comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auaro feneratore positus nulla potest
ratione. diligere. nec solum ñ dili¬
gere cognoscitur sed cimere: qua
ratione eam appetit. qui & bonis
exuberat om̃ib & penitus ulli ni¬
chil debet. Uenite huc iuuenes. &¬
flete suꝑ iuuenes sponte pereuntes.
Huc accedite patres & ꝓhibete ta¬
lia: ne talia patiamini. Uenite huc¬
senes. & mecũ suꝑ filios plangite:
qui uos uiscera paterna habere sen¬
titis. Deficite plorando oculi mei.
& caliginem obducite fundentes
flumina lacrimarũ. ne uideam cȩ¬
di gladio: quos dum uirga leuis
tangeret tremui: dum tristantes
leuiter uiderem expaui. Uiii¬
situr dum hec & his similia senior
eiulando uoces effundunt. Quib
nos seruituras relinquitis. quib
coniugu u̾ri traditis caritatem:
Qui putatis erunt horũ infantũ
domini. & domorũ ur̃airum auidiᷤ¬
simi ꝑuasores: Qui erunt ui̾ae oc¬
cupatores familiȩ. uł qui sibi diui.¬
suri sunt uernaculos quos nutristi.

Expanded text:
avaro feneratore patitur, nulla potest avaro feneratore patitur, nulla potest ratione diligere; nec solum non diligere cognoscitur, sed timere. Qua ratione eam appetit, qui et bonis exuberat omnibus, et penitus ulli nihil debet? Venite huc, senes, flete super juvenes sponte pereuntes. Huc accedite, patres, et prohibete talia, ne talia patiamini. senes, et mecum super filios plangite, qui vos viscera paterna habere sentitis. et caliginem obducite fundentes flumina lacrymarum; ne videam caedi gladio, quos dum virga levis tangeret, tremui; dum tristantes leviter viderem, expavi. 8. Igitur dum haec et alia senior ejulando voces effundunt: Quibus nos servituras relinquitis? quibus conjugii nostri traditis charitatem? qui putatis erunt horum infantium domini, et domorum vestrarum avidissimi pervasores? Qui erunt vestrae occupatores familiae? vel qui sibi divisuri sunt vernaculos, quos nutristis?
Abbreviated transcription (Latin):
noua miseria. in qua natorũ iu.¬
uentus spontȩ amittit᷑. & parentũ
miseranda cogitur senectꝰ ut uiuat
sta & his similia matre. ꝓseq̃nte. uii¬
infirmus ꝑater & grauis iam senio
manib adducitur seruulorũ:
asꝑgens. huiusmodi dabat uoces
ad celum. Ad morte̾ ultro ꝓfici.¬
scentib: uale dicturiis adueni: ut
uniuersa quȩ a filiis sepulture mes
exhibenda parautram. ego infelir
filios sepulturus expendam. Ofibi
meȩ baculum senectutis. & geminũ
meorũ uiscerum lumen natife.¬
liciter. & ꝓspere educati excellen¬
tissime memoriȩ. & ingenii sin.¬
gularis. om̃iumq liberalium pe¬
ritia litterarũ imbuti: quȩ ista
repente insania ur̃a uoluntate
ꝓgenita mortis uos secit eẽ ama¬
tores: Numquã ista uiuentib
placuit: numquã morituris suu
amorẽ induxit. Ad quoscũq aut̃
ꝑuenire. potuit iuolenter admissa
est: & non est uoluntate. ab ullo sus¬
cepta. Si hanc nudus debitor sub

Expanded text:
nova miseria, in qua natorum juvnova miseria, in qua natorum juventus sponte amittitur, et parentum miseranda cogitur senectus ut vivat. 7. Ista et his similia matre prosequente, infirmus pater, et gravis jam senio, manibus adducitur servulorum, spargens, hujusmodi dabat voces ad coelum: Ad mortem ultro proficiscentibus filiis valedicturus adveni, ut universa, quae a filiis sepulturae meae exhibenda paraveram, ego infelix filios sepulturus expendam. O filii, meae baculus senectutis, et geminum meorum viscerum lumen, nati feliciter, et prospere educati, excellentissimae memoriae, et ingenii singularis, omnium liberalium peritia litterarum imbuti, quae ista repente insania vestra voluntate progenita mortis vos fecit esse amatores? Numquam ista viventibus placuit: numquam morituris suum amorem induxit: ad quoscumque autem pervenire potuit, violenter admissa est, et non est voluntate ab ullo vivente suscepta. Si hanc nudus debitor sub
Abbreviated transcription (Latin):
dulcium filiorũ uł admoniti me.
mans mater aduenit. & soluto ca¬
pite. canos suȩ senectutis ostentans.
in conspectu eorũ. uestem qua pe.¬
ctus tegebatur scidit. & cunctis
flentib ostendebat eis laxis pellib
quas suxerant manmas: et blan¬
dimenta quȩ infantiȩ eorũ exhi¬
buerat eiulando lacrimis memo¬
rabat. Aiebat ergo ad ambos.
Tu michi semꝑ plus blanditus es
fili. & tu amplius uerecundatus es.
In illo imaginẽ meã peperi: in te
paternos uultus effudi. Tu patri
utilior: iste similior. Neu me heu
me miseram. Circũuallant me
ex om̃i parte. incomparabiles luctꝰ.
maudita miseria: & gẽmina or¬
bitas. nullis penitus tribulationi¬
bus comꝑanda. Omitto filios. ad
mortem ultro ꝓꝑantes: qͦ si michiho¬
stes auferrent. ꝑ medias sequeyer acies
bellatorum. Si iudicia uolenta
concluderent: carcerem simũl
irrũperem moritura. Nouum
carnifex rogatur ut feriat. uita
optatur ut pereat. mors inuitat᷑
ut ueniat. Nouus hic luctus est.

Expanded text:
dulcium filiorum vel admoniti mememitans mater advenit, et soluto capite canos suae senectutis ostentans, in conspectu eorum vestem qua pectus tegebatur, scidit: et cunctis flentibus ostendebat eis laxis pellibus quas suxerant mammas, et blandimenta, quae infantiae eorum exhibuerat, ejulando lacrymans memorabat. Aiebat ergo ad ambos: Tu mihi semper plus blanditus es, fili; et tu amplius verecundatus es: in isto imaginem meam peperi, in te paternos vultus effudi; tu patri utilior, iste similior. Heu me miseram! circumvallant me ex omni parte incomparabiles luctus, inaudita miseria et gemina orbitas, nullis penitus tribulationibus comparanda. Omitto filios ad mortem ultro properantes, quos si mihi hostes auferrent, per medias sequerer acies bellatorum; si judicia violenta concluderent, carcerem simul irrumperem moritura. Novum carnifex rogatur ut feriat, vita optatur ut pereat, mors invitatur ut veniat. Novus hic luctus est;
Abbreviated transcription (Latin):
ro inter cetera uirtutũ
suarum insignia. id etiam
a domino concessum erat:ut
sc̃orum martyrum corpora.
que per tot secula abdita po¬
pulis hactenus habebantur.
ei inuestiganti ac nimio ar¬
dore fidei indaganti patefa¬
cta proderentur. Siquidem
non nulla uenerabantur pri¬
us a populis in quibus locis
non erant: et tamen quo in
loco certius humata tegeren¬
tur. prorsus ignorabatur. Ex
quib primum ac summũ
sanctum uidelicet martyrem
quintinum. in principio epis¬
copatus sui grandi instan¬
tia quesitum olim. quoq ce¬
latum: promouit palam
in publicum. Post hec simili¬
stantia: inuenit interrito¬
rio medenantense. uico sacy.¬
linio sc̃m martyrem. piato
corpore ablatos: populis mnar¬
gumentum. monstrauit. Cor¬
pus deniq sicut martyrem
decuit eleganter composuit.
atq mausoleum urbane fa¬

Expanded text:
o inter caetera virtutum suarum miracula, id etiam a Domino concessum erat ut sanctorum martyrum corpora, quae per tot saecula abdita populis hactenus habebantur, eo investigante ac nimio ardore fidei indagante patefacta proderentur: siquidem nonnulla venerabantur prius a populo in locis quibus non erant, et tamen quo in loco certius humata tegerentur, prorsus ignorabatur. Exquibus primum ac summum sanctum martyrem Quintinum in principio episcopatus sui grandi instantia quaesitum, olim quoque celatum, promovit palam in publicum. stantia invenit in territorio Medenantense, vico Sacilinio, sanctum martyrem Piatoncorpore ablatos populis in argumentum monstravit. Corpus denique, sicut martyrem decuit, eleganter composuit; atque mausoleum urbane
Abbreviated transcription (Latin):
partus sui dolores consolationib
superabat. cũ in uno dolore duos
filios pareret: & geminũ patri fun¬
deret filiorũ affectum. Nunc ue.¬
ro insanabilis dolor:. inconsolabi¬
lis pena. irremediabilis cruciatus.
incomꝑabilis partus est: quo spes
& gaudium tollitur. uita contẽp¬
nitur. respuitur gła: & contẽptis
om̃ib pietatis affec̾tib mortis
atrocitas appetitur. Obsecramꝰ
cladib finem: & uos patres esse

Expanded text:
partus sui dolores consolationibus partus sui dolores consolationibus superabat, dum in uno dolore duos filios pareret, et geminum patri funderet filiorum affectum: nunc vero insanabilis dolor, inconsolabilis poena, irremediabilis cruciatus, incomparabilis partus est, quo spes et gaudium tollitur, vita contemnitur, respuitur gloria, et, contemptis omnibus pietatis affectibus, mortis atrocitas appetitur potiusquam cladibus finem, et vos patres esse
Abbreviated transcription (Latin):
iq cum beatissimis consolationib
adquiescerent. & uerbera carnifi¬
cum animo ꝑseueranti transirent.
capitalem iussi sunt sententiam¬
subire: ea scilicet ratione. ut si eod̾ẽ.
mom̃to quo decollandi erant sacri
ficiis idolorũ consensissent. & pa¬
rentib sius & conugib & filuis &
facultatib redderentur. Erant
enim non solum ut diximus genere
clarissimi uiri: sed & facultatib
ditati. Quorũ erat pater tranqͥl¬
linus nomine. & martia materuo¬
cabatur: qui illos sequebantur eũ
urorib eorũ & filus. Nimio enĩ
in suis nepotib ducebantur affe.¬
ctu. Vnde factũ est. ut ab agres¬
tino chromatio urbis romȩ p̾fecto
triginta dierũ inducias impetra¬
rent. in quorũ spatio ageretur
cum eis. quatinus ad turisicandũ
idolis consentirent.
ecedentes itaq amcieorũ adeos:
ceperunt dicere. Unde uob tam
dura mens. tamq ferreum pectus.
qͦd caniciem patimini patris abicere.
& matri iam decrepitȩ nouos do¬
lores partus afferre: Nam illa

Expanded text:
i cum beatissimis consolationibus acquiescerent, et verbera carnificum animo perseveranti transirent, capitalem jussi sunt subire sententiam: ea videlicet ratione, ut si eodem momento quo decollandi eraficiis consensissent, et parentibus suis et conjugibus et filiis et facultatibus redderentur. Erant enim non solum, ut diximus, genere clarissimi viri, sed et facultatibus dilatati; quorum erat pater Tranquillinus nomine, et mater Marcia vocabatur; qui illos sequebantur cum uxoribus eorum et filiis; nimio enim in suis nepotibus ducebantur affectu. Unde factum est, ub ab Agrestio Chromatio urbis Romae praefecto triginta dierum inducias impetrarent, in quorum spatio ageretur cum eis, quatenus ad thurificandum idolis consentirent. 5. Accedentes itaque amici eorum ad eos, eperunt dicere: Unde vobis tam dura mens, tamque ferreum pectus, quod canitiem patimini patris abjicere, et matri jam decrepitae novos dolores partus afferre? Nam illa
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Hic autem̾ anno sexa¬
gesimo nono. post pastionẽ
añi saluatoris subtraiano
principe. longeue uetusta¬
tis senio fessus. cum diem
transmigrationis sue im

Expanded text:
. Hic autem anno seximo post passionem Domini Salvatoris sub Trajano principe longo jam vetustatis senio fessus, cum diem transmigrationis suae im
Abbreviated transcription (Latin):
gl̾ium nouissimus edidit.
uius quidem Uiiͣ¬
inter alias uirtutes.
magnitudo signorum hec
fuit. Mutauit in aurum
siluestres frondium uir¬
gas. littorcaq saxa ingem.¬
mas: item gemmarum frag¬
mina in propriam reforma¬
uit naturam. Uiduam quo
ꝙ prece populi suscitauit.
et rediuiuum iuuenis cor¬
pus. remeante anima. repa¬
rauit. Bibens letiferum. hai¬
stum non solum euasit ꝑi¬
culum: sed eodem ꝓstratos
poculo in uite reꝑauit sta

Expanded text:
lium novissimus edidit. 128. Cujus quidem inter alias virtutes, magnitudo signorum 184 haec fuit. Mutavit in aurum sylvestres frondium virgas littoreaque saxa in gemmas. Item gemmarum fragmina in propriam reformavit naturam, viduam quoque ad precem populi suscitavit, et redivivum juvenis corpus revocata anima reparastum, non solum evasit periculum, sed et eodem prostratos poculo in vitae reparavit sta
Abbreviated transcription (Latin):
Ost mortem autem am¬
borum parentum. annorum
cirtiter decem et octo seu igĩ¬
ti cum sorore admodum par¬
nula derelictus: et domus et so

Expanded text:
ost mortem autem parentum, annorum circiter decem et octo seu viginti, cum sorore admodum parvula derelictus, et domus et so
Abbreviated transcription (Latin):
ed utiq tanto utest.¬
certius quam notus est
aliis. ipse se nouit: quanto
certius interiore conspectu po¬
test uidere quod sapit. uidere
quod cupit. uidere quod ui¬
test. ut homo bonus homi¬
nẽ bonũ oderit nescien. uel
potiꝰ diligat nescienᷤ: ip̃m e¬
nĩ diligit. cũ bonũ diligit. qͥa

Expanded text:
ed utique tanto certius quam notus est aliis ipse se novit, quanto certius interiore conspectu potest videre quod sapit, videre quod cupit, videre quod vitest ut homo bonus hominem bonum oderit nesciens, vel potius diligat nesciens ipsum enim diligit cum bonum diligit, q
Abbreviated transcription (Latin):
& tactus dolore cordis intrinsecꝰ
delebo inquit hominem quem
ereaui a facie terrae. ab homine.
usq ad animantia. a reptili usq
ad uolucres celi. Penitet enĩ me
fecisse eos. Noe. uero inuenit gram¬

Expanded text:
et tactus dolore cordis intrinsecus delebo inquit hominem quem creavi a facie terrae ab homine usque ad animantia a reptili usque ad volucres caeli paenitet enim me fecisse eos Noe vero invenit
Abbreviated transcription (Latin):
unculas in archa facies. & bitumine
linies intrinsecus & extrinsecus:
& sic facies eam. Trecentorũ cubi.¬
torum erit longitudo archȩ. qͥn¬
quaginta cubitorũ latitudo. et
triginta cubitorũ altitudo illius
fenestram in archa facies: & in cu¬
bito consũmabis sũmitatem eius
Ostium autẽ archȩ. pones exlate.

Expanded text:
s in arca facies, et bitumine linies intrinsecus et extrinsecus. Et sic facies eam: Trecentorum cubitorum erit longitudo arcae, quinquaginta cubitorum latitudo, et triginta cubitorum altitudo illius. Fenestram in arca facies, et in cubito consummabis summitatem ejus: ostium autem arcae pones ex late
Abbreviated transcription (Latin):
uocib clamare dicens. Xp̃e adiu¬
malignus sp̃c : eidem puero in¬
sultando respondit. Qualis xp̃c:
Sed dum puer qui trahebatur
minime responderet: ait sc̃s amã¬
dus. Dic illi fili. xp̃c filius dei
uiui crucifixus. Satimq ad uo¬
cem illius:inimicus ut fumus

Expanded text:
vocibus clamare, dicens: 'Christe, adiuvocibus clamare, dicens: 'Christe, adiumalignus spiritus eidem puero insultando respondit: 'Qualis Christus?' Sed dum puer, qui trahebatur, minime responderet, ait sanctus Amandus: 'Dic illi, fili: „Christus, filius Dei vivi, crueifixus". Statimque ad vocem illius inimicus ut fumus
Abbreviated transcription (Latin):
rat autem piissimꝰ. le. uĩ.
atq omni bonitate repletꝰ.
Multu serenus: elemosinis lar¬
gus. Sensu sobrius: corꝑe castus.
atq inter cliuites et pauperes
medius: ita ut pauꝑes illum qͦ¬
si pauperem aspicerent: diuites
quasi superiorem se estimarent.
¶Nigiliis atq orationi deditus:
ser mone cautus. Si quos e¬
tiam captiuos uel pueros tñs¬
marinos inuenisset: dato pre¬
cio reclimebat. Sp̃ualiq eos re.¬
generans lauachro: litteris af¬
fatim imbui p̾cipiebat. Premis¬
saq libertate: ꝑ diuersas relin¬
quebat eccłias. Pluresq ex his
postea ep̃os uel presbiteros: seu
honorificos abbates fuisse audi¬
uimus. Illud etiam non est pretͥ¬
mittendum: quod isdem uir dĩ
amandus a roma secundo re¬
liens. ascensa naui ꝑuenit ad
centumcellensem locum. Qua¬
dam igitur nocte dum solus ut
illi mos erat oraret: inmundus
manu trahebat ad mare. uolens
eum ibi demergi. S isdem puer
qui trahebatur: magnis cepit

Expanded text:
Erat autem piissimus Erat autem piissimus atque omni bonitate repletus, vultu serenus, elemosinis largus, sensu sobrius, corpore castus adque inter divites et pauperes medius, ita ut pauperes illum quasi pauperem aspicerent, divites vero quasi superiorem se estimarent, vigiliis atque orationi deditus, sermone cautus. 9. Si quos etiam captivos vel pueros transmarinus invenisset, dato pretio redimebat, spiritalique eos regenerans lavacro, litteris affatim imbui praecipiebat, praemissaque libertate, per diversas relinquebat ecclesias, pluresque ex his postea episcopos vel presbiteros seu honorificos abbates fuisse audivimus. 10. Illud etiam non est praetermittendum, quod hisdem vir Dei Amandus iterum a Roma secundo rediens, ascensa navi, pervenit ad Centumcellensem locum. Quadam igitur nocte, dum solus, ut illi mos erat, oraret, inmundus manu trahebat ad mare, volens eum ibi demergere. qui trahebatur, magnis coepit
Abbreviated transcription (Latin):
tebatur eccłiam. Lc̃o .Uͭ.
Uadam namq die iam ap¬
pinqͥnte uesꝑa. cum custodes
iuxta morem in eccl̃ia fecissent di¬
ligentiam. sc̃s uir dñi amandꝰ egͣ¬
dientib cunctis in ecclia paulu¬
lum substitit: ibi ex deuotione
tota nocte uigilare cupiens. Tũ
uero unꝰ e custodib eũ inuentũ.
contentibilit̾ affectũ inuiriis:
eiecit extra eccłiam. Sedente autẽ
eo in extasi mentis in gradibus
ante fores eccłie: subito ei sc̃s ap¬
paruit petrus. Blande leniterq
eum alloquitur: et ut in gallias
ad predicationem exercendam re¬
uerci deberet admonuit. De qua
uisione sc̃s uir amandus hila¬
rior redditus: accepta benedictio¬
ne apostoli atq patrociniis. feli¬
citer remeauit in gallias. Cum
interim paucis post transactis
dieb coactus a rege ac sacerdotibꝰ.
episcopus orcdinatus est. Accep¬
toq pontisicatus honore. genti.¬
bus uerbum euangłirare cepit
domini: atq se ipsum in omnib
exemplum. prebere bonoꝵ oꝑum.

Expanded text:
tebatur ecclesiam. 7. uadam namque die, iam adpropinquante vespera, cum custodes iuxta morem in ecclesiam fecissent diligentiam, sanctus vir Domini Amandus, egredientibus cunctis, in ecclesia paululum substitit, ibique ex devotione tota nocte vigilare cupiens: tum vero unus e custodibus eum inventum, contemptibiliter affectum iniuriis eiecit extra ecclesiam. Sedente autem eo in extasi mentis in gradibus ante fores ecclesiae, subito ei sanctus apparuit Petrus, blande leniterque eum adloquitur et, ut in Galliis ad praedicationem exercendam reverti deberet, admonuit. De qua visione sanctus vir Amandus hilarior redditus, accepta benedictione apostoli atque patrocinia, feliceter remeavit in Galliis. 8. Cum interim, paucis post transactis diebus, coactus a rege vel sacerdotibus, episcopus ordinatus est, acceptoque pontificatus honore, gentibus verbum euangelizare coepit Domini atque se ipsum in omnibus exemplum praebere bonorum operum.
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt. Uos autẽ genus electũ.
regale sacerdociũ. gens sc̃a. popłs
adquisitionis. ut uirtutes ad nun¬
tietis enis. qui de tenebris uos uo¬
cauit in illud admirabile lumen
suum: qui aliq̃ndo non populus.
nunc autẽ populus dĩ: qui non¬

Expanded text:
dicens: uos autem genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus adquisitionis, quo uirtutes eius adnuntietis, qui de tenebris uos uocauit in illud admirabile lumen suum: qui aliquando non populus, nunc autem populus dei; quo
Abbreviated transcription (Latin):
Absit. Nam et ego isrlita¬
sum ex semine abraham:
de tribu beniamin. Non rep¬
pulit deus plebem suam:
quam presciuit. An nesci¬
tis in helia quid dicit scrip¬
tura: quem admodum int̾¬
pellat deum aduersum. isrł:
Domine. proph̾as tuos oc¬
ciderunt. altaria tua suf¬
foderunt: et ego relictus
sum solus. et querunt ani¬
mam. meam. Sed quidl di¬
Reliqui michi septem mi¬
lia uirorum: qui non cur¬
uauerunt genua ante ba

Expanded text:
Absit! Nam et ego Israsum ex semine Abraham, de tribu Benjamin. Non repulit Dominus plebem suam quam praescivit. An nescitis in Elia quid dicit Scriptura, quemadmodum interpellat Deum adversum Israel? Domine, prophetas tuos occiderunt, altaria tua suffoderunt, et ego relictus sum solus, et quaerunt animam meam. Sed quid diReliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ui qui loquebatur. ꝓpter quod
arguerentur ab eo cum omni fi¬
ducia. sum ergo non possent re¬
sistere ueritati: tunc submiserũt
uiros qui dicerent se auclisse eũ
dicentem uerba blasphemie in
moysen et in deum. Commoue¬
runt itaq plebem: et seniores
et scribas: et concurrentes rapue¬
runt eum et addluxerunt in con¬
cilium. et statuerunt testes fal
sos dicentes. Homo iste non ces¬
sat loqui mala: aduersus locũ
sc̃m. et legem. Audiuimus enĩ
eum dicentem: qm̃ iħ̾e nacare¬
nus hic destruet locum istum.
et mutabit traditiones quas
tradidit nobis moyses. iiiͣ.¬
s intuentes in eum omnes

Expanded text:
ancto qui loquebatur: propter quod redarguerentur ab eo cum omni fiducia. Cum ergo non possent contradicere veritati, tunc submiserunt viros, qui dicerent se audivisse eum dicentem verba blasphemiae in Moysen, et in Deum. Commoverunt itaque plebem, et seniores, et scribas: et concurrentes rapuerunt eum, et adduxerunt in concilium, et statuerunt falsos testes, qui dicerent: Homo iste non cessat loqui verba adversus locum sanctum, et legem. Audivimus enim eum dicentem: Quoniam Jesus Nazaraenus hic destruet locum istum, et mutabit traditiones, quas tradidit nobis Moyses. Et intuentes eum omnes
Abbreviated transcription (Latin):
michi hoc precipiant. ipsi se iube¬
ad hoc uideo tendere. quod impe
trare ñ poteris: quicqͥd tibi uidet᷑
exerce. Simphronius p̃fectꝰ dixit
Unum tibi e duob elige: aut cũ
uirginib deȩ uestȩ sacrifica. aut
cũ meretricib scortaberis in con¬
turb̾nio lupanari: & longe erunt
a te xp̃iani qui te ita magicis arti¬
bus imbuerunt. ut hanc calamita¬
tem intrepido animo te ꝑferre
posse confidas. Unde ut dixiaut
sacrifica deȩ uestȩ ad laudem gene¬
ris tui: aut ad ignominiam nata¬
lium tuorũ eris publicȩ abiectio¬
nis scortum. Tunc beata agnescũ
ingenti constantia dixit. Si scires
quis est dõ m̃s: non ista ex ore tuo
ꝓferres. Unde quia ego noui
uirtutem dñi mei ihu. xp̃i secura
contẽpno minas tuas: credens qd
neq sacrificem idolis tuis. neque
polluar sordib alienis. Mecum
enim habeo custodẽ corporis mei:
angłm dñi. Nam unigenitꝰ dĩ
filius quem ignoras. murus michi

Expanded text:
mihi hoc iubeant. Ipsi se praemihi hoc iubeant. Ipsi se praead hoc uideo tentrare non poteris, quidquid tibi videtur, exerce. 7. Symphronius praefectus dixit: Unum tibi e duobus elige, aut cum virginibus deae Vestae sacrifica, aut cum meretricibus scortaberis in contubernio lupanari. Et longe erunt a te christiani, qui te ita magicis artibus imbuerunt, ut hanc calamitatem intrepido animo te posse perferre confidas. Unde, ut dixi, aut sacrifica deae Vestae ad laudem generis tui: aut ad ignominiam natalium tuorum eris publicae abjectionis scortum. Tunc beata Agnes cum ingenti constantia dixit: Si scires quis est Deus meus, non ista ex ore tuo proferres. Unde ego, quia novi virtutem Domini mei Jesu Christi, secura contemno minas tuas, credens quod neque sacrificem idolis tuis, neque polluar sordibus alienis; mecum enim habeo custodem corporis mei angelum Domini. Nam unigenitus Dei Filius, quem ignoras, murus est mi
Abbreviated transcription (Latin):
tuq sacrificuis uenerandis insistas
Ad hec beata agnes respondit Si
filium tuum quãuis iniquo amo¬
re ueratum. tamen uiuentẽ ho¬
qui est & rationis capar. qui et
audire. et uidere & palpare. & am¬
bulare. potest. et fulgore huius lu¬
cis cum bonis ꝑfrui. si ergo hunc
causa amoris xp̃i nulla possum ra¬
tione respicere: quomͦ possũ idola
muta & surda & sine sensũ & sine.
anima colere. & ad inuriam sũmi
dĩ ceruices meas uanis lapidib in
p̃bere consultum infantiȩ tuȩ &
adhuc te deos blasphemantẽ ideir¬
eo differo. quia annos tuos infrai
sensum aspicio.Noli ergo temet¬
ipsam ita despicere: ut motus deoꝵ
incurras. Beata agnes respondit¬
Noli infantiam corporalẽ ita
in me despicere: ut putes me te
habere uelle ꝓpitium. Fides enĩ
non in annis sed in sensib gerit᷑:
quam ȩtates. Deos autẽ tuos quoꝵ¬
me motus incurrere non uis. ipsis
irasci ꝑmitte. ipsis loqui iube. ipsi¬

Expanded text:
teque sacrificiis reverendis insistas. teque sacrificiis reverendis insistas. Ad haec beata Agnes respondit: Si filium tuum, quamvis iniquo amore vexatum, tamen viventem hoqui est rationis capax, qui et audire, et videre, et palpare, et ambulare potest, et fulgore lucis hujus cum bonis perfrui: si ergo hunc causa amoris Christi nulla possum ratione respicere; quomodo possum idola muta et surda, et sine sensu et sine anima colere, et ad injuriam summi Dei cervicem meam vanis lapidibus inpraebere consultum infantiae tuae, et adhuc te deos blasphemantem idcirco differo, quia annos tuos infra sensum aspicio. Noli ergo temetipsam ita despicere, ut motus deorum incurras. Beata Agnes responditNoli infantiam corporalem ita in me despicere, ut putes me te velle habere propitium. Fides enim non in annis, sed in sensibus geriturquam aetates. Deos autem tuos, quorum motus me incurrere 481 non vis; ipsis irasci
Abbreviated transcription (Latin):
strepitu suis eam tribunalib sisti
sermonib secretius ꝓuocat. demde
terrorib pulsat. Sed xp̃i uirgo nec
blandimto seducit᷑. nec terrore
concutitur: sed eodem uultu eodaꝑ
animo pseuerans. & tirrentẽ similit̾
sicut blandientem animo deridebut
sidens itaq simphronius p̃statꝰ
tantã in puella constantam. pa¬
untes euis alloquit. O qͥa trant
nobiles. & iuim eis inferre ñ potrias
titulũ eis xp̾ianitatis opposuit. Se¬
quenti namq die: agnem sibi pre¬
sentari iubet. & iterum atq iterũ
amore sermonẽ. Cumq om̃s sermo¬
nes eius casso labore. deficerent. sisti
eam suis tribunalib iussit Cui et
dirit. Suꝑstitio xp̃ianorũ de quoꝵ
te magicis artib iactas nisi a te fue¬
rit segregata. ñ poteris insaniam
abicere pectoris: neq equissimis
consiliis p̃bere. consensum. Unde
te ad uenerabilem deam uestam ꝓ¬
perare necesse est: ut cui ꝑseueran¬
tia uirginitatis placet. eius die nocꝰ¬

Expanded text:
strepitu, suis eam tribunalibus praecstrepitu, suis eam tribunalibus praecsermonibus secretius provocat, deinde terroribus pulsat. Sed virgo Christi nec blandimento seducitur, nec terrore concutitur: sed eodem vultu, eodem animo perseverans, et terrentem similiter sicut blandientem animo deridebat. Videns itaque Symphronius praefectus tantam in puella constantiam, parentes ejus alloquitur: et quia erant nobiles, et vim eis inferre non poterat, titulum eis christianitatis opposuit. Sequente autem die Agnem sibi praesentari jubet: et iterum iterumque amore sermonem. 5. Cumque omnes sermones ejus casso labore deficerent, sisti eam suis tribunalibus jussit, cui et dixit: Superstitio christianorum, de quorum te magicis artibus jactas, nisi a te fuerit segregata, non poteris insaniam abjicere pectoris, neque aequissimis consiliis praebere consensum. Unde te ad venerabilem deam Vestam properare necesse est, et si perseverantia virginitatis placet, ejus die noc
Abbreviated transcription (Latin):
cutꝰ angłi seruiunt. euiꝰ pulchri¬
tudinẽ sol & luna mirant᷑. ciuius
odore reuiuiscunt mortui.
cuius tactu confortantur infirmi.
cuius opes numquã deficiunt.
cuius diuitie non dec rescunt
Ipsi soli seruo fidem: ipsime cota
deuotione cõmitto. Quẽ cũ ama.¬
uero casta sum. cũ tetigero munda
sum: cum accepero uirgo sum
Nec decrunt post nuptias filii:
ubi partus sine dolort succidit
de fcunitas cotidiana cumulat᷑¬
amore. arripitur cȩco: & inter an¬
gustias animi & corporis anbelo
eruciabatur sp̃u. Inter hec lecto
ꝓsternitur: & ꝑ alta suspiria amor
a medicis aperitur. Fiunt nota pa¬
tri quȩ fuerant inuenta a medicis:
et eaddem paterna uoce que fuerant
iam dicta a filio ad petitionẽ uirginiᷤᷤ
reuoluunt᷑. Abnegat agnes beatis¬
sima. & se nullo pacto asserit prioriᷤᷤ
sponsi federa uiolare. Cumq pater
agnes gloriaretur. Tunc extititꝰ
quidã ex parasitis eius qui diceret
hanc xp̾ianam esse ab infantia. et
magicis artib ita occupatam: ut

Expanded text:
cui angeli serviunt, cujus pulchritudinem sol et luna mirantur, cujus odore reviviscunt mortui, cujus tactu confortantur infirmi, cujus opes numquam deficiunt, cujusque divitiae numquam decrescunt. Ipsi soli servo fidem meam, ipsi me tota devotione committo. Quem cum amavero, casta sum: cum tetigero, munda sum: cum accepero, virgo sum. Nec deerunt post nuptias filii, ubi partus sine dolore succedit, et fecunditas quotidiana cumulatamore carpitur caeco, et inter angustias animi et corporis anhelo cruciabatur spiritu. Inter haec lecto prosternitur, et per alta suspiria amor a medicis aperitur. Fiunt nota patri, quae fuerant inventa a medicis, et eadem paterna voce, quae fuerant jam dicta a filio, ad petitionem virginis revolvuntur. Abnegat Agnes beatissima, et se nullo pacto prioris asserit sponsi foedera violare. Cumque pater testate gloriaretur. Tunc exstitit quidam ex parasitis ejus, qui diceret hanc christianam esse ab infantia, et magicis artibus ita occupatam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓmittere: si consensũ suum eiꝰ
coniugio non negaret. iII
d hec beata agnes tale iuueni
fertur dedisse. responsũ. Discede
a me fomes peccati. nutrim̃tũ
facinoris: pabulũ mortis. Discede.
a me. quia iam ab alio amatore
p̃uenta sum: qui michi satis me¬
liora te obtulit ornam̃ta . & anulo
fidei suȩ. subarrauit me. longe
te melior & genere.& dignitate
Ornauit mestimabili dextioei¬
mo dertram meã: & collũ meũ
cuxit lapidib prȩtiosis. Tradidit
aurib meis inestimabiles marga¬
ritas: & circũdedit me uernantib
atq choruscantib gemimis. Posuit
signũ suꝑ faciem mea: ut nullum
prȩter ipsum alium amatorem ad¬
mittam. Induit me caclade auro
terta: & immensis monilib ornrauit
me Ostendit michi thesauros incõ.¬
Ior ergo potero ad contumelias pri¬
oris amatoris uel aspicere alium. &
illum relinquere. cum quo sũ depa¬
cta caritate: cuius est generositas
celsior. possibilitas fortior. aspectus
pulchrior. amor suauior: & om̃i

Expanded text:
repromittere, si consensum suum ejus conjugio non negasset. 3. Ad haec beata Agnes tale fertur juveni dedisse responsum: Discede a me, fomes peccati, nutrimentum facinoris, pabulum mortis: discede a me; quia jam ab alio amatore praeventa sum, qui mihi satis meliora obtulit ornamenta, et annulo fidei suae subarrhavit me, longe te nobilior et genere et dignitate. Ornavit inaestimabili dextrocherio dexteram meam, et collum meum cinxit lapidibus pretiosis. Tradidit auribus meis inaestimabiles margaritas, et circumdedit me vernantibus atque coruscantibus gemmis. Posuit signum in faciem meam, ut nullum praeter ipsum amatorem admittam. Induit me cyclade auro texta, et immensis monilibus ornavit me. Ostendit mihi thesauros incom amore. Non ergo potero ad contumeliam prioris amatoris vel aspicere alium et illum relinquere, cum quo sum charitate devincta; cujus est generositas celsior, possibilitas fortior, aspectus pulchrior, amor suavior, et omni
Abbreviated transcription (Latin):
us dum ab scolis reuerteret᷑ a p̃fecti
prȩtiosissima ornam̃ta: quȩ abeatã
agne ueluti quȩdã stercora sunt
recusata. Unde fac̾tum est: ut
iuuenis maiori urgeretur stimulo
& putanseam meliora accipere.¬
uelle ornam̃ta. om̃ium lapidũ
pretiosorũ secum defert głam:¬

Expanded text:
 Dum ab scolis reuerteretur a praefectis pretiosissima ornamenta quae a beata Agnete veluti quaedam stercora sunt recusata. Unde factiuuenis maiore urgueretur  stimulo et putans eam| meliora uelle accipere ornamenta . omnem lapidem praecio| sum secum defert gra
Abbreviated transcription (Latin):
fecta lumbos suos fortitudi¬
ne: cum suꝑnorum.desideri¬
is intenta. carnalib illecebͥs
succumbere despexit. Robo¬
rauit brachium suum: cum
se ad agenda uirtutum o¬
pera preparauit. Et bene pri¬
mo lumbos fortitudine ac¬
cingere. ac postmodum robo¬
rare brachium licitur: quia
nimirum actio boni operis
acceptabilis esse deo mini¬
cente domino. Sint lumbi
uri precincti. et lucerne ar¬
dentes in manib ur̃is. Duo
autem sunt que uibentur et
lumbos restringere. et lucer

Expanded text:
lesia lumbos suos fortitudine, cum supernorum desideriis intenta carnalibus illecebris succumbere despexit; roboravit brachium suum, cum se ad agenda virtutum opera praeparavit. Et bene primo lumbos fortitudine accingere, ac postmodum roborare brachium dicitur, quia nimirum actio boni operis acceptabilis esse Deo minicepit dicens: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes in manibus vestris . Duo autem sunt quae jubentur, et lumbos restringere, et lucer
Abbreviated transcription (Latin):
inquit michi fecit ds̃ . &. in iob dictũ
est. Os autem ueratium replebitur
risu. ꝑquȩ ut diri nomina: gaudiũ
animȩ. figuratur interius. Beatieritis
fletus. essirum. pauꝑtatemq pati de¬
siderat: beatus est. Incipit passio
festum sacratissimae
uirginis celebremus.
Hinc psalmi resonent:
inde concrepent lec̾tiones. Hinc
populorũ turbe lȩtent᷑: inde suble¬
uirginum qualiter passa sit agnes
beatissima ad memoriã reuocemꝰ
Quȩ certans contra principes et
potestaites tenebrarũ. tertiodec imo
atatis suȩ anno mortẽ ꝑtulit &
uitam inuenit: quia solum utę
dilerit auctorem. Infantia compu¬
labatur mannis. sed erat senectus
mentis mmensa. Corpore. quidẽ
iuuencula: sed animo cana Pulchra
facie: sed pulchrior fide.

Expanded text:
inquit mihi fecit Deus . Et in Job dictum inquit mihi fecit Deus . Et in Job dictum est: Os autem veracium replebitur risu. Per quae ut dixi nomina, gaudium animae figuratur interius. Beati eritisfletus esuriem paupertatemque pati desiderat, beatus est. Multofestum sacratissimae uirginis . celebremus .| hinc psalmi resonent Inde concrepent lectiones| Hinc populorum turbae laetantur . inde sub| levirginum qualiter passa sit Agnes beatissima, ad memoriam revocemus. quae certans contra principes et potestates tenebrarum, tertiodecimo aetatis suae anno mortem perdidit, et vitam invenit; quia solum vitae dilexit Auctorem. Infantia quidem computabatur in annis, sed erat senectus mentis in moribus: corpore quidem juvencula, sed animo cana. Pulchra facie, sed pulchrior fide
Abbreviated transcription (Latin):
filium tabehel. Quinta.¬
ec dicit dominus deus.
Non stabit. et non erit
istud. Sed caput syrie damas¬
cus: et caput damasci rasin.
et adhuc sexaginta et quinq
anni et desinet effraym esse
populus et caput effraym sa¬
maria: et caput samarie filius
rimelie. Si non credideritis: non
ꝑmanebitis. Et adiecit dominꝰ
loqui ad achar dicens. Pete tibi

Expanded text:
filium Tabeel. Haec dicit Dominus Deus: Non stabit, et non erit istud: sed caput Syriae Damascus, et caput Damasci Rasin: Et adhuc sexaginta et quinque anni, et desinet Ephraim esse populus: Et caput Ephraim Samaria, et caput Samariae filius Romeliae. Si non credideritis, non permanebitis. Et adjecit Dominus loqui ad Ahaz, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
heretici cibo suspendat. adeo uir
scissimꝰ hostes catholicȩ religionis
aborruit. ut ñ dicam conuiuium:
sed neq salutatio fuerit cũ hiseonu¬
p̃tereuntib¬
munis. Uitabat hȩc. dauitico suf¬
fultus eremplo: ne cum hereticis
mensa participando fieret illi s
simũ laicum: cuius imitatores
ipsi esse desiderant sacerdotes. Cui
non fuit aliud uiuere. nisi .xp̃m
cum dilectione timere. & cum ti¬
more diligere. Cinus sequacescur¬
runt ad głam: a quo diuertentes.
ad penam. Credenti succedunt
pͣmia: recusanti. torm̃ta. Qui tam̃
nunc illos de pio religionis opere.
cõmonens: nunc alios de confessio¬
ne inestimabili sc̃ȩ trinitatis in
ritatis uerba. fructu fidei redundan¬
tia seminare.

Expanded text:
haereticis cibo suspendat, adeo vir haereticis cibo suspendat, adeo vir sanctissimus hostes catholicae religionis abhorruit, ut non dicam convivium sed neque salutatio fuerit cum his praetereunti communis. Vitabat haec Davitico suffultus exemplo, ne cum haereticis mensae participando fieret illi infectissimum laicum, cuius imitatores ipsi esse desiderant sacerdotes, cui non fuit aliud vivere nisi Christum cum dilectione timere et cum timore diligere, quem sequentes currunt ad gloriam divertentes ad poenam, credenti succedunt praemia recusanti tormenta! 11 Qui tamen nunc illos de pio religionis opere commonens, nunc alios de confessione inaestimabilis sanctae trinitatis infrba veritatis fructu fidei redundantia seminare.
Abbreviated transcription (Latin):
SIUR beatus hilarius pictauorum
urbis ep̃s. regionis aquitaniȩ oriun.¬
dus fuit. que ab occeano britannico
fere milib octoginta seiungitur:
apud gallicanas familias nobilitatĩ
lampadib ñ obscurus. immo ma.¬
gis prȩ cęteris gra generositatis orna¬
tus: nitore pectoris addito. quasi
resulgens lucifer inter cȩtera astra ꝓ.¬
cessit. Cuius a cunabulis tantȩ sa¬
pientiȩ. pͥmitiua lactabatur infantia
ut iam tunc palam posset intelligi.
xp̃m insuis causis. ꝓ optinenda uic¬
toria. necessarium sibi iussisse militẽ
habens & siliam ita plenitudine.
amoris dñi uenerabiles animos ex¬
desiasticȩ regulȩ tradidit informan¬
dos: ut adhuc laicali ꝓposito cons¬
titutus. diuino nutu pontificis gra¬
tiam possederit. Ita seipsũ ꝓpria
disciplina cohercebat intonsus :¬
quasi futuram speciem indicans.
ut inreprehensibilis in templo dnͣi
p̃pararetur sacerdos. Nam qͦd int̾
mortales ualde uidetur difficile.
tam cautũ esse qui se a uidei uel

Expanded text:
ur beatus Hilarius, Pictavorum urbis episcopus, regionis Aquitaniae oriundus fuit, quae ab Oceano Britannico fere millibus nonaginta sejungitur; apud Gallicanas vero familias nobilitatis lampade non obscurus, imo magis prae caeteris gratia generositatis ornatus, nitore pectoris addito, quasi refulgens Lucifer inter astra, processit. Cujus a cunabulis tanta sapientia primitiva lactabatuut iam tunc potuisset intellegi, Christum in suis causis pro obtinenda victoria necessarium sibi iussisse militem  habens et filiam ita plenitudine domini venerabiles animos ecclesiasticae regulae tradidit informandos, ut adhuc in laicali proposito constitutus divino nutu pontificis gratiam possideret: ita se ipsum propria disciplina cohercebat intentus quasi futuram speciem indicans, ut inreprehensibilis in templo Christi praepararetur sacerdos. 9 Nam quod inter mortales valde videtur difficile, tam cautum esse, qui se a Iudaeis vel
Abbreviated transcription (Latin):
maxime timorem pellere cõ¬
sueuit: quasi uene cognitã.
ac comesticam proprio eam
nomine uocat. et qua gratia¬
eam plenam diceret diligenter
edocet. Ne timeas inquit maria:
inuenisti enim gram apud de¬
um. Ecre concipies in utero et
paries filium: et uocabis no

Expanded text:
maxime timorem pellere conmaxime timorem pellere consuevit, quasi bene cognitam ac domesticam proprio eam nomine vocat, et quare gratia plenam diceret, diligenter edocet. Ne timeas, inquit, Maria, invenisti enim gratiam apud Deum. Ecce concipies in utero, et paries Filium, et voca
Abbreviated transcription (Latin):
beate marie dignitati congrua.
Uere ecenim gr̃a erat plena:
cui diuino munere collatum
est. ut pruna inder feminas glo̾¬
rissimum deo uirginitatis mu¬
nus offerret. Unde iure. angłi¬
co aspectu simul et affatu me¬
ruit ꝑfrui: que angłicam stu¬
duit uitam imitari. Uere gͣ¬
tia erat plena: cui ipsum per
quem gr̃a et ueritas facta est.
iħ̾m xp̃m generare donatum
est. Et ideo uere dominus cum
illa erat: quam et prius no¬
uo castitatis amore. a terrenis
ad celestia desiderancla sustu¬
lit. et postinodum mediante
humana natura. omni ple¬
nitudine diuinitatis conse¬
crauit. Uere benecicta in mu¬
lieribz que sine exemplo mu¬
liebus conditionis: cum decore
uirginitatis gauisa est ho¬
nore parentis: quodꝙ uirginẽ
matrem decebat. cdei filium pro¬
creauit. Que postquam more.i
humane fragilitatis et uisio¬
ne angłica. et in souta est sa¬
ludatione turbata. mox idem
angelus eam repetito sermo¬
ne ne timeat hortatur. Qd̃q

Expanded text:
beatae Mariae dignitati congrua. beatae Mariae dignitati congrua. Vere etenim gratia erat plena, cui divino munere collatum est, ut prima inter feminas gloriosissimum Deo virginitatis munus offerret. Unde jure angelico aspectu simul et affatu meruit perfrui, quae angelicam studebat vitam imitari. Vere gratia erat plena, cui ipsum, per quem gratia et veritas facta est, Jesum Christum generare donatum est. Et ideo vere Dominus cum illa erat, quam et prius novae castitatis amore a terrenis ad coelestia desideranda sustulit, et postmodum, mediante humana natura, omni plenitudine divinitatis consecravit. Vere quoque benedicta inter mulieres, quae sine exemplo muliebris conditionis cum decore virginitatis gavisa est honore parentis, quodque virginem matrem decebat, Deum filium procreavit. Quae postquam more humanae fragilitatis, et visione angelica, et insolita est salutatione turbata, mox idem angelus eam repetito sermone ne timeat hortatur: quodque
Abbreviated transcription (Latin):
portebat ergo beatam
mariam habere uirum.
qui et testis incegritatis eius
certissimus. et nati ex ea dñi
ac saluatous nr̃i esset nutriciuͤ
fidissimus: quiq et pro eo par¬
uulo scdm legem hostias ad t̾e¬
plum deferret. et eum instante
ꝑsecutionis articulo. in egyptũ
cum matre ferret ac referret: a¬
liaq illi pex plura que assũp¬
te. humaniratis fragilitas pos¬
cebati necessaria ministraret.
Nec multum obfuit. si quis.
illum ad tempus eius filium
crecdidit: cum preclicantibus
apłis post ascensionem eius.
cunctis palam credentib qͥa
de uirgine natus esset patue¬
rit. Nec pretereundum: quod
beata dei genitrix cum meritis
precipuis etiam nomine testi¬
monium reddit. In terpretat᷑
enum stella maris: et ipsa qua¬
usi sidus eximium irt̾ fluctũs
seculi labentis. gr̾a priuilegii
specialis refulsit. Ingressus
autem angelus ad eam clixit.
Aue gr̃a plena dominus tecum:
benedicta tu in mulierib. Q
salutatio qͣntum. humane con¬
suetudini in audita: tantum ẽ

Expanded text:
portebat ergo beatam Mariam habere virum, qui et testis integritatis ejus certissimus, et nati ex ea Domini ac Salvatoris nostri esset nutritius fidelissimus: quique et pro eo parvulo, secundum legem, hostias ad templum deferret, et eum, instante persecutionis articulo, in Aegyptum cum matre ferret ac referret, aliaque illi perplura, quae assumptae humanitatis fragilitas poscebat, necessaria ministraret. Nec multum obfuit si quis illum ad tempus ejus filium credidit, cum praedicantibus Apostolis post ascensionem ejus cunctis palam credentibus, quod de virgine natus esset, patuerit. Nec praetereundum quod beata Dei genitrix meritis praecipuis etiam nomine testimonium reddidit. Interpretatur enim stella maris. Et ipsa quasi sidus eximium inter fluctus saeculi labentis gratia privilegii specialis refulsit. Et ingressus autem angelus ad eam, dixit: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus. Quae salutatio quantum humana consuetudine inaudita, tantum est
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ. Et conuersus uidi septem
candelabra aurea: et in medio sep¬
tem candelabrorũ aureorũ similẽ
filio hominis uestitũ podere. et
precinctum ad mãm illasrona aurea
aput autẽ eius & capilli erant inͣi¬
candidi tanquam lana alba. & tanꝗͣ
nix. Et oculi eius uelut flamma
ignis. & pedes eius similes auricalco
siscut in cammo ardenti. Et uer
illius: tanquã uer aquarũ multa

Expanded text:
septem candelabra aurea et in medio septem candelabrorum similem Filio hominis vestitum podere et praecinctum ad mamillas zonam auream caput autem eius et capilli erant candidi tamquam lana alba tamquam nix et oculi eius velut flamma ignis et pedes eius similes orichalco sicut in camino ardenti et vox illius ta
Abbreviated transcription (Latin):
nis: ascendam. suꝑ altitudinem
nubuim. similis ero altissimo.
Uerumptamen adinfernum de¬
traberis: inprofundum. laci. Q
te uiderint ad te inclinabunt᷑.
teq prospicient. Numquid iste
est uir qui conturbauit t̾ram:
qui concussit regna qui posuit
orbem desertum. et urbes eius de

Expanded text:
s ascendam super altitudinem nubium ero similis Altissimo verumtamen ad infernum detraheris in profundum laci qui te viderint ad te inclinabuntur teque prospicient numquid iste est vir qui conturbavit terram qui concussit regna qui posuit orbem desertum et urbes eius de
Abbreviated transcription (Latin):
mus: simillo & ilia fac̾ta pensamꝰ᷑
erte. iniquorũ om̃ium xͣ
diabolus caput est: & lnuꝰcapitis
membra sunt om̃s mniqui An ñ
diaboli membrũ fuit pilatus:
An non diaboli membra iudȩi
ꝑsequentes. & milites crucifigen
tes fuerunt: Quid gͦ mirũ si se.
ab illo ꝑmisit in montẽ duci:¬

Expanded text:
mus, si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium caput diabolus est, et hujus capitis membra sunt omnes iniqui. An non diaboli membrum fuit Pilatus? An non diaboli membra Judaei persequentes, et milites crucifigentes Christum fuerunt? Quid ergo mirum si se ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
cadens adoraueris me. Sed hisdẽ
modis a scđo homine uincit᷑. qͥb
pͥmũ hominẽ se uicisse głatur.
ut a nr̃is cordib ipso aditu captꝰ
exeat. quo nos aditu intromissus
siderare debeamus: quia tẽptatus
a diabolo dñs sacri eloquii p̃cepta
respondit. &. qui eo uerbo quod
erat. temptatorẽ suum mergere
in abyssum poterat. uirtutẽ suae
potentie non ostendit. Dõre

Expanded text:
e. Sed eisdem modis a secundo homine vincitur, quibus primum hominem se vicisse gloriabatur, ut a nostris cordibus ipso aditu captus exeat, quo nos aditu intromissus siderare debemus, quia tentatus a diabolo Dominus sacri eloquii praecepta respondit, et qui eo verbo quod erat tentatorem suum mergere in abyssum poterat, virtutem suae potentiae 1494 non ostendit, so
Abbreviated transcription (Latin):
ui enĩ asemet ipso se fructũͣ
eristimat ferre: in uite non est.
Qui ͫ in uite non est: in xp̃o ñ est.
Qui in xp̃o non ẽ: xp̃ianus non
est Hec sunt ꝓfunda submersig¬
nis ur̃ac. Etiam atq etiam conside.¬
rate. quid adhuc ueritas adiun¬
gat. & dicat. Ego sum inquit ui¬
tis: uos palmites. Qui manet in
me & ego in eo. hic fert fructum
multũ: quia fine me nichil pote
saltem paruum aliquem fructum
posse a semet ipso palmitẽ ferre:
cum dirisset hic fert fructum
multum. non ait. quia sine. me par¬
uum potestis facere: sed nichil pote¬
stis facere. Siue ergo paruũ siue. uii¬
multũ. sine. illo fieri non potest.
sine quo fieri nichil potest: quia &¬
si paruum attulerit palmes. eum
purgat agricola. ut plus afferat:
tamen nisi in uite manserit. et
uirerit de radice. quantũlibet fru¬
ctum a semet ipso ñ potest ferre. ui

Expanded text:
Qui enim a semetipso se fructum Qui enim a semetipso se fructum existimat ferre, in vite non est; qui in vite non est, in Christo non est; qui in Christo non est, Christianus non est. Haec sunt profunda submersionis vestrae. Etiam atque etiam considerate quid adhuc Veritas adjungat, et dicat: « Ego sum, inquit, vitis, vos palmites; qui manet in me, et ego in eo, hic fert fructum multum: quia sine me nsaltem parvum aliquem fructum posse a semetipso palmitem ferre, cum dixisset. « Hic fert fructum multum, non ait, quia sine me parum potestis facere, sed nihil potestis facere. » Sive ergo parum, sive multum, sine illo fieri non potest, sine quo nihil fieri potest. Quia etsi parum attulerit palmes, eum purgat agricola ut plus afferat: tamen nisi in vite manserit et vixerit de radice, quantumlibet fructum a semetipso non potest ferre.
Abbreviated transcription (Latin):
stitiam. & suam uolentes consti¬
tuere. iustitię dĩ non st̃ subiecti
Feee cui respondeant sibi placen
tes & ad bona oꝑa ficienda dm̃
sibi necessarium ñ putantes
Nonne huic resistunt ueritati.
homines mente. corrupti. reꝓbi
circa fidem: qui respondent et lo¬
quuntur iniquitatem dicentes. adõ
habemus quod homines sumus. a
nobis ipsis autẽ qͦd iusti sumus: sũ¬
uid dicitis. quiꝰ uos ipsoᷤᷤ decipitis.
non adsertores sed p̃cipitatores libe.¬
ri arbitrii ex alto elationis. ꝑ inania
p̃sumptionis. in ꝓfunda submersio¬
nis: Nempe uer ura est: quod hos¬
mo ex semet ipso facit iustitiam
Hoc est altum elationis ur̃ae. Sed
ueritas contradicit. & dicit. Palmesi
non potest ferre fructũ a semet ipso.
nisi manserit in uite. Ite nunc ꝑ ui
abrupta: & non habentes ubi figi¬
mini. uentosa loquacitate iactami¬
ni. Hec sunt mnania p̾sũptionis
urȩ. Sed quid uos sequatur uidete.
& si est in uobis ullus sensus horrete:

Expanded text:
stitiam, et suam volentes constistitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Ecce cui resptes, et ad bona opera facienda Deum sibi necessarium non putantes. Nonne huic resistunt veritati homines mente corrupti, et reprobi circa fidem, qui respondent, et loquuntur iniquitatem, dicentes: A Deo habemus, quod homines sumus, a nobis ipsis autem quod justi sumus. Quid dicitis? quid vos ipsos decipitis? non assertores sed praecipitatores liberi arbitrii, ex alto elationis, per inania praesumptionis in profunda submersionis. Nempe vox vestra est, quod homo ex semetipso facit justitiam: hoc est altum elationis vestrae; sed veritas contradicit: « Palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit in vite . » Ite nunc per abrupta, et non habentes ubi figamini, ventosa loquacitate jactamini. Haec sunt inania praesumptionis vestrae, sed quid vos sequatur videte, et si est in vobis ullus sensus, horrete.