comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum bostes ꝑ ꝑtes expellunt᷑.¬
festinate ꝯp̃bendẽ atqr manere
⁊ ĩ illis ioeis duces ⁊ milites ꝑ
ꝑres acoccdant ubi antea fines
⁊ clausure puniuarum erant.
quando nitegre afrieane ẜuabã¬
o nob restitute sũt speramis ci
tonr̃is priemre tr̃poribus ⁊ ut
ĩsecuritate ⁊ pace ꝓuncie cui
uotissimorum militũ ⁊ cura
spectabilnm ꝓcempore ducu
ne r̾uent. ne detur hostib ncẽ¬
tia ĩcũrendi ac deuastandi locaᷤ
que nr̃i subiecti possident quã¬
endas ꝓumcias ⁊ euutates tu¬
a magͥnitudo put osiderar̾it
ordiner. ⁊ nobis referituit si ꝑ¬
iuderimus sufficientem ordi
cam. Em aut ꝓspererimus.
⁊ aliꝗd ampluis fieri.ut eã ar¬
gm̃temus qdaũt dur scipen¬
diorum noĩe ꝓse suisqr hom¬
quit᷑ ̃ insubdita declaratur.
notitu. Sieut ergo p̃chietum
ẽ ⁊terim mme duces ac mili¬
tes ẜmi nr̃am dispositionem
ĩlocis seu cur tatib qb uussu¬
mus secleant tonee deo auri¬
ante nob̾ ac rei publice m̃e ꝑ

Expanded text:
expelluntfestinantes comprehendere atque manere et in illis locis duces et milies per partes accedant, ubi antea fines et clusurae provinciarum erant, quando integrae Africanae servabano nobis restitutae sunt, speramus cito nostris provenire temporibus, et ut in securitate et pace provinciae cum votissimorum militum et cura spectabilium pro tempore ducum inciae servent, ne detur hostibus licentia incurrendi aut devastandi loca, quae nostri subiecti possident. Quaendas provincias et civitates, tua magnitudo, prout consideraverit, ordinet et nobis referat, ut, si perviderimus sufficientem esse eam, sin autem perspexerimus et aliquid amplius fieri, ut eam augmentemus. Quid autem dux stipendiorum nomine pro se suisque homquatur, hoc subdita declaratur notitia. Sicut ergo praedictum est, interim nunc duces ac milites secundum nostram dispositionem in locis seu civitatibus quibus iussimus sedeant, donec deo auxiliante nob
Abbreviated transcription (Latin):
urbis ⁊ annonanã rationem
aliquando firmare ĩ aninio sõ¬
ut eiusdem annone curam ñ
om̃nib deferri potestatib ẽt
ne p̃fectura urbis abrogatum
sbi aliꝗd putaret sitotum ad
offitrum annonarum redũ¬
dãsĩ. cidem p̃fect̾e sollicitudi
ins necessitatem mandanii.
s̃ ñ iti ut lteat offitium an¬
nonarie p̃fect̾e. s ut ambe po¬
testates. ĩ quantum sibi nego¬
tii ẽ tueant̃ ciuilem annonã.¬
⁊ sitq sotietas muncris ita ut
iferior gradus meritum suꝑ¬
lioris agnoscaꝗatqu ta supior
potestas se e ͭ eͣrat. ut sciat exi
sapo nõĩe ꝗd p̃fecto debea t̃ ãne¬

Expanded text:
urbis et annoniarum rationem aliquando firmare in animo subiit eiusdem annonae curam non omnibus deferre potestatibus. Ac ne praefectura urbis abrogatum sibi aliquid putaret, si totum ad officium annonarium redundasset eidem praefecturae sollicitudiecessitatem mandamus, sed non ita, ut lateat officium annonariae praefecturae, sed ut ambae potestates, in quantum sibi negotii est, tueantur civilem annonam sitque societas muneris ita, ut inferior gradus meritum superioris agnoscat atque ita superior potestas se exserat, ut sciat ex ipso nomine, quid praefecto debeatur an
Abbreviated transcription (Latin):
suos ẜuos restituat ĩ suo noĩe
deus. ⁊ dignos nos faciat ỹui¬
tium enis adimple.¶ Pec itaq
auxiliõte ꝓfelicitate reipub
dinem ⁊ pori am habear p̃fec¬
turamsut sicut oriens atq il¬
liricum.ita ⁊ africa p̃toriana
maxima potestate specialit̃.
anra clem̃tia decoretim cuiiꝰ
sedem iubenus ẽe errtag¬
nema ĩ p̃fatiene puolitaru
cartarum. p̃fecturis ⁊iis .tͫ
ercellentiam gub̾nare decer
iudicib disponanĩ. quaruro
zeizi. ⁊ que posulanis ante
uocabat̃ cartago cibieantiũ
ac tripolis. rectores habeant.
ꝯsulares. Relique uero id est
numidia ⁊ mritana ⁊ sãdinia
p̾sidib cum dei auxilis gub̾¬
nent᷑. ⁊ ĩ officio ꝯdem tue ma¬
gnitudinis. nec ñ ꝑtempore

Expanded text:
restituat in suo nomine deus et dignos nos faciat servitium eius adimplere. Deo itaque auxiliante pro felicitate rei pubdinem et propriam habeat praefecturam, ut sicut Oriens atque Illyricum, ita et Africa praetoriana maxima potestate specialiter a nostra clementia decoretur. Cuius sedem iubemus esse Carthaginem et in praefatione publicarum chartarum praefecturis aliis eius excellentiam gubernare decerniudicibus disponantur, quarum zeugi, quae proconsularis antea vocabatur, Carthago et Byzacium ac Tripolis rectores habeant consulares: reliquae vero, id est Numidia et Mauritaniae et Sardinia, a praesidibus cum dei auxilio gubernentur. Et in officio quidem tuae magnitudinis nec
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis uñ filiitin. origi¬
nem ꝑeclitionem pãtris.
ducũt. ł ubi eorum sũt. faĩ¬
cultates. tutores i curatores
his qͣm primum ẜ̃m formã
ꝓpetium dare curabũt. ꝙ si fili¬
i tui neq possident ꝗcqͣm ĩ pro¬
uitia.ubi morant̃. neq in de
origiem dicunt. restituti ap̃i
patriam suam.⁊ ubi patrimo¬
mum hñt morabunt᷑. ut ibi
defensores legitimos sortiant᷑.¬

Expanded text:
civitatis, unde filii tui originem per condicionem patris ducunt vel ubi eorum sunt facultates, tutores vel curatores his quam primum secundum formam perpetuam dare curabunt. Quod si filii tui neque possident quicquam in provincia, ubi morantur, neque inde originem ducunt, restituti apud patriam suam et ubi patrimonium habent morabuntur, ut ibi defensores legitimos sortiant
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃ ETIminor añmsut
abedcircum scripta inocilo
manumsistitam̃ undiet e
ĩpontioqua lib̾tas iustamu¬
ntur nec obtẽtu ꝗdem etatĩ
rescindi põt Indempnitatiu
tus amanumisso scilioet sãti¬
ende. ab eo cunis mriscdictio
c̃ quatenus uiris rõꝑmittit
cõnsuli debet.¬
tem postiratis ĩsiñ in ocilio cã
cognita. cum minores anins.i¬
xx̃.fiussetis manimnsistis. ñ
ꝑ in integrũ restitutionẽ. f ipso
uire ꝑsequi pͥotestis ꝙ siꝓbatac̃a¬

Expanded text:
ut ab eo circumscripta in consilio manumisisti, tamen vindictae impositio, qua libertas iusta munitur, nec obtentu quidem aetatis rescindi potest. Indemnitati vero tuae, a manumisso scilicet sarciendae, ab eo cuius iurisdictio est, quatenus iuris ratio permittit, consuli debettem postulatis, si non in consilio causa cognita, cum minores annis viginti fuissetis, manumisistis, non per in integrum restitutionem, sed ipso iure persequi potestis.
Abbreviated transcription (Latin):
Mỹ:. S ĩ possessione lib̾ta¬
tis ꝯstituta ẽ. cum ĩ status ⁊̃ qͣ
stiones actor rei forum sequi
debeat. ibi cãm lib̾alem agi opͣ¬
tet. ubi ꝯsistit que acula dr
licet senatoria dignitate actõ¬

Expanded text:
. Si in possessione libertatis constituta es, cum in status etiam quaestione actor rei forum sequi debeat, ibi causam liberalem agi oportet, ubi consistit quae ancilla dicitur, licet senatoria dignitate acto
Abbreviated transcription (Latin):
tibi ẜiuret refugit. ⁊ ĩ aliã
punciam se ꝯtulit. lib̾ta¬
tem sibi uendicans. non
ĩ uiria colocolitigare com¬
pellenda ẽ. unde qͣi fugitiu
rec̾essit Idecq renutt̃e eam

Expanded text:
tibi serviret, refugit et in aliam provinciam se contulit, libertatem sibi vindicans non iniuria eo loco litigare compellenda est, unde quasi fugitiva recessit. Ideoque remittere eam
Abbreviated transcription (Latin):
si u̾borum obligatio ñ int̃tessit.
actĩonem exfĩdei ꝯuentionis ad
te si hr̃s extitisti. tnfmittere poi¬
tint. nec enim cadem cãẽ Pͣtris
⁊ m̃ãtris paciscentium ꝗpge ma¬
tris pactum actionem scriptis
u̾bis ꝯstitint. patris. dotis actio¬
ꝯpetentẽmouentione simplici.
minime credatur innouare.¬
Mp̃r. ¶Umasecero tuo ꝓux¬
ore dos tibi daret᷑. si ea ĩstipulati¬
onem declucta ẽ non ẽ. sub tp̃re
donationis. s postea socer tuus
tecuuir ͣ paciscendo. si id ñ ex uol¬
untate filie sue fecit oditionez
eius lecł̾e non potuit. qñq enĩ
sołã delote exꝑiens id pactum¬

Expanded text:
si verborum obligatio non intercessit, actionem ex fide conventionis ad te, si heres extitisti, transmittere potuit. Nec enim eadem causa est patris et matris paciscentium, quippe matris pactum actionem praescriptis verbis constituit, patris dotis actiocompetentem conventione simplici minime creditur innovare. Cum a socero tuo pro uxore dos tibi daretur, si ea in stipulationem deducta non est sub tempore dationis, sed postea, socer tuus tecum paciscendo, si id non ex voluntate filiae suae fecit, condicionem eius laedere non potuit. Quandoque enim sola de dote expe
Abbreviated transcription (Latin):
suum exagione bbari uolins
defuncta matrimonio fila. po¬
tiuss ad patrem ꝑtinẽ. dõtalibꝰ
tñ ẜius maritus testam̃todire¬
ctam ⁊ fidei commissariam lib̾¬
tatem uire dedit ⁊ p̃stita reuoca¬
re non debũit. cum ⁊ int̾ inuoꝰ
manumittendi mancipia dota¬
lia. offante matrimomolib̾a
maritus hãt facultatem.

Expanded text:
s defuncta in matrimonio filia potuisset ad patrem pertinere, dotalibus tamen servis maritus testamento directam et fideicommissariam libertatem iure dedit et praestita revocari non debuit, cum et inter vivos manumittendi mancipia dotalia constante matrimonio liberam maritus habet facultatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ptias donationem ꝓfilio suoda
re osentire filus sius. qͣndouo¬
luint ꝑtem ł forte totam suar
ne dum officio ẜ̃mone se se uer¬
tet. impmptum ĩcidat sin picu

Expanded text:
ptias donationem pro filio dare et consentire filiis suis, quando voluerint partem vel forte totam suam ne, dum effuso sermone sese iactet, in promptum incidat sui pericu
Abbreviated transcription (Latin):
cũm locum habebit. isi amu¬
nere dolus int̃positus sit. time
enim ne famosa actio adu̾sus
eam det̃ in factum actioꝯpetit
Mp̃r. P stipulatio de restitue¬
di portione dotis date. subiecta ẽ.
xlitioq eius extitit. habet ex ea
actionem ĩcinus ꝑsonam uti¬
lt̃ ꝯcepta comnissaq ẽ. Secim¬
diii q si polla soror tua deresti
passa ẽ ꝑtem dunidiam dotis
post obitum matris filiam sti¬
pular metuẽ non debet doniex¬
ceptionem ꝙ matri sue q̃ pac¬
tum in t̃posuit heres ex̃mio¬
re qͣm dimidia portione extitit
nisi liꝗdo ꝓbatum fu̾it matrez
eius mutasse dotis pacti uolũ¬
tatem ꝯtentamq eẽ uoluisse

Expanded text:
um locum habebit, nisi a muliere dolus interpositus sit: tunc enim, ne famosa actio adversus eam detur, in factum actio competit. Si stipulatio de restituenda portione dotis datae subiecta est condicioque eius extitit, habet ex ea actionem, in cuius personam utiliter concepta commissaque est. Secundum quod si polla soror tua de restipassa est partem dimidiam dotis post obitum matris filiam stipulari, metuere non debet doli exceptionem, quod matri suae quae pactum interposuit heres ex minore quam dimidia portione extitit, nisi liquido probatum fuerit matrem eius mutasse dotis pacti voluntatem contentamque esse voluisse
Abbreviated transcription (Latin):
t̾cessit. post euictionem eius:
si ꝗdemres estimata suit exẽp¬
tõ ꝯperit actio: Siuo ̾ ñ factũ
ẽ si ꝗdem bona fide eademres ĩ
dotem anniliẽ̾ data ẽ nulla ma¬
rito ꝯpetit actio. Polo aũt dãtis

Expanded text:
post evictionem eius, si quidem res aestimata fuerit, ex empto competit actio. Sin vero hoc non factum est, si quidem bona fide eadem res in dotem data est, nulla marito competit actio: dolo autem dantis
Abbreviated transcription (Latin):
O̾. NEs quarum usu frũctu
sibi dectucto socrus ĩdotem decł.
uenundando. auferre tibi mc
deducto usn fructu uxori tuei
donauit. tibiq ĩdotem uxori
usum fructum dedituxoreti.
non ambigit᷑ Nam si accept̃ã
certum ꝗd aninium filie sue
usum fructum locauit mõtua

Expanded text:
o. Res, quarum usu fructu sibi deducto socrus in dotem dedit, venumdando auferre tibi nihdeducto usu fructu uxori tuae donavit tibique in dotem uxor usum fructum dedit, uxore tnon ambigitur. Nam si acceptura certum quid annuum filiae suae usum fructum locavit, mortua
Abbreviated transcription (Latin):
tum ꝗꝯtrahunt lege ꝯtrałre
phibente. od̃ adomnes ⁊̃
legum int̃p̃titiones tamue¬
teres q̃m nouellas trahi ge:¬
neralt imꝑamus. ut legislã¬
tori ꝙ fieri non nult. tan̾tu
phibuisse suffic̾iat. Cet᷑aq
quasi erp̃ssa. exlegisliceat.
uoluntate colligere. h ẽ ut
ea que lege ficriꝓhibentur.
si fu̾int facta ñ solum ĩutilia
s ꝓĩfectis ⁊̃ habeant᷑ licet legi
lator fieri ꝓhu̾it tantum. nec
id ꝙ in t̾clicente lege factumẽ
Illud quoq cassum atq ĩuti¬
cram regulam quã ubiq ñ s̃¬
uari factum lege ꝓhibente cẽ¬
sums. certum e nec stipła¬
tionem huius modi teriere
uec mandatum uilius esse
mom̃ti. nec sacrim̃tum adi¬

Expanded text:
ui contrahunt lege contrahere prohibente. Quod ad omnes etiam legum interpretationes tam veteres quam novellas trahi generaliter imperamus, ut legis latori quod fieri non vult tantum prohibuisse sufficiat, cetera quasi expressa ex legis liceat voluntate colligere: hoc est, ut ea quae lege fieri prohibentur, si fuerint facta, non solum inutilia, sed pro infectis etiam habeantur, licet legis lator fieri prohibuerit tantum nec sid quod interdicente factum est lege, illud quoque cassum atque inuti regulam, quam ubique servari factum lege prohibente censuimus, certum est nec stipulationem eiusmodi tenere nec mandatum ullius esse momenti nec sacramentum ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstrnigunt ominumuitas. ĩ¬
telligi abomnib detent ut um¬
usi p̃scripto carum manifestĩ
cegnitoł in habita declinent. tͣ
ꝑmissa sectent᷑. ¶ Siꝗd uo in
his legibꝰ latum fortassis obi¬
scurius fin̾itoꝑtet id ĩpatoria ĩ¬
ĩp̃tationes pate seriduritiãq
iegum nr̃e bumanitatu ̃ ꝯgruã¬

Expanded text:
tringunt omnium vitas, intellegi ab omnibus debent , ut universi praescripto earum manifestius cognito vel inhibita declinent vel permissa sectentur. Si quid vero in isdem legibus latum fortassis obscurius fuerit, oportet id imperatoria interpretatione patefieri duritiamque legum nostrae humanitat
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑiali decreto ꝓcesserunt legiᷤ
ince optine̾ aꝑte dilucideq dif¬
si imꝑial sensus legem int̃p̃ta¬
tus ẽ. an oꝑteat hũius modu
regiam in t̃p̃tationem optine̾
eorum ꝗdem uanam scrupu¬
lositatem tamrisimus quam
corrigendam eẽ censumnis.
diffimimus aũt omnem ĩꝑa¬
torum legum intp̃tationem
siue in p̃cibꝰsiue ĩ iudiciis./su¬
ue alio quocumqr mõ factam.
ratam ⁊ ĩdubitatam haberi.
Sienm in p̃senti tp̃re leges
odere soli ĩꝑatoriocessum ẽ. et
leges int̾p̃tari solum dignum
suggestionib ꝓcerum si dub¬
tatio ĩlitib oriat᷑. et sese non cꝰ¬
se idoneosłsufficientes addeci¬
sionem litisil li existiment.
adnos decũrit ⁊ quare omnc̾¬
ambiguitates iudicum quaᷤ
ex legibꝰ orm euent. aures ac¬
cipint nr̃e.si ñ a nob̾ int̃p̃ta¬
tione mera ꝓceditł ꝗs legum
is cui soli legis latorem eẽ con¬
cessum ẽ. Ex plosis itaq hĩmo¬
di ridiculosis ãbiguitatibꝰ tã olitõ
ꝑator iuste existimabit nicħ

Expanded text:
iali decreto processerunt, legis vicem obtinere aperte dilucideque desi imperialis sensus legem interpretatus est, an oporteat huiusmodi regiam interpretationem obtinere, eorum quidem vanam scrupulositatem tam risimus quam corrigendam esse censuimus. Definimus autem omnem imperatoris legum interpretationem sive in precibus sive in iudiciis sive alio quocumque modo factam ratam et indubitatam haberi. Si enim in praesenti leges condere soli imperatori concessum est, et leges interpretari solum dignum suggestionibus procerum, si dubitatio in litibus oriatur et sese non esse idoneos vel sufficientes ad decisionem litis illi existiment, ad nos decurritur et quare ambiguitates iudicum, quas ex legibus oriri evenit, aures accipiunt nostrae, si non a nobis interpretatio mera procedit? vel quis legum is, cui soli legis latorem esse concessum est? Explosis itaque huiusmodi ridiculosis ambiguitatibus tam conditor perator iuste existimabitur: nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r Siimpialis maiestas
cãm cognitionalit̃ examinam̃t.
⁊ ꝑtib᷑ Cominus ꝯstitutis sẽ¬
tentiam dixerit. omnes oĩoiu¬
dices ꝗ subnro impio sunt.
sciant h ẽẽ legem ñ solum illi
similibr Quidenim maius
ꝗd senetrus. imꝑiali ẽ maiesta
teł ꝗs tante suꝑbie fastidiotr¬
midus ẽ ut regalem sensum
ꝯͣteimpnar. cum ⁊ ucteris iuriᷤᷤ
ꝯlitores ꝯstitutiones que ex

Expanded text:
us . Si imperialis maiestas causam cognitionaliter examinaverit et partibus cominus constitutis sententiam dixerit, omnes omnino iudices, qui sub nostro imperio sunt, sciant hoc esse legem non solum illi similibus. Quid enim maius, quid sanctius imperiali est maiestate? vel quis tantae superbiae fastidio tumidus est, ut regalem sensum contemnat, cum et veteris iuris conditores constitutiones, quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
omnibo equalit impostum
nerabilem cẽtumoratione
nobis spontaneus motus ĩ¬
gesserit sine p̃citioł relatio
uilis mota legis cccasionem
postulauĩt Nam satis ẽ. ecli¬
ctieas nuncupationem ec̃se¬
ꝓgrãmate diuulgarił exp̃s¬
sius ꝯtineri ꝙ principes cer¬
suerunt. ca que ĩ certis nego

Expanded text:
omnibus aequabiliter in posterum nerabilem coetum oratione nobis spontaneus motus ingesserit sive precatio vel relatio vel lis mota legis occasionem postulaverit. Nam satis est edicti eas nuncupatione censeprogrammate divulgari vel expressius contineri, quod principes cens
Abbreviated transcription (Latin):
tium. ł ꝑ ꝯsultationem in
commune florentissimoꝵ
sacri nr̃i palatii ꝓccrumaui¬
ditorium ĩ troducto negotõ
turs Notam ĩ fanne subito
co. ꝗ ł astute ea intptar uolu¬
erit.ł impetrato ĩpugnare re¬

Expanded text:
tium per consultationem in commune florentissimorum sacri nostri palatii procerum auditorium introducto negotio tur: notam infamiae subituro eo, qui vel astute ea interpretari voluerit vel impetrato impugnare re
Abbreviated transcription (Latin):
subit̾um offensam cumnec
ip̃e uidex quib ficri passus est¬
⁊ sciens prudensq h̃ ꝯmiserit.
sinc inꝑiali commotione rẽa
aduocationem suam p̾stitint
assessionem cui ẽq̃ magistrai¬
tus colore audeat łaudeant i¬
dicare. nec affectionis sue ad¬
uocatiomis memor ĩ corrupti
iudĩcis non possit nom̃ ꝑfẽre¬

Expanded text:
subiturum offensam, cum nec subiturum offensam, cum nec ipse iudex, qui hoc fieri passus est et sciens prudensque hoc commiserit, sine imperiali commotione remanadvocationem suam praestiterint, adsessionis cuiuscumque magistratus colore audeat vel audeant iudicare, ne adfectionis suae advocationis memor incorrupti iudicis non possit nomen per
Abbreviated transcription (Latin):
dicioum affui̾t. alñ abstrahii
necesse ẽisicq nulli eorima do¬
neum ĩ totum ĩueniri. s alt̾a
assessione penitus remota ui¬
nius magistratus ẽẽ ꝯtentum
iudicionec callidis machinati¬
ombihunis mõi legem putet
ꝗs ẽẽ circumscribendam ⁊sĩ ñ
ꝯsiliarii signum ꝙ solitum ẽ.
cartis ĩponat s alias qͣsclam lit¬
t̃as excogitatas ad simulaĩt exis¬
tima̾i eilice̾ fũgi qd memorato of¬
⁊ficio sb̾huꝰ mõi tñ ũbra lat̾e eũ ũ
legẽ ꝯmittũt. hii ꝗ ingorem eiuᷤ
scrupulosis ⁊ excogitans artibꝰ
elude̾ festinant ñe qr sibi blan
tis legis aculeo possit hreuadẽ̾
quemadmodum.⁊ antiores le¬
ges suꝑ hac re depositas delude¬
bat Siꝗsaenim ĩtali omiso
fiũt inuentus. sciat se demat̾¬
culis aduocatorum penitus eẽ
delendeum. ⁊ .x. libraru auri c¬
mulctam nr̃is priuatis lagitioĩ¬
b illat̾u ꝑuirũ illustrẽ comitẽ
rerum priuataꝵ exigendã ⁊ aliã
maiorem regalio culminis m¬

Expanded text:
ahi necesse est sicque nulli eorum idoneum in totum inveniri, sed altera adsessione penitus semota unius magistratus esse contentum iudicio. Nec callidis machinationibus huiusmodi legem putet quis esse circumscribendam et, si non consilarii signum quod solitum est chartis imponat, sed alias quasdam litteras excogitatas adsimulaverit, existimari ei licere fungi quidem memorato officio, sub huiusmodi tamen umbra latere, cum in legem committunt hi, qui vigorem eius scrupulosis et excogitatis artibus eludere festinant. Neque sibi blandpraesentis legis aculeos possit evadere, quemadmodum et anteriores leges super hac re positas deludebat. si quis etenim in tali commisso fuerit inventus, sciat se de matriculis advocatorum penitus esse delendum et decem librarum auri multam nostris privatis largitionibus illaturum, per virum illustrem comitem rerum privatarum exigendam, et aliam maiorem regalis culminis
Abbreviated transcription (Latin):
i. DOmesticus udicis a
publicis actib ĩceat̃ q̃ si neces¬
sitatib publicis se se ꝯuictus
fuĩt miscuisse. statimeum ad
maioris potestatis exam̃ dedu¬
cioptet ut ꝯpetens ĩ cum uini¬
dicta pinatur.

Expanded text:
. Domesticus iudicis a publicis actibus arceatur. quod si necessitatibus publicis sese convictus fuerit miscuisse, statim eum ad maioris potestatis examen deduci oportet, ut competens in eo vindicta promatur.
Abbreviated transcription (Latin):
S. ¶Ullus iudicũ. ad yuĩ¬
ciam sib̃i commnissam q̃iqͣm
sccum dũceͣ audeat. cui domie¬
sticił cincellarii nom̃ ĩponͣat
nec ꝓfectum ad se uncumq
suscipiat ne fame notacum
bonorum publicatione plec¬
tat᷑piculo enimprimatumi
offitii cincellarios subfide ge¬
storum excodem offitio electos
iudicibrappliem iubemꝰ ita
ut post depositam aministra¬
tionem nec militiam tesidert
ẜ ꝓuincialib p̾sentiam sinc
exhibeant. quo uoientib fit̾
accusandi eos facultas. Si eĩ
ydonei cĩ exegerit. ad detegẽ¬
da iudicis flagitia ⁊ questioi
D̾. S post depositam ãmi¬
instrationem iudicum p̃sen¬
nam ł exhibitionem domes¬
ticorum. querimoniam pro¬
uincialium aut curialium
ralia publica necessiras pont¬
tores quorum domestici fue¬
rint iudito legibiq tradant̃

Expanded text:
. Nullus iudicum ad provinciam sibi commissam quemquam secum ducere audeat, cui domestici vel cancellarii nomen imponat, nec profectum ad se undecumque suscipiat, ne famae nota cum bonorum publicatione plectatur. periculo enim primatum officii cancellarios, sub fide gestorum ex eodem officio electos iudicibus applicari iubemus, ita ut post depositam administrationem nec militiam deserant et provincialibus praesentiam sui exhibeant, quo volentibus sit accusandi eos facultas, si enim idonea causa exegerit, ad detegenda iudicis flagitia et quaestioni . Si post depositam administrationem iudicum praesentiam vel exhibitionem domesticorum querimonia provincialium aut curialium vel aliqua publica necessitas postatores, quorum domestici fuerint, iud
Abbreviated transcription (Latin):
Iortura uir spectabilis comitiᷤ
orientis ⁊ eiꝰ offitii. iss ꝓiarch¬
ie uõ sollicitudines ubis clariᷤᷤ¬
sum moderantis puniciam
enisq apparitionis: cxcreemt᷑
nulaq penitus curialium n
siuolũiutidem minnis ł ho¬
norem sub eundi licentia per¬

Expanded text:
viri spectabilis comitis Orientis et eius officii, Syriarchiae vero sollicitudine viri clarissimi moderantis provinciam eiusque apparitionis exerceantur, nullique penitus curialium, nec si voluerint, idem munus vel honorem subeundi licentia per
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. GOnes ueti te legi¬
b ⁊ diuinis impialib osti¬
tutiombohereses ĩppetuum
quiescant. ⁊ nemo ulterius
fidem ĩ sinuare q̃m ñ batẽt.
⁊ ministros creatare. q ñ sũt.
neq ꝑ oniuentiam iudican¬

Expanded text:
p. Omnes vetitae legibus et divinis et imperialibus constitutionibus haereses perpetuo conquiescant et nemo ulterius fidem insinuare, quam non habent, et ministros creare, quod non sunt: ne per coniventiam iudican
Abbreviated transcription (Latin):
auri muulcta ꝓpositi. si salubẽri.¬
mam ꝯstituta ꝯtempẜintiñee
de crit antistitum xp̃ine reli¬
gionis cura laudabił.que ad
obẜuationem ꝯstituti iudiciᷤ
hane ĩgerat monitonem.
tis catholice religionis cultu
fidem tradẽ ⁊ nunqͣm ad erro¬
rem p̃t̾itum reclituri ñ solũ
tibꝰ pelli decernimus q̃ si h̃ñ

Expanded text:
auri multa proposita, si saluberrima statuta contempserint. nec deerit antistitum Christianae religionis cura laudabilis, quae ad observationem constituti iudicis hanc ingerat monitionem.tis catholicae religionis cultufidem tradere numquam ad errorem praeteritum redituri, non solum tibus pelli decernimus. Quod si hoc non
Abbreviated transcription (Latin):
cuñlidum tarat negotio arb¬
abitri more resicentis sponte iudnͣ¬
tium ꝙ his obẽe non pot̾it nec
derebit. quos adp̃dicti cognito¬
ħ iris exam̃ ꝯuentos potius abi¬
fuisse q̃m sponte ueĩsse ꝯstit̃it᷑.¬
om̃mbr ꝗ se audiri asacerdoti¬
brelegerint.eamq illorumir¬
dicatiomi.ad hibendam ẽẽ reue¬

Expanded text:
civili dumtaxat negotio arbitri more residentis sponte iudicium. quod his obesse non poterit nec debebit, quos ad praedicti cognitoris examen conventos potius afuisse quam sponte venisse constiterit.omnibus, qui se audiri a sacerdotibus elegerint, eamque illorum iudicationi adhibendam esse reve
Abbreviated transcription (Latin):
culpam ut ceta redundabit. si
ꝗd forte in ea p̃teͣ religionis in
qua ip̃i ppłos xp̃iane religioĩs
doctrine ĩ sinuatione moderãt᷑.
exhis q̃ fieri hac lege ꝓhibui¬
nuᷤ amona chis ppetritum
ẽẽ cognoui̾nt. nec uindieaũĩt.

Expanded text:
culpam ut cetera redundabit, si quid forte in ea parte regionis, in qua ipsi populos Christianae religionis doctrinae insinuatione moderantur, ex his, quae fieri hac lege prohibuimus, a monachis perpetratum esse cognoverint nec vindicaverint.
Abbreviated transcription (Latin):
li. uideam ⁊ int̾rogent ne his
humanitas clausis ꝓcorrupi¬
tos eucerum cuscodes negetũ.
uictualem subam ñ habentibꝰ
fatiant ministrare.aibeilis du¬
obraut tribꝰdiurnis ł quot
estimauint cõmẽtarien ses deẽ¬
tis quorum sumptibo ꝓficiãt
alimonie pauꝑumsquos ad
lauatrum subfida custedia du

Expanded text:
li videant interrogent, ne his humanitas clausis per corruptos carcerum custodes negetur: victualem substantiam non habentibus faciant ministrare libellis duobus aut tribus diurnis vel quot existimaverint commentarienses decretis, quorum sumptibus proficiant alimoniae pauperum: quos ad lavacrum sub fida custodia du
Abbreviated transcription (Latin):
bumantatem sui p̃sentiams
fatiente.eclictis legitimis ꝓpo¬
gnendis eumẽitare curabit ⁊ tẽ
ĩ cadem uolũ tate eodem ꝑmai¬
nente. negotium summatir
li questione ẜuãtar

Expanded text:
humanitatem sui praesentiam faciente, edictis legitimis proponendis eum citare curabit: et tunc in eadem voluntate eo permanente, negotium summatim li quaestione ser
Abbreviated transcription (Latin):
n ꝯtra uenditorem s q̃ poᷤᷤ¬
sibi eiuccionis ꝑiculum. nec
crum urrisdictionie form̃a ĩ
cidem ꝓumcia ꝯscitutis tam
petitore qͣm possessore obauc¬
toris ꝑsonamq̃m ĩalia ꝓiñcia
dicis ꝯsistẽ. debet. iiu̾tari¬
uet mõ possidens inĩmobilem¬
rem litem abaliquo ꝑ ĩremnac
actionen. mum sustineat. ⁊
statim debet ĩ uiditio dñm no¬
minare. siue ĩeadem ciuitate
degat. dñs. siue ĩ agro siue ma
lia punicia sit c̃todierum spa¬
tio abeo iudice finiendo. ecq
adnotionem enis ꝑducento
udp̃e in locis ĩ ꝗbꝰ p̃drum si tu
ẽ ꝑueniens uł ꝓcuratorem mit¬
tens actoris ĩtentiones excipnt.
lite q̃ ei gerit᷑ exdic quo possesõ¬

Expanded text:
ntra venditorem, sed contra posit evictionis periculum. Nec enim iurisdictionis forma in eadem provincia constitutis tam petitore quam possessore ob auctoris personam, quem in alia provincia dicis consistere, debet immutaet modo possidens immobilemrem litem ab aliquo per in rem actionem sustineat, debet statim in iudicio dominum nominare, ut, sive in eadem civitate degat sive in agro sive in alia provincia sit, certo dierum spatio ab iudice finiendo eoque ad notionem eius perducendo, vel ipse in locis in quibus praedium situm est perveniens vel procuratorem mittens actoris intentiones excipiat.lite quae ei ingeritur ex die, quo posses
Abbreviated transcription (Latin):
Ebitori tuo si h̃s exti
sicam hr̃ditatẽ postquam in
iuditio obtiniustieitradidi
sti quem sententia suꝑauãs
tionisq fides ẜuanda ẽ. Que
si ñ ẜuatim exstipulatusi mõ
pacto subiecta ẽ accio dabit̃.¬

Expanded text:
ebitori tuo si heres extsi eam hereditatem, posteaquam in iudicio obtinusti, qui minus sententia superaueras, tionisque fides seruanda est. Quae si non seruatur, ex stipulatu, si modo transactio facta est, actio dabit
Abbreviated transcription (Latin):
tiones euemre ⁊ dubitabatũ.
si hinus mõi pacta ẜuar oꝑtet.
fatiebit aut eis questionem.
fecta. quasi omnimõ hr̃ditate
ad cos ꝑuenturi. s subduab¬

Expanded text:
es evenire. et dubitabatur, si huiusmodi pacta servari oportet. Faciebat autem eis quaestionem, fecta, quasi omnimodo hereditate ad eos perventura, sed sub duab
Abbreviated transcription (Latin):
tabatim. siu̾e opteat eandem
scripturam tenereqeum qh
pactus ẽ non deb̾e adu̾sus suã
ꝯuentionem uenire. łliceni¬
tam ei pr̃ari decedere ꝗdem as¬
criptura suo aũt iure utisãc¬
cius neminilice̾. adusus:¬

Expanded text:
tabatur, sive oportet eandem scripturam tenere et eum qui hoc pactus est non debere adversus suam conventionem venire, vel licentiam ei praestari decedere quidem a scriptura, suo autem iure uti: sancimus nemini licere adver
Abbreviated transcription (Latin):
ut is ꝗ suꝑiuxerit alt̾ius rehꝰ
potit᷑. nec domtionis mnortis
ꝗdem eã gesee efficacit᷑ speciemi
ostendat t̃ cum uolun tasmi¬
litum que suꝑ ultimo inte sꝑ¬
iritu. deq famihans rei decreto
quequomõ ꝯtemplatione nõ¬
ns ĩ scripturam deducit᷑ imi
postremi iuditii obtineaat ꝓpõaᷤᷤ¬
qr te ac fr̃em tuum addiscrim̃
pli ꝑgentes ob communem

Expanded text:
t alterius rebus potiatur, nec donationis quidem mortis causa gestae efficaciter speciem ostendat, tamen cum voluntas militum, quae super ultimo vitae spiritu deque familiaris rei decreto quoquo modo contemplatione mortis in scripturam deducitur, vim postremi iudicii obtineat proponasque te ac fratrem tuum ad discrimen proelii pergentes ob communem
Abbreviated transcription (Latin):
ctiones odliose uident. ⁊ plene
triscissumi ⁊ꝑiculoñ eueñtu.
Quare enm quodamuiuẽte
⁊ ignorante. derebe eius ꝗdam
paciscentes ꝯuenerũt. Ecłm
uer̃es itaq regulas sanccim᷑
omnimõ hunismodipacta
que ꝯͣbonos mores mita sũt.¬

Expanded text:
ctiones odiosae videntur et plenae tristissimi et periculosi eventus. quare enim quodam vivente et ignorante de rebus eius quidam paciscentes convenerunt? Secundum veteres itaque regulas sancimus omnimodo huiusmodi pacta, quae contra bonos mores inita sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ooicto successorumde¬
bitoris exlege .xii. tabularũ
es alienum hrditarium ꝓpõ¬
nombr quesitis singulis ip̃o
uire dunsum ã solidum in¬
numobuga credito. non
põt od ⁊ mn honoro succe¬
dentib iure locum habebic.

Expanded text:
ctum successorum debitoris ex lege duodecim tabularum aes alienum hereditarium pro portionibus quaesitis singulis ipso iure divisum in solidum unum obligare creditori non potest: quod et in honorario succedentibus iure locum habebit.
Abbreviated transcription (Latin):
pacto ꝯuenerat datim fuit.i
ad pr̃andum ĩ posterumãde¬
bitum solutum obligare ñ
potuit eum. q ptum fecit.
nisi placitiscipulato mt̾ces¬

Expanded text:
pacto convenerat datum fuit, ad praestandum in posterum indebitum solutum obligare non potuit eum qui pactum fecit, nisi placitis stipulatio interces
Abbreviated transcription (Latin):
rationib ꝯuentione fi¬
nntum ẽ. Cũ gͥ uerb̾ fid̾i¬
ꝯmisi petitũ ipatre tuoi
oꝓfitearis ut siuita sine
libis dececłet hr̃ditatem
licinio frontomi restituẽt
pactum eo tp̃r desextante
frontom dandodando. cur
nb̾os phylimis ñ sustule¬
rat intposituñ idcirco po¬
stite funetus eẽt.
mouisse pbare potueris. cos¬
q eas spontinea uoluntate
pacti ñ mitilit defenderis

Expanded text:
rationibus conventione finitum est. cum igitur verbis fideicommissi petitum a patre tuo profitearis, ut, si vita sine liberis decederet, hereditatem Licinio Frontoni restitueret, pactum eo tempore de sextante Frontoni dando, cum liberos Philinus non sustulerat, interpositum non idcirco poerstite functus est. movisse probare potueris eosque eas spontanea suscepisse pacti non inutiliter defenderis
Abbreviated transcription (Latin):
suam eis accomodauert ⁊ mn
eausq ad extremum uite suc
sublata acerbissima spe licebit
eis illom sciente ⁊ iubente hĩ¬
modi pactiones ẜuareꝙ q̃ anti
orib legib ⁊ ꝯstitutionib nõ
ẽ incognitum licet anob̾ clai¬
nius ẽ intreductum. Iubemuᷤ
⁊enm. neq donationes taliũ¬

Expanded text:
suam eis accommodaverit et in ea usque ad extremum vitae sublata acerbissima spe licebit eis illo sciente et iubente huiusmodi pactiones servare. Quod etioribus legibus et constitutionibus non est incognitum, licet a nobis clarius est introductum. iubemus etenim neque donationes taliu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩius uoeari ius certissmmm̃ ẽ
nec ĩ eare rusticitati uemai
p̃beaturcum naturali rõne
honor eiusmõi ꝑsonis debea¬
t̾cum igit᷑ ꝯfitearis patroni
tui filium sine ꝑmissu p̃su¬
dis ĩuiste uocauisse. penam.
eclicto ꝑpetuo p̾stitutam rescͥꝑ¬

Expanded text:
ius vocari ius certissimum est: nec in ea re rusticitati venia praebeatur, cum naturali ratione honor eiusmodi personis debeatur. cum igitur confitearis patroni tui filium sine permissu praesidis in ius vocasse, poenam edicto perpetuo praestitutam resc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯbꝯdam excuratorib siue tuto¬
rib facta. auxilio oet̾is ẽ in his
que seꝑatim communitue ges
cum duobr exhis transegeris¬
rore tua dehr̃ditate transegis¬
se ⁊ ideo ꝓpt̾.certam pecunia
te ei debe eauisse ⁊ si milla finᷤ¬
s questio hr̃ditatis tñ ꝓpter ti¬
moremlitis transactionem
t̃posita pecuma recte cautam
telligitĩexqua eã si fisco solui¬
ses. repete non potuisses.⁊ si
ñ soluisses iure tñ ꝯuemreri.¬
Mp̃r. A Ge cumgemimano
ꝙͣ pat̾ enĩs curator tibidatus
negotia tua gesẜ̃it. ⁊ si ap̃ iudi¬
oem negabit se hac actionete¬
nerl. qm transactio ⁊ aꝗliana
stipulatio int̾posita ẽ. iudexꝯ
templatione indiciiꝙ ẽ bõe¬

Expanded text:
usdam ex curatoribus sive tutoribus facta auxilio ceteris est in his, quae separatim communiterve gecum duobus ex his transegerisegisse et idpropter certam pecuniam te ei debere cavisse, etsi nulla fuisset quaestio hereditatis, tamen propter timorem litis transactione interposita pecunia recte cauta intellegitur. ex qua causa si fisco solvisses, repetere non posses: si non solvisses, iure convenireri. Age cum Geminiano, quod pater eius curator tibi datus negotia tua gesserit, et si apud iudicem negabit se actione teneri, quoniam transactio et Aquiliana stipulatio interposita est, iudex contemplatione iudicii
Abbreviated transcription (Latin):
. ¶Um postea q̃mad t̃¬
u̾sarius matris tue ictus
Id pactum mala fide factum
irritum ẽ ⁊ cum exea ꝯuẽtio¬
ne cum matre tua agiceꝑit.
uidex eam liberabit.

Expanded text:
. Cum, posteaquam adversarius matris tuae victuid pactum mala fide factum irritum est, et cum ex ea conventione cum matre tua agi coeperit, iudex eam liberabit.
Abbreviated transcription (Latin):
tib ita demum expactoactio
ꝯpetit. si ex ꝯtinẽti nam quodi
postea placuit. id ñ petitione
s exceptionem parit.
ponis si placito ñibetiss stipͥu¬
latio subiecta ẽ exstipulatu a
re iudiciorum exiges. Nam
bona adũsaru tui inte transfẽ¬
ri citra sollempnem ordinez.¬
strum̃to ꝯp̾hensum ẽ. ut sipa¬
t̃it fungeret᷑. exequa portio¬
ne eaͣ que nubebat cum fr̃e e
tatem testam̃ti fatiendi mu¬
lieris patripotuit auferrt¬

Expanded text:
tibus ita demum ex pacto actio competit, si ex continenti fiat: nam quod postea placuit, id non petitionem, sed exceptionem parit. ponis, si placito non stetisset, stipulatio subiecta est, ex stipulatu agre iudiciorum exiges. Nam bona adversarii tui in te transferri citra sollemnem ordinestrumento comprehensum est, ut, si pater vita fungeretur, ex aequa portione ea quae nubebat cum fratre rtatem testamenti faciendi mulieris patri potuit auferr
Abbreviated transcription (Latin):
2. Pa Tcta nõ iussima ẜuariot¬
portere. tam iuris q̃m ip̃ius rei
eꝗtas postulat. qua ꝓpt̾ si ꝯuen¬
tustione que p̃cessit dnu̾sa ꝑs
usuram se ñ ẽẽ ꝯserisit. ⁊ max¬
acta p̃sidis asseuerauĩt actiõe
que suꝑ prima ꝯuentione fu¬

Expanded text:
. Pacta novissima servari oportere tam iuris quam ipsius rei aequitas postulat. quapropter si conventione quae praecessit diversa pars usuram se non esse consensit, et maxacta praesidis adseveravit, actionem, quae su
Abbreviated transcription (Latin):
dminrł obligationer
placint Quare situ quo
q bona fide possedisti eim¬
dem ẜ̃uum ⁊ exnuminis
tius mancipia eo tp̃re com¬
uti defensionib tĩsimnani¬
cipium aũt alienum. mali
fide possidenti nicħ põt ad ꝗ

Expanded text:
m vel obligationem placuit. quare tu quoque si bona fide possedisti eundem servum et ex nummis tuis mancipia eo tempore comuti defensionibus tuis. Mancipium autem alienum mala fide pos
Abbreviated transcription (Latin):
mum filirte sciente ꝯparasse ꝑ¬
dicantem. si matri ñ succesẜ̾it.
nulla te exceptionie tucri potes
Qd̾ si uenditricis optinet here¬
ditatem. doli mali exceptione.
pqua portione ad eum hr̃ditaᷤᷤ
sti iuris ẽ cum cin priga tridu¬
tum ẽ indetinendo dnĩo ẽe po¬
tiorẽ sigͥta añt cedet tp̃e te ponẽ
lite ^ possessioẽ i ñ pãtiet erit sa¬
ne ĩ arbitriotuo p̃tium ꝙ de¬
disti cum usuris reciꝑes ita tñ
ut ꝑceptorum frũctuum ⁊ sup¬
possessio soli tradita ẽ. hr̃i poti
mum aliꝗs exstrunt hanc uo¬
bis communem iuris fecerit
ratio cuius portionem abeo ꝗ
bona fide possidẽs eclificauit s
uelis. uendicare sumptus.
offerre debes. ne doli mal exce¬
ptione submõueri possis¬

Expanded text:
mum filii te sciente comparasse pdicantem, si matri non successit, nulla te exceptione tueri potes. quod si venditricis obtinet hereditatem, doli mali exceptione, pro qua portione ad eum hereditas sti iuris est eum, cui priori traditum est, in detinendo dominio esse potiorem. Si igitur antecedenti tempore li te possessione non patietur./ Erit sane in arbitrio tuo pretium quod dedisti cum usuris recipere, ita tamen, ut perceptorum fructuum et sumppossessio soli tradita est, haberi potiomum aliquis extruxit, hanc vobis communem iuris fecit ratio. cuius portionem ab eo, qui bona fide possidens aedificavit, si velis vindicare, sumptus offerre debes, ne doli mali possis exceptione submoveri. D. i
Abbreviated transcription (Latin):
ĩferiorem ꝑtemedifi¬
t. que solum ꝯtingit. ad te.
ꝑtinẽ ꝓbare potes. eam qͣm ¬
te ꝑtinet si uõ fuĩt dissolui¬
tum mat̾ia enis adpristinũ
dnĩum redit fiue bona side.
siue mala fide edifitium ex

Expanded text:
inferiorem partem aedificii, quae solum contingit, ad te pertinere probare potes, eam, quam vte pertinet. si vero fuerit dissolutum, materia eius ad pristinum dominium redit, sive bona fide sive mala
Abbreviated transcription (Latin):
demeeps siue pareppos sine he¬
dea unuitau̾int uouitatem. nõ
ii miris la queis lient̃. peneq
statute ex ꝑtes sint. s extrinse¬
cus data pignoralucratina ha¬
beait. si ea putent eẽ recstendi.
Qd̾ ita late pate̾ uolumns nti
ñ solum circa administrãtes
s. ⁊̃ circa administrantium fili¬
es nepotes ꝓpinquos ac ꝑticipes
dederit. im̃pleri aũt id põstean
matrimonium ñ uetamus.
ꝙ rempore potestatis obeas ꝑso¬
nas deꝗbr locuti sumns arris.
fuãt obligatum si sponsarum

Expanded text:
deinceps, sive parentes sive eaedem mutaverint voluntatem, non modo iuris laqueis liberentur poenaeque statutae expertes sint, sed extrinsecus data pignora lucrativa habeant, si ea non putent esse reddenda. Quod ita late patere volumus, ut non solum circa administrantes, sed et circa administrantium filios nepotes ac propinquos, participes dederit. Impleri autem id postea matrimonium non vetamus, quod tempore potestatis ob eas personas, de quibus locuti sumus, arris fuerat obligatum, si sponsarum
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r.¶Banastasio diue mem¬
orie prĩ cipe iustissima ꝯstitutio
ꝯscripta ẽ. tamhuanitatis qͣm
remuolentie plena.ut neꝗs ali¬
enum subeat debitum cessione
ĩ eum facta ⁊ amplis ⁊ sequat᷑
adebitore hisque praut cessiõiꝰ
auctori exceptis ꝗbꝰdam cañb̾
ꝗ specralit illi sanetiom ꝯtinen¬
tur. ¶S cum hii ꝗ cirea htes
morant. eandem piam disposi

Expanded text:
pp. Anastasio. Divae memoriae principi iustissima constitutio conscripta est tam humanitatis quam benivolentiae plena, ut ne quis alienum subeat debitum cessione in eum facta et amplius consequatur a debitore his, quae praestavit cessionis auctori, exceptis quibusdam casibus, qui specialiter illi sanctioni continentur. sed cum hi, qui circa lites morantur, eandem piam
Abbreviated transcription (Latin):
DOst solutionẽin a se
factam ꝗdari mutuo manda¬
uit. ad eo ꝓ quo int̃cessit. uł
successorib eius.q. solutũ ẽ.
q̃ cumusurĩs post inoram re¬
cte reddi postu lͣt

Expanded text:
ost solutionem a se factam, qui dari mutuo mandavit, ab eo, pro quo intercessit, vel successoribus eius quod solutum est etiam cum usuris post moram recte reddi postulat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cedente acceꝑas uitralicitũ
usuras exstipulatione.ł mo¬
ra pr̃are. licet pignoradata pro
Si ꝯͣlicitum litis ĩcẽtũ
redemist̾i intdicte ꝯuentioiᷤ
tibi fidem impleri. frustra pẽ¬
tis.Sd̾si gratiutum mãda¬
tum suscepistis. ẜm bonam
Mp̃r. Ire mndata ñ pe
cume solum cuuis ẽ certisu¬
mũm mandati udicumue¬
rum etiam estim̃atioĩs ꝑicu¬
derator atq arbĩt. non omĩa
negotia s pleraq exip̃nio. ño
facit. Nlien⁊ u̾o negotia exãc¬
to officio geruint̃.nec ꝗcqͣm ĩ
corum anunstratione. negle¬
ctum ac declmtum culpa c¬
uacuum est.

Expanded text:
cedente acceperas, ultra licitum usuras ex stipulatione vel mora praestare, licet pignora data pro licitum litis incertum redemisti, interdictae conventionis tibi fidem impleri frustra petis. Quod si gratuitum mandatum suscepisti, secundum bonam Imp. cuniae solum, cujus est certissimum mandati judicium, verum etiam existimationis pericuderator atque arbiter, non omnia negotia, sed pleraque ex proprio animo facit; aliena vero negotia exacto officio geruntur, nec quicquam in eorum administratione neglectum ac declinatum culpa vacuum est.
Abbreviated transcription (Latin):
reportauerũt. ꝗ te ad exercendaᷤ
cãs appellationis ꝓcuratoremꝰ
stituerũt. si tñnch culpa tua
factum ẽ sumptus quos ĩlite
ꝓbabili ratione feceris Straria
S.S maritus sororis tue ti¬
bi ꝑcurans pete bonorum posse¬
sionem noluit. cum ip̃o tibis
grediendum c̃ q̃m querelam
ita cum effectuhabes simãdas¬
se te ut peteret bonorum posses¬
sio.eumq neglexisse arguas.
ticum eo post exsolutam pecu¬
numł factam ꝯlempnationẽ
potest exercere actionem
tradidit pecumam credidistitã
adu̾sus eum ꝗate mutuam suĩ
mandati actio cibi ꝯpetit.
ut pecumam ĩ remsuam ẜuis
cus crede̾s mandauĩt ⁊ ĩ hãc
remeque ip̃o p̃cipiente pignora
sũt᷑. obligata ⁊ mandati actio¬
ne pͣupillos postmortem patri
ꝯuenire. ⁊ exeqis obligatiõiꝰ
pagnorum pot̃is si ĩ solutione

Expanded text:
reportaverunt, qui te ad exercendas causas appellationis procuratorem constituerunt, si tamen nihil culpa tua factum est, sumptus, quos in lite probabili ratione feceras, contrariaSi maritus sororis tuae tibi procurans petere bonorum possessionem noluit, cum ipso tibi congrediendum est. quam querellam ita cum effectu habes, si mandasse te, ut peteretur bonorum possessio, eumque neglexisse arguas. ti cum eo post exsolutam pecuniam vel factam condemnationem potest exercere actionem. tradidit pecunias credidisti, tam adversus eum, qui a te mutuam sumpsmandati actio tibi competitut pecuniam in rem suam servis eius crederes, mandavit et in hanc rem aeque ipso praecipiente pignora sunt obligata, et mandati actione pupillos post mortem patris convenire et exsequi ius obligationis pignor
Abbreviated transcription (Latin):
renda suscepĩt.⁊ tam ꝓpt̾ exac¬
tam exmandato pecimam q̃
ñ exactam.tam dolum quam
culpam sumptuum ratione
de si ꝯ̃ mandati teñ orem ꝓtua¬
tor tuus ad te ꝑtinentem fun¬
dumuendidit nec posteauer
ditionem ratam habinsti dñi¬
um tibi auferre ñ potĩnt.
d̾ AProcuratore dolum ⁊ oẽz
prandum eẽ. iuris. auctoritate
manifeste declaratur.

Expanded text:
renda suscepit, et tam propter exactam ex mandato pecuniam quam non exactam, tam dolum quam culpam, sumptuum ratione de si contra mandati tenorem procurator tuus ad te pertinentem fundum vendidit nec venditionem postea ratam habuisti, dominium tibi auferre non potuit.A procuratore dolum et omnepraestandum esse iuris auctoritate manifeste declaratur.
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. IAmdudum e¬
placuit.Ait ĩ eceła citholica
lib̾tatem dni sius famnir
pr̃are possint. si subaspecti.
plebis assistentibus xp̃ians¬
rum antistib id faciant
ut ꝓpt̃ facti memoriaman¬
ceactorum intponat᷑ qualiꝰ¬
cumq striptura iq.  ip̃i ui¬
ce cestium sign̾ent. ¶Unde

Expanded text:
. Iam dudum placuit, ut in ecclesia catholica libertatem domini suis famulis praestare possint, si sub adspectu plebis adsistentibus christianorum antistitibus id faciant, ut propter facti memoriam vice actorum interponatur qualiscumque scriptura, in qua ipsi vice testium signent. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tis reb certis atq subtractis. aũ
se ip̃m fi nãtua ad sacrosañctai
ꝯtulerĩt leca. statim areligiosĩ
ycononus siue defensorib u̾
primum h̃ sene potuerint. ꝑ
eos ucclicet ad quos. ħ ꝑtinet.
ip̃is p̃sentib ꝓ etełastica disci¬
plina ⁊ qualitate commnissi.
aut ultione ꝯpẽtenti.aut int̃¬
cessiõne huamanissima ꝓceclẽ¬
te remissione uenie ⁊ sacram̃¬
ti int̾uentione securi ad locu
statumq ꝓprium reu̾tãtur. re¬
b quas secum hũmt reforinã¬
dis. Biutius enimeos intra ec¬
cłas non ouenit commnorari.
ne patronis seu dnis. ꝑ ir̃oꝵ
ab sentiam. ob seꝗa iusta dene¬
gent ⁊ ip̃i ꝑ inconmodum.
ecełe egentu ⁊ pauꝑum alã¬

Expanded text:
tis rebus certis atque subtractis aut se ipsum furatus ad sacrosancta se contulerit loca, statim a religiosis oeconomis sive defensoribus, ubi primum hoc scire potuerint, per eos videlicet ad quos pertinent, ipsis praesentibus pro ecclesiastica disciplina et qualitate commissi aut ultione competenti aut intercessione humanissima procedente, remissione veniae et sacramenti interveniente securi ad locum statumque proprium revertantur, rebus, quas secum habuerint, reformandis. Diutius enim eos intra ecclesiam non convenit commorari, ne patronis seu dominis per ipsorum ab sentiam obsequia iusta denegentur et ipsi per incommodum ecclesiae egentium et pauperum ala
Abbreviated transcription (Latin):
mimobiles pofsidet postoch¬
ctorum sollempmum cita
eius p̃diorum trad̃itio siue
uendino celeb et. Qd si res
mobiles ht easq extra tmi¬
oscccultat ecele sententia ui¬
dicmtis ⁊ executoris sollici¬
tudine ꝑ̃ꝗsite quocumq occlꝰ¬
tanturenite: ꝓequitatis tra¬
mite modoq cebiti publicis
rationib priuatisq ꝑfigant.¬
¶ Gane si int̾fmes habent eccłe
ẽ apudq̃mbbet excłicis abscõ¬

Expanded text:
immobiles possidet, post ediimmobiles possidet, post edictorum sollemnia sentenpraediorum traditio seu venditio celebretur. Quod si res mobiles habet easque extra terminos occultat ecclesiae, sententia iudicantis et exsecutoris sollicitudine perquisitae, quocumque occultantur, erutae pro aequitatis tramite modoque debiti publicis rationibus privatisque proficiant. Sane si intra fines habentur ecclesiae vel apud quemlibet ex
Abbreviated transcription (Latin):
li aut eradił ꝓtrahi ꝯfũgas nͦi
phis uenerabiles ep̃os aut rel¬
gioses yconomos exigi. quei
debentur eis ꝗ h moliri aut fa¬
cere. aut nuda saltem cogitati¬
onem atq tractatu ausi fu̾ĩt
temptare. capita li łultima
supplitui aĩadũsi ẽẽplectẽdis.
Ex his ergo locis eorumq fi¬
inb quos antiquorum legũ
p̃scripta sanxerunt nullos.
expelli aut eici aliqñ patim̃.
strĩgiut eii aliꝗd.aut inctu¬
alium rerum aut uestis ne¬
getur aut reꝗes. ¶S si ꝗ deoo
ip̃i refuge appareant publice.
⁊ seĩ sacris locis offerrant q̃rẽ¬
cis reuerentia iudicum i qb̃
tiis responsum daturi quale
latentemq ꝑsonam decent̃
sine ullo ĩ commodo mom¬
tus intͣ fines eecłe si ĩuenit.
p̃sentet. ¶Cum aũt momꝰ¬
ctu actione cunł ĩ eius sit. ã¬
bitrio siue ꝑ se seu simagis
eleg̃t istructo sollem̃pnitẽ
tus examme responde̾. ¶S
si h facere detractat.aut diff¬
ert. iudiciorum legumq so¬
litus ordo ẜuet̾. ¶taq si res

Expanded text:
li aut tradi vel protrahi confugas nec pro his venerabiles episcopos aut religiosos oeconomos exigi, quae debeantur ab eis: qui hoc moliri aut facere aut nuda saltim cogitatione atque tractatu ausi fuerint temptare, capitali et ultima supplicii animadversione plectendi sunt. Ex his ergo locis eorumque finibus, quos anteriorum le gum praescripta sanxerunt, nullos expelli aut eici aliquando patimonstringi, ut ei aliquid aut victualium rerum aut vestis negetur aut requies. Sed si quidem ipsi refugae apparent publice et se in sacris locis offerunt quaerencis reverentia, iudicum quibus tur, responsum daturi, qualelatentemque personam decenter sine ullo incommodo monitus, intra fines ecclesiae si invenitur, praesentet. Cum autem monictu actione civili, in eius sit arbitrio sive per se seu, si magis elegerit, instructo sollemniter prtiis, examine respondere. Sed si hoc facere detractat aut differt, iudiciorum legumque solitus ordo servetur. Itaque si res
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nam si fundi scientes oblii¬
gitionem diñum suscepistis
cm̃ enictionis ꝓmissionemi
sollempnitatem uborum ł pa¬
cto ꝓmissam ꝓbantes. eos ꝯue¬

Expanded text:
gere potestis. nam si fundi scientes obligationem dominium suscepistis, tantum evictionis promissionem sollemnitate verborum vel pacto promissam