comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eius. qd̃ socium necauerit. ⁊ sua sẽc̃
retim̾ut. Obtulit se ad iudicium
istud diabolicum. ⁊ cecidit. ⁊ sus¬
pendiũ subut. Post indicum tem
poris uero: socius illius̃. sanus ⁊ iu¬
columis redu. & sic confusi ft̾i sũt
iusticiarii. ⁊ illi qui hoc procuraue¬
runt suspendium. ⁊ socuis maxime
pro quo mors illata fuerat socio:
doluit semper ad mortem. Indubi¬
is ergo teuenda est sĩa. potissime
in causa sanguinis. Nbi nõ ꝯiectu¬
raliter. uł probabiliter tm̃ est ꝓ¬
cedendum. s limpidissimis ⁊ luce
clariorib rõnib iudicandum. Ne
aliter iudidans: reus sit mortis cõ¬
dempnati. Illlͫ. Non inuenitur
⁊ in legib humanis quod si in iu¬
dicio tali conuictus quiꝰ apparu̾it:
cid̾ statim ad effundendũ eius sangͥ¬
nem tͣdat᷑. Quia non est conuiec¬
sacerdotes ⁊ cłici ãsistunt. ⁊ sine

Expanded text:
ei quod socium necaverat, et sua sibi retinuerat. Obtulit se ad judicium istud diabolicum; et cecidit, et suspensus est. Post modicum vero temporis, socius ille, et sanus columis. Et sic confusi facti judiciarii, et illi, qui hoc procuraverant suspendium. Et socius maxime pro quo mors illata fuerat socio, semper doluit usque ad mortem Iis ergo tenenda est sententia, potissime in causa sanguinis, ubi non conjecturaliter vel probabiliter tantum est procedendum, sed limpidissimis et luce clarioribus rationibus judicandum, ne aliter judicans reus sit mortis cond mortem Item: Non invenitur etiam in legibus humanis quod si in judicio tali convictus quis apparuerit, quod statim ad effundendum sanguinem tradatur, quia non est ibi convicsacerdotes et c
Abbreviated transcription (Latin):
busta est manus eius. Ilem. Que¬
dam reclusũs cellulam suam exͣ¬
abeba urbem. W̾ impositum est ei qid̃ ad ip¬
sam cathari quidam frequenter di
u̾tissent. Illa uero senciens se in
dum sit ut appaream in nocens sic̃
nec rea sum: uolo me purgare per
cdixit ei. Optime potes. ex qruo tm̃
confidis de innocentia tua. Qe ad
consilium illius : subiit iuditium
ꝯbusta est manus aferro. De inde ꝯ¬
busta rogo. ¶MM. Duo angliei
peregre perfecti sunt: ⁊ iureditur:

Expanded text:
busta est manus. Item quaedam reclusa habebat cellulam suam extra urbem, et impositum est ei quod ad ipsam Cathari quidam frequenter divertissent. Illa vero sentiens se infi agendum ut appaream innocens, sicut revera sum? volo me purgare per  « Optime potes ex quo tantum confidis de innocentia tua. » Quae ad consilium illius subiit judicium mbusta est manus a ferro, deinde combusta tota a rogo. Item: Duo Anglici peregre profecti sunt, et in reditu
Abbreviated transcription (Latin):
se uidre rubrum sicco uestigio. dame¬
lem᷑ lacu leonũ illosum extͣctũ. tres
puero de camino ignis lib̾atos. ionã¬
Uł siuis ut fiant iracła: tͣde nob̾
⁊ pro re nimis utili ecc̃e. Tu tam̃ ñ¬

Expanded text:
se mare Rubrum sicco vestigio ; Danielem de lacu leonum illaesum extractum ; tres pueros de camino ignis liberatos ; BrVel si vis ut fiant miracula, trade nobis  pro re nimis utili Ecclesiae.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ⁊̃ ꝓ te. set pro aliis dampnandis
⁊ saluandis. nõ de hiis que sũt ad sa¬
lutem et̾nam. uł de hiis fñ cuibus
ũ potest ẽe salus. cum miracła fiãt
quo fiũt. uł merito illiꝰ qui orat
ut fiant. uł m̾itis scõꝵ qui orant᷑¬

Expanded text:
damnandis, vel salvandis; non de his quae sunt ad salutem aeternam, vel de his sine quibus non potest esse salus, cum miracula fiant quo fiunt, vel merito illius, qui orat ut fiant, vel meritis sanctorum qui orant
Abbreviated transcription (Latin):
li gͦ ni sacerdos pectator mnuti hp¬
die miratulis set operib bomis. qi
non in uenitur dignꝰ ꝓ cuius m̾i¬
to operetur deus miracła. Ilł lil. ho.¬
die fallunt etiam promissiones
dñi in euuangelio pecc̃is nr̃is im¬
pedientibus. uł d̾s solꝰ. cãm nouit.¬

Expanded text:
li ergo tu, sacerdos peccator, inniti hodie miraculis, sed operibus bonis, quia non invenitur dignus pro cujus merito operatur Dominus miracula. Item: Hodieque fallunt promissiones Dei in Evangelio, peccatis nostris impedientibus, vel Dominus solus causam novit
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ exortismi. immo maledietiones aq̃
uł ignis de quoꝵ origine ⁊ auctorita¬
te penitus ignoramus in necessitate s̃
ut semper suos ꝯseqͣnt᷑ effectus e Nũ¬
qiuid est hoc exui exorcis moꝵeͥ uł aue¬
toris eoꝵ e uł ex ui ordinis : Ita dico si
alitui ordini st̃ ad dicti. Set actor igno¬
ut ex ui eis collata hoc habeant. S
dos est. uł quia exorcista. ut suis incan¬

Expanded text:
imo maledictiones aquae vel ignis, de quorum origine et auctoritate penitus ignoratur, in necessitate sunt, ut semper suos consequantur effectus? Nunquid est hoc ex vi exorcismorum, vel auctoritatis eorum, vel ex vi ordinis? Ita dico, si alicui ordini sunt addicti, sed 200 auctor ignout ex vi eis collata hoc habeant. Seddos est, vel quia exorcista? Item Psa
Abbreviated transcription (Latin):
lui fiebant⁊ quidam maliciosi in
indicium ignis transtulerunt quo
magis perirent. Ilłlll. petrus in¬
dialogo querens a gregorio qͥm ca¬
lige inpoitione super mortuũ. resuscitatꝰ
ꝓ illa modo ꝓ hiis omnib ꝯcurrentibus
lunit miracula. Set pro qua causa¬

Expanded text:
lvi fiebant, quidam malitiosi in judicium ignis transtulerunt, quo magis perierunt. Quam Dialogo quaerens a Gregorio, quomodo caligae impositione super mortuum resuscitatus pro illa, modo omnibus his concurrentibus fiunt miracula; sed pro quo ist
Abbreviated transcription (Latin):
tis maxĩe ĩ młtitudĩe malus ⁊ in¬
regimine. Maluit gͦ ec̃ca electio¬
nem p̾lati cõmitti humane rõni
⁊ discretioni: qͣm sorcum inc̾̃titu¬
dini. Hinc concludo aminori. qd̵
ditium sortium peregrinũ ⁊ ĩcertũ.
⁊ in cã nͥ ñ timet᷑ effusio sangu̾is:
multo minꝰ ꝓpt̾ easdem cãs. ⁊ in cãu

Expanded text:
tis, maxime in multitudine, malus et inregimine ejus. Maluit ergo Ecclesia electionem praelati committi humanae rationi et discretioni quam sortium incertitudini. Hinc concludo, quod dicium sortium peregrinum et incertum, etiam in casu, ubi non timetur effusio sanguinis; multo minus propter easdem causas, et in casu
Abbreviated transcription (Latin):
de dignaretur. nec ureret carnem
teneram. aque nat᷑a ñ recipere ulłet
ponderosum corpus: tunc euidentius
ẽẽt miraculum. ⁊ ꝯueniencius insti¬
nitũ. uel si ferrum frigidum ure.¬
ret. ⁊ a qua frigida: tunc aptius eẽt.¬
ex̾cet nat᷑am ⁊ officiũ suũ in mani¬
festacionẽ ⁊ probacionẽ innocencie
alicuius. Cuius elementi natura ẽ
si ñ qͣi in pilam uł nauiculam corpꝰ
in hoc uidicio: gr̃a uiuatur natura.
E ꝯtra. in iudicio ferri candentis. im
probacionem in nocencie aliciũ. au¬
to natura sua. ⁊ officium suũ. qd̾
est teneram carnem ꝯburere. Si¬
militer eꝯtͣrio. inhiis uidieatur.
cirta manifestacionem reatus. uł ma¬
licie alicuius. Nnde ꝯcludo inutroq
elementoꝵ hoꝵ ⁊ debere obseruari
nat᷑am eius. ⁊ officium in manifesta¬
cionem in nocentie a licuius. Llel mi¬
raculose utrũq natura sua priua¬
ri. ĩ manifestacionem reatus alicuinᷤ.¬

Expanded text:
dedignaretur ne ureret carnem teneram, aquae natura recipere non vellet ponderosum corpus, tunc evidentius esset miraculum, et convenientius institutum; vel si ferrum frigidum ureret, vel aqua frigida, tunc apertius esexercet naturam, et judicium suum, et manifestationem, et probationem innocentiae alicujus, cujus elementi natura est, corpus si, quasi in pilam, vel in naviculam corpus in hoc judicio gratia juvatur natura. Econtra in judicio ferri candentis in probationem innocentiae alicujus auto natura sua et officium, quod est teneram carnem comburere. Similiter econtrario in his judicatur circa manifestationem reatus, vel malitiae alicujus. Unde concludo, in utroque elementorum horum debere observari naturam ejus, et officium in manifestatione innocentiae alicujus, ubi miraculose utrumque sua natura privari in manifestatione alicu
Abbreviated transcription (Latin):
cut ⁊ iactum sorcium. p̾sertĩ qi uͤ
auctorstate eiꝰ st̃ ĩstituta uł recepta.
set furtiue ⁊ cupide sub introducta.
M. Hodie nõ creclitur uerita¬
maxime pendet salus eiꝰ si homis est.¬
credi ueritati peregͥni iuditii siłi¬
creditur ĩ eo qd̾ minus est ⁊ gͦ ĩ eo¬
mag̃ standũ est ueritati ħꝰ iudicii.

Expanded text:
cut et jactum sortium, praesertim cum nec auctoritate ejus sint instituta vel recepta, sed furtive et cupide subintroducta. Item: Hodie non creditur veritamaxime pendet salus ejus si bonuscredi veritati peregrini judicreditur, in eo quod minus est, et in eomagis standum veritati
Abbreviated transcription (Latin):
effundendum. IlN. Mlag̾r. Si uinu̾sa¬
lis ecc̃a p̾eiperot mͥ sacerdoti sub pena
anatheinatis. ut ferrum illud carmi¬
narem. uł aqͣm beneclic̾em: cicius pe¬
uam illam perpetuo subirem qͣm
illi parerem. Illm. Si indecretis ex¬
cõmunicati sunt augures. arioli.
pernuracula temptant. ⁊ dñm ad¬
sacramentales suñ semper hñt effec¬
tum. si a sacerdote. si serio. si eo mͦdo
qͦ debent : proferantur. Sarminacioneᷤ
baciones. potius recipiende essent
num̾is de ad ultera ꝓbanda per aꝙͣ¬

Expanded text:
effundere. Item Magister : Si universalis Ecclesia praeciperet mihi sacerdoti sub poena anathematis, ut ferrum illud carminarem, vel aquam benedicerem, citius poenam perpetuo subirem quam illi parerem. Item : Si in decretis excommunicati sunt augures, areoli, per miracula tentant, et Dominusacramentales suum semper habent effectum, si a sacerdote, si serio, si eo modo quo debent proferuntur. Carminationes rationes, potius recipiendae essentNumeri de adultera probanda per a
Abbreviated transcription (Latin):
Non temptabis dñm deum tuum.
Glosa. suggerebat diabolus ut aliꝰ¬
quo signo exploraret qͣntum aps
deum poss. set nemo debet temapta¬
re deum qñ ht̃ ex humana rõue
ciud faciat. Uñ qͣmuis oĩa possir:
ait suis. Si uos persequiti fuer̃t¬

Expanded text:
Non tentabis Dominum Deum tuum . » Glossa: Suggerebat diabolus ut aliquo signo exploraret quantum apud Deum posset. Sed nemo debet tentare Deum, quando habet ex humana ratione quid faciat. Unde quamvis omnia possit, ait suis: « Si vos perse
Abbreviated transcription (Latin):
per huiꝰmodi diabolicas probacid̃es¬
ciendi. s sustinendi ⁊ p̾dicantli. et
orandum e̾et potuis ut deus eos ul
lustraret. ⁊ grãm eis in funderet.
tare. facite ut habeam. non per me
tredere : Quid tunc faciẽdum᷑. Re¬
pudianda uident᷑ peregͥna iudicia
cum non descendant de medio duo¬
rum montium .i. cum nõ habeãt
approbata Siuit a ddño quondam.

Expanded text:
per hujusmodi diabolicas probationesciendi, sed sustinendi, et praedicandi. Et orandum esset pro eis, ut Deus eos potius illustraret, et gratiam infunderet. tare, facite ut habeam, non possum per me credere quid tunc faciendum? Item : Repudianda videntur peregrina judicia cum non descendant de medio duorum montium, nec habeant ap
Abbreviated transcription (Latin):
hominaciones illaꝵ gencium. sion ĩ¬
ueniatur inte quĩ lustret flium uł
filiam perignem. autt in ciui ariolos scil¬
titetur. ⁊ obseruet sompuia ⁊ auguria.
Nlec sit maleficus. nec in tantator. nec
sicones consulat uͦ diuinos. ⁊ querat
amortuis ueritatem. ꝓpħa autem qui
arrogancia depͣuatus uolu̾it loqui in
namine ineo qus ego non p̾cepi illi
ut diceret. aut ex nomine alienoꝵ
deoꝵ: in terficietur. Qd̃ si tacita cogi¬
tacione responderis. quomͦ possum in¬
tesligere ũbum cid̾ non ẽ locutus dñs:
hoc habebis signum. Qid̾ in nomine do¬
mini ꝓoheta ille p̾dixit ⁊ non eue¬
dicia ⁊ in carminacionet uł execracis¬
nes aciue uł ferri candentis: sepe fal¬
lunt. nec effc̾m consecunt᷑. sicut et

Expanded text:
abominationes illarum gentium, non inveniatur qui lustret filium, aut filiam per ignem, aut qui riolos sciscitetur, et observet somnia, et auguria, nec sit maleficus et incantator, nec pythones consulat nec divinos, et quaerat a mortuis veritatem. Propheta autem qui arrogantia depravatus voluerit loqui in nomine meo, quae ego non praecepi illi ut diceret, aut ex nomine alienorum deorum, interficietur. Quod si tacita cogitatione responderis: Quomodo possum intelligere verba, quae non est locutus Dominus? hoc habebis signum: Quod in nomine Domini dicia et incarminationes, vel exsecrationes aquae, vel ferri candentis, saepe fallunt, nec effectum consequuntur. Istis
Abbreviated transcription (Latin):
striximus. sunc autem dicenus cõtͣ
illos qui diabolicas ad inuenciones.
reregrina .s. procurant iudicia. Utĩ
ferro cadenti uł in aqua frigida. uł
bullienti Primo facit contra illos il¬

Expanded text:
iximus: Nunc aliqua dicemus contra illos, qui diabolicas adinventiones, peregrina scilicet procurant judicia, ut in ferro candenti, vel in aqua frigida, vel bullienti. Primo: Facit contra eos il
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ forma execrabilis incarminacio¬
tate semper habebit efficaciam᷑. It̾
Si ecc̃a. in fidelium compromitteret
ecc̃e fidelium se suscepturam fidem xͥ
si eam ueram ẽe probau̾it. ⁊ exami¬
nau̾it in iudicio ferri candentis. nũ¬
quid ecͣc catholica. ꝓpter tot lucrã¬
dos. susciperet in unica persona hi
iudicium: abscit eam fidem xͥ in
certo ꝯmittere iudicto. nͥ qd̾ ab scit
a diabolo. ex permissione de ꝑieltare.¬
nus rotulum suum de ferre circa ci¬
uitatem tempore sictitatis. de ne¬

Expanded text:
 forma exsecrabilis incarminatiotate semper habebit efficaciam? Item: Si ecclesia infidelium promitteret Ecclesiae fidelium se suscepturam fidem Christi, si eam veram esse probaverit et examinaverit judicio ferri candentis, nunquid Ecclesia catholica propter tot lucrandos subiret in unica persona hujusmodi judicium? Absit eam fidem Christi incerto committere judicio, ne ast diaboli, et ex permissione Dei periclitareaei rotulum suum deferre circa civitatem Remensem tempore siccitatis, dene
Abbreviated transcription (Latin):
modi iudicium non p̾cepit loqui. ĩ¬
lege uł in ouuangelio. gͦ int̾fici deb
sͣ dñm sie loqiuons ⁊ incantans. Itery
tationes .s. legil uł enuangelii: iudex
udicabit eum. Ilelll a płs ad hebre.¬

Expanded text:
modi judicium non praecepit in lege loqui vel Evangelio, ergo interfici debet, contra Deum sic loquens et incantans. Item, tationes scilicet legis et Evangelii, judex judicabit eum. Et Apostolus ad Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
tant c̃ Eur barbas artificiales ut
rasis naturalib ꝓpter molliciem.
effeminacionẽ ⁊ luxuriam. cum i¬
meretricius uito habitus hẏstri¬
onicus. uł regiꝰ appaͣtus ut dic¬
tum est nͨ deceat humilitaten:

Expanded text:
antium, nobis barbas artificiales, ut rasis naturalibus, propter mollitiem, effeminationem, et luxuriam, cum meretricius nitor, habitus histrionicus vel regius apparatus, non deceat humilitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
superbie uestium: potest ad di t¬
tium rep̾hensibile in eis .s. sump¬
tuositas. Inde Bernardinꝰ. Cismꝰ
ascendit uł obrepsit. ⁊ uestitura
potentis. Matrix ⁊ spolio non le¬
uiore beuer. & It̾m. burse peedo

Expanded text:
superbiae vestium potest addi tertium reprehensibile in eis, scilicet sumptuositas. Unde Bernardus: Chisimus ascendit, et vestitura potentis Martrix et spolio non leviore bever. Et bursae praedo
Abbreviated transcription (Latin):
usum. S hec inꝯsuetudine deduc¬
ta: reprehendi ⁊ uituperari iulipen¬
duitur. Cum eccłia eis primo em̃¬
gentib deberet restituisse. ⁊ tales
opifices ammouisse ne pullularẽt.
Superfluitatem uero uestium. et
aliax rerum redarguens apls in
.iͣ. epła ad corrinth̃: ait. Nescitis
qd̾ hui qui instadio curriuit᷑. s õs qͥd̾ e
unus accipit bzauium e Sic cur¬
rite ⁊ Glosa. absq offendicuso et
onere : ut comprehendatis. Omis
enim. qui in agone ꝯtendit ⁊ ab
omnib. Glosa. que p̾miũ agonis
possunt impedire et iã alicitis: Cox¬

Expanded text:
um. Sed haec in consuetudinem deducta, reprehendi et vituperari vilipenditur, cum Ecclesia eis primo emergentibus, deberet restitisse, et tales opifices amovisse, ne pullularent. Superfluitatem 224 vero vestium et aliarum rerum redarguens Apostolus in I Epist. ad Cor. c IX, ait: « Nescitis quod hi qui in stadio currunt, unus accipit bravium? sic currite, » scilicet absque offendiculo et onere, « ut comprehendatis. Omnis enim, qui in agone contendit, ab omnibus, » quae praemium agonis possunt impedire, etiam a licitis,
Abbreviated transcription (Latin):
Etiam accincti debemꝰ ẽẽ pugnaturi
perfortitudinem contra triplicem
Milicia .N. est uita hominis super
ata. In procinctu ergo ⁊ in expedi¬
do debet ẽẽ it̾ nr̃m. qd̃ iuuari deb
cursu. ⁊ cursus saltu. Quia nõ

Expanded text:
Etiam accincti esse debemus pugnaturi per fortitudinem contra triplicem Militia est vita hominis super terram . » In procinctu ergo et in expedito debet esse iter nostrum, quod juvari debet curru, cursu, saltu. Quia non
Abbreviated transcription (Latin):
emenciar. Nos autem sinuositate
⁊ superfluitate uestium. quemad¬
modũ ⁊ aliaꝵ rerum onerati ⁊ ĩ¬
pediti : eas non tantũ portamus.
s ⁊ trahimus post nos. fc̃i non t̃
portitores eaꝵ: secueredarii. quadͥ¬
garii. ⁊ summarii. cum tam excel¬
leus premium uos maneat : si cõ
periculoso defecerimus. ⁊ eu anes¬
cat : ue nobil. In quo ut ad metã
attingamꝰ ÷ precincti debemus ẽẽ
ituri inħꝰ stadio ꝑ peudenciam. qua
eligamus quid faciendum. quid cre¬
dendum. quomͦ in uiis dei ambuland̾.
⁊ inquostatu: qui necessarus est
itineraturo. De benius ⁊̃ ẽe succinc¬
ti tursuri per temperantiam. ꝯͣ
fluentes suiꝰ cupiditatis. ⁊ male
cuncta ministrantis impetus. ne
quid nimis. Temperancia quidem

Expanded text:
et. » Nos autem, si numerositate et superfluitate vestium, quemadmodum et aliarum rerum, onerati et impediti, eas, non tantum portamus, sed et trahimus post nos, facti, non tantum portitores earum, sed et veredarii, quadrigarii et summarii; cum tam excellens praemium nos maneat, si comprpericuloso defecerimus. Incerimus. In quo, ut ad metam attingamus, procincti debemus esse, ituri in hoc stadio per prudentiam, qua eligamus quid faciendum, quid credendum, quomodo in viis Dei ambulandum et in quo statu, qui necessarius est vivendum. Debemus etiam esse succincti, cursuri per temperantiam contra fluentes sinus cupiditatis: Male cuncta ministrat Impetus, Ne quid nimis. Praecincti, m
Abbreviated transcription (Latin):
ptuosi. fabri. textores. simpliciter
in materia operantes tinctores
⁊̃ dum nõ nimis excedant in sũp¬
tibus. & ꝓpter misterium qd̃ agi¬
tur in eccłia: forte pictores historias¬
ryas non uanas depin gentes. ar¬
tifices ⁊̃ instrumẽ Etoꝵ mu¬
sicoꝵ. ut per ea tristicia⁊ tedi¬
um ammoueatur. deuocio non la¬
sciuia exeitetur: a l̾ciuis .N. hec
pericnłose audliunt᷑. Aurifabri uͦ.
maxime qui sellas ⁊ calcaria de au¬
rant. uł cetera sine quib posset
ẽe xͥana religio. urcisores ⁊ perfo¬
ratores uestium. ꝯpositores decioꝵ
quis laud̾e potest. hii inquã nõ ne¬
cessarũ sunt: nisi quibus prius arti
sue abrenunciassent ⁊ penitenciã
non in iungerem. Similiter iocu

Expanded text:
ptuosi fabri, textores simpliciter in materia operantes; tinctores etiam, dum non nimis excedant in sumptibus et propter mysterium, quod geritur in Ecclesia forte; pictores, historias, non vana, depingentes; artifices etiam instrumentorum musicorum, ut eis tristitia et taedium amoveatur, devotio non lascivia excitetur. A lascivis enim haec periculose audiuntur. Aurifabri vero maxime qui sellas et calcaria deaurant, vel caetera, sine quibus posset esse Christiana religio; incisores, perforatores vestium, compositores detioruquis ludere potest. Hi, inquam, non necessarii sunt, quibus nisi prius arti suae abrenuntiassent, poenitentiam non injun
Abbreviated transcription (Latin):
pedes mundi. Uenitoreᷤᷤ ⁊̃ apter
infirmitatera nr̃am. licet noe qui¬
primo uineã platauit ⁊ pͥmo uio
in quo est luxuria in ebriatus sit.¬
tum ebrietatis impulit. ⁊ inde in¬

Expanded text:
pes mundi. Vinitores autem propter infirmitatem nostram, licet Noe primam vineam plantasset, et primo vino, « in quo est luxuria , » inebriatus sitto ebrietatis. Similiter
Abbreviated transcription (Latin):
mo prudentia hominis bene contͣ
maliciam hostium simplices gladio
inuenit: ita ⁊ industria eius ꝯtͣ
crebrescentẽ ⁊ dupplicatam malici¬
am: gladios ancipites. ⁊ alia arma.
Iaculatori cuidam. ppͣ allexand̾.
non concessit uiuere de officio suo.
net ei penitus int̾clixit. Si militer¬

Expanded text:
mo prudentia hominis bene contra malitiam hostium simplices gladios invenit, ita et industria ejus contra crebrescentem et duplicatam malitiam gladios ancipites, et alia arma Joculatori cuidam papa Alexander , nec concessit vivere de officio suo, nec ei penitus interdixit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
sa est S erit ne medium inter uo
accedas. nisi gratis accipias .s. ut ni¬
chil tuum inter ponas. Tibi sumis
honorem aliunde intrans qͣm per
ostium. ꝙ est xp̃c. aliunde ascendenͤ :
ab alio qͣm a deo uocaris. Set quid si
fractura ostii sit in uoluntate tm̃¬
⁊ non inopere : Peniteas de uolunta¬
te ⁊ beneficiũ acceptum licet in uo¬
lunitade mala retineas. gratis tam̃¬
tibi datum. Non minus .ii. accipiã
codicẽ tuum si gratis illum mͥ dede¬
ris ⁊ licet eum proposuerim emere.
Constat ergo ex hiis. qd̃ pactio su¬
per agenda pensione. maxime int̾
claustrales. qui turam animaꝵ ñ¬

Expanded text:
a . » Sed eritne medium inter: « ascendas, nisi gratis accipias, scilicet ut nihil tuum interpretans, tibi sumis honorem. « Aliunde intrans quam per ostium , » aliunde ascendens, ab alio quam a Deo vocaris. Sed quid si fractura ostii tantum sit in voluntate, et non in opere? Poeniteas de voluntate et beneficium acceptum, licet cum voluntate mala, retineas, gratis tamen datum. Non minus enim accipiam codicem tuum, si gratis illum mihi dederis, licet proposuerim illum emere. Constat ergo ex his quod pactio super augenda pensione maxime habita inter claustrales, cum curam anima
Abbreviated transcription (Latin):
uinciis ubi copia monete nõ ẽ. lo¬
tum tenet contͣtus uendicionis et
emptonis. Ut pro m̾ce ÷ merces Pro
animali animal accipiatur. Sic
⁊ cõmutacio in spũalib emptioni
⁊ uendicioni non multum uidefͤ
absimilis. ⁊ qid̃ faciat sẏmoniam:

Expanded text:
vinciis, ubi copia monetae non est, locum tenet contractus emptionis et venditionis, ut pro merce merx, pro animali animal accipiatur. Sic et commutatio in spiritualibus, emptioni et venditioni non multum videtur absimilis, et quod faciat
Abbreviated transcription (Latin):
dico potius timendo. ⁊ clubitando: qͣm
asserando. ne ponam in celum os me
um. Maxĩe cum omnes res ec̃ce sint
inpotestate maioris prelati. tc̃ tñ cũ
minor prelatus delinquit. Cane igit᷑

Expanded text:
dico potius timendo et dubitando, quam asserendo, « ne ponam os meum in coelum , » maxime cum omnes res Ecclesiae sint in potestate majoris praelati, tunc tamen cum minor praelatus delinquit. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
iste legutime sortitus est ecc̃am ⁊
querit occasiones ut eam dimit¬
tat quia alia pinguior est ⁊ ub̾i¬
or. scd̾m penam statutam in canoni¬
bus puniri debet. ⁊ in ea manere õi

Expanded text:
time sortitus est ecclesiam, et quaerit occasionem ut eam dimittat, quia alia pinguior est et uberior, secundum poenam constitutam in canonibus puniri deberet, et in ea manere omni
Abbreviated transcription (Latin):
dantẽ. ꝯscium tam̃ hꝰ comutaciõis :
et in ter resignantẽ bñficium. quod
ep̃e proprio nepoti forfitan conferc.
Gͦ ⁊ int̾ resignantes ⁊̃ citra consci̾am dan
nis hꝰ cõmutacionis. bñficium illud ñ
sẏmoniace dabit nepoti suo. accipienᷤ
tñ symoniate illucl adquiret Per hi

Expanded text:
dantem, conscium tamen hujus commutationis, et inter resignantem beneficium, quod episcopus proprio nepoti confert. Ergo et inter resignantes, etiam citra conscientiam dantnis hujus commutationis beneficium illud non Simoniace dabit nepoti suo, ille tamen Simoniace illud acquiret. I
Abbreviated transcription (Latin):
uipondere ⁊ mensura õium operũ
distincta. In õib circũcisi paucitate
⁊ paupertate. Excludit litigium.
qr ñ oportet seruũ dei litigare. Ex¬
cludit ⁊ in uidiam e rapinã poten¬
tum ⁊ diuitum. Non .Ni. nͥident᷑ uͥl
calumpniose. Cantabit uacuus co¬
ram latrone uiator. Excludit ⁊ pec
catum quod uix euitatur in ceno
rere ⁊ euagari in necessitates domꝰ.
in quibus sepe offendit ⁊ offendi¬
tur. cuius peccatum redundat in
dsĩgulos.

Expanded text:
pondere et mensura operum omnium distincta. In omnibus circumcisi paucitate et paupertate, excludit litigium, quia « non oportet servum Dei litigare . » Excludit et invidiam, et rapinam potentum et divitum. Non enim invidetur nihil calumniosae: Cantabat vacuus coram latrone viator. Excludit et peccatum quod vix evitatur in coenorere et evagari in necessitates domus, in quibus saepe offendit et offenditur; cujus peccatum redundat in singulos.
Abbreviated transcription (Latin):
bet sagutat ⁊ uuluerat. E ob ħ¬
fugite. ⁊ recedite de medio babilo¬
nis. ⁊ de terra caldeoꝵ egredimi¬
ni. et estote quasi hecli ante gre¬
ges. W alibi. Sedebam solitarius.
lari cum silencio salutari dñi. Ter¬

Expanded text:
bet sagittat et vulnerat vitiis. Recedite de medio Babylonis, et de terra Chaldaeorum egredimini, et estote quasi haedi ante greges. Et alibi: Sedebam et lare cum silentio salutare Dei t
Abbreviated transcription (Latin):
Quem ñ audient tang̾e cerastes
tant inuicem reuerendum uerti¬
ceur: sine reuerentia. Hunc hñt
patͦnũ ⁊ ad uocatũ cartusienses.
qui singuli in cellulis singłis h̾e¬
miticam ducunt uitam. Medu
tñ sunt. iuter anachoritas qui
modicam uł nullam sibi retinẽt
possessionem : ⁊ cenobitas qui inper¬
sona pauperum multa possident.
⁊ uitam hñt cõmunem. Cartusiẽ
mensura. Quidam dicunt ꝙ hic
ordo origniem hũit a ioh̾e baptis¬
ta qui cũ discipulis u deserco man
Ionadab. alii qd̃ arechabitis qui s̃¬
tui᷑ egiptiaca. In desertum fugit he¬
lẏas a facie Iezabel. In deserto latu¬

Expanded text:
ent tangere cerastes t ad invicem reverendum verticem sine reverentia. Hunc habent patronum et advocatum Cartusienses, qui singuli in singulis cellulis eremiticam ducunt vitam. Medii tamen sunt inter anachoretas, qui modicam vel nullam sibi retinent possessionem, et coenobitas qui, in persona pauperum, multa possident et vitam habent communem. Cartusiensmensura. Quidam dicunt ordo originem habuit a Joanne Baptista, qui cum discipulis in deserto manss Jonadab; alii, quia a Rechabitis, qui stuit Aegyptiaca; in desertum fugit Elias a facie Jezabel ; in deserto latu
Abbreviated transcription (Latin):
est: secretũ aeris umbram p̾be¬
bit. Si autumpnus : ip̃a aeris tẽ¬
peries. ⁊ strata subt̾ folia. locũ
qui estis ostendunt. llere ager
florib depingitur. ⁊ uiter q̃rulaᷤ
aues : psalmi dulcius cantabunt᷑.
Si frigus fu̾it ⁊ brumales niues.
ligna non emam. Ealidus nigila¬
bo uł dormiam. certe qd̵ sciam utiliꝰ.
Non algebo. habeat gͥ suos roma tu
multus. harena seuiat. circus in¬
saniat. theatur᷑ luxurient rumo
tem istam celoꝵ regna mutau̾i¬
mus erumpamus in uocem. Qd
⁊ anachoritaꝵ singulare propo
ula h̾emi loca in speluncis. ⁊ exi¬
guis cellaꝵ tuguriis modico con¬
tenti pabło demorabantur. Alii bes¬
nis sonati. alii ab auib subminis¬
trati tiboꝵ spernentes delicias. luxꝰ
scłi calcantes. laudem temporalẽ
non amantes. uisus hominum
fugientes. angłoꝵ assueti loq̃lis.
plurib uirtutum effulsere signis.
cͥcũierũt ĩ melotis. in pellib capͥ¬
nis. egentes. angustiati. afflicti.

Expanded text:
est, secretum arboris umbram praebeest, secretum arboris umbram praebebit. Si autumnus, ipsa aeris temperies, et strata subter folia, locum quietis ostendit. Vere ager floribus depingitur, et inter querulas aves psalmi dulcius cantabuntur. Si frigus fuerit et brumales nives, ligna non emam, calidus vigilavel dormiam certe, quod sciam utilius, non algebo. Habeat sibi Roma suos tumultus, arena saeviat, circus insaniat, theatra luxurient, rumotem istam caelorum regna mutauerint, erumpamus in uocem: quid et anachoretarum singulare proposula eremi loca in speluncis et exiguis cellarum tuguriis modico contenti pabulo demorabantur. Alii bestiis sociati, alii avibus subministrati, ciborum spernentes delicias, luxus saeculi calcantes, laudem temporalem non amantes, visum hominum fugientes, angelorum assueti loquelis, plurimis virtutum effulsere signis « circuierunt in melotis, in pellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti,
Abbreviated transcription (Latin):
nesimꝰ. quo uelut fr̾e in oscło fru¬
ebatur. In tanta uastitate adhet
lateri comes solus ibi. immo xp̃o
comitante: non soius. Uidet głam
tum. Non quidem conspicit turritas
sacco meubra deformia. set sic me¬
lius obuiam xp̃o rapietur in nu¬
bibus. mlło eͣripoꝵ antro uł austͦ
perfruit᷑. set de lat̾e dñi atͣm uite
bibit. Nullo terra germine uł gra¬
mine uiret. nullus uernans campꝰ
densatur umbraculis. Ab rupp̃e ru¬
pes quasi quendã horroris cart̾em
clandũt. Q ille set᷑us. intrepidus ⁊
totus de apostolo armatus. deum
audit dũ diuina relegit. ut̃ deo
uidit ⁊ aliqͥd dĩ uidet dum insula
cõmoratur. Il. Id. Intreraus
in quit solitudinem qͣi quedã se¬
cretaria uite. nͥ cibarios panes et
holus nr̃is manib irrigatutn. lac
delitie rusticane. uiles quidem s
innocentes cibos prebent. Ita uiuẽ¬
tes: nõ ab orone sompnꝰ. nec sat᷑i¬
tas a lectione reuocabit. Si estꝰ

Expanded text:
nesimus, quo velut fratre in osculo frunesimus, quo velut fratre in osculo fruebatur in tanta vastitate adhaeret lateri comes. Solus ibi, imo, Christo comitante, non solus, vidit glorit. Non quidem conspicit turritas sacco membra deformi? sed sic melius « obviam Christo rapietur in nubibus , » Nullo Euriporum austro perfruitur? Sed de latere Domini aquam vitae bibit. Nullo terra gramine viret, nullus vernans campus densatur umbraculis. Abruptae rupes, quasi quemdam horroris carcerem claudunt. Ille securus, intrepidus, et totus de apostolo armatus ; nunc Deum audit, dum divina relegit; nunc Deovidit, aliquid Dei videt, dum in insula moratur. Idem : Intremus, inquit, solitudinem, quasi quaedam secreta ruris, ibi cibarios panes, et olus manibus nostris irrigatum, lac deliciae rusticanae, viles quidem, sed innocentes cibos praebent. Ita viventes, non ab oratione somnus, nec saturitas a lectione revocabit. Si aestus
Abbreviated transcription (Latin):
di capitis horret inculta cesariese
Set capud tuum xͨ est. In frnta
heremi uastitas te terret : S tu
paradisum mente de ambula Cͦ
sine balneis atthitur cutis: S
qui in xp̃o semel lotus est nõ
habet necesse it̾m lauari. W ut
breuit̃ ad ciuicta apłm audias
respondenten: Non st̃ inquid¬
ꝯdigne passiones huins temporis
ad superuenturam głam que re-¬
uelabitur ĩ nobis. Belicatus es
miles kĩe. si hic uis gaudere cum
scło: ⁊ postea rgnare cũ xp̃o. Illli.
cabimus tibi quiddam ut si uescis¬
cessis discas. Si autem cognoui¬
sti : pariter gaudeas. B ouosus tuꝰ.
cem suam. nec post tergum res¬
picit. Senunat in lacrimis: ut
in gaudio metat. Ꝙ satramento
Moysi: serpẽtem in heremo suspẽ¬
go circumsondaite. naufraga rii¬
⁊ uuda saxa. ⁊ solitudo. terro¬
ri est. qͣi quidam qͤm noiris pa¬
radisi colonus in sedit. Ibi agrico¬
lax nullus. Ibi mondchoꝵ nullꝰ.¬
nec paruilus quid̃ qͤm nosti O¬

Expanded text:
di capitis horret inculta caesaries? di capitis horret inculta caesaries? Sed caput tuum Christus est. Infinita eremi vastitas terret? Sed tu paradisum mente deambula. QuoScabra sine balneis attqui in Christo semel lotus est, non illi necesse est iterum lauare. et, ut breuiter, ad cuncta apostolum audias respondentem: non sunt condignaepassiones huius saeculi ad superuenturam gloriam, quae reuelabitur in uobis. demiles, charissime, si hic vis gaudere in saeculo, et postea regnare cum Christo. cabimus tibi quiddam, ut si nescis, discas; si autem cognovisti, pariter gaudeas. Bonosus tuus, cem , non post tergum respicit ; « seminat in lacrymis, ut in gaudio metat ; » et sacramento Moysi 186 serpentem in eremo suspengo circumsonante naufragaet nuda saxa, et solitudo terrori est, quasi quidam novus paradisi colonus insedit. Nullus ibi agricolarum, nullus ibi monachorum ne parvulus quidem, quem nosti, O
Abbreviated transcription (Latin):
et solitudinẽ temporis: seciuitur
solitudo loci. que nutrix est ⁊ se¬
pe mater solitudinis pectoris. duo
quippe sunt genera uite solitarie.
Cenobitaꝵ: ⁊ anacͥoritaꝵ. Prima
gulam sci benedicti transitur a
prima. cũ transsiens plene robo
scribit cuidam ꝯscolan suo. eñ
ad h̾emũ ⁊ mundi cotemptũ in¬
uitans. O de sertum xͥ florib uer¬
nans. O solitudo inqua nascunt᷑
illi lapides de quibus ĩ apochalipsi
ciuitas magni Regis ex struitur.
D heremꝰ familiarius deo gandens.¬
Quid agis fr̾ in scło qui maior es
mundo e Qmͣ diu tectoꝵ umbze¬
te premũt : Qmͣ diu formosaꝵ
urbium carcer in cludit Grede mͥ¬
i heremo nescio quid plus aspi¬
cio. Lib̾ sarcina corporis abiecta
ad purum etheris uolare fulgorem.
paupertatem times: S beatos pa-¬
uperes xp̃s appellat: labore terre¬
ris: Nemo athleta sũ sudorib coro¬
natur. De cibo cogitas. S fineᷤ fa¬
mẽ ñ tiraet. Supra nudam me¬
tuis humum exela ieiuniis menbͣ

Expanded text:
et solitudinem operis, sequitur solitudo loci, quae nutrix est, et saepe mater solitudinis. Duo quippe sunt genera vitae solitariae, coenobitarum et anachoretarum. Prima gulam beati Benedicti transitur a prima, cum transiens plene roborscribit cuidam conscholari suo, eum ad eremum et mundi contemptum invitans . O desertum Christi floribus vernans! O solitudo, in qua nascuntur illi lapides, de quibus in Apocalypsi civitas magni regis exstruitur? O eremus familiarius Deo gaQuid agis frater in sęculo, qui maior es mundo? Quamdiu te tectorum umbrę premunt? Quamdiu fumosarum urbium carcer includit? Crede min eremo nescio quid plus lucis aspicio. Libet, sarcina carnis abjecta, ad purum aetheris volare fulgorem. Paupertatem times? Sed beatos pauperes Christus appellat . Labore terreris? Nemo athleta sine sudoribus coronatur. De cibo cogitas? Sed fides famem non timet. Supra nudam metuis humum exesa jejuniis membra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicłm pͥmi. qid̃ est in singularite᷑.
ue soli quia cenderit: non habet
sublenantẽ ⁊ c̃. Paucitaᷤ autem
secura est. qr uen̾tres bene instruc¬
ti ⁊ pauci: modico ꝯdenti sũt. Pau¬

Expanded text:
m primi, quod est in singularitate: « Vae soli, quia, si ceciderit, non habet sublevantem se . » Paucitas enim secura est; quia ventres bene instructi et pauci, modico contenti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
similiter locum elegit h̾emitiẽ. ex¬
istens pontifex in quo secrecuis c̃¬
d̾o ⁊ angelis loquebatur. Illl.
Beatus remigius remensis. filius
comitis lauduũ: reclusum intͣ¬
uit. S uide raptus: in archiẽp̃m.
ad hanc solitudiuẽ nos in uitat.

Expanded text:
militer locum elegerat eremiticum existens pontifex, in quo secretus Deo et angelis ejus loquebatur. Item beatus Remigius Remensis, filius comitis Laudunensis reclusum intravit, sed inde raptus est in archiepiscopum. Ad hanc eremi solitudinem invitat nos
Abbreviated transcription (Latin):
cuius uita ⁊ mores. ⁊ oratio tͥ place¬
exemplum. Opus est inqͣm aliquo.
ad qͤm mores nostri pͣui exigantur.
Nisi .ti. ad regulam: praua non cor¬
riges. uł torta non diriges. Sunt
autem tria genera monachoꝵ ⁊
ducenciũ uitam solitariam. Primum
est h̾emitaꝵ. a nacoritaꝵ. uł recluso¬
rum. Hanc uitam iudicauit dñs¬

Expanded text:
mores et oratio placeexemplum. Opus est, inquam, aliquo, vel ad quem mores nostri pravi erigantur. Nisi enim ad regulam, prava 188 nec corriges, vel torta non diriges. Sunt autem tria genera monachorum, et ducentium vitam solitariam. Primum est eremitarum, anachoretarum, vel reclusorum. Hanc vitam dedicavit D
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ habitaculo. putaui me rom¬
anis in terẽe delicus. Sedebaui solus.
quia a maritudine repletus eraui
Norrebant sacco menbra de formia.
⁊ squalida cutis silitudinem etħ¬
iopice carnis obduxerat. Cotidie
lacrime. cotdie gemitus. W si rep¬
debam. Sic ob gehenne metum ta
li carc̾e me ip̃e dampnaucrã. W so¬
tius fc̃s scorpionũ ⁊ feraꝵ: sepe cho¬
ris int̾eam puellaꝵ. Pallebant ora

Expanded text:
horum habitaculo, putavi me Romanis interesse deliciis, « sedebam solus, quia amaritudine repletus eram . » Horrebant sacco membra, deformis et squalida cutis, sicut Aethiopicae carnis, obduxerat; quotidie lacrymae, quotidie gemitus; et si quando repdebam. Sic ob gehennae metum tali me carcere ipse damnaveram, et socius factus scorpionum et ferarum, saepe choris intereram puellarum. Pal
Abbreviated transcription (Latin):
ãius : ñ ⁊ uiuo ⁊ forme ꝯmittendꝰ.
Nec est eis tutũ uacare soĩrtutliui.
ꝓpt̾ illicitas cogitaciones ⁊ pessimas
que tunc maxime subrepũt. S tu
infirmꝰ ⁊ ^pͥerfe̾s : medio tutissimus
ibis. Ut nͣ inturba: nͨ ĩ solitudine
sis. Set int̾ paucos donos .s. qͦs tibi
chantuar̃. familiares suos instru¬
ebat dicens. Nequis iaceret in lector
nisi ulłet dormire. uł nisi ẽẽt p̾pedi¬
tus infirmitate. Illl. Seneca.
Aliquis uir bonus eligendus ẽ nob̾
ac semper ante ocłos habendꝰ. ut sic
tamqͣm illo spectante: uuamus. ⁊ õ¬
nia tamqm illo uidente : facidanus.¬

Expanded text:
formae committendus. Nec est tutum vacare solitudini propter illicitas cogitationes et pessimas, quae tunc maxime subrepunt. Sed tu infirmus et imperfectus medio tutissimus ibis ; ut nec in turba nec in solitudine sis, sed inter paucos bonos, scilicet quos tu causa familiares suos instruebat, dicens: Quis jaceret in lecto suo, nisi vellet dormire, vel nisi esset impeditus infirmitate? Item Seneca : Aliquis vir bonus nobis eligendus est ac semper ante oculos habendus, ut sic tanquam illo spectante uiuamus et omnia tanquam illo uidente faciamus
Abbreviated transcription (Latin):
gogum. Mlagna .N. pars peccatoꝵ
tollitur : si peccatori testis assistat.¬
Ideo aliquem habeat ãius semper
quẽ u̾eatur. cuius auctoritate: ⁊
secretum suum secͤtius faciat. O fe¬
licem illum qͥ ñ p̾sens tm̃ fc̃m. set
⁊̃ cogitatus emendat. O felicem qui
sic aliq̃m u̾eri potest: ut ad memori¬
am qͦq eius se componat atoꝵ ordi¬
net. Qoi sic aliciuem uereri potest.
cito erit uerendus. Elige itaq ł
catonem. Si hic uidetur tibi nimis
rigidus: elige remissioris ai uirũ.

Expanded text:
o. Magna pars peccatorum tollitur, si peccaturis testis adsistit. Aliquem habeat animus, quem vereatur, cuius auctoritate etiam secretum suum sanctius faciat. O felicem illum, qui non praesens tantum, sed etiam cogitatus emendat! O felicem, qui sic aliquem vereri potest, ut ad memoriam quoque eius se conponat atque ordinet! Qui sic aliquem vereri potest, cito erit verendus. Elige itaque Catonem. Si hic tibi videtur nimis rigidus, elige remissioris animi virum
Abbreviated transcription (Latin):
acuit. libidinem irrita. iracundiam
instigat. Deniq quod unum soli¬
tudo habet ꝯmodum .s. nich̾ ulli ꝯ¬
rit. Ip̃e .N. se prodit. Uide gͦ quid
dete sperem. ĩmo mͥ spondeam. Speᷤ
enim incerti boni. Unde est: Nlõ
inuenit cũ qͦ te malĩ ẽe: qm tecum
Sic uiue cum hominibus : tamꝙͣ
deus uideat. Sͦ loq̃re cum deo : tãqͣs
contem platiui: secui debent solitudinẽ

Expanded text:
acuit, libidinem irritat, iracundiam acuit, libidinem irritat, iracundiam instigat. Deniqtudo habet commodum, nihil ulli cipse se prodit. Vide itaque, quid de te sperem, immo quid spondeam mihi, spes enim incerti boni nomen est: non invenio, cum quo te malim esse quam tecumSic uiue cum hominibus tanquam Deus uideat, sic loquere cum Deo, tanquam contemplativi, sequi debent solitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
o pedes iħu iacebam. rigabam laiͥ¬
mis. cͥne tergebam. ⁊ repugnantem
carnẽ ieumiis ⁊ uigiliis. cibo crudo
utens ⁊ aqua frigida. c̃ u cocto ali¬
quid sit luxurie. mͥ subiugabam
Si gͥ in perfectus es : fuge turbã
qr ñdũ tuto illi cõmitieris. Si perfc̃t:
pro necessitate fr̃m reddire potes
ad turbam. Unde Salomon. Sic
dio sui. Non muto snĩam. Fuge mu¬
ltitudinem. Euge paucitatem. fuge
⁊̃ unum. Non habeo c̃ qͦ te ꝯmuni¬
catũ uelim. W Ideo qd̾ iudicium tui¬
discipulus. cũ uidiss adolescentem
secreto ambulantem ÷ in t̾rogauit
qͥd illic solus faceret. Mecum inqͥt
loqͦr. Cui cͣces. Eaue inqͥt rogo: et
diligenter actende : ne cũ homine
malo loquaris. lugentem. timẽ¬
tem q. ⁊ iratũ. ⁊ furibundũ. custo¬
dire solemus. ne solitudine male u¬
tatur. Nemo᷑ ex inprudentib ⁊ qui
relinqui sibi debeat. Eunc .Ni. mala
cõsilia agitant. tunc aut in alliis aũ
ip̃is futura pericula struũt. tc̃ cupi¬

Expanded text:
 pedes jacebam, rigabam lacrymis, crine tergebam, et repugnantem carnem vigiliis et jejuniis cibo crudo utens et aqua frigida, cum in cocto aliquid sit luxuriae, mihi subjugabam. . Si igitur imperfectus es, fuge turbam, quia non tuto illi committeris; si perfectus es, pro necessitate fratrum redire potes ad turbam. Unde Stilpon: : Sidio sui. Non muto sententiam. Fuge multitudinem, fuge paucitatem, fuge etiam unum. Non habeo cum quo te communicatum velim; et vide quo judicium mdiscipulus Crates, cum vidisset adolescentulum secreto ambulantem, interrogavit: Quid illic solus faceret? « Mecum, inquit, loquor. » Cui Crates: « Cave, inquit, rogo, et diligenter attende, ne cum homine malo loquaris. » Lugentem timentemque, iratum et furibundum, custodire solemus, ne solitudine male utatur. Nemo est ex imprudentibus, qui relinqui sibi debeat. Tunc enim mala consilia agitant, tunc aut aliis, aut ipsis futura pericula struunt, tunc cupi
Abbreviated transcription (Latin):
tates ⁊ superfluitates fingendat:
curiositas xͥanos uarios habet
artifices. quib forte carebat y¬
dolatria. In tredibile enim est ci¬
piones. catones. ⁊ lelios. si tales
opifices uidissent: eos statim nõ
repulisse.

Expanded text:
tates et superfluitates fingendas, euriositas Christiana varios habet artifices, quibus forte caret idololatria. Incredibile enim est Scipiones, Catones, Laelios, si tales opifices vidissent, eos statim non repulisse.
Abbreviated transcription (Latin):
firmaticas ⁊ longas reuoluciones
uestium. sese post se in longa ues¬
te trahentes. Moi mendacio sta¬
turam suam ad iuuant. Cum hos¬
poeta gentilis redarguat dicens.i
Elle procul uitere tenues in signe i¬
pudoris. Qoeq tegit medios ĩsti¬
ta longa pedes. Isti. longo uestis

Expanded text:
syrmata et longas revolutiones vestium sese, post se, in longa veste trahentes, qui mendacio staturam adjuvant; cum hospoeta gentilis redarguat, dicens: Este procul villae tenues insigne pudoris, Quaeque tegit medios, instita longa pedes Maxime autem vestis
Abbreviated transcription (Latin):
autem uestis syrmatica non decz
uł excitat ad excerandũ ocłos seq̃n.¬
mone suaͦ. Non decet inquit ma¬
tronas xͥanas uestes hr̃e subtalares.
⁊ post se trahentes. quib uerrant
sordes pauimenti ⁊ uiaꝵ. Seitote
inquit dñe dilecte. cid̃ si huiusm̾i
uestis uobis ẽet uecessaria: nat᷑a
nobis in remedium eius aliquid
delisset quo terram tegere posse¬
tis. S modo cum uestis excedat
qͣntitatem corporis. eur non ⁊ ca¬
loeus : ut calceos homo: ꝑost se tra¬
heret ⁊ at econtrario In qutum poᷤ¬
sumus calceos strictos. pediq he¬
rentess habemus sle uagus in laxa

Expanded text:
autem vestis syrmatica et longa vel suscitat, ad excaecandum oculos sequenmone suo: Non decet, inquit, matronas christianas, vestes habere subtalares et post se trahentes, quibus verrant sordes pavimenti et viarum. Scitote, inquit, dominae dilectae, quod si hujusmodi vestii vobis esset necessaria, natura vobis in remedium ejus aliquid dedisset, quo terram tegere possitis. Sed modo cum vestis 223 excedat quantitatem corporis, cur non et calceus, ut calceos homo post se traheret? At econtrario, in quantum possumus calceos strictos, pedique haerentes habemus: Nec vagus in laxa
Abbreviated transcription (Latin):
natura hominem abruto insigni ⁊
honesto caractere distugerit ⁊ qd̃ na¬
tura homini negaint s caudanr: ĩpe
per arcifitium illud inueste candata:
sĩbi usiirꝑauit: habens ⁊ mentem
caudata inde depndas anini tormẽ¬
ta latentis in egro. Corpore. dep̾ndas

Expanded text:
natura hominem a bruto, insigni et honesto charactere distinxerit, quod natura homini negavit, scilicet caudam, ipse per artificium illud in veste caudata sibi usurpat habens et mentem caudatam. Quia: Deprendas animi tormenta latentis in aegro Corpore. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
tus illicitus. Suffragia enim ⁊ ora¬
tiones ec̃ce: Necessaria sunt ad salu¬
tem. Extra autem eccliasticos reddi¬
nis ⁊ est salus. Eque gͥ aggregandus
est suffiagiis ecc̃e. qui minꝰ uł qui uͥl
dat ⁊ sicut ⁊ qͥ plus dederit. cum deuo¬
ce ⁊ ex affc̾u ea pecierit. Aliquin tͣ¬
pis tiuestus ⁊ uenalitas uideretur¬
ẽe in ea. Itẽ. Scd̾o datur pecunia in Ie

Expanded text:
t pactum. Suffragia enim et orationes Ecclesiae necessaria sunt ad salutem; citra autem ecclesiasticos redditus est salus; aeque autem aggregandus est suffragiis Ecclesiae, qui minus vel nihil dat, sicut et qui plus dederit, cum devote et ex affectu ea petierit, alioquin turpis quaestus et venalitas videbitur in ea. Secundo, datur pecunia e
Abbreviated transcription (Latin):
Accedentes filii isrł ad moysen dixer̃t.
Obhanc cãm offerimus in donariis
do auri potuimus in uenire. ꝑichelides.
armilla ᷤ. anulos: dexͣtlia. murenu¬
las: ut dep̾teris pr̃o nob̾ dñm. Re¬
sus ceperunt moyses ⁊ eleazar sac̃¬
dos: omne illud aurũ. oblatum ⁊
susceptum iͦntulerunt in tab̾natułm
restimonii. inmonimẽtum filioꝵ co¬

Expanded text:
Accedentes filii Israel ad Moysen dixerunt: « Ob hanc causam offerimus in donariis da auri potuimus invenire periscrelides, armillas, annulos, dextralia, murenulas, ut depreceris pro nobis DomSusceperunt Moyses et Eleazar sacerdos omne aurum oblatum, et susceptum intulerunt in tabernaculum testimonii, in monumentum filio
Abbreviated transcription (Latin):
epłam ad galatas. Castigans superbam hu¬
militatem scolariũ ait. Ooid tam dignĩt
dei opus quam scripturas legere. in ec̃ca pre¬
dicare. sacerdocium cupere. ante altare
lñi ministrare: Set hec uisi quis cum¬
oĩ diligencia custodierit cor suum : de
cupiditate lãdis oriunt᷑. llideas plerosq qd̃
etiam tullꝰ ait. libros suoᷤ de contempnen¬
da głã in scribe̾. et p̃p̃ gloriam nõis sui ti¬
tulos p̾notare ⁊ qͣi de humilitate loq̃ntes
etͫ seribentes superbiunt. mat̾iamq ⁊ ser¬
monem humilitatis : in głam conuertũt
Int̾pͥtamur scripturas. sere u̾timꝰ stilum.
quasi tẏmpanũ sonans. aut tymbalũ¬
tinẽs uł concrepans. Uideas plerosq de
scripturis int̾ se contend̾e. ⁊ athlantium

Expanded text:
am ad Galatas castigans superbam humilitatem scholarium, ait: Quid est aliud Dei opus, quam Scripturas legere, in Ecclesia praedicare, sacerdotium cupere, ante altare Domini ministrare? Sed et haec, nisi quis « omni diligentia custodierit cor suum , » de cupiditate laudis oriuntur. Videas plerosque quod etiam Tullius ait libros suos de contemnenda gloria inscribere, et propter gloriam nominis sui titulos praenotare, et quasi de humilitate loquentes et inscribentes superbiunt, materiamque et sermonem humilitatis in gloriam convertunt. Interpretamur Scripturas, saepe vertimus stylum, quasi tympanum sonans et cymbalum concrepans . » Videas plerosque de Scripturis inter se contendere, et
Abbreviated transcription (Latin):
clerum. Iteni. gregoriꝰ. Qihumilitatẽ
nõ habet. ypocrita est. Si de humilitate
uirtute non politica qd̃ quidem est uerũ
hoc intelligitur : gͦ omnis pectator non
tit quod non est: et celari inse quod ẽ:¬
Talium partem ponet deus cum ypocri¬
tis. qui inpleris q locis sacre scripture.¬
et maxime in euuangelio suggillant᷑¬
.dequib eciam iob ait. hoc scio qd̵ laus impi¬
ox breuis est. Q gaudium ypocrite ad in star
p̾ineti. Si ascenderit usq ad celum superbia
euis. et capud eius nubes tetigerit quasi st̃qui¬
lunimi infine perdetur. ypocrita st̃quilino
comparatur qui est paries dealbatus. Deqͦ
dr᷑. piger lapidabitur stercorid suis. tales
enim cum stereorib siuis.i temporalib pri¬
uantur⁊ torquentur. et agrauantur pro¬

Expanded text:
 Item Gregorius: Qui humilitatem non habet, hypocrita est si de humilitate virtute, non politica, quod quidem verum est, hoc intelligitur; ergo omnis peccator non petat videri quod non est, et celari in se quod est. Talem « ponet Deus partem cum hypocritis, » qui in plerisque locis sacrae Scripturae, maxime in Evangelio, suggillantur. De quibus etiam Job ait: « Hoc scio, quod laus impiorum brevis est, et gaudium hypocritae ad instar puncti. Si ascenderit usque ad coelum superbia ejus, et caput ejus nubes tetigerit, quasi sterquilinium in fine perdetur . » Hic hypocrita sterquilinio comparatur, qui est paries dealbatus, de quo dicitur: « Piger lapidabitur stercoribus suis . » Tales enim cum stercoribus suis, id est temporalibus, privantur, torquentur, et angustiantur pro
Abbreviated transcription (Latin):
taꝵ. De qua dr᷑. Iimia humilitas cogna¬
tres sunt gradus ad quirende ⁊ conseruã¬
de hunulitatis. primus pensare qͥd non
habeas. Scd̾s: qd̾ nich a te habeas. Gerciuᷤͤ.
cogitare te posse amiter qd̾ habes. In pͥmo
inuenis te inperfectum. tum in nat᷑a¬
lib bonis: tñ in gratuitis. In scdo̾: te nich̾
mus Int̾cio: timeas ruinam et lapsum.

Expanded text:
a humilitas, quatres sunt gradus acquirendae et conservandae humilitatis. Primus est pensare, quid non habeas; secundus, quod nil a te habeas; tertius, cogitare te posse amittere quod habes. In primo invenis te imperfectum, tum in naturalibus bonis, tum in gratuitis. In secundo, te nihil » In tertio: Timeas ruinam et lapsum,