
aũt neglecto crme hispidi. pulu̾e fedi. lorica ⁊ caumate fuscis.
Porro inminẽte belle: intus fide. foris ferro nõ auro. se munuit.
quatinꝰ armati. ⁊ nõ ornati hostibꝰ nietũ incueiant. nõ ꝓuocent
auaritiã. Equos hr̃e. cupuĩt fortes ⁊ ueloces. nõ tũ colorito aut fa¬
leratos. pugnam quippe non pompam uictoriã. s nõ głam cogitã¬
tes. ⁊ studũtes magis ẽẽ. formidini quã admirationi. De ĩ nõt᷑¬

Expanded text:
praeveniunt; alterutrum onera portant, ut sic adimpleant legem Christi. Verpraeveniunt; alterutrum onera portant, ut sic adimpleant legem Christi. Vertur; abhorrent venationem: nec ludicra illa avium rapina ut assolet delectantur. Mimos, et magos, et fabulatores, scurrilesque cantilenas, atque ludorum spectacula, tanquam vanitates et insanias falsas respuunt et abominantur. Capillos tondent, scientes juxta Apostolum ignominiam esse viro, si comam nutrierit. Nunquam compti, raro loti, magis autem neglecto crine hispidi, pulvere foedi: lorica et caumate fusci. 8. Porro imminente bello, intus fide, foris ferro, non auro se muniunt: quatenus armati, et non ornati, 548 hostibus metum incutiant, non provocent avaritiam. Equos habere cupiunt fortes et veloces, non tamen coloratos aut phaleratos: pugnam quippe, non pompam, victoriam, sed non gloriam cogitantes, et studentes magis esse formidini quam admirationi. Deinde non tu
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ ariolandi ẽ repugnare. ⁊ quasi scelus ydolatrie. nolle aqͥ¬
esc̾e: Itur treditur adiuitũ eiꝰ qui p̃ ẽ. Induit᷑ qd ille. donaui̾t
nec aliunde uestim̃tũ seu alim̃tũ p̃sumit᷑. Et inuictu ⁊mn
uestitu cauetur om̃e suꝑ fluũ sole necessitati consulit᷑. Uiuitur
bitant unius moris indomo una solliciti seruare unitatẽ. sp̃s
inumcło pacis. Dicas uniu̾se młtitudnus eẽ cor unũ ⁊ amãm
unã. ita quisq non om̃mio ꝓpͥam sequi uolũtatẽ. s mag̃ obseqͥ
satagit imꝑpanti. N ullo tẽpore aut ociosi sedent aut curiosi ua¬
gantur. s semꝑ dum non ꝓcedãt quod quidẽ rarotingit: negratiꝰ
commetãt panẽ: armoꝵ seu uestim̃toꝵ ł scĩsa resartunt ulue¬
tusta refitiunt uł mordinata compomĩt ⁊ queq postremo fatiẽ¬
da magistri uoluntas ⁊ cõmunis indicit necessitas. ꝑ sona int̃ eos
imme. accipitur defert᷑ meliori nõ nobiliori. Honore inuicẽ

Expanded text:
peccatum est hariolandi repugnare, et quasi scelus idololatriae nolle acquiescere . Itur, et reditur ad nutum ejus qui praeest: induitur quod ille donaverit; nec aliunde vestimentum seu alimentum praesumitur. Et in victu et vestitu cavetur omne superfluum, soli necessitati consulitur. Vivitur bitant unius moris in domo una, solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Dicas universae multitudinis esse cor unum, et animam unam: ita quisque non omnino propriam sequi voluntatem, sed magis obsequi satagit imperanti. Nullo tempore aut otiosi sedent, aut curiosi vagantur: sed semper dum non procedunt quod quidem raro contingit, ne gratis comedant panem, armorum seu vestimentorum vel scissa resarciunt, vel vetusta reficiunt, vel inordinata componunt, et quaeque postremo facienda magistri voluntas et communis indicit necessitas. Persona inter eos minime accipitur: defertur meliori, non nobiliori. Honore se invicem
Abbreviated transcription (Latin):
catorib infestari. iuidomo scã cũ equis ⁊ armis cõmoratꝰ. tamq ab ipła
quã acet̾is sacris om̃i infidelitatis spurticia ⁊ tirannica rabie. ꝓpulsata
ipsa iea die noctuq tã honestis quã utilibꝰ offitiis occupant᷑. Onora¬
uit certatim dĩ tẽplũ sedulis ⁊ sineeris obsequiis iugi in eo deuotione
inmolantes. nõ quidẽ uet̾um ritu peccudũ carnes. s uere hostias paci¬
ficas frat̾nã dilectionẽ deuotã subiectionẽ: uolũtariã paupertateor
hec iherosolinis excitant᷑. ⁊ orbis excitat᷑. Audiũt insule ⁊attendũt

Expanded text:
rcatoribus incestari, in domo sancta 549 cum equis et armis commoratur; tamque ab ipsa, rcatoribus incestari, in domo sancta 549 cum equis et armis commoratur; tamque ab ipsa, quam a caeteris sacris omni infidelitatis spurca et tyrannica rabie propulsata, ipsi in ea die noctuque tam honestis quam utilibus officiis occupantur. Honorant certatim Dei templum sedulis et sinceris obsequiis, jugi in eo devotione immolantes, non quidem veterum ritu pecudum carnes, sed vere hostias pacificas, fraternam dilectionem, devotam subjectionem, voluntariam paupertatem. 10. Haec Jerosolymis actitantur, et orbi
Abbreviated transcription (Latin):
extitit spectandũ coloribꝰ hoc diu̾sis uirtutibꝰ. ⁊ scĩs actibꝰ uen̾andun.
Domũ quippe. di dec& sc̃ĩtudo. qui nõ tam politis marmoribꝰ qͣm ornatiꝰ
morib delectat᷑. ⁊puras diligit mentes suꝑ auratos parietes. Ornatur
aureis. circumpndẽtibꝰ clipleis: ⁊ paries oꝑit̾ ꝓ cande labris turibulis.
urceolis : domus undiq frens. sellis ac lanceis cõmunit̃ plane. his oĩbꝰ
liquido demoñstrãtibꝰ. eodem ꝓdomo dĩ feruere milites zelo. qͦ ipse qͦn¬
dã militũ dux uehem̃tissime inflãmatꝰ armata illa scĩssima manu nõ
tes expulit numularioꝵ effudit es ⁊ cathedras uendñtiũ. colũbas
euertit in dignissĩmũ iudicans orationis doniũ huiꝰ cemodi forensibꝰ
ne. indigniꝰ longeq intolabiliꝰ arbitr̃as scã pollui abiufidelibꝰ qͣm am̃¬

Expanded text:
exstitit spectandum coloribus: hoc diversis virtutibus et sanctis actibus venerandum. exstitit spectandum coloribus: hoc diversis virtutibus et sanctis actibus venerandum. Domum quippe Dei decet sanctitudo , qui non tam politis marmoribus, quam ornatis moribus delectatur, et puras diligit mentes super auratos parietes. Ornatur aureis, circum pendentibus clypeis paries operitur; pro candelabris, thuribulis, atque urceolis, domus undique frenis, sellis, ac lanceis communitur. Plane his omnibus liquido demonstrantibus, eodem pro domo Dei fervere milites zelo, quo ipse quondam militum Dux vehementissime inflammatus armata illa sanctissima manu, non tes expulit, nummulariorum effudit aes, et cathedras vendentium columbas evertit : indignissimum judicans, orationis domum hujuscemodi forensibusne indignius, longeque intolerabilius arbitrans sancta pollui ab infidelibus, quam a me
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ sit uꝰ nulle. ⁊ouo fugarẽt decẽ nulia. Itaqdeniq miro qͦdã
ac singlari mͦ cernũt᷑ agnis nutiores ⁊ leonibꝰ ferociores. ut pene
dubitẽ quĩ potiꝰ censeam appellando᷑ monachoꝰ indelicce an milites
nͥ qd utrũq forsan cõgruentiꝰ nomniauim quibꝰ neutrũ d ẽẽ cog¬
noscit᷑ nec monachi mansuetudo. nec nulitis fortitudo. Deqͣ re qͥ
discendũ. msi qd̾ adño factũ est istud ⁊ est mirabile mocłis nr̃is.
Tales sibi d̾s elegit ⁊ collegit affinibꝰ t̾re ministroꝰ ex fortissimis
inqͦ parit᷑ habitant antiquo ⁊ famosissimo illo salomonis. impar qͥ¬
dẽ structura: s nõ infernis gła. Siquidẽ uniu̾sa illiꝰ magnificẽ¬
tia incorruptibilibꝰ auro ⁊ argẽto inquadratura lapidũ ⁊uarieta¬
te lignoꝵ continebat᷑. Huiꝰ aut̃ oĩs dcor ⁊ grate uenustatis ornatꝰ.
pia ẽ babitantiũ religiositas. ⁊ordinatisima cõusitio. Iils uariis

Expanded text:
duo fugarint decem millia. Ita denique miro quodam ac singulari modo cernuntur et agnis mitiores, et leonibus ferociores, ut pene dubitem quid potius censeam appellandos, monachos videlicet, an milites: nisi quod utrumque forsan congruentius nominarim, quibus neutrum deesse cognoscitur, nec monachi mansuetudo, nec militis fortitudo. De qua re quid dicendum, nisi quod a Domino factum est istud, et est mirabile in oculis nostris? Tales sibi elegin quo pariter habitant, antiquo et famosissimo illi Salomonis impar quidem structura, sed non inferius gloria. Siquidem universa illius magnificentia in corruptibilibus auro et argento, in quadratura lapidum et varietate lignorum continebatur: hujus autem omnis decor, et gratae venustatis ornatus, pia est habitantium religiositas, et ordinatissima conversatio. Illud variis
Abbreviated transcription (Latin):
uit᷑ iocundius ⁊ agit᷑ cõmodiꝰ. paucos admodũ intãta multitudine
bominũ illo cõfiluere. nisi utiq scelatos: uimpios. raptores. ⁊ sacͥlegos. homi
ꝑuenire bouum. ita duplicat᷑ ⁊ gaudiũ. quandõ quidẽ. tã d suo disceiu
letificant. quam illos deaduentu quibꝰ subuenire. festinãt: ꝓ sunt
quippe utrobiq non solum istos tuendo. s etiam illos iam nõ pͥmẽdo

Expanded text:
 agitur commodius, paucos admodum in tanta multitudine hominum illo confluere videas, nisi utique sceleratos et impios, raptores et sacrilegos, homicprovenire bonum, ita duplicatur et gaudium; quandoquidem tam suos de suo discessu laetificant, quam illos de adventu quibus subvenire festinant. Prosunt quippe utrobique, non solum utique istos tuendo, sed etiam illos jam non opprimendo.
Abbreviated transcription (Latin):
redemit ihrł. Paraũ dñs brachiũ sc̃m suũ moccłis om̃iũ gñtiũ
Uirgo isrł corrueras & nõ erat qui subleuaret te. Surge iam
excut̾e depulu̾e uirgo captiua filia syon. Surge in quã ⁊sta
mexcelso ⁊iuide iocunditatẽ que uenit tibi a deo tuo. Non uocabiꝰ
ultra derelicta ⁊ t̾ra tua nõ uocabit᷑ ampliꝰ de solata. qr conplacuit

Expanded text:
em; paravit Dominus brachium suum sanctum in oculis omnium gentium. Virgo Israel, corrueras, et non erat qui sublevaret te. Surge jam, excutere de pulvere, virgo, captiva filia Sion. Surge, inquam, et sta in excelso, et vide jucunditatem quae venit tibi a Deo tuo. Non vocaberis ultra 547 derelicta, et terra tua non vocabitur amplius desolata, quia complacuit
Abbreviated transcription (Latin):
re fr̃na caritate debet̃ Ut decima panis sẽꝑ elemosinario det
bio debeat̃. ub̾ tam̃ quos xp̃iana fides de illis indubitanter
onis consuetudo omẽs uos ad completas oportet incedẽ. ac pͥꝰ
gñalem collationem sumere p̃obtamus. Hanc autẽ collatioẽ
in dispositrone ⁊ arbitrio magistro ponimus. ut quando uolure¬
rit de aqua. & quando iudebit ex umo temꝑato miscdit᷑ reci

Expanded text:
 Ut decimus panis semper eleemosynario detur. bio debeatur, vobis tamen, quos Christiana fides de illis indubitanter onis consuetudo, omnes ad completas oportet incedere vos, ac prius generalem collationem sumere peroptamus. Hanc autem collationem in dispositione et arbitrio magistri ponimus, ut quando voluerit de aqua, et quand
Abbreviated transcription (Latin):
cont̾ntos fore suis stip̃ndiis militibꝰ indix̃. ⁊ nõ potiꝰ om̃ibꝰ militiam¬
eis int̃dix̃: Si aũt qd̾ uerũ ẽ om̃ibꝰ fas ẽ ad hoc ipsum dũ taxat
ingrediatur gens iusta custodiens. ueritatẽ : Secure ꝓ ind̾ dissip̃nt᷑
gentes que bella uolũt ⁊ abscidãt᷑ qui nos conturbãt ⁊dis ꝑoant᷑
deciuitate. dñi om̃s oꝑantes iniquitatẽ qui repositas iniherosoli¬

Expanded text:
is militibus indixit ; et non potius omnem eis militiam interdixit? Si autem quod verum est omnibus fas est, ad hoc ipsum duntaxat ingrediatur gens justa, custodiens veritatem. Secure proinde dissipentur gentes quae bella volunt, et abscindantur qui nos conturbant, et disperdantur de civitate Domini omnes operantes iniquitatem, qui repositas in Jerosoly
Abbreviated transcription (Latin):
ce est ꝑegͥnis pꝰ młtã longi itin̾is fatigationẽ. pꝰ płma t̾re ma¬
risq ꝑieła ibi tandem quiesc̾e. uͥ ⁊ agnoscunt fuũ dm̃n qui¬
euisse. Puto iã p̾gaudio non sentiunt uie laborẽ nec gͣuam̃
reputant expensarũ. s tanꝗͣ laboris p̃miũ. oẜ ue brauiami
assecuti uirta seͥpte sentẽciam gaudent ire hementer cum

Expanded text:
ce est peregrinis post multam longi itineris fatigationem, post plurima terrae marisque pericula, ibi tandem quiescere, ubi et agnoscunt suum Dominum quievisse! Puto jam prae gaudio non sentiunt viae laborem, nec gravamen reputant expensarum; sed tanquam laboris praemium, cursusve bravium assecuti, juxta Scripturae sententiam, gaudent vehementer c
Abbreviated transcription (Latin):
lio collaudamꝰ. Kec tualia uero ł lecti sternia mod̾ata dispensa¬
tione magistri unꝰ quisq habeat. C redimꝰ em̃ post saccũ : cult᷑rã.
⁊ cohoꝑtoriũ unicuiq suffice̾. Qui uͦ exhis uno carebit: carpitã
habeat : ⁊ inom̃i tp̃r tegimine lineo idẽ ueluso frui bene licebit.

Expanded text:
lio collaudamus. Lectualia vel lectisternia moderata dispensalio collaudamus. Lectualia vel lectisternia moderata dispensatione magistri unusquisque habeat: credimus enim potius saccum, culcitram, et coopertorium unicuique sufficere. Qui vero ex his uno carebit, carpitam habeat, et in omni tempore tegmine lineo, id est veluso, frui bene licebit:
Abbreviated transcription (Latin):
si piis ammonicionibꝰ ⁊ fusis ꝓ eo orationibꝰ em̃dare noluit. s
dicet᷑ grege. Auferte. malũ ex uob̾. Necesse est aut̃ ut a societa¬
te frum fideliũ: ouis morbita remoueat᷑. C. et̾um magistrum
qui baculũ ⁊ uirgã manii tene deb&. baculũ uidelic& quo alioꝵ
itriũ inbecillitates sustñtet. uirgã uero qua uitia delinquentiũ
zelo rectitudinis feriat: cõcilio patriarche. ⁊ spali cõsid̾atione
it ag̾e studeat. ne ut ait beatꝰ maximꝰ aut solutior lenitas choi¬
bentiam p̃beat pectanti: aut inmodata seueritas alapsu nõ reuoc&e.
nt᷑ cet̾a quidẽ. ꝓnimio ardore orientalis regionis miscdit᷑ cõsid̾a¬
mus ut a paschali sollẽpnitate usq ad om̃iũ scõꝵ festiuitatẽ uni¬
cuiq una camisia lanea tantũ nõ exdebxto s sola grã detur. illi
dico qui ea uti uoluit. Alio aut̃ tp̃r gu̾alit̾ om̃s camisias lineaᷤ¬

Expanded text:
si piis admonitionibus, et fusis pro eo orationibus, emendare noluerit, sed si piis admonitionibus, et fusis pro eo orationibus, emendare noluerit, sed , de pio eradicetur grege: Auferte malum ex vobis ; necesse est ut a societate fratrum fidelium ovis morbida removeatur. Caeterum magister, qui baculum et virgam manu tenere debet baculum videlicet, quo aliorum virium imbecillitates sustentet, virgam quoque qua vitia delinquentium zelo rectitudinis feriat, consilio patriarchae et spiritali consideratione id agere studeat, ne, ut ait beatus Maximus, aut solutior lenitas cohbentiam peccantis, aut immoderata severitas a lapsu non revocet nterea, pro nimio ardore orientalis regionis, misericorditer consideramus, ut a Paschali festivitate usque ad Omnium Sanctorum solemnitatem unicuique una camisia linea tantum, non ex debito, sed sola gratia detur, illi dico qui ea uti voluerit: alio autem tempore generaliter omnes camisias lanea
Abbreviated transcription (Latin):
llud quoq congrue ⁊ rationabilit᷑ manutenendũ censemꝰ. ut oibꝰ
fr̃ibꝰ remanẽtibꝰ uictus ⁊ uestitus sed̾m loci facultatẽ. equalit̃ tni¬
buatur. Hon eñi est utilis ꝑsonoꝵ acceptio: s infirmitatũ ne¬
ti uos ẽẽ. subiectos. Snde decimas ub cõmuni uita uuẽtibꝰ:
bet᷑ ub caritatiue eam dare uolu̾it : assensu capituli de illis decimis¬
tũ eius qui p̃ est tantũ sine. conuentu capituli id ag̾e potest.
endo magistro ostũdat. Et deleuibꝰ si incõsuetudine nõ habentur:
leuẽ pentntiã hãt. Si uͦ eo latñte ꝑ aliquẽ aliũ culpa cognita
gue erit delictũ: retrabat᷑ a familiantate frũni. nec cum illis
simul ineadẽ mẽsa edat: s solus refectionẽ sumat. dispensatio¬
ni niuditio magistri totꝰ se incumbat: ꝑmaneat ut saluus indie¬
⁊ paulatĩ suꝑbire ac suam culpã defende: indisciplinatꝰ rema¬
ueat. S si em̃dare noluit: ei districtior correctio accedat. Qd̾

Expanded text:
llud quoque congrue et rationabiliter manutenendum censemus, ut omnibus fratribus remanentibus victus secundum loci facultatem aequaliter tribuatur: non enim est utilis personarum acceptio, sed infirmitatum neti esse subjectos, unde decimas vobis communi vita viventibus betur, vobis charitative eam dare voluerit, assensu communis capituli de illis decimtum ejus qui praeest tantum, sine consensu capituli id agere potest.endo magistro ostendat. De levibus, si consuetudinem non habeant, levem poenitentiam habeat. Si vero eo tacente per aliquem alium culpa cognita grave erit delictum, retrahatur a familiaritate fratrum, nec cum illis simul in eadem mensa edat, sed solus refectionem sumat. Dispensationi et judicio magistri totum incumbat, ut salvus in juet paulatim superbire, ac culpam suam defendere indisciplinatus maneat: sed, si emendare noluerit, ei districtior correptio accedat. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
dit̃ recipiat᷑: si magistro ⁊ fribꝰ bonũ uidet᷑. Si uͦ int̾m obierit. ꝓ
labore. ⁊ fatigatione: quasi uni ex fr̃ĩbꝰ totũ benefitiũ ⁊ fr̃nitas¬

Expanded text:
diter suscipiatur, si magistro et fratribus bonum videtur. Si vero interim obierit, pro diter suscipiatur, si magistro et fratribus bonum videtur. Si vero interim obierit, pro labore et fatigatione
Abbreviated transcription (Latin):
inquãtũ uires expetũt seruate in cibo ⁊ potu ⁊ cet̾is studeant
⁊ inrep̃hensibilit̾ iuuant. ut ⁊ abhis qui foris sũt bonũ testimoni¬
um habeant. religionis ꝓpositũ uerbo nec actu polluant. s maxime
oibꝰ quibꝰ se conunrerĩt sile sapientie. i bonoꝵ opũ exempliꝰ con¬
dim̃tũ p̃beant. Apud quẽ. hospitari decreuerĩt. famna obtima sit de¬
coratus: isi fieri potest domus hospitis inilla nocte nunquã de¬
hubeat lumen. ne tenebros hostis occasionẽ aliquã qd̾ absit infe¬
rat. Ubi aũt milites nõ excominicatos congregare. audierĩt: iluc ꝑ¬
g̾e nõ considantes tam tẽporalẽ. utilitatẽ quã am̃aꝵ illoꝵ salutẽ.¬
dicimꝰ. Illis aũt fr̾ibꝰ multra marinis partibꝰ spe subuet tionis
ita directis hac cõuentionẽ eos qui militari ordiue. se iungere
ticione: mittat eũ fr̃ ad magistrũ. ⁊ ad fr̃s qui sut in templũ qd̃ ẽ.
in ihrł̃m: ⁊ si uita eius ẽ honesta taliq cõsortio digna misericor¬

Expanded text:
quantum vires expetunt, servare in cibo et potu et caeteris studeant, et irreprehensibiliter vivant, ut ab his qui foris sunt bonum testimonium habeant, religionis propositum nec verbo nec actu polluant, sed maxime omnibus, quibus se conjunxerint, sapientiae et bonorum operum exemplum et condimentum praebeant. Apud quem hospitari decreverint, fama optima sit decoratus: et, si fieri potest, domus hospitis in illa nocte non careat lumine, ne tenebrosus hostis occisionem, quod absit! inferat. Ubi autem milites non excommunicatos congregari audierint, illuc pergere, non considerantes tam temporalem utilitatem quam aetedicimus. Illis autem fratribus in ultramarinis partibus spe subvectionis ita directis, hac conventione eos qui militari ordini se jungere ptitione, mittat eum frater ad magistrum et ad fratres qui sunt in Templo quod est in Jerusalem, et si vita ejus est honesta talique consortio digna, misericor
Abbreviated transcription (Latin):
aut rep̃hendat. s illud apłi curiose. secuni ammaduertat᷑ : ne sis
criminator ⁊ susuiro inppło. Cũ aut frẽm fr̃ liqͥdẽ aliquid pecta¬
se agnou̾it: pacifice ac fr̃na pietate uixta dñi p̾ceptũ int̾ se ullũ
solũ corripiat. ⁊ si eũ nõ audierit: aliũ frem ad ibeat. s sr̃trũq
cõtẽpserit: incõuẽtu publice obiurget᷑ corã om̃ibꝰ. Magne enĩ
cecitatisũt qui alios detrahunt: mnunie sũt infelieitatis custo

Expanded text:
aut reprehendat, sed illud Apostoli studiose secum animadvertat: Ne sis criminator, nec susurro in populo . Cum autem fratrem liquido aliquid peccasse agnoverit, pacifice et fraterna pietate, juxta Domini praeceptum, inter se et illum solum corripiat: et, si eum non audierit, alium fratrem adhibeat: sed si utrumque contempserit, in conventu publice objurgetur coram omnibus. Magnae enim caecitatis sunt, qui aliis detrahunt; et nimiae in
Abbreviated transcription (Latin):
Ignouimꝰ nempe cõplureꝰ exdu̾sis ꝓuĩciis tam elienteꝰ quã ar¬
migeros ꝓ animaꝵ salute am̃o feruenti ad t̾minũ cupientes indomo
ur̃a mancipari. Utile ẽ aũt ut fidẽ eoꝵ accipiatis ne forte uem̾nꝰ
hostis indi feruitio aliquid furtiue ł indecent̃ eis intim&e: aut ab o¬
no ꝓposito repente extermin&. DE PU eRis.
a uis regła sc̃oꝵ patrũ pueros incongregatiõe ꝑmittat hr̃e
nos detalibꝰ nõ collaudamꝰ umꝗͣ uos hon̾are. Qui uͦ filiũ suũ ł ꝓ
pinquũ inmilitari religione ꝑhenint̃ dire uolu̾it: usq adnos annoᷤ
quibꝰ uirilit̾ armata manu posfit immicos xp̃i det̾ra scã delere
eum nutriant. De hinc scdm regłam inmedio frũm pat̾ uł par̃n¬
tes eũ statuant. ⁊ suam peticionẽ cunctis patefatiãt. Ꝙ eliꝰ ẽ enĩ

Expanded text:
is provinciis, tam clientes, quam armigeros, pro animarum salute animo ferventi ad terminum cupientes in domo nostra mancipari. Utile est autem, ut fidem eorum accipiatis, ne forte veteranus hostis in Dei servitio aliquid furtive vel indecenter eis intimet, vel a bono proposito repente exterminet. LXII.amvis regula sanctorum Patrum pueros in congregatione permittat habere, nos de talibus non collaudamus vos unquam onerare. Qui vero filium suum, vel propinquum, in militari religione perenniter dare voluerit, usque ad annos, quibus viriliter armata manu possit inimicos Christi de terra sancta delere, eum nutriat; dehinc secundum regulam in medio fratrum pater vel parentes eum statuant, et suam petitionem cu
Abbreviated transcription (Latin):
illa eius stulticia ꝑ quã ei placuit saluu fac̾e mũdũ. ut mundi
confutaret sapienciam confund̾et sapientes qd̾ uid̾lic eũ informa
dĩ eẽt do equalis. semetipsũ ex inanuit forma serui accipiens.
qd̃ diues cum eẽt ꝓpt̾ nos egenus factus ẽ de magno paruus
decelso humił. infirmꝰ de potente. qd̾ esurut. qd fuuit. qd̾ fati¬
gatus ẽ initin̾e. ⁊ cetã que passus ẽ uoluntate non necessitate. ħ gͦ¬

Expanded text:
illa ejus stultitia, per quam ei placuit salvum facere mundum, ut mundi illa ejus stultitia, per quam ei placuit salvum facere mundum, ut mundi confutaret sapientiam, confunderet sapientes; quod videlicet cum in forma Dei esset, Deo aequalis, semetipsum exinanivit formam servi accipiens; quod dives cum esset, propter nos egenus factus est, de magno parvus, de celso humilis, infirmus de potente; quod esuriit, quod sitiit, quod fatigatus est in itinere, et caetera quae passus est voluntate, non necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
rit.⁊ hoc quoq nece ssariẽ om̃ino ꝓusũ ẽ qd̃ dilata mors hõo
inter om̃s dignatus ẽ aliquandui conu̾sari. quatinus crebris
⁊ ueris locutionibus ad inuisibilia excitaret. Miris oꝑibus astru¬
eret rectis mores instrueret. Itaq in occłis hoĩmnum ds homo sobrie
unste ⁊ pie conusatus. Ua locutus. mira oꝑatus. indigna passuᷤ.
in quo iã nobis defuit ad salutẽ : accedat ⁊ gr̃a remissionis
pecc̃oꝵ hoc ÷ ut gratis pec̃a dimittat. ⁊opus ꝓfecto nr̃e salutis
consumatum est. Non autẽ metuendũ qd donandis peẽis aut potes¬
racłã. Doctrine quoq non existimamus increduli. ⁊passionib
non ingrati. Ita quoq totũ nob̾ de &ͦ ualuit totum salutiferũ
totũ q necessaruim fuit : nec minus ꝓfuit infirmitas quam¬
& magestas. quia ⁊si exdĩtatis potentia peci uigũ iubendo
submouit: excartus tm̃ infirmitate mortis uira mortis do con¬
cussit. Uñ paulus ait apłs. Quod infirmũ ẽ dĩ fortius ẽ hõib. s i

Expanded text:
 hoc quoque necessarie omnino provisum est, quod dilata morte homo inter homines dignatus est aliquandiu conversari: quatenus crebris et veris 555 locutionibus ad invisibilia excitaret, miris operibus astrueret fidem, rectis moribus instrueret. Itaque in oculis hominum Deus homo sobrie, et juste, et pie conversatus, vera locutus, mira operatus, indigna passus, in quo jam defuit nobis ad salutem? Accedat et gratia remissionis peccatorum, hoc est, ut gratis peccata dimittat: et opus profecto nostrae salutis consummatum est. Non autem metuendum, quod donandis peccatis aut potesracula; doctrinae quoque non existamus increduli, et passionibus non ingrati. 27. Itaque totum nobis de Christo valuit, totum salutiferum, totumque necessarium fuit, nec minus profuit infirmitas quam majestas: quia etsi ex deitatis potentia peccati jugum jubendo submovit, ex carnis tamen infirmitate mortis jura moriendo concussit. Unde pulchre ait Apostolus: Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tum extitit. Porro gr̃a ex illa ut dictũ ẽ potestate peceata
remisit qua omĩa que cumꝙ uoluit fecit. Mors ita que xͥ.
mors est mee mortis. quia ille mortuus ẽ ut ego uiu̾em. Quo
pacto.enim iam non uiuat ꝓ quomoritur uita. Aut quis iã
inuia morũ seu rerum noticia errare timebit. duce sapientia:
cia testatur apłs dicens. Qui factus est nb̾ iusticia ⁊ sapientia.

Expanded text:
um exstitit. Porro gratia ex illa, ut dictum est, potestate peccata dimisit, qua omnia quaecunque voluit, fecit. Mors itaque Christi, mors est meae mortis: quia ille mortuus est, ut ego viverem. Quo pacto enim jam non vivat, pro quo moritur Vita? Aut quis jam in via morum, seu rerum notitia errare timebit duce Sapientia? ntia testatur Apostolus, dicens: Qui factus est nobis justitia et sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
obedientie. inde. discedat. ut oleũ uenditori aurẽ. cordis nop̃be:¬
audeat nos cõmunit̾ iudicamꝰ. Non cõuenit accipiat aliã auẽ.¬
eñ religiom sic mũdanis delectacionibꝰ inherere. s dñi p̃cepta
libut̾ audire. oroni frequent̾ incumbe: mala sua p̾t̾ita cũ lacri

Expanded text:
obedientiae inde discedat, et olei venditori aurem cordis noobedientiae inde discedat, et olei venditori aurem cordis noaudeat nos communiter judicamus. Non convenit enim religioni sic cum mundanis delectationibus inhaerere, sed Domini praecepta libenter audire, orationibus frequenter incumbere, mala sua cum la
Abbreviated transcription (Latin):
Amnĩ nec sibi imucẽ aceipe us dare: sie iusu magistri us ꝓci¬
placet legant᷑. Si uͦ etiam aparẽtibꝰ suis ei quicquã directum
fu̾it nõ p̃sumat susciꝑe illud: nisi pͥus indicitũ fu̾it inagistro.
In hoc aut̃ cipitulo magister ⁊ domꝰ ꝓcuratoreᷤ noncõtinent᷑.¬
um om̃e uerbũ ociosũ gn̾are agnoscit᷑ peccatũ. quid ipsi iac¬
tantes desuis ꝓpͥus culpis ante districtũ iudicẽ dicturi sũt :
tomagis amalis ub ꝓpt̾ penã peccati deb& cessari : Uetaniꝰ gͥ
iaudact᷑ contradicimꝰ ne aliquis fr̃ remanẽs ꝓbitates. s mͣelius
dicã stulticias quas in hoc scło inmilitari negotio tam enormut̃
egit ⁊ carnis delec tationes miserrimaꝵ. mulier̃ cũ frẽ. suo łaliqͦ
alio. ł de alio cõmemorare: audeat. ⁊ si forte aliquẽ talia sibi refe
rentẽ audierit : obinutesc̾e. faciat ł quã ciciꝰ potit uicino pede

Expanded text:
minum, nec sibi invicem, accipere vel dare, sine jussu magistri vel procuminum, nec sibi invicem, accipere vel dare, sine jussu magistri vel procuplacet, legantur. Si vero et a parentibus ei quidquam directum fuerit, non praesumat suscipere illud, nisi prius indicatum fuerit magistro. In hoc autem capitulo magister et domus procuratores non continentum omne verbum otiosum generare agnoscatur peccatum, quid ipsi jactantes de propriis culpis ante districtum judicem dicturi sunt? Oto magis a malis verbis propter poenam peccati debet cessari. Vetamus igitur et audacter contradicimus, ne aliquis frater remanens, ut melius dicam, stultitias, quas in saeculo in militari negotio tam enormiter egit, et carnis delectationes miserrimarum mulierum, cum fratre suo, vel alio aliquo, vel de alio commemorare audeat; et, si forte referentem aliquem talia audierit, obmutescere faciat, vel quantocius poterit cito pede
Abbreviated transcription (Latin):
ENL. IS res ẽ cunctiᷤ hoc p̾ceptũ a nob cõstitutũ ut inde¬
dinabilit᷑ amodo teneat᷑. Nullꝰ aũt fr̃ face̾. p̾suat man¬
ducarra linea ł lanea: id circo pͥncipalit̾ fac ta. nec hbeat ulla:
dnc aliud restat. ut nullꝰ p̾sunat cambiare sua fr̃ cũ frẽ
sine licẽtia magistri ⁊ aliquid querere nͥ fr̃ fr̃i. ⁊ sit res parua
uilis non magna. De questu ⁊ accepcione.
eRũ eñiũ si aliqͣ res sine questu cuilib& frĩ gratis dita fu̾it.
deferat magistro ł dipifero. Si uͦ alit̃ suus amicꝰ ł parens
dare nͥ adsuũ opꝰ uolu̾it : hoc ꝓrsus nõ recipiat donec licẽtiani
acculus ⁊ mala cũ firmatura nõ concedũt᷑. sic exponũt᷑ ne labe Demala ⁊i saci
ant᷑ absq magitri licentia. ł cui credunt᷑ domꝰ negotia. In
cõtuient᷑. nec ipse magist̃ intelligatur. De legacione litterarum.
ullatenus cuiquã frũm liceat litt̾as aparẽtibꝰ suis neq aqͦqͣm ho¬

Expanded text:
Utilis res est cunctis, hoc praeceptum a nobis constitutum ut indeclinabiliter amodo teneatur. Nullus autem frater facere praesumat manducaria linea vel lanea, idcirco principaliter facta; nec habeat ulla, Nunc aliquid restat, ut nullus praesumat cambiare sua, frater cum fratre, sine licentia magistri; et aliquid quaerere, nisi frater fraII.-- De quaestu et acceptione. Verum enimvero si aliqua res sine quaestu cuilibet fratri data gratis fuerit, deferat magistro vel dapifero; si vero aliter suus amicus vel parens dare nisi ad opus suum noluerit, hoc prorsus non recipiat, donec licentiam acculus et mala cum firmatura non conceduntur; sic exponentur, ne habeant absque tri licentia, vel cui creduntur domus post eum negotia. In continentur, nec ipse magister intelligitur. XLI.-- De legatione litterarum. Nullatenus cuiquam fratrum liceat a parentibus suis, neque a quoquam ho
Abbreviated transcription (Latin):
um om̃i religioso ire deceat simplicit̾ isine risu bunilit̾ ⁊ nõ¬
S multa uerba s rationabilia loqui. ac nõ sint clamosa inuoce :
spetialit̾ in iungimus ⁊ p̃cipimꝰ om̃i fr̃i ꝓfessone in bosco eũ arcu
ł balista iaculari audeat. nec cũ illo qui ħ fecit id̾o ꝑgat: nͥ gr̃a
eñi custodi ꝓpsido gentile. Hec cũ cane sit ausꝰ elamare łganu¬
lare. nec equũ suũ cupiditate. accipiendi ferani pungat.
dulos qui sẽꝑ urginis filio mimicãt᷑ de tei dełe : deleone nõ hoc
dedimꝰ p̃ceptũ. quia ipse circuit querẽs quẽ deuor&. ⁊ manꝰ eus
orioiꝰ quidẽ ꝑsecutorẽ eccłie innum̾abiles ẽẽ. ⁊ hosqui con¬
tentionẽ nõ amãt. incessant̃ crudeliusq inquietare. festiuãt.
Inhac gͥ cõcilii sentñtia serena cõsidatiõe. pendat. ut si aliquis
iupartibꝰ orientalis regionis ł inquecũq alio loco suꝑ uos aliquã¬

Expanded text:
um omni religione ire decet, simpliciter, et sine risu, humiliter, et non multa verba, sed rationabilia loqui, et non sic clamosa in voce. Specialiter injungimus et praecipimus omni fratri professo, ne in bosco cum arcu aut balista aut jaculari audeat: nec cum illo qui hoc fecerit ideo pergat, nisi gratia eum custodiendi a perfido gentili, nec cum cane sit ausus clamare vel garrulare; nec equum suum, cupiditate accipiendi feram, pungat.dulos, qui semper Virginis Filio minitantur, de terra delere. De leone enim hoc legimus quia ipse circuit, quaerens quem devoret ; et manus ejus ores sanctae Ecclesiae innumerabiles esse, et hos, qui contentionem non amant, incessanter crudeliusque inquietare festinant. In hoc igitur concilii sententia serena consideratione pendeat, ut si aliquis in partibus orientalis regionis, aut in quocunque alio loco, super vos
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo euentu in hoc seruitio. mnserit. magist̃ si facundia domꝰ hoc ex¬
igit. alios amiminstr&. Adueniente aut̃ t̾mino repatriandi. medie¬
tatẽ p̃eĩ ipse miles diuino amore cõcedat altam excõmuni fr̃um
abillo cui magist᷑ mandatũ ded̾it sine mora ac si diuinitꝰ imꝑe¬
t̃ morã pati uesciant infaciendo. Detalibꝰ eñi ipsa u̾itas dicit.
uolũtatẽ relinquẽtes ⁊ alii adt̾immnũ seruientes dep̃cam̃ ⁊ firmit̃
tode. id est nõ sine milite. aut fr̃e. remanẽte nec indie net
innocte iter inchoare: audeãt. In exercitu nãq post quã ho¬
pitati fuint. nullꝰ miles ł armiger aut famul ꝑatria alioꝵ nuli¬
tũ ciusa uidendi ł eũ aliqͦ loque̾di sine iussu ut dictũ ẽ. suꝑus
incedat. Itaq cõmuni cõsilio affirmamꝰ ut intili domo ordiuata
adeo qd nullꝰ scdm ꝓpͥm uolũtatẽ. milit& aut qui efeat. sed scd̾m
magistri imꝑiũ totꝰ se incũbat. ut illã dñi sentñtiã inutari ualeat¬

Expanded text:
aliquo eventu in hoc servitio amiserit, magister, prout facultas domus hoc exigit, alios administrabit. Adveniente autem termino repatriandi, medietatem pretii ipse miles divino amore concedat, alteram ex communi fratrum, ab illo cui magister mandatum dederit, sine mora, ac si divinitus imperetur, moram pati nesciant in faciendo De talibus enim ipsa Veritas dicit: voluntatem relinquentes, et alios ad terminum servientes, deprecamur, et firmiter tode, id est milite aut fratre remanente, nec in die nec in nocte iter inchoare audeant. In exercitu namque postquam hospitati fuerint, nullus miles, vel armiger, aut alius, per atria aliorum militum causa videndi, vel cum aliquo loquendi, sine jussu, ut dictum est superius, incedat. Itaque consilio affirmamus, ut in tali domo ordinata a Deo, nullus secundum proprietatem militet aut quiescat: sed secundum magistri imperium totus