comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cistis. un coacti fr̃s recurrunt ad illos.
.u. ad infideles. Hoc redarguit in eis
apłs: yronice eis loq̃ns. Et qͥa ñ sic
fieri debet. adiecit. ad u̾ẽcundiã. uł ad
moro: ut u̾ecundemini. Et debetis eru¬
bescere. qͥa ñ ẽ int̃ uos qͥs qͣm sic .i. adeo
⁊ fr̃em. ut ita necesse sit. ut stultos sta¬
tuatis iudices: Et hii tñ potius statu¬
endi st̃. qͣm ad infideles iudices eatur.
si desunt sapientes. sic inꝗͣ ñ est sapi¬
ens. s fr̃ cum fr̃e in iudicio contendit.
qͦd malũ ẽ. & hoc ap̃ infideles: Qͦd peiꝰ:.
eos posse de his minimis iudicare. de¬
t̾minat qͦd ad huiꝰmodi negotia fim¬
enda sint constituendi. scił. contenti¬
biles qͥ st̃ mnȩccłia. maiores enĩ sp̃ua¬
lib intendere debent. aiͣ. ⁊ qͥa iudica¬

Expanded text:
cistis. Unde coacti fratres recurrunt ad illos, id est ad infideles, hoc redarguit in eis Apostolus, ironice eis loquens, et quia sic fieri non debet, adjecit: Ad verecundiam, vel moro, ut verecundemini, et debetis erubescere, quia non est inter vos quisquam sic, id est adeo  fratrem suum, ut ita necesse sit ut stultos statuatis judices. Et hi tamen potius statuendi sunt, quam ad infideles judices catur, si desunt sapientes; sic, inquam, non est sapiens. Sed frater cum fratre in judicio contendit; quod malum est, et hoc apud infieos posse de his minimis judicare, determinat, qui ad hujusmodi negotia definienda sint constituendi, scilicet, contemptibiles qui sunt in Ecclesia. Majores enim spiritualibus intendere debent. Sapientes igitu
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ se: qͥa duos ppłos discordes pacificauit.
in se lapide angłari. hinc num̃um d̾oꝵ. &
famulatũ elem̃toꝵ. m̃ ricꝰ legis auferens.
ꝑ q̃ discordabant. ⁊ sic facti st̃ pacifici. Ipse
enĩ ẽ pax nr̃a. qͥ fecit ut᷑q unũ. duos ppłos
condens in se. s scd̾m istos exp̃c ñ ẽ arbit̾¬

Expanded text:
inter se: quia duos populos discordes pacificavit in se lapide angulari. Hinc numerum deorum, et famulatum elementorum, inde ritus legis auferens, per quae discordabant, et sic facti sunt pacifici. Ipse enim est pax nostra qui fecit utraque unum , duos populos condens in se. Sed secundum istos, Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tatis felicitate. nichil ultͣ restabit petendũ. ⁊
tc̃ erit t̾ciũ beatũ silentiũ. Ordinabilit̃ gͥ. & sa¬
pienti consilio lex data ẽ ꝑ angłos: in qͥb d̃s lo¬
quebat᷑ Qͥ gͦ ñc eam reducit. cont᷑ ordinẽ angłoꝵ
facit.lex dico posita in manu mediatoris .i. in
potestate.xͥ. ut staret. dũ uellet. uł cessaret. cũ
uellet. gͦ contͣ eũ facitis. qͥ eam destruxit. ĩ xp̃m.
at. dũ eos qͥ a d̾o recesserant. ꝑ se reconciliat.
Mediꝰ enĩ ñ ẽ: nͥ int̃ duos. Recesseramꝰ a maiesta¬
te di. ⁊ pecc̃o nr̃o offendamꝰ eũ. missus ẽ filius
mediator: qͥ sangͥne suo solu̾et peccata nr̃a. qͥ¬
b a deo seꝑabanuir. ⁊ int̾posit᷑ reddet nos & re¬
conciliaret ei. a qͦ aũsi pecẽis nr̃is & delictis
tenebam᷑. Ipse ẽ caput nr̃m. ipse ẽ d̃s equalis
pat̾ s d̾s ut crearem᷑. hõ ut recrearem̃. d̾s. ut
facẽt. hõ ut reficeret. Mediator aũ.Aiͣ. lex qͣm

Expanded text:
tatis felicitate, nihil ultra restabit petendum: et tunc erit tertium beatum silentium. Ordinabiliter igitur et sapienti consilio lex data est per angelos, in quibus Deus loquebatur. Qui ergo nunc eam reducit, contra ordinem angelorum facit. Lex dico, posita in manu Mediatoris, id est potestate Christi, ut staret dum vellet, vel cessaret cum vellet. Ergo contra eum facit is qui eam destruxit, id est at, dum eos qui a Deo recesserant per se reconciliat. Medius enim non est nisi inter duos. Recesseramus a majestate Dei, et peccato nostro offenderamus eum, missus est Dei Filius mediator, qui sanguine suo solveret peccata nostra quibus a Deo separabamur, et interpositus redimeret nos et reconciliaret ei, a quo aversi peccatis nostris et delictis tenebamur. Ipse est caput nostrum, ipse est Deus aequalis Patri; sed Deus, ut crearemur; homo, ut recrearemur; Deus ut faceret, homo ut reficeret. Mediator autem; quasi dica
Abbreviated transcription (Latin):
ds. s int̾ dm̃ & hominẽ. qi. int̾ duo exctre¬
ma. S mediator ẽ. in qͣntũ homo. nam in
qͣntũ ds. ñ mediator. s eqͣlis pat̾ ẽ. ħ idem qͦd
pat̾ cũ patre unꝰ d̾s. Ds̃ enĩ supͣ nos ẽ. & nos in¬
fra illũ. ⁊ multa int̾iacent spacia. maxinre
peccati int̾uallũ. longe nos distinguit. atq a¬
bicit In hac tanta distantia ut eẽt nob̾uia.
qͣ ueniremꝰ ad deũ. accedit homo ad dm̃. et
fit una ꝑsona. ut ñ sit semideus .qͣi. parte
dei d̃s. & parte hoĩs homo. s totꝰ ds & totus
homo. Ꝙ qͥa mediator ẽ int̾ duo extrema. ii¬
deretur uł xp̃c ñ eẽ d̾s. uł qͦd duo dii eẽnt. Ad qͦd¬

Expanded text:
Deus; sed inter Deum et hominem, quasi inter duo extrema. Sed Mediator est in quantum homo. Nam in quantum Deus, non mediator, sed aequalis Patri est, hoc idem quod Pater, cum Patre unus Deus. Deus enim supra nos est, et nos infra illum, et multa interjacent spatia, maxime peccati intervallum longe nos distinguit atque abjicit. In hac tanta distantia ut esset nobis via qua veniremus ad Deum, accedit homo ad Deum, et fit una persona, ut non sit semideus, quasi parte Dei Deus; et parte hominis homo, sed totus Deus, et totus homo. Et quia Mediator est inter duo extrema, videretur
Abbreviated transcription (Latin):
naturã. ostendite uñ sit medus int̾ nos ⁊ illã.
Uñ enĩ mediꝰ erit si utͣmq ñ habuerit: Qͥa.
nͥ talem ded̾is int̃ dm. & homines. qͥ ita sit
medius. ut ds sit ꝓpt̃ diuinitatis. & h̃o ꝓpt̃
humanitatis naturã qͦmͦ humana recon¬
cilient᷑ diuinis ñ ostendis. nã ipse ueniens.
pͥus in seipso humana diuinis sociauit ꝑ
utͥusq nat᷑e coniunctionẽ inuna eadẽq ꝑso¬
na. Dem̃ om̃s fideles pat̾ reconciliauit do. dũ
sanati sc̃ ab impietate suꝑbiȩ. qͥcũq humil¬
tatẽ xp̃i credendo dilexer̃t. ⁊ dilig̃ndo imita

Expanded text:
os et illam: unde enim medius erit, si utramque non habuit? quia nisi talem dederis inter Deum et homines, qui ita sit medius ut Deus sit propter divinitatis, et homo propter humanitatis naturam, quomodo humana reconcilientur divinis, non ostendis. Nam ipse veniens, prius in seipso humana divinis sociavit, per utriusque naturae communionem in una eademque persona. Deinde omnes fideles Patri reconconciliavit Deo, dum sanati sunt ab impietate superbiae, quicunque humilitatem Christi credendo dilexerunt, et diligendo imita
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpt᷑a. ⁊ hec conclusit om̃ia sub pecc̃o .i. iude¬
os om̃ino clausit sub pecc̃i dm̃o. uicti enim
concupiscentia. & ipsiꝰ mandati tͣnsg̃ssiõe
rei facti st̃. Elł conclusit om̃ia sub pecẽo .i.
ostendens om̃s hoĩes clausos eẽ sub peccato.
Non ẽ enĩ data lex ut peoc̃m aufferret: s ut
sub pecc̃o om̃ia conclusa ostenderet. Da̾ta estlex¬
ut egrũ de morbo conuinceret. qͥ sͥ sanꝰ uide¬
bat᷑ ut pecc̃a demonstrarent᷑. ñ ut auffer¬
rent᷑. Data ẽ. ut inueniret se hõ. ñ ut morbꝰ
sanaret᷑ s ut p̃uaricatiõe morbo crescente
medicꝰ quereret᷑. Nͥgͦ negat egͥtudinẽ suã:
suꝑfluũ iudicat saluatorẽ. Gͤ & in natura
nr̃a creatorẽ laudemꝰ. & ꝓpt̃ uitiũ qͦd nob̾ in¬

Expanded text:
Scriptura. Et hoc conclusit omnia sub peccato, id est Judaeos omnino clausit sub peccati dominio. Victi enim concupiscentia, et ipsius mandati transgressione rei facti sunt. Vel, conclusit omnia sub peccato, id est ostendit omnes homines clausos esse sub peccato. Non est enim lex data ut peccatum auferret, sed ut peccato omnia conclusa ostenderet. Augustorbo convinceret, qui sibi sanus videbatur, ut peccata demonstrarentur, non ut auferrentur. Data est ut inveniret se homo, non ut morbus sanaretur, sed ut praevaricatione morbo crescente, medicus quaereretur. Qui ergo negat aegritudinem suam, superfluum judicat Salvatorem. Ergo et in natura nostra Creatore
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ eẽt uita t̾c & iusticicia. qͦdita dicit. sie¬
nĩ data eẽt lex. q̃ posset uiuificare .i. uitã
conferre. uere ñ solum opinione eẽt ex le¬
ge risticia. s ñ ẽ ex ea iusticia. qͥa potiꝰ con¬
dẽpnat. & sub pecc̃o concludit ⁊ hoc ẽ qͦd

Expanded text:
si inde esset vita, tunc et justitia. Quod ita dicit: Si enim data esset lex quae posset vivificare, id est vitam conferre, vere, non solum opinione ex lege esset justitia. Sed non est ex ea justitia, quia potius condemnat, et sub peccato concludit.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa dicunt mortẽ corpoꝵ regnasse in cultores u¬
nius di: etiã usq ad moysen. S cur ñ usq ad fi¬
nẽ seculi: Sunt tñ qͥdam latini codices quos
constat a ueterib grecis translatos. qui ita ha¬
tas tempoꝵ seruauit. & ꝓbat. Postꝗͣ uͦ a con¬
cordia animis dissidentib & hereticis ꝑt᷑ban¬
tib mou̾i questiones ceꝑunt. multa tã ingre¬
eis quã latinis codicib ab hereticis contẽpti¬
onis studio mutata st̃: qui cum ꝓpͥa auctori¬
tate uti ñ possint ad uictoriã. uie̾rba legis adul¬
t̾ant. ut sensũ suũ quasi uerbis legis asseran.
& contͣdicentib sͥ quasi auctoritate resistati.¬
in myst̾io.i. in occulto suo disposuit. ꝑ unũ
fit istud. s hec forma ñ ex om̃i parte confor¬
mis ẽ: sicut subsequent̃ ostendit᷑. ł for
maxp̃i dicit᷑ qͥa sicut ille sine coitu a deo

Expanded text:
quia dicunt mortem corporum regnasse in cultores uquia dicunt mortem corporum regnasse in cultores unius Dei, etiam usque ad Mosen, sed cur non usque ad finem saeculi? Sunt tamen quidam Latini codices quos constat a veteribus Graecis translatos, quasi ita hatas temporum servavit, et probat. Postquam vero a concordia animis dissidentibus, et haereticis perturbantibus moveri quaestionem coeperunt, multa tam in Graecis quam in Latinis codicibus ab haereticis contentionis studio mutata 26 sunt, qui cum propria auctoritate uti non possunt ad victoriam, verba legis adulterant, ut sensum suum quasi verbis legis asserant, et contradicentibus sibi, quasi auctoritate resistant.in mysterio, id est in occulto suo disposuit per unumfit istud. Sed haec forma, non ex omni parte conformis est, sicut subsequenter ostenditur. Vel forma Christi dicitur, quia sicut ille sine coitu a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
deo. Qͥ enĩ intellexit. siue ex traduce. siue ex ĩ¬
ditio naturali. & uen̾atus ẽ d̃m nulli honori¬
ficentiã nominis ac maiestatis imꝑtiens. si
peccauit qͥa impossibile erat ñ peccare. sub
r̃t .i. qͥ sub specie ydoloꝵ seruier̃t diabolo. Ta
les erant fere om̃s: usq ad legem. ꝑpauci ut a¬
braham uni deo seruier̃t. & in eos ñ regnauit
mors. qͥa post mortẽ istam quȩ pͥora dicit᷑: ad
scdam ñ ꝑuener̃t. quȩ eternalit̾ punit. ĩmo
sub spe seruati st̃. in aduentu xp̃i liberandi. si¬
cut de abrahã legit᷑. qͥa quãuis apud inferoᷤ
fuerit. discretꝰ tam̃ longo int̾uallo erat a pec¬
catoribꝰ. ita ut chaos ingens eẽt. int̾ iustos &
pecc̃ores. Et sciendũ qͦd libros qui alit̾ habess
dicit ambrosiꝰ eẽ corruptos. uͥ scił. scͥptum est
mortẽ regnasse. etiã in eos qͥ ñ peccauer̃t insum¬
litudinẽ p̾uaricatiõis adȩ: quȩ littera etiã in
grecis codicib legitur. qͦd qͥdam ita intelligua.

Expanded text:
. Qui enim intellexit, sive ex traduce, sive indicio naturali, et veneratus est Deum, nulli honorificentiam nominis ac majestatis ejus impertiens, si peccavit, quia impossibile est non peccare, sub rles erant fere omnes usque ad legem; perpauci, ut Abraham, uni Deo servierunt, et non in eos regnavit mors, quia post mortem istam quae prima dicitur, ad secundam non pervenerunt, quae aeternaliter punit; imo sub spe servati sunt in adventu Christi liberandi, cut de Abraham legitur, quia quamvis apud inferos fuerit discretus, tamen longo intervallo erat a peccatoribus, ita ut chaos ingens esset inter justos et peccatores . Et sciendum quod liberos qui aliter habent dicit Ambrosius esse corruptos, ubi scilicet scriptum est mortem regnasse, etiam in eos qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae. Quae littera etiam in Graecis codicibus legitur: quod quidam ita intelligunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥorem statũ. digniores fuer̃t. Sequit᷑.
Primũ qͥdem p̃termittens apłs de
minorib .i. de tẽporalib. ext̃plũ ponit¬
dei. qͣi diceret. ut alia minora de tẽpo
g̾ent de futura redemptione. q̃ ꝓmis¬
nificet apłs. qͣ ad honorificentiã ꝑtine¬
morat. qͥa maxime laudis eoꝵ ẽ: ut le¬
gẽ ꝑ quã addiscerent rectũ a ꝑuerso
distinguere. digni iudicarent᷑ acciꝑe.
& io plus ẽ iudeis. scđ̾m pͥorem statũ:
quã gentib. S dices. ñ io plus factũ
ẽ eis. quia ñ credider̃t eloquiis. ut ͫ¬

Expanded text:
orem statum digniores fuerunt. Primum quidem, praetermittens Apostolus de minoribus, id est de temporalibus, exemplum Dei. Quasi dicat: Ut alia minora de temporgerent de futura redemptione, quae promisnificet Apostolus quae ad honorificentiam pertinemorat, quia maxime laudis eorum est, ut legem per quam addiscerent rectum a perverso distinguere, digni judicarentur accipere: et ideo plus est Judaeis secundum priorem statum em. Sed dices: Non ideo plus factum est eis quia non crediderunt eloquiis, ut C
Abbreviated transcription (Latin):
potiꝰ iõ facta st̃ qͥa incõmutabilit̾ a dõ sci¬
unt᷑ Ille gͥ ineffabilis. qͥdam cõplexus pa¬
tͥs. & ymaginis. ñ ẽ sine ꝑfruitione. sine carita¬
te sñ gaudio. Illa gͦ dilectio. delectatio. felicitas.
uł beatitudo. si tam̃ humana lingua. uł. uoce

Expanded text:
mutabiliter a Deo sciuntur? Ille igitur ineffabilis quidam complexus Patris et imaginis, non est sine perfruitione, sine charitate, sine gaudio. Illa igitur dilectio, delectatio, felicitas, vel beatitudo, si tamen humana lingua vel voce
Abbreviated transcription (Latin):
corpora ur̃a hostiã. tñ obseqͥum ur̃m totũ
in p̃dictis sit rõnabile .i. cũ discretiõe. neqͥd
tigetis ut ñ naturȩ defectu cogant᷑ dissolui:
s uitiis mori. Eẜ nolite. łłic anima iubet᷑.
sacͥficiũ deo offerri: sicut añ iusserat cor
pora d̃o offerri. Si enĩ corpꝰ qͦ inferiore tam¬
qͣm famulo uł instrum̃to utit᷑ anima cũ
eiꝰ usus bonꝰ & rectus. ad d̾m refert᷑ sacͥficiũ ẽt
multornagis anima ipsa fit sacrificiũ. cũ
ige diuini amoris accensa. formã concupis¬
centiȩ secłaris amittit. & deo se referens ei tã¬
qͣm incõmutabili formȩ subdita reformat᷑.
ẽ amissa ymago cłi. Nã si ñ amisisset homo
ymaginẽ. & rursũ si totũ amisisset. ñ dice¬
ret᷑ renouamini in nouitate sensus ur̃i.
uł mentis ur̃e. ut incipiat illa ymago ab
illo reformari. a qͦ formata ẽ. Nlon enĩ refor¬
mare seipsã potest. sicut potuit deforma¬

Expanded text:
corpora vestra hostiam; tamen, obsequium vestrum, totum in praedictis sit, rationabile, id est cum discretione ne quid tigetis, ut non naturae defectu cogantur dissolvi, sed vitiis mori. Et nolite. Hic anima jubetur in sacrificium Deo offerri, sicut ante jusserat Deo corpora offerri. Si enim corpus quo inferiore tanquam famulo, vel instrumento utitur anima, cum ejus bonus usus et rectus ad Deum refertur, sacrificium est, multo magis anima ipsa sit sacrificium, cum igne divini amoris accensa, formam concupiscentiae saecularis amittit, et Deo se referens ei tanquam incommutabili formae subdita reformatur.est amissa imago Dei. Nam si non amisisset homo imaginem Dei, et rursum si totum amisisset, non diceretur, reformamini in novitate sensus vestri vel mentis vestrae, ut incipiat illa imago ab illo reformari, a quo formata est. Non enim reformare se ipsam potest, sicut potuit deforma
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑfundens om̃s creat᷑as. ꝓ captu earuꝰ. ut or¬
dinẽ suũ teneant. Hȩc qͥ om̃ĩa quȩ arte diui¬
na facta sc̃. & unitatẽ qͣndam in se ostenduii.
& speciẽ & ordinẽ. Nã qͥdq hoꝵ creatoꝵ. & u¬
nũ aliqͥdẽ & aliqͣ specie format᷑. & ordinẽ a¬
liquẽ petit aut tenet. & ita in creat᷑is ut p̃di¬
xcimꝰ. uestigiũ p̃lucet tͥnita¬

Expanded text:
captu earum ut ordinem suum teneant. Haec igitur omnia quae arte divina facta sunt, et unitatem quamdam in se ostendunt et speciem et ordinem. Nam quodque berum creatorum et unum aliquid est, et aliqua specie formatur, et ordinem aliquem petit, aut tenet, et ita in creaturis, ut praediximus, vestigium praelucet Trinita
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ. unũ scił. dñm ẽẽ solum. cui seruit᷑ illa de¬
bet᷑ quȩ latͥa greco uocabulo ñcupat᷑. Patri
enĩ & filio &e sp̃ui sc̃o: latria debet᷑. Pãter. ñ
habet patrẽ de quo sit: filiꝰ aũ de patre ẽ. ut
sit. atq ut illi coet̃nus sit. Ymago enĩ si per¬
fecte implet. ilto cuiꝰ ẽ ymago. ipsa coeqͣtur
ei. ñ stło ymagini sue ubi iã ẽ sũma congru¬
entia. & pͥma eqͣlitas. & pͥma similitudo.
nulla in re dissidens. & nullomͦ ineqͣlis. &
nulla ex parte dissimilis. s ad identidẽ res¬
pondens ei. cuiꝰ ẽ ymago. uͥ ẽ pͥma. & sũma

Expanded text:
solum, cui servitus illa debetur, quae latria Graeco vocabulo nuncupatur. Patri, enim et Filio et Spiritui sancto latria debetur. Pater non habet Patrem, de quo sit; Filius autem de Patre est, ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago enim si perfecte implet illud cujus imago est, ipsa coaequatur ei, non illud imagini suae, ubi jam est summa congruentia, et prima aequalitas, prima similitudo, nulla in re dissidens, et nullo modo inaequalis et nulla ex parte dissimilis: sed ad identitatem respondens ei cujus imago est. Ubi est prima et summa
Abbreviated transcription (Latin):
qͣre ipsã qͦ ueritatẽ nulla ex parte dissi¬
milẽ. in ipso. & cum ipso patre ueneremꝰ.
quȩ forma ẽ om̃ium. quȩ ab uno facta
st̃ om̃ia. & ad unũ referunt᷑ quȩ tñ om̃ia
neq fierent a patre ꝑfiliũ. neꝙ suis fim¬
b salua ẽẽnt. ñ łs sũme bonꝰ eẽt qui et
nulli natȩ quȩ abipso bona eẽt inudit.
&m ipso bono alia qͣntũ uellent alia qͣn¬
tũ possent. ut man̾ent dedit. QRe ipsũ
donũ dei. cũ patre. & filio eque incõmu¬
tabile colere. & tenere nos conuenit. ui
miles facti sumꝰ. a qͦ ꝑire ñ ꝑmissi sumꝰ. pͥncipi¬
um ad qͦd recurrimꝰ. & formã qͣm seqͥm᷑. gr̃am ꝑ¬

Expanded text:
re ipsam quoque veritatem nulla ex parte dissimilem; in ipso, et cum ipso Patre veneremur: quae forma est omnium, quae ab uno facta sunt, et ad unum referuntur, quae tamen omnia neque fierent a Patre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe bonus esset, qui et nulli naturae quae ab ipso bona esset, invidit: et in ipso bono, alia quantum vellent, alia quantum possent, ut manerent, dedit, quare ipsum donum Dei cum Patre et Filio aeque incommutabile colere, et tenere nos convenit, unimiles facti sumus, a quo perire non permissi sumus, principium ad quod recurrimus, et formam quam sequim
Abbreviated transcription (Latin):
per in cunctis orati¬
onib meis ꝓ om̃ib
uobis. cum gaudio
deprecationẽ faci¬
ens. suꝑ cõmunica¬
tione ur̃a in eugłio
xp̃i. a prima die usq
nunc: confidens hoc
ipsum. qͥa qͥ cepit ĩ

Expanded text:
per in cunctis orationibus meis pro omnibus vobis cum gaudio deprecationem faciens super communicatione vestra in Evangelio Christi a prima die usque nunc, confidens hoc ip
Abbreviated transcription (Latin):
mi. s etiã ultumi audier̃t. Uł eqͥdẽ alia
litc̃a ĩ. certe. in omnẽ terrã exiuit sonus
eoꝵ. Q ita in excusabiles stͥ & infines orb¬
te audita st̃. Tẽpore aũ apłi nec hoc im
plenddũ in postis. Quãuis gͦ locut᷑ sit p̃¬
teriti tẽporis uerb̾. tñ qͦd futurũ fuerat

Expanded text:
mi, sed etiam ultimi audierunt, vel, equidem alia littera, id est certe, in omnem terram exivit sonus eorum, et ita inexcusabiles sunt, et in fines orbte audita sunt. Tempore autem Apostoli nec hoc impplendum in posteris. Quamvis ergo locutus sit praeteriti temporis verbis, tamen quod fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
rõne. uł auctoritate. s ñ uere cog¬
nouit. u̾menti eoꝵ bene sederet
Dem̃ uerba moysi ex ꝑsona dei
patͥs loquentis. in deut̃onomio
ponit dicens. ego adducã uos .i.
ꝑmittã uos adduci. ad emulati¬
onẽ habitã. in ñ gentẽ .i. contͣ gen¬

Expanded text:
one, vel auctoritate, sed non vere cognovit, ut menti eorum bene sederet. Deinde verba Mosi ex persona Dei Patris loquentis in Deuteronomio ponit, dicens: Ego adducam vos, id est permittam vos adduci ad aemulationem habitam in non gentem, id est contra gen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa: ñ uoluntatis illoꝵ. Fłanc scił. exce¬
cauit oculos eoꝵ. & indurauit coreoꝵ
s & hic respondeo. eoꝵ uoluntatẽ hoc me¬
ruisse. Sic enĩ excecat ds. sicut obdurat.
qͦd ẽ deserendo. ñ faciendo. Et hoc m̃uit
uoluntas. Hoc enĩ uitiũ cecitatis & duri¬
tiȩ. suꝑbientis audatia uoluntatis in¬
flixit. Si gͦ dr. ñ possunt iudei crede. qͥa
ysaias p̃dixit respondeo. ĩmo ñ possunt.
Non qͦ mirum ẽ: qͥa ñ poterant crede. ꝙͣ
uoluntas sic suꝑba erat ut tm̃ suis uiribꝰ
tam suꝑbe sapiunt. ñ possunt credere in
xp̃m. ñ qͥa mutari hoies in meliꝰ pͥossunt.
s qͣm dui talia sapunt. ñ possunt credere.

Expanded text:
a, non voluntatis eorum, hanc scilicet excaecavit oculos eorum et induravit cor eorum. Sed hic respondeo eorum voluntatem hoc meruisse. Sicut enim excaecat Deus, sic obdurat, quod est deserendo, non faciendo, et hoc meruit voluntas. Hoc enim meritum caecitatis et duritiae superbientis audacia et voluntatis, inflixit. Si ergo dicitur, non possunt Judaei credere, quia Isaias praedixit, respondeo imo non possunt  mirum est quod non poterant credere, quorum voluntas sic superba erat, ut tantum suis viribus nim tam superbe sapiunt non possunt credere in Christum, non quia mutari homines in melius non possunt, sed quandiu talia sapiunt, non pos
Abbreviated transcription (Latin):
sitatis gͦ ẽ acciꝑe uñ uiuit᷑. cari¬
tatis ẽ preb̾e. ñ tñ uenale ẽ euu¬
głium: ut ꝓ his predicetꝰ᷑ Si enĩ
sic uendunt: magnã rem uili¬
pendunt. Accipiunt gͦ sustenta¬
tionẽ necẽssitatis a ppto. merce¬
dem dispensationis a do. ñ enĩ a
borare pascant᷑ & ille dupplex
rant in uerbo .i. in exhortatio¬
ne scientiũ. & doct̾na nescientiũ.
Dem̃ de ext̾iori honore: ꝓbat au¬

Expanded text:
sitatis ergo est accipere unde vivitur, charisitatis ergo est accipere unde vivitur, charitatis est praebere: non tamen venale est Evangelium ut pro his praedicetur. Si enim sic vendunt, magnam rem vilipendunt. Accipiant ergo sustentationem necessitatis a populo, mercedem dispensationis a Domino. Non enim a borare, pascantur, et ille duplex rant in verbo, id est in exhortatione scientium, et doctrina nescientium. Deinde de exteriori honore
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ male loqͥ. & ñ sine caus a
uoloita. iam em̃ quedã. tales
pꝰ uotũ continentiȩ conu̾se st̃
ret᷑ post sathanan .ĩ. ab excel¬
lenti illo uidualis uł uͥgmalis
castitatis ꝓposito in post̾iora res¬
piciendo cecidunt & interier̃t.
& iõ hmodi ñ st̃ recipiendȩ. s si
qͥs fidelis habet uiduas iune¬
nes in domo sua. subminstroe
cłia daret eis. ñ tam̃ reciꝑent᷑
in eccłia. ñ gͣuet᷑ dico ȩccłia. ut
his quȩ uere uiduȩ st̾ sufficiat.
illõ qͦd habet ȩccłia. Qui bñ. De
habeant᷑ a subditis dupplici ho
debent. s & terreno. ut ñ contͥs¬
tent᷑ indigentia sũptuũ: &
gaudeant obedientia sp̃ua¬
liuĩ. Instantior emĩ fit si ñ humiliat᷑
mopia. ⁊ crescit in illo auctoritas.
cũ uidet se etiã in p̃senti. laboris
sui fructũ ꝑciꝑe. ñ ut abundet. s
ut ñ deficiat. tanta eni merces
debet eẽ euͣgłizanti regnũ di: ut
ñ contͥstet᷑. nec extollatur. N eces¬

Expanded text:
ausa volo ita. Jam enim quaedam, tales post votum continentiae, conversae sunt retro post Satanam, id est ab excellenti illo vidualis vel virginalis castitatis proposito, in posteriora respiciendo ceciderunt, et interierunt, et ideo hujusmodi non sunt recipiendae. Sed si quis fidelis habet viduas juvenes in domo sua, subministretclesia daret eis, non tamen reciperentur in Ecclesia. Non gravetur, dico, Ecclesia, ut his qui verae viduae sunt sufficiat illud quod habet Ecclesia. Qui bene, de habeantur a subditis, duplici hondebent, sed et terreno, ut non contristentur indigentia sumptuum, et gaudeant obedientia spirilium. Instantior enim fit 217 si non humilietur inopia, et crescit in illo auctoritas, cum videt se etiam in praesenti laboris sui fructum percipere; non ut abundet, sed ut non deficiat. Tanta enim merces debet esse evangelizanti regnum Dei, ut non contristetur, nec extollatur. Neces
Abbreviated transcription (Latin):
facerẽ. hoc inde contingeret qͦd edi¬
ficarẽ suꝑ alienũ fundamentũ.
.i. suꝑdoctrinã. a pseudoapłis tra¬
ditam. Non sine causa hoc apłs
fecit. qͥa enĩ sciebat pseudo apłos
alit̃ qͣm oportebat xp̃m tradere.
& sub nomine xp̃i falsa docere.
qͦd postea corrigere maximi erat¬
laboris. ideo sollicitꝰ erat p̃uenire
pseudo. & ueritatẽ integre trade¬
re uͥ ñdum nominat᷑ erat ocp̃c:
ut integͣ linea. & suꝑficies ordi¬
nata. incolume fundam̃ti robur
haberet. qͦd testimonio ꝓpħe pro¬
bat subdens. sicut scͥptum ẽ. uł
ꝓ bonis apłis & ueris hoc dicit.
xp̃c ab̃ aliis apłis. Quare: Ne e¬
dificarẽ suꝑ alienũ fundam̃tũ.
.i. ne p̃dicarem iam ꝑalios conu̾sis.
ñ qͦd hoc ñ facerem si contigisset.
s malebam iacere fundam̃tum.
fidei ubi ñ erat. qͣm suꝑalioꝵ p̃¬

Expanded text:
facerem hoc inde contingeret, quod aedificarem super alienum fundamentum, id est super doctrinam a pseudoapostolis traditam. Non sine causa Apostolus hoc fecit, quia sciebat pseudoapostolos aliter quam oportebat Christum tradere, et sub nomine Christi falsa docere, quod postea corrigere maximi laboris erat. Ideo sollicitus erat praevenire pseudo, et veritatem integre tradere ubi nondum nominatus erat Christus, ut integra linea, et superficies ordinata, incolume fundamenti robur exhiberet, quod testimonio prophetae probat subdens, Sicut scriptum est. Vel pro bonis apostolis hoc dicit, Quare? Ne aedificarem super alienum fundamentum, id est praedicarem jam per alios conversis, non quod hoc non facerem si contigisset, sed malebam jacere fundamentum fidei ubi non erat, quam sup
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm abeis acciꝑet. Cł iõ hoc dicit. qͥa si ac¬
crꝑet abeis putarent se emisse licentiã
pecrandi. & ita lib̾tatem arguendi apłs
minueret. Nescitis. & cẽta. Redit rursꝰ ad
illõ qͦd inceꝑat. etiã. atꝙ etiã cõmendais.
.i. pluribꝰ modis ostendens qͦd sͥ liceat acci¬
habet. ut qͥs iñ uiuat uͥ laborat. Hic gͦ
Itẽ ꝓbat se potestatẽ habere accipiendi
ꝑ similitudinẽ sacerdotũ g̃ntiliũ. uel
iudeoꝵ. cui rei nat᷑alis rõ consentit. ut
ñ leue faciat. nec ociosũ. qͦd tantistesti¬
moniis cõmendat. qi. uere licet mͥ ac¬

Expanded text:
dquam ab eis acciperet. Vel hoc ideo dicit, quia si acciperet ab eis, putarent se emisse licentiam peccandi, et ita libertatem arguendi Apostolus minueret. Nescitis, etc. Redit rursus ad illud quod inceperat, etiam atque etiam commendans, id est pluribus modis ostendens, quod sibi liceat accihabet, ut quis vivat inde, ubi laborat. Hic ergo item probat se potestatem habere accipiendi, per similitudinem sacerdotum gentilium vel Judaeorum, cui rei naturalis ratio consentit, ut nec leve faciat, nec otiosum quod tantis testimoniis commendat. Quasi dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
ragni celoꝵ. ẽ magnũ si nos me¬
tamꝰ ad sustentationẽ ur̃a carna
si alii. Item a minori ꝓbat licere
utunt᷑ ur̃is ut uos ipsi. qͣre ñ po¬
tius nos apłi. qui causa salutis
s tñ ñ sumus usi hac potestatẽ
&e qͥa forsitan eũ ñ egere dicerent.
cont᷑ hoc subdit apłs. s om̃ia sus¬
tinemꝰ. ne qͦd offendiculũ demꝰ¬

Expanded text:
regni coelorum, est magnum si nos metamus ad sustentationem vestra carnalSi alii. Item a minori probat sibi utuntur vestris, ut vos ipsi, quare non potius nos apostoli qui causa salutis tamen non sumus usi hac potestate. Et quia forsan eum non egere dicerent, contra hoc subdit Apostolus: Sed omnia sustinemus ne quod offendiculum dem
Abbreviated transcription (Latin):
nib nr̃is .i. cessandi a labore ma¬
nuũ. Et nẽ qͥa abstinec coapłos
rep̃hendisse uidetur. Addit. Qͥs¬
enĩ militat. & cet̾a. ꝓbat hic ꝑ si¬
militudines humanas. idẽ lice¬
re sibi & aliis. & supponit aucto
potestatẽ habemꝰ. qͥs enĩ militat
suis stipendiis umꝗͣ. & qͥs planta¬
uit uineã. & de fructu eiꝰ ñ edit:
& qͥs pascit gregẽ. & de lacte gregis¬
ñ manducat: Cltiq nullus. Lac
gregis. đr: quicqͥd a plebe p̃positis
coapłos suos. s sicut dñs consti¬
tuit. ex eugłio urentes panẽ gͣ¬
tuitũ manducabant ab eis sũp¬
tũ. qͥb gr̃am gͣtuitã p̃dicabant.
Hec qͥdẽ scđm humanȩ consuetu¬
dinis licentiã dicta st̃ s nũqͥd se

Expanded text:
is, id est cessandi a labore manuum. Et ne, quia abstinet, coapostolos reprehendisse videretur, addit: Quis militat, etc. Probat hic per similitudines humanas id licere sibi et aliis, et supponit auctorpotestatem habemus. Quis enim militat suis stipendiis unquam? Et quis plantavit vineam, et de fructu ejus non edit? Et quis pascit gregem, et de lacte non manducat? Utique nullus. Lac gregis dicitur quidquid a plebe praepositis coapostolos suos; sed sicut Dominus constituit, ex Evangelio viventes panem gratuitum manducabant, ab eis sumptum quibus gratuitam gratiam praedicabant. Haec quidem secundum humanae consuetudinis licentiam dicta sunt. VE
Abbreviated transcription (Latin):
lib. Incipit se ꝓpon̾e in exẽplũ. ut
sicut ipse abstinet a licitis. ꝓ scan¬
dalo frũm uitando. ita & illi absii¬
neant. Ipse enĩ apłica dignitate
potestatẽ habens. ñ oꝑari mani¬
b s de engłio uiuere. ne quẽ tam̃
accipiendo scandaliret abstinuit.
qͣiͣ abstinete ab hoc licito. qͥa & ego
habeo libertatẽ accipiendi stipes¬
dia. & tñ ñ accipio. Eo uere habeo
libertatẽ. nũqͥd enĩ ñ sum liber ac¬
ciꝑe: Ctiq lib sum acciꝑe. qͥa li¬
głio uiuere. hoc & si sic inductum
senser̃c corithii. uñ subdit. ñ sũ

Expanded text:
liber? Incipit se proponere in exemplum, ut sicut ipse abstinet a licitis pro scandalo fratrum vitando, ita et illi abstineant. Ipse enim apostolica dignitate potestatem habens non operari manibus, sed de Evangelio vivere, ne quem tamen accipiendo scandalizaret, abstinuit. Quasi dicat: Abstinete ab hoc licito, quia et ego habeo libertatem accipiendi stipendia, et tamen non accipio. Et vere habeo libertatem. Nunquid enim non sum liber accipere? Utique liber sum accipere, quia lingelio vivere. Hoc etsi sic inductum senserunt Corinthii. Unde subdit: Non sum
Abbreviated transcription (Latin):
seruitia. sic & saluatorẽ secute st̃
ministrantes ei de facultatib su¬
is. Dñs enĩ ñr. cui angłi ministra¬
bant infirmis cõpatiens loculos
habuit. quib mitteret᷑ pecunia.
a fidelib data. uictui necessaria.

Expanded text:
servitia, sicut et Salvatorem secutae sunt ministrantes ei de facultatibus suis. Dominus enim noster cui angeli ministrabant infirmis compatiens loculos habuit, in quibus mitteretur pecunia a fidelibus data victui necessaria,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsacͣriũ enĩ intelligit᷑ tẽplum gentiliũ.
rõnabilit̾ fecit ut expeditiores sint ad
p̃dicandũ uerbũ dei. qͣm licentiã dñs
dedit eis. q̃n misit eos ad p̃dicandũ di¬
cens. Ecce ego mitto uos: & cetera. Ꝙ pau¬
lopost. In eadẽ domo manete: edentes⁊¬

Expanded text:
Per sacrarium enim intelligit templum gentilium; rationabiliter fecit ut expeditiores sint ad praedicandum verbum Dei, quam licentiam Dominus dedit eis, quando misit eos ad praedicandum dicens: Ecce ego mitto vos, etc. . Et post paulo: In eadem domo manete edentes
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ dñs s ñ iussit apłis. acciꝑe neces¬
saria a subditis. ut qͥsqͥs uellet eo u¬
teret᷑ qͦd sibi liceret ex dñi constitu¬
tione. Si qͥs uͦ uti nollet. ñ contͣ ius¬
sũ faceret: s de suo uire cedet. Potes¬
tas enĩ ẽ ñ iussio dñi acciꝑe sump¬
tus. & nũqͥd ñ habemꝰ potestatẽ cir

Expanded text:
nim Dominus, sed non jussit apostolis accipere necessaria a subditis, ut quisquis vellet eo uteretur quod sibi liceret ex Domini constitutione; si quis vero uti nollet, non contra jussum faceret, sed de suo jure cederet. Potestas vero est, non jussio Domini, accipere sumptus.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o aũ peccare ẽ: in his q̃ xp̃i sunt
peccare. sicut hic qͥ sub lege ẽ. in le¬
qͥa in xxp̃o peccatis: qͣ ꝓpt̃ abstine¬
te sicut ego etiã ab om̃i carne. qͥa
si esca scandalizat frẽm meum ñ
manducabo. ñ solũ immolata. s
etiã omnẽ carnẽ in et̾num .i. nech.
nec in fut᷑o. sicut enĩ constat qͦd ñ
post mortẽ. sic certꝰ sũ qͦd ñ in uita

Expanded text:
o autem peccare, est in his quae Christi sunt peccare. Sicut hic qui sub lege est, in lequia in Christo peccatis, quapropter, abstinete sicut et ego etiam ab omni carne, quia si esca scandalizat fratrem meum, non manducabo, non solum immolata, sed etiam omnem carnem in aeternum, id est nec hic nec in futuro. Sicut enim constat quod non post mortem, sic c
Abbreviated transcription (Latin):
cipiendo. Et nẽ forte qͥsqͣm arbitraret᷑.
iõ eum ñ accepisse. qͥa illi Non ded̾ant.¬
& de sua potestate hec tociens hac de
causa dixisse. ut deinceps darent. sub
lo. qͦd ita ait. ñ scͥpsi autẽ hec. scił. qͦd lice¬
at acciꝑe: ut ita hȩc in me fiant .i. ut
głam.⁊ bonũ ẽ mͥ magis mori .i. malo
ego mori. uł uolo magis mori .i. affligi.
qͣmut qͥs euacuet glam meã. q̃d eẽt

Expanded text:
inus Et ne forte quisquam arbitraretur, ideo eum non accepisse, quia illi non dederant, et de sua potestate haec toties hac de causa dixisse, ut deinceps darent, sublo, quod ita ait, non scripsi autem haec, scilicet quod liceat accipere, ut ita haec in me fiant, id est ut gloriam. Et bonum est mihi magis mori, id est malo ego mori; vel volo magis mori, id est affligi, quam ut quis evacuet gloriam meam: quod esset
Abbreviated transcription (Latin):
tio sua: & finis inminist̾io suo. Et
qͥ t̾turat .i. bonos a malis. qͣi gͣna
a paleis. discernit moꝵs qͣlitate.
debet similit̃ hoc facere. in spe ꝑci¬
piendi fructꝰ .i. stipendioꝵ. Si nos.¬

Expanded text:
tio sua, et finis in ministerio suo. Et qui triturat, id est bonos a malis, quasi grana a paleis discernit, morum qualitate, debet hoc similiter facere, in spe percipiendi fructus stipendiorum. Si nos
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ et hoĩs cont᷑ hereticos ꝑsonã ẽẽ testatur
rem fuisse. s unũ et eundẽ sciremꝰ eẽ. Seqͥt᷑.
Uocatꝰ apłs. Ecce dignitas. ad ꝗͣ ꝓmotusẽ.
Eoce de humili factus ẽ altꝰ. ac si illis suꝑb
les sitis. ut exaltemini. qͥ enĩ se humiliat
exaltabit᷑. Gram uͦ cõm̃dans ñ simpliciter
ait apłs. s & ponit uocatꝰ. qͣsi ñ a se ueniens
tanꝗͣ sibimet honorẽ sum̾et. s a d̾o uocatꝰ¬

Expanded text:
i et hominis contra haereticos personam esse testatur,remur fuisse, sed unum et eumdem sciremus esse. Vocatus Apostolus. Ecce dignitas ad quam promotus est, ecce de humili factus est altus. Ac si illis superles sitis ut exaltemini: Qui enim se humiliat exaltabitur Gratiam vero commendans, non simpliciter ait Apostolus, sed et ponit, vocatus, quasi non a se veniens tanquam sibimet honorem sumeret, sed a Deo vocat
Abbreviated transcription (Latin):
ut illd̾̃ impleas. ut sicut ꝓ inobedien¬
tia istoꝵ cessauit. ita ꝓ correctiõe ac
cingat᷑. Et nota qͦd p̃positũ eoꝵ ꝑeos
ipsos cõmonet. ut qͥ regendã eccłiam
eoꝵ accepit. sit sollicit᷑ de eis. & qͥa ple¬
tationẽ dicens. Memores estote uin
patiar. scił. qͥa solam fidẽ p̃dico. ħ di
cit. ut tales se p̃beant ꝓ qͥb ñ egre fes¬
rat se pati inuirias.Uł. ut similit̃
patiant᷑ uł ut ꝓ eo orent uł ut ne¬
cessaria ministrent. q̃ aũ sit saluta¬
tio. ostendit dicens. Grã dm̃ iħi. sit
uobiscum amen.¬
epis¬
tessa
lonicensib. Thessalonica. met᷑polis
ẽ macedoniȩ quȩ ẽ ꝓuincia grecoriĩ.
Thessalomcenses gͦ st̃ macedones. qͥfa¬
cile ab apło conu̾si. nec ꝑ tͥbulationes.
ad ꝓfectũ p̃mii u̾tutib aucti st̃. me¬
liora sectando. Tantȩ enĩ fidei mbi¬
b̾ant sp̃m: ut spe fut᷑oꝵ etiã a ci¬
uib suis. ñ credentib. ꝑicła deuo

Expanded text:
icut per inobedientiam istorum cessavit, ita per correctionem cingatur. Et nota quod praepositum eorum per eos ipsos commonet, ut qui regendam Ecclesiam eorum accepit sit sollicitus de eis, et quia pletationem dicens: Memores estote vincpatiar, scilicet quia solam fidem praedico. Hoc cit ut tales se praebeant, pro quibus non aegre ferat se pati injurias, ut simpliciter patiantur, vel ut pro eo orent ut necessaria ministrent. Quae autem sit salutatio, ostendit addens: Gratia Domini Jesu sit vobiscum. Amen.EPISTHESSAlonicensibus. Thessalonica metropolis est Macedoniae, quae est provincia Graecorum. Thessalonicenses ergo sunt Macedones, qui facile ab Apostolo conversi, nec per tribulationes, ad profectum praemii virtutibus aucti sunt meliora sectando. Tantae enim fidei imbiberant spiritum, ut spe futurorum etiam a civibus suis non credentibus, pericula devo
Abbreviated transcription (Latin):
& idem tñ mecũ asser̃t
degr̃a. Hii solide uide¬
is st̃ mͦ adiitores mei
ĩ regnũ di p̃dicando.
qͥmͥ posito in tribula¬
tione. sunt solatio. iii¬
cemmeã sipplendo.
Salutat uos epafras.¬
u qui ex uobĩ
gis. sẽꝑ sollicitus ꝓ
uobis. inorationib.

Expanded text:
dem tamen mecum asserunt de gratia. Hi soli de Judaeis, sunt modo adjutores mei in regno Dei praedicando, qui mihi, posito in tribulatione, sunt solatio, vicem meam supplendo. Salutat vos Epaphras qui ex vobis gis, semper sollicitus pro vobis in
Abbreviated transcription (Latin):
& ego minist᷑ xp̃i sum. & plus ego¬
nus sapiens qͣm deberẽ. qͥa ñ est
hominis se laudare. Phostendit
se coactũ in laudẽ suã ꝓrupisse.
nã qͥ sponte ea refert. q̃ ad laudẽ
eiꝰ ꝓficiant imprudentẽ se ñ di¬
cit. Dem̃ ostendit qͦmͦ sic miniff
xp̃i. plusqͣm illi subdens. In la
ter xp̃i. in laborib plurimis. qͥ¬
b plusꝗͣ illi ĩmo etiã plusꝗͣ ueri
apłi laboraui. ħ iõ dicit qͥa & il¬
li pseudo aliqͦs habuer̃t labores.
ut uiderent᷑ apłi. s iste magis la¬

Expanded text:
Christi sum. Et plus egonus sapiens, quam deberem, quia non est hominis se laudare. Per hoc ostendit se coactum in laudem suam prorupisse. Nam qui sponte ea refert quae ad laudem ejus proficiant, imprudentem se non dicit. Deinde ostendit quomodo sit minister Christi plusquam illi, subdens: In labter Christi in laboribus plurimis, quibus plusquam illi, imo et plusquam veri apostoli laboravi. Hoc ideo dicit, quia et illi pseudo aliquos habuerunt labores, ut viderentur apostoli; sed iste magis la
Abbreviated transcription (Latin):
uult. & nil adiunga¬
tis pret̃ ea quȩ deus
uult. & uere sollicit᷑
ẽ pro uobis. testimo¬
qͦd habet multũ la¬
borem ꝓuobis. ñ so¬
lũ orando: s etiam.
aliis modis. Estotegͦ.
& uos ꝓuobis sollici¬
s etiã ꝓhis qui sus̃
laodiciȩ. & qͥ sunt ihe¬
rapoli. Salutat uos

Expanded text:
djungatis praeter ea quae Deus vult. Et vere sollicitus est pro vobis. Testimoquod habet multum laborem pro vobis, non solum orando, sed etiam aliis modis. Estote ergo et vos pro nobis sollicised etiam pro his qui sunt Laodiciae, et qui sunt Hiera
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sumꝰ infirmi. qͥa in qͦqͥs illorũ
głari audet .i. temere se iactare.
tia autẽ dico illos audere. qͥa insi¬
pientia ẽ in qͦ głantur: qͥa ut ma¬
gni uideant᷑. de carne se iactant.
iactantia facit: s ut eos humili&e.
hebrei. & cet̾a. Dico qͦd in quo qͥs
audet. & ego. ita ut in his om̃ib¬
apparet. Hebrei st̃ lingͣ & natio¬
ne: & ego. Ifrłitȩ sunt scdm ritꝰ
& ego. S em̃ abrahe sc̃ qͥa ñ st̃ ꝓse

Expanded text:
n sumus infirmi, quia in quo quis illorum gloriari audet, id est temere se jactare, tia autem dico illos audere, quia insipientia in quo gloriantur, quia ut magni videantur de carne se jactant. jactantia facit, sed ut eos humiliet. Hebraei, etc. Dico quod in quo quis audet et ego, ita ut in his apparet. Hebraei sunt lingua et natione, et ego. Israelitae sunt secundum ritus, et ego. Semen Abrahae sunt, quia non est de
Abbreviated transcription (Latin):
bñdictꝰi. laudat᷑ ꝑ nos fideles in secula.
lud: Ecce p̃positꝰ & cet̃a. E cce iterũ infirmi
sub arecha rege illi genti p̃erat. custodie¬
bat ãmonitione iudeoꝵ. ciuitatẽ damas
cenoꝵ ut me cõprehendeo ne ampliꝰ p̃di¬
carẽ & ꝑ fenestrã insporta dimissus suma
dicunt: qͥa ñ dei auxilio liberatus ẽ. S añ
ñ ẽ necessariũ suffragiũ dei. qͣm deficit
humanũ: nec debet aliqͥs expectare di¬
uinũ auxiliũ. dũ habet qͥd faciat ne ni¬
deat᷑ tẽptare dm. iõ & apłs a discipłis ꝑ¬

Expanded text:
st laudatus per nos fideles in saecula, lud? Ecce, praepositus, etc. Ecce iterum infirmitsub Areta rege illi genti praeerat, custodiebat cenorum 136 ut me comprehenderet, ne amplius praedicarem. Et per fenestram in sporta demissus sum, a dicunt, quia non Dei auxilio liberatus est. Sed ante non est necessarium suffragium Dei, quam deficit humanum; nec debet aliquis exspectare divinum auxilium, dum habet quid faciat, ne videatur tentare D
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑiculis mortis freq̃nt̃ fui.
freqͣntius enĩ ꝑicula sustinu¬
it qͣm ceti. Dem̃ exponit pla¬
sericordes uident᷑. Qnqͥes enim
flagellat ẽ aiudeis. scdm legẽ
moysi. accipiens plagas tͥgn
tumẽ: h sũmatim refert. Seqͥ¬
tur. Ter uirgis cesus sũ: hec a
gentib passus ẽ. Itẽ a iudeisse¬
mel lapidat᷑ sũ in ciuitate ly¬
caoma. ter naufragiũ feci .i.
ꝑtuli. Nocte. & die. fui in pro¬
fundo maris.i. in alto mari
ñ posset. ei excitabat inuia. cũ
tñ nicħ ferret qͦd latͦnes cupe¬
rent. in ꝑiculis ex gen̾e meo .i.
a iu̾deis ꝓcuratis. iõq lege eoꝵ
deserta. ad euͣgłium me conũ¬
ti. inꝑiculis ex gentib. ꝓpt̃
umꝰ dei p̃dicationẽ. Itẽ ꝓbat᷑
sum minist̃ xp̃i. inꝑiculis. in
ciuitate. scił. in cõmotiõib ci¬
uiũ contͣme. Itẽ. inꝑiculis. res
solitudine. q̃ erant uł a serpes¬
tib. uł penuria ciboꝵ. Itẽ in
ꝑiculis in mari. q̃ ñ erant ex
mari. s in mari. ut ħ diu̾sum

Expanded text:
periculis mortis, frequenter fui. Frequentius enim pericula sustinuit quam caeteri. Deinde exponit plasericordes viderentur. Quinquies enim flagellatus a Judaeis secundum legem Moysi, accipiens plagas XXXIXtum est, hic summatim refert: Ter virgis caesus sum; haec a gentibus passus est. Item, semel lapidatus sum, in civitate Lycaonia; ter naufragium feci, id est pertuli; nocte et die fui in profundo maris, id est in alto mari m occidere non posset, ei excitabat in via, cum tamen nihil ferret quod latrones cuperent. In periculis ex genere meo, id est a Judaeis procuratis: ideo, quia lege eorum deserta ad Evangelium me converti. In periculis ex gentibus, propter unius Dei praedicationem. Item probatus sum minister Chri in commotionibus civium contra me. Item, in periculis in solitudine, quae erant vel a serpentibus vel a penuria ciborum. Item in periculis in mari, quae non erant ex mari, sed in mari, ut hoc diversum
Abbreviated transcription (Latin):
Uidet᷑ ñ fecisse sicut bonꝰ pastor. s ut merces¬
ixarius. cui ñ ẽ cura de ouib qͣs ueniente lu¬
podeserit. S nũqͥd ñ fuit eicura de ouib
qͥa fugit: fuit plane. Eas enĩ pastori scił.
incelosedenti. oratiõib cõmendabat. & u¬
tilitati earũ se fugiendo seruabat. qͦd ⁊ ab
ipso sũmo pastore dictũ. audierat. Si uos
ꝑsecuti fuerint muna ciuitate: fugite ĩ
aliam. Qͥs aũ credat dñm hita fieri uolu¬

Expanded text:
cut bonus pastor, sed ut mercenarius cui non est cura de ovibus, quas lupo veniente deserit. Sed nunquid non fuit ei cura de ovibus, quia fugit? Fuit plane. Eas enim Pastori in coelo sedenti orationibus commendabat, et utilitati earum se fugiendo servabat. Quod ab ipso summo Pastore dictum audierat: Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam . Quis autem credat hoc Domi
Abbreviated transcription (Latin):
cõmisimꝰ. & a qͦ ꝓmissionẽ uitȩ
p̃sentis. & futurȩ habemꝰ. hec¬
sicut adiutoria qñ apponat ⁊
qñ detrahat. sicut nobis expe¬
dire iudicat. ad nos consolandoᷤ.
& exercendos in hac uita. Pret̃¬
q̃ a ꝑsecutorib patior. & aliis mo¬
dis angit me in animo instanti¬
a mea cotidiana q̃nec una ho¬
ra remittit᷑ Quȩ ẽ illa: ecilicie.
sollicitudo om̃iũ eccłiarũ. q̃ ex
caritate ꝓuenit. qͣnto gͦ maior

Expanded text:
misimus, et a quo promissionem vitae praesentis ac futurae habemus, haec adjutoria quando apponat et quando detrahat, sicut nobis expedire judicat ad nos consolandos et exercendos in hac vita. VEquae a persecutoribus patior et aliis modis, angit me in animo instantia mea quotidiana, quae nec una hora remittitur. Quae est illa? scilicet sollicitudo omnium Ecclesiarum, quae ex charitate provenit. Quanto ergo major
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ tanta ẽ ut dicat. qͥs de om̃ib fi¬
delibꝰ infirmat᷑ uł. infide. uł. ma
liqͣu̾tute. & egoñ infirmoꝵ: Qaita
de illo sicut deme doleo. ⁊ qͥsscan¬
daliat᷑ aliqͣ molestia tͥbulationũ.
& ego ñuror:igne caritatis quaes
cõpatior: Dm̃s enĩ qͥ scandalum
uror. Ururt qͥdem om̃s. tͥbulatio¬
nes s bonos ñ ad consũptionẽ.
rit te. s sanat te maxime aut̃
iste affectus qͥ huerbo uror ex¬
pͥmit᷑ purgat qͥa de karitate
uenit. Et cũ hec sint: si oportet głari. sicut

Expanded text:
ta est ut dicat: Quis de omnibus fidelibus infirmatur, vel in fide, vel in aliqua virtute, et ego non infirmor? quia ita de illo sicut de me doleo. Et quis scandalizatur aliqua molestia tribulationum, et ego non uror? igne charitatis qua ei compatior. Omnes enim, quia scandalum uror. Urunt quidem homines tribulationes, sed bonos non ad consumptionem, rit te, sed sanat te; maxime autem iste affectus quia hoc verbo uror exprimitur purgat, quia de charitate venit. Et cum haec sunt, si oportet gloriari, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
this ꝑsuadere uolentib qͦd alibi cir¬
cuncisionẽ p̃dicaret s ñ eis facile aꝑi¬
re sententiã suam uellet. Si inqͣm hoc
nes enĩ creberrimas sustinuit a iude¬
is. eo qͦd doceret credentes de gentib ñ
iustificare. Sͤ aͣndalũ enim erat iude¬
is. p̃dicatio crucis: qͥa sabbatũ. ⁊ crr¬
cuncisionẽ euacuabat. Si uͦ admitte¬
ret cͥcuncisionẽ: ñ eẽt eis scandalũ. &
pacifici eẽnt ei. Utinã. Qiͣ. ipsi uos con¬
turbant & utinã abscidant᷑ qͥ uos

Expanded text:
tis persuadere volentibus, quod alibi circumcisionem praedicaret, sed non eis facile aperire sententiam suam vellet. Si, inquam, hnes enim creberrimas sustinuit a Judaeis, eo quod doceret credentes de gentibus nojustificare. Scandalum erat Judaeis praedicatio crucis, quia Sabbatum et circumcisionem evacuabat; si vero admitteret circumcisionem, non esse scandalum, et pacifici essent ei. Utinam. Quasi dicat: Ipsi vos conturbant. Et utinam abscindantur qui vos
Abbreviated transcription (Latin):
cinia semouendũ. & scabiosũ animal. a
caulis ouiũ repellendũ. Hortor uos. ego
confido in uobis qͥa olim bomi fuistis. nec
simplicit̃ dico in uob̾. s addo in dño. deo
scił oꝑante. Confido inqͣm. qͦd nichil ali¬
ud sapietis: qͣm qͦd docui. Ideo dicit se
confide de his. qͥa ñ sponte. s cͥcunuenti
errabant ⁊ iõ ostensa mͦ uera uia: facile
credit eos reu̾ti. Qͥ aũ. Qiͣ. in uob̾ confido.¬
intellectꝰ ur̃i. ut scił. mutato ordine. de
sp̃ualib sitis carnales. portabit nidi
se scͥpsit qͦd ñ recto pede incesserit. ad
eĩgłii ueritatẽ. s nec paulus tam pro¬
caci maledicto de eccłiȩ pͥncipe loq̃ret᷑.
nec petrꝰ dignꝰ erat. ut portaret iudici¬
um ȩccłiȩ cont᷑batȩ. Ex qͦ arbitrandũ
ẽ de alio qͦdam dici. qͥ uł cũ apłis fue¬
rat. uł de iudea uen̾at. uł ex pharisei

Expanded text:
endum, et scabiosum animal a caulis ovium removendum. Haec hortor vos. Et ego confido in vobis, quod olim boni fuistis, nec simpliciter dico in vobis sed addo in Domino, Deo scilicet operante, confido, inquam, quod nihil aliud sapietis quam docui. Ideo dicit se confidere de his, quia non sponte, sed circumventi errabant, et ideo ostensa modo vera via, facile credit eos reverti. Qui autem. Quasi dicat: Confidointellectus vestri, ut scilicet mutato ordine de spiritualibus sitis carnales, portabit judicse scripsit, quod non recto pede incesserit ad Evangelii veritatem; sed nec Paulus tam procaci maledicto de Ecclesiae principe loqueretur, nec Petrus dignus erat ut portaret judicium Ecclesiae conturbatae, ex quo arbitrandum est de aliquo dici, qui vel cum apostolis fuera
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑficeret gr̃am istã. uł egoipse ħ
consulo uob̃. d̾o aũ ago gr̃as. qͥ dedit
ĩ corde tyti. eandẽ ꝗͣ habeo sollicitu¬
dinẽ ꝓ uob̃ exhortandis. ut habus¬
detis in hac simplicitate elemosinaꝵ.
Et u̾e hũit sollicitudinẽ. qm̃ susce p̃¬

Expanded text:
iceret gratiam istam, vel ego ipse hoc consulo vobis. Deo autem ago gratias, qui dedit in corde Titi eamdem, quam ego habeo, sollicitudinem, pro vobis exhortandis, ut abundetis in hac simplicitate eleemosynarum. Et vere habuit sollicitudinem, qu