comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iłe eterrie dispositioĩs effectu et ita
humano gnͣi sua morte cõsuluit : ut
sacrantientũ salutis etiã ip̃is ꝑsecuto¬
rib nõ negaret. Qui eñ uenerat u¬
ruuersis ccederitib oĩa pecc̃a dimicte
agenerali indulgentia nec iudaicũ.
uoluit crimeni excludere. Quoꝵ itaq
perfidiã detestam᷑ eoꝵdẽ fidẽ si cõuer¬
tantut amplectimir : et imitantes
cifixus orabat. nos quoq cũ bt̃o pau¬
lo apło nr̃as iũgimus p̾ces / ⁊ ut ille po¬
pulus miͣa cõsequatũ optamus: ob cu¬
ius offersionẽ gr̃am recõciliatioĩs ac¬

Expanded text:
eternae dispositionis effectum; et ita humano generi sua morte consuluit, ut sacramentum salutis etiam ipsis persecutoribus non negaret. Qui enim venerat universis credentibus omnia peccata dimittere, a generali indulgentia nec Judaicum voluit crimen excludere. Quorum itaque perfidiam detestamur, eorumdem fidem, si convertantur, amplectimur; et imitantes cifixus orabat, nos quoque cum beato Paulo apostolo nostras jungimus preces, et ut ille populus misericordiam consequatur optamus, ob cujus offensionem gratiam reconciliationis ac
Abbreviated transcription (Latin):
feire ac referre inuiriaz mũdi huius
prudentia est. Nemini autẽ malum ꝓ
malo reddere xp̃iatie est equanimita¬
tis infantia. Ad hãc uos dilctissimi si¬
militudine paruuloꝵ misteriu ho¬
dieine festiuitatis inuitat. Et hanc
uobis humilitatis formã adoratus a
magis puer saluator insinuat. Q
ut unitatorib sius quid głie paret
ostendẽt ortus sui tempore edito mã¬
tirio cõsecrauit ut in bethleez uͥ xp̃c
natus est geniti per coĩonẽ etatis cõ¬
sortes fierent passionis. Ametur ergo
humilitas et oĩs a fidelibus enitetũ
elatio. Alter alteꝵ sibi preferat ⁊ nẽo
qd̃ suu est querat. s qd̾ alteriꝰ. uͭ cũ
in oĩb abundauerit affectus beniuo

Expanded text:
ferre ac referre injuriam, mundi hujus ferre ac referre injuriam, mundi hujus prudentia est; nemini autem malum pro malo reddere, Christianae est aequanimitatis infantia. Ad hanc vos, dilectissimi, similitudinem parvulorum mysterium hodiernae festivitatis invitat; et hanc vobis humilitatis formam adoratus a magis puer Salvator insinuat: qui ut imitatoribus suis quid gloriae pararet ostenderet, ortus sui tempore editos martyrio consecravit: ut in Bethleem, ubi Christus natus est, geniti, per communionem aetatis consortes fierent passionis. Ametur igitur humilitas, et omnis a fidelibus vitetur elatio. Alter alterum sibi praeferat, et nemo quod suum est quaerat, sed quod alterius: ut cum in omnibus abundaverit affectus
Abbreviated transcription (Latin):
sicut paruuli nõ intrabitis in regnũ
celoꝵ. Quicũq ergo humiliauei̾t se
sicut paiuulus iste hic maior erit in
regno celoꝵ. Amat xp̃c infaritiaz quã
prima et animo suscepit et corpore.
amat xp̃c infatitia humilitatis ma¬
gistras. ĩ nocencie regula mãsuetudi¬
nis forma. Amat xp̃c infantia ad¬
quam maioꝵ reducit etates ⁊ eos ad
leamus agnoscere quomodo apprehẽ¬
di possit tam mira cõfessio et ĩpue¬
rilez gradu qua nob̾ mutatic̃e rede¬
undu sit. doceat nos beatus paulus ⁊
et dicat. Nolite pueri effici serisibus
sed malitia paruili estote. nõ ergo
ad lubrica iifantie et imperfecta no¬
bis primordia reuertendu. S aligo
quod etĩa graues aninos deceat. ĩde
sumendu est uelox cõmutationũ
transitus ad pacem tecursus. Nulla
sit memoria offensiõis nulla cuproitas
dignitatis. amor socie dilctioĩs equalita
naturał. Magnu erũ bonũ ẽ noce̾ nõ
uosce et ad maligna nõ sapete. quiã ĩ¬

Expanded text:
ut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum. Quicumque ergo humiliaverit se sicut puer iste, hic major erit in regno coelorum . Amat Christus infantiam, quam primum et animo suscepit et corpore. Amat Christus infantiam, humilitatis magistram, innocentiae regulam, mansuetudinis formam. Amat Chriquam senum reducit aetates; et eos ad leamus agnoscere quomodo apprehendi possit tam mira conversio, et in puerilem gradum qua nobis mutatione redeundum sit, doceat nos beatus Paulus, et dicat: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote . Non ergo ad ludicra infantiae et imperfecta nobis primordia revertendum est, sed aliquid quod etiam graves annos deceat, inde sumendum, ut velox sit commotionum transitus, citus ad pacem recursus: nulla sit memoria offensionis, nulla cupiditas dignitatis; amor sociae communionis, aequalitas naturalis. Magnum enim 139 bonum est nocere non nosse et maligna non sapere: quia in
Abbreviated transcription (Latin):
ato Iohanne. Si dixerimus quia pecea¬
tuz nõ hẽmꝰ. nos ip̃os seducimus et ueri¬
Stas nõ ẽ in nobis. Quis ĩuenietur ita
immunis aculpa. ut in eo uõhẽat uł
entie disciplina nõ in haburdantia u̾¬
bi. nõ in astutia disputandi neq ĩ ap¬
petitu laudis et głie. sed in uera ⁊ uo¬
luntatia humilicate cosistit quã do¬
mnus ih̾s xp̃c ab utero matris usq
ad suppliciu qucis. pro om̃i fortitu¬
dine et elegit. et docuit. Nam cũ di¬
scipuli inter se ut ait euãgelista dis¬
quirerẽt quis eoꝵ ẽẽt maior in reguͦ
celoꝵ. uocauit paruuluz et statuit
euz in medio eoꝵ et dixit. Am̃ dico uo

Expanded text:
ato Joanne: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est ; quis invenietur ita immunis a culpa, ut in eo non habeat ventiae disciplina, non in abundantia verbi, non in astutia 138 disputandi, neque in appetitu laudis et gloriae, sed in vera et voluntaria humilitate consistit, quam Dominus Jesus Christus ab utero matris usque ad supplicium crucis, pro omni fortitudine et elegit et docuit. Nam cum discipuli ejus inter se, ut ait evangelista, disquirerent quis eorum major esset in regno coelorum: vocavit parvulum, et statuit eum in medio eorum, et dixit: Am
Abbreviated transcription (Latin):
chil castuz. dicerite apło om̃e qd̃ nõ
est ex fide peccatũ ẽ: cũ diuisis ab uni¬
tate corporis xp̃i nulla similitudine
coparamur nulla cõione mistemur
qd̾ utiq nob̃ salubenmũ maximũq
ieiuniu est. Ad uirtutẽ enĩ cõtinien¬
abstine̾ quia tũc demũ bene ambłat᷑
cũ per uiaz uĩtatis inceditur. Natti
quia angusta et ardua declinãtes
ꝓliua et lata sectando. cito in pẽdi¬
tionẽ deueniũt: Melior est gradus
leritior ꝑ iter rectũ ꝙͣ uelocitas festi
licus xp̃ianus. fructus ieiunii siu
qd̃ etiã iit̾ maxĩas largitates steri¬
lissimu eit nisi de sc̃i sp̃c rigatione
ꝓcesserit. Cum erĩ dicat apłs nullaᷤᷤ
sibi uirtutes sine caritate prodesse ⁊
itẽq dicat/ caticatẽ dei diffusa ẽẽ ĩ
est nob̾ cauendũ ẽ ne bona q̃ face̾ siñ
bonitate iso possunius elatione peͬda¬
crius. Nam om̃i se merito laride dispo¬
liat: ꝗ de studiis industrie sue ĩ se ma¬

Expanded text:
hil castum, dicente Apostolo: Omne quod non hil castum, dicente Apostolo: Omne quod non est ex fide, peccatum est : cum divisis ab unitate corporis Christi nulla similitudine comparamur, nulla communione miscemur: quod utique nobis saluberrimum maximumque jejunium est. Ad virtutem enim continenabstinere, quia tunc demum bene ambulatur, cum per viam veritatis inceditur. Nam quia angusta et ardua declinantes, proclivia et lata sectando, cito in perditionem deveniunt, MELIOR est gradus lentior per iter rectum, quam velocitas festinlicus Christianus fructus jejunii sui, quod etiam inter maximas largitates sterilissimum erit, nisi de sancti Spiritus rigatione processerit. Cum enim dicat Apostolus nullas sibi virtutes sine charitate prodesse , idemque dicat charitatem Dei diffusaest nobis : cavendum est ne bona quae facere sine bonitate non possumus, elatione perdamus. NAM OMNI se merito laude dispoliat qui 318 de studiis industriae suae in se ma
Abbreviated transcription (Latin):
et quicꝗd ab eccłia in oosuetudinez
est deuotionis receptu de traditio¬
ne apłica. et de sci sp̃e prodire doc¬
trina : qui nũc quoq cordib fideli¬
iuiri sius p̃sident institutis. ut ea õs
et obedienter custodiãt. et sapiente̾
intelligãt. Nam cũ iti die peritec̃o¬
stes quẽ a pascha dñi quĩquagesĩu
statis impleuit / manifestissime pa¬
tet inter cetera dei muneta ieiuni¬
oꝵ quoq gr̃as que bodietnã festiui¬
tatem indiuisa subsequitur tunc
funsse donata: ut sic̃ fuit ꝯcupiscẽtia
initiu pec̾toꝵ ita sit cõtinẽtia origo
nere nõ ideo segniores ẽẽ debemꝰ qͥa et
iudei et hetetici sepe ab edendi libe̾tate
se cõtinerit : et apud ip̃os paganos sũt
quedã uana ieiurua . Aliud aũt agit
sub ueritate tatio / aliud sub falsitate
deceptio. Apud nos fides scificat etiam
manducantez/apud illos infidelitas
polluit ena ieuinãtẽ. Unde quia exͣ
eoc̃a catholicã nichil est integru ni¬

Expanded text:
et quidquid ab Ecclesia in consuetudinem est devotionis receptum, de traditione apostolica et de sancti Spiritus prodire doctrina; qui nunc 317 quoque cordibus fidelium suis praesidet institutis, ut ea omnes et obedienter custodiant et sapienter intelligant. Nam cum in die Pentecostes, quem a Pascha Domini quinquagesimum statis, impleverit, manifestissime patet inter caetera Dei munera, jejuniorum quoque gratiam, quae hodiernam festivitatem indivisa subsequitur, tunc fuisse donatam: ut sicut fuit concupiscentia initium peccatorum, ita sit continentia origo nere, non ideo segniores esse debemus, quia et Judaei et haeretici saepe ab edendi libertate se continent, et apud ipsos paganos sunt quaedam vana jejunia. Aliud enim agit sub veritate ratio, aliud sub falsitate deceptio. Apud nos fides sanctificat etiam manducantem; apud illos infidelitas polluit jejunantem. Unde quia extra Ecclesiam catholicam nihil est integrum, ni
Abbreviated transcription (Latin):
solẽnitatũ dilc̾tissictu ordĩe ce¬
lebrato. et sp̃ualis letitie deuoti¬
orĩe cõpleta: oportet nos ad salubrica¬
ten recurrere parcitatis recriediũq
ieiunii. et exercendis mentib. ⁊ casti¬
gandis adhibere corporibꝰ: ut quia no
satis de hoc: et diuiria moĩta et ꝓpria
tias referamus. cũ scãs cõtinẽtie deliti¬
as appetentes aliꝙͣtulu nob̾ de terre¬
noꝵ ciboꝵ abũdãtia subtrahamꝰ ita
ut proficiat elemosinis qd̾ nõ ĩpẽdis¬
tur mensis. Tunc erũ demũ ad anis¬
m̃e curationẽ proficit medicina ieq¬
uinii: cum abstinentia ieiunantis ⁊¬
esuriem reficit indigentis. Quias
ergo scimus apud misericordẽ deu
ieuiniis p̃cellere elemosine largita¬
tem. dicente ip̃o dño. Date elemosĩaz
et oĩa mũda sũt uob̾. si aĩas nr̃as pec¬
catoꝵ cupimus sordibꝰ emũdari. elemo¬

Expanded text:
solemnitatum, dilectissimi, ordine celebrato et spiritalis laetitiae devotione completa, oportet nos ad salubritatem recurrere parcitatis, remediumque jejunii et exercendis mentibus et castigandis adhibere corporibus: ut quia nos satis de hoc et divina monita et propria tias referamus, tum sanctas continentiae delicias appetentes, aliquantulum nobis de terrenorum ciborum abundantia subtrahamus: 319 ita ut proficiat eleemosynis quod non impenditur mensis. Tunc enim demum ad animae curationem proficit medicina jejunii, cum abstinentia jejunantis esuriem reficit indigentis. Quia ergo scimus apud misericordem Deum jejuniis praecellere eleemosynae largitatem, dicente ipso Domino: Date eleemosynam, et omnia munda sunt vobis : si animas nostras a peccatorum sordib
Abbreviated transcription (Latin):
plebi sue. et itex domine in lumine
uultus tui ambulabũt : et in nomi¬
ne tuo exultabũt tota die. ⁊ in iusti
amus alacri fide solenne ieiuniuz/ ⁊
ĩmãdatis q̃ poterimus effice̾ cõtine¬
amus nos ab inflatice iactãtie ad d̾i
głia cũcta referentes: qui et bonaꝵ ĩ
spirator est uolũtatũ et bonaꝵ auctor¬
est actionũ dicente dnĩo. Sic luceat lu¬

Expanded text:
 et iterum: Domine, in lumine vultus tui ambulabunt, et in nomine tuo exsultabunt tota die, et in justitamus alacri fide solemne jejunium: et in mandatis, quae poterimus efficere, contineamus nos ab inflatione jactantiae, ad Dei gloriam cuncta referentes, qui et bonarum est inspirator voluntatum, et bonarum est auctor actionum, dicente Domino: Sic luceat lu
Abbreviated transcription (Latin):
tuaz et defensionem paterrii carioĩs
et exẽplum ꝓbitatis multi habeãt
sacerclotes. hec tibi scriberis frater in
domino hortor ac moneo ut deposito
ambitioĩs desidei̾o sp̃u potius ferueas
caritatis eiusq uirtutib secundu
doctrina apłica proficienter orneĩs
Est enum paciens et benigna et non
emulatur nec agit perperami nõ in¬
flatur non est ambiciosa non queĩt
que sua sunt. Unde si canitas non
querit ꝓpria. ꝙͣtum peccat qui cocu¬
piscit aliena. Aquib uolo ut te pror¬
sus abstineas memorq sis sentẽcie
que dicit. Tene qud̃ tenes ne alius
accipiat coronã tua. Nam si incõ¬
cessa quesieris ip̃e tuo opere atq iu¬
dicio un iuersał eccłie pace priuabe¬
ip̃is fuit studiose bis que eis iniun¬
xeras affuerãt. sed actioni eoꝵ iusti¬
tia negauit effectus.

Expanded text:
tuam, et defensionem paterni canones, tuam, et defensionem paterni canones, et exemplum probitatis multi habeant sacerdotes? Haec tibi scribens, frater, in Domino hortor ac moneo ut, deposito ambitionis desiderio, spiritu potius ferveas charitatis, ejusque virtutibus secundum doctrinam apostolicam proficienter orneris. Est enim patiens et benigna, et non aemulatur, non agit perperam, non inflatur, non est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt. Unde si charitas non quaerit propria, quantum peccat qui concupiscit aliena? A quibus volo ut te prorsus abstineas, memorque sis sententiae quae dicit: Tene quod tenes ne alius accipiat coronam tuam. Nam si inconcessa quaesieris, ipse te tuo opere atque judicio universalis Ecclesiae pace privabipsis fuit, studiose his quae eis injunxeras adfuerunt; sed actioni eorum justitia negavit effectum.
Abbreviated transcription (Latin):
lectioni tue beniuole cõtraire ut sa¬
niori consilio ab uniuersał te ecc̃e
perturbatione cõtineas nõ conuellã¬
tur ꝓuincialiu iura primatũ nec
priuilegiis antiquitus institutis me¬
tropolitani fraudentur antistites ali
Nichil alexandrine sedis eius quã
per scm̃ marcũ euãgelistã bt̃i petri
discipulu meruit pereat dignitatis
nec dioscoro impietatis sue ꝑtinatia
corruente splendõ tante eõce tenebriᷤ
obscuretur alienis. Anticchena quoq
eccͣa in qua primũ predicante beato
apło petro xp̃ianũ nom̃ exortũ ẽ ĩ pa¬
terne cõstitutioĩs ordĩe perseueret ⁊¬
in gradu tertio collata nũꝙͣ se fiat
inferior. Aliud enĩ sunt sedes aluco
presidentes et magnus unicuiq est
honor integricas sua: que cumi in
quibussibet locis ꝓpria ornamenta
non petclat quanto magis in con¬
stantinopolitane urbis magruficen¬
tia põt ẽẽ głiosa si per obseruancia

Expanded text:
lectioni tuae benevolo animo contraire, ut salectioni tuae benevolo animo contraire, ut saniore consilio ab universalis te Ecclesiae perturbatione contineas. Non convellantur provincialium jura primatum, nec privilegiis antiquitus institutis metropolitani fraudentur antistites. Nihil Alexandrinae sedi ejus quam per sanctum Marcum evangelistam beati Petri discipulum meruit pereat dignitatis, nec, Dioscoro impietatis suae pertinacia corruente, splendor tantae Ecclesiae tenebris obscuretur alienis. Antiochena quoque Ecclesia, in qua primum praedicante beato apostolo Petro Christianum nomen exortum est, in paternae constitutionis ordine perseveret, et in gradu tertio collocata nunquam se fiat inferior. Aliud enim sunt sedes, aliud praesidentes, et magnus unicuique honor est integritas sua; quae cum in quibuslibet locis propria ornamenta non perdat, quanto magis in Constantinopolitanae urbis magnificentia potest esse gloriosa, si per observantiam
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u ambitiorus infletur. Noli frat̾
altum sapere sed time. et xp̃ianissi¬
moꝵ principum piissimas aures
improbis petitionib ĩqetate desiste
Quib certũ heo modestia te magiꝰ
ꝙͣ elatione placituꝵ . Persuasioni d¬
erum tue in nullo penitus suffragat᷑
tas annos facta subscriptio nunꝙͣ
a predecessorib tuis ab apłice sedis
transmissa notitia cui ab initio sui ⁊¬
caduce dudũq collapse sera nũc et
inutilia subicere fomenta uoluisti
eliciendo a fratrib sp̃em confessioĩs
quã tibi in suam iniutia uerecun¬
dia fatigata p̾beret Memento quid
dñs ei qui unũ de pusillis scandali¬
zauerit cõminetur. et sapienter in¬
tellige quale sit dei iudicius subitu¬
rus qui tot eccłiis tot sacerclotib scã¬
dalum inferre non metuit. Fateor
enĩ ita me diłccione uniuerse frat̾¬
nitatis obstringi. ut nemini prorsus
in his que contra se poscit assentiaz
possisq euitenter agnoscere me di¬

Expanded text:
spiritus ambitionis infletur. Noli, frater, spiritus ambitionis infletur. Noli, frater, altum sapere, sed time, et Christianissimorum principum piissimas aures improbis petitionibus inquietare desiste, quibus certum habeo modestia te magis quam elatione placiturum. Persuasioni enim tuae in nullo tas, annos facta conscriptio, nunquamque a praedecessoribus tuis ad apostolicae sedis transmissa notitiam, cui ab initio sui caducae dudumque collapsae sera nunc et inutilia subjicere fomenta voluisti, eliciendo a fratribus speciem consensionis, quam tibi in suam injuriam verecundia fatigata praeberet. Memento quid Dominus ei qui unum de pusillis scandalizaverit comminetur, et sapienter intellige quale sit Dei judicium subiturus, qui tot Ecclesiis, tot sacerdotibus scandalum inferre non metuit. Fateor enim ita me dilectione universae fraternitatis obstringi, ut nemini prorsus in his, quae contra se poscit, assentiar; possisque evidenter agnoscere me di
Abbreviated transcription (Latin):
ditas meis studiis adiuuetur ac nõ
potius et ineo et oĩum qui non alta
sapiunt seo humilib consentiunt
opere subruatur. Sc̃i illi et uene¬
rabiles patres qui in urbe nucena sa¬
crlego aitio cum sua impietate dẽp¬
nato. marisuras usq in finem mun¬
di leges ecͣrasticoꝵ canonũ condide¬
tunt. et apud nos in tote orbe tr̃aꝵ
in suis cõstitutionibus uiuit. ⁊ si
quid usꝙͣ aliter ꝙͣ illi stacuere presu¬
mitur. sine cunctatione cessatur. ut¬
que ad perpetuam utilitatem gnͣa¬
liter instituta sunt nulla cõmutati¬
one uatientur nec ad priuatũ tra¬
hantur cõmodu que ad bonũ sũt
cõe perfixa. et marientib tetiriniꝰ
quos cõstituerũt patres nemo inua¬
dat alienũ sed intra fines ꝓprios atq
legitimos prout quis ualuent ĩ la¬
titudine se catitatis exerceat. Cuiꝰ
satis uberes fructus constanitinopoli¬
tanus põt antistes aoꝗtere. si magis
humilitatis uirtute nitatur ꝙͣ si

Expanded text:
ditas meis studiis adjuvetur ac non ditas meis studiis adjuvetur ac non potius et meo et omnium qui non alta sapiunt, sed humilibus consentiunt opere subruatur. Sancti illi et venerabiles Patres qui in urbe Nicaena sacrilego Anato, mansuras usque in finem saeculi leges ecclesiasticorum canonum condiderunt, et apud nos in toto orbe terrarum, in suis constitutionibus vivunt, et si quid usquam aliter quam statuerunt praesumitur, sine cunctatione cquae ad perpetuam utilitatem generaliter instituta sunt, nulla communicatione varientur, nec ad privatum trahantur commodum, quae ad bonum sunt commune praefixa: et manentibus terminis quos constituerunt Patres, nemo indat alienum. Sed intra fines proprios atque legitimos prout quis valuerit in latitudine se charitatis exerceat, cujus satis uberes fructus Constantinopolitanus potest antistes acquirere, si magis humilitatis virtute nitatur, quam si
Abbreviated transcription (Latin):
traria. In totius etͣre ꝑturbationem
supba hec tendit elatio que ita abuti
uoluit cõcilio synodali: ut fr̃es ĩ fidei
tantũmoto negotiũ cõuocatos et de¬
functione eius cause que erat curã¬
da perfunctos ad consentierdũ sibi
de prauando cõpellẽt. Inde enĩ fr̃es
nt̃i ab apłica sede ditecci qui uice⁊
mea synodo pre sidebãt ꝓbabilit̾ atꝙ
cõstanter illicitis ausibus obstitem̃t
aꝑte clamantes ne contra instituta
nicene presũptio reprobe nouitatis as¬
surgeret. nec põt de eoꝵ cõtradictione
dubitari. de quib in epła tua etiã ip̃e
conquereris ꝙ conatib tuis uoluer̃t
obiuare. In quo eos quidem multum
mͥ hec scribendo cõmeridas. sed temet¬
ip̃m ꝙ eis parere nolueris dũ illicita
moliris accusas superfue non cederi¬
da appetens et salubriter cõtratia con¬
cpiscens que nullu unquã poterũt
nt̃m obtinere conserisu. Absit enim a
conscientia mea ut tam praua cupi¬

Expanded text:
traria. In totius Ecclesiae perturbationem traria. In totius Ecclesiae perturbationem superba haec tendit elatio, quae ita abuti voluit concilio synodali, ut fratres in fidei tantummodo negotio convocatos, et definitione ejus causae, quae erat curanda, perfunctos, ad consentiendum sibidepravando compelleret. Inde enim fratres nostri, ab apostolica Sede directi, qui vice mea synodo praesidebant probabiliter atque constanter illicitis ausibus obstiterunt, aperte clamantes ne contra instituta Nicaenae praesumptio reprobae novitatis 198 assurgeret, nec potest de eorum contradictione dubitari, de quibus in epistola tua etiam ipse conquereris, quod conatibus tuis voluerint obviare. In quo eos quidem multum mihi haec scribendo commendas, sed temetipsum quod eis parere nolueris, dum illicita moliris accusas superflue non concedenda appetens et salubriter contraria concupiscens, quae nullum unquam potuerunt nostrum obtinere consensum. Absit enim a conscientia mea ut tam prava cupi
Abbreviated transcription (Latin):
di honoris priuilegium sedeᷤ alexan
metropolitani ep̃i ꝓpͥo honore pͥuen¬
tur. Quib inauoitis et nunqua
ante temptatis ita p̃uenitis accessi¬
bus ut scãm synodu ad extinguẽ¬
dam solum heresim et cõfirmatiõe
fidei catholice studio xp̃ianissimi
principis cogregata in occasionem
ambitus trahas et ut cõuentĩa sũa
tibi det impellas tamꝙͣ refutari ne¬
queat qd̾ illicite uoluei̾t mulcituro
et illa nicenoꝵ canonu per sc̃m uere
sp̃ni ordiriata conditio in aliqͣ cuiꝙͣ
sit parte solubilis. Rulla sibi¬
numetus sacerclotuiri uel cõparare
se audeat uł preferre. cum tanto di¬
uinitus priuilegio nicena sit syno¬
dus consecrata. ut siue ꝑ pauciores.
siue per plures eccłiastica iudicia ce¬
lebrentur om̃i perutus auctoritate
sit uacuu quicꝗd ab illoꝵ fue̾i̾t cõ¬
stitutioe diuersu. Alimis ergo hec l¬
proba nimis sunt praua que sacratis¬
simis canorub inueniuntur esse cõ¬

Expanded text:
di honoris privilegium sedes Aledi honoris privilegium sedes Alemetropolitani episcopi proprio honore priventur- Quibus inauditis et nunquam ante tentatis ita priveris excessibus, ut sanctam synodum ad exstinguendam solam haeresim et confirmationem fidei catholicae studio Christianissimi principis congregatam in occasionem ambitus trahas, et ut conniventiam suam tibi det impellas, tanquam refutari nequeat, quod illicite voluerit multitudo, et illa Nicaenorum canonum per sanctum vere Spiritum ordinata conditio aliqua cuiquam sit parte solubilis. numerus sacerdotum vel comparare se audeat vel proferre; cum tanto divinitus privilegio Nicena sit synodus consecrata, ut, sive per pauciores sive per plures ȩcclesiastica iudicia celebrentur, omni penitus auctoritate sit vacuum, quicquid ab illorum fuerit constitutione diversum. Item: Sancti et proba, nimis sunt prava, quae sacratissimis canonibus inveniuntur esse con
Abbreviated transcription (Latin):
liis innotescat ꝙ cõtra impiũ sensu
ẜm doctrina enãgelica et apłica p̃¬
dicaitius. Quia licet plene que semꝑ
fuisset atq ẽẽt catholicoꝵ sentẽtia scͥp¬
serimus tanien. nũc quoq ad confir¬
mandas oĩuta merites nõ paꝵ exho̾¬
tationis addidimꝰ. Meicior eni sũme
ius fides om̃s quidem hereses destruit
sco maxĩe impieratẽ presentis erroi̾s
expugriat. et intelligo mͥ aliud nõ li¬
cere ꝙͣ ut om̃s conatus meos ei ce in
qua uniuersał ecͬce salus infestatur
impendam. Ne autẽ aliqua negligẽ¬
tie occasione scripta nr̃a ad uos nõ po¬
tueñt perueniire exemplana eoꝵdez
nũc mictenda credidimus ut nullo
modo fidei quam defendimus predi¬
catio nr̃e notitie subtrahatur.
augusto .uii. et ameno. U.cc.¬

Expanded text:
liis innotescat quod contra impium sensum liis innotescat quod contra impium sensum secundum doctrinam evangelicam et apostolicam praedicemus. Quia licet plene, quae semper fuisset atque esset catholicorum sententia, scripserimus; tamen nunc quoque ad confirmandas omnium mentes non parum exhortationis addidimus. Memor enim sum me jus fides omnes quidem haereses destruit, sed maxime impietatem praesentis erroris expugnat, et intelligo mihi aliud non licere, quam ut omnes conatus meos ei causae in qua universalis Ecclesiae salus infestatur impendam. Ne autem aliqua negligentiae occasione scripta nostra ad vos non potuerint pervenire, exemplaria eorumdem nunc mittenda credidimus, ut nullo modo fidei quam defendimus praedicatio vestrae notitiae subtrahatur. Augusto septies et Avieno
Abbreviated transcription (Latin):
est. qui quoꝵ incitat merites adiuna
actiones. Qud̃ nob̾ p̃senti cxperim̃to
euideriter apparuit. siꝗdem int̾ discre¬
taꝵ spatia longinqua regionũ unũ
sumpserĩt corda nr̃a consiliu. ut qd̾
a nobis desiderabatis eo uob̾ tẽꝑe quo
tamen disctioru ur̃e tradi scripta nr̃a
potuerũt. que non solurri apłice sediᷤᷤ
auctoritate. sed etiam sc̃e synodr q̃
ad nos frequens conuenerat unanr̃¬
mitate directa sunt. ut in his quan¬
tara curam totiꝰ ecͣce hẽamus apparet
hortando scilicet omĩiurri fideliũ men¬
tes et clemetitissimoꝵ principũ pre¬
sidia ad deferisionem fidei postulãdo
quoꝵ pios et catholicos aĩos nõ diffi¬
.dimus openi atq auctoritatem suã
iustis petitiorub p̃stituros. Quo citiꝰ
auxiliante dño perrutiosa heresis. et
dudum scõꝵ patrurri auc̃te dãpnata
que nupet ephesi male adiuta ẽ aufe¬
ratur. Interi uero det operã quãtũ
fieri põt ur̃a diłetio ut omĩb eccłie fi¬

Expanded text:
mentes adjuvat actiones. Quod nobis praesenti experimento evidenter apparuit; siquidem inter discretarum spatia longinqua regionum unum sumpserint corda nostra consilium, ut quod a nobis desiderabatis eo vobis tempore, tamen dilectioni vestrae tradi scripta nostra potuerunt, quae non solum apostolicae sedis auctoritate, sed etiam sanctae synodi, quae ad nos frequens convenerat, unanimitate directa sunt, ut in his quantam curam totius Ecclesiae habeamus appareat; hortando scilicet omnium fidelium mentes, et clementissimorum principum praesidia ad defensionem fidei postulando, quorum pios et catholicos animos non diffidimus opem atque auctoritatem suam justis petitionibus praestaturos, quo citius, auxiliante Domino, perniciosa haeresis et dudum sanctorum Patrum auctoritate damnata, quae nuper Ephesi male adjuta est, auferatur. Interim vero det operam, quantum fieri potest, vestra dilectio, ut omnibus Ecclesiae fi
Abbreviated transcription (Latin):
dit ut de rerciediis ꝓcuraridis eadem
utriq cuperemus que prius poposci
Nutie quoq instantiꝰ peto maiore n¬
utens fiducia deprecandi postẽ pre¬
sidium uenerante exhortatioĩs accepi
rante ur̃a clementia. pestiferi erroriᷤᷤ
possit morib auferri. ut quicꝗd ip̃o
inspirante atq auxiliante potuei̾t
salubriter fieri cũ uestre fidei laude
peragatur. quoniati res humane r
aliter tute ẽe nõ possunt. nisi que ad
diuinã cõfessionẽ pertiriẽt. et regia ⁊
sacerdotalis defertoat auetoritas.

Expanded text:
dit, ut de remediis procurandis eadem dit, ut de remediis procurandis eadem utrique cuperemus: quae prius poposci, nunc quoque instantius peto, majore utens fiducia deprecandi, posteaquam praesidium venerandae exhortationis accepi.rante clementia vestra, pestiferi erroris possit morbus auferri: ut quidquid, ipso inspirante atque auxiliante, potuerit salubriter fieri, cum vestrae fidei laude peragatur: quoniam res humanae aliter tutae esse non possunt, nisi que ad divinam confessionem pertinent, et regia et sacerdotalis defendat auctoritas.
Abbreviated transcription (Latin):
Eo epe pulcherie auguste.
Gaudere me pluritiuz et exul¬
tare in dño pietatis tre scripta
fecerũt. quib euidenter ostenditur
quantũ catholicata diligas fiderii ⁊
ꝙͣtum hereticu detesteris erioxẽ. he¬
resis quippe est nimis impia. et a¬
euangelio uericatis inimica. que
rion pot̃onẽ aliqua letere. set ipsa
xp̃iane religionis conatur furroa ir̃i¬
ta cõuellere negans sempiterni pris
filiu sempitemu de utero beate uir¬
gitus matris ueram carnem nostre
sũpsisse nature. et eos dãpnatione
precellens. qui ab euangelica et apo
fide nullo deduci etrore potuerũt. il¬
ludq frustea p̃tendens qd̾ uicenie sy¬
nodi fidem teneat cuius eum cõstat
ẽẽ alienum gloriosissima augusta.
unde quia nõ deserit eccłiam suam di¬
uina ꝓtectio dicente dño ecce ego uo¬
biscum sum om̃ib dicb usq ad cõ¬
sumationẽ seculi eodemq opere et¬
tempore sp̃c der et clemientie ut̃e soli¬
citiroinem et curam nñ cordis accẽ¬

Expanded text:
opus Pulcheriae Augustae. Gaudere me plurimum et exsultare in Domino pietatis tuae scripta fecerunt, quibus evidenter ostenditur quantum catholicam diligis fidem, et quantum haereticum detesteris errorem. Haeresis quippe est nimis impia et Evangelio Veritatis inimica, quae non portionem aliquam laedere, sed ipsa Christianae religionis conatur fundamenta convellere, negans sempiterni Patris Filium sempiternum de utero beatae Virginis matris veram carnem nostrae sumpsisse naturae, et eos damnatione percellens, qui ab evangelica et apostolica fide nullo deduci errore potuerunt, illudque frustra praetendens quod Nicaenae synodi fidem teneat, cujus eum constat esse alienum, gloriosissima Augusta. Unde quia non deserit Ecclesiam suam divina protectio, dicente Domino: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi; eodemqtempore spiritus Dei et clementiae vestrae sollicitudinem et curam nostri cordis accen
Abbreviated transcription (Latin):
pro iustitia timeat. aut de promissoꝵ
retributione diffidat quia per laborẽ
ad requiẽ. et per mortẽ transitur ad
uitam. cum omĩem humilitatis no¬
stre infirmitatẽ ille susceperit. ĩ quo
si in cõfessione et dilectione ip̃iris ꝑ¬
maneamus. et qd̃ uicit uincimus.
et qb̾ promisit accipimus. quia siue
ad facienda siue ad coleranda aduer¬
sa promussa pattis uox semper debet¬

Expanded text:
pro justitia timeat, aut de promissorum pro justitia timeat, aut de promissorum retributione diffidat, quia per laborem ad requiem, et per mortem transitur ad vitam: cum omnem humilitatis nostrae infirmitatem ille susceperit, in quo si in confessione et in dilectione ipsius permaneamus, et quod vicit vincimus, et quod promisit accipimus. Quia sive ad facienda mandata, sive ad toleranda adversa, praemissa Patris vox debet semp
Abbreviated transcription (Latin):
placco et cuiꝰ predicatione manifestõ
cuius humilitate clarificor incunctã¬
ter audite quia ip̃e ẽ ueritas et uita.
diabolum ligat. et uasa eius rapit. ꝗ
pecrati cirographum. et preuancatioĩs
pacta dirumpit. Ip̃m audite qui uia
apent ad celum. et per crucis supplici¬
um. gradus nobis ascensionis parat
ad regnum. Quid trepidatis redimi
quid pauetis sci liberari: fiat qud̃ me
uolente uult xp̃c. abicere camalem
formudinẽ. et fideli uos amare cõstã¬
tia. indignum est. ut in saluatoris
passione timeatis. qd̃ ip̃ius munere
simi. non ad illoꝵ taritũ utilitatẽ di¬
lecti surit. qui ea propriis aurib au¬
dierũt. sed in illis tribo apłis uniue̾sa
eccłia didicit. quioquid eoꝵ. et aspectꝰ
uidit. et auditus accepit. Confitmet᷑
ergo ẜm predicationẽ sacratissimi
euangelii om̃ium fides. et nemo de
xp̃i cruce per quã mũdus redemptus
est erubescat. Nec ideo quisꝙͣ aut paci

Expanded text:
placeo, et cujus praedicatione manifestor, placeo, et cujus praedicatione manifestor, cujus humilitate clarificor, incunctanter audite: quia ipse est veritas et vita, diabolum ligat, et vasa ejus rapit, qui peccati chirographum et praevaricationis pacta dirumpit. Ipsum audite, qui viam aperit ad coelum, et per crucis supplicium gradus vobis ascensionis parat ad regnum. Quid trepidatis redimi? quid pavetis saucii liberari? Fiat quod me volente vult Christus. Abjicite carnalem formidinem, et fideli vos armate constantia: indignum est enim, ut in Salvatoris passione timeatis, quod ipsius munere aec, dilectissimi, non ad illorum tantum utilitatem dicta sunt, qui ea propriis auribus audierunt, sed in illis tribus apostolis universa Ecclesia didicit quidquid eorum et aspectus vidit et auditus accepit. Confirmetur ergo secundum praedicationem sacratissimi Evangelii omnium fides, et nemo de Christi cruce, per quam mundus redemptus est, erubescat. Nec ideo quisquam aut pati
Abbreviated transcription (Latin):
posterior. Hic est filius meus quema
me non separat deitas. nõ diuidit po¬
testas non discernit etertritas. Hic ẽ fi¬
lius meus non adoptiuus. sed propriu̾.
non aliunde creatus. sed ex me genitꝰ.
nec de alia natura mͥ factus cõparabił
sed de mea ẽentia mͥ natus equał. Hic
est filius m̃s per quẽ omĩa fc̃a sũt. ⁊
sine ip̃o factũ est nichil. qui omĩa q̃
facio similiter facit. et quioꝗd operoͬ
inseparabiliter mecũ atq indifferẽt᷑
operatur. In patre enim est filius. et
in filio pater. nec unꝙͣ unitas nostra
diuiditur. et cũ alius egosum qui ge¬
nui. alius ille quẽ genui. nõ aliud
tamen de illo nobis cogitare fas ẽ ꝙͣ
de me sentire possibile est. Hic est filiᷤ
meus qui eam quam mecũ h̃t̃ equa¬
litatem. no rapina appetit. nec usur¬
pationie p̾sumpsit. sed manens in for¬
ma glorie mee. ut ad reparandũ ge¬
nus humanuz. exequeretur cõe con
ergo in quo mͥ bene per omĩa bene cõ¬

Expanded text:
posterior. Hic est Filius meus, quem a posterior. Hic est Filius meus, quem a me non separat Deitas, non dividit potestas, non discernit aeternitas. Hic est Filius meus, non adoptivus, sed proprius; non aliunde creatus, sed ex me genitus; nec de alia natura mihi factus comparabilis, sed de mea essentia mihi natus aequalis. Hic est Filius meus, per quem omnia facta sunt, et sine quo factum est nihil : quia omnia quae facio similiter facit, et quidquid operor, inseparabiliter mecum atque indifferenter operatur. In Patre enim est Filius, et in Filio Pater , nec umquam unitas nostra dividitur. Et cum alius ego sim qui genui, alius ille quem genui, non aliud tamen de illo vobis cogitare fas est, quam de me sentire possibile est. Hic est Filius meus, qui eam quam mecum habet aequalitatem non rapina appetiit , nec usurpatione praesumpsit; sed manens in forma gloriae meae, ut ad reparandum genus humanum exsequeretur commune consergo, in quo mihi per omnia 197 bene com
Abbreviated transcription (Latin):
lio pater. et un illa dĩu cdaricate qua
ad discipuloꝵ temperat aspectum nõ
separabatur ab unigenito genitoris
ẽentia. sed ad cõmendandam propriera¬
tem utriusq persone sicut in sui signi¬
ficauit filiuz splendor ex corꝑe. ita audi¬
tui patrẽ uox nuntiauit ex nube. Qã
uoce accepta discipuli qud in faciẽ ceci¬
derũt et timuerũt ualde. nõ de patris
tantũ. sed et de filii maiestate tremu¬
etunt. altiore enĩ sensu unã utriusq
intellexerũt deitatem. Et quia in fide
nõ erat hesitatio. nõ fuit in timore
disciretio. Latum ergo illud ⁊ młtiplex
testimoniu fuit. et plus in uerboꝵ uir¬
tute. ꝙͣ sono uocis auditum est. dicẽ¬
te enim patre. hic est filius meus di¬
lectus in quo mͥ bene cõplacui. ipsus
audite. ĩ me euidenter auditũ ẽ. Hic
est filius meus. cui ex trie. et mecuz
ee sine tempore ẽ. quia nec genitor
genito prior. nec genitus ẽ genitore

Expanded text:
lio Pater, et in illa Domini claritate, quam lio Pater, et in illa Domini claritate, quam ad discipulorum temperarat aspectum, non separabatur ab Unigenito Genitoris essentia; sed ad commendandam proprietatem utriusque personae, sicut visui significavit Filium splendor ex corpore, sic auditui Patrem vox nuntiavit ex nube. Qua voce accepta, discipuli quod in faciem ceciderunt et timuerunt valde, non de Patris tantum, sed et de Filii majestate tremuerunt: altiori enim sensu unam utriusque intellexerunt Deitatem: et quia in fide non erat haesitatio, non fuit in timore discretio. Latum ergo illud et multiplex testimonium fuit, et plus in verborum virtute quam in sono vocis auditum est. Dicente enim Patre: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite; nonne evidenter auditum est: Hic est Filius meus, cui ex me et mecum esse, sine tempore est? Quia nec Genitor Genito prior, nec Genitus est Genitore
Abbreviated transcription (Latin):
rapiebatur excessu et gaudio totiꝰ uisi¬
onis impletur ibi cum ih̾u optabat
habitare ubi manifestata eius głia
letabatur. unde et ait. Dnĩe. Ronũ est
nos hic ẽẽ. Si ius faciamus hic tria
tabernacula. tibi unũ. Moysi unum ⁊
helie unũ. Sed huic suggestioni do¬
minus non respondit. significãs non
quidem improbum sed mordinatu
ẽẽ qud̃ cuperet: cum saluari mundus
nisi per xp̃i mortem non posset. ⁊ exẽ¬
plo domini in hoc uocaretur credentiũ
fides ut licet non oporteret de beacitudi¬
nis promissionib dubitari incellige¬
remus tamen inter temptationes istiꝰ
uite prius nobis tolerantiam postu¬
landam ẽẽ ꝙͣ głiam: quia tempoͬa pa¬
tiendi non põt felicitas preuenire re¬
gnandi. Adhuc itaq loquente eo. ec¬
ce nubes liuida obumbrauit eos. ⁊ ec¬
ce uox de nube dicens. Iic est filiꝰ me¬
us dilectus in quo mͥ bene complacui.
ip̃m audite. Presens quidẽ erat infi¬

Expanded text:
rapiebatur excessu; et gaudio totius visirapiebatur excessu; et gaudio totius visionis impletus, ibi cum Jesu optabat habitare, ubi manifestata ejus gloria laetabatur; unde et ait: Domine, bonum est nos hic esse: si vis, faciamus hic tria tabernacula, tibi unum, Moysi unum, et Eliae unum . Sed huic suggestioni Dominus non respondit, significans non quidem improbum, sed inordinatum esse quod cuperet; cum salvari mundus nisi Christi morte non posset, et exemplo Domini in hoc vocaretur credentium fides, ut licet non oporteret de beatitudinis promissionibus dubitari, intelligeremus tamen inter tentationes 196 hujus vitae prius nobis tolerantiam postulandam esse quam gloriam: quia tempora patiendi non potest felicitas praevenire regnandi. CAP. VI. Adhuc itaque eo loquente ecce nubes lucida obumbravit eos, et ecce vox de nube dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite . Praesens quidem erat in Fi
Abbreviated transcription (Latin):
Confirmandis ergo apłis et ad oṁez
scientiã ꝓuehendis. alia quoq iti illo
miraculo accessit instructio. Moyses
enim et helias. lex scilicet et propłe
apparuerũt cum dño loquentes uͭ ue¬
rissime ui illa quinq iuroꝵ presentia
compleretur qud̃ dcm̃ ẽ. In duob uł
tribus cestib stabit om̃e uerbũ. Qd
hoc stabilius. quid fumius uerbo ĩ cu¬
ius predicatioe ueteris ac noui testa¬
menti concinut tuba. et cũ euãgelica
doctrina antiquaꝵ protestationũ in¬
strumenta cõcutrunt. astipulantu e¬
nim sibi inuicem utriusq federis pa¬
gine: et quẽ sub uelamine misterioꝵ
precedentia signa ꝓmiserãt: manifestũ
atq perspituũ preseritis glorie splen¬
dor ostendit. Quia sicut ait beatus Io¬
harines: lex per moysen data ẽ/ gr̃a
autẽ et ueritas per iħ̃m xp̃m facca ẽ
reuelationib petius apostolus incitatꝰ
mundana spernens et terrena fastidi¬
ens iri eternoꝵ desiderium quodã m̃ñtis

Expanded text:
Confirmandis vero apostolis et ad omnem scientiam provehendis, alia quoque in illo miraculo accessit instructio. Moses enim et Elias, lex scilicet et prophetae, apparuerunt cum Domino loquentes: ut verissime in illa quinque virorum praesentia compleretur quod dictum est: In duobus vel tribus testibus stat omne verbum . Quid hoc stabilius, quid firmius verbo, in cujus praedicatione veteris et novi Testamenti concinit tuba, et cum evangelica doctrina, antiquarum protestationum instrumenta concurrunt? Astipulantur enim sibi invicem utriusque foederis paginae; et quem sub velamine mysteriorum praecedentia signa promiserant, manifestum atque perspicuum praesentis gloriae splendor ostendit: quia, sicut ait beatus Joannes, lex per Mosen data est, gratia autem et veritas per Jesum Christum facta est revelationibus Petrus apostolus incitatus, mundana spernens et terrena fastidiens, in aeternorum desiderium quodam mentis
Abbreviated transcription (Latin):
presidiis specialius instruamꝰ ut ca¬
ritatis opere ac nitore pudicitie taꝙͣ
duab eleuatialis de tetrenis merea¬
mur ẽẽ celestes. Quo desiderio ꝗsꝗs
gr̃a dei adiutus impletur: et de ꝓfcũ
suo non in se sed in domuno głiatur
Hic legitime honorat paschale sacram̃¬
tum huiꝰ limina uastator angelus san¬
guine agni. et signo ciucis prenotata ñ
intrat. Is plagas egyptias nõ pauesci
hiistẽ aquis hostes relinꝗt extirictos
quib est ip̃e saluatus. Amplectamur
itaq dilectissimi purificatis mentibꝰ
atq corporib salutis ñte mirabile sa¬
cramentũ. et ab om̃i fermento mali¬
tie ueteris emundati: pascha dñi cũ
digna obseruantia celebremꝰ. ut regẽ¬
re nos sp̃u scõ  a caritate xp̃i nulł tẽp¬
tationib seꝑemur qui in sanguine
suo pacificans oĩa in altitudinẽ pat̾¬
ne głie se recepit. et humilitatẽ sibi
seruientiũ nõ reliquit. cui ẽ honor ⁊

Expanded text:
praesidiis specialius instruamus, ut chapraesidiis specialius instruamus, ut charitatis opere ac nitore pudicitiae, tamquam duabus elevati alis, de terrenis mereamur esse coelestes. Quo desiderio quisquis gratia Dei adjutus impletur, et de profectu suo non in se, sed in Domino gloriatur, hic legitime honorat paschale sacramentum. Hujus limina vastator angelus sanguine agni et signo crucis praenotata non intrat. Is plagas Aegyptias non pavescit, et iisdem aquis hostes suos relinquit exstinctos quibus est ipse salvatus. Amplectamur itaque, dilectissimi, purificatis mentibus atque corporibus, salutis nostrae mirabile sacramentum, et ab omni fermento malitiae veteridigna observantia celebremus: ut regente nos Spiritu sancto, a charitate Christi nullis tentationibus separemur, qui in sanguine suo pacificans omnia, et in altitudinem paternae gloriae se recepit, et humilitatem sibi servientium non reliquit, cui est honor et
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis inclinationiem totiꝰ mun¬
di compago quateretur cũ facinus i¬
naret: et manifestam in reos senten¬
tiam ip̃a elementa proferrent. Quis
uobis annus iudei. que consciẽtia
fuit:quando et iudiciuz uos uniuer¬
sitatis urgebat et reuocan ad se con¬
sumato scelere impietas ur̃a non po¬
terat: Qualis confusio uos opetuit
ut etiam de tali popło multos per fidẽ
iustificare dignatus sit nosq sub ue¬
teris quonoam ignorantie profunda
nocte peteurites/ in patriarchaꝵ socie¬
tatem. et iri sortem electi geneĩs adop¬
rarit: et altitudiniẽ spei nr̃e nõ segni¬
ter: neq cum tempore cuitamꝰ s pru¬
denter ac fidelit cogitantes de qͣli cap¬
tiuitate / et quã misera seruitute qͦ
pretio redẽpti: et quo brachio sumus
tionis nr̃e probitate monstremꝰ. Et
quia nichil ẽ iri oĩum uirtutum di¬
gnitate prestantius ꝙ̃ pietas miseri¬
cordie et puritas castitatis hiis nos

Expanded text:
majestatis inclinationem totius munmajestatis inclinationem totius mundi compago quateretur, cum facinus inaret, et manifestam in reos sententiam ipsa mundi elementa proferrent: qui vobis animus, Judaei, quae conscientia fuit; quando et vos judicium universitatis urgebat, et revocari ad se consummato scelere impietas vestra non poterat? Qualis confusio vos operuit?ut etiam de tali populo multos per fidem justificare dignatus sit, nosque sub veteris quondam ignorantiae profunda nocte pereuntes, in patriarcharum societatem, et in sortem electi generis adoptarit: ad altitudinem spei nostrae non segniter neque cum torpore curramus; sed prudenter ac fideliter cogitantes, de quali captivitate et quam misera servitute, quo pretio redempti, et quo brachio sumus tionis nostrae probitate monstremus. Et quia nihil est in omnium virtutum dignitate praestantius quam pietas misericordiae et puritas castitatis, his nos
Abbreviated transcription (Latin):
superbie iuctrix hurulitas triumpha¬
bat: cum tam uelox fidei ẽẽt affectus
ut de crucifixis cum xp̃o latronibus ꝗ
ui xp̃m filium dei credidit paradisu
iustificatus intrauent. Quis tanti
muneris explicet sacramentũ: Quis
potentiam tam mire conditioniᷤ enã¬
ret. Exiguo temporis puncto longoꝵ
sceleꝵ reatus aboletur luctantis aĩme
dura rormenta herens pacibulo trãsit
ad xp̃m et cui propria impietas intu¬
lit penam xp̃i gr̃a dat coronam. hĩc iã
degustato aceto dominus quḋ illa da¬
bat unea que ab auctoris sui plan¬
tatione degenerans conuersa fueͬãt
in amantudinẽ uitis aliene. Consu¬
matumi est ait. hoc est complete sũt
scripture. Non est amplius ꝙ insani¬
am populi furentis expectemr nichil
uirtutis. Inclinato itaq capite: emi¬
sit sp̃m. Et in corpus die tertio susci¬
tandum quietẽ placidã saporis admi¬
sit. Cui sacramento cum se uite aue¬
tor impenderet et ad catitam diuine

Expanded text:
superbiae victrix 210 humilitas triumphasuperbiae victrix 210 humilitas triumphabat; cum tam velox fidei esset effectus, ut de crucifixis cum Christo latronibus, qui in Christum Filium Dei credidit, paradisum justificatus intraverit. Quis tanti muneris explicet sacramentum? quis potentiam tam mirae commutationis enarret? Exiguo temporis puncto, longorum scelerum reatus aboletur; inter luctantis animae dura tormenta, haerens patibulo transit ad Christum; et cui propria impietas intulit poenam, Christi gratia dat coronam. CAP. IV. Hinc jam degustato aceto, Dominus, quod illa dabat vinea, quae ab auctoris sui plantatione degenerans, conversa fuerat in amaritudinem vitis alienae, Consummatum est , ait; hoc est, completae sunt Scripturae: non est amplius quod de insania populi furentis exspectem; nihil virtutis. Inclinato itaque capite emisit spiritum, et in corpus die tertio suscitandum, quietem placidi soporis admisit. Cui sacramento cum se vitae auctor impenderet, et ad tantam divinae
Abbreviated transcription (Latin):
ad detestabilem uti sceleris impiera¬
tem: et ad uoluntana dñi pertinet
passionem. Ip̃e eñi per ysaiam loꝗtu̾
Dorsum meũ dedi ad flagella. maxil¬
las autẽ meas ad palmas: faciem
autem meam nõ auerti a cõfusio¬
ne sputoꝵ. Ip̃e per dauid dederunt
inquid in escam meam fel et in siti
mea potauerunt me aceto. Et itex ciͥ¬
cundederunt me canes multi. consi¬
lium malignaritium obsedit me. fo¬
terunt manus meas et pedes meos di¬
numerauerunt onsia ossa mea. Ip̃i
uero considerauenint et conspexerũt
me. diuiseturit sibi uestimenta m̃a.
et supet uestem meam miserũt sortẽ.
Et ne sceleris tantum uestri uideatũ
orto predictus. uulla aũt potentia pro¬
nuntiata ciucifixi non quidem legis¬
tis dominus desceridet de cruce. sed le
salutarem: nature humane celebra¬
retut oblatio. Ibi sangius ĩmaculati
agni antique preuaricationis pacta
delebat. Ibi tota diabolice dñationus
conterebatur aduersitas: et de elacicẽ

Expanded text:
ad detestabilem vestri sceleris impietaad detestabilem vestri sceleris impietatem et ad voluntariam Domini pertinet passionem. Ipse enim per Isaiam loquitur: Dorsum meum dedi ad flagella, maxillas meas ad palmas, faciem autem meam non averti a confusione sputorum . Ipse per David, Dederunt, inquit, in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto. . Et iterum: Circumdederunt me canes multi, concilium malignantium obsedit me. Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea. Ipsi vero consideraverunt et conspexerunt me, diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem . Et ne sceleris tantum vestri videatur ordo praedictus, nulla autem potentia praenuntiata crucifixi, non quidem legistis, Dominus descendit de cruce; sed legsalutarem, naturae humanae celebraretur oblatio. Ibi sanguis immaculati agni antiquae praevaricationis pacta delebat: ibi tota diabolicae dominationis conterebatur adversitas, et de elatione
Abbreviated transcription (Latin):
am. quã dominius ilx ita ad oĩuz hoĩ¬
nuz suscepit salucem: ut inter clauos
quibus ligno tenebatur affixus proĩ¬
terfectorib suis paterne dementie sup¬
plicaret et diceret. Pater igriosce illis
quia nesciũt quid faciũt. Principes
autem sacerdotũ quibus indulgẽtiã
saluacor petebat supplicium crucis. ix¬
risionum aculeis asperabãt: et ĩ quez
manib amplius seuire non poterãt
linguaꝵ tela iacerent dicentes. Alios
Si rex isrł est: descendat de ciuce ⁊ cre¬
dimus ei. de quo etroris fonte iudei:
de quo inuidie lacu talium blasphe¬
nuaꝵ uenena porastis: Quis uobis
magister tradidit: que doctrina peͬsu¬
asit: ꝙ illum regem istł illũ dei filiu
credere deberetis qui se crucifigi non si¬
neret: auc a cõfreione clauoꝵ liberũ
excuteret: Non hoc uob̾ legis mist̾ia
non paschalis obseruantie sacram̃ta
nec ulla unꝙͣ proph̾aꝵ ora cecinerũt
sed illud uere habundeq legistiᷤᷤ qd̾

Expanded text:
riam: quam Dominus Jesus ita ad omnium homiriam: quam Dominus Jesus ita ad omnium hominum suscepit salutem, ut inter clavos quibus ligno tenebatur affixus, pro interfectoribus suis paternae clementiae supplicaret et diceret: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Principes autem sacerdotum, quibus indulgentiam Salvator petebat, supplicium crucis irrisionum aculeis asperabant, et in quem manibus amplius saevire non poterant, linguarum tela jaciebant dicentes: Alios Si rex Israel est, descendat nunc de cruce, et credimus ei . De quo erroris fonte, Judaei, de quo invidiae lacu, talium blasphemiarum venena potastis? Quis vobis magister tradidit, quae doctrina persuasit, quod illum regem Israel, illum Dei Filium credere deberetis, qui se aut crucifigi non sineret, aut a confixione clavorum liberum excuteret? Non hoc vobis legis mysteria, non paschalis observantiae sacramenta, nec ulla umquam prophetarum ora cecinerunt; sed illud vere abundeque legistis, quod