comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sitas adoptionis intratet. Non ob¬
strepant ineptaꝵ calũpnie questi¬
onus nec effectus diuini operis
ratiocinatio humana discutiat.
Nos cum abraham credimus deo
nec hesitamus diffidentia seo ple¬
nissime scimus. qm̃ qud protusit do¬
minus poteris est et facete. Nascitũ¬
sed te sp̃u sc̃o saluator quẽ prime tr̃as¬
gressionis condẽpnatio nõ teneret. ⁊¬
unide ip̃a collati murieris magnitudo
digna a nobis exigit suo splendore
reuereritia. Ideo enĩ sicut beatꝰ apłs
docet. non sp̃m huius mundi accepi¬
mus. sed sp̃m ꝗ ex deo ẽ. ut sciamus
que a deo donata sũt nobis. Qui nõ
aliter pie colitur nisi id ei qud̃ ip̃e
tribuit offeratur. Quid autem in
thesauro domunice largicatis ad ho¬
norem preseritis festi tam cõgtuu
possumus itiuenire ꝙͣ pacem que ĩ
natiuitate dñ primo est angelico
ntrix unitatis: requies beatoꝵ. ⁊ etẽ¬
nitatis h̃itaculu. Cuius hoc opus

Expanded text:
sitas adoptionis intraret. 89 Nec obsitas adoptionis intraret. 89 Nec obstrepant ineptarum calumniae quaestionum, nec effectus divini operis ratiocinatio humana discutiat; nos cum Abraham credimus Deo, nec haesitamus diffidentia , sed plenissime scimus quoniam quod promisit Dominus, potens est et facere. CAsed de Spiritu sancto Salvator, quem primae transgressionis condemnatio non teneret. Unde ipsa collati muneris magnitudo dignam a nobis exigit suo splendore reverentiam. Ideo enim, sicut beatus Apostolus docet, non spiritum hujus mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis : QUI NON aliter pie colitur, nisi id ei quod ipse tribuit offeratur. Quid autem in thesauro Dominicae largitatis ad honorem praesentis festi tam congruum possumus invenire, quam pacem, quae in nativitate Domini prima est angelico nitrix unitatis; requies beatorum, et aeternitatis habitaculum; cujus hoc opus
Abbreviated transcription (Latin):
parte credentiu regeneratur ĩ
xp̃o interciso originalis tramite
uetustatis transit in nouũ hoĩez
renascento. Nec iam in ꝓpagine het᷑
carnał patiis seo in germine salua¬
toris. qui iteo filius hoĩs est factus
ut nos filii dei ẽẽ possimus. Nisi eiz
ille ad nos hac humilitate tescẽdẽt
nemo ad illu ullis suis meritis ꝑ¬
ueniret. Nichil hic uocatoꝵ cõdi¬
bus caligitus inferat terretia sapi¬
entia nec se contra alcitrtoinẽ gr̃e
dei mox in una reddituris terrena¬
tum cõtagioniu puluis attollat.
Impletũ est in fine seculoꝵ qd̾ erat
ante terpora eterna dispositum ⁊
sub presentia reꝵ signis cessantib
figuraꝵ lex et ꝓpħia ueritas facta
est. ut abraham fieret om̃iu gen¬
tiu pater. et in semine eius darẽt
mundo promissa benedictio. Nec
hii tantu ẽẽnt isrł quos sanguis
et caro genuisset. sed in possessionẽ
hereditatis fidei filiis p̃parare uniu̾¬

Expanded text:
parte credentium regeneratur in parte credentium regeneratur in Christo, interciso originalis tramite vetustatis, transit in novum hominem renascendo; nec jam in propagine habetur carnalis patris, sed in germine Salvatoris, qui ideo filius hominis est factus, ut nos filii Dei esse possimus. Nisi enim ille ad nos hac humilitate descenderet, nemo ad illum ullis suis meritis perveniret. Nihil hic vocatorum cordibus caliginis inferat terrena sapientia, nec se contra altitudinem gratiae Dei, mox in ima rediturus, terrenarum cogitationum pulvis attollat. Impletum est in fine saeculorum quod erat ante tempora aeterna dispositum; et sub praesentia rerum, signis cessantibus figurarum, lex et prophetia veritas facta est: ut Abraham fieret omnium gentium pater, et in semine ejus daretur mundo promissa benedictio; nec hi tantum essent Israelitae, quos sanguis et caro genuisset, sed in possessionem haereditatis fidei filiis praeparatae, univer
Abbreviated transcription (Latin):
gregum hodie euãgelizandi for¬
ma precortoita ẽ. ut nos quoq
cum celestis milicie dicamus exẽ
gnata maiestas in uiru perfectũ
etatis adiectione prouecta sit. et
consumato passionis ac reẜrecto¬
nis triũpho omines suscepte pro
nobis humilitatis transierit ac¬
tiones. renouat tamen nobis ho¬
dieina festiuitas nati ih̃u ex mi
uirgine sacra primordia. Et dũ
saluatoris nr̃i adoramus ortũ in¬
uenimur nos nr̃m celebrare pͥn¬
cipiu. Generatio enĩ xp̃i origo
est popli xp̃rani. et natał capitiᷤ
natalis est corporis. habent licet
singuli quiq uocatoꝵ ordinẽ suũ
et om̃es eccłie filii tempoꝵ succes¬
sione distincti uniuersa tam̃ sũ¬
ma fideliu fonte orta baptisma¬
tis sicut cum xp̃o in passione cru¬
cifixi in resurrectione suscitati. ĩ
ascerisione ad patris dexteraz col¬
locati. ita cum ip̃o sumus in hac
natiuitate congeniti. Quioꝗd
enim hoĩu in quacũq mundi

Expanded text:
gregum hodie evangelizandi forgregum hodie evangelizandi forma praecondita est: ut nos quoque cum coelestis militiae dicamus exercgnata majestas, in virum perfectum aetatis adjectione provecta sit, et consummato passionis et resurrectionis triumpho, omnes susceptae pro nobis humilitatis transierint actiones, renovat tamen nobis hodierna festivitas nati Jesu ex Maria Virgine sacra primordia; et dum Salvatoris nostri adoramus ortum, invenimur nos nostrum celebrare principium. Generatio enim Christi origo est populi Christiani, et natalis capitis natalis est corporis. Habeant licet singuli quique vocatorum ordinem suum, et omnes Ecclesiae filii temporum sint successione distincti, universa tamen summa fidelium, fonte orta baptismatis, sicut cum Christo in passione crucifixi, in resurrectione resuscitati, in ascensione ad dexteram Patris collocati, ita cum ipso sunt in hac nativitate congeniti. Quisquis enim hominum in quacumque mundi
Abbreviated transcription (Latin):
dieb diłctissimi atq tẽpoĩb̾
annuis fidelius diuina medi¬
tantiu dñi et saluatoris ñri ex ma¬
tre uirgine ortus occutrit: et mens
ad confessionẽ sui actoris erecta. si¬
ue in gemitu supplicationis siue ĩ
exultatiõe laudis. siue in sacrificii
oblatione uersetur nichꝰ crebriꝰ nich
tuitu. ꝙͣ qd̾ deus dei filius genitus
dei patre cocterno idem partu ẽ natꝰ
humano. Sed hanc adoranda in ce¬
lo et in terra natiuitatez nullus no¬
bis dies tragis ꝙͣ hoiernus insinuat
et rioua etiã in elementis luce radi¬
ante tota sensibus nr̃is mirabił
sacramenti ingerit datitatẽ. Nõ
solum eru it memoria. sed in ꝯ¬
spectu quodã modo reddit angeli
cabrielis cum maria stupente col¬
mundi edicus utero uirginali
Et qui om̃s raturas condidit eiꝰ
est factus filius quã creauit. ho¬
stitũ. et qud numꝙͣ fuit humaĩs
oculis uisibile cepit etiã maniib
ẽẽ tractabile. Hodie in nr̃e cãnis
res. et apuo dominicoꝵ p̃sules it¬

Expanded text:
 dilectissimi, atque temporibus, animis fidelium divina meditantium Domini et Salvatoris nostri ex matre Virgine ortus occurrit, ut mens ad confessionem sui auctoris crecta, sive in gemitu supplicationis, sive in exsultatione laudis, sive in sacrificii oblatione versetur, nihil crebrius, nihtuitu, quam quod Deus Dei Filius, genitus de Patre coaeterno, idem etiam partu est natus humano. Sed hanc adorandam in coelo et in terra nativitatem nullus nobis dies magis quam hodiernus insinuat, et nova etiam in elementis luce radiante, coram sensibus nostris mirabilis sacramenti ingerit claritatem. Non solum enim in memoriam, sed in conspectum quodammodo redit angeli Gabrielis cum Maria stupente colmundi editus est utero virginali, et qui omnes naturas condidit, ejus est factus Filius quam creavit. Hostitum, et quod numquam fuit humanis oculis visibile, coepit etiam manibus esse tractabile. Hodie genitum in nostres; et apud Dominicorum praesules
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Duplex itaq in hac parte reat
illicite usutpationis tertieritatẽ per¬
tinet uira soluuntur. Ab his itaq¬
⁊ fratres carissimi om̃s ur̃e prouĩcie
abstineãt sacerclotes et nõ tanitũ ab
his seo ab illis etia qui originali n
aut alicui conditioni obligati sunt
uolumus temperari tusi forte coꝵ
petitio aut uoluntas accesserit qui
aliquid sibi iri eis uutoicãt potes¬
tatis. Debet eñ inmunis ẽẽ ab aliis
qui diuine milicie fuerit aggregad̾.¬
Sut a castris dñicis quibꝰ nomen eiꝰ
pscribitur nullis riecessitatis rñcu¬
Culis abstrabatur. ¶.ii.

Expanded text:
tuit. Duplex itaque in htuit. Duplex itaque in hillicitae usurpationis temeritatem pertinet, jura solvuntur. Ab his itaque, fratres charissimi, omnes vestrae provinciae abstineant sacerdotes, et non tantum ab his, sed ab ilaut alicui conditioni obligati sunt, volumus temperari nisi forte eorum petitio aut voluntas accesserit, qui aliquid sibi in eos vindicant potestatis. Debet enim esse immunis ab aliis, qui divinae militiae fuerit aggregandus, ut a castris Dominicis, quibus nomen ejus ascribitur, nullis necessitatis vinculis abstrahatur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃is per cãpania ⁊ picenum¬
uł tuscia et per uniuersas ꝓi¬
uiticias cõstitutis in drĩo sałt.
Ut nobis graculationẽ facit eccłiaͣ
status salubri dispositione cõpositꝰ
ita nõ leui nos merore conttistat
quotiens aliq̃ contra statuta canonũ
et eccłiasticar disciplinã p̃sũpta uł cõ¬
nussa cognoscimus que si nõ qua de
bemus uigilantia resecemꝰ illi ꝗ nos
speculatores ẽẽ uoluit excusare tĩo
possumus ꝑmictentes sincetũ cõp¬
ecce qud̃ ab oñi purũ macula custo¬
dire debertius ambietitiũ improba cõ¬
tagione fedati cũ ip̃a sibi membroꝵ
per dissimulationẽ compago nõ con¬
gruat. Adnuctuntur passim ad o̾di¬
nem sactu quib nulla natalium
nulla moꝵ dignitas suffra gatut. et
qui a dius suis libertatẽ conseꝗ mi¬
nime potuerunt ad fastigiu sac¬
dotii tam ẜuilitas horiorẽ cupiat ꝓ¬
uehuntur et ꝓbani deo se posse credi¬
tur qui dño suo necdũ ꝓbare se po¬

Expanded text:
opis per Campaniam, Picenum, Tusciam et universas provincias constitutis in Domino salutem. Ut nobis gratulationem facit Ecclesiarum status salubri dispositione compositus, ita non levi nos moerore contristat, quoties aliqua contra constituta canonum ecclesiasticamque disciplinam praesumpta vel commissa cognoscimus: quae sbemus vigilantia resecemus, illi, qui nos speculatores esse voluit, excusari non possumusEcclesiae quod ab omni purum macula custodire debemus ambientium improba contagione foedari, cum ipsa sibi membrorum per dissimilationem compago non congruat. Admitunttur passim ad ordinem sacrum quibus nulla natalium, nulla morum dignitas suffragatur, et qui a dominis suis libertatem consequi minime potuerunt ad fastigium sacerdotii, tanquam servilitas honorem capiat provehuntur, et probari Deo se posse creditur, qui Domino suo necdum probare se po
Abbreviated transcription (Latin):
ticum fecetit. .ii.
outra eos qui in duos filios dispẽ¬
sationis dominice mistetiũ scindete
moliuntut. .iii¬
ontra eos. qui passibilem diuini¬
tatem uugeniti filii auderit asse¬
ontra eos qui in duas naturas xpi
temꝑamẽtum/ uel confusionem ãgu¬
Contra eos qui celestem/ aut alte¬
tius cuiusq sub̾e existere fortriã ser¬
ui quã ex nobis assũpsit insaniẽto
asserutit.ui.
ontra eos qui duas quidem ante
adunationem naturas dĩ delirãt
utiam uero post aduriationem con¬

Expanded text:
ticum fecerit. --II. Contra eos qui in duos filios dispensationis Dominicae mysterium scindere moliuntur. --IIontra eos qui passibilem Divinitatem unigeniti Filii Dei audent asseContra eos qui in duas naturas Christi temperamentum vel confusionem arguContra eos qui coelestem aut alterius cujusque substantiae existere formam servi, quam ex nobis assumpsit, insaniendo asserunt. ontra eos qui duas quidem ante adunationem naturas Domini delirant, unam vero post adunationem con
Abbreviated transcription (Latin):
hãc cãm rome cõuenerat mecuz pe¬
cit clementia ur̃a concedat. ut ĩ unũ
cõuenientib oĩb his qui aut igno¬
rantia. aut tetrore prolapsi sunt cõ¬
rectionis remediis consulatur. nec
cuiꝙͣ ultra sit liberũ ita uicene sy¬
nodi facere mentionem. ut eiꝰ fidei
turum est. si unus deus et una fides
unũ sacramentũ salutis humane
una totiꝰ muridi confessione tene¬
atur.

Expanded text:
hanc causam Romae convenerat, mecum pehanc causam Romae convenerat, mecum petit, clementia vestra concedat, ut in unum convenientibus omnibus his qui aut ignorantia, aut timore prolapsi sunt correctionis remediis consulatur, nec cuiquam ultra sit liberum ita Nicaenae synodi facere mentionem, ut ejus fidei imperio profuturum est, si unus Deus, et una fides, unum sacramentum salutis humanae, unius totius mundi confessione teneatur.
Abbreviated transcription (Latin):
testantia ꝙ siquis de incatnatione
uerbi dei aliqd aliud credat aut as¬
serat ꝙͣ catholicoꝵ oĩu. et in ea pro¬
fessio protestatur. hunc a sua coĩone
secemat ut ei fratema in xp̃o caĩta¬
tem irerito possunus impende᷑. Ut
autẽ salubrib curis uelocior pleni¬
orq auxiliante dño per ur̃e clemẽ¬
tie fidem prestetur effictus. ad pie¬
tatem ur̃a fratres et oep̃os meos
aburioũ et asteriu. Sed et basiliũ
est probata direxi. per quos q̃ nr̃e
forma sit fider manifestatis istiuc¬
tionib quas misimus possitis di¬
grianter agnoscere. ut si constanti¬
nopolitarius antistes in eandẽ con¬
fessioriem toto corde consentit. secu¬
ti ut dignum est de eccłiastica pace¬
letemur. neq aliꝗo residere uideat
ambiguu ut de suꝑfluis for sitan
suspitionib laboremuis. Sin uͣo ali¬
qui a puricate ur̃e fidei. atq patrũ
auc̃te disseritiũt conciliũ unnie̾sa¬
le intra italiam sicut synodus que

Expanded text:
testantia quod si quis de incarnatione testantia quod si quis de incarnatione Verbi Dei aliud aliquid credat aut asserat, quam catholicorum omnium et mea professio protestatur, hunc a sua communione secernat, ut ei fraternam in Christo charitatem merito possimus impendere. Ut autem salubribus curis velocior pleniorque, auxiliante Domino per vestrae clementiae fidem praestetur effectus, ad pietatem vestram fratres et coepiscopos meos, Abundium et Asterium, est probata, direxi, per quod quae nostrae forma sit fidei, manifestatis instructionibus quas misimus, possitis dignanter agnoscere. Ut si Constantinopolitanus antistes in eamdem confessionem toto corde consentit, securi ut dignum est de Ecclaetemur, neque aliud residere videatur ambiguum, ut de superfluis forsitan suspicionibus laboremus. Sin vero aliqui a puritate nostrae fidei atque Patrum auctoritate dissentiunt, concilium universale intra Italiam sicut synodus quae ob
Abbreviated transcription (Latin):
sacerlotũ. Non asperner̾ etĩa meã
epłam recensere. quã pietan patrũ
per omĩa concoroati repetiet. Cũq
ase hoc qd̾ eidem profutatu fit ex¬
peti desideratiq cog̾ueit catholicoꝵ¬
sententuis toto corde consentrat. ita uͭͥ
sincera coĩs fidei professionẽ. absolu¬
tissima subscriptione corã om̃i cleto
et iuuuersa plebe declaret apłice se¬
di. et uniuersis dñi sacerdotibꝰ atq
eccłiis publicandã. ut pacificato per
una fitẽ murido possimus omnĩes di¬
cere ꝙ angeli nato de matia uirgĩe
saluatore cetmnerũt. Gloria in excels
et nos et beati patres nt̃i quoꝵ doctri¬
nam et ueneramur et sequimur ⁊
unius fidei cõcordia sumus sic̃ ꝓuĩ¬
ciaꝵ oĩum protestantur antistites. n¬
agat cdementie ur̃e deuotissima fideᷤᷤ
ut ꝙͣ primu ad nos cõstantinopoli¬
tani ep̃i qualia debent probari. et
catholici sacerdotis scripta perueni¬
ant. apte scilicet atq dilucide pro¬

Expanded text:
sacerdotum. Non aspernetur etiam meam sacerdotum. Non aspernetur etiam meam epistolam recensere, quam pietati Patrum per omnia concordare reperiet. Cumque a se hoc quod eidem profuturum sit expeti desiderarique cognoverit, catholicosententiis toto corde consentiat, ita ut sinceram communis fidei professionem absolutissima subscriptione coram omni clero et universa plebe declaret apostolicae sedi, et universis Domini sacerdotibus atque Ecclesiis publicandam; ut, pacificato per unam fidem mundo, possimus omnes dicere, quod angeli nato de Maria virgine Salvatore cecinerunt: Gloria in excelsis et nos et beati Patres nostri, quorum doctrinam et veneramur et sequimur, in unius fidei concordia sumus, sicut provinciarum omnium protestantur antistites, agat clementiae vestrae devotissima fides, ut quam primum ad nos Constantinopolitani episcopi, qualia debent, probati et catholici sacerdotis scripta perveniant, aperte scilicet atque dilucide pro
Abbreviated transcription (Latin):
atq manifesti: qui ante nos sũi gͥca
siue latina lingua in catholice ueti¬
tatis p̃dicatione fulserũt. ad quoꝵ
scieritia atq doctrina quidã etiaz
nr̃e eratis accedunt. de quoꝵ scriptis
par et mulciplex profertur ĩstiuctõ
Qui sicut ilestoria heresum destiu¬
xit ita etiam nũc qui hũc repullu¬
lat absccoit ertorem. Relegat itaꝵ
solicite que a scis patrib incamatõ¬
nis dñice fides fuetit custodita sem¬
perq similiter p̃dicata. et cũ sõe me
quã nestorium corrigere et sanare
uoluis. prauas predicationes ip̃ius
arguens et eiuidecitiꝰ fidema uicene.
definitioĩs exporiens. quãq ab eo n¬
missam aplice sedis scriruia suscepe¬
runt precedentium sensui perspexe¬
rit consonantem. ephesine etiã sitio¬
di gesta receniseat. quibꝰ contra Ne¬
storii impietatẽ a sc̃e merciorie Ci¬
tillo inserta. et alligata sunt. de ĩ¬
catuatione dñi catholicoꝵ testĩoĩa

Expanded text:
atque manifesti, qui ante nos sive Graeca atque manifesti, qui ante nos sive Graeca sive Latina lingua in catholicae veritatis praedicatione fulserunt, ad quorum scientiam atque doctrinam quidam etiam nostrae aetatis accedunt, de quorum scriptis par et multiplex profertur instructio; quae sicut Nestorianam haeresim destruxit, ita etiam hunc qui nunc repullulat abscidet errorem. Relegat itaque sollicite quae a sanctis Patribus incarnationis Dominicae fides fuerit custodita, semperque similiter praedicata: et cum sanctae i epistolam qua Nestorium corrigere et sanare voluit, pravas praedicationes ipsius arguens, et evidentius fidem Nicaenae definitionis exponens, quamque ab eo missam apostolicae sedis scrinia susceperunt praecedentium sensui perspexerit consonantem. Ephesynae etiam synodi gesta recenseat, quibus contra Nestorii impietatem a sanctae memoriae Cyrillo inserta et alligata sunt de incarnatione Domini catholicorum testimonia
Abbreviated transcription (Latin):
Theodosio augusto.
Om̃ibus quidem nr̃e pietatis
eplis inter eas solicitudiries quas ꝓ
fite patimur. spem nob̾ secutitatis
maximam prestitistis iucenumi cõ¬
mendando conciliu adco ut ab illo
sicut sepe iam scribitis non patiamini
sacerclotes dũi deuiare. Sed ne aliꝗd
in p̃urdiciu catholice deferisioĩs uide¬
rer egisse. de ordinatione eiꝰ qui con¬
stantinopolitanie cepit ecͣce preside̾
nichil interim in alterutrari ꝑtem
temiere rescribendũ putaui. nõ dilec¬
tionem negans. sed manifestatiõe
catholice ueritatis expectãs. Qd equa¬
nimiter ferat obsecro ura cdemeritia
et cum talem se erga fidẽ catholicari
qualem cupinius approbant de since¬
ntate ip̃ius cupiosius et securius ga¬
udeamius. Ne uero aliqua illuma
de nr̃o aĩo morteat sinistra suspicõ
ctasionẽ totius difficultatis ãro¬
ueo nec aliquid exigo qd̾ aut ardu¬
um uideatur aud dubiu. si ad to qd̃
nullus catholicoꝵ refutet inuito. No¬
ti erum surit per uiuuersum mũdũ

Expanded text:
Theodosio Augusto. 64 Omnibus quidem vestrae pietatis epistolis inter eas sollicitudines, quas pro fide patimur, spem securitatis nobis maximam praestitistis, Nicaenum commendando concilium, adeo ut ab illo, sicut saepe jam scribitis, non patiamini sacerdotes Domini deviare. Sed ne aliquid in praejudicium catholicae defensionis viderer egisse, de ordinatione ejus, qui Constantinopolitanae coepit Ecclesiae praesidere, nihil interim in alterutram partem temere rescribendum putavi, non dilectionem negans, sed manifestationem catholicae veritatis exspectans. Quod aequanimiter ferat, obsecro, vestra clementia, ut cum talem se erga fidem catholicam, qualem cupimus, approbarit, de sinceritate ipsius et copiosius et securius gaudeamus. Ne vero aliqua illum de nostro animo mordeat sinistra suspicio, occasionem totius difficultatis amoveo, nec aliquid exigo quod aut arduum videatur, aut dubium; sed ad id; quod nullus catholicorum refutet invito. Noti enim sunt per universum mundum
Abbreviated transcription (Latin):
gilitatis. et trepidatioĩs humane uͦ
in hiis que coleranda sũt. et patiẽtia
roboretur. et formido pellatur. Deruq
cessans hoc ip̃m petere excusato qͦdam¬
modo nr̃e infirmitatis metu. ĩ qͦ nob̾
remaue̾ nõ expedit in aliũ affectum
transit et dicit. uertamen nõ sĩc ego
uolo sed sicut tu. Et iteꝵ si nõ põt in¬
quit calix iste transire a me nͥ bibas
illum. fiat uolũtas tua. Hec uox capi¬
tis. salus est cotius corporis. Hec uox
om̃s fideles instruxit. omĩs confessoreᷤᷤ
accendit. om̃es martires coronauit
Nami quis mundi odia. quis tẽpta¬
tionũ turbines. quis posset persecutõ
Discant igitur hanc uoce om̃s eccͣe
filii. magno p̃tio redẽpti. gratis iusti¬
ficati. Et cum aduersitas uiolentie
alicuius temptatioĩs incubuerit p̾si¬
dio potentissime rationis utantur
ut superato tremore formidĩs. acci¬
piant tolerantiã passioĩs. Huic iã
dilectissimi. ad perstringendũ ordi¬

Expanded text:
gilitatis et trepidationis humanae: ut gilitatis et trepidationis humanae: ut in iis quae toleranda sunt, et patientia roboretur, et formido pellatur. Denique cessans hoc ipsum petere, excusato quodammodo nostrae infirmitatis metu, in quo nobis remanere non expedit, in alium affectum transit, et dicit: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu ; et iterum: Si non potest, inquit, calix iste transire a me, nisi bibam illum, fiat voluntas tua . Haec vox capitis salus est totius corporis; haec vox omnes fideles instruxit, omnes confessores accendit, omnes martyres coronavit. Nam quis mundi odia, quis tentationum turbines, quis posset persecutorum  Discant igitur hanc vocem omnes. Ecclesiae filii magno pretio redempti, gratis justificati; et cum adversitas violentae alicujus tentationis incubuerit, praesidio potentissimae orationis utantur: ut superato tremore formidinis, accipiant tolerantiam passionis. Hinc jam, dilectissimi, ad perstringendum ordi
Abbreviated transcription (Latin):
nis uolũtas erat patris ⁊ filii cõe
consilium. nec ulla poterat tõne
turbati qud̃ ante etetna secula. et
misericorditer erat dispositum. et incõ
et corporis sensus et animi suscepit af¬
fectus. nec quia omĩa in illo plena er̃a
sacramentis. plena miraculis. ĩo. aut
falsis lacrinus fleuit. aut mendacii
esurie sũpsit cibum. auc simulato
sopore dormiuit. In nr̃a humilitate
cõtẽptus. in nr̃a mestitudĩe cõtristaꝰ
in nr̃o ẽ dolore crucifixus. Passionez
enim mortalitatis nr̃e ob hoc miseiͣ¬
cordia subiit ut sanaret. ob hoc uir¬
tus recepit ut uinceret. Qud̃ ysaiaᷤᷤ
apertissime prophauit dicens. Hie
peccata nr̃a portat. et pro nobis dolet
et nos putauimus illum ẽẽ indolore
et plaga. et uexatione. Ip̃e aũt uuln̾.¬
atus est. ꝓpter facinora nr̃a. et infir¬
matus est ꝓpter peccata nr̃a. et liuo
lectissimi dei filius dicit. Pater si fieri
potest. transeat a me calix iste. nostre
utitur uoce nature. et c̃am agit fra¬

Expanded text:
 voluntas Patris et Filii, commune consilium; nec ulla poterat ratione turbari quod ante aeterna saecula et misericorditer erat dispositum, et incommet corporis sensus et animi suscepit affectus. Nec quia omnia in illo plena erant sacramentis, plena miraculis, ideo aut falsis lacrymis flevit, aut mendaci esurie cibum sumpsit, aut simulato sopore dormivit. In nostra humilitate contemptus, in nostra moestitudine contristatus, in nostro est dolore crucifixus. Passiones enim mortalitatis nostrae ob hoc misericordia subiit, ut sanaret, ob hoc virtus recepit, ut vinceret. Quod Isaias apertissime prophetavit, dicens: Hic peccata nostra portat, et pro net nos putavimus ipsum esse in dolore et in plaga et vexatione, ipse autem vulneratus est propter facinora nostra et infirmatus est propter peccata nostra. Dolectissimi, Dei Filius dicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste , nostrae utitur voce naturae, et causam agit fra
Abbreviated transcription (Latin):
qui sunt peroitores et percliti zelo fid̾i
dũice persequamur et a sanis mẽtib
ne pestis hec latiꝰ diuulgetur seueri¬
tate qua possumꝰ abscioamꝰ. unde hor¬
tor diłctionẽ ũra obtestor et moneo
ut qua debetis et potestis solicitudine
uigiletis ad inuestigandos eos necu
bi occultandi se recipiant facultate.
Ut enĩ bẽbit adeo ingeris remuneãti¬
onis premiuz qui diligentiꝰ qud̃ ad
salutez cõmisse sibi plebis ꝓficiat fu¬
etit executus ita ante tribunal dñi
de reatu negligentie se nõ poterit ex¬
cusare quic̃q plebeni suaz contra sa
calege persuasioĩs auctores noluerit
custooue.

Expanded text:
qui sunt perditores et perditi, zelo fidei qui sunt perditores et perditi, zelo fidei dominicae persequamur, et a sanis mentibus, ne pestis haec latius divulgetur, severitate qua possumus abscidamus. Unde hortor dilectionem vestram, obtestor et moneo, ut qua debetis et potestis sollicitudine vigiletis ad invesbi occultandi se reperiant facultatem. Ut enim habebit a Deo ingens remunerationis premium, qui diligentius, quod ad salutem commissae sibi plebis proficiat, fuerit executus, ita ante tribunal Domini de reatu negligentiae se non poterit excusare, quicunque plebem suam contra tam sacrilegae persuasionis auctores noluerit custodire.
Abbreviated transcription (Latin):
demerserant ut nulluz his auxilian¬
tis posset recriediũ subuerure subditi
per publicos iudices perpetuo sũt exi¬
lio relegati. Et oĩa que tam in scriptu¬
ris ꝙͣ in occultis traditionib suis ha¬
bent prophana uł turpia non noscet
populus quid fugeret aut uitaret ocu¬
lis xp̃iane plebis certa matufestati¬
one probauimꝰ adeo ut ip̃e qui eoꝵ
dicebatur ep̃c a nobis tentus prodẽt
flagitiosa ui suis mustetiis que tene¬
ret sicut gestoꝵ uos series põt etoce̾
ad instructionẽ etũ ur̃a etĩa ista di¬
reximus quibꝰ lectis oĩa que a nobis
deprehensa surit nosse poteritis. Et
quia aliquantos de his quos ne ab¬
soluerentur aptior teatꝰ inuolueat
cognoumus aufugisse. Hanc ad dilec
ur̃m ut effecta certior scĩtas ur̃a solici¬
tius agere digrietur ⁊ cautiꝰ nec ubi
manichre petuersitatis hoĩes plebes
ut̃as facultatẽ lederidi et huiꝰ sactile¬
gii possint inuenure doctores. Alit̾ eniz

Expanded text:
demerserant, ut nullum his auxiliandemerserant, ut nullum his auxiliantis posset remedium subvenire, subditi gione polluerent, per publicos judices perpetuo sunt exsilio relegati. Et omnia, quae tam in Scripturis, quam in occultis traditionibus suis habent profana vel turpia, ut nosset populus quid refugeret aut vitaret, oculis Christianae plebis certa manifestatione probavimus, adeo ut ipse, qui eorum dicebatur episcopus, a nobis tentus proderet flagitiosa in suis mysteriis quae teneret, sicut gestorum vos series poterit edocere. Ad instructionem enim vestram etiam ipsa direximus, quibus lectis omnia quae a nobis deprehensa sunt nosse poteritis, et quia aliquantos de his, quos ne absolverentur arctior reatus involverat, cognovimus aufugisse, hanc ad dilectnostrum, ut effecta certior sanctitas vestra sollicitius agere dignetur et cautius, necubi Manichaeae perversitatis homines plebes vestras facultatem laedendi, et hujus sacrilegii possint invenire doctores. Aliter enim
Abbreviated transcription (Latin):
lie prouincias constitutis in do¬
mirio salt.
In consortiuz uos nr̃e solicitudinis
dilctissimi fratres aducramus ut
uigilantia pastorali ne quid diaboli¬
ce licere possit astutie cõnussis nobis
gregib diligentiꝰ consulatis ne is ꝙ
domini misericoroia reuelante ꝑ nr̃az
curã a nt̃is ouib morbꝰ abicitũ necdũ
uobis premonitis et adhuc qͥd agat᷑
ignatis per ur̃as se dispergat eccͣas et
suar furtim cuniculos inueĩat lateb¬
braꝵ ut qd a nob̾ in urbe extinguitu̾
tenebrosis apud uos radicibꝰ semine¬
tur. Plurimos impietatis inanchee
sequaces doctores in urbe inuestigato
nr̃a repperit uigilantia diuulgauit
auctoritas et cerisura cohertuit quos
potuimꝰ emendare correximꝰ ⁊ uͭ d̃p¬
narent manicheus cũ predicatonibꝰ
et disciplirus suis publica in ecͣc con¬
fessione et manus sue subscriptione
cõpulimus et de uoragine impieta¬
tis sue cõfessos penitentiã cõcedẽdo
leuauimus. Aliquanti uõ qui ita se

Expanded text:
nstitutis in Domino salutem. In consortium vos nostrae sollicitudinis, dilectissimi fratres, advocamus, ut vigilantia pastorali, ne quid diabolicae licere possit astutiae, commissis vobis gregibus diligentius consulatis, ne is qui Domini misericordia revelante per nostram curam a nostris ovibus morbus abigitur, necdum vobis praemonitis et adhuc quod agitur ignaris, per vestrae sedis pergat Ecclesias, et suarum furtim cuniculos inveniat latebrarum, ut quod a nobis in Urbe exstinguitur tenebrosis apud vos radicibus seminetur. Plurimos impietatis Manichaeae sequaces, et doctores in Urbe investigatio nostra reperit, vigilantia divulgavit, auctoritas et censura coercuit; quos potuimus emendare, correximus; et ut damnarent Manichaeum cum praedicationibus et disciplinis suis publica in ecclesia confessione et manus suae subscriptione compulimus, et ita de voragine impietatis suae confessos poenitentiam concedendo levavimus. Aliquanti vero, qui ita se
Abbreviated transcription (Latin):
urdicio seueriore purgentur et nõ
solum in tales p̃sules sed etiam in
ordinatores eoꝵ ultio comꝑxteris pro¬
feratur seo circũsistãt nos hĩc man¬
suctudo deraentie hiric orrisura usti¬
tie. Et quiã unuerse uie dñi misci¬

Expanded text:
judicio severiore purgentur, et non judicio severiore purgentur, et non solum in tales praesules, sed etiam in ordinatores eorum ultio competens proferatur? Sed circumstant nos hinc mansuetudo clementiae, hinc censura justitiae: et quia universae sedi
Abbreviated transcription (Latin):
tur nec qui ẽ pretiosoꝵ idem usus ẽ
uiliu nam inordinata sũt oĩa si fic¬
tilia aureis et lignea preferantuͥ ar¬
genteis. Sicut autẽ in ligneis et fic¬
tilib eoꝵ hoĩu species figuratur ꝗ
nullis adhuc uirtutibꝰ nitent ita in
aureis et argenteis hii sine dubio de¬
clarantur qui per longum eruditio¬
nis ignem et per fornacẽ duitutru
laboris excocti auru probatũ et ar¬
gentu puru ẽẽ meruerũt quibꝰ si
merres pro deuotione nõ reddit᷑ oĩs
ecͣ disciplinia resoluitur/ oĩs ordo tur¬
batur duz iti ecͣe qui nullu subier̃t
ministeriu peruecso eligentiu iurdi¬
cio indebitũ obtinent principatũ. Cũ
ergo inter uos tantũ ualuerint aut
stidia populariũ aut ambitus suꝑ¬
boꝵ ut no soluz laycos sedetiaz secula¬
riu uxoꝵ uiros aut uiduaꝵ mai̾tos
ad officiu oognoscaitius pastorale ꝓ¬
uectos nonne apertissime exigunt
cause ut ecce in quibꝰ ista cõmissa sũt

Expanded text:
tur, nec qui est pretiosorum, idem usus est tur, nec qui est pretiosorum, idem usus est vilium. Nam inordinata sunt omnia si fictilia aureis, et lignea praeferantur argenteis. Sicut autem in ligneis et fictilibus eorum omnium species figuratur, qui nullis adhuc virtutibus nitent, ita in aureis et argenteis, hi sine dubio declarantur, qui per longum eruditionis ignem, et per fornacem diuturni laboris excocti, aurum probatum et argentum purum esse meruere. Quibus si merces pro devotione non redditur, omnis ca disciplina resolvitur: omnis ordo turbatur, dum in Ecclesia, qui nullum subierunt ministerium, perverso eligentium judicio indebitum obtinent principatum. Cum ergo inter vos tantum valuerint aut studia populorum, aut ambitus superborum: ut non solum laicos, sed etiam secundarum uxorum viros, aut viduarum maritos ad officium cognoscamus pastorale provectos: nonne apertissimae exigunt causae, ut Ecclesiae in quibus ista commissa sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
stimoniu prior uita preberet . nͨ pos¬
set de eius prouectic̃e dubitan cui
actibꝰ strenuis celsioris loci premiũ
teberetut. Si enĩ ad honores mundi
sine suffragio tẽporis sine mei̾to labo¬
tis irtdigau est peruenire et notaii
ambitus solent quos probitatis docu¬
menta tio adiuuant: quã diligens ⁊¬
quã prudens hñda est dispensatio diui¬
nor muner et celestiuz dignatatuz¬
ne in aliquo apłica et canonica d̾cir¬
ta uiolentur et his eoc dñi regenda cͤ¬
datur qui legitĩaꝵ institutionũ nescii
et totiꝰ humilitatis ignari niõ ab infi¬
mis sumiere incrementũl sedasũmis
noluit habere principiu cũ ualde mi¬
quũ sic et absurdus ut unpetiti ma¬
gistris noui antiꝗs et rudis p̃ferant᷑
emeritis. In domo quidẽ magna ne¬
cesse est sicut apłs ait uasa diuersa ⁊¬
sint quedas aurea et argentea quedã
uero lignea et fictilia sed hoꝵ ministe¬
riu pro materie qualitate discerni¬

Expanded text:
stimonium prior vita praeberet, nec posstimonium prior vita praeberet, nec posset de ejus provectione dubitari cui stis, pro actibus strenuis celsioris loci praemium deberetur. Si enim ad honores mundi sine suffragio temporis, sine merito laboris indignum est pervenire, et notari ambitus solent quos probitatis documenta non adjuvant, quam diligens quam prudens habenda est dispensatio divinorum munerne in aliquo apostolica, et canonica decreta violentur, et his Ecclesia Domini regenda credatur qui legitimarum institutionum nescii, et totius humilitatis ignari non ab infimis sumere incrementum, sed a summis volunt habere principium? cum valde iniquum sit et absurdum ut imperiti magistris, novi antiquis, et rudes praeferantur emeritis. « In domo quidem magna necesse est, sicut Apostolus ait, vasa diversa sint, quaedam aurea, argentea, quaedam vero lignea et fictilia , » sed horum ministerium pro materiae qualitate discerni
Abbreviated transcription (Latin):
ditus et sc̃ĩs operib inueniatur or¬
natus in quaꝙͣ tam̃ uł ad diaconii
tus culitien ascerioat si aut ip̃m non
unius uxoris uituz aut uxorẽ eins
nõ unius uiti fuisse clatuetit. Mo¬
nente uoͣ apło atq dicẽte. Et hi aũt
probentur primũ et sic ministrent
quid aliud intelligendũ putamꝰ nisi
ut in his prouectionib nõ solu ma¬
trimomoꝵ priuilegia sed etiã laboꝵ
merita cogitemꝰ ne auc a baptismo
rudib ant a seculan actu repente cõ¬
uersis officiũ pastorale credatũ cum
om̃is gradus nulitie xp̃iane de ĩcre¬
mentis profectuu debeat estiman r
ari possint cuiq maiora commicti
Merito scoꝵ paciu uenerabiles san¬
ctiones cũ de sacerdotũ ełctione loque¬
rentur eos demũ idoneos sacris admi¬
nistrationib censuerũt quoꝵ oĩs etaᷤ
apuerilib exordiis usq ad prouecti¬
ores annos per discipliue eccłiastice
stipendia cucurtissent ut unicuiq tes¬

Expanded text:
ditus et sanctis operibus inveniatur orditus et sanctis operibus inveniatur ornatus, nequaquam tamen vel ad diaconii tus culmen ascendat, si unius uxoris virum, aut uxorem ejus non unius viri fuisse claruerit, monente vero Apostolo atque dicente: « Et hi aut probentur primum, et sic ministrent . » Quid aliud intelligendum putemus, nisi ut in his provectionibus non solum matrimoniorum privilegia, sed etiam laborum merita cogitemus, ne aut a baptismo rudibus, aut a saeculari actu repente conversis officium pastorale credatur, cum omnis gradus militiae Christianae de incrementis profectuum debeat aestimari, an possint cuiquam majora committi? Merito beatorum Patrum venerabiles sanctiones, cum de sacerdotum electione loquerentur, eos demum idoneos sacris administrationibus censuerunt, quorum omnis aetas a puerilibus exordiis usque ad provectiores annos per disciplinae ecclesiasticae stipendia cucurrisset, ut unicuique te
Abbreviated transcription (Latin):
oroinetur quẽ unius uirũ fuisse au
esse costiterit tã sacra semper habita
est ista preceptio ut etiã de muliere
sacercotis eligerii eatẽ intelligatut
ẜuanda conditio ne forte illa priꝰqͣ
ia matiimonim eius uenuirt ꝗ aliã
habuissec uxorẽ alterius uui ẽẽt exꝑ¬
ta cõiugiu. Quis igitur dissimula¬
re audeat qd in tanti sacramẽti per¬
petratur inuitiaz cum huic magno
uenerandoq misteno ne legis ꝗdez
statuta defuet̃t quibꝰ eudenter est
diffinitu ut uirginẽ sacerdos acci¬
piat et alterius thorũ resciat coniu¬
gis que uxor futura ẽ potitificis. Iã
tunc et̃i in sacerdotibꝰ sigurabati xͥ
caput est mulieni discat sponsa ue̾
ip̃aꝵ suo cõsortio non adiungit. Si
ergo etia in ueteri testamẽto hec sacͥ¬
totaliu cõiugioꝵ forma ẜuata est ꝙͣ¬
tomagis sub reuelata iam gratia con¬
stiruui apłicis debertius ẜuire precep¬
tis ut qualibet quis bonis moribꝰ pre¬

Expanded text:
ordinetur quem unius uxoris virum fuisse aut ordinetur quem unius uxoris virum fuisse aut esse constiterit, tam sacra semper habita est ista praeceptio, ut etiam de muliere sacerdotis eligendi eadem intelligeretur servanda conditio, ne forte illa priusquam in matrimonium ejus veniret qui aliam non habuisset uxorem alterius viri esset experta conjugium. Quis igitur dissimulare audeat quod in tanti sacramenti perpetratur injuriam, cum huic magno venerandoque mysterio, nec legis quidem statuta defuerint, quibus evidenter est definitum, ut virginem sacerdos accipiat, et alterius torum nesciat conjugis quae uxor est futura pontificis? Jam tunc enim in sacerdotibus figurcaput est mulieris, discat sponsa Verbipsam suo consortio non adjungit. Si ergo etiam in Veteri Testamento haec sacerdotalium conjugiorum forma servata est, quanto magis sub revelata jam gratia constituti apostolicis debemus servire praeceptis, ut quamlibet quis bonis moribus prae
Abbreviated transcription (Latin):
qud sequitur in corpore nõ ĩueniat᷑
in capite ubi ẽ illa ct̃i apłi pauli rẽ
sp̃m dei emissa preceptio qua in ꝑsõa
timottei oĩ saccatotũ xp̃i numerus
entoitur et proitite utucuiq nĩta di¬
citut manus uito neccuni ĩposueris a
neq cõicaueris peccatis alienis. Quid
meritu laboris ante experientĩã dis¬
cipline sacerclotale houorẽ tribuere
non probatis. Et quid ẽ cõicare pecra¬
tis alienis nisi talem effici ororriãtẽ
quał ille est qui nõ meruit ordinaiͣ
Sicut eñi boni opetis sibi cõꝑat fiuc¬
tum qui rectũ sectarur in eligerito
sacerdote iudiciu ita gͣui semetips
affĩc dãpno oui ad sue dignatatis col¬
legiu sublimat indignu Non etu
in cuuisꝙͣ persona p̃termicteridũ ẽ qd̾
institutis gnͣalib cõtinetur nec putã¬
dus est honor ille legitimus qui fue¬
rit a pieuaticatore cullatꝰ. dicente eĩz
apło ut inter electionuis regulas is ep̃c

Expanded text:
quod requiritur in corpore non inveniatur quod requiritur in corpore non inveniatur in capite. Ubi est illa beati apostoli Pauli per Spiritum Dei emissa praeceptio, qua in persona Timothei omnium sacerdotum Christi numerus eruditur, et proinde unicuique nostrum dicitur: Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis? Quid meritum laboris, ante experientiam disciplinae sacerdotalem honorem tribuere non probatis? Et quid est communicare peccatis alienis, nisi talem effici ordinantem qualis ille est qui non meruit ordinari? Sicut enim boni operis sibi comparat fructum qui rectum scrutatur in eligendo sacerdote judicium; ita gravi semetipsum afficit damno qui ad suae dignitatis collegium sublimat indignum. Non enim in cujusquam persona praetermittendum est quod institutis generalibus continetur, nec putandus est honor ille legitimus qui fuerit de praevaricatione collatus. Dicente enim Apostolo, ut inter electionis regulas is episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
bientiu presũptionẽ aut tumultu
ualuisse popularẽ ut indignis qui¬
busq et longe extra sacerdotale meti¬
tum constitutis pastorale fastigium
et gub̾natio eccłe crederetur non est
hor consulere popuł sed noce nec p̃sta¬
te regimen sed augere discrimen. In
tegtitas erũ presidentiu salus ẽ sub¬
ditoꝵ. Et ubi ẽ ircolurcutas obedien¬
tie ibi sana est forrna doctime. Prĩ¬
cipatus autẽ quẽ aut seditio extorsit
aut ambitus occupauit etiã si moribꝰ
atq actibꝰ nõ offendit ip̃ius tam̃ ini¬
tii sui est petrutiosus exẽplo et diffici¬
le est ut bono peragantur exitu que
malo sunt inchoata principio. Od si
in quiblibet ec̃ce gradibꝰ prouidenter
scienterq curandu est ut in dñ do¬
mo nicħ̾ sit mordinatũ nichilq p̃po¬
ster ꝙͣtomagis elaborandũ ẽ ut ĩ elec¬
tione eius qui suꝑ om̃s gradus con¬
stituitur non etretut. ilam tetuis fa¬
milie dñi status et ordo nutabit si

Expanded text:
bientium praesumptionem, aut tumultum bientium praesumptionem, aut tumultum valuisse popularem, ut indignis quibusque, et longe extra sacerdotale meritum constitutis pastorale fastigium, et gubernatio Ecclesiae crederetur. Non est hoc consulere populis, sed nocere, nec praestare regimen, sed augere disctegritas enim praesidentium salus est subditorum, et ubi est incolumitas obedientiae, ibi sana est forma doctrinae. Principatus autem, quem aut seditio extorsit, aut ambitus occupavit, etiam si moribus atque actibus non offendit, ipsius tamen initii sui est perniciosus exemplo: et difficile est, ut bono peragantur exitu quae malo sunt inchoata principio. Quod si in quibuslibet Ecclesiae gradibus providenter scienterque curandum est, ut in Domini domo nihil sit inordinatum, nihilque praeposterum; quanto magis elaborandum est, ut in electione ejus qui supra omnes gradus constituitur non erretur? Nam totius familiae status et ordo nutabit, si
Abbreviated transcription (Latin):
Eo. Unuiuersis ep̃is per africani
constitutis in dño sałt.
Cuiti in ordinationibꝰ sacerdotũ
auedã apitd uos illicite usurpata cte¬
brior fama narraret ratio pietatis exe¬
git ut pro solicitudĩe quã unirerse
ecͣte ex diuina institutice tependimuᷤ
reꝵ fidẽ studeremus agnoscete uicẽ cu¬
re ur̃e proficiscenti a nob̾ fratii ⁊ con¬
sacertoti nr̃o potentio iniungentes.
Qui securroũ scripta que per ip̃um
apito uos direxitius de ep̃is quoꝵ cul¬
pabił ferebatũ esctio quid ueritas ha¬
beret ingreret nobisq oĩa fideliter in¬
dicaret. unde quia item pleuissĩe no¬
titie nr̃e cuncta reserauit et sub qui¬
bus qualibusq rectorib queda xp̃i
plebes in partib ꝓuincie cesatiensis
hẽanitur siticera nobis relatione pate¬
fecit necessariu fuit ut dolorem cõ¬
dis ñti quo pro diũcoꝵ gregũ pericu¬
lis estuamus datis ad uos litteris ꝓ¬
merertius miracites tantũ apud uoᷤᷤ
per arasionẽ tẽporis impacati aut ã¬

Expanded text:
is per Africam constitutis in Domino salutem. Cum in ordinationibus sacerdotum quaedam apud vos illicite usurpata crebrior fama narraret, ratio pietatis exegit, ut pro sollicitudine quam universae Ecclesiae ex divina institutione dependimus, rerum fidem studeremus agnoscere, vicem curae nostrae proficiscenti a nobis fratri et consacerdoti nostro Potentio injungentes, qui secundum scripta quae per ipsum ad vos direximus de episcopis, quorum culpabilis ferebatur electio, quod veritas haberet inquireret, nobisque omnia fideliter indicaret. Unde quia idem plenissime notitiae nostrae cuncta reseravit, et sub quibus qualibusque rectoribus quaedam Christi plebes in partibus provinciae Caesariensis habeatur, sincera nobis relatione patefecit, necessarium fuit ut dolorem cordis nostri quo pro Dominicorum gregum periculis aestuamus, datis ad vos litteris promeremus. Mirantes tantum apud vos per occasionem temporis impacati aut am
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ famule dei que integritatez pu¬
doris oppressione barbarica perdiderũt
laudabiliores erũt in humilitate ac
uerecundia si se incõtarĩatis nõ au¬
deãt cõparare uirgiub. Quamius
enĩ om̃e peccatu ex uoluntate nascat᷑
et potuent cormptic̃e carnis mens ĩui¬
potuerunt aĩo nõ ãmictere doleant se
uł corpore perdidisse. Cum itaq de õibꝰ
fere que fratris tũi potentii relatio cõ¬
tinebat pletussime per dilectionem
et sacerdotii metito nob̾ est probatus ⁊
moribꝰ uideatis instiucta. Suꝑẽ fr̃es
ut cõcordi obedieritia salubres suscipĩ¬
atis hortatus et nicħ per cõtẽtionem
agentes sed ad om̃e studiu deuotõĩs
unanimes diuinus et apłicis cõstituti¬
onib pareatis et in nullo patiamini
pia canonũ decreta uiolari. Que eĩz
nunc ceitaꝵ remisutius cõsideratiõe
causaꝵ antiquis deinceps custodien¬
da sũt regulis ne qd ad tempꝰ pia leui¬

Expanded text:
autem famulae Dei quae integritatem puautem famulae Dei quae integritatem pudoris oppressione barbarica perdidere, laudabiliores erunt in humilitate ac verecundia si se incontaminatis non audeant comparare virginibus. Quamvis enim omne peccatum ex voluntate nascatur, et potuerit corruptione carnis mens invipotuerint animo non amittere doleant se vel corpore perdidisse. Cum itaque de omnibus fere quae fratris nostri Potentii relatio continebat plenissime dilectionem et sacerdotii merito nobis est probatus, et moribus videatis instructum, superest, fratres, ut concorditer et salubres suscipiatis hortatus, et nihil per contentionem agentes, sed ad omne studium devotionis unanimes divinis et apostolicis constitutionibus pareatis, et in nullo ppia canonum decreta violari. Quae enim nunc certarum remisimus consideratione causarum, antiquis deinceps custodienda sunt regulis, ne quod ad tempus pia leni
Abbreviated transcription (Latin):
one concedi fas erit amplius ĩpune
comicti. Tonatu aũt solatmensez ex
nonatiano cum sua ut cõperimꝰ ple¬
te cõuersu ita dñico uolumꝰ gregi
presitere ut libellũ fidei sue ad nos me¬
minerit dirigend̃ quo et nouatiaĩ dog¬
matis dãpnet ertorem et plecussĩe cõ¬
fiteatur catholicã ueritate. Maxitũ
quoq ex layco licet reprehensibilite̾ or¬
dinatu tamen si donatista iami nõ ẽ
et a sp̃u scisiratice pͣuitatis alierius
ab ep̃ali quã qucquo modo adeptus ẽ
nõ repellimus dignitate ita ut et ip̃e
libello ad nos edito catholicũ se ẽẽ maĩ¬
festet. De aggaro et Tiberiano quoꝵ
a ceteris qui ex laicis ordinati ĩ hoc c̃a
diuersa est quoꝵ eoꝵ ordinac̃oni atro¬
ces cumultus et seue seditiones me¬
morantur ẽe famulate ur̃o iudicio
cuncta cõmisimus ut relata habiti
apud uos examunis fide quid de supͣ¬
dc̃is statuendũ sit scire possemus. Ille

Expanded text:
one concedi, fas erit amplius impune one concedi, fas erit amplius impune committi. Donatum autem Salicinensem ex Novatiano cum sua ut comperimus plebe conversum, ita Dominico volumus gregi praesidere, ut libellum fidei suae ad nos meminerit dirigendum, quod et Novatiani dogmatis damnet errorem et plenissime confiteatur catholicam veritatem. Maximum quoque ex laico licet reprehensibiliter ordinatum, tamen si Donatista jam non est, et a spiritu schismaticae pravitatis alienus, ab episcopali quam quoquomodo adeptus est non repellamus dignitate, ita ut et ipse libello ad nos edito catholicum se esse manifestet. De Aggaro et Tyberiano, quorum a caeteris qui ex laicis ordinati sunt in hoc causa diversa est, quod eorum ordinationi atroces tumultus, et saevae seditiones memorantur esse famulatae, vestro judicio cuncta commisimus, ut relata habiti apud vos examinis fide quid de supradictis statuendum sit, scire possimus. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
stat non uriꝰ ẽẽ mensura quebam
diffuuamus ut cũq toleratida q̃dam
uero pecutus amputa uda. Eos uẽo ꝗ
uł secundas nuptias inierũt uł uidu¬
aꝵ se cõuigio sociarũt nec apłica nec
legalis auctoritas sacerdotiũ obtine̾
perauctit et multomagis illũ si fue¬
rit ur̃o iudicio confutatus qui sicut
ad nos relatũ est duaꝵ simul est ma¬
ritus uxoꝵ. uel illũ qui a pͥma uxore
duuissus altera duxisse perhibetur
Ceteros uero quoꝵ prouectio hoc tã¬
tum reprebensioĩs incutit ꝙ ex la¬
icis ad officiuz ep̃ale delecti surit n
ex hoc ꝙ uxores habeant possurit ẽẽ
culpabiles susceptu sacerdotiũ teneͣ
ꝑmictimꝰ nõ p̃iudicantes apłice se¬
ẽẽ ne pͥmũ uł secũdũ aut certiũ in
ecc̃a gradu quisꝙͣ laicoꝵ quiblibet
suffragiis fultus asceridat priusquã¬
ao hoc merituz per legitica augm̃ta
perueniat. Qut̃ erĩ nũc uttũq pa¬
remussio peccati non dat licentiam de
linquendi nec qd̾ potuit aliqua rati¬

Expanded text:
nsurae quaedam definiamus utcunque toleranda, quaedam vero penitus amputanda. Eos enim qui vel secundas nuptias inierunt, vel viduarum se conjugio sociarunt, nec apostolica nec legalis auctoritas sacerdotum obtinere permittit, et multo magis illum, si fuerit vestro judicio confutatus, qui, sicut ad nos relatum est, duarum simul est maritus uxorum, vel illum qui a prima uxore dimissus, alteram duxisse perhibetur. Caeteros vero quorum provectio hoc tantum reprehensionis incurrit, quod ex laicis ad officium episcopale delecti sunt, neque ex hoc quod uxores habeant, possunt esse culpabiles, susceptum sacerdotium tenere permittimus, non praejudicantes apostolicae seest, ne primum vel secundum, aut tertium in ecclesia gradum quisquam laicorum quibuslibet suffragiis fultus ascead hoc meritum per legitima augmenta perveniat. Quod enim nunc utcunque paremissio peccati non dat licentiam pelinquendi, nec quod potuit aliqua rati