comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nem meã: egodñs locutus sum.
ad me: dicens. Et tu fili
hoĩs pone tͥ duas uias: ut ueni¬
at gladiꝰ regis babilonis. De t̾ra
una egredient᷑ ambo. ⁊ manu
ut ueniat gladius ad rabbath
filioꝵ ammon:⁊ ad udam in
ierłm muniuisimã. Stecit enĩ
rex babilonis in buirio incapi¬
te cluarũ uiarum. diuinatio¬

Expanded text:
nem meam ego Dominus locutus sum nem meam ego Dominus locutus sum ad me dhominis pone tibi duas vias ut veniat gladius regis Babylonis de terra una egredientur ambo et manu ut veniat gladius ad Rabbath filiorum Ammon et ad Iudam in Hierusalem munitissimam stetit enim rex Babylonis in bivio in capite duarum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dices. Hdicit dñs d̾s. loquere.
Glaliꝰ gladiꝰ exacutus ẽ. ⁊limatꝰ.
utcedat uictimas exacutus ẽ: ut
splendeat limatus ẽ. Q̾moueᷤ scep¬
trum filii mei. succilisti om̃e lig¬
num. ⁊ dedi eum ad leuigandũ
ut teneatur manu. Iste exacutus
est glalius. ⁊ iste limatus ẽ ut sit
in manu int̾ficientis. le .iiii.¬
lama ⁊ ulula fili hoĩs: qr¬
hic fẽs est inppło meo. hic
incunctis ducib isrł̾. Qͥ fug̾ant
gladio tracliti sunt cũ ppło meo.
Idcirco plaude suꝑ femur. qr pro¬
batus est: ⁊ hoc cum sceptrũ sub¬
uert̾it. ⁊ ñ erit clicit dñs deus.
dius. act̾plicet᷑ gladius interfec¬
toꝵ. Hic ẽ glacliꝰ occisionis magne
quo obstupesc̾e eos facit. ⁊ corde
tabescere. ⁊ młtiplicat ruinas. In
om̃ib portis eoꝵ dedi ꝯtͦbatioẽm
glaclii acuti. ⁊limati ad fulgen¬
dum. amicti ad cedem. Exacuere
uade ad dext̾amsine adlimstrã.
quocũq faciertue ẽ appetitus.
Qn ⁊ ego plaudam manu ad
manũ. ⁊ implebo indignatio¬

Expanded text:
 dices: Haec dicit Dominus Deus: Loquere: Gladius, gladius exacutus est, et limatus. Ut caedat victimas, exacutus est: ut splendeat, limatus est: Qui moves sceptrum filii mei, succidisti omne lignum. Et dedi eum ad levigandum, ut teneatur manu: iste exacutus est gladius, et iste limatus, ut sit in manu interficientis. Clama, et ulula, fili hominis, quhic factus est in populo meo hic in cunctis ducibus Israhel qui fugerant gladio traditi sunt cum populo meo idcirco plaude super femur quia probatus est et hoc cum sceptrum subverterit et non erit dicit Dominus Deus fectorum hic est gladius occisionis magnae qui obstupescere eos facit et corde tabescere et multiplicat ruinas in omnibus portis eorum dedi conturbationem gladii acuti et limati ad fulgendum amicti ad caedem exacuere vade ad dextram sive ad sinistram quocumque faciei tuae est appetitus quin et ego plaudam manu ad manum et implebo indignatio
Abbreviated transcription (Latin):
preuaricationes ur̃as. ⁊ apparu¬
erũt pecc̃a urr̃a in om̃ib sogita¬
dati estis. mann capiemini.
Tuaũt ꝓfane impiedux isrł.
cuiꝰ uenit in temꝑe iniquita¬
tis dies p̃finita. hec dicit dñs
d̾s. Aufer cidarim. tolle coronã.
Nonne hec ẽ que humilem sb̾¬
limauit. ⁊ sublimem humili¬
auit: Iniquitatẽ. iniquitatẽ.
iniquitatemponam eam. Et
Mucro mucro.euagina te ad
occidendũ. lima te ut int̾fici¬

Expanded text:
 apparuerunt peccata vestra in omnibus cogitadati estis, manu capiemini. Tu autem, profane, impie dux Israel, cujus venit dies in tempore iniquitatis praefinita: Haec dicit Dominus Deus: Aufer cidarim, tolle coronam: nonne haec est, quae humilem sublevavit, et sublimem humiliavit? Iniquitatem, iniquitatem, iniquitatem ponam eam: et Mucro, mucro, evagina te ad occidendum, lima te, ut interfici
Abbreviated transcription (Latin):
A sacrificium iusticie oꝑa iusta
sunt post penitentiam: Nam
⁊ int̾positum diapsalma ñ absurde
fortassis insinuet etiam tͥnsitum de ui¬
ta uetere ad uitam nouam: ut exti¬
deo: cum se offert ip̃a anima iam ablu¬
ta. ⁊ imponit in altari fidei diuino
iste sit sensus. Sacrifieate sacrificium
iusticie ⁊ sꝑate in domino. id ẽ recte
ueritas cui credidistis ilustret.:

Expanded text:
n sacrificium justitiae opera justa sunt post poenitentiam? Nam et interpositum diapsalma, non absurde fortassis insinuat etiam transitum de vita veteri ad vitam novam: ut exstiDeo, cum se offert ipsa anima jam abluta, et imponit in altare fidei, divino iste sit sensus, Sacrificate sacrificium justitiae, et sperate in Domino, id est, Recte veritas, cui credidistis, illustret.
Abbreviated transcription (Latin):
lantem ꝑ medium celum linteni
euͣgłium eternum ut euangelizaret
sedentibus suꝑ terram ⁊ suꝑ omnem
gentem. ⁊ tribum. ⁊ linguam ⁊ ppłm
dicens magna uoce. Timete d̾m ⁊ date
illi honorem quia uenit hora iudici

Expanded text:
lantem per medium celum, habentem evangelium eternum, ut evangelizaret sedentibus super terram et super omnem gentem et tribum et linguam et populum, dicens magna voce: Timete dominum et date illi honorem, quia venit hora iudicii
Abbreviated transcription (Latin):
t faciet omnes pusillos ⁊ mag¬
nos ⁊ diuites ⁊ pauꝑes ⁊ liberos
⁊ seruos habere caracterem in dextera
manu aut in frontibus suis. ut ne qͥs¬
possit emere aut uendere nisi qui hñt
caracterem bestie aut nomen aut nu¬
merum nominis eius. Hic sapientia
est. Qui ħt intellectum: computet
numerum bestie. Numerus enim
hominis est ⁊ numerus eius est. sex¬
centi sexaginta sex. Eł uidi ⁊ ecce ag¬
nus stabat supra montem syon. et
cum illo centum quadraginta qua¬
tuor milia habentes nomen eius et
nomen patris eius s cͥptum in fron¬
tibus suis. Q audiui uocem de celo

Expanded text:
t faciet omnes pusillos et magnos, et divites et pauperes, et liberos et servos habere characterem in dextera manu, aut in frontibus suis. Potepossit emere aut vendere nisi qui habet caracter nomen bestiae aut numerum nominis eius hic sapientia est qui habet intellectum conputet numerum bestiae numerus enim hominis est et numerus eius est sescenti sexaginta sex et vidi et ecce agnus stabat supra montem Sion et cum illo centum quadraginta quattuor milia habentes nomen eius et nomen Patris eius scriptum in frontibus suis et a
Abbreviated transcription (Latin):
est xp̃c. ex deo natus est. Et
om̃is qͥdiligit eum qui genuit.
diligit eum qui natus est ex eo. In
hoc cognoscimus qm̃ diligimus na¬
tos dei. cum dm̃ cliligamus. ⁊ mau¬
data eius faciamꝰ. Hec est enim cari¬
tas dei. ut mandata eiꝰ custodiamus
⁊ mandata eiꝰ grauia ñ sunt. Qͦniã
om̃e qd̃ natum ẽ ex deo uincit mũ

Expanded text:
sta» ex deo natus est, et omnis qui diligit eum qui genuit diligit eum qui natus est ex eo. in hoc cognouimus quoniam diligimus natos dei, cum deum diligamus et mandata eius faciamus. haec est enim caritas dei, ut mandata eius custodiamus: et mandata eius grauia non sunt quoniam omne quod natum est ex deo
Abbreviated transcription (Latin):
que nisi bona: Sed qr unusquisq id
bonũ uult a deo impetͣre qd̃ diligit.
nec facile inueniuntur qui diligant
bona int̾iora. id ẽ ad int̾iorem hoĩem
ꝑtinentia. que sola diligenda sunt:
cet̾is autẽ ad necessitatem utendũ. nõ
ad gaudium ꝑfruendum ẽ. Admira¬
biliter cum dixisset sꝑate in clño. sub¬
iecit. Multi clicunt quis ostendit no¬
bis bona: Qui sermo. ⁊ q̃ interroga¬
tio cotdiana ẽ om̃ium stultoꝵ. ⁊ mi¬
quoꝵ. siue pacem ⁊ tͣnquillitatem de¬
sitatem gen̾is humani ñ inueniente
accusare audent orclinẽ rerũ.
cum inuoluti meritis suis putẽt tẽꝑa
esse peiora qͣm pret̾ita fuerunt: fiue
de ipsa futura uita que nobisꝓmitti¬
tur dubitantiũ uel desꝑantium: qͥ
sepe licunt qͥs nouit si uera sũt. au̾
quis uenit ab inferis ut ista nũcia¬
ret: Magnifice igit᷑ ⁊ breuit᷑ s intͥn¬
secus uidentib ostenclit que bona
querenda sunt: respondens illorũ
int̾rogationi qͥ dicunt. Qͥs ostẽclit

Expanded text:
autem quae, nisi bona? Sed quia unusquisque id bonum vult a Deo impetrare quod diligit, nec facile inveniuntur qui diligant bona interiora, id est, ad interiorem hominem pertinentia, quae sola diligenda sunt, caeteris autem ad necessitatem utendum, non ad gaudium perfruendum; admirabiliter cum dixisset, Sperate in Domino, subjecit: Multi dicunt: Quis ostendit nobis bona? Qui sermo, et quae interrogatio quotidiana est omnium stultorum et iniquorum; sive pacem et tranquillitatem sitatem generis humani non invenientium, accusare audent ordinem rerum, cum involuti meritis suis putant tempora esse pejora quam praeterita fuerunt; sive de ipsa futura vita, quae nobis promittitur, dubitantium vel desperantium, qui saepe dicunt: Quis novit si vera sunt, aut quis venit ab inferis ut ista nuntiaret? Magnifice igitur et breviter, sed intrinsecus videntibus, ostendit quae bona quaerenda sint, respondens illorum interrogationi qui dicunt: Quis ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
ad insulas multas. Rec dicit do¬
minꝰd̃s. Otyre tu clixisti. ꝑfec¬
ti decoris ego sũ: ⁊ in corde maris
sita. Finitimi tiu qͥ te edificaue¬
rũt. impleuerũt decorem tuũ
arretib. ⁊ de sanir extruxerũt te:
cũ om̃ib tabulatis maris. Ce¬
cdrũ delibano tulerũt ut face¬
rẽt tͥmalũ. Qrcus de basan dola

Expanded text:
sulas multas haec dicit Dominus Deus o Tyre tu dixisti perfecti decoris ego sum et in corde maris sita finitimi tui qui te aedificaverunt impleverunt decorem tuum abietibus de Sanir extruxerunt te cum omnibus tabulatis maris cedrum de Libano tulerunt ut facerent tibi malum quercus de Basan
Abbreviated transcription (Latin):
t factum ẽ in undecimo
anno. prima mensis. fac¬
tus est sermo ad me clñi clicẽs.
fili hoĩs ꝓ eo qd̃ lixit tyrus de
ierl̾m euge. confrncte sunt por¬
te poplõꝵ conuersa est adme:
implebor. deserta est: ꝓpterea
hec dicit dñs d̾s. Ecce ẽgo suꝑ
te tyre. ⁊ ascendere ad te faciam

Expanded text:
t factum est in undecimo anno, prima mensis, factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, pro eo quod dixit Tyrus de Jerusalem, euge, confractae sunt portae populorum, conversa est ad me: implebor: deserta est, propterea haec dicit Dominus Deus: Ecce ego super te, Tyre, et ascendere faciam
Abbreviated transcription (Latin):
tuis. In młtitudine sapĩe tue
⁊ ĩ negociatione tua młtiplica¬
sti tͥfortitudinem. ⁊ eleuatum
ẽcortuũ in robore tuo. Propt̾ea
ħ cdicit dñs d̾s. Eo qd̃ eleuatum
ẽcortuũ qͣsi cordei. idcirco ecce
ego adducam suꝑ te alienos ro¬
bustissimos gentiũ. ⁊ nudabt̃
gladios suos suꝑ pulcͥtudinẽ
sapie tue:⁊polluent decorem
queris. d̾s ego sum corã int̾fici¬
entib te. cum sis homo ⁊ ñ d̾s:
In manu occidentiũ te morte
incircũtisoꝵ morieris ĩ manu
alienoꝵ. qr egolocutus sũ ait

Expanded text:
n multitudine sapientiae tuae, et in negotiatione tua multiplicasti tibi fortitudinem, et elevatum est cor tuum in robore tuo: propterea haec dicit Dominus Deus, Eo quod elevatum est cor tuum, quasi cor Dei, idcirco ecce ego adducam super te alienos robustissimos gentium, et nudabunt gladios suos super pulchritudinem ae, et polluent decorem queris: Deus ego sum: coram interficientibus te: cum sis homo, et non Deus, in manu occidentium te? Morte incircumcisorum morieris in manu alienorum: quia ego locutus sum, ait
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgent᷑. ⁊ radent suꝑ te caluictũ
⁊ accingent᷑ ciliciis. ⁊ plorabunt
te inamaritudine auime plora¬
tu amarissimo. Et assumẽt suꝑ
te carm̃ lugubre. ⁊plangent te.¬

Expanded text:
Et radent super te calvitium, et accingentur ciliciis: et plorabunt te in amaritudine animae ploratu amarissimo, et assument super te carmen lugubre, et plangent te
Abbreviated transcription (Latin):
uolumꝰ. Dñs aũt admonet uͭme¬
min̾imꝰ młto ampliꝰ nob̾ dm̃ dedli¬
uult. Nõne anim̾a inqͥt plus ẽ
qͣm esca: Ut cu intelligas eiunqͥ
deditanimã. mlto facilius escas
daturum ẽẽ uestimentum

Expanded text:
volumus. Dominus autem admonet, ut meminerimus multo amplius nobis Deum dedivult. Nonne anima inquit plus est quam esca? Ut intelligas eum qui dedit animam, multo facilius escam daturum esse vestimentum
Abbreviated transcription (Latin):
xpãm inteitioẽm referen¬
dumꝰ ẽ qd̃ sequener exponit dicẽs.
Aut enim unum oclio habebit ⁊
altm diliget: aut alt̾m paciet᷑. ⁊
alt̾m ꝯtẽpnet. Que u̾ba diligen¬
ter ꝯsideranda st̃. Namqͥsint duo
dñi. deinceps ostendit cum dicit.

Expanded text:
am intentionem referendum est, quod consequenter exponit, dicens: Aut enim unum odio habebit, et alterum diliget; aut alterum patietur, et alterum contemnet. Quae verba diligenter consideranda sunt: nam qui sint duo domini, deinceps o
Abbreviated transcription (Latin):
ticipem pinguedinisolee: Et criiꝰ
tanta seuerit᷑as qͣm eiꝰ qui nat᷑ali¬
b ramis ñ peꝑcit s pro infideli¬
tate fregit illos. łc. ixͣ¬
ed quisquis uult dilig̾e
dm̃. ⁊ cauere ne offendat.
ñ se arbitret᷑ duob dñis sernire
posse: ⁊ intenticẽm corclissui rec-¬
tam ab om̃i clupplicitate explicet.
Ita g senciet de dño inbonitate ⁊
ĩsimplicitate cordis queret illũ.¬
sollicitudinẽ in anima ur̃a qͥd
edatis. neq corꝑi qͥd induamini:
ne forte quãuis iã suꝑflua nõ q̃¬
rant᷑ ꝓpt̾ ipsa neccĩa corduplicet᷑.
⁊ ad ipsa ꝯqͥrenda nr̃a detorqueat

Expanded text:
guedinis olivae? et cujus tanta severitas, quam ejus qui naturalibus ramis non pepercit, sed propter infidelitatem fregit illos ? Sed quisquis vus diligere eum, et cavere ne offendat, non se arbitretur duobus dominis posse servire, et intentionem cordis sui rectam ab omni duplicitate explicet: ita enim sentiet de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaeret illusollicitudinem in anima vestra quid edatis, neque corpori quid induatis, ne forte quamvis jam superflua non quaerantur, propter ipsa necessaria cor duplicetur, et ad ista conquirenda nostra detorqueatur
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde etiã cum ip̃aꝵ duarũ
arboꝵ mentionem feciset subrant
ypocͥte. quomͦ potestis bona loqͥ cũ
sitis mali: Quamdiu gͦ qͥsq malꝰ
ẽ: ñ potest fac̾e fructus bonos. Si N
fructus bonos fec̾it. iã malus ñerit.
Sic uerissime dicipotuit. ñ potest ẽẽ
nix calida. Cum enĩ calida eẽ ceꝑit.
ñ iam eã niuem s aqͣm uocamus.
Sic potest fieri. ut qͥ malus fint. ñ
sit malus: ñ tam̃ fieri potest: ut
malus benefaciat

Expanded text:
einde etiam ibi cum ipsarum duarum arborum mentionem fecisset, subjecit: « Hypocritae, quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali » ? Quamdiu ergo quisque malus est, non potest facere fructus bonos: si enim bonos fructus fecerit, jam malus non erit. Sic verissime dici potuit, Non potest esse nix calida: cum enim calida esse coeperit, non jam eam nivem, sed aquam vocamus. Sic potest fieri ut qui malus fuit, non sit malus; non tamen fieri potest ut malus bene faciat
Abbreviated transcription (Latin):
Non potest arbor bona fructꝰ ma¬
los facere. neq arbor mala bonos
fructus facere.
rbor est qͥppe ip̃a anima.
bona oꝑari: neq bonus mala.
Ergo si uult malus bona opari.

Expanded text:
bona fructus malos facere, neque arbor mala fructus bonos facere. Arbor est ipsa anima, bona operari, nec bonus mala. Ergo si vult bona operari,
Abbreviated transcription (Latin):
uo loco illoꝵ error maxime
cauendus est:qͥ de ip̃is hiis
duab arborib duas naturas opi¬
nant᷑ ẽẽ. quarũ una sit dei: altera
uͦ nec dei nec ex deo. De quo errore
⁊ aliis libris disputatumẽ uberiꝰ.
t si adhuc parum ẽ: disputabit᷑.
Hnic aũt non eos adumare istas
duas arbores docendum ẽ pͥmo q
de hominib eum dic̾e tam elarũ
ẽ: ut qͥsqͥs precedentia ⁊ ꝯsequẽtia
legerit. miret᷑ eoꝵ cecitatẽ. Deinde
attendunt qd̃ dictumẽ: nõ potest
arbor bona malos fructus facere.
nec arbor mala fructꝰ bonos fac̃ez¬

Expanded text:
uo loco illorum error maxime cavendus est, qui de his ipsis duabus arboribus duas naturas opinantur esse, quarum una sit Dei, altera vero neque Dei, neque ex Deo. De quo errore in aliis libris et jam disputatum est uberius, et si adhuc parum est, disputabitur: nunc autem, non eos adjuvare duas istas arbores, docendum est. Primum, quia de hominibus eum dicere tam clarum est, ut quisquis praecedentia et consequentia legerit, miretur eorum caecitatem. Deinde attendunt quod dictum est, « Non potest arbor bona fructus malos facere; neque arbor mala fructus bonos face
Abbreviated transcription (Latin):
Ioseph qui uocabatur bar¬
sabas. qui cognominatus ẽ iustus
et mathiam. Et orantes dixerũt.
Tu dñe qui corda nosti omnium
ostende quem elegeris ex his duo¬
bus unum accipere locum minis¬
terii huius et apostolatus: de quo
preuaricatus est iuidas: ut abiret
in locum suum. Et dederunt sor¬
tes eis. Et cecidit sors suꝑ mathiã

Expanded text:
ocabatur Barsabban qui cognominatus est Iustus et Matthiam et orantes dixerunt tu Domine qui corda nosti omnium ostende quem elegeris ex his duobus unum accipere locum ministerii huius et apostolatus de quo praevaricatus est Iudas ut abiret in locum suum et dederunt sortes eis et ceci
Abbreviated transcription (Latin):
tis eius expͥmunt. quem scripture aue¬
toritate didicerunt: & testimoniũ ꝓfẽ¬
runt. quod bethleem honorari natiui¬
tate noui ducis ostenditur ut ipsa eoꝵ
scientia & illis fieret testimonium dãp¬
nationis: & nobis adiutorium tredu¬
litatis. łc.¬

Expanded text:
tis ejus exprimunt, quem de Scripturae auctis ejus exprimunt, quem de Scripturae auctoritate didicerunt. Et testimonium proferunt quod Bethlehem honorari nativitate novi Ducis ostenditur, ut ipsa eorum scientia et illis fieret testimonium damnationis, et nobis adjutorium credulitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
uel nascente domino uel moriente mon¬
strara sunt: considandum nobisẽ quanta
fuerit in quorumdam iudeoꝵ code duri¬
cia: que hũs nec ꝑ ꝓphetie tlonitni. nec
per miratula agnouit. Omnia quippe ele¬
menta auctorem suum uenisse testata
sunt. Ut enim deeis quiddam usu hũa¬
no loquar: deum hunc celi eẽ cognou̾nt
quia protinus stellam miserunt. Mare
cognouit: quia sub plantis eius se calcabi¬
le prebuit. Terracognouit: quia eo mo
riente contremuit. Sol cognouit: quia
lucis sue radios abscondit. Saxa cs pa¬
rietes cognouerunt: quia tempore mor¬
tis eius scissa sunt. Infernus cognoiit.¬
quia hos quos tenebat mortuos reodidit
& duriora saxis scindi ad penitendũ no¬
lunt: eumꝙ confiteri abnegant. quem
elementa ut diximus. aut signis. aut
natum despiciunt: nasciturum longe
ante p̾scierunt. Et non solum quia nas¬
ceretur nouerant. ẜ etiam ubi nascetur:
Nam ab herode reqiuisiti locũ natiuita¬

Expanded text:
vel nascente Domino vel moriente monvel nascente Domino vel moriente monstrata sunt, considerandum nobis est quanta fuerit in quorumdam Judaeorum corde duritia, quae hunc nec per prophetiae donum, nec per miracula agnovit. Omnia quippe elementa auctorem suum venisse testata sunt. Ut enim de eis quiddam usu humano loquar, Deum hunc coeli esse cognoverunt, quia protinus stellam miserunt. Mare cognovit, quia sub plantis ejus se calcabile prriente contremuit. Sol cognovit, quia lucis suae radios abscondit. Saxa et parietes cognoverunt, quia tempore mortis eius scissa sunt. Infernus cognoquia hos quos tenebat mortuos reddidit.  duriora saxis, scindi ad poenitendum nolunt; eumque confiteri abnegant quem elementa, ut diximus, aut signis, aut natum despiciunt, nasciturum longe ante praescierunt. Et non solum quia nasceretur noverant, sed etiam ubi nasceretur. Nam ab Herode requisiti, locum nativita
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs audistis. celi rege nato rex terre
turbatus est: quia nimirum terrena altitu¬
Do confundit᷑. cuincelsiti do celestis a peritur.
S quetendum nob̾ ẽ aiuid nam sit qͥuod
redemptore nato pastoribus iniudea ange¬
lus apparuit: atꝙy adorandut hunc aboriẽ¬
te magos non angelus ẜ stella pere uxit. Quia
uidelicet iudeis tanquam ro ne utentibus
rationale animal id÷ angeius p̾dicare debuit:
gentiles uero erna uti ratione nesciebant.
ad tognossendum dominum. non ꝑuocems
per signa perducuntur. Quia & illis ꝓphe¬
tie tanquam fidelib non infidelib: & istis
signa tanqnam infidelibus non fide libꝰ data
cum iam perfecte eẽt etatis eisdem gentibus
apostoli predicant: eiimq paruulũ. & nec¬
dum perhumani corporis officium loq̃ntẽ
stella gentib denunciat: quia nimirum ra¬
tionis ordo poscebat. ut loquentem iam do¬
minum loquentes nob̾ p̃dicatores ĩnocesce¬
rent: & nec dum loquentem elementa mui¬
ta predicarent. S momnibus signis que

Expanded text:
 audistis, coeli Rege nato, rex terrae turbatus est, quia nimirum terrena altitudo confunditur cum celsitudo coelestis aperitur. Sed quaerendum nobis est quidnam sit quod, Redemptore nato, pastoribus in Judaea angelus apparuit, atque ad adorandum hunc ab Oriente magos non angelus, sed stella perduxit? Quia videlicet Judaeis, tanquam ratione utentibus, rationale animal, id est angelus, praedicare debuit; gentiles vero, quia uti ratione nesciebant, ad cognoscenper signa perducuntur; quoniam illis prophetiae tanquam fidelibus, non infidelibus, et istis signa tanquam infidelibus, non fidelibus data cum jam perfectae esset aetatis, eisdem gentilibus apostoli praedicant, eumque parvulum, et necdum per humani corporis officium loquentem, stella gentibus denuntiat, quia nimirum rationis ordo poscebat ut et loquentem jam Dominum loquentes nobis praedicatores innotescecent, et necdum loquentem elementa muta praedicarent. 2. Sed in omnibus signis quae
Abbreviated transcription (Latin):
lideliter ad etliamuenit. qͥd er ꝑ delt ꝙ
aucdit qͣlit̾ scĩ patͥarche. aut uxores ac¬
ceꝑint. aut filios ꝓcreauerint. nisi qͦ¬
re hec frã sint: aut qͥd res ip̃e figauerĩt
spiritali sensu superspexerit: le. ii¬
cce audiuimꝰ qd̃ beatus iacob
genu̾it filium. ⁊ uocau̾it nom̃
eius ioseph: ⁊ eum plusqͣm reliqͦs fili¬
os suos dilexerit. Hoc loco beatus ⁊acol
iacob filium suũ: qr ⁊ deus pater cli¬
ligit unigenitũ suum: sicut ip̃e tlix̃
Hic ẽfilius meus cdilectus. Iacob mi¬
sit filiũ suum. ut de fr̃ib suis sollicitu¬
dinem gereret. ⁊ deus pat̾ misit uni¬
genitum suum: ut genus humanũ
uisitaret. Ioseph dum fr̃es suos que¬

Expanded text:
ideliter ad ecclesiam venit, quid ei prodest quod audit qualiter sancti Patriarchae aut uxores acceperint, aut filios procreaverint, nisi qure facta sunt aut quid res istae figurauerunt, spiritali sensu perspexerit. ecce audiuimus, quod beatus Iacob genuerit filium et uocauerit nomen eius Ioseph et eum plus quam reliquos filios dilexerit. hoc loco beatus Iacob Iacob filium suum et deus pater ligit Unigenitum suum, sicut ipse dixit: Hic est Filius meus dilectus . Jacob misit filium suum, ut de fratribus sollicitudinem gereret: et Deus Pater misit Unigenitum suum, ut genus humanum sitaret. Joseph dum fratres suos quae
Abbreviated transcription (Latin):
recognouerunt qd̃ loqueretur
eis ꝓpter phariseos quise uidere
iactabant: ⁊ ceci erant. Cum ob¬
uenenatam ⁊ suꝑbam ⁊ insauabi¬
lem arrogantiam illorum domi¬
nus ihs ista contexuit. que in hac
parabola leguntur: quam ip̃e
illis ñ intelligentib exponene
dignatus ẽ: in qua nos salubri¬
ter si aduertamꝰ admonuit. nõ
głiari in sapĩa humana. ñ inmoꝵ
clignitate. s humilitas catholice¬

Expanded text:
queretur eis. « Propter Pharisaeorum qui se videre jactabant cum caeci erant, venenatam, et superbam, et insanabilem arrogantiam, Dominus Jesus ista contexuit, » quae in hac parabola leguntur, quam ipse illis non intelligentibus exponere dignatus est; in qua nos salubriter, si advertamus, admonuit, non gloriari in sapientia humana, non in morum dignitate, si humilitas fidei catholic
Abbreviated transcription (Latin):
nerationẽ ⁊ gñationem. Nec ponet ibi tentoria
arabs. nec pastores requiescent ibi: s reqͥescent
ibibestie ⁊ replebunt᷑ domꝰ eoꝵ draconibus ⁊ ba¬
bitabunt ibi struciones ⁊ pilosi saltabunt ibi:
ꝙ respondebunt ibiulule inedib eius. et sy¬
rene indelubris uoluptatis. Ec̃.
elongabuntur. Miserebiturenre d̾ñs
iacob & eliget adhuc de isrł: & requuescere
eos faciet suꝑ humum suam. Adiangerur
aduena adeos. et adhe rebit domuiiacob. &
tenebunt eospopłi et aclducent eos inlocũ
suum. & possidebit eos domus isrł suꝑ t̾ram
dominiĩ seruos ⁊ ancillas: & erunt capientes

Expanded text:
nerationem et generationem nec ponet ibi tentoria nerationem et generationem nec ponet ibi tentoria Arabs nec pastores requiescent ibi sed requiescent ibi bestiae et replebuntur domus eobitabunt ibi struciones, et pilosi saltabunt ibi, et respondebunt ulule in edibus eius, et syrenae in delubris voluptatis. In elongabuntur. Miserebitur enim Dominus Jacob, et eliget adhuc de Israel, et requiescere eos faciet super humum suam: Adjungetur advena ad eos, et adhaerebit domui Jacob. Et tenebunt eos populi, et adducent eos in locum suum. Et possidebit eos domus Israel super terram Domini in servos et ancillas
Abbreviated transcription (Latin):
& contra impios inicͥtatẽ coꝵ. Rquiesc̃e
fatiam superbiam infidelium: & arroganci¬
am fortium humiliabo. Preciosior erit uir auro:
et homo mundo obriro. Suꝑ ħ celũ turbabo.
⁊ mouebit᷑ t̾ra de locosuo: ppt̃ inclignationem
dm̃ ex̾cituum. ⁊ pp̃diem ire furoris eiꝰ: Eterit
qͣsi dãmula fugiens ⁊ quasiouis: ⁊ non erit qui
congreget. U nusqͥsq ad popłm suũ conũtetur.
et singuli adt̾ram suam fugient. Omnisqͥ ĩuẽtꝰ
fu̾it occidetur. ⁊ om̃is qui super uen̾it caclet in
gladio. Infantes eorum allident᷑. in oculis eorum:
diripientur domus eoꝵ. & uxores eorum utola¬
bunt᷑. Ecre ego suscitabo suꝑ eos medos quiar¬
gentum ñ q̃rant nec aurũ uelint: s sagittis
paruulos int̾ficient. & lactentibꝰ uri ñ masere¬
buntur. ⁊ super filios non parcat ocłs eoꝵs.
in regnis. inelita insuꝑbia caldeorum: sic̃
subu̾tit deus sodomam et gomorram. Nonhabita¬
bitur usq infinem: & ñ fundabitur usꝙ ad ge¬

Expanded text:
 contra impios iniquitatem eorum, et quiescere faciam superbiam infidelium, et arrogantiam fortium humiliabo. Pretiosior erit vir auro, et homo mundo obryzo. Super hoc coelum turbabo: et movebitur terra de loco suo, Propter indignationem Domini exercituum, et propter diem irae furoris ejus. Et erit quasi damula fugiens, et quasi ovis: et non erit qui congreget, Unusquisque ad populum suum convertetur, et singuli ad terram suam fugient. Omnis, qui inventus fuerit, occidetur: et omnis, qui supervenerit, cadet in gladio. Infantes eorum allidentur in oculis eorum: diripientur domus eorum, et uxores eorum violabuntur. Ecce ego suscitabo super eos Medos, qui argentum non qparvulos interficiant et lactantibus uteri non misereantur et super filios non parcat oculus eorum in regnis inclita in superbia Chaldeorum sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorram non habitabitur usque in finem et non fundabitur usque ad ge
Abbreviated transcription (Latin):
mea denigrata ẽ suꝑ me: ⁊ ossa
mea aruerunt pre caumate. Uer¬
sa ẽ inluctum cythara mea: ⁊ or¬
ganũ meũ in uocem flentium.
Pepigi fedus cum ocłis meis. ut
non cogitarem qͥdem de u̾gine.
Qͣm enimpartẽ haberet deus
in me desuꝑ ⁊ heditatẽ omĩps
deerelis: Numqͥd nom pdlitio ẽ
iniquo. ⁊ alienatio oꝑantib iniꝰ¬
ticiam: Nonne ip̃e consideint ui

Expanded text:
est super me et ossa mea aruerunt prae caumate versa est in luctum cithara mea et organum meum in vocem flentium pepigi foedus cum oculis meis ut ne cogitarem quidem de virgine quam enim partem haberet Deus in me desuper et hereditatem Omnipotens de excelsis numquid non perditio est iniquo et alienatio operantibus iniustitiam no
Abbreviated transcription (Latin):
Indica mͥ si habes intelligentiam.
Qͥs posuit mensuras euis si nos¬
ti. uel qͥs tetendit suꝑ eam line
gularem eiꝰ cum me laudarent
simul astra matutina. ⁊ iubila¬
rent om̃s filii der:¬

Expanded text:
Indica mihi, si habes intelligentiam, quis posuit mensuras eius, si nosti? Vel quis tetendit super eam lineagularem eius, cum me laudarent simul astra matutina et iubilarent omnes filii de
Abbreviated transcription (Latin):
ideclinauit gressus deuia.
⁊ si secutus est ocłs meꝰ cor
meum. ⁊ in manib meis adhesit
macula. seram ⁊alius comedat:⁊
ꝓgenies mea eradicet᷑. Si deceptũ
est cor meũ suꝑ mulierem. ⁊ si ad
ostium amici mei insidiatꝰ sum:
scortum sit alt̾ius uxor mea. ⁊ suꝑ
illam incuruent᷑ alii. Hoc enim
nephas ẽ: ⁊̃ iniqͥtas maxima. Ig¬
nis ẽ usq ad ꝑclitionẽ deuorans.
⁊ om̃ia eradicans genimina. Si
contẽpsi subire inlicium cum
seruo meo. ⁊ ancilla mea. cũ dis¬
ceptarent adu̾sum me. Qdenim
faciam cum surrexerit ad iucli¬
candum d̃s: Et cum qͤsierit quid
respondebo illi: Nũqͥd ñ in utero
fecit me qͥ ⁊ illũ oꝑatusẽ. ⁊ forma¬
i negaui qd̃ uolebãt pau¬
perib. ⁊ ocłos uidne expee

Expanded text:
i declinavit gressus meus de via et si secutum est oculos meos cor meum et in manibus meis adhesit macula seram et alius comedat et progenies mea eradicetur si deceptum est cor meum super mulierem et si ad ostium amici mei insidiatus sum scortum sit alteri uxor mea et super illam incurventur alii hoc enim nefas est et iniquitas maxima ignis est usque ad perditionem devorans et omnia eradicans genimina si contempsi subire iudicium cum servo meo et ancillae meae cum disceptarent adversum me quid enim faciam cum surrexerit ad iudicandum Deus et cum quaesierit quid respondebo illi numquid non in utero fecit me qui et illum operatus est et formai negavi quod volebant paup
Abbreviated transcription (Latin):
creuit miseratio: ⁊ de ut̃o matris
mee egressa ẽ mecum. S̾i despexi
perem. si ñ bñdixerunt mͥ latera
eiꝰ. ⁊ de uellerib ouium mearum
calefactus ẽ: si leuaui suꝑ pupil¬
lum manũ meam. etiam cum ui¬
fringatur. Semꝑ enim quasi
tumentes suꝑ me fluctus timui
deum. ⁊ pondus eiꝰ ferre ñ potui.

Expanded text:
sicut pater: et de utero matris meae egressa est mecum. Si despexi perem: Si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus est. Si levavi super pupillum manum meam, etiam cum vifringatur. Semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Deum, et pondus ejus ferre non potui.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uentilabas cornu in flumi¬
nib sius. ⁊ contͦbabas aquaᷤ¬
petlib tuns ⁊ conculcabas flumiꝰ¬
na eoꝵ. Propt̃ea ħdicit dñs deus.
Expandam suꝑte rete meum in
te in t̾ram. Suꝑ faciem agri abi¬
ciamte: ⁊ habitare faciã suꝑte oĩa
uolatilia celi. ⁊ sat᷑abo de te bestiaᷤᷤ
uniuerse terre.

Expanded text:
luminibus tuis et conturbabas aquapedibus tuis et conculcabas flumina eorum propterea haec dicit Dominus Deus expandam super te rete meum in te in terram super faciem agri abiciam te et habitare faciam super te omnia volatilia caeli et saturabo de te bestias universae terrae
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit ad se tobiam filium suũ.
dixit q ei. Audi filimi u̾ba oris
mei. ⁊ ea in corde tuo qͣsi fundam̃¬
ta construe. Cum acteperit deus
animam meam. corpus meum se
esse debes. que ⁊ qͣnta ꝑieula passa
sit ꝓpt̃te in utero suo. Cum autẽ
⁊ ne pretermittas precepta deitui.
Ex substantia tua fac elemofinã:
⁊̃ noli auert̾e faciem tuam ab ullo
papere.Ita enim biet. ut nec a te
auertatur facies dñi. Quomodo
potueris. ita esto misericors. Si tͥ¬
multum fuerit. habundanter
tribue. Siexigium tͥ fu̾it. etiam
exiguum libenter imꝑtiri stude.
Premium enim bonum tͥ thesau¬
rizabis indie necessitatis. quoni¬
am elemosina ab om̃t peccato ⁊
si morte liberat: ⁊ non patietun
animam ire in tenebras. Ecducia
magna erit coram summo deo.
elemosina om̃ib facientib eam.
de tibi fili łe .iii.¬

Expanded text:
d se Tobiam filium suum, dixitque ei: Audi, fili mi, verba oris mei, et ea in corde tuo, quasi fundamentum construe. Cum acceperit Deus animam meam, corpus meum sepesse debes, quae et quanta pericula passa sit propter te in utero suo. Cum autem as et praetermittas praecepta Dei nostri ex substantia tua fac elemosynam et noli avertere faciem tuam ab ullo paupere ita enim fiet ut nec a te avertatur facies Domini quomodo potueris ita esto misericors si multum tibi fuerit abundanter tribue si exiguum fuerit etiam exiguum libenter inpertire stude praemium enim tibi bonum thesaurizas in die necessitatis quoniam elemosyna ab omni peccato et a morte liberat et non patietur animam ire in tenebras fiducia magna erit coram summo Deo elemosyna omnibus qui faciunt eam adtende tibi fili mi
Abbreviated transcription (Latin):
catis meis: neq reminiscaris delic¬
ta mea uł parentũ meoꝵ. qm̃ ñ
obediuimus preceptis tuis. et
tradit sumꝰ in direptionem. et
captiuitatẽ ⁊ mortem. ⁊ in fabulã
⁊ in imꝓꝑium. om̃ib nationib
inqͥbus disꝑsisti nos. Et nũclñe
magna iudicia tua. qr ñ egimuᷤᷤ
scd̾m precepta tua. ⁊ ñ ambulaui¬
mus sinceritercoram te. Et nc̃ cdñe
scd̃m uoluntatem tuam fac mecũ:
⁊ precipe in pace recipi sp̃m meũ.
Expedit enim mͥ mori. magisqͣm¬

Expanded text:
catis meis neque reminiscaris deliccatis meis neque reminiscaris delicta mea vel parentum meorum quoniam non oboedivimus praeceptis tuis et traditi sumus in direptionem et captivitatem et mortem et in fabulam et in inproperium omnibus nationibus in quibus dispersisti nos et nunc Domine magna iudicia tua quia non egimus secundum praecepta tua et non ambulavimus sinceriter coram te et nunc Domine secundum voluntatem tuam fac mecum et praecipe in pace recipi spiritum meum expedit enim mihi mori magis
Abbreviated transcription (Latin):
am sicut beato iob insulta¬
bant reges. ita isti paren¬
tes ⁊ cognati er: ⁊ irridebant uitã
eiꝰ dicentes. Ubi ẽ spes tua. proqua
elemosinas ⁊ sepult᷑as faciebas:
Tobias uero increpabat eor
dicens. Nolite ita loqui qm̃ filii
tamus. qͣm d̃s daturus ẽ hisqui
fidem suam nũqͣm mutant abeo.
Anna uero uxor eius ibat ad tex¬
trinum opus coticlie: ⁊ delabore
manuũ suaꝵ uictum quem
ꝯsequi potuiss de ferebat. Unde
fcm̃ ẽ ut hedum caprarum acci¬
piens. attuliss domi. Cuiuscum
eum dominis suis. qr non licet
nobis aut edere ex furto aliquid
aut contingere. leiii.
dhec uxor eiꝰ irata respõ¬
dit. Manifeste uana fc̃ã
ẽ spes tua: ⁊elemosine tue modo
paruerũt. Atq his ⁊ aliis huiꝰ¬
modi u̾bis. exꝓbrabat ei. Tunc
tobias ingemuit. ⁊cepit orare
cum lacrimis dicẽs. Instus es cdñe
tom̃ia iudicia tua iusta sũt: et
om̃s uie tue misctłia ⁊ ueritas. et
iudicium. Et nũc clñe memor es¬
to mei. ne uindictã sumas de pec¬

Expanded text:
to Job insultabant reges, ita isti parentes et cognati ejus irridebant vitam ejus, dicentes: Ubi est spes tua, pro qua eleemosynas et sepulturas faciebas? Tobias vero increpabat eos, dicens: Nolite ita loqui: quoniam filiitamus quam Deus daturus est his qui fidem suam numquam mutant ab eo Anna vero uxor eius ibat ad textrinum opus cotidie et de labore manuum suarum victum quem consequi poterat deferebat unde factum est ut hedum caprarum accipiens detulisset domi cuius cum eum dominis suis, quia non licet nobis aut edere ex furto aliquid, aut contingere. Ad haec uxor eius irata respondit manifeste vana facta est spes tua et elemosynae tuae modo paruerunt atque his et aliis huiusmodi verbis exprobrabat ei tunc Tobias ingemuit et coepit orare cum lacrimis dicens iustus es Domine et omnia iudicia tua iusta sunt et omnes viae tuae misericordia et veritas et iudicium et nunc Domine memor esto mei ne vindictam sumas de pec
Abbreviated transcription (Latin):
omẽm substantiam eiꝰ. Tobiasuͦ
cum filio suo ⁊ uxore sua fugiẽs.
nudus latuit. qr multi dilige¬
bant eum. Post dies uͦ qͣdragin
taqͥnq occiderũt regem filii ip̃iꝰ.
Et reuersus est tobias ad domum
suam. om̃is q facultas eiꝰ resti¬
tuta est ei. Post hec uͦ cum eĩset
um bonũ in domo cobie. clixitq
filio suo. Uade ⁊ adduc aliquos
de tͥbu nr̃a timentes deum. et e¬
pulent᷑ nobiscũ. Pumq abissẽt
reuerlus nunciat unũerfilus
isrł iugulatum iacere in platea.
Statimq exiliens tobias de accu¬
bitu suo. relinquens prandium
ieiunis ꝑuenit ad corpus. Tollenᷤ¬
q illud portauit ad domũ suam

Expanded text:
omnem substantiam eius Tobias vero cum filio suo et cum uxore fugiens nudus latuit quia multi diligebant eum post dies vero quadraginta et quinque occiderunt regem filii ipsius et reversus est Tobias ad domum suam omnisque facultas eius restituta est ei post haec vero cum esset um bonum in domo Tobis dixit filio suo vade et adduc aliquos ex tribu nostra timentes Deum et epulentur nobiscum cumque abisset reversus nuntiat unum ex filiis Israhel iugulatum iacere in platea statimque exiliens de accubitu suo relinquens prandium ieiunus pervenit ad corpus tollensque illud
Abbreviated transcription (Latin):
tes alebat. nudisq uestimenta
prebebat. ⁊ mortius atq occisis
sepulturam sollicitus exhibebat.
Deniq cum reuersus esset rex sen¬
nache rib fugiens a iudea. plagã
quam circa eum deus fecerat ꝓpt
blasphemiam suam. ⁊ iratꝰ mul¬
tos occideret exfiliis isrł:tobias
sepeliebat corpora eoꝵ. le .uiͣ.
tubi nunciatum ẽ regi.¬

Expanded text:
nudisque vestimenta praebebat, et mortuis atque occisis sepulturam sollicitus exhibebat. Denique cum reversus esset rex Sennacherib, fugiens a Judaea plagam, quam circa eum fecerat Deus propter blasphemiam suam, et iratus multos occideret ex filiis Israel, Tobias sepeliebat corpora eorum. At ubi nuntiatum e
Abbreviated transcription (Latin):
ontigit aũt ut qͣdam die
fatigatus tobias ⁊ sepul¬
tura. ueniens domum iactass se
iuxta parietem ⁊ obdormisset. ⁊¬
ex nido hyrundinũ dormienti
illi calida stercora insiderent suꝑ
ocłos eius: fieret q cecus. Hancͥ
aũt temptationem ideo ꝑmisit
d̃s uenire illi ut posteris daret᷑
exemplum pacientie eiꝰ: sicut ⁊¬

Expanded text:
ontigit autem ut quadam die fatigatus a sepultura veniens domum iactasset se iuxta parietem et obdormisset ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora insiderent super oculos eius fieretque caecus hanc autem temptationem ideo permisit Dominus evenire illi ut posteris daretur exemplum patientiae eius sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ad puerum suumi. Optimus sermo
tuus. ueni eamus. Et ierunt in ciui¬
tatem in qua erat uirdei. Cumq
ascenderent cliuum cinitatis. inue¬
uerunt puellas egreclientes ad hau¬
riendam aquam. ⁊ dixerũt eis Nũ
hic est uidens: Que respondentes
festina nunc. Hoclie enim uenit
in ciuitatem: qr sacrificium ẽ ho¬
die populi in excelso.Ingreclientes¬

Expanded text:
ad puerum suum: Optimus sermo tuus. Veni, eamus. Et ierunt in civitatem, in qua erat vir Dei. Cumque ascenderent clivum civitatis, invenerunt puellas egredientes ad hauriendam aquam, et dixerunt eis: Num hic est ViFestina nunc, hodie enim venit in civitatem, quia sacrificium est hodie populi in excelso. » Sacri
Abbreviated transcription (Latin):
fundata ẽẽ refertur. Tabernacu¬
lũ qͥdem q cõpactos de tabulis
habebat ꝑietes suꝑ bases argẽ¬
teas tẽplum aut suꝑlapides
bilia. e quil ⁊ tab̾nacłm om̃e
factum. ⁊ templũ intus ornatũ
ac desuꝑ tectum fulgebat. Au¬
rumetiam dethesauro bono ꝓ
ti. ⁊ templi ñ tantũ ꝑietes. uerũ
etiã laquearia. tͣbes. ostia. pos¬
tes. ⁊ pauim̃ta erant cooperta.
S ⁊ uasa ⁊ utẽsilia domꝰ utͥusq
cũcta pene aurea. neq h nͥ deau¬
ropurissimo fieri licebat. fruc¬
tus etiã arboꝵ qͥ in domo cdñi of¬
ferebant᷑. purissimi ⁊ exqͥsiti eẽ
iubebant᷑: hoc ẽ uitis. oliue. thu

Expanded text:
fundata esse refertur: tabernacufundata esse refertur: tabernaculum quidem, quia compactos de tabulis habebat parietes, super bases argenteas, templum autem super lapides bilia, e quibus et tabernaculum omne factum, et templum intus ornatum, ac desuper tectum fulgebat. Aurum etiam de thesauro bono opti, et templi non tantum parietes, verum etiam laquearia, trabes, ostia, postes et pavimenta erant cooperta. Sed et vasa et utensilia domus utriusque cuncta pene aurea, neque haec nisi de auro purissimo fieri licebat. Fructus etiam arborum qui in domum Domini offerebantur, purissimi et exquisiti esse jubebantur, hoc est vitis,
Abbreviated transcription (Latin):
kmm̃i sollempnia dedicationis
eccłie celebramꝰ. debemꝰ ꝯgruere
sollẽpnitati qͣm colimꝰ. ut sicut
ornatis studiosiꝰ eiusdem eccl̃ie
parietib. plurib accensis lumi¬
narib. amplificato mim̾o lec¬
tionũ. addita psalmoꝵ melodia.
letis noctẽ uigiliis ex more tͣnse¬
gimꝰ: ita etiã penetralia cordiũ
nr̃oꝵ semꝑ necessariis bonorũ
oꝑum decoremꝰ ornatib. semꝑ ĩ
nob̾ flãma diuine parit᷑ ⁊ frat᷑¬
ne caritatis augescat: semꝑin
scũario pectoris nr̃i celestium
memoria p̃ceptoꝵ. ⁊ angłice lau¬
dationĩ dulcedo sc̃a resonet. Hii
sũt enĩ fructꝰ bone arboris. hic
m̃ta sapientis architecti. que
nobis hocdierna scĩ eiuuangelii
lectio commendat: non nos
formam solummodo. seduir¬
tutem potius habere pietatis¬
uod etiam mistica ueteris
instrum̃ti nobis historia
diligent insimuat. qͣndo uł mo¬
yses tabernacłm. ulł templum
dño salomon in sce eccłietipũ
condidit. Utͣq enĩ domꝰ firmit᷑

Expanded text:
simi, solemnia dedicationis Ecclesiae celebramus, debemus congruere solemnitati, quam colimus, ut sicut ornatis studiosius ejusdem Ecclesiae parietibus, pluribus accensis luminibus, ampliato numero lectionum, addita Psalmorum melodia, laetis noctem vigiliis ex more transegimus; ita etiam penetralia cordium nostrorum semper necessariis bonorum operum decoremus ornatibus. Semper in nobis flamma divinae pietatis et fraternae caritatis augescat; semper in sanctuario pectoris nostri coelestium memoria praeceptorum et angelicae laudationis dulcedo sancta resonet. Hi sunt enim fructus bonae arboris, hic menta sapientis Architecti, quae nobis hodierna Sancti Evangelii lectio commendat, nos non formam solummodo, sedtutem potius habere pietatiuod etiam mystica veteris instrumenti nobis historia diligenter insinuat, quando vel Moyses tabernaculum, vel templum Domino Salomon, in sanctae Ecclesiae typum condidit. Utraque enim domus firmiter
Abbreviated transcription (Latin):
conlite obsignificationẽ utͥ uͦq
ppłi in eandem fidem uenturi.
iudaici scilicet ⁊gentilis. Unde
bene tabernacłm solaplebs he¬
brea condiditinħemo templi
aũt̃ structuram ꝓseliti. idẽ ad¬
uene de gentib. quotqͦt inppło
isrł tũc inueniri pot̾ant: deuo¬
ta fide cõpleuerũt. Sed ⁊ rexpo¬
tentissimꝰ tyri concluctꝰ a salo¬
mone. cõmodatis artificib et
lignis gͣtissime iuuitz qͥa ni¬
mirũ ante incarnationẽ clñi
t̾ram nominis eiꝰ głia refulsit
orbisq uniuersus ad eclifica¬
tionem domus illius. accepta
ab eo promissione donorum
celestium deuotus ⁊gaudens
accurrit.

Expanded text:
omus ob significationem utriusque populi, in eamdem fidem venturi, Judaei, scilicet, et gentilis. Unde bene tabernaculum sola plebs Hebraea condidit in eremo, templi autem structuram proselyti, id est, advenae de gentibus quotquot in populo Israel tunc inveniri poterant, devota fide compleverunt. Sed et rex potentissimus Tyri conductus a Salomone, commodatis artificibus et lignis gratantissime juvit, quia nimirum ante incarnationem dominicterram nominis ejus gloria refulsit, orbisque universus ad aedificationem domus illius, accepta ab eo promissione donorum coelestium, gaudens accurrit.
Abbreviated transcription (Latin):
fatetur de sp̃i: hoc ioh̾es denegat de ꝑsona.
Quia et iꝰtum sic erat. ut & discipulis dñs
spiritalem de ioh̃e snam cliceret: & ioħes
eisdem turbis carnalib ñ de suo sp̃u sed
de corpore responderet. le¬

Expanded text:
fatetur de spiritu, hoc Joannes denegat de persona, quia et justum sic erat ut discipulis Dominus spiritualem de Joanne sententiam diceret, et Joannes eisdem turbis carnalibus non de suo spiritu, sed de corpore responderet.
Abbreviated transcription (Latin):
Negauit plaue quod nonerat. s non nega¬
uit quod erat: ut u̾itatem loquens eiꝰ mem¬
brum fieret: cuiꝰ sibi nom̃ fallaciter ñ usur¬
paret. Cum gͦ ñ uult appet̾e nomen xp̃i :
factus ẽ membrũ xp̃i. Quia dum infirmi¬
tatem suam studuit bumilit̾ agnoscere. illiꝰ
celsitudinem m̾uit ueracit᷑ optinere. lc. uiii.¬
Uin exlectione alia redemptoris nostri
sentencia ad mentem reducitur: ex huiꝰ¬
nobis lectionis u̾bis questio ualde implexa
generatur. alio quippe in loco inquisitus
Helias iam uenit. & ñ cognouerunt eum:
s fecerunt in eo quecũq uolt̾int. Et si uul¬

Expanded text:
negavit plane quod non erat, sed non negavit quod erat, ut veritatem loquens, ejus membrum fieret cujus sibi nomen fallaciter non usurparet. Cum ergo non vult appetere nomen Christi, factus est membrum Christi, quia dum infirmitatem suam studuit humiliter agnoscere, illius celsitudinem meruit veraciter obtinere. Sed cum ex lectione alia Redemptoris nostri sententia ad mentem reducitur, ex hujus lectionis verbis nobis quaestio valde implexa generatur. Alio quippe in loco inquisitus Elias jam venit, et non cognoverunt eum, sed fecerunt in e
Abbreviated transcription (Latin):
nib concors non est: S si subtilit̾ u̾itas ip̃a
requiritur: ħ quod inter se contrariũ
sonuit: quomͦ contrarium non sit inue¬
nitur. Ad rachariam namq de ioh̾is pro¬
missione angłs dicit. Ip̃e p̾cedet ante il¬
lum ĩsp̃u & uirtute helye. Qui id circo

Expanded text:
nibus concors non est? Sed si subtiliter veritas ipsa requiratur, hoc quod inter se contrarium sonuit, quomodo contrarium non sit invenitur. Ad Zachariam namque de Joanne angelus dicit: Ipse praecedet ante illum in spiritu et virtute Eliae . Qui idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
nubib. ⁊ uidebit eum omnis
oculu̾s. ⁊ qui eum pupugerunt: ⁊plan¬
gent se suꝑ eum omnes trib terre: etiã
amen. Ego sum alpha. ⁊ au. principi¬
um ⁊ sinis. dicit dñs deus qui ẽ ⁊ qui
erat: ⁊ qui uenturus ẽ omnipotens
Ego ioh̃es frater ur̃ ⁊ particeps in reg¬

Expanded text:
videbit eum omnis oculus et qui eum pupugerunt et plangent se super eum omnes tribus terrae etiam amen ego sum Alpha et Omega principium et finis dicit Dominus Deus qui est et qui erat et qui venturus est Omnipotens ego Iohannes frater vester et particeps in
Abbreviated transcription (Latin):
Uillici sane uocabulo dicimꝰ eos
qͥ pecunias habent ñ iam domni
sue. saliene pociꝰ rei dispensatoreᷤᷤ
ẽẽputandos. Qͥ si iuxta huiꝰ ser¬
ui exemplum sedulo finiende
uillicationis ac rationisredsen¬
de tempꝰ preuiderint. facile freno¬
rum omnium delectatione simł
⁊ clilectione nudati. plus sibi de
amicis conqͥrendis in fut᷑o. qͣm
diuitiis in futo colligendis proˢ¬
picere curabunt.

Expanded text:
villici sane vocabulo discimus eos, villici sane vocabulo discimus eos, qui pecunias habent, non jam dominos suae, sed alienae potius rei dispensatores esse putandos. Qui si juxta hujus servi exemplum sedulo finiendae villicationis ac rationis reddendae tempus praeviderint, facile terrenorum omnium delectatione simul et dilectione nudati, plus sibi de amicis conquirendis in futuro quam divitiis in praesenti colligendis prospicere curabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Nuillico hoc qͤ m dñs eiciebat de
uillicatu. ⁊ landauit eum qd̾ in
futum sibi ꝓspex̾it. ñ om̃ia debe¬
mus ad imitandum sumere. Non
em̃ aut dño nr̃o facienda est in
aliquo fraus. ut de ip̃a fraude ele¬
mos inas faciamꝰ. aut eos a quib
recipi uolumꝰ in et̾na tabernacła.¬
tanqͣm debitores dei ⁊ dñi nr̃i fas
ẽ intelligi. cum iusti ⁊ scĩ signifi¬
cent in hoc loco. qui eos intͦclueãt
in talernacła eterna. q̃ necesitatib
suis trena bona cõmunicau̾int. De
qͥbetiã dicit᷑. Qd̃ siqͥs alicui eorũ
calicem aque frigide dederit. tantũ
in noĩe discipłi. ñ perdet m̃cedem
econtrario dicuntur iste
similitudines. ut intelligamus
si laudari potuit ille a domino qͥ
fraudem faciebat. qͣnto amplius
placeant dño d̾o qui scd̃m eiꝰ pre¬
ceptum illa oꝑa faciunt. Sient e¬
tiam de iudice mniquitatis qͥ inter¬
pellabat᷑ a uidua ꝯꝑationem du¬
xit ad iudicem dñi. cui nulla ex
parte iudex iniquus ꝯferendꝰ est.

Expanded text:
illico hoc quem Dominus ejiciebat de villicatu, et laudavit eum quod in futurum sibi prospexerit, non omnia debemus ad imitandum sumere. Non enim aut Domino nostro facienda est in aliquo fraus, ut de ipsa fraude eleemosynas faciamus, aut eos a quibus recipi volumus in tabernactanquam debitores Dei et Domini nostri fas est intelligi, cum justi et sancti significentur hoc loco, qui eos introducant in tabernacula aeterna, qui necessitatibus suis terrena bona communicaverint. De quibus etiam dicit, Quod si quis alicui eorum calicem aquae frigidae dederit tantum in nomine discipuli, non perdet mercedem e contrario dicuntur istae similitudines, ut intelligamus si laudari potuit ille a domino, cui fraudem faciebat, quanto amplius placeant Domino Deo, qui secundum ejus praeceptum illa opera faciunt. Sicut etiam de judice iniquitatis qui interpellabatur a vidua, comparationem duxit ad judicem Deum, cui nulla ex parte judex iniquus conferendus est,
Abbreviated transcription (Latin):
on nulli aũt coclices habent. dor¬
miui ⁊ soporatꝰ sum. Et alii alit̃
quom int̾pretari potuerũt. qd̃ grece
nisi forte dormitio morientis. Somnꝰ
aũt mortui accipi potest. ut dormitio
sit qua tͥnsitur ad somnũ ueluti ẽ
exꝑgefactio qua tͣnsitur ad uigila¬
tionem: ne ꝑ inanib sermonis or¬
nam̃tis repͣetitiones istas in diui¬
nis libris esse arbitrem᷑. Bene ergo
accipitur. ego dormiui ⁊ somnũ cẽpt.
Ego me passioni premisi. ⁊ mors ꝯse
me. Hoc magis animadu̾tendumẽ.
q̃m admod̾ in una sententia. ⁊ prete¬
surrexi enĩ dixit. qd̾ est depret̾ito. ⁊¬
⁊ suscipiet qd est de fut᷑o. cum resur¬
gere utiq nisi illa susceptione non

Expanded text:
onnulli autem codices habent, dormivi, et soporatus sum, et alii aliter; quomodo interpretari potuerunt quod graece νωσα. Nisi forte dormitio morientis, somnus autem mortui accipi potest; ut dormitio sit qua transitur ad somnum, veluti est expergefactio qua transitur ad vigilationem. Ne pro inanibus sermonis ornamentis, repetitiones istas in divinis libris esse arbitremur. Bene ergo accipitur, Ego dormivi, et somnum cepi; Ego me passioni permisi, et mors conme. Hoc magis animadvertendum est, quemadmodum in una sententia et praetesurrexi enim dixit, quod est de praeterito; et suscipiet, quod est de futuro; cum resurgere utique nisi illa susceptione non