comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quorum duoꝵ homo cogatur alterum
eligere. comminame mortem ꝑsequuto¬
re: ibi eligat đo dilecto mori quam of¬
fenso uiuere: ibi oderit in hoc mun¬
do animam suam. ut in uitam ȩternã
custodiat eam. Siquis michi ministrat
me sequat᷑. Quid ẽ me sequat᷑: nisi me
imitetur: AXp̃s enim pro nobis passus
est ait apłs petrus. relinquens nobis¬
exemplum ut sequam᷑ uestigia eius.
Eoce quod dictum ẽ. siquis michi mini¬
strat me sequatur. Quo frucꝰtu. qua m̾¬
cede. quo pix̧mio: W u̾bi sum iniquit: il
lic & minister meus erit. Gratis ametur:¬
et operis quo ministratur illi. preciũ
sit esse cum illo. ubi enim bene erit si¬
ne illo: aut quando ẽẽ male poterit
cum illo: Audi euidentius. Siquis mͥ
ministrauerit: honorificabit eum p̾ater
mĩs. Quo honore: nisi ut sit cum filio eius:
Quod enim suꝑius ait. ubi ego sum illie
& minister meus erit: hoc intelligit᷑ expo¬
suisse cum dicit. honorificabit eum pater

Expanded text:
quorum duorum homo cogatur alterum quorum duorum homo cogatur alterum eligere, comminante mortem persecutore; ibi eligat Deo dilecto emori, quam offenso vivere: ibi oderit in hoc mundo animam suam, ut in vitam aeternam custodiat eam. 11. Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quid est, me sequatur; nisi, me imitetur? Christus enim pro nobis passus est, ait apexemplum ut sequamur vestigia ejus. Ecce quid dictum est, si quis mihi ministrat me sequatur? quo fructu? qua mercede? quo praemio? Et ubi sum, inquit, ego, illic et ministut operis quo ministratur illi pretium sit esse cum illo. Ubi enim bene erit sine illo, aut quando male esse poterit cum illo? Audi evidentius: Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus. Quo honore, nisi ut sit cum Filio ejus? Quid enim superius ait? Ubi ego sum, illic et minister meus erit. Hoc intelligitur exposuisse cum dicit: Honorificabit eum Pater
Abbreviated transcription (Latin):
ne pereat. Si male amaueris tunc odis¬
ti: si bene oderis tunc amasti. fȩtices qͥ
oderunt cstodieldo: ne perdant aman¬
do. S uide ne tibi subrepat ut teipsum
uelis interimere: sic intelligenqͥo quod
debes odisse in hoc mundo animam
tuam. Hinc enim quidam maligni atq
ꝑuersi. & in semetipsis crudeliores et
sceleratiores homicidȩ. flammis se do¬
nant. aquis piefocant: precipitio col
mo etiam diabolo precipitium sugge¬
renti: redi inquit retro satanas. Scrip¬
tum est: non temptabis dnm d̾m tuum.
Netro autem dixit. significans qua morte
clarificaturus erat d̃m̃: cum esses uini¬
or cingebas te & ibas quo uolebas: cum
autem senueris alius te cinget: & feret
quo tu non uis. Ubi satis expressit non a
seipso sed ab alio debere occidi: qui uesti¬
gia sequitur. xp̃i. Cum ergo causȩ arti¬
culus uenerit. ut hec conditio propona¬
tur. aut faciendum esse contra dei prȩ¬
ceptum. art ex hac uita emigrandum.

Expanded text:
ne pereat! Si male amaveris, tunc odisne pereat! Si male amaveris, tunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animam tuam. Hinc enim quidam maligni atque perversi, et in seipsis crudeliores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, praecipitio colluit, imo etiam diabolo praecipitium suggerenti respondit: Redi retro, satanas; scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum . Petro autem dixit, significans qua morte glorificaturus erat Deum: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo volebas; cum autem senueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidi, qui vestigia sequitur Christi. Cum ergo causae articulus venerit, ut haec conditio proponatur, aut faciendum esse contra Dei praeceptum, aut ex hac vita emigrandum,
Abbreviated transcription (Latin):
granum frumenti cadens
in terram mortiñm fu̾erit: ipsum soͥlũ
manet. Si autem mortuum fuerit: mud¬
tum fructum affert. Se autem dicebat. ip¬
sum granum mortificandum & multi¬
plicandum. Mortificandum infidelitate
ndeorum: multiplicandum fide popu¬
lorum. Iam uͦ erhoetans ad passionis suȩ
sectanda uestigia: qui amat inquit a-¬
nimam suam perdet eam. Quod duob
modis intelligi potest. Qui amat ꝑdec
id est si amas perde. Si cupis uitam te¬
nere in xp̃o: noli mortem timere ꝓ. xp̃o.
Irem abo modo. Qui amat animam suã
perdet eam. Noli amare: ne. ꝑdas: noli a¬
mare in hac uita: ne perdas in ȩcerna ui¬
ta. Hoc autem quod posterus dixi. ma¬
Seuitur enm. Et qͥ odit animam suã
in hoc mimido: in uitam ę̧ternam cus
todit eam. Ergo quod supradictum ẽ
qui amat. subintelligitur in hoc mun¬
utiq in hoc mundo: in uita ȩterna ip̃¬
se custodit eam. Magna & mira senten¬
tia. quemadmodum sit homini in am¬
sci inam suam amor ut pereat: odiuniꝰ

Expanded text:
umenti cadens in terram, mortuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert. Se autem dicebat. Ipsum erat granum mortificandum et multiplicandum: mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide populorum. 10. Jamvero exhortans ad passionis suae sectanda vestigia: Qui amat, inquit, animam suam, perdet eam. Quod duobus modis intelligi potest: Qui amat, perdet, id est, Si amas, perde; si cupis vitam tenere in Christo, noli mortem timere pro Christo. Item alio modo: Qui amat animam suam, perdet eam. Noli amare, ne perdas; noli amare in hac vita, ne perdas in aeterna vita. Hoc autem quod posterius dixi, masequitur enim, Et qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aetetodit eam. Ergo quod supra dictum est: Qui amat, subintelligitur, in hoc munutique in hoc mundo, in vitam aeternam ipse custodit eam. Magna et mira sententia, quemadmodum sit hominis in animam suam amor ut pereat, odium
Abbreviated transcription (Latin):
mirabile fac̾tum. Qd̃ longt post. aꝑi᷑re¬
ꝑgens diuinus isaias. egredietur inqͥt
uirga de radicẽ iesse: & flos de radice
eius ascendec: et requiescet suꝑ eum sp̃c
domini. Ad hȩc uerba tanquam audi¬
tores eius dicerent. õ pater ysaia ob¬
scure loqueris: dic nobis ipsam rẽm
manifẽste: adiecit claritatẽm & ait.
Ecce uirgo concipiet & pariet filium:
& uocabis nomen eius emmanuha.
filium quoq uirginis id⁊ emmaniu

Expanded text:
mirabile factum, quod longo post apemirabile factum, quod longo post aperiens divinus Isaias: Egredietur, inquit, virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet, et requiescet super eum Spiritus Domini . Ad haec verba tanquam auditores ejus dicerent: O pater Isaia, obscure loqueris, dic nobis, quaeso, ipsam rem manifeste, adjecit claritatem et ait: Ecce virgo concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Filium quoque Virg
Abbreviated transcription (Latin):
sicq principali suggestione diaboli ui¬
cta. uitiosum caput uirtutis pede con¬
triuit. I Ion tamen hoc solo. s eo quã
maxime triumphauit. quod de sua mũ in¬
dissima carne. corporata sapientia. uicit
usq quãq malitiam: aitingens a sine usq
ad finem fortiter. ac disponens omnia su¬
auner. Hȩc ÷ ergo mulier. ad quam diui¬
num illud intendẽbat oraculum: hanc
quandoq nascituram innuebat: hanc
singłariter intimabat. Expedito quam
paucis oraculo: unum quoq de miracu¬
lis absoluatur. Acceptȩ sunt a sc̃o moyse
singulȩ uirgȩ de singulis tribubus isrł
nominibus earum inscripte. iubente d̾o:
& posite sunt in tabernaculo ẽius. Inter
quas. una que fuerat aaron. inuenta ẽ
isse: ac peperisse amigdala. Sciens gͦ dñs.
hoc opus suum magni ẽẽ mystẽrii: ius¬
sit seruari uirgam ad monimentũ. Mo¬
nebantur enĩ filii isrł. prȩsentia uirge:
quȩrere sollicite: quid significaret tam

Expanded text:
Sicque principali suggestione diaboli viSicque principali suggestione diaboli victa, vitiosum caput virtutis pede contrivit. Non tamen hoc solo, sed eo quam maxime triumphavit, quod de sua mundissima carne corporata sapientia dicit, Usquequaque malitiam attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Haec est ergo mulier ad quam divinum illud intendebat oraculum, hanc quandoque nascituram innuebat, hanc singulariter intimabat. Expedito quam paucis oraculo, unum quodque de miraculis absolvatur. Acceptae sunt a sancto Moyse singulae virgae de singulis tribubus Israel, nominibus earum inscriptae, jubente Domino, et positae in tabernaculo ejus: inter quas una quae fuerat Aaroni inventa estet peperisse amygdala. Sciens ergo Dominus hoc opus suum magni esse mysterii, jussit servari virgam ad monimentum. Monebantur enim filii Israel praesentia virgae, quaerere sollicite quid significaret tam
Abbreviated transcription (Latin):
tuit: saluatorem edidic. a quo głifica¬
ta in celo. nunquam terrigenis patro¬
cinari desistit. Propositionem sequatur
ordine sũo narratio: iamq referamus u¬
num de prȩtaxatis oraculis: ac deinde
paucis expediamur. Pirit ętẽrnus ad uẽ:¬
terem: d̾s ad serpentem. Inimicitias po¬
nam inter te & mulierem: & semen tu¬
um & semen illius. Ipsa conteret cãput
gestionem. id÷ concupiscentiam. resistendo
suꝑare: Si ergo quȩratur quȩnam muli¬
er huiismodi pictoriam operãta sit:
ꝓfec̾to non reꝑitur in linea generatio¬
nis humanȩ. donec ꝑueniatur ad
illam. de qua nunc agimus sc̃arum
scãm. At si interroget᷑ in quo serpentis
cabut uel ipsa contriuerit: nimirum
in eo quod uirginitatẽ. simul & humi-¬
litatem sacrificãuit dõ. Uirginitate nã¬
q seruata. probatur extinxisse concupiꝰ¬
centiam carnis. humilitate. quȩ fecit
pauperem spũ concupiscentiam mentis:

Expanded text:
tuit, Salvatorem edidit a quo glorificatuit, Salvatorem edidit a quo glorificata in coelo, nunquam terrigenis patrocinari desistit. Propositionem sequatur ordine sua narratio. Jamque referamus unum de praetaxatis oraculis, ac deipaucis expediamur. Dixit eternus ad veterem: Deus ad serpentem: inimicitias ponam inter te et mulierem: et semen tuum et semen illius: ipsa conteret caput gestionem, id est concupiscentiam, resistendo superare? Si ergo quaeratur quaenam mulier hujusmodi victoriam operata sit? profecto non reperitur in linea generationis humanae, donec perveniatur ad illam de qua agimus sanctarum sanctam. At si interrogetur, in quo serpentis caput vel ipsa contriverit? nimirum in eo quod virginitatem simul et humilitatem Deo sacrificavit. Virginitate namque servata probatur exstinxisse concupiscentiam carnis; humilitate, quae facit pauperem spiritu, concupiscentiam mentis.
Abbreviated transcription (Latin):
patrum dies natalitios
obseruare diligenter: et
tunc precipue. uirtutes
eorum assignatas literis. in ecclesia re¬
citare ad d̾i laudem. ex cuius munere sũt
et ad instrumentã minorum. Inter om̃s
autem scõs. memoria beatissimȩ uirginis.
eo frequentiꝰ agitur atq festiuius: qͦ ma¬
iorem gr̃am. apud dm creditur inuenisse.
Unde post alia quȩdam ipsius antiquio¬
ra sollempnia: non fuit contenta deuo¬
tio sidelium. quin natiuitatis sollempne
suꝑadderet hodiernum. Hac itaq die
peculiarit in eclesia recitandus esse ui¬
debatur ille liber. qui de ortu eius atq ui¬
ta scriptus inueniebatur: si non iudicas¬
sent eum patres. inter apochrifa nume¬
randum. At qm̃ magnis ac sapientib
uiris. ita usum est. nos alia quȩdam. s
non aliena legentes: ecclesiasticum more m
debitis officiis exequamur. Beata gͥ mat̾
lis enuntiata est: & designatã miracłis.
IIata uero. progenie diuinitus ordi¬
nata. pͥuilegio uirtutum insignis eni¬

Expanded text:
patrum dies natalicios observare diligenter: et tunc precipue virtutes eorum assignatis litteris in Ecclesia recitare: ad Dei laudem: ex cujus munere sunt: et ad instsanctos, memoria beatissimae Virginis eo frequentius agitur atque festivius, quo majorem gratiam apud Dominum creditur invenisse. Unde post alia quaedam ipsius antiquiora solemnia, non fuit contenta devotio fidelium, quin nativitatis solemne superadderet hodiernum. Hac itaque die peculiariter in Ecclesia recitandus esse videtur ille liber, qui de ortu ejus et vita scriptus inveniebatur, si non judicassent eum Patres inter apocrypha numerandum. At quoniam magnis ac sapientibus viris ita visum est, nos alia quaedam, sed non aliena legentes, ecclesiasticum morem debitis officiis exsequamur. Beata ergo Domlis enuntiata est, et designata miraculis, nata vero progenie divinitus ordinata, privilegio virtutum insignis eni
Abbreviated transcription (Latin):
hoc: et in trib dieb excicabo illud. Sal¬
mon qui interpretatur sensus uel senti¬
bilis. non inconuenienter. xp̃m figurat:
quem apss dixit dei uirturem. & d̃ĩ sapien¬
tiam esse. Qui bene sensibilis dicit᷑. Nam
in euuangelio dixisse legitur. Tetigit me
atiquis. Nam ego sensi de me uirtutem
exisse. Et urm. Q uid cogitatis mala in
cordib urĩs: Uere sensibilis. qui cogita¬
ta ut facta. & futura ut p̾sẽntia cernit:
sicut de eo scribitur. Qui fecit. qͦfutura
sunt. Boor̾ in quo robur. uel in ipso forti¬
tudo. uel in fortitudme interp̃tatur: ap¬
te ad. xp̃m transserri potest: quia ipse:
brachium domim. de quo propħa dicit.
Ecce dñs in fortitudine ueniet: & bra
ham ad me ipsum. Omnis enim uirtꝰ
hominis in morte deficit. Uerbum quo
q quod fact̾um ÷ caro. de infirmitate
fortius. de morte uiuacius: de humili¬
tate excelsius factum÷ Obeth id seruiens
significat eum qui de semet ipso ait. Fuliꝰ

Expanded text:
hoc, et in tribus diebus excitabo illud . Salhoc, et in tribus diebus excitabo illud . Salmon, qui interpretatur sensus, vel sensibilis, non inconvenienter Christum figurat, quem Apostolus dixit Dei virtutem et Dei sapientiam esse , qui bene sensibilis dicitur. Nam in Evangelio legitur dixisse. Tetigit me aliquis. Nam et ego sensi de me virtutem exisse . Et item: Quid cogitatis mala in cordibus vestris? Vere sensibilis, qui cogitata ut facta, et futura ut praesentia cernit sicut de eo scribitur, qui fecit quae futura sunt. Boos, in quo robur, vel in ipso fortitudo, vel in fortitudine, interpretatur, apte ad Christum transferri potest, quia ipse est brachium Domini, de quo propheta dicit: Ecce Dominus in fortitudiham ad meipsum . Omnis hominis virtus in morte deficit, Verbum vero quod caro factum est, de infirmitate fortius, de morte vivacius, de humiliterviens significat eum qui de semetipso ait: Filius
Abbreviated transcription (Latin):
Nsalmista quõq ait. Fxcelsus suꝑ omnes
gentes dõminus: et reliqua. Amina¬
dab autem. qui inerpretatur populus
meus uoluntarius: significat eum qui
dixit. NIemo toilit a me animam
meam. s egõ pono ẽam: et iterum su¬
mo eam. Iste uero caput ÷ illius popłr
ex cuius ꝑsona psalmista dño ita lõgͥ
tur dicens. Uoluntarie sacrificabo tͥ:
conficebor nomini tuo domine qm̃ bo¬
num est. Naason serpentinus uel
augurium: figurat eum qui in ȩnuã¬
gelio dixit. Sicut moyses exalcauit
serpentem in deserto: ita eraltari opor¬
cec filium hominis. Augurium quoq
hic pro uaticinio uel reuelatione. intel¬
ligi debet. Cuius uaticinium. in tria ꝓ¬
phetiȩ tempora respicit. In p̃teritum
autem. ut uidit abraham diem meũ.
iidit & gauisus est. In prȩsens ut ẽ: qͥd
cogitatis mala in cordib urĩs: In fu¬
turis ut est hoc: erunt enim sicut an¬
geli d̾i in c̃elo. Et ulrid. Soluite tẽpłu

Expanded text:
Psalmista quoque ait: Excelsus super omnes Psalmista quoque ait: Excelsus super omnes gentes Dominus, et reliqua . Aminadab autem, qui interpretatur populus meus voluntarius, significat eum qui dixit: Nemo tollit a me animam meam, sed ego pono eam, et iterum sumo eam . Iste vero caput est illius populi, ex cujus persona Psalmista loquitur Domino, ita dicens: Voluntarie sacrificabo tibi, et confitebor nomini tuo, Domine, quoniam bonum est . Naason, serpentinus, vel augurium, figurat eum qui in Evangelio dixit: Sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet filium hominis . Augurium ergo hic pro vaticinio vel revelatione intelligi debet, cujus vaticinium in tria prophetiae tempora respicit. In praeteritum, ut est: Vidit Abraham diem meum, et gavisus est . In praesens, ut est: Quid cogitatis mala in cordibus vestris? In futurum, ut est hoc: Erunt enim sicut angeli Dei in coelo . Et illud: Solvite templum
Abbreviated transcription (Latin):
diuisio siue diuisit: demonstrat eum qͥ
in euuangło dicit. Cum uenerit fiiꝰ ho¬
minis in maiestate sua. & omnes angłi
cum eo: tunc sedebit suꝑ sedem maiesta
Et apostolus. uiuus est sermo d̾i inquic
& efficax. & penetrabitior omni gladio
animȩ ac sp̃c. compãgum quoq & me¬
dilarum: ce discretor cogitatiomĩ. Tara
oriens siue ortus intẽr pretatur. W racha¬
rias ait. Uisitauit nos oriens ex alto. Et a¬
ubi scriptum est. E ece uir oriens nom̃
eius. E srhom sagittam uidit. uel atriũ
Atrium uero. significat abundantiam
gratiȩ et latitudinẽm caritatis: per
quam omnes inu̾itans ad se ipsam. uẽ¬
ritas dicit. Uenire ad me omnes qui la¬
boratis &e honerati estis: et ego reficiã
uos. Aram electus siue excelsus dicitur.
Et propħa er ꝑsona patris ad fiulium
loquitur. ẜoce puer m̃s elec̾tus: dedi spi¬
ritum meum suꝑ eum. Quis ẽ puer is¬
te electus. nisi quia pueritia reꝓbauit
malum ÷ et elegit quod bonum est:

Expanded text:
divisio, sive divisit, demonstrat eum qui divisio, sive divisit, demonstrat eum qui in Evangelico dicit: Cum venerit Filius hominis in majestate sua, et omnes angeli cum eo, tunc sedebiEt Apostolus: Vivus est Dei sermo et efficax, et acutior omni gladio animae ac spiritus, compagum quoque ac medullarum, et discretor cogitationum . Zara, oriens, sive ortus, interpretatur, et Zacharias ait: Visitavit nos oriens ex alto . Et alibi scriptum est: Ecce, vir oriens nomen ejus . Esrom, sagittam vidit, vel atrium Atrium vero significat abundantiam gratiae, et latitudinem charitatis, per quam omnes invitans ad se ipsa Veritas, ait: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Aram, electus, sive exclusus dicitur. Et propheta ex persona Patris ad Filium loquitur: Ecce puer meus, electus meus, dedi spiritum meum super ipsum . Quis est iste puer electus, nisi qui a pueritia reprobavit malum, et elegit quod bonum est?
Abbreviated transcription (Latin):
sterio ad xp̃m: ut est illud quod mac¬
tandus ipse ad aram. portauerat ligna.
rebaram duxit urorem. quȩ gemellosei
peꝑit. sicuc xp̃o ecclesia ꝑ baptisim fon¬
tem. parit duos põpulos. Iacob qui int̾¬
pretatur supplantator uel supplantans:
significat eum de quo dicit psalmista.
Supplantasti omnes insurgentes in me.
subtus me. Hic quidem in erectione &
unctione lapidis. & in sompniosuo sig¬
nificat passionem ap̃i & resurrectionẽ
eius: quem unrit ds̃ oleo lȩticiȩ pre
participib siris. Bechel quippe uibi ia¬
quȩ uere est domus dei. quia domus
est panis qui de celo descẽndit: & por¬
ta cęli. quia ibi filius d̾i in terram̃ des¬
cendit: & homines sc̃i ad celos asceñduñs
Iudas confitens uel glorificans interpre¬
tatur: & significat illum qui in eugłio
dixit. Confiteor tibi pater domine celi
& terre. & psalmista ait. Glõsus d̾s insc̃is
suis: hoc est. xp̃c in menbris suis. Phares

Expanded text:
sterio ad Christum, ut est illud, quo macsterio ad Christum, ut est illud, quo mactandus ipse ad aram portaverit ligna ,Rebeccam duxit uxorem, quae gemellos ei peperit , sicut Christo Ecclesia per baptismi fontem duos parit populos. Jacob, qui interpretatur superplantator, vel supplantans, significat eum de quo dicit Psalmista: Supplantasti omnes insurgentes in me, subtus me . Hic quidem in erectione et unctione lapidis, et in somnio suo significat passionem Christi et resurrectionem ejus, quem unxit Deus oleo laetitiae prae participibus suis. Bethel quippe, ubi Jaquae vere est domus Dei, quia domus est panis, qui de coelo descendit , et porta coeli, quia ibi Filius Dei in terram descendit, et homines sancti ad coelum ascendunt. Judas confitens, vel glorificans, interpretatur, et significat illum qui in Evangelio dixit: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae . Et Psalmista ait: Gloriosus Deus in sanctis suis , hoc est, Christus in membris suis. Phares,
Abbreviated transcription (Latin):
impletum: cum xp̃c impleca terra & cog¬
natione uideorum. prȩpollec ut uidemus
in popuilis gentium. E illud quod abra¬
ham. cum trecentis. decem & octo uerna¬
culis suis. quinq reges debellauit. ac loch
liberauit: quid aliud significat: quam
quod nos xp̃c ꝑ crucem. quam expͥmit
tau littera. trecentos numero contineis.
a dominatu carnalis sensus qui nos
antea uariis uitiis captiuos eruꝑaue¬
rat liberauit: Isaac quoq qui inter¬
pretat᷑ risus uel gaudium: significat
illum de quo dixit ad pastores angłs.
Annuntio uobis gaudium magnum:
quod erit om̃i populo. Et ipsa uerita
discipulls suis ait. Iterum uidebo uos.
& gaudebit cor ur̃m: ce gaudiũ ur̃m
nemo tollet a uobis. Et item. Petite in¬
quit & accipiẽtis: ut gaudium urm
sit plenum. Quomͦ uero actibus suis ysa¬
ac significet xp̃m. longum ÷ ꝑ totum e¬
numerare: cum pene omnes actus eiꝰ.
quos scriptura narrat. conueniant mi¬

Expanded text:
impletum, cum Christus, relicta terra et cogimpletum, cum Christus, relicta terra et cognatione Judaeorum, praepollet, ut videmus, in populis gentium . Et illud quod Abraham cum trecentis decem et octo vernaculis suis quatuor reges debellavit, ac Lot liberavit, quid aliud significat, quam quod nos Christus per crucem, quam exprimit tau littera, trecentenarium numerum continens, a dominatu carnalis sensus, qui nos antea variis vitiis captivatos exsuperaverat, liberavit? Isaac quoque, qui interpretatur risus, vel gaudium, significat illum de quo dixit ad pastores angelus: Annuntio vobis gaudium magnum, quod erit omni populo . Et ipsa Veritas suis discipulis ait: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . Et item: Petite, inquit, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum . Quomodo vero actibus suis Isaac significet Christum, longum est per totum enumerare, cum pene omnes actus ejus, quos Scriptura narrat, conveniant my
Abbreviated transcription (Latin):
nium ili dabant er prȩfiguratione. Hã
nullus eorum ẽ. qui non aut nomine
arit actu. incarnationem xp̃i significet.
et ip̃sum esse demonstrat: qui in patri¬
archis prȩfiguratus. & in prophis ꝓmis¬
sus. atq: in apłis predicatus ÷ Igitur a¬
braham qui interprecatur gentium pa¬
ter. I uel pater uidens populum. quẽ
signifi. cat hoc nomine: nisi ulu̾
de quo sibi ita promissum est. In se¬
mine inquit tuo benedicentur omnes
cognationes terre: Et ysaias ait. Si po¬
suerit pro peccato anmam suam. uide¬
bit semen longęuum: et uoluntas dm̃i.
in manu eius dirigẽtur. Et item. Tu in¬
quic domine pater nr̃. redemptor nõster:
a seculo nõmen tũum. Abraham nesciuit
nos: isrł̃ ignorait nõs. Quomͦ aũt abra¬
ham actu signauerit saluatorem. restat᷑
illud quod dñi precepto exiuit de terra
sua & de cognatione sua: ut apud ex¬
teros locupletaret᷑. & esset in gẽntẽ mãg¬
nam. Quod nunc cernimus ueraciter

Expanded text:
nium illi dabant ex praefiguratione. Nam nium illi dabant ex praefiguratione. Nam nullus eorum est, qui non aut nomine, aut actu incarnationem Christi significet, et ipsum esse demonstret, qui in patriarchis praefiguratus, et in prophetis promissus, atque in apostolis praedicatus est. Igitur Abraham, qui interpretatur pater multorum, vel pater videns populum, quem significat hoc nomine, nisi illum de quo ipsi ita promissum est: In semine, inquit, tuo benedicentur omnes cogitationes terrae? Et Isaias ait: Si posuerit pro peccato animam suam, videbit semen longaevum, et voluntas Domini in manu ejus dirigetur ; et item cum inquit: Domine Pater noster, et Redemptor noster, a saeculo nomen tuum. Abraham nescivit nos, et Israel ignoravit nos . Quomodo autem Abraham actu significaverit Salvatorem, testatur illud quod Domini praecepto exivit de terra sua et de cognatione sua , ut apud exteros locupletaretur, et esset in gentem magnam, quod nunc cernimus veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
non olei liquore sed uirture celesti. xp̃c
consecrẽtur. Idõ deniq cum multi ante. a¬
pud hebixos. oleo in hoc ipsum sollempni¬
ter consecrato. uncti sunt. xp̃i: et siue re¬
ges. siue prophecȩ. siue etiam pontifices
ꝑ hoc fuerint instituti. nullus tamen ip¬
sorum. uel genti uel discipulis aut secta¬
torib. ex suo uocabulo nomen dare potu¬
it. & appellare discipilos.xp̃ianos. ni¬
si hic solus qui uerus est xp̃c: et non o¬
leo humano. s paterno est spiritu ꝑunc¬
tus. Hic sectatorum suorum populos. &
uniuersam per totum mundum sui no¬
minis gentem. ex ueri xp̃i uocabulo. ap¬
pellari fecit ꝑhenni nomine xp̃iãnos.
Notandum autem quod ipsi ꝓgenito¬
res.xp̃i. qui in genealogia eius annume¬
rati sunt. non sine grandi mysterio ab
ȩuuanglistã assumuntur: maxime cum
apłs dicat. omnia in figura contingẽbãt
illis. S sicut humanam natiuitatẽ . xp̃i.
precesserant tempore: ita quoq testimo¬

Expanded text:
non olei liquore, sed virtute coelestis Spiritus non olei liquore, sed virtute coelestis Spiritus consecretur. Idcirco denique cum multi ante, apud Hebraeos oleo in hoc ipsum solemniter consecrato uncti sint christi, et sive reges, sive prophetae, sive etiam pontifices, per hoc fuerint instituti, nullus tamen ipsorum vel genti, vel discipulis aut sectatoribus ex suo vocabulo nomen dare potuit, et appellare discipulos Christianos, nisi hic solus, qui verus est Christus et non oleo humano, sed paterno Spiritu perunctus. Hic sectatorum suorum populos, et universam per totum mundum sui nominis gentem, ex veri Christi vocabulo appellari fecit perenni nomine Christianos . Notandum autem quod ipsi progenitores Christi, qui in genealogia ejus adnumerati sunt, non sine grandi mysterio ab evangelista assumuntur, maxime cum Apostolus dicat: Omnia in figura contingebant illis , sed sicut humanam nativitatem Christi praecesserant tempore, ita quoque testimo
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ commẽmorat. Post uero etiam. qualit̃
xp̃c effectus sit. indicat dicens. quod unc¬
tus sit d̾s a deo. non oleo commum. s oleo
lȩticiȩ: nec sicut participes sui. id ẽ uli
qui inimagine p̾cesserunt: sed pre par¬
ticipibus sũis. Oleo uero leticiȩ in sacris
uoluminibus: intellectu mistico sp̃e sc̃s
designatur. Sed &e de pontificatu eius
dem. dauid alio in loco. tale aliqͥd
archanis signat eloquiis: tanquam
ex ꝑsona patris. de filio ꝓnuntiantis.
De uentre inquit. ante luciferum gẽnui
te. Iurauit dñs & non penitebit eum: tu
es sacerdos in ȩternum. scđm ordinẽ mel¬
chisedech. Hic autem melchisedech. in di¬
uinis uoluminib sacerdos fuisse di sum¬
mi refertur: sed non qui oleo communt
ꝑunctus sit. neq qui ex successione gene¬
ris. susciꝑet sacerdotium: sieut apud he¬
breos fieri mos erat. Et id̾o scdm ordinẽ
ipsius. sacerdos futurus dicit᷑ xp̃c: qui

Expanded text:
le commemorat; post vero etiam qualiter le commemorat; post vero etiam qualiter Christus effectus sit indicat dicens quod unctus sit Deus a Deo, non oleo communi, sed oleo laetitiae, nec sicut participes sui, id est, illi qui in imagine praecesserunt, sed prae participibus suis. Oleo vero laetitiae in sacris voluminibus intellectu mystico Spiritus sanctus designatur. Sed et de pontificatu ejus idem David alio in loco tale aliquid arcanis signat eloquiis, tanquam ex persona Patris de Filio pronuntiantis: De ventre, inquit, ante Luciferum genui te. Juravit Dominus, et non poenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Hic autem Melchisedech in divinis voluminibus sacerdos fuisse Dei summi refertur , sed qui non oleo communi perunctus sit, neque qui ex successione generis susceperit sacerdotium, sicut apud Hebraeos fieri mos erat; et ideo secundum ordinem ipsius sacerdos futurus dicitur Christus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
olei. tamen huius qui inter nos haberi
Uerus autem hic. qui de celis uenerat.
& cui omnia quȩ prȩcedebant gesta fu¬
erant. xp̃e non humanis õpib que¬
sita assumit unguenta. s nouo ac sin¬
gulari dono. paterno spũ infusus. et
unctus. xp̃c efficitur: sicut multis ante
seculis. de eo uates isaias predirerat. ex ꝑ¬
sona ipsius. xp̃i dicens. Spiritus domini
suꝑ me. propcer quod unxit me. ȩuuan¬
gelizare pauꝑib misit me: predicare
captiuis remissionem: et cȩcis uisum.
Nec solum ysaias. diuinis hȩc p̾dixit
orãculis: sed & dauid similiter inspiratus.
testatur de.xp̃o: dicens ad ipsum. Sedes
tua deus in seculum sȩculi: uirga equita¬
tis. uirga rẽgni tui. Dileristi iusticiam &
odisti iniquicatẽ : proptẽa unxit te d̾s
ds̃ tuus. oleo leticiȩ. pre participib turs
In quibus uerbis. pͥmo quidem eum
euidenter deum designat: scd̃o uero.
ꝑ equitatis uirgam. sceptrum in eo rega¬

Expanded text:
olei, tamen hujus quae inter nos haberi olei, tamen hujus quae inter nos haberi perungebantur. Verus autem hic, qui de coelis venerat, et cui omnia quae praecedebant gesta fuerunt, Christus non humanis opibus quaesita sumit unguenta, sed novo ac singulari modo paterno Spiritu infusus, et unctus Christus efficitur, sicut multis ante saeculis de eo vates Isaias praedixerat, ex persona ipsius Christi, dicens: Spiritus Domini super me, propter quod unxit me, evangelizare pauperibus misit me, praedicare captivis remissionem et caecis visum . Nec solus Isaias haec divinis praedixit oraculis, sed et David similiter inspiratus, testatur de Christo, dicens ad ipsum Christum: Sedes tua, Deus, in saeculum saeculi, virga aequitatis, virga regni tui: dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem; propterea te unxit Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae participibus tuis . In quibus verbis primo quidem eum evidenter Deum designat. Secundo vero, per aequitatis virgam, sceptrum in eo rega
Abbreviated transcription (Latin):
mathat posuit melchi: quia fortasse
uel codex ipsius sic habuit. uel hystoria
in qua hȩc didicerat. eundem mathat
Cum uirum audieris. suspitio tibi ñ
subeat. nuptiarum: sed recordare con¬
suetudinis scripturarum. quod sponse
uocentur uxores. De qua natus est ihesus
qui uocatur. xp̃c. Pulchre non de qiib.
s de qua posuit: ut de sola uirgine. sine
semine maritali. natum dẽmonstraret.
Quod autem pͥmum dicit. de qua natꝰ
nit. quod ante conceptum eius. ab ange¬
lo nominatum est: deinde conuenienter
aptatur. quod in pontificib & regib.
in imagine precedebat. hoc est . xp̃c. ut
ille in quo. hec duo nomina mystica c̃õ¬
uenerunt distingueret᷑ a &ȩteris. qui
in figura eius. hisdem nominib. sed di¬
uisim nuncupati precesserunt. uerũ
illi qm̃ ad breue tempus uite huiris.
xp̃i appellabant᷑. ad solam ueri xp̃i i
maginem conseruandam. quamuis cõ¬
positione quadam mystica consecrati

Expanded text:
Matthat posuit Melchi, quia fortasse Matthat posuit Melchi, quia fortasse vel codex illius sic habuit, vel historia in qua haec didicerat eumdem Matthat Cum virum audieris, suspicio tibi non subeat nuptiarum, sed recordare consuetudinis Scripturarum, quod sponsae vocentur uxores. De qua natus est Jesus, qui vocatur Christus. Pulchre non de quibus, sed de qua, posuit, ut de sola virgine, sine semine maritali, natum demonstraret. Quod autem primum dicit: De qua natus nit, quod ante conceptum ejus ab angelo nominatum est . Deinde convenienter aptatur, quod in pontificibus et regibus prius in imagine procedebat, hoc est, Christus, ut ille, in quo haec duo nomina mystica convenerunt, distingueretur a caeteris, qui in figura ejus iisdem nominibus sed divisim nuncupati praecesserunt. Verum illi quoniam ad breve tempus vitae hujus, christi appellabantur, ad solam veri Christi imaginem conservandam, quamvis compositione quadam mystica consecrati
Abbreviated transcription (Latin):
inuentur generatio. & ea quam maths
enumerat dicens. iacob autem genuit io¬
seph: et ea quam lucas. competenti ob¬
seruatione designat. dicens. qui putaba¬
tur ẽẽ filiis ioseph: qui fuit bely. Qui &
ipse subsonante eadem distinctione. hely
filius eẽ putabatur. qui fuerãt mathat᷑:
quia legalem hanc successionem. que ue¬
lut adoptione quadam. erga defunctos ex¬
istat. magis quam germinis ueritatem.
compecenti satis ꝑ hoc designauit indicio:
obseruans euuangłista ne omnino in hu¬
iuscemodi successionib. genuisse alquẽ
nominaret: ꝑ quod digna distinctione
non descendens. s ascendens usq ad ad̾a
& ad ipsumusq ꝑuenit dm̃. Hec autẽ.
non nobis ad subitum reꝑta. aut absque
ullis actorib commendãta suñt: sed ipsi
hȩc saluatoris nr̃i scd̃m carnem ꝓpinqͥ.
seu studio tanti seminis demonstrandi.
seu docendi. quȩ scd̃m ueritatem gesta
sunt. tradiderunt. Hec affricanus his
ipsis syllabis ꝓfert: acepto. quod pro

Expanded text:
tque integra generatio, et ea quam Matthaeus enumerat dicens: Jacob autem genuit Joseph: et ea quam Lucas competenti observatione designat, dicens: Qui putabatur esse filius Joseph, qui fuit Heli. Qui et ipse subsannante eadem distinctione, Heli esse filius putabatur, qui fuerat Matthat, quia legalem hanc successionem, quae velut adoptione quadam erga defunctos constat, magis quam germinis veritatem competenti satis per hoc designavit indicio, observans Evangelista, ne omnino in hujuscemodi successionibus genuisse aliquem nominaret, per quod digna distinctinon descendens, sed ascendens, usque ad Adam, et ad ipsum usque pervenit Deum. Haec autem nobis non ad subitum reperta, aut absque ullis auctoribus commentata sunt, sed ipsi haec Salvatoris nostri secundum carnem propinqui, seu studio tanti seminis demonstrandi, sive edocendi, quae secundum veritatem gesta sunt, tradiderunt. » Haec Africanus his ipsis syllabis profert, excepto quod pro
Abbreviated transcription (Latin):
susciꝑet. facie resuisit ut sol: ꝑactoq tri
duo cũ laudib in ȩcclesia piȩ matris do¬
mini. ꝑ quam reconciliatus fuerat. a la¬
borib suis beato finẽ quieuit. Talib ergo
factis approbat᷑. quia dñi mater ubiq im¬
ꝑiosa ẽ. ubiq magnifica. certe ꝓnum ẽ
beneplacitum suum. inferorum pacta cas¬
sare. His quoq & aliis infiniti numeri
beneficiis. quȩ uel scripta sunt. uel passim.
quod & iustis & peccatorib fideliter iuo¬
cantib se. presto ẽ: & numquam eis opi¬
tulari desistit. ueniant igitur ad eam iu¬
sti cum basilio laudantes ac benedicentes.
effectumq celerem. suis scĩs desideriis po¬
stulantes. sine dubio ꝑcepturi. ueniant
peccaiores cum theophilo. tondentes rea
pectora. cum interno fletu: ipsi qͦ
si uere peniteant. desideratam ueniam
adepturi De quorum numero tibi assisten¬
tibus nobis. ut subuenire iam & aurilia¬
ri digneris imploramus õ pre elec̾ta & sc̃a.¬

Expanded text:
susciperet, facies refulsit ut sol. Peractoque deisusciperet, facies refulsit ut sol. Peractoque deiduo, cum laudibus in ecclesia piae Matris Domini, per quam reconciliatus fuerat, a laboribus suis beato fine quievit. Talibus ergo factis approbatur quia Domini Mater ubique imperiosa est, ubique magnifica, certe cui pronbeneplacitum suum inferorum pacta cassare; his quoque et aliis infiniti numeri beneficiis quae vel scripta sunt, vel passim quod et justis et peccatoribus fideliter invocantibus se praesto est, et nunquam eis opitulari desistit. Veniant igitur ad eam justi cum Basilio laudantes ac benedicentes, effectumque celerem suis sanctis desideriis postulantes sine dubio percepturi. Veniant peccatores cum. Theophilo tundentes rea pectora cum interno fletu, ipsi quoque, si vere poeniteant, desideratam veniam adepturi, de quorum numero tibi assistentibus nobis ut subvenire jam et auxiliari digneris, imploramus, o praeelecta! o sancta!
Abbreviated transcription (Latin):
lo potenter ereptum: captiuo reldidit
in pignus libertatis. Quod cum euigi¬
lans. supra pectus suum positum inue¬
niret: quam lȩtus extiterit. quam pio
affec̾tu uoces exultationis &e confessioĩs
ediderit: non est facile dictu. Noc¬
tem uero illam. consequuta ÷ dominica
dies: qua theophilus quasi cum dño a
mortuis resurgens. ep̃o se coram populõ
prȩsentauit: & rem sicut erãt expõsuit.
Uideres populum. modo ex auditu tam
horrendi sceleris expauere: modo con¬
siderata macie. uultuiq penitentis pie¬
collacrimari. S audito. quantam et
quam celerem miscdiam. fuerat consecu¬
tus. omnes qui mala conscientia territi.
pene defecerant: ad spem uemie. cũ gau¬
dio respirabant. Iam uero ut rem breui
fine concludamus: episcopo iubente ma¬
le captum ey rographum. theophilus
igne cremauit. Ueinde suffragante clero
& populo. ductus ad altare. cum sacro¬
scãm communionem de manu epĩ ore

Expanded text:
lo potenter ereptum captivo reddidit lo potenter ereptum captivo reddidit in pignus libertatis. Quod cum evigilans supra pectus suum positum inveniret, quam laetus exstiterit, quam pio affectu voces exsultationis et confessionis ediderit, non est facile dictu. Noctem vero illam consecuta est Dominica dies, qua Theophilus, quasi cum Domino a mortuis resurgens, episcopo se coram populo praesentavit, et rem sicut erat exposuit. Videres populum modo ex auditu tam horrendi sceleris expavere, modo considerata macie vultuque poenitentis collacrymari. Sed audito quantam et quam celerem misericordiam fuerat consecutus, omnes qui mala conscientia territi pene defecerant, ad spem veniae cum gaudio respirabant. Jam vero ut rem brevi fine concludamus, episcopo jubente male cautum chirographum Theophilus igne cremavit. Deinde suffragante clero et populo ductus ad altare, cum sacrosanctam communionem de manu episcopi ore
Abbreviated transcription (Latin):
plicuer inuocantem: ab ipsis diaboli fau¬
cibus. potenter eripuit.S quid graue¬
mur huius lapsi reꝑationem paucis ef¬
fari: cum audire sit õꝑepretium: Is
propt̾ infortunia sua in tristiciam dẽ¬
cidit. Unde contulit se ad quendam iu-¬
Hoc mediatore. locutus cum diabolo. xp̃i¬
anitatem abnegauit. diabolum adora¬
uit: eiq de sua mancipatione. fac̾tum¬
cyrographum: tradidit anulo suo sig¬
natum. Nostea uͦ facti penitens. multũq
se animi angens. quid faceroe. quo se uer¬
teret. tandem collectis fidei & spei uirib.¬
draginta dierum afflictione mactatus.
animo contrito. nomen eius inuocabat.
ugiter: ac patrocinium implorãbat. Ed
multa : Resperit hunc. propitia miscd̃ie
mater. & ꝑ uisionem illi appãrens. de im¬
pietate coarguit: ad.xp̃i confessionẽ re¬
confortauit. Consolata÷ dolentem. poui¬
cendo uẽmam: et ne dubitaret de pro¬
misso. supradictum eyrographum diabo¬

Expanded text:
pliciter invocantem ab ipsis diaboli faupliciter invocantem ab ipsis diaboli faucibus potenter eripuit. Sed quid gravemur hujus lapsi reparationem paucis effari, cum audire sit operae pretium? Is propter infortunia sua in tristitiam cecidit, unde contulit sese ad quemdam JudHoc mediatore locutus cum diabolo Christianitatem abnegavit, diabolum adoravit, eique de sua mancipatione chirographum tradidit annulo suo signatum. Postea vero facti poenitens, multumque se animo angens quid faceret, quo se verteret, tandem collectis fidei et spei viribraginta dierum afflictione mactatus animo contrito nomen ejus invocabat jugiter, ac patrocinium implorabat. Quid multa? Respexit hunc propitia misericordiae Mater, et per visionem illi apparens de impietate coarguit, ad Christi confessionem excitans. Consolata est dolentem pollicendo veniam, et ne dubitaret de promisso, supradictum chirographum diabo
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑficie sermonis & actus: unde merito
possent homines glorificare dm̃: & exem¬
pla salutis accipere. Tali ergo tanteq ꝑ¬
sonȩ. quid tandem ad honoris cumulũ
potuit accedere maius eo quod dĩ fiium
uirgo concepit. uirgo mater edidit:
Hac nempe dignitate. uenerabilis facta
est ipsis quoq scõrum ordinib angeloꝵ
Quod oꝑe manifeste declarauit ille ma
quam da mater fieret. quia futuram
noueta tanta ueneratione. salucandõ
pixuẽnit. Hac eadem dignitate facta
ẽ etiam imꝑiosa scđm caritatem erga
superos: ac suꝑ inferos per districtionẽ.
Unde plurima scripta sunt exemploꝵ
argumenta: de quibus ad prȩsens utrũ¬
q sufficiat memorare. Iua igitur olim.
in auxilium magni patris basilii. misit
scm̃ angłm. & mortuum suscitauit: qui
male uiuentem pessum dedit ꝑsecutorẽ
eius. iulianum apõstatam. Et hec histo¬
ria notissima ẽ. Iula etiam te o peccator
quondam theophile penitentem. & se sup¬

Expanded text:
superficie sermonis et actus, unde merito superficie sermonis et actus, unde merito possent homines glorificare Deum, et exempla salutis accipere. Tali ergo tantaeque personae, quid tandem ad honoris cumulum potuit accedere majus: eo quod Dei Filium Virgo concepit, Virgo mater edidit, hac nempe dignitate venerabilis facta est ipsis quoque sanctorum ordinibus angelorum. Quod opere manifesto declaravit ille magquam Dei mater fieret, quia futuram noverat, tanta veneratione salutando praevenit, hac eadem dignitate facta est etiam imperiosa, secundum charitatem erga superos, ac super inferos per discretionem. Unde plurima scripta sunt exemplorum argumenta, de quibus ad praesens quaedam sufficiat memorare. Illa igitur olim in auxilium magni Patris Basilii misit sanctum angelum, et mortuum suscitavit, qui male viventem pessumdedit persecutorem ejus Julianum apostatam, et haec historia notissima est. Illa etiam te, o peccator quondam Theophile, poenitentem et sup
Abbreviated transcription (Latin):
dem. in colloquio angelico ubi tam con¬
stanter eloquitur. tam prudenter inter¬
rogat: tam facile credit: Quis non uide¬
at ac uidendo miretur iusticiam eius.
quȩ sic uniuersa precepta diuinȩ legis
satagebat implere: ut nec ad se non ꝑti¬
nentia quedam inexpleca relinqueret:
Uerbi gr̃atia. Nost partum enim. puri¬
ficatione legali. quam agebat non ege¬
bat: que uirum in concipiendo non ꝑtu¬
lit. De temꝑantia quoq ipsus. suꝑius di¬
ctum ẽ: que dõ. uirginitatis lilium. in
humilitatis ualle produxit. Cum ergo
uirtutibus supradictis. facta eius plena
sint atq dicta: manifestum ÷ non solũ
attestatione angelica. s etiam rerum ar¬
gumento. nullum genus uirtutis. beatis¬
simȩ uirgini defuisse. Depromebant itaq
uirtutes in cogitatione & affectu cordis
eius. ineffabilem armoniam: quam ipsa
creatrix & inhabitatrix dei sapientia. de¬
lectabatur auidire. Choruscabant foris in

Expanded text:
dem in colloquio angelico, ubi tam condem in colloquio angelico, ubi tam constanter eloquitur, tam prudenter interrogat, tam facile credit? Quis enim non videat ac videndo miretur justitiam ejus, qua sic universa praecepta divinae legis satagebat implere, ut nec ad se pertinentia inexpleta relinqueret? Verbi gratia: post partum enim purificatione legali quam agebat, non egebat, quia virum in concipiendo non noverat. De temperantia quoque ipsius superius dictum est, quae Deo virginitatis lilium in humilitatis valle produxit. Cum ergo virtutibus supradictis facta ejus plena sunt atque dicta, manifestum est non solum attestatione angelica, sed etiam rerum argumento nullum virtutis beatissimae Virgini defuisse. Depromebant itaque virtutes in cogitatione et affectu cordis ejus ineffabilem harmoniam, quam ipsa creatrix et inhabitatrix ejus Dei sapientia delectabatur audire; coruscabant foris in
Abbreviated transcription (Latin):
cimdis: saltem pauca dicamus suꝑ hoc:
& quȩ facile probent̾ audita. Hoc ergo
in pͥmis astruere fas est: qͦd anima ip¬
suis & caro quam elegit & habitaculum
sibi fecit sapientia dei patͥs. ab om̃i ma¬
litia & immunditia. purissima fuit: af¬
firmante scͥptura. quoniam in maliuo¬
lam animam. non intioibit sapientia:
nec habitabit in corde subdico peccãtis.
Item e contͣ confidenter asserimus. quia
nullo uirtutum gẽnere uacabat: cui ple¬
nitudinem gr̃ȩ. di nuntius asserebãt inẽs¬
se. Quod artestante archangło. quamuis
nemo sana m̃te discredat: tamet
quis adhuc pio desiderio quȩrat argu¬
menta uirtutum: ex uerbis & fac̾tis ens
quȩ scriptura commemorat. tanto sibi
facilius occurrent: quanto ipse in que¬
rendo fidelior erit. Sunt autem ex eis quȩ¬
dam: omni fere xp̃iano perspicua. Os
enim est qui cum iocunda ammiratio-¬
ne. non speculetur ipsius maturȩ adho¬
lentis fortitudinem. prudentiamq ac fi¬

Expanded text:
cundis, saltem pauca dicamus super hoc, cundis, saltem pauca dicamus super hoc, et quae facile probentur audita. Hoc igitur in primis astruere fas est, quod anima ipsius et caro quam elegit, et habitaculum sibi fecit Sapientia Dei Patris, ab omni malitia et immunditia purissimae fuerunt, affirmante Scriptura: Quoniam in malevolam animam non introibit sapientia, nec habitabit in corpore subdito peccatis . Item econtra confidenter asserimus, quia nullo virtutum genere vacabat, cui plenitudinem gratiae Dei nuntius asserebat inesse. Quod, attestante archangelo, quamvis nemo sana mente discredat, tamen si quis adhuc pio desiderio quaerat argumenta virtutum ex verbis et factis ejus quae Scriptura commemorat, tanto sibi facilius occurrent, quanto ipse in quaerendo fidelior erit. Sunt autem ex eis quaedam omni fere Christiano perspicua. Quis enim est qui cum jucunda admiratione non speculetur ipsius maturae adolescentis fortitudinem, et prudentiam, et fi
Abbreviated transcription (Latin):
& ex respecͥtu iuius. ȩstimare atq dirigerẽ
cursum suum: ut portum destinatum
apprehendere possint. Simili modo fratres.
oportet uniuersos xp̃icolas. inter fluc̾tus
huius seculi remigantes. attendere maris
stellam, hanc id est mariam. quȩ sup̃mo
rerum cardini d̾o prorima ẽ: & respec̾tu
exempli eius. cursum uitȩ dirigere. Quod
qui fecerit. non iactabitur uanȩ gloriȩ
uento. nec frangetur scopulis aduersoꝵ.
nec absorbebitur scillea uoraginẽ uolup¬
tãtum: sed prosꝑe ueniet ad portum qͥe¬
tis ȩterne. Hic siquis inerroget dicens.
quid ergo putas. qualis olim in anima
fuerit. uel nunc sit hec ꝑsona. que sic
ominib scĩs spectanda. arq imitanda pro¬
ponitur: ueraciter respondemus. quia lõ¬
ge ꝑfectior quam nr̃a oratione demonstͣ¬
ri possit. Tamen ne ibi. nichil dicere ar¬
guamur. ubi maior affluit copia dicen¬
dorum. reseruantes multa atq mãgna fa¬

Expanded text:
et ex respectu illius aestimare atque dirigere et ex respectu illius aestimare atque dirigere cursum suum, ut portum destinatum apprehendere possint. Simili modo, fratres, oportet universos Christicolas, inter fluctus hujus saeculi remigantes, attendere maris stellam hanc, id est Mariam, quae supremo rerum cardini Deo proxima est, et respectu exempli ejus cursum vitae dirigere. Quod qui fecerit non jactabitur vanae gloriae vento, nec frangetur scopulis adversorum, nec absorbebitur scyllaea voragine voluptatum, sed prospere veniet ad portum quietis aeternae. Hic si quis interroget dicens, quid ergo putas qualis olim in anima fuerit, vel nunc sit, haec persona, quae sic omnibus sanctis spectanda atque imitanda proponitur? veraciter respondemus, quia longe perfectior quam nostra oratione demonstrari possit. Tamen ne ibi nihil dicere arguamur, ubi major affluit copia dicendorum, reservantes multa atque magna fa
Abbreviated transcription (Latin):
sa fuerat benedictio omnium gentium
in sẽmine suo: & a stẏrpe dauid. quem d̃s
propter notam sibi probitatem. egregia
laude sublimauit dicens. inueni uirum se¬
cundum cor meum. De regali nempe tri¬
bu simul & sacerdotali duxit originem:
quȩ summũ regem atq pontificem. erat
paritura.NIon tam̃ hȩc iocuro dixeri¬
mus. quod dominus qui pecatores uoca¬
re uenit. dedignatus sit matrem suam
peccatores habere cognãtos: inter quos
spetiosa. uelut inter spinas lilium. appa¬
reret. Hȩc itaq elec̾ta & insignis int̾
filias. non fortuitu quid̾e. aut solo pla¬
cito parentum. ut pleriq s diuina dis¬
pensatione nomen accepit: ita ut ipsa
quoq uocabuli fui figura magnum qͥd¬
dam innu̾eret Interp̾tatur enim ma¬
ris stella. Quid ergo mysticum hȩc inter¬
pretatio gerat: ꝑ similitudinem osten¬
damus. Nautis quippe mare transeun¬
tibus. notare opus est stellam haud lon¬
ge a supremo gli cardine chorus cantẽ.

Expanded text:
sa fuerat benedictio omnium gentium sa fuerat benedictio omnium gentium in semine suo, et ab stirpe David, quem Deus propter notam sibi probitatem egregia laude sublimavit, dicens: Inveni virum secundum cor meum . De regali nempe tribu simul et sacerdotali duxit originem, quae summum Regem atque Pontificem erat paritura. Non tamen haec idcirco dixerimus, quod Dominus qui peccatores vocare venit, dedignatus sit matrem suam peccatores habere cognatos, inter quos speciosa velut inter spinas lilium appareret. Haec itaque electa et insignis inter filias, non fortuitu quidem, aut solo placito parentum ut plerique, sed divina dispensatione nomen accepit, ita ut ipsa quoque vocabuli sui figura magnum quiddam innueret: interpretatur enim maris stella. Quid ergo mysticum haec interpretatio gerat, per similitudinem ostendamus. Nautis quippe mare transeuntibus, notare opus est stellam hanc, longe a summo coeli cardine coruscantem,