comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quasi aeriis tantũmodo spiritibus soci¬
andus. iuxta exemplũ achithofel. et
absalon qui reg̃ẽ dauid ꝑsecuti sunt:
aeris medio piret. Cui utiq satis digno
exitu mors ipsa successit: ut uiscera
quȩ dolũ proditionis conceperant. rup¬
ta caderent: ⁊ uacuas euola̾rent in au¬
ras. Cuius simillima penȩ mors ar¬
rium hȩresiarchem dãpnasse refer-¬
tur: ut qr illȩ humanitatẽ xp̃i. iste
diuinitatẽ extinguere. moliebantur:
ambo sicut sensu in anes iuxerarT.
sic qͦq uentre uacui perirent. Fiat
habitatio eiꝰ deserta. ⁊ ñ sit qͥ inha¬
bitet in ea: ⁊ episcopatũ eiꝰ accipiat
alter. Plani qͥdem sunt isti uersicłi.
palam beato petro interpretante
expositi: quia ⁊ iudas meritam p̃ua¬
ricationis suȩ pena excepit: abiensq
in locũ suũ. gehennã indelicet infer¬
nalem: cõmunem humanȩ conu̾sati¬
onis habitationẽ. immatura . ⁊ ĩpia
morte deseruit ⁊ nichilominꝰ acci¬

Expanded text:
quasi aeris tantummodo spiritibus sociquasi aeris tantummodo spiritibus sociandus, juxta exemplum Achitophel et Absalon qui regem David persecuti sunt, aeris medio periret. Cui utique satis digno exitu mors ipsa successit, ut viscera quae dolum proditionis conceperant rupta caderent, et vacuas evolverentur in auras. Cujus simillima poenae mors Arium haeresiarcham damnasse refertur, ut quia ille humanitatem Christi, iste divinitatem exstinguere moliebatur, ambo sicut sensu inanes vixerant, sic quoque ventre vacui perirent. Fiat habitatio ejus deserta, et non sit qui inhabitet in ea, et episcopatum ejus accipiat alter. Plani quidem sunt isti versiculi, et palam beato Petro interpretante expositi, quia et Judas meritam praevaricationis suae poenam excepit, abiensque in locum suum, gehennam videlicet infernalem, communem humanae conversationis habitationem immatura et impia morte deseruit, et nihilominus, acci
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixit. reconciliandꝰ eccłȩ credit᷑: ue¬
lut qͥnqͣgesimo die ꝓpinqͣnte. apłoꝵ ẽ¬
sũma restaurata. & hic qͥdem possedit
agr̃ui: de mercede iniqͥtatis. Qui dñ i
uitȩ uendidit: terra uiuentiũ amissa.
agr̃u sanguinis ⁊ mortis. ȩterna scełis
i nominis sui memoria possidet. Alioqͥn.
non ipse iudas emptũ precio sanguinis
agr̃u figuli possioere potuit : qͥ relatis
xxx. argenteis. traditionis crimen. cri-¬
minosiori in se ꝓtinꝰ morte multauit.
Sed more sacri eloquii possedit dictũ est.
possidere fecit: sicut beatꝰ iob ait. Q ao¬
minabiut᷑ me uestimenta mea: id est
abominabilem me menbra corrupti¬
bilia reddent. Et suspensus crepuit
medius. Dignã sibi pęnã traditor a¬
mens inuenit: ut uidelicet guttur qͦ
uox proditionis exierat laquei nodus
necaret. Dignũ & locũ interitus que-¬
siuit: ut qui hominũ angłoꝵq dñm
morti tradiderat: cȩlo terrȩq perosus

Expanded text:
 Dominum crucifixit reconciliandus Ecclesiae creditur, ve Dominum crucifixit reconciliandus Ecclesiae creditur, velut quinquagesimo die propinquante, aposumma restituta. Et hic quidem possedit agrum de mercede iniquitatis. Qui Dominum vitae vendidit, terra viventium amissa, agrum sanguinis et mortis aeternae, sceleris et nominis sui memoriam possidet. Alioquin non ipse Judas emptum pretio sanguinis agrum figuli possidere meruit, qui, relatis triginta argenteis, traditionis crimen criminosiore in se protinus morte mulctavit. Sed, more sacri eloquii, possedit dictum est possidere fecit. Sicut beatus Job ait: Et abominabuntur me vestimenta mea, id est, abominabilem me membra corruptibilia reddent. Et suspensus crepuit medius. Dignam sibi poenam traditor amens invenit, ut videlicet guttur quo vox proditionis exierat laquei nodus necaret. Dignum etiam locum interitus quaesivit, ut qui hominum angelorumque Dominum morti tradiderat coelo terraeque perosus,
Abbreviated transcription (Latin):
graduum numerũ efficiunt: qͥ ꝓpt̃
utriusq legis ꝑfectionẽ. in psalterio
mistice continet᷑: ⁊ in quo uas electi¬
onis apud petrũ hierosolimis cõmo¬
ratur. Oportebat enĩ ut sacramentũ
qd̃ legis lator. in annis exibuit: hoc
nouȩ gr̃e preoicatores suo numero
designarent. Uiri fr̃s. oportet ĩpleri
scripturã quã predixit sp̃s sc̃s: ⁊cet̾a.
n undenario numero: petrus apłs re¬
man̾e̾ metuit. Om̃e enĩ peccatũ un-¬
oenariũ est: qr dũ ꝑuerse agit. precep¬
ta decalogi transit. Unde qi nulla
nr̃a iusticia ꝑ se innocens ẽ: taberna-¬
culum qd̃ arcã dñi continet intꝰ. un¬
deci uelis cilicinis desuꝑ obuelat᷑: nu
ut ꝑ duas septenarii partes. ter quat̾¬
ni decus dipondius. gram ꝗͣ. uerbo p̃¬
dicabant. ꝙ̃ numero seruarent. ut qͥ m
mundo qͣdriformi. fid̾ẽ sc̃e trinitatis p̾¬
dicaturi erant dño dicente. ite docete
eccłȩ qd̃ infalsis fr̾ibꝰ patit᷑. hactenus
ex parte maxima ꝑdurat incorrectum.

Expanded text:
rum efficiunt, qui propter utriusque legis perfectionem in Psalterio mystice continetur, et in quo Vas electionis apud Petrum Jerosolymis commoratur. Oportebat enim ut sacramentum quod legislator in annis exhibuit, hoc novae gratiae praedicatores suo numero designarent. Viri fratres, oportet impleri Scripturam quam praedixit Spiritus sanctus, etc. In undenario numero Petrus apostolus remanere metuit. Omne enim peccatum undenarium est, quia dum perverse agit, praecepta Decalogi transit. Unde quia nulla nostra justitia per se innocens est, tabernaculum quod Arcam Domini continebat intus undecim velis cilicinis desuper obvelabaturut per duas septenarii partes ter enim quaterni decus dipondium gratiam quam verbo praedicabant, et cum numero servarent, et qui mundo quadriformi fidem sanctae Trinitatis praedicaturi erant, Domino dicente: Ite, doceteEcclesiae quod in falsis fratribus patitur, hactenus ex parte maxima perdurat incorrectum.
Abbreviated transcription (Latin):
sabbatum ex sabbato. quiad hic cessa¬
uit a ꝑuerso opere: illic quiescet in
ceesti recributione. At contra qui
in hoc scło quasi per tempus sex dierũ
salutem operari neglexerit: illo ꝑpetuȩ
quietis temporȩ de finibus beate hie¬
rłm excludet᷑: illud euangłicũ contẽp¬
nens  orate ne fiat fuga ur̃a hieme
uel sabbato. Sequit᷑. Et cũ introissens
in cęnaculũ: ascenderunt ubi manebañ.
Locum in. suꝑiori designat: quia iã
a terrena conuersatione sublati. ad su¬
periora scientiȩ uirtutisq conscende¬
rant. Iacobus alphei. ⁊ simon delotes:
et uidas iacobi. Putant qͥdam duos fuis¬
se apłos iacobi uocabulo nuncupatos:
iacobũ uidelicet zebedei. ⁊ iacobũ alphe¬

Expanded text:
Sabbatum ex Sabbato, quia qui hic cessavit a perverso opere, illic quiescet in coelesti retributione. At contra qui in hoc saeculo quasi per tempus sex dierum, salutem operari neglexerit, illo perpetuae quietis tempore, de finibus beatae Jerusalem excludetur, illud Evangelium contemnens: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato. Et cum introissent in coenaculum, ascenderunt ubi manebant. Locum in superiori designat, quia jam a terrena conversatione Sabbati, ad superiora scientiae virtutisque conscenderant. Jacobus Alphaei, et Simon Zelotes, et Judas Jacobi. Putant quidam duos fuisse apostolos Jacobi vocabulo nuncupatos, Jacobum videlicet Zebedaei, et Jacobum Alphae
Abbreviated transcription (Latin):
nis ille maximus absumet. nec tam̃ cuncta
in tantum consumet ut funditus non siñ:
sed duo in totum consumet. duo uͦ in meli¬
orem restituet faciem. Unde in sequentibus
dicit. Nouos uͦ cȩlos ⁊ nouam terram ⁊ ꝓmis-

Expanded text:
nis ille maximus absumet. Nec tamen cuncta nis ille maximus absumet. Nec tamen cuncta in tantum consumet, ut funditus non sint, sed duo in tantum consumet, duo vero in meliorem restituet faciem. Unde in sequentibus dicitur: Novos vero coelos et novam terram. Non
Abbreviated transcription (Latin):
demum preparatis ad integru sotiis. diu ex¬
pectatam audire sententiam. Uenite bene¬
dicti patris mei: ꝑcipite regnũ. Adueniet
petu transient. Illos proculdubio cȩlos dicit.
qui in diluuio transierunt hoc ẽ aerẽ hunc
terrȩ proximũ. qui igni ꝑdendus est: tantũ
ut recte creditur spacii tenente. quantũ aqͣ
tenebat diluuii. Aiioquin siquis cȩlos su¬
periores ubi sol ⁊ luna ⁊ astra sunt posita.
transituros asseuerat: quomodo uult illam
dñi sententiam intelligere qua dicitur. tunc
sol obicurabit᷑. ⁊ luna non dabit lumen su¬
um. ⁊ stelle cadent de cȩlo: Si eñi locus sy-¬
derũ transierit id est cȩlum:ͥ qua ratione po-¬
test dici in eadem die dñi ⁊ sydera uel obscu-¬
rari. uel cadere. ⁊ ipsoꝵ syderũ loca quo fi¬
ra tenentur igne ab sumente transire
lentienta uͦ: calore soluentur. Quatuor suñ
elementa. quibus mundus iste consistit:
ignis.aer. aqua & terra. Quȩ cuncta ig¬

Expanded text:
demum, praeparatis ad integrum sociis, diu exdemum, praeparatis ad integrum sociis, diu exoptatam audire sententiam: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum . Adveniet etc. Illos procul dubio coelos dicit qui in diluvio transierunt, hoc est aerem hunc terrae proximum, qui igni perdendus est, tantum ut recte creditur spatii tenentem, quantum aqua diluvii tenebat. Alioquin si quis coelos superiores, ubi sol et luna et astra sunt posita, transituros asseverat, quomodo vult illam Domini sententiam intelligere qua dicitur: Tunc sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo ? Si enim locus siderum transierit, id est, coelum, qua ratione potest dici in eadem die Domini, et sidera vel obscurari vel cadere, et ipsorum siderum locum in quo fixa tenentur, igne absumente, transisse? Elementa vero calore solventur. Quatuor sunt elementa, quibus mundus iste consistit: ignis, aer, aqua, et terra, quae cuncta ig
Abbreviated transcription (Latin):
hanc utiq in tempore qd̾ ante om̃ia tempora
futura predestinauit ostendet. Edeoq adhuc
differt: ut electoꝵ prius suminã qu̾a cũ patre
ante scła decreuit ad impleat᷑. Unde ⁊ apoca-¬
lypsi animȩ martyrũ quȩ diem iudicii et
resurrectionis otius aduentare sitiebant: au-¬
dierunt. ut requiescerent tempus adhuc mo-
ita intelligunt. quasi diceret diem iudicii.
tante longitudinis futuram. quante mille
anni sunt. hoc ad causam referunt: qd̃ neces¬
se sit eos qui cũ peccatis aliquibus de corpore
exeunt. ⁊ tamen ad electoꝵ sort̾e predestinati
sunt. tanto tempore per ignẽ purgari: ⁊ sic
demũ remissis om̃ibus peccatis ad uitã uenire.
Ded hi non uident quante sit impudentiȩ cre-¬
dere: qd̾ tantus perfectoꝵ ⁊ iustoꝵ cȩtus re-¬
ceptis in ictu ocłi corporibus beatis ⁊ inmor¬
talibus. ꝑ mille annoꝵ spatia oebeat in aera
uel in terra. finem expectare iudicii. ⁊ tunc

Expanded text:
hanc utique in tempore quod ante omnia tempora hanc utique in tempore quod ante omnia tempora futura praedestinavit ostendit. Ideoque adhuc differt, ut electorum prius summa, quam cum Patre ante saecula decrevit, adimpleatur. Unde et in Apocalypsi animae martyrum qui diem judicii et resurrectionis ejus adventare sitiebant, audierunt, ut requiescerent tempus adhuc modiita intelligunt, quasi diceret diem judicii tantae longitudinis futuram, quantae mille sunt anni, hoc ad causam referunt, quod necesse sit eos qui cum peccatis aliquibus de corpore exeunt, et tamen ad electorum sortem praedestinati sunt, tanto tempore per ignem purgari, et sic demum remissis omnibus peccatis ad vitam venire. Sed hi non vident quantae sit impudentiae credere quod tantus perfectorum et justorum coetus, receptis in ictu oculi corporibus beatis et immortalibus, per mille annorum spatia debeat in aere vel in terra finem exspectare judicii, et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
nibus cunctis ubi aduenisset appareret. Id̾o
aute hec apłs commemorat: ut uincat eos quos
dicere premiserat. ubi est promissio aut aduen-¬
tus eius: ostendens dñm nequaqũa oblitum
sue promissionis aut aduentus ad iudicandũ
uiuos ⁊ mortuos. Sed cũ ita unum qũ ẽq diem
scłi nr̃i. ȩterna sua memoria contẽplet᷑ ut an¬
noũ mille circuitus : ita mille annos ut uniꝰ
diei spatium sine labore circumspiciat: mani-¬
feste intelligendum. qd̾ ipsoꝵ quoq dierum
⁊ annoꝵ om̃iũ finem certissime nouerit. ⁊ absq
ulla dubietate hoc quoq prenouerit. quan¬
do aduentus ipsiꝰ claritas reuelanda: quando
promissa sc̃ĩs sint premia reddenda. Unde et
recte subiungit᷑. Non tardat dñs promissione.
sed patienter agit propter uos. nolens aliqũe
perire: sed om̃s ad penitentiam reuerti. Qui
gͥ om̃ia nouit tempora nouissima ⁊ antiqua.
non tardat promissionẽ retributionis sue: sed

Expanded text:
nibus cunctis ubi advenisset appareret. Ideo nibus cunctis ubi advenisset appareret. Ideo autem haec Apostolus commemorat, ut convincat eos quos dicere praemiserat: Ubi est promissio aut adventus ejus? ostendens Dominum nequaquam oblitum suae promissionis aut adventus, ad judicandum vivos et mortuos. Sed cum ita unumquemque diem saeculi nostri aeterna sua memoria complectatur, ut annorum mille circuitus, ita mille annos ut unius diei spatium sine labore circumspiciat, manifeste intelligendum quod ipsorum quoque dierum et annorum omnium finem certissime noverit, et absque ulla dubietate hoc quoque praenoverit, quando adventus ipsius claritas revelanda, quando promissa sint sanctis praemia reddenda. Unde et recte subjungsed patienter agit propter vos, nolens aliquos perire, sed omnes ad poenitentiam converti . Iergo omnia novit tempora, novissima et antiqua, non tardat promissionem suam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tuos: sicut dies hesterna quȩ preteriit. Et
sicut custodia in noctȩ: quȩ pro nichilo lu¬
bentur eoꝵ anni erunt. Sicut eñĩ constat
quia psalmista mille annos non diei futu¬
ro iudicii. sed diei hesternȩ quȩ preteriit
ante ocłos conditoris adęquat.ͥ umo om̃s
annos nr̃os id est scłi liuius om̃e tempus cus-¬
todiȩ noctis unius quȩ est quarta pars noc-¬
tis assimilat: ita beatus petrus unum qͦ. q
diem scłi presentis mille annis. ⁊ nulle ai¬
nos unicuiq diei apud dñm ȩquiperat: id÷
eiusoem mensurȩ asseuerat: quia uidelicet
om̃ia ⁊ parua .⁊ magna. equaliter ipse cois¬
picit. Et quidem petrus si hoc de die iudicii
uellet tantũ intelligi. qd̾ uerȩ tante esset
longitudinis. quanti sunt mille anni nr̃i:
poterat utiq apertius suam indicare sententi-¬
am᷑: neq opus esset addere. apd̃ dñm: quia ille
dies ultimus tante esse longitudinis. &e homi-¬

Expanded text:
tuos, sicut dies hesterna, quae praeteriit, et tuos, sicut dies hesterna, quae praeteriit, et sicut custodia in nocte , quae pro nihilo habentur, anni eorum erunt. Sicut enim constat quia Psalmista mille annos non diei futuro judicii, sed diei hesterno qui praeteriit, ante oculos Conditoris adaequat, imo omnes annos nostros, id est saeculi hujus omne tempus custodiae noctis unius, quae est quarta pars noctis, assimilat, ita beatus Petrus quasi unumquemque diem saeculi praesentis mille annis et mille annos unicuique diei apud Dominum aequiparat, id est, ejusdem mensurae asseverat. Quia videlicet omnia, et parva et magna, aequaliter ipse conspicit. Et quidem Petrus si hoc de die judicii vellet tantum intelligi, quod vere tantae esset longitudinis quantae sunt mille anni nostri, poterat utique apertius suam indicare sententiam, neque opus esset addere, apud Dominum, quia ille dies ultimus si tantae esset longitudinis, etiam homi
Abbreviated transcription (Latin):
soli qui &e dilituio perierunt: disceptatio est
aliquanto scrupulosior inter doctos. Cȩli
aut̾ẽ qui nunc sunt ⁊ terra: eodem uerbo
sententia beati petri: quia illam terram
⁊ illos cęlos qui diluuio perierunt. ⁊ post
diluium repositi sunt igni ultimo. perden¬
dos asseuerat. Unum uͦ hoc non lateat uos
Rm̃i: quia unus dies apd̃ dñm sicut mille¬
hatic sententiam ita intelligendam putant:
quia dies iudicii tantam habeat longitudi-¬
nem quanta mille annoꝵ spaciumͥ. non coi-¬
siderantes quia non ait simpliciter. exit unꝰ
dies sicut mille anni: sed unus inquit dies
apd̾ dñm sicut mille anni. Quia nimirũ
in cognitione diuinȩ uirtutis: ⁊ preterita.
⁊ futura. & presentia. equalit̾ presentia
constant. Q quȩ ionga nobis. ⁊ quȩ breuia
uidentur tempoꝵ curricła: equalis utiq
sunt spacii apd̃ conditorem tempoꝵͥ iuxta
illuo psalmiste. Qin mille anu ante ocłoᷤᷤ

Expanded text:
soli qui etiam diluvio perierunt, disceptatio est soli qui etiam diluvio perierunt, disceptatio est aliquanto scrupulosior inter doctos. Coeli autem qui nunc sunt et terra, etc. Patet sententia beati Petri, quia illam terram et illos coelos qui diluvio perierunt, et post diluvium repositi sunt, igni ultimo perdendos asseverat. Unum vero hoc non lateat vos, charissimi, quia unus dies apud Dominum, eententiam ita intelligendam putant, quasi dies judicii tantam habeat longitudinem, quantam mille annorum spatium, non considerantes quia non ait simpliciter erit unus dies sicut mille anni, sed: Unus, inquit, dies apud Dominum sicut mille anni. Quia nimirum in cognitione divinae virtutis, et praeterita, et futura, et praesentia aequaliter constant. Et quae longa nobis et quae brevia videntur temporum curricula, aequalis utique sunt spatii apud Conditorem temporum, juxta illud Psalmistae: Quoniam mille anni ante oculos
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ aerem istĩi: humidum ⁊ turbidũ. Hunc
ri em̃ scrpptura. celum: ⁊ aliquando cęlos ap¬
pellare consueuit. Unde scriptũ est. Miluus
in çelo cognouit tempus suum. Per quȩ ille
ꝑhec enim perdita: mundus qui in his cons¬
titerat periit. Nam superiores mundi partes:
disu̾ium minime tangebat. Periit gͦ terra.
Qua subuersa ⁊ cooꝑta aquis: non solum
tanto tempore insitum sibi fructificandi sta¬
tum perdidit:ͥ sed &e sicut supra docuitnus dis¬
similem plerisq in locis ab ea qu̾a primo ac¬
ceperat faciem recepit. Perierunt. ⁊ celi: scdm
quantitatẽ ⁊ spacia aeris huius. Excreuit
erũ aqua ut sc̃s agustinus ait: ⁊ totã istamn
capacitatẽ ubi aues uolitant occupauit.
Nc sic utiq celi perierunt propinqui terris:
scd̃m qd̾ dicuntur aues cęli. Sunt autem
inquit ⁊ cęli cȩloꝵ superiores: in firmam̃to.
Sed utrum ⁊ ipsi perituri sint igne. an hi

Expanded text:
autem aerem istum humidum et turbidum. Hunc autem aerem istum humidum et turbidum. Hunc etenim Scriptura coelum, et aliquando coelos appellare consuevit. Unde scriptum est: Milvus in coelo cognovit tempus suum . Per quae illePer haec enim perdita mundus qui in his constiterat periit. Nam superiores mundi partes diluvium minime tangebat. Periit ergo terra, quia submersa et cooperta aquis non solum tanto tempore insitum sibi fructificandi statum perdidit, sed etiam, sicut supra docuimus, dissimilem plerisque in locis ab ea quam primo acceperat faciem recepit. Perierunt et coeli secundum quantitatem et spatia aeris hujus. « Excrevit enim aqua, ut sanctus Augustinus ait, et totam istam capacitatem ubi aves volitant occupavit. » Ac sic utique coeli perierunt propinqui terris, secundum quod dicuntur aves coeli. Sunt autem inquit et coeli coelorum superiores in firmamento, sed utrum et ipsi perituri sint igni, an hi
Abbreviated transcription (Latin):
eius. ment̾ẽ in hac opinatione temperantꝰ
cohibendam: ut neq uicinũ neq citius
aduenturũ eundem diem dñi: neq rursũ
tardius hunc aduentare suspicemur: sed
hoc solum seduli procuremus. ut siue oti¬
us. siue sero ueniens. paratos nos possit
inuenire dũ uenerit. Latet eñi eos hoc uo-¬
lentes qd̾ cȩli erant prius. ⁊ terra de aqua:
consistit: quia in principio creaturarũ dix
o̾s. Congregetur aqua in congregationẽ
unam: ⁊ appareat arida. Et factum est sic.
adem per aqũa consistit d̾i uerbo: quia diui¬
na dispositione uenis aquarũ tota intrin.¬
secus plena ẽ sicut corpus animantium
uenis sangui nis redundare conspicimus.
ne uidelicet ariditate. deficeret. si aquarũ
rigatio cessaret. Deniq uidemus ȩstatis fer¬
uore terras ab sumpto humore flaccentes: &
mox in peluerem qũe proiciat uentus esse
conuersas. Ala editio habet. cȩli erant olim
de aquai ⁊ per aqũa constituti. Significat

Expanded text:
ejus mentem in hac opinatione temperantius ejus mentem in hac opinatione temperantius cohibendam, ut neque vicinum, citiusque adventurum eumdem diem Domini, neque rursus tardius adventare suspicemur, sed hoc solum seduli procuremus, ut sive ocius sive sero veniens, paratos nos possit invenire dum venerit. Latet enim eos hoc volentes, quod coeli erant prius et terra, de aqua, consistit, qua in principio creaturarum dixit Deus: Congregentur aquae in congregatione una, et appareat arida; et factum est sic . Eadem per aquam consistit Dei verbo, quia divina dispensatione venis aquarum tota intrinsecus plena est, sicut corpus animantium venis sanguinis redundare conspicimus, ne videlicet ariditate deficeret, si aquarum irrigatio cessaret. Denique videmus aestatis fervore terras absumpto humore flacescentes, et mox in pulverem quem projicit ventus esse conversas. Alia Editio habet: Coeli erant olim de aqua et per aquam constituti. Significat
Abbreviated transcription (Latin):
bat. confitendo ꝓiciunt: qũa post confessi¬
onem dũ repetunt resumunt. Sus uero
in uolutabro luti dũ lauatur: sordidior.
reoditur. Et qui admissum plangit nec
tamen deserit. pene grauiori culpe se su¬
bicit: qui ⁊ ipsam qua flendo impetrare
potuit ueniam contempnit. Ꝙ quasi in
lutosa aqua semet ipsum uoluit: quia dũ
fletibus suis uitȩ mundiciam subtrahit.
n quibus. in epłis dicit: siue ineis ad quos
epłas scribit. uenient innouissimis dieb
in deceptione illusores. Illudentes uidelicet
rectionis futurũ frustra ꝓmittant. Iuxta
proprias concupiscentias ambulantes: dicen-¬
Qpłs pulus scribens ad thessalo nicens es: ro-
cito moueamini a urõ sensu. neq terrea¬
instet dies dñi. Reprehendit gͦ beatus petuꝰ.
et illusores noncupat eos qui aduentu dñi.
&e promissa tardare asseuerant: cohercet
paulus eos qui diem dñi instare autumañ.
Unde constat om̃ibus qui diligunt aduentũ

Expanded text:
bat, confitendo projiciunt; quam dum post confessibat, confitendo projiciunt; quam dum post confessionem repetunt, resumunt. Sus vero in volutabro luti dum lavatur, sordidior redditur. Et qui admissum plangit, nec tamen deserit, poenae graviori se subjicit, quia et ipsam quam flendo impetrare potuit, veniam contemnit, et quasi in lutosa aqua semetipsum voluit, quia dum fletibus suis vitae munditiam subtrahit, n quibus, in Epistolis dicit, sive in eis ad quos epistolas scribit. Venient in novissimis diebus, in deceptione, illusores. Illudentes, videlicetrectionis futurum frustra promittant. Juxta proprias concupiscentias ambulantes, ePaulus scribens ad Thessalonicenses, Rogocito moveamini a vestro sensu, neque terreainstet dies Domini . Reprehendit ergo beatus Petrus, et illusores nuncupat eos qui adventum Domini et promissa tardare asseverant; coercet Paulus eos qui diem Domini instare autumant. Unde constat omnibus qui diligunt adventum
Abbreviated transcription (Latin):
orum Aocuntur grandia: ⁊ totus eoꝵ sermo T¬
superbia est. Immundus autẽ est om̃is qͥ
exaltat cor suum: ut qui paululũ refuge¬
rint a peccatis. ad suum reuertantur
errorem: ⁊ student luxuriȩ ciborum:
carnisq deliciis. Quis eni non libenter au¬
diat. manducemus ⁊ bibamus. ⁊ in ȩternum
regnabimus: Sapientes ⁊ prudentes prauos
uocant eos: qui dulces sunt insermone. Con¬
tigit enĩ illis: illud ueri prouerbii. Canis
dicit: quia de prouerbiis salomonis testimo¬
nium assumit  qd̾ ibi cũ expositione positũ
est. Sicut canis inquit qui reuertit᷑ ad uo¬
mitũ suum: ita stultus qui iterat stultici¬
am suam. Et addidit de suo. & sus lota in
uolutabro luti. Canis gͦ cũ uomit: ꝓfecto
cibum qui pectus deprimebat ꝓicit. Sed
cum ad uomitũ reuertit᷑: unde leuigatus
fuerat rursus onerat᷑. Et qui admissa plan¬
gunt. ꝓfecto nequitiam de qua male saci¬
ati fuerant. ⁊ quȩ mentis intima deprime¬

Expanded text:
orum. Loquuntur grandia, et totus eorum sermo orum. Loquuntur grandia, et totus eorum sermo superbia est. Immundus est autem omnis qui exaltat cor suum, ut qui paululum refugerint a peccatis, ad suum revertantur errorem, et studeant luxuriae ciborum carnisque deliciis. Quis enim non libenter audiat: Manducemus et bibamus, et in aeternum regnabimus ? Sapientes et prudentes pravos vocant eos qui dulces sunt in sermone. Contigit enim eis illud veri proverbii: Canis dicit, quia de Proverbiis Salomonis testimonium assumit, quod ibi cum expositione positum est: Sicut canis, inquit, qui revertitur ad vomitum suum, ita stultus qui iterat stultitiam suam . Et addidit de suo: Et sus lota in volutabro luti. Canis ergo cum vomit, profecto cibum qui pectus deprimebat projicit. Sed cum ad vomitum revertitur, unde levigatus fuerat, eo rursus oneratur. Et qui admissa plangunt, profecto nequitiam, de qua male satiati fuerant, et quae mentis intima deprime
Abbreviated transcription (Latin):
cipitans eos interpretat᷑: talibus conuenit.
Qui enim agnitam ueritatis uiã sponte ip¬
si deserunt. quid nisi uani sunt popłs. qͥd
nisi in precipitium suos mittunt auditores:
quibus non salutaria quȩ coirigant. sed qͦ
illos delectent erronea preoicant: De qͥbus
bene subditur. Hi sunt fontes sine aqua.
⁊ nebulȩ turbinibus exagitate: quibus ca-¬
ligo tenebrarum reseruat᷑. Suꝑbiã eñi
uanitatis loquentes. pellicent in desideriis
carnis luxuriȩ eos qui paululum effugiun.
qui merrore conuersantur: libertatẽ illis
promittentes. cũ ipsi serui sint corruptio¬
contra iouinianũ ponens: ita explanat.
Nonne tibi uidecur pinxisse apłs nouam
impericiȩ factionem: saperiunt enĩ qͦͣsi
fontes scientiȩ: qui a qu̾a non habent doc-¬
trinarum. Promittunt imbr̃e. uelud nu-¬
bes prophietiȩ ad quas ꝑueniat ueritas d̾i:
⁊ turbinibus exagitant᷑ demonũ atq uiti-¬

Expanded text:
cipitans eos interpretatur, talibus convenit. cipitans eos interpretatur, talibus convenit. Qui enim agnitam veritatis viam sponte ipsi deserunt, quid nisi vanus sunt populus? quid nisi in praecipitium suos mittunt auditores, qillos delectent erronea praedicant? De quibus bene subditur: et nebulae turbinibus exagitatae, quibus caligo tenebrarum reservatur. Superba enim vanitatis loquentes illiciunt in desideriis carnis luxuriae eos qui paululum effugiunt, qui in errore conuersantur, libertatem illis promittentes, cum ipsi serui sint corruptiocontra Jovinianum ponens ita explanat: « Nonne tibi videtur pinxisse apostolus novam imperitiae factionem? » Aperiunt enim quasi fontes scientiam, quia quem non habent doctrinarum promittunt imbrem, velut nubes prophetiae ad quas perveniat veritas Dei, et turbinibus exagitantur daemonum atque viti
Abbreviated transcription (Latin):
mercedem amant iniquitatis: ut c̾e docti
ab indoctis. a laicis clerici. merito lacereñ.
Qui iure comparant᷑ propħe. qui uerbie
asinȩ contra naturam loquentis corripitur:
nec tamen a proposito praui itineris retar¬
datur. Quibus & aptissime congruit nom̃¬
ciuitatis : de qua bala am uenisse perhibet᷑.
Hosor namq carneus siue in tribulatione
dicitur. Heq enĩ alia magis causa luxurio¬
sis existit uerbũ ueritatis amore pecuniȩ
uel desiderioꝵ temporaliũ adulterare: quã
quia carnis se concupiscentiis mancipauerarĩ.
indigni nimirũ apłica laude: qua ueros fi¬
deles glorificans ait. Nos aute fr̾s non estis
estis in carne: sed in sp̃ũ. Unde & intribu¬
latione sunt positi. non quidem ea quam
pro dño ipsi patiunt᷑ : sed in illa potius qua
animos infirmoꝵ peruersis operũ suoꝵ
exemplis ne ad salutem assurgere uel re¬
sipiscere possint opprimunt. Sed ⁊ nom̃
ipsius balaam. qui uanus popłs. siue pre¬

Expanded text:
mercedem amant iniquitatis, ut etiam docti mercedem amant iniquitatis, ut etiam docti ab indoctis, a laicis clerici merito redarguantur, qui jure comparantur prophetae, qui verbis asinae contra naturam loquentis corripitur, nec tamen a proposito pravi itineris retardatur. Quibus etiam aptissime nomen congruit civitatis, de qua Balaam venisse perhibetur. Bosor namque carneus sive in tribulatione interpretatur. Neque enim alia major causa luxuriosis exsistit, verbum veritatis amore pecuniae vel desiderio rerum temporalium adulterare, quam quod carnis se concupiscentiae mancipaverunt. indigni nimirum apostolica laude, qua veros fideles glorificans ait: Vos autem, fratres, non estis in carne, sed in spiritu . Unde et in tribulatione sunt positi, non quidem ea qua pro Domino ipsi patiuntur, sed in illa potius qua animos infirmorum perversis operum suorum exemplis, ne ad salutem exsurgere vel resipiscere possint, opprimunt. Sed et nomen ipsius Balaam, qui vanus populus sive prae
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis recipientes. E sicut non probaueruns
dm̃ habere in noticiam: tradidit eos d̾s in
reprobũ sensum. ut faciant quȩ non conue¬
niunt. Sed nos distinctionẽ qua inbeati pa-¬
pe cisieciorii opusculis inuenimus: sequendam
esse putauimus. Fellicentes animas instabi-¬
les. Pellices appellari solent meretrices: sũto
uocabulo a pollutione. uel a pellis suȩ formo¬
sitate. qua incautos illiciunt. Pellicent gͦ
animas instabiles: qui eas male docendo
erroneis uarioꝵ docmatũ sectis quasi cons-¬
tuprantiũ luxibus subdunt. Oerelinquen-¬
Qorreptionẽ uͦ habuit suȩ uesaniȩ sub iuga¬
ie mutũ animal hominis uoce loquens:
pi hibuit propħȩ insipientiam. Pierumq
heretici tam stulta docmata. tam execranda
proferunt sacramenta: ut & hebes sensus
modis carent. illoꝵ decestet᷑ insaniam: illoꝵ
distoita ⁊ d̾o contraria itinera. sanius sapien-¬
do redarguat. Et qd̾ peius quia frequentiꝰ
est: non nũqũa multi catholicoꝵ in tantũ

Expanded text:
on probaverunt Deum habere in notitiam, tradidit eos Deus in reprobum sensum, ut faciant quae non conveniunt . Sed nos distinctionem quam in beati papae Gregorii opusculis invenimus, sequendam esse putavimus. Pellicientes animas instabiles. Pellices appellari solent meretrices, sumpto vocabulo a pollutione, vel a pellis suae formositate qua incautos illiciunt. Pelliciunt ergo animas instabiles, qui eas male docendo erroneis variorum dogmatum sectis quasi constuprantium luxibus subdunt. Secucorreptionem vero habuit suae vesaniae. Subjugale mutum in hominis voce loquens prohibuit prophetae insipientiam. Plerumque haeretici tam stulta dogmata, tam exsecranda proferunt sacramenta, ut etiam hebetum smodis carent, illorum detestetur insaniam, et illorum distorta et Deo contraria itinera sanius sapiendo redarguat. Et quod pejus, quia frequentius est nonnunquam multi catholicorum in tantum
Abbreviated transcription (Latin):
et quomodo dominos: deuoti amant mercennarii.
Qualiter autẽ filii d̃i effici debeamꝰ: idem ołis
in ȩuangłio testat᷑. In propͥa in quiens uenit:
et sui eum non receperunt. Quotquot autẽ

Expanded text:
 quomodo dominos devoti amant mercenarii. Qualiter autem filii Dei effici debeamus, idem Joannes in Evangelio testatur: In propria inquiens venit, et sui eum non receperunt. Quotquot a
Abbreviated transcription (Latin):
fructus. Sed hanc eiꝰ gr̾am transfer̾t in luxu¬
riã : qͥ nunc tanto licentiꝰ ac liberius petcañ.
quanto se minꝰ uident stati asꝑitate legis de
scõ: sicut & solus dñator ẽ sp̃s sc̃s cũ patre ⁊

Expanded text:
fructus. Sed hanc ejus gratiam transferunt in luxufructus. Sed hanc ejus gratiam transferunt in luxuriam, qui nunc tanto licentius ac liberius peccant, quanto minus se vident statim asperitate legis de s
Abbreviated transcription (Latin):
Rm̃i: omñe sollicitudiñe faciens scriben¬
ni eõꝵ salute dicit: de illa salute quȩ
tp̃si ⁊ illis erat cõmunis. Om̃iũ ñaq electoꝵ
luna ⁊ cõmiis ẽ salus: fides ⁊ dilectio xp̃i.
Deprecans suꝑcertari: semel tradite sc̃is fidei.
Deprecans ñ aliã fidẽ discere qũa eã quȩ
semel tradita ẽ uobis ab apłis: sed pro hac cer¬
tari semꝑ usq ad mortẽ. Subintroierunt
in hanc dãpnationẽ qũa unpie faciendo me¬
rentur: ut dñs dicit. Et ꝓcedent qͥ bona fece¬
runt in resurrectionẽ uite. qͥ uͦ mala eger̃t
in resurrectionẽ iudicii: id ÷ dãpnationieo.
Dñi nr̃i gr̾am transferentes in luxuriam.
Dũi nr̃i gr̃a: molliuit duriciã legis. Qͥa
cũ illa diceret. siqͥs dieo uel illa fecerit. la¬
pidib obruat᷑: siqͥs hec uel illa fecerit. flã¬
mis cõburat᷑ͥ dñs laxata districtione legis.
dedit ꝑ ęuangłii gr̾am licenciã purgandi sce¬
lerũi cõmissa: per penitentiã ⁊ elemosine

Expanded text:
imi, omnem sollicitudinem faciens scribenni eorum salute dicit, de illa salute quae ipsi et illis erat communis. Omnium namque electorum una et communis est salus, fides, et dilectio Christi. Deprecans supercertari semel traditae sanctis fidei. Deprecans non aliam fidem discere quam eam quae semel tradita est vobis ab apostolis, sed pro hac certari semper usque ad mortem. Subintroierunt in hanc damnationem, quam impii faciendo merentur. Unde Dominus dicit: Et procedent qui bona fecerunt in resurrectionem vitae; qui vero mala egerunt, in resurrectionem judicii , id est, damnationis. Domini nostri gratiam transferentes in luxuriam. Domini nostri gratia mollivit duritiam legis, quia cum illa diceret, Si quis haec vel illa fecerit, lapidibus obruatur; si quis haec vel illa fecerit, flammis comburatur; Dominus, laxata districtione legis, dedit per Evangelii gratiam licentiam purgandi scelera commissa per poenitentiam et eleemosynae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filiꝰ isps sc̃s. Quacĩq eñĩ ⁊inead̾e sc̃a ⁊
indiuidua trinitate ꝑsonã nominas: solꝰ
d̃s ẽ. E.t cũ totã simul trinitatẽ nominas:
solũ uerũ dm̃n nominas. Unde recte intel¬
ligendũ. qr qͥcũq heretici patr̃ẽ xp̾i uerũ
dm̃ bonũ. ⁊ ustĩi ẽẽ denegant: solũ dñator̃e

Expanded text:
s. Quamcunque enim in eadem sancta et individua Trinitate personam nomines, solus Deus est. Et cum totam simul Trinitatem nominas, solum verum Deum nominas. Unde recte intelligendum quia quicunque haeretici Patrem Christi verum Deum bonum et justum esse denegant, solum Dominatore
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbientib. sed hos quoq cũ suũ princi¬
patum ñ seruauerint. illũ iudelicet qͦ
per gr̾am ad optionis filii d̾i effecti sunt.
sed dereliquerunt suũ domiciliu. id est ec¬
cłe unitatẽ in qua d̾o renati sunt. uel cer¬
te sedes regni cȩlestis quas accepturi era ñ
si fidem seruarent: ⁊ ante iudiciũ grauit̃.
yi grauiꝰ in iudicio uniuersali dampnabit.
Dicut sodoma .i gomorra ⁊ finitime ciuita¬
derat exemplĩi dapnationis in eos qͥ non
morato interitu uel popłi mur¬
muran¬
tis ⁊ infidelis indeserto. uel eri¬
gentiũ
se contra auctorem neqũa an¬
głoꝵ: ita dat exemplũ pene
rans incendiũ sodomoꝵ.
Simliter

Expanded text:
 cum suum principatum non servaverunt, illum videlicet quo per gratiam adoptionis filii Dei effecti sunt, sed dereliquerunt suum domicilium, id est Ecclesiae unitatem in qua Deo renati sunt, vel certe sedes regni coelestis, quas accepturi erant si fidem servarent, et ante judicium graviter, et gravius in judicio universali damnabit.Sicut Sodoma et Gomorrha, et finitimae civitaderat exemplum damnationis in eos qui solmorato interitu vel populi murmurantis et infidelis in deserto, vel erigentium se contra auctorem nequam angelorum, ita dat exemplum poenarans incendium Sodomorum. Similiter
Abbreviated transcription (Latin):
ni patriã ꝑuenire. sed inter impios merebi¬
tur interire. Aliter. Scd̾o eoi qͥ ñ. credide¬
runt ꝑdidit: qr iustꝰ udex ñ nullos culpiꝰ
exigentib ⁊ ñc ⁊ postmodũ ꝑcutii. Dolos
qͥppe pena a supplicio liberat: qͦsͣ ĩmutat.
Nam qͦs proientia mala ñ cor¬
rigunt.
uͦ qͥ non
seruauerunt suũ principatũ
s ed
reliquerunt suũ domiciliũ:
in uidiciũ magni diei uin-¬
culis ȩternis sub caligine
reseruauit. Et in hac senten
cia sicut ⁊ in precedente pͥmo
reminiscen¬
catores an¬
głos puniuit. Qui enĩ homo
in fine scłoꝵ
gło dictas¬
do accepit: ipse ante om̃ia scła
natꝰ. ex
patre ds̃. omñe creaturã cum
do uoluit disposuit. ⁊ a pͥnci¬
pio suꝑbi¬
entes angłos ita sub calignit
aeris huiꝰ
dãpnauit. ut eosde in diem iudicii
grauiores reseruet ad penas. Q id̾o iure st̃
dãpnandi: qͥiħm xp̃m ñ dñt ueru sed homi

Expanded text:
ni patriam pervenire, sed inter impios merebini patriam pervenire, sed inter impios merebitur interire. Aliter: Secundo eos qui non crediderunt perdidit, quia justus judex nonnullos culpis exigentibus, et nunc et postmodum percutit. Solos quippe poena a supplicio liberat, quos immutat. Nam quos praesentia mala non corrigunt, uero qui non seruauerunt suum principatum, sed reliquerunt domicilium suum, in iudicium magni diei uinculis aeternis sub caligine reseruauit. tia, sicut in praecedente, primo reminiscencatores angelos punivit. Qui enim homo in fine saeculorum gelo dictante, accepit, ipse ante omnia saecula natus ex Patre Deus, omnem creaturam cum ut voluit, disposuit, et a principio superbientes angelos ita sub caligine aeris hujus damnavit, ut eosdem in die judicii graviores reservaret ad poenas. Et ideo jure sunt da
Abbreviated transcription (Latin):
ominonere autẽ uos uolo: scientes semel oĩa A
Im̃ia uidelicet archana fidei scientes: ⁊ non
opus habentes recentia ⁊ qͣsi sanctiora a nouiᷤ
tendens primũ. qr ñ ipse a partii sc̃e uinsinis
ut heretici uoluere pͥncipiũ habuit. sed uix¬
ta mysteriũ sui nominis ad saluatiõe credeu¬
tiũ d̃s ȩcernus extitit: de inde insinuans qd̃
ita credentes saluat propiciꝰ. ut &̾ uistds
dapnet in credulos. Ita enĩ clamantes ad se
de afflictione ȩgyptia pͥmo saluauit humi¬
les: ut scd̾o murmurantes contra se in he-¬
remo prosterneret suꝑbos. Qd̃ id̾o inculcat.
ut &e nunc meminerimꝰ illũ sic ꝑ aqͣs baptis¬
mi qd rubũ mare significauit saluare cre¬
dentes: ut & post baptisma humilẽ in nob̾
requirat uitã. atq a uitioꝵ sorte secretim.
qualẽ merito heremi secreta conueriatio
designabat. Qũa profecto uita siqͥs uel a
fide de uiando. uel male agendo uolauerit:
qͣsi auersus corde in egẏptũ ñ ad ꝓmissa reg¬

Expanded text:
Commonere autem vos volo, scientes semel omnia. Omnia videlicet arcana fidei scientes, et non opus habentes recentia quasi sanctiora a novis tendens primum quia non ipse a partu sanctae Virginis, ut haeretici affirmant, principium habuit, sed juxta mysterium sui nominis ad salvationem credentium Deus aeternus exstitit; deinde insinuans quod ita credentes salvat propitius, ut etiam justus damnet incredulos. Ita enim clamantes ad se de afflictione Aegyptia primo salvavit humiles, ut secundo murmurantes contra se in eremo prosterneret superbos. Quod ideo inculcat, ut etiam nunc meminerimus illum sic per aquas baptismi, quod Rubrum mare signabat, salvare credentes, ut etiam post baptisma humilem in nobis requirat vitam, atque a vitiorum sorde secretam, qualem merito eremi secreta conversio designabat. Quam profecto vitam, si quis vel a fide deviando vel male agendo violaverit, quasi reversus corde in Aegyptum, non ad promissam reg
Abbreviated transcription (Latin):
luĩ de illo ait: quia mysterium iam operatur
iniquitatis. Unde scimus quia nouissima ho-¬
ra est: Unde:. Quia antixp̃i multi facti sunt.
Potest c̾e sic intelligi qd̾ ait iam tunc nouissimã
fuisse horam: quia persecutio illius temporis
quȩ ab hereticis ingerebat᷑. magnã similitudi¬
nem habuerit ultime illius persecutionis. quȩ
imminente die iudicii uentura est: qũauis
hec linguis tantũ uesanis ȩccłam uexauerit.
illa cẽ gladiis sit uexatura feroribus. Coe no¬
bis exierunt: sed non erant ex nobis. Plangen¬
dũ uidebatur ut dampnũ: cũ audiremꝰ. ex no¬
bis exierunt: Ded mox consolatio nobis offer¬
tur: cũ subditur. sed non erant ex nobi :d.
Constat eñi non posse exire foras. nisi antixp̃os.
eos aut̾ẽ qui non sunt xp̃o contrarii foras
exire nullomodo posse. Qui enĩ non ẽ xp̾o
contrarius: in corpore ipsiꝰ heret. Seo sunt
qui intus sic sunt in corpore dñi: quomodo¬

Expanded text:
lus de illo ait quia mysterium jam operatur lus de illo ait quia mysterium jam operatur iniquitatis . Unde scimus quia novissima hora est. Unde? Quia Antichristi multi facti sunt. Potest autem et sic intelligi, quod ait, jam tunc novissimam fuisse horam, quia persecutio illius temporis, quae ab haereticis ingerebatur, magnam similitudinem habuerit ultimae illius persecutionis, quae imminente die judicii ventura est, quamvis haec linguis tantum vesanis Ecclesiam vexaverit, illa etiam gladiis sit vexatura ferocibus. Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis. Plangendum videbatur ut damnum, cum audiremus: Ex nobis exierunt; sed mox consolatio subinfertur, cum subditur: Sed non erant ex nobis. Constat enim non posse exire foras nisi Antichristos, eos autem qui non sunt Christo contrarii, foras exire nullo modo posse; qui enim non est Christo contrarius, in corpore ipsius haeret. Sed sunt qui intus sic sunt in corpore Domi
Abbreviated transcription (Latin):
uixta illam dñi parabolam ubi operarioss
in uineam. a prima hora. a tercia. a sexta.
a nona. ⁊ ab undecima. narrat esse conduc¬
tos. A prima namq hora. uineam dĩii exco-¬
lebant: qui a primordio scłi uel docendo. uel
recte uiuendo. sui creatoris uoluntati ierui¬
ebant. Au hora tercia: qui a temporibus noe.
Ab hora sexta: qui a temporibus abrabam.
Al hora nona: qui a t̾eporibus legis date. Elb
hora undecima: qui a tẽpore dnicȩ incarnati-¬
onis uiq ad fine scłi cdestibus famulantur
imperiis. In qua uidelicet hora. ⁊ aduentus in
carne saluatoris futurus: ⁊ secutura pestis an-¬
trep̃i. quȩ preconia salutis impugnabit pro¬
pħarum presagio signata est. Unde sequitur.
Eit sicut audistis quia antixp̃s uenit: nunc
reticos. Ded ⁊ illi qui fidem catholicam quam
confitentur peruersis actibus destruunt. anti
illi maximo antrep̃o in fine scłi uenturo. qͣsi
suo capiti testimonium reddunt. Unde ⁊ pau

Expanded text:
juxta illam Domini parabolam, ubi operarios juxta illam Domini parabolam, ubi operarios in vineam a prima hora, a tertia, a sexta, a nona et ab undecima, narrat esse conductos. A prima namque hora vineam Domini excolebant, qui a primordio saeculi vel docendo, vel recte vivendo, sui Creatoris voluntati serviebant. Ab hora tertia, qui a temporibus Noe. Ab hora sexta, qui a temporibus Abraham. Ab hora nona, qui a temporibus legis datae. Ab hora undecima, qui a temporibus dominicae Incarnationis usque ad finem saeculi, coelestibus famulantur imperiis: in qua videlicet hora, et adventus in carne Salvatoris futurus, et secutura pestis Antichristi, qui praeconia salutis impugnaret, prophetarum praesagio signata est. Unde sequitur: Et sicut audistis, quia Antichristus venit, etc. reticos, sed et illos qui, fidem catholicam quam confitentur, perversis actibus destruunt. Unde tur. Omnes illi maximo Antichristo in fine saeculi venturo quasi suo capiti testim
Abbreviated transcription (Latin):
Mundus transibit: cum in die iudicii per
ignem in meliorem mutabitur figuram.
ut sit cęlum nouum &e terra noua. lransi¬
bit ⁊ concupiscentia eius: quia tempus pa¬
trande luxurie uel alicuius peccati ultra
non erit. In illa enĩ die peribunt om̃s cogi¬
tationei eoꝵ: ille utiq quibus erga mun¬
di huius deuderia intendebant. Qui autẽ
fecerit uoluntatem dñi: nequaqu̾ã eiueo
cogitationes mundo transeunte pereunt:
sed qui cęlestia ⁊ ȩterna desiderabat. im¬
mutabilis perpetuo manet: quia premia
superna quȩ cupierat consequet᷑. Unde ce
dñs de femina deuota. immo de una qͦq
amma quȩ uoluntatẽ suam secuta fuerit
perfoctȩ: ait. Maria obtimam part̾e elegit:
quȩ non auferet᷑ ab ea. Qui gͦ ineternũ ma-¬
nere inconcussus quietusq concupiscit: ea
quȩ transire nesciunt amplectatur: eius qͥ
ȩternus est d̾i uoluntatem sequatur. Filioli:
nouissima hora est. Nouissimam horã. no¬
uissimũ scłi tempus qd̃ nunc agitur dicit:

Expanded text:
Mundus transibit, cum in die judicii per ignem in meliorem mutabitur figuram, ut sit coelum novum et terra nova. Transibit et concupiscentia ejus, quia tempus patrandae luxuriae, vel alicujus peccati, ultra non erit. In illa enim die peribunt omnes cogitationes eorum , ille utique quibus erga mundi hujus desideria intendebant; qui autem fecerit voluntatem Domini, nequaquam ejus cogitationes mundo transeunte pereunt, sed quia coelestia et aeterna desiderabat, immutabiles in perpetuo manent, quia praemia superna quae concupierat consequetur. Unde et Dominus de femina devota, imo de unaquaque anima quae voluntatem suam perfectt, ait: Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Qui ergo in aeternum manere inconcussus quietusque concupiscit, ea quae transire nesciunt amplectatur, ejus qui aeternus est, Dei voluntatem sequatur. Filioli mei, novissima hora est. Novissimam horam, novissimum saeculi tempus, quod nunc agitur, dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
legem tuam. id ÷ caritatẽ: ⁊ non ẽ illis scan¬
dalum. Et paulus dicit. Sufferentes inuicẽ
in caritate: studentes seruare unitate sp̃s
inuincło pacis. Qui aut̾̃e odit frẽm suum
Id enĩ nescius in geliennã. ignarus ⁊ cecus.
precipitat᷑ ⁊ in penam: recedens scilicet a xp̃i
lumine monentis ⁊ dicentis. Ego sum lumen
mundi. Qui me secutus fuerit ñ ambula¬
bit in tenebris: sed habebit lumen uitȩ.

Expanded text:
nomen tuum , id est, charitatem, et non est illis scannomen tuum , id est, charitatem, et non est illis scandalum . Et Paulus dicit: Sufferentes invicem in charitate, studentes servare unitatem Spiritus in vinculo pacis . Qui autem odit fratrem suum, m enim nescius in gehennam ignarus et caecus praecipitatur in poenam, recedens scilicet a Christi lumine, monentis et docentis: Ego sum lumen mundi: qui me secutus fuerit, non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae .
Abbreviated transcription (Latin):
se esse xp̾ianũ ⁊ fr̾em suũ odit: in peccatis est
usq ad huc. Et bene addit usq ad huc: quia
nimirũ om̃s homines in tenebris nascuntur
cum odio fr̃is accedit ad font̾ẽ uite quo nasca-¬
tur. ⁊ ad potũ sanguinis preciosi quo redi-¬
inatur: ⁊ si se illuminatũ a dño estimet: in
tenebris est usq adhusq ad huc. Heq ulla rati¬
one peccatoꝵ umbras ex uere potuit: qui uis-¬
cera caritatis induere non curauit. Hinc est
enum qd̃ sẏmon nuper baptismatis unda per-¬
fusus: ab eo qui claues cęli habuit. audiuit.
bon est tibi pars neq sors in sermone hoc. In
felle eñi amaritudinis. ⁊ obligatione iniquita¬
tis: uideo te esse. Quia uidelicet collegio frat̾¬
nitatis neglecto: donũ sp̃s quo unitas ȩccłȩ con-¬
seruatur. pecunia emere ac pͥuatũ cupiebat hab̾e.¬
scandalum in eo non est. id÷ offensio. Q ui
enĩ diligit fr̾em: tolerat om̃ia propt̾ humi¬
litatem caritatis. Pax eñi multa diligentib

Expanded text:
se Christianum, et fratrem odit, in peccatis est usque adhuc. Et bene addidit usque adhuc, quia nimirum omnes homines in tenebris nascuntur cum odio fratris accedit ad fontem vitae quo renascatur, et ad potum sanguinis pretiosi quo redimatur, etsi se illuminatum a Domino aestimat, in tenebris est usque adhuc, neque ulla ratione peccatorum umbras exuere potuit, qui viscera charitatis induere non curavit. Hinc est enim quod Simon nuper baptismatis unda perfusus, ab eo qui claves coeli habuit, audivit: Non est tibi pars neque sors in sermone isto; in felle enim amaritudinis et obligatione iniquitatis video te esse . Quia videlicet collegio fraternitatis neglecto, donum Spiritus, quo unitas Ecclesiae conservatur, pecunia emere ac privatim cupiebat haberscandalum in eo non est. Id est, offensio; qui enim diligit fratrem suum, tolerat omnia propter unitatem unitatis. Pax enim multa diligentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit dicens: spe gaudentes intri-¬
bulatione patientes. tanꝗͣ. illud eẽt
in cibo hoc in ieuinio. Simul enĩ
cũ uiã dm̃ carpimꝰ: i auanitate p̃-¬
sentis scłi ienunamꝰ. ⁊ futura ꝓmissio¬
ne reficim᷑. Hic ñ apponentes cor :
illic pascentes sursum cor. Ꝙ opstu

Expanded text:
ostendit, dicens: Spe gaudentes, in triostendit, dicens: Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Tanquam illud esset in cibo, hoc in jejunio. Simul enim cum viam Domini carpimus, et a vanitate praesentis saeculi jejunamus, et futuri promissione reficimur, hic non apponentes cor, illic pascentes sursum cor. Quod au