comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ tesaurꝰ memorra ẽ. Ipsa ẽ enĩ custos reb inuentis.
ipsa cogitatis. De qua ad liqͥdũ difficile ẽ quẽꝗͣ disputa¬
re. quia grandis eiꝰ ꝑplexitas est: & animꝰ ipsa ẽ. Imago
a sensib corporis remota sue spetiei similitudinẽ relin¬
quit in memoria. Similitudinẽ autẽ ñ ꝑ imaginessi¬
cut cȩtera.s sicut gaudiũ sine imragine reminiscim᷑.
Dũ obliuionẽ memoramꝰ: ñ ꝑse ipsam adest. Qđ si ꝑserp¬
ratione. Cȩteris enĩ in ipsa qualitate considationas sue
sensus carnis ñ intelligentia mentis est.

Expanded text:
omnium thesaurus memoria est. Ipsa est enim custos rebus inventis, omnium thesaurus memoria est. Ipsa est enim custos rebus inventis, ipsa cogitatis; de qua ad liquidum difficile est aliquem disputare, quia grandis ejus perplexitas est, et animus ipsa est. 8. Imago a sensibus corporis remota, suae speciei similitudinem relinquit in memoria; beatitudinem autem non per imagines sicut caetera, sed sicut gaudium sine imagine reminiscimur. Dum oblivionem memoramus, non per seipsam adest. Quod si per seipratione. Caeteris enim in ipsa qualitate considerationis suae sensus carnis, non intelligentia mentis est.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ attingunt: iste ñ intellectualit̃ contuet᷑: Amplius
excellit oculoꝵ sensus ceteris sensib. qͣndo qͥdẽ qͦ ad
modũ ocłs ita & ammꝰ cȩtera uidet: sese ñ intueture
Alarũ enim rerũ origines speties & magnitudines respicit.
De se autẽ tanta ueriignorantia inficitur. ut in his om̃ib
nichil incertiꝰ contemplet᷑. O homo quid miraris syderũ
altitudinẽ. & maris ꝓfunditatẽ: Animitui abyssumm
tra. & mirare si potes. Multa cogitantes sine sensucar¬
nis & sine imaginib uiuis animotantũ cernentes in¬
tuem᷑. memoriaq sibimente eafingente tenemꝰ. Mul¬
ta qͦq intelligimꝰ sensii. qͦlingua explere non possumꝰ.
tũ quẽ gerunt mente: nundũ possunt explere in opere.
Ac ꝑ hoc in illis ȩtas est inbecillis ñ animus. Ad nutũ enĩ
uoluntatis ñdũ obtẽperat illis fragilitas corporis. Nec ad¬
eo oꝑe nocere possunt. sicut cogitatione mouent᷑. Ex cau¬
sa uocabulũ sortita ẽ cogitatio. Cogendo enĩ animũ re-

Expanded text:
non attingunt, iste intellectualiter contuetur. Amplius excellit oculorum sensus caeteris sensibus, quandoquidem quae ad modum oculus, ita et animus caetera videt, sese non intuetur. arum enim rerum origines, species, et magnitudines perspicit; de se autem tanta veri ignorantia inficitur, ut in his omnibus nihil incertius contempletur. 5. Hoaltitudinem, et maris profunditatem? animi tui abyssum tra, et mirare, si potes. Multa cogitantes 147 sine sensu carnis, et sine imaginibus vivis, animo tantum cernentes intuemur, memoriaque mente sibi eas figente, tenemus. Multa quoque intelligimus sensu quae lingua explere non possumus. 6. e, quia motum quem gerunt mente nondum possunt explere opere, ac per hoc in illis aetas est imbecillis, non animus. Ad nutum enim voluntatis nondum obtemperat illis fragilitas corporis; nec adeo opere nocere possunt, sicut cogitatione moventur. 7. Ex causa vocabulum sortita est cogitatio. Cogendo enim animum remi
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ. Ille enĩ uere penitentiã agit. qͥ nec penitere
p̃terita ne gliggit: nec adhuc penitenda cõmittit. Qui
uͦ lacrimas indesinent̃ effundit. & peccare ñ desinit:
hic lamentũ habet .s mundationẽ ñ habet. Si qͥ autẽ¬
ad penitentiã conuertunt᷑ ꝑ turbari ñ debent. s rur¬
sũ post emendationẽ relicta uitia corda pulsent: dũ
non possent bonȩ conuersationi nocere. sitał cogitatio non
exũpat. in consensu uł in oꝑe. Ferre enĩ sine ꝑfectione uitioꝵ
nr̃ ñ respicit quales fuimꝰ. s quales circa finẽ existimus
Ex fine enĩ suo unũ quẽq aut iustificat aut condẽpnat.
sicut scriptũ ẽ. Ipse iudicat eoetrema terrȩ. Et alibi.
Uniuersoꝵ finẽ considerat. đ inde ñ dubitamꝰ circa fi¬
nẽ iustificari hominẽ. ꝑ penitentiȩ conpunctionẽ.S
quia raro id fieri solet. metuendũ ẽ nedũ ad finem
differt᷑ conuersio sꝑata. citiꝰ occupet mors incerta. ꝗ¬

Expanded text:
debuimus. Ille vero poenitentiam agit, qui nec poenitere praeterita negligit, nec poenitenda committit. Qui vero lacrymas indesinenter fundit, et tamen peccare non desinit, hic lamentum habet, sed mundationem non habet; quad poenitentiam convertuntur, perturbari non debent, si rursus post emendationem relicta vitia cor pulsent, dum non possunt boni conversationi nocere, si talis cogitatio non erumpat in consensu vel opere. Ferre enim sine perfectione vitiorum us respicit quales antea fuimus, sed quales circa finem vitae existimus. Ex fine enim suo unumquemque aut justificat aut condemnat, sicut scriptum est: Ipse judicat extrema terrae. Et alibi: Universorum finem ipse considerat. Proinde non dubitamus circa finem justificari hominem per poenitentiae compunctionem. Sed quia raro id fieri solet, metuendum est ne dum ad finem differtur conversio, insperata ante occupet mors quam
Abbreviated transcription (Latin):
uirtꝰ aduersus temptationũ incursus. hȩc prima
tela aduersus hostiũ temptamenta. Inmundos sp̃s
emonia suꝑant᷑. om̃ib malis p̃ualet oratio.
dime quoq tͥ saturitatẽ panis. De parsimonia

Expanded text:
virtus adversus tentationum incursus. Haec prima virtus adversus tentationum incursus. Haec prima tela adversus hostium tentamenta. Immundos spiritus daemonia superantur, omnibus malis praevalet oratio. 14. Adime quoque tibi saturitatem panis, parcimonia
Abbreviated transcription (Latin):
tara hominẽ mittit: ad pęnas tartari hom
si animũ tuũ fornicationis titillat memoria. site ad¬
huc caro inpugnat. si adhuc te luocuria temptat.
si adhuc libido inuitat. memoriã mortis tͥ obice.
diẽ exitꝰ tui tͥ ꝓpone. finẽ uitȩ tuę ante occłos tuos¬
tͥ adhibe. Prepone tͥ futurũ iudiciũ. p̃ponetͥ fu¬
tura tormenta. p̃pone tͥ futura supplicia: p̃pone
tibi inferoꝵ ꝑpetuos ignes. p̃pone tͥ gehennę pęnas
horribiles.¬
ra lacrimis indesinent̃. ora uigit᷑. p̃care dm̃ di¬
eb ac noctib. Sit sine cessatione oratio. sit fre¬
quens oratio. sint orationis arma assidua. oratio ñ
deficiat. Insiste orationi frequent̃. insiste orationi
assidue. Geme semꝑ & plange. Surge in nocte ad
p̃cẽ: uigila & ora. ꝑsiste inoratione ad p̃cem. incũ¬
be nocturnis uigiliis: ad modũ clausis occłis rursũ
ora. Oratio feruens diaboli iacula submouet. ora¬
tio continua diaboli tela eteuperat. Hȩc prima ẽ¬

Expanded text:
tara hominem mittit, ad poenas tartari homisi animum tuum adhuc fornicationis titillat memoria, si adhuc caro te impugnat, si te adhuc luxuria tentat, si adhuc libido invitat, memoriam mortis tibi objice, diem exitus tui tibi propone, finem vitae tuae ante oculos adhibe; propone tibi futurum judicium, propone tibi futura tormenta, propone tibi futura supplicia, propone tibi infernorum perpetuos ignes, propone tibi gehennae poenas horribiles.ra lacrymis indesinenter, ora jugiter, precare Deum diebus ac noctibus, sit sine cessatione oratio, sit frequens oratio, sint orationis arma assidua, oratio non deficiat, insiste orationi frequenter, incumbe orationi assidue, geme semper, et plange, surge in nocte ad precem, vigila et ora, pernocta in oratione, et prece, incumbe nocturnis vigiliis. Ad modicum clausis oculis rursum ora, oratio frequens diaboli jacula submovet. 13. Oratio continua diaboli tela exsuperat. Haec prima
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit implicatus. Popłi enĩ peccantes uidice
autẽ nͥ solo dĩ timore metuq geherinȩ coherceati¬
tur. liberi in p̃ceps ꝓruunt: & ꝑ abrutũ licentiȩ in
om̃e facinꝰ uitioꝵ labuntur. Quanto quisq insu¬
ꝑiori constitutꝰ ẽ loco. tanto in maiori uersatur pe¬
ricło. Et quanto splendoris honore celsior qͥsq est.
tanto si delinquat peccato maior ẽ. Potentes enim
potent̃ torm̃ta patiunt᷑. Cui plui enĩ cõmittit᷑.
plus exigit᷑ ab eo: etiã cũ usura penarũ. Reges

Expanded text:
fuerit implicatus. Populi enim peccantes, judicem fuerit implicatus. Populi enim peccantes, judicem autem, nisi solo Dei timore, metuque gehennae coerceantur, liberi in praeceps proruunt, et per abruptum licentiae, in omne facinus vitiorum labuntur. Quanto quisque in superiori constitutus est loco, tanto in majori conversatur periculo, et quanto splendoris honore quisque celsior est, tanto, si delinquat, peccato major est. Potentes enim, potenter tormenta patiuntur. Cui enim plus committitur, plus ab eo exigitur, etiam cum mensura poenarum. Rege
Abbreviated transcription (Latin):
ad iusticiã a delicto regreditur. ꝗͣ de iusticra ad
delictũ trans fertur. ut noueris hic esse tasũ. illic
ꝓpositũ. In ꝓposito eiꝰ esse debet. ñ ꝗͣ regredia ue¬
ritate. Quod si casu titubare contigerit: mode re¬
De patientia principum. L.
lerũq princeps ustꝰ etiã maloꝵ errores dissi¬
mulare nouit. ñ qł iniqͥtati eoꝵ consentiat:
s qđ aptũ tempꝰ correptionis expectet. qͣndo eorũ
uitia uł emendare ualeat uł pumire. Ouitiadu̾¬
sus principes coniurationis crimine de teguntur.
S ꝓbare uolens ds̃ clementiã principũ. illos mã¬
le cogitare ꝑmittit: istos ñ deserit. De illoꝵ malo
bene istis fatit. dũ culpas qͦs illi agunt: isti mira
patientra indulgent. Reddere malũ ꝓmalo ui¬
cissitudo iusticię ẽ. S qui clementiã addit iusti¬
ciȩ. ñ malũ ꝓ malo culpatis reddit: s bonũ ꝓma
ifficile ẽ principẽ regredi ad melius. siuituł

Expanded text:
ad justitiam a delicto regreditur quam de justitia ad ad justitiam a delicto regreditur quam de justitia ad delictum transfertur, ut noveris hic esse casum, illic propositum. In proposito ejus esse debet nunquam egredi a veritate. Quod si casu titubare contigerit, mox reDe patientia principum. 1. Plerumque princeps justus etiam malorum errores dissimulare novit, non quod iniquitati eorum consens exspectet, quando eorum vitia vel emendare valeat, vel punire. Multi adversus principes conjurationis crimine deteguntur, sed probare volens Deus clementiam principum, illos male cogitare permittit, istos non deserit. De illorum malo bene istis facit, dum culpas quas illi agunt, isti mira patientia indulgent. Reddere malum pro malo vicissitudo est justitiae. Sed qui clementiam addit justitiae, non malum pro malo culpatis reddit, sed bonum pro ifficile est principem regredi ad melius, si vitiis
Abbreviated transcription (Latin):
gis ꝗͣ uerbis instituit. Iste nulla ꝓsꝑrtate erigit᷑. nul
la aduersitate turbat᷑. Non innint᷑ ꝓpriis uirib.
nec adño recedit cor eiꝰ. Regni fastigiũ humili p̾si¬
detanimo. ñ eũ delectat iniqͥtas: ñ inflamat cu¬
piditas. Sine defraudatione alicuiꝰ exx pauꝑe diui¬
tẽ facit. & qđ iusta potestate a popłis ex torquere po¬
terat. sepe miscłi clementia donat. Dedit ds̃ prin¬
cipib p̃sulatũ ꝓ regimine popłoꝵ. & illis eos pesse
uoluit: cũ qͥb una ẽ eis nascendi moriendia con¬
cere. nec dominando p̃mere s: cũ descendendo con¬
sulere: ut uere sit utile hoc potestatis insigne. &
dono dĩ ꝓ tuitione utantur menbrorũ xp̃i. Men¬
bra quippe xp̃i fideles sunt popłi. quos dũ ea potesta¬
te quã accipiunt obtime regunt. bonã utiq uicis¬
si tudinẽ dõ largitori restituunt. Bonꝰ rex facilius

Expanded text:
gis quam verbis instituit. Iste nulla prosperitate erigitur, nulla gis quam verbis instituit. Iste nulla prosperitate erigitur, nulla 341 adversitate turbatur; non innititur propriis viribus, nec a Domino recedit cor ejus; regni fastigio humili praesidet animo; non eum delectat iniquitas, non inflammat cupiditas; sine defraudatione alicujus ex paupere divitem facit; et quod justa potestate a populis extorquere poterat, saepe misericordi clementia donat. 3. Dedit Deus principibus praesulatum pro regimine populorum, illis eos praeesse voluit, cum quibus una est eis nascendi moriendique concere; nec dominando premere, sed condescendendo consulere, ut vere sit utile hoc potestatis insigne, et dono Dei pro tutione utantur membrorum Christi. Membra quippe Christi fideles sunt populi, quos dum ea potestate, quam accipiunt, optime regunt, bonam utique vicissitudinem Deo largitori restituunt. 4. Bonus rex facilius
Abbreviated transcription (Latin):
testatib dicit ipsi regnauerunt s ñ ex me: Qua¬
si diceret. ñ me ꝓpiciato: s etiã me irato. Unde in
furore meo. Quo manifestiꝰ elucet bonã malãq
potestatẽ a dõ ordinari. s bonã ꝓpiciꝰ. ma¬
iam iratꝰ: Reges qͥndo boni sunt muneris ẽ
enĩ plebiũ disponit᷑ a dõ uita rectoꝵ: testante iob
Qui regnare facit ypocritã ꝓpt̃ peccata popłi. Iras¬
cente enim dõ talẽ rectorẽ popłi suscipiunt. qualemꝓ
peccato merent᷑. Nonnũ ꝗͣ ꝓmalicia plebis etiã reges
mutant᷑. & qͥ ante uidebantur esseboni: accepto reg¬
ui recte utitur regni potestate ita p̃stare se¬
om̃ib debet. ut qͣntomagis honoris celsitudine
claret tanto semetipsũ mente humiliet: ꝓponens
sibi exemplũ humilitatis dauid. qͥ de suis meritis ñ
tumuit. s humilit̃ sese deiciens dixit. Uilis ince¬
dam.& uił apparebo ante dm̃ qͥ elegit me. Quire¬
cte utitur regni potestate. formã iusticię factis ma¬

Expanded text:
ibus dicit: Ipsi regnaverunt, sed non ex me ? Quasi diceret, non me propitio, sed etiam summe irato. Unde et , tibi regem in furore meo . Quo manifestius elucet bonam malamque potestatem a Deo ordinari; sed bonam propitio, malam irato. 11. Reges quando boni sunt, muneris est eritum plebium disponitur vita recQui regnare facit hypocritam, propter peccata populi, irascente enim Deo talem rectorem populi suscipiunt, qualem pro peccato merentur. Nonnunquam pro malitia plebis, etiam reges mutantur, et qui ante videbantur esse boni, accepto regQui recte utitur regni potestate, ita se praestare omnibus debet, ut quanto magis honoris celsitudine claret, tanto semetipsum mente humiliet, proponens sibi exemplum humilitatis David, qui de suis meritis non tumuit, sed humiliter sese dejiciens, dixit: Vilis incedam, et vilior apparebo ante Deum, qui elegit me . 2. Qui recte utitur regni potestate formam justitiae factis ma
Abbreviated transcription (Latin):
ortoris. sicut de ieroboã legit᷑. qͥ peccauit & pec¬
care fecit isrł. Illi autẽ asscribitur. quicqͥd exẽ¬
plo eiꝰ a subditis ꝑpetrat᷑. Sicut ñ nulli bonoꝵ pͥti¬
cipũ dõ placita facta sequunt᷑. ita facile multi
praua eoꝵ exẽpla sectant᷑. Pleriq autẽ apud
iniqͦs principes necessitate magis quã uoto mali
exristunt: dũ imꝑiis eoꝵ obediu̾nt. Nonnulliau¬
tẽ sieut ꝓmpti sunt seqͥ reges inmalũ. sicpigri
sunt initari illos inbonũ. Sepe unde mali reges
peceant. inde boni iustificant᷑: dũ p̃cedentiũ cupi¬
ditatẽ & maliciã corrigunt. Nã reuera peccatis
eoꝵ cõmunicant. siqđ illidiri puerunt: isti reten¬
tant. Cuiꝰ peccatũ quisq: sequit᷑. necesse ẽ ut cius
penam sequatur. Neq enim erit in par supplicio. cuiꝰ er

Expanded text:
avit et peccare fecit Israel . Illi autem ascribitur quidquid exemplo ejus a subditis perpetratur. Sicut nonnulli bonorum principum Deo placita facta sequuntur, ita facile multi prava eorum exempla sectantur. Plerique autem apud iniquos principes, necessitate magis quam voto, mali existunt, dum imperiis eorum obediunt. Nonnulli autem sicut prompti sunt sequi reges in malum, sic pigri sunt imitari illos in bonum. Saepe unde mali reges peccant, inde boni justificantur, dum praecedentium cupiditatem et malitiam corrigunt. Nam re vera peccatis eorum communicant, si quod illi diripuerunt, isti retentant. Cujus peccatum quisque sequitur, necesse est ut ejus poenam sequatur. Neque enim erit impar supplicio, cujus er
Abbreviated transcription (Latin):
runt. displicuert̾ sibi qͣles fuert̃: & qͣles ꝑ dm̃ facti st̃.
illi placuert̃. Est autẽ pęnitenti medicam̃tũ uulneris.
marũ. Pęnitentia autẽ ñ mensiũ ac tẽpoꝵ cursu pen¬
sat᷑. s pena qͣ anina cruciat᷑: & mortificat᷑ caro. Hiiuͦ
q ęnitintiã gert̃. ꝓinde capillos & barbã nutriunt:
ut demonstrent habundantiã criminũ. quib caput
peccatoris grauat᷑. Capilli ꝓ uitiis accipiunt᷑: sic̃ scrip¬

Expanded text:
uerant sibi quales fuerant, et quales per Deum facti sunt illi placuerunt . Est autem poenitentia medicamentum vulneris, marum. Poenitentia autem non mensium ac temporum cursu pensatur, sed poena, qua anima cruciatur, et mortificatur caro. Hi vero, qui poenitentiam gerunt, proinde capillos et barbam nutriunt, unde monstrent abundantiam criminum, quibus caput peccatoris gravatur. Capilli enim pro vitiis accipiuntur. Vir eni
Abbreviated transcription (Latin):
enitentib excemplũ iob primꝰ excibuit. qͣndo post
funeru Ragella ad huc insui redargutionẽ etiã
lin cilicio & cinere lamenta penitudinis sũpsit dicens.
Iccirco ago pęnitentiã infauilla & cinere. Post hunc da¬
uid nob pęnitentiȩ magisteriũ p̃buit. qͣndo gͥui uulne¬
re lapsꝰ dũ audisset a ꝓpłra peccatũ suũ. & confestĩ pe¬
ntuit: & cũpã suã pęnitentię confessione sanauit.

Expanded text:
enitentibus exemplum Job primus exhibuit, quando post funera vel flagella adhuc in sui redargutione, etiam in cilicio et cinere lamenta poenitudinis sumpsit dicens: Idcirco ago poenitentiam in favilla et cinere. Post hunc David nobis poenitentiae magisterium praebuit, quando gravi vulnere lapsus, dum audisset a propheta, peccatum suum confestim poenituit, et culpam suae poenitentiae confessione
Abbreviated transcription (Latin):
mea & egrediant᷑. ꝑ moysen qͥpr ẽ &e samuel lege
accipe & ꝓpħas. quos quan its heretlci oꝑe implere
contendant.
ꝓpter erroris tamen impi
nunꝗͣ fuit cũ
dĩ popło: iste quia recessit adĩ
popło. Uterq recedentes axꝑo ad diaboliꝑtinent cor¬
pus. & quia ab idolatria ad uidaismũ ꝑheresim tran
erroꝵẽ aliũ transierunt. Cuiꝰ doctrinã qͥcũq sequit᷑.
huiꝰ &e filius nuncupatur. Sicut & ꝑ ꝓpħam amorre¬

Expanded text:
mea, et egrediantur . » Per Moysen quippe et Samuel legem mea, et egrediantur . » Per Moysen quippe et Samuel legem accipe et prophetas. Quos quamvis haeretici opere implere contendant, propter erroris tamen impienunquam fuit cum Dei populo; iste autem quia recessit a Dei populo. Uterque recedentes a Christo ad diaboli pertinent corpus, qui ab idololatria ad Judaismum vel haeresim transerrorem alium transierunt. Cujus doctrinam quisque sequitur, hujus et filius nuncupatur, sicut et p
Abbreviated transcription (Latin):
cium. et ut iniq agerent laborauerunt. Dũ uicis¬
sim heretici mutuo se lacerent qͣndo alterutrũ sese
in ꝓprias sectas inducunt. sic tamen in uicẽ se colli¬
dunt: ut contra ȩccłiã pari erroris spũ decentent᷑.
Equi inuicẽ sunt diuisi. in aduersitate ȩccłiȩ simul
generalit̾ mundũ occupãt: ut paruũ saluti locũ re¬
Slinquant.
on posse hereticos habere ueniã. nͥ ꝑ ȩcłiã catho
tuerunt. nisi ꝓ eis iobsacrificiũ obtulisser. Oꝑabona¬
ꝗ hereticifaciunt & iusticia eoꝵ nichil ꝓdest. testan¬
te dño ꝑ ieremiã ꝓpħam. Quia mei oblitꝰ es ecce ego
annuntiabo iusticiã tuã. & oꝑa tua ñ ꝓderunt toltu
Heretici quanuis legẽ & ꝓpħas adĩpleant. ex eota¬
men qd catholici ñ sunt. ñ ẽ. as ineoꝵ conuentib
ipso dño testante. Sisteterit moy ses & samuel cora
me ñ est anima mea ad popłmistũ. Sice eosa facie

Expanded text:
cium, et ut inique agerent laboraverunt , » dum viciscium, et ut inique agerent laboraverunt , » dum vicissim haeretici se mutuo lacerant quando alterutrum sese in proprias sectas inducunt. Sic tamen invicem collidunt sese, ut contra Ecclesiam pari erroris spiritu decertent, et qui invicem sunt divisi in adversitatem Ecclesiae, simul generaliter mundum occupant, ut parvum locum saluti relinquant? on posse haereticos habere veniam, nisi per Ecclesiam tuerunt, nisi pro eis Job sacrificium obtulisset. 12. O haeretici faciunt, et justitia, nihil eis prodest, testante Domino per Jeremiam Isaiam: « Quia mei oblitus es, ecce ego annuntiabo justitiam tuam, et opera tua non proderunt tibi . » Haeretici, quamvis legem aut prophetas adimpleant, ex eo tamen quod catholici non sunt, non est Deus in eorum conventibus, ipso Domino testante: « Si steterit Moyses et Samuel coram me, non est anima mea ad populum istum. Ejice eos a facie
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiatur in uniuerso mundo. Hereses autẽ in ali¬
quẽ angulũ mundi. aut in unã gentẽ inueniunt᷑
uersari. Ecclia uͦ catholica sicut ꝑ totũ mundũ ex¬
tendit᷑. ita & om̃iũ gentiũ societate construit᷑. Qui
sunt heretici. nͥ qͥ relicta dĩ ȩccłia pͥuatas elegerunt
societates :ꝰ De qͥb dñs dicit. Duo mala fecit popłs
mĩs. Me dereliquerunt fontẽ aquȩ iuuȩ. & effode¬
runt sibi cisternas dissipatas. quȩ continere ñ ua
lent aquas. Causa heresis ob qũa rẽ fit: id estad ex¬
ercitationẽ fidei. Uis uero ꝑ quã fit oscuritas est
diuinarũ scripturarũ. in qua caliginantes here¬
tici aliud ꝙͣ se res habet intelligunt. Nec esse pos
enĩ sentiendo scientiã ñ adquirunt: ad nichilũ
enĩ tendunt. Heretici in gentistudio mendacia
sua discunt. & labore ue hemienti ne ad unitatem
eccłiȩ ueniant decertantur. De quib ꝑ ꝓpham con¬
grue dicitur. Docuerunt lingua suã loquimenda¬

Expanded text:
nuntiatur in universo mundo. Haereses autem in aliquo angulo mundi, aut in una gente 157 inveniuntur versari. Ecclesia vero catholica, sicut per totum mundum extenditur, ita et omnium gentilium societate construitur. 7. Qui sunt haeretici, nisi qui, relicta Dei Ecclesia, privatas elegerunt societates? De quibus Dominus dicit: Duo mala fecit populus meus, me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi cisternas dissipatas, qulent aquas . » Causa haeresis ob quam rem fit, ad exercitationem fidei. Vis ergo per quam fit, obscuritas est divinarum Scripturarum, in qua caligantes haeretici, aliud quam se res habet intelligunt. Nec esse possenim sentiendo essentiam non acquirunt; ad nihilum enim tendunt haeretici, ingenti studio mendacia sua discunt, et labore vehementi, ne ad unitatem Ecclesiae veniant. decertant. De quibus per prophetam congrue dicitur: « Docuerunt linguam suam loqui menda
Abbreviated transcription (Latin):
qui es incȩł. Non solũ tantũ natiuitate s etiã imita¬
tione filiũ posse alicuiꝰ uocari. Nam uidei scd̾m car¬
nẽ filii abrahe: scđm conu̾sationẽ filii diaboli nuncu¬
pant᷑. Ac ꝑ hoc illi sunt semen abrahe qͥ eiꝰ imitantur
fidẽ. ñ qui ex eiꝰ generant᷑ carne. De errore aucto¬
ris trahit᷑ a qͥb dã & nomen & culpa ut ipsius uoca¬
bulo censeatur: cuiꝰ errorẽ & seqͥt᷑. sicut ȩccłȩ ꝑgami
& thiatire in apocalipsi dr̃. Habes illic tenentes do¬
ctrinã baalim &e iegabel. Doctrinã gͥbaalĩ dicunt᷑

Expanded text:
qui es in coelis. 17. Non solum nativitate, sed etiam imitatione filios posse alicujus vocari. Nam Judaei, secundum carnem, filii Abrahae; secundum conversationem, filii diaboli nuncupantur; ac per hoc illi sunt semen Abrahae, qui ejus imitantur fidem, non qui ex ejus generati sunt carne. 18. De erroris auctore trahitur a quibusdam et nomen, et culpa, ut ipsius vocabulo censeatur cujus et errorem insequitur, sicut Ecclesiae Pergami in Apocalypsi dicitur: Habes tenentes doctr
Abbreviated transcription (Latin):
emina est ȩccłȩ pulcͥritudo. Una quã hic bñ
ur uendo consequit᷑. altera ꝑ quã illuc ex retri
in martẏrib siuie qͦs abhereticis ꝑfert in diuersis
concertationib. Utrasq tamen ꝑ grãm di exsu¬
perat. partĩferendo: partĩ resistendo. Sc̃a eecła
catholica sicut male uiuentes in se patient̃ tolerat.
ita male credentes a se repel¬
tra gentiliũ atq hereti¬
moꝑe sapientiã & pati¬
entiã habere stud&.
S exercet᷑ sapientia
cũ temptatur uerbis.
exercet᷑ patientiacũ temptat᷑ gladiis. Causa bͥ¬
uitatis hereticȩ doctritus ẽ ꝓpagata eceta Nã¬

Expanded text:
emina est Ecclesiae pulchritudo: una quam hic bene vivendo consequitur; altera, per quam illic ex retribin martyribus, sive quas ab haereticis perfert in diversis concertationibus. Utrasque autem per gratiam Dei exsuperat, partim ferendo, partim resistendo. 3. Sancta Ecclesia catholica, sicut male viventes in se patienter tolerat, ita male credentes a se repeltra gentilium atque haeretimopere sapientiam et patientiam  exercetur sapientia cum tentatur uerbis, exercetur patientia cum tentatur gladiis. Causa prauitatis haeretice, doctrina est propagata aecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ fide uigebat. Hereticoꝵ
igitur occasione ꝓpagati sunt doctores infide. & ꝓ acii¬
mine hereses ut ȩccłȩ magistricreuerunt. Nã tunc
ueriꝰ manifestatur ueritatis assertio. quando patue¬
rit quęlibet dissensio. Sca ȩccta dicit᷑ catholica. ꝓ eo qđ¬

Expanded text:
tantum fide vigebat. Haereticorum igitur occasione propagati sunt doctores in fide, et per acumina haeresum Ecclesiae magistri creverunt. Nam tunc clarius manifestatur veritatis assertio, quando patuerit quaelibet dissensio. 6. Sancta Ecclesia ideo
Abbreviated transcription (Latin):
minia temꝑa prȩcedit diuina ȩt̾nitas. Nec in dõ p̃teri
tur: quia ȩtnitate sua cuncta cõplectit᷑. Aliogͥn mutabił est
ds credendꝰ. si ei successiones tẽpoꝵ ascribuntur. Si semꝑ ali¬
qͥ essent cũ deo tẽ pora. ñ esset tẽpꝰ s esset ȩt̾nitas: nec muta¬
rent᷑ tempora s starent. Presens p̃teritũ. & futurũ: nr̃m ẽ¬
habere ñ dm̃. Uerbi causa dicimꝰ ꝓ p̃senti teneo codicẽ. ꝓ p̃te¬
rito tenui: ꝓfuturo tenebo. Uniuersitatẽ uͦ dstenet. & ꝓte
nuit. &e ꝓtenebit: tenet dicitur. S nec ipsoꝵ angł̃oꝵ decessio
accessio ue ẽ tẽporũ. Nã duas esse in creaturis res. guarũ u¬
cissitudo tẽpoꝵ ñ ualet angłis scilicet ꝓpt̾ qđ in cõmutabili
inherent creatori siue materiȩ illi inforoi prrusqͥ ute ea
oima ista q̃ tẽporalit iã uoluunt᷑ formarent᷑ necapsi uint

Expanded text:
mnia tempora praecedit divina aeternitas, nec in Deo praetertur, quia aeternitate sua cuncta complectitur. Alioquin mutabilis est Deus credendus, si ei successiones temporum ascribuntur. Si semper aliqua essent cum Deo tempora, non esset tempus, sed aeternitas; nec mutarentur tempora, sed starent. 2. Praesens, praeteritum et futurum nostrum eshabere, non Dei. Verbi causa, dicimus pro praesenti, teneo Codicem; pro praeterito, tenui; pro futuro, tenebo. Universitatem vero Deus tenet; et pro tenuit, et tenebit, tenet dicitur. 3. Sed nec ipsis angelis decessio accessiove est temporum. Nam duas esse in creaturis res, quibus vicissitudo temporum non valet, angelis scilicet, propter quod incommutabili inhaerent Creatori; sive materiae illi informi, priusquam ex ea omnia ista quae temporaliter jam volvuntur forma
Abbreviated transcription (Latin):
fit ad imagiẽ simił ille. qui ad similitudinẽ uiuit imagi¬
nis. Quiscm̃ uirũ imitat᷑ quasi exemplar aliquod intuctur.
seseq in illo quasi inspedo ꝓspicit: ut aditiat qd̾ de esse uir¬
tutis agnoscit. Minꝰ enĩ se ipsũ homo ex semet ipso considerat.
ad cuiꝰ imaginẽ factisunt iusticiã oꝑari. Hoc indicat quod
scribit᷑. faciamꝰ hominẽ ad imag nẽ & similitudinẽ nr̃am.
quia ipsã intelligendo imitatur diuinitatẽ: ad cuiꝰ factꝰ
est similitudinẽ. Iste gͦ tantꝰ est ut ñ egeat homuiem de¬
monstratorẽ iusticiȩ. s ipsã contemplando imitetur iusti¬
uirtutes. humilitatis eax xꝑo. deuotionis ex petro. cari¬
tatis ex ioħe. obȩdientiȩ de habraham. patientiȩ de yfaic.
tolerantiȩ de iacob. castimoniȩ de ioseph. mansuetudinis
de moyse. constantiȩ de iosue. benignitatis de samuele.
miscd̃iȩ de dauid. abstinentiȩ de daniele: sic & cȩtera

Expanded text:
fit ad imaginem similis ille qui ad similitudinem vivit imagifit ad imaginem similis ille qui ad similitudinem vivit imaginis 10. Qui sanctum virum imitatur, quasi exemplar aliquod intuetur, seseque in illo, quasi in speculo, perspicit, ut adjiciat quod deesse virtutis agnoscit. Minus enim seipsum homo ex semetipso 207 considerat; ad cujus imaginem facti sunt, justitiam operari. Hoc indicat, quod scribitur: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , quia ipsam intelligendo imitatur divinitatem, ad cujus factus est similitudinem. Iste ergo tantus est, ut non egeat homine demonstratorevirtutes: humilitatis ex Christo, devotionis ex Petro, charitatis ex Joanne, obedientiae ex Abraham, patientiae ex Isaac, tolerantiae ex Jacob, castimoniae ex Joseph, mansuetudinis de Moyse, constantiae de Josue, benignitatis de Samuele, misericordiae de David, abstinentiae de Daniele; sic et caetera
Abbreviated transcription (Latin):
sufficerent. At contra dũ & nosiłs p̃ceptis suis ad moneat. &
uita scõꝵ boni oꝑis nob̃ exxempla ꝓponat: nulla ẽ iã dereatu
excusatio. quia & lex dĩ aures nr̃as cotidie pulsat. & facto¬
rũ docum̃ta bonoꝵ cordis nr̃i intima ꝓuocant. Et si prauoꝵ
sepe secuti sumꝰ excẽpla. cur non imitemꝰ sc̃õꝵ digna & dõ pla¬
cita facta: Et si apti fuimꝰ imitari iniquos in malũ. cur pigri
sumꝰ imitari iustos in bonũ: Orandꝰ est ds̃. ut uirtutes quas
scĩs p̃parauit ad coronã. nob̾ ad ꝓfectũ sint positȩ: non ad
penã. ꝓficient autẽ ad ꝓfectũ nr̃m. si tot eocempla uolue¬
rimꝰ imitari uirtutũ. Certe siea potiꝰ aduersati quã imita¬
ti fuerimꝰ. ad dampnationẽ nrãm erunt: quia ea legendo
implere ñ possumꝰ. Multi uitã scõꝵ imitantur. & de mori¬
b alteriꝰ effigiẽ uirtutis sumunt. Tanquã siimago quȩ libet
intendat᷑. & de eius similitudine speties formetur. Sicq

Expanded text:
sufficerent. At contra, dum et nos Deus praeceptis suis admoneat, et vitae sanctorum boni operis nobis exempla proponat, nulla est jam de reatu excusatio, quia et lex Dei aures nostras quotidie pulsat, et factorum documenta bonorum cordis nostri intima provocant. 7. Et si pravorum saepe secuti sumus exempla, cur non imitemur sanctorum digna, et Deo placita facta? et si apti fuimus imitari iniquos in malum, cur pigri sumus imitari justos in bonum? 8. Orandus est Deus, ut virtutes quas sanctis praeparavit ad coronam, nobis ad profectum sint positae, non ad poenam. Proficient autem ad profectum nostrum, si tot exempla voluerimus imitari virtutum. Certe si ea potius aversati quam imitati fuerimus, ad damnationem nostram erunt, qui ea legendo implere negleximus. 9. Multi vitam sanctorum imitantur, et de moribus alterius effigiem virtutis sumunt, tanquam si imago quaelibet intendatur, et de ejus similitudine species picta formetur; sicque
Abbreviated transcription (Latin):
arbuscula & nec dũ radice p̃fixa concutumtur pa¬
riter & arescunt. Ualet interdũ conuersis ꝓ anime
salute mutatio loci. Plerũq enĩ clũ mutat᷑ locus.
mutatur & mentis affectꝰ. Congruũ ẽ enĩ inde etiã cor¬
poralit eueli: ubi quisq illecebris deserurart: Põilotꝰ
ubi praue quisq uix̃ hoc in aspectũ mentis opponir
morei in choanitilui e queunt ꝑficcre a ci om̃ uiuen dum̃

Expanded text:
arbuscula, et necdum radice praefixa, concutiuntur pariter et arescunt. 7. Valet interdum conversis pro animae salute mutatio loci. Plerumque enim, dum mutatur locus, mutatur et mentis affectus. Congruum est enim inde etiam corporaliter avelli, ubi quisque illecebris deservivit; nam locus ubi prave quisque vixit, hoc in aspectu mentis opponit m inchoantium
Abbreviated transcription (Latin):
nes p̃parant᷑. quo firmiꝰ duri itineris labores & inctroao¬
ant & co nsũmant. Suidã pͥmo conu̾sionis calore ad uir¬
tutes seie aceingunt. accedente uͦ ꝓgrestii ddĩ anmoderit
ra ntenus reb incũbunt puluere infimi appenit ot sen¬
rantit nde & dr̃s deboniis seminib dicit. Ruod autẽ
teradit inspiis. dni sunt qͥ aucdiunt ũbũ di &e a sollici

Expanded text:
res praeparantur, quo firmius duri itineris labores et inchores praeparantur, quo firmius duri itineris labores et inchoant et consummant. 5. Quidam primo conversionis calore ad virtutes sese accingunt, accedente vero progressu, dum immoderate terrenis rebus incumbunt, pulvere infimi appetitus obscurantur; unde et Dominus de bonis seminibus dicit: Quod autem cecidit in spinis, hi sunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
tos remissa conuersio in pristinos reducit erro¬
res. ac uiuendi tepore resoluit. Horũ gͦ exempla
quisq conuersus euita. nedũ timorẽ dĩ a torpore inci¬
pis: rursꝰ mundanis errorib in mergaris. Tepidus in
conuersione otiosa uerba & uanas cogitationes noreias
esse non conspicit. Quod si a torpore mentis euigilaue¬
srit.
ea quȩ leuia eaistimabat. confestĩ quasi horrenda & atro¬
cia ꝑtimescit. Fraus & desidia in om̃i bono oꝑe formi¬
danida sunt. Fraudẽ facimꝰ dõ. quotiens de bonooꝑe
Sur̃is ars sełi huꝰ strenuos amatores habet & ad eace¬
quendũ pint issimos. Et hoc ꝓinde fit quia p̃somtẽ ha¬
bes o pissni remunerationẽ. Ars uͦ diuni timoris ple¬
pos ci hobet setdatores languidos. tepidos ꝓ igriues pne¬
he e moroedis retributio non statĩ consequatiio i eo ꝑca¬
ne dissolua la ngueseunt. Unde &e magna illoꝵ gla pra
eofiuun bone conuersionis principia adigñto soudiop
uoensũmant: atq eo ad ꝓmerendã retriutione dario¬

Expanded text:
tos remissa conversio in pristinos errores reducit, ac vivendi tempore resolvit; horum ergo exempla quisque conversus evita, ne dum timorem Dei a torpore incipis, rursus mundanis erroribus immergaris. 2. Tepidus in conversione otiosa verba et vanas cogitationes noxias esse non conspicit; quod si a torpore mentis evigilaverit, ea quae levia existimabat confestim, quasi horrenda atque atrocia pertimescit. 3. Fraus et desidia in omni bono opere formidanda est. Fraudem facimus Deo, quoties de bono opere 4. Omnis ars saeculi hujus strenuos amatores habet, et ad exsequendum promptissimos; et hoc proinde fit, quia praesentem habet operis sui remunerationem. Ars vero divini timoris plerosque habet sectatores languidos, tepidos, pigritiae inelaborem mercedis retributio non statim consequitur, spe pene dissoluta languescunt. Unde et magna illorum gloria praipia augmento solidiore consummant, atque eo ad promerendam retributionem clario
Abbreviated transcription (Latin):
dõ dignũ informas. Cotidie peceas. cotidie laberis. co¬
tidie p̃cepsindeteriꝰ uadis. Elatio tua ñ residet. suꝑ
bia ñ deponitur. timor & iactantia ñ choibetur. Rapit
te furot inflaminat ira. clamor exccitat. cõmouet in¬
sugnatio: paratꝰ semꝑ adirã. Su pra modũ irasceris.
terreno amore congeris resꝑituras. nescit satiari
desine abscelere. aliqͣndo mores malos conmuta
inmeliꝰ. Cur in peccati sordib ꝑ manes: Cur in uo¬
luntate peceandi ꝑsistis: Noli diuerraro miser.
de malo iã mutare inmelius. Pone peccatifinem
pone le gem nequitiȩ. Habeat culpa modũ. ha¬

Expanded text:
o dignum. 35. Quotidie peccas, quotidie laberis, quotidie praeceps in deterius vadis: elatio tua non recedit, superbia tua non deponitur, tumor et jactantia non cohibentur, rapit te quoque furor, inflammat ira, clamor excitat, commovet indignatio, paratus semper ad iram supra modum irasceris, terreno amore; congeris res perituras, nescit satiari desine a scelere, aliquando mores malos commuta in melius. 38. Cur in peccati sordibus manes? cur in voluntate peccandi persistis? noli diu errare miser, de malo jam mutare in melius: pone peccato finem, pone legem nequitiae, habeat culpa modum, ha
Abbreviated transcription (Latin):
fiteor. culpã agnosco. uocẽ confessionis aꝑio. Sus
III. ds̃ mꝑserere mei. peccaui. ds̃ ꝓpitiaremͥ.
Parce malis meis. ignosce peccatis meis. indul¬
ge scelerib meis. dele culpas meas gr̃atira. Si
Ecce qͥ seruierunt dõ ñ fuerunt stabiles. & in an¬
gelis reꝑta ẽ prauitas. Stellȩ ñ sunt corã te mun¬
de. cęli ñ sunt mundi inconspectu tuo. Quantoma¬
gis ego ab hominabilis &e putredo.filiꝰ hominis uer¬
mis hausi qͣsi gurges peccatũ: &e bibi quasi a¬
quas iniquitatẽ. Qui cõmoror in puluere. qͥ habi¬
to indomo lutea: ꝗͥ terren nũ habeo fundamen¬
tũ. Memorare dnẽ qͦ sit mea substantia. memen¬
manuũ tuarũ porri ge dexterã. consule infir¬
mȩ materie: succurre carnali infirmitati meȩ̨.

Expanded text:
fiteor, culpam agnosco, vocem confessionis aperio. Suscfiteor, culpam agnosco, vocem confessionis aperio. Suscvi, Deus, miserere mei; peccavi, Deus, propitiare mihi. Parce malis meis, ignosce peccatis meis, indulge sceleribus meis, deleat culpas meas gratia tua. SEcce, qui servierunt Deo, non fuerunt stabiles, et in angelis reperta est pravitas . Astra immunda sunt coram te, coeli non sunt mundi in conspectu tuo ; quanto magis ego abominabilis, et putredo, et filius hominis, vermis, qui hausi quasi gurges peccatum, et bibi quasi aquas iniquitatem, qui commoror in pulvere , qui habito in domo lutea, qui terrenum habeo fundamentum 72. Memorare, Domine, quae sit mea substantia , memenmanuum tuarum porrige dexteram . Consule infirmae materiae, succurre carnali fragilitati
Abbreviated transcription (Latin):
merore. contrita luctu. exctenuata gemitu. qͥsmi¬
serebitur tui anima: Quis consolabitur te. qͥs dabit
lamentũ ꝓte: Magna ẽ sicut mare contrictiotua
afflictiotua sicut pelagus seuiens. dolor tuus qua¬
si fluctꝰ tumens. Quȩ tẽpestas ñ irruit suꝑte. quȩ
turbulentissimȩ tẽpestates suꝑ caput tuum¬
usti fatiẽ tuã a me ͦ Ut qͥd longe factꝰ es arne con¬
solator animȩ meȩ: Reuertere iã ds̃ m̃s. ñ me ob¬
liuiscaris infinẽ. ñ me inꝑpetuũ deseras. ñ me ad
ꝑdendũ in potestate demonũ derelinqͦs. Litet
offensa sit grauis. ti autẽ clemens. tu puses. tu
multȩ miserationis. Nullũ relinquis. nullum
sꝑnis. nullũ detestaris. nullũ recusas a miseđĩa.
s ultro ferens clement̃ peccantes exepectas ut re¬
deant. Quanti enĩ scelerati qͣnti luocuriis dedi¬
ti. qͣnti concupiscentiis saginati. bonitate tua ad
tiã tuã. pateat & mͥ uenia. pateat & indulgen¬
tia. Non ab neges uni. q đ plurimis es collatus.

Expanded text:
moerore, contrita luctu, extenuata gemitu. 68. Quis miserebitur tui, anima? quis consolabitur te? quis dabit lamentum pro te? magna est, siccut mare, contritio tua , afflictio tua sicut pelagus saeviens, dolor tuus quasi fluctus tumens; quae tempestas non irruit super te? quae turbulentissimrtisti faciem tuam a me? ut quid longe factus es a me, consolator animae meae? Revertere jam, Deus meus, non me obliviscaris in finem, non me in perpetuum deseras, non me ad perdendum in potestate daemonum derelinquas. Licet offensa sit gravis, tu autem clemens, tu pius, tu multae miserationis, nullum relinquis, nullum spernis, nullum detestaris, nullum recusas a misericordia, sed ultro offers clementiam. Peccantes exspectas ut redeant. 70. Quanti enim scelerati, quanti luxuriis dediti, quanti concupiscentiis saeculi saginati, bonitate tua ad ntiam tuam, pateat et mihi venia, pateat indulgentia, 493 non abneges uni, quod plurimis es largitus.
Abbreviated transcription (Latin):
gentia datur. ꝑ penitentiã clelicta omĩa abstergun¬
tur. homo. Meu miserũ me. Sp̃ẽ ꝑdiderã. fiduciã
amiserã. diffiderã animo. fractꝰ fuerat animꝰ. in
desperatione pene ceciderat animꝰ. Iã regressꝰ sũ
ad spẽ: iã recepifiducrã. spẽ indulgentiȩ iã habeo.
De pietate dĩ spero. de honitate dĩ ñ clubito. Habi¬
tabo iã inspe: ereocit me ad spem pietas eiꝰ. dedit
mͥ sp̃e uite in penitentia. Si ds̃ gͥ respexcerit. si in
auociliũ mͥ accesserit. si ad implendũ qđ cupio ad¬
iouerit: hoc facere de creui. hoc statui. defixũ
hoc animo meo ẽ: euelli hoc animo ñ potest. Ratio.¬

Expanded text:
gentia datur, per poenitentiam delicta omnia abstergungentia datur, per poenitentiam delicta omnia absterguntur. 55. Heu miserum me! spem perdideram, fiduciam amiseram, diffideram animo, fractus fuerat animus, in desperationem pene conciderat animus. Jam regressus sum ad spem, jam recepi fiduciam, spem indulgentiae jam habeo, de pietate Dei spero, de bonitate Dei non dubito, habitabo in spe, erexit me ad spem pietas ejus, dedit mihi spem vitae in poenitentia. Si Deus igitur respexerit, si in auxilium mihi accesserit, si ad implendum quod cupio adjuverit, hoc facere decrevi, hoc statui, defixum hoc in animo meo est, evelli hoc ab animo meo non potest. 56. De
Abbreviated transcription (Latin):
rũ loqueris. narrasmͥ qđ oportunũ ẽ: informas
me ad id qđ mͥ magis expedit. Nichil ẽ melius.
nichil gratiꝰ. nichil acceptiꝰ: nichil iocundius. Ni¬
chil magis me delectat. nichilme magis gratifi¬
mͦ cupio. si ẽ spes in confessione. si ẽ fiducia. si est
remissio. si ẽ uenia. si ẽ indulgentia. siẽ locus ꝑ
pęnitentiã regredi ad iusticiã. Ratio Est plane.
sanat. confessio iustificat. confessio peceati ueniã
donat. Dmñis spes in confessione consistit. in confel
ntsperes. Habeto sp̃e in confessione. habeto fiduciam:
to desperat. plus sede desperatione quã de cõmis¬
so scelere obligat. Desperatio auget peccatũ. despera¬
tio peior ẽ om̃i peccato. Corrige gͥte: & indulgen¬
tiȩ habeto sp̃e. Depone iniusticiã & spera uitã. de¬
pressus: ñ denegat᷑ pęnitentię locus. facile pęniten¬
tib diuina miscđia subuenit. ꝑpenitentiã indul¬

Expanded text:
rum loqueris, narras mihi quod opportunum est; informas rum loqueris, narras mihi quod opportunum est; informas me quod magis mihi expediat: nihil est melius, nihil gratius, nihil acceptius, nihil jucundius; nihil me magis delectat, nihil me magis gratifime cupio, si est spes in confessione, si est fiducia, si est remissio, si est venia, si est indulgentia, si est locus per poenitentiam regredi ad justitiam. 488 53. Est plane, sanat, confessio justificat, confessio peccati veniam donat, omnis spes in confessione consistit, in confessdesperes. Habeto spem in confessione, habeto fiduciam. to desperat, plus se de desperatione quam de commisso scelere damnat. 54. Desperatio auget peccatum, desperatio pejor est omni peccato. Corrige igitur te, et indulgentiae habeto spem. Depone injustitiam, et spera vitam; dele poenitentibus divina clementia subvenit, per poenitentiam indul
Abbreviated transcription (Latin):
cia deducunt᷑: Aspice gͦ ex alieno merito qđ time¬
as̃: respice ea alieno eacitio qđ pauescas. Euita fo¬
ueã. in qͣ uides corã te alũt cecidisse. Ficula ili¬
ena inte ꝑtimesce. alienos casus ⁊uia fac esse peri¬
cła. Morientĩ uocatio tua sitemendatio. alior
ꝑ ditio tuasit cautio. Retrabat te a perecato im¬
pioni interitus abstrabat te a culpa peuntũ
pena. Delĩquentium finis te corriga
clama. dũ datur spatiũ lugendũ est: licentia pe¬
niteas. festina dũ potes. plange dũ ad huc anima
uersatur in corpore: dũ adhuc uiuis remediũ tͥ fu¬
turũ adquire. priusquã te diesmortis p̃ueniat.
prius ꝗͣ te ꝓfundũ ab sorbeat. priꝰquã te infernus
rapiat. Ubi iã nullus indulgentiȩ locus. ibi nul¬
la pęnitentię patet libertas: nulla correctionis da¬
tur licentia. ubinullus ẽ ad confessionẽ recursus.
ad ueniã nullus regressus. homo. Uerũ dicis. ue¬

Expanded text:
cia deducuntur? Aspice ergo ex alieno tormento quod timecia deducuntur? Aspice ergo ex alieno tormento quod timeas. Respice in alieno exitio quod pavescas, vita foveam, in quam vides coram te alium cecidisse, pericula aliena in te pertimesce. Alienos casus tua fac esse pericula; morientis vocatio tua sit emendatio; aliorum perditio tua sit cautio. 51. Retrahat te a peccato impiorum interitus. Abstrahat te a culpa pereuntium poena, delinquentium finis te corrigatclama, dum datur spatium luge, dum est licentia poenitere festina, dum potes plange; dum adhuc anima versatur in corpore, dum adhuc vivis, remedium tibi futurum acquire, priusquam te dies mortis praeveniat, priusquam te profundum absorbeat, priusquam te infernus rapiat, ubi jam nullus est indulgentiae locus, ubi nulla poenitentiae patet libertas, ubi nulla correctionis datur licentia, ubi nullus est ad confessionem recursus, ad veniam nullus regressus. 52. Verum dicis, ve
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ cotidie ꝓperamꝰ. ad uitȩ t̾minũ cotidie tenclimꝰ
momentis decurrentib aidfinẽ ducim᷑. Nescimus
amnram conditio mortis reposcat. Iinis nr̃ no¬
bis absconditꝰ ẽ: uenturi excitꝰ igorantra nob̾ incerta
ẽ. In ꝓuisus ẽ mortis occursus. incertꝰ euentꝰ & finis
om̃ium. Dũ nescimꝰ repente mors uenit. dũ ñ eoci¬
stimamꝰ imꝓuisi tollimur: dũ ignoramꝰ repento sub¬
at. ne nos turbo diuini iudicii dũ ignoramꝰ diriprat.
ne nos repente interitꝰ auferat. ne ignorantes calami
dit. peccantẽ sepe subito rapit. Qui iuiuentes inflã¬
mat. morientes subito deuorat. Qui inflectit ad ui¬
tra. ꝑ trahit subito ad tormenta. Quatitos ad pęnam
mortis in ꝓuisa calamitas strauit. quantos in ꝓuisus
eccitꝰ rapuit. qͣnti subito sub tracti deficiunt. qͣn¬
ti dũ mori ñ eccistimant auferunt᷑. qͣnti ad mortẽ
subito rapiuntur. qͥntirepente ad ȩterna suppli¬

Expanded text:
tem quotidie properamus, ad vitae terminum quotidie tendimus, tem quotidie properamus, ad vitae terminum quotidie tendimus, momentis decurrentibus ad finem deducimur. 49. Nescimus animam nostram conditio mortis reposcat. Finis noster nobis absconditus est, venturi exitus ignorantia nobis incerta est. Improvisus est mortis occursus, incertus est eventus et finis omnium. Dum nescimus, repente mors venit; dum non existimamus, improviso tollimur; dum ignoramus, repente subcomprehendat , ne nos turbo divini judicii dum ignoramus diripiat, ne nos repentinus interitus auferat, ne ignorantes subito dit, peccantem saepe subito rapit; qui viventes inflammat, morientes subito devorat; qui inflectit ad vitia, pertrahit subito ad tormenta. Quantos ad poenam mortis improvisa calamitas stravit? quantos improvisus exitus rapuit? quanti subito subtracti deficiunt? quanti, dum mori non existimant, auferuntur? quanti ad mortem subito rapiuntur? quanti repente ad aeterna suppli
Abbreviated transcription (Latin):
uince. dpone tͥ aduersus p̃sentes carnis ardores futu¬
risupplicii ignes. Superet estũ libidinis recordatio ȩt̃¬
nuncendu. Memoria ardoris gehennȩ ardorẽ excdu¬
dat luxuriȩ. Fornicationis penã me tus grauioris sup¬
plicii uincat. Fortior dolor dolorẽ minorem exsuꝑet.
Patient̃ leuiora portabis. si grauiora fueris recordatꝰ.
Uersetur etiã ante occłos tuos imago futuri iudicii.
p̃uide qđ post modũ eris passurꝰ. Futurã dĩ senten¬
tiã cogita. futura dĩ iudicia suꝑ te formida. Terre¬
at te gehennę̧ metus. t̾reat te futuri iudicii sententia.
reuocet te pęnarũ terror aculpa. Uitȩ tuę t̃minum
cotidie in tuere. om̃i hora habeto mortẽ p̃ occłis. An¬
te occulos tuos tenebrarũ semꝑ uerset᷑ aduentꝰ. de
morte tua cotidie cogita: finẽ uitȩ tuȩ considera.
Recole semꝑ cliẽ mortis incertũ. esto sollicitꝰ ne subi¬
torapiaris. Cotidie lies ultimꝰ apꝓpinquat. cotidie¬

Expanded text:
iste. Propone tibi adversus praesentis carnis ardores futuri supplicii ignem, superet aestum libidinis recordatio aeterni incendii, memoria ardoris gehennae ardorem excludat luxuriae. 47. Fornicationis poenam metus gravioris supplicii vincat, fortior dolor dolorem minorem exsuperet. Patienter leviora portabis, si graviora fueris recordatus. Versetur ante oculos tuos imago futuri judicii, praevide quae postmodum eris passurus. Futuram Dei sententiam cogita, futura Dei judicia super te formida terreat te gehennae metus, terreat te futuri judicii sententia, revocet te poenarum terror a culpa. 48. Vitae tuae terminum quotidie intuere, omni hora habeto mortem prae oculis, ante oculos tuos tenebrarum semper versetur adventus. De morte tua quotidie cogita, finem vitae tuae semper considera, recole semper diem mortis incertum; esto sollicitus, ne subito rapiaris: quotidie dies ultimus appropinquat, vit
Abbreviated transcription (Latin):
aduitia. in deluges tormenta. Discute conscientiamtu¬
am. intende mentẽ tuã. excaminate. loquat᷑ tibi cor¬
tuum. considera meritũ tuũ. Iuste argueris. iuste¬
flagellaris. iusto iudicio iudicaris. ꝓcella usta conterit¬
te: iusticiȩ pęna tep̃mit. Nichil enĩ bonũ agis. nichil

Expanded text:
ad vitia, inde luges tormenta. 34. O homo, discute conscientiam tuad vitia, inde luges tormenta. 34. O homo, discute conscientiam tuam, intende mentem tuam, examina te, loquattuum. Considera meritum tuum: iuste argueris, iusto iudicio iudicaris, procella iusta te conterit, iustitiae poena te premit. Nihil e
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ. & illic ꝑfectionẽ pęnarũ. Scito autẽ homonul
teret ds̃. Uniuersa quȩ accidunt tͥ. absq dĩ ñ ue¬
niunt uoluntate. Iniquoꝵ potestas suꝑte eccdi datꝰ
licentia. Qui tͥ aduersant᷑. dĩ fatiunt consilium.
fligere iussit. ipse iratꝰ uisit inte mala onĩa edet¬
animȩ quateris. qđ mentis angustia torque
grassante in pugnatione spũum agitaris. hoc ipsu ꝓp¬
cato tͥ diuina iusticia irrogat: & ipsum ꝓculpa tibi di¬
uini uidicii infertur sententia. Om̃is enĩ aduersitasre¬
rũ delictorũ tuoꝵ merius eaccitat᷑. tua contra te dimi¬
cant arma. sagittis tius confoderis. telis tuis uulnera¬
ris. ꝑquȩ enĩ peccasti. ꝑ hȩc & torqueris. Se quutus es¬
enim carnẽ: Flagellaris in carne. In ipse gemis inqua
peccasti. in ipsa gemis in qua deliquisti. Ipsaẽ tibi cen¬
sura supplicii. quȩ fuit causa peccati. Unde corruisti

Expanded text:
torum, et illic perfectionem poenarum. Vide quia manus torum, et illic perfectionem poenarum. Vide quia manus teret Deus. Vniuersa quae tibi accidunt absque Dei non ueniunt uoluntate. Iniquorum potestas super te ex Dei datur licentia; qui tibi aduersantur Dei consilio fligi iussit, ipse iratus iussit te mala omnia eanimi quateris, 483 quod mentis angustia torqueris, quod grassante impugnationis spiritu agitaris, et hoc ipsucato tuo divina justitia irrogat, et ipsum pro culpa tibi divini judicii infertur sententia. 33. Omnis enim adversitas rerum delictorum tuorum meritis excitatur, tua contra te dimicant arma, sagittis tuis confoderis, telis tuis vulneraris; per quae enim peccasti, per haec et torqueris . Secutus es carnem, flagellaris in carne, in ipsa gemis in qua peccasti, in ipsa cruciaris in qua deliquisti, ipsa tibi est censura supplicii, quae fuit causa peccati; unde corruisti