comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui eum inpugnabant uolẽntes eumin¬
terfice summiłr peniteant. Qui nec eum
inpugnabant nec uulneraibant nec cos¬
silio nec auplio cooꝑatores fuerunt set

Expanded text:
qui eum impugnabant volentes eumterficere, similiter poeniteant. Qui nec eum impugnabant, nec vulnerabant, nec consilio, nec auxilio cooperatores fuerunt, se
Abbreviated transcription (Latin):
gam eimpou̾uit scđm statiꝑta canonũ
ut homicida iudĩtetur. Reliqͥui eum aũ
qui eum inpugnabant uolentes eumm
terfice sumlr peniteant. Qui nec eum
ipugnabant net uulneiabant nec cos¬
filio nec auilio cooꝑatores fueruit set
tm̃ affuerunt extra noxam̃ sint.
quis de poni aut extoicar non possit fati¬
le ꝓbatur. Omnis. enim ꝓbatur ħeticus au̾
iam dampnatam hespm sequitur aut no¬
uam confingit. Qui uͦ ħesimiam dampna¬
tam sequitur eiꝰ dampnacionis se ꝑticipẽ
fatit. Uñ cum achaciꝰ absꝙ synodali aud.¬

Expanded text:
canonum ut homicida judicetur, reliqui autem qui eum impugnabant volentes eum interficere, similiter poeniteant. Qui nec eum impugnabant, nec vulnerabant, nec consilio, nec auxilio cooperatores fuerunt, sed tantum adfuerunt, extra noxam sint.quis deponi aut excommunicari non possit, facile probatur. Omnis enim haeriticus aut jam damnatam haeresim sequitur, aut novam confingit. Qui vero haeresim jam damnatam sequitur, ejus damnationis se participem facit. Unde, quum Achatius absque synodali au
Abbreviated transcription (Latin):
affectantes potenciam pͣgiuaticum pose¬
sacrum. uriam piouinciam induas diuide¬
it gͦ sc̃a sẏnodus deinceps nich tale attemp¬
tari aquolibet ep̃o. Cos uͦ qui aliquidem tale
temptauerunt: cad̾e de ꝓpno gradu. ¶ Hac¬

Expanded text:
affectantes potentiam per pragmaticum sacrum unam provinciam in duas dividit igitur sancta synodus deinceps nihil tale attentari a quolibet episcopo, eos vero qui aliquid tale tentaverint cadere de proprio gradu.
Abbreviated transcription (Latin):
Romana eccłia ꝙͣ dam baptumalem
eccliam sius inuniit pͥmlegus deci¬
maciones sue diocesis exintegro sbi ac¬
cribuens. Item. Quodam monastiũ
ut exꝓpͥis pͥous oecernens nlli decimas
ysolueret accioit itaq ut intra oreces̃¬

Expanded text:
esia quandam baptismalem ecclesiam suis munivit privilegiis, decimationes suae dioecesis ex integro sibi attribuens. Item quoddam monasteriuut ex propriis proediis nulli decimas persolveret. Accidit itaque, ut intra dioeces
Abbreviated transcription (Latin):
cõmntõne uarientur nec ad pͥnatum
trahantur cõmodum qͥ ad boñ sũnt
cõe p̃fira. S manentib t̾mĩnis quoł
constituerunt patres ne miste usur¬
pit aliemim s intͣ fines ꝓpͥos atq legit¬
timos ꝓut qiãq naliit mͣlatĩtudinese

Expanded text:
commutatione varientur; nec ad privatum trahantur commodum, quae ad bonum sunt commune praefixa: et manentibus terminis, quos constituerunt Patres, nemo in jus tendat alienum; sed intra fines proprios atque legitimos, prout quis valuerit in latitudine se
Abbreviated transcription (Latin):
conferre ꝯpetent̾ oportuit q̃rinonias ÷
comꝑimus tandem ꝯpulit inpublicũ
gxamen deferri. Hii .R. pontifices uteo
rund̃ euidens inquiutõ pate fecit indis¬
creto mod̾amine parrochianal eccl̃ias
p̃grauantes dum in exactionib super¬
fluis freciñt existunt pene usq ad exua¬
cionem extreme uͥtutis qͣldam bałlicaᷤ
ꝑduxisse ꝓbantur. Negͥfiat decetõ qd̃
h actenus inordinate p̃sumptum const¬
at non ampliꝰ quamduos solidos uꝰ qͥs
suas ł bafmeas uycca synod bracarensẽ
necumquam quin quagenarium nii¬
merum euectionis exceoat aut ampliꝰ
sumpserit cerrectioni ꝓcul dubio cano

Expanded text:
onferre competenter oportuit querimonias etiam comperimus tandem compulit in publicum examen deferre. Hi enim pontifices, ut evidens inquisitio patefecit, indiscreto moderamine parochitanas ecclesias praegravantes, dum in exactionibus superflui frequenter existant, pene usque ad exinanitionem extremae virtutis quasdam basilicas perduxishactenus inordinate 417 praesumptum, non amplius quam duos solidos unussuae basilicas juxta synodum Bracarensem nec unquam quinquagenarium numerum evectionis excedat, aut amplius sumpserit, correptioni procul dubio cano
Abbreviated transcription (Latin):
meliora agere deliberant tẽ recusan¬
⁊ post delibata non facit. licet in bonis
exdelibacione. Item. Sunt quicuncta¬
relinqueri idcisenucio se subd̾e ⁊ freno cas¬
titatis se restriugere delib̾ant. s cum post
castitatem alioscctidisse conspitiunt se re

Expanded text:
meliora agere deliberant,  post deliberata non faciunt, licet in bonis ex deliberatione. Itemrelinquere, et Dei servitio se subdere, et freno castitatis se restringere deliberant; sed, quum post castitatem alios cecidisse conspiciunt, se re
Abbreviated transcription (Latin):
am dispõnem ꝑtin̾e contend̃. Tandem eiuicit
ep̃c. ꝑparocias militib cõmittat᷑ crudełr dese¬
iuit que eccl̃iarum sunt tamqmͣ sibi debita
usurꝑare contendit. ¶odo pͥmum querit᷑
an basilica cum omnidote sua ad ep̃i ordina¬
ep̃is usurpare liceat. Eertio quid noĩe cat
hedratici a sacertotib suis exigere ualeat. De¬

Expanded text:
am dispositionem pertinere contendit: tandem evinciter parochias militibus comitatus crudeliter desaevit; quae ecclesiae sunt tanquam sibi debita usurpare contendit Modo primum quaeritur, an basilica cum omni dote sua ad episcopi ordinaehedratici a suis sacerdotibus exigere valeat?
Abbreviated transcription (Latin):
auendnmi saue. et
neccum ep̃i ꝑparochias suas ꝑagiant
quandam non iolum erga suboitos s ĩgͦ
iudiciariamnuencione strperidia abcilex¬
ꝑagrande ꝑochie nectitas incunibit in
confirmandis hoĩb inrequirendiᷤ reb
em̃tatione dignis in p̃dicacione u̾bi di
inlucris animaꝵ pocius ꝙͣ in dep̾dan¬
aliquid accipiendum ÷ hoc surumo oꝑ
obseruare decent nequem scandalirent
aut grauent. Tantag̾ discrecio in hac re

Expanded text:
Cavendum sane est, ne cum episcopi parochias suas peragrant, quamdam non solum erga subditos, sed erga judiciaria invectione stipendia ab eis exagrandae parochiae necessitas incumbit, in confirmandis hominibus, in inquirendis rebus emendatione dignis, in praedicatione verbi Dei, in lucris animarum potius, quam depraedanaliquid accipiendum est, hoc summopere observare debent, ne quem scandalizent aut gravent. Tanta ergo in hac re
Abbreviated transcription (Latin):
Tonsecracione et demissaꝵ & leb̃racionib non
alibi quam insacratis dño locis absq magna
necc̃itate fĩ deb̃e liquet omnib quib sunt nota
iereis uasis uitensilib ad diuinum cultumex¬
plend̾ legimꝰ ⁊ non solum diuins p̾cib ea sacras¬

Expanded text:
onsecratione, et de missarum celebrationibus, non alicubi quam in sacratis Domino locis absque magna necessitate fieri debere liquet omnibus quibus sunt nota et caeteris vasis utensilibus ad divinum cultum explendum legimus: et non solum divinis p
Abbreviated transcription (Latin):
clicus adu̾sus cłicum questionem dep̃diis
agitauit quem ad ciuslem iudicem ꝓduc̾e
uoliit reus non nͥ añ iudicem ecclĩasticũ
stare uolebat. actor uͦ potencia ciuił iudicis
illum apossõne sua deiecit. Quo auditoe¬
p̃c eum ab offõ suspendit. Ile contempta

Expanded text:
icus adversus clericum quaestionem de praediis agitavit, quem ad civilem judicem producere voluit reus non nisi ante judicem ecclesiasticum stare volebat; actor vero potentia civilis judicis illum a possessione sua dejecit. Quo audito episcopus eum ab officio suspendit; ille contemta
Abbreviated transcription (Latin):
ut de his q̃ maltario obłone fidelmm confe¬
runtur medietatem ibi ep̃e uendicet ⁊ me¬
dietatem sibi dispensandam sccłi gradus de¬
rus accipiat tam dep̃diis ꝙͣ de onim como
m̃das mansiones q̃ iutantib debent

Expanded text:
ut de his quae in altario oblationes fidelium conferuntur, medietatem sibi episcopus vindicet, et medietatem sibi dispensandam secundum gradum clerus acmendas mansiones, quae visitantibus debent
Abbreviated transcription (Latin):
u fidelib castisq conugib ꝙ alt̾m sñ alt̾a łal
cia ħ gͦ isiqua alia sunt q̃ rectissime uouent᷑
cũhoĩes uou̾int nlła condicione rũpendas¬

Expanded text:
m sine altera uel si qua alia sunt, quae rectissime uouentur, cum homines uouerint, nulla condicione rumpenda s
Abbreviated transcription (Latin):
nemꝑniciem monachoꝵ aut incendiũ
monast̾n occ̃one suoꝵ exardescat lauda¬
bsliꝰ sua sibi nondico redduntur s auferre
simintur. quam ab illo ista auferantur.

Expanded text:
erniciem monachorum aut incendium monasterii occasione suorum exardescat, laudabilius sibi sua non dico reddantur, sed auferri sinantur, quam ab illo ista inferantur.
Abbreviated transcription (Latin):
defera. Sufficiat aũ ꝙ inspe resurrectiois
xp̃ianoꝵ corporib famulatus diuinoꝵ ĩ¬
aũ nolo uos constristari. sic ⁊ ceti quispem sĩ¬
hũt ⁊ dñs non fleuit laratum mortuũ s¬
q adhꝰute erumpnas plorauit ad resusci¬
sciant ea q̃ hic siliuis gerunt᷑ ysaias ex ꝑso¬
mortuis illud item testati dicens. mor fui¬
atendum : nescire ex¬
quidem mortuos qͥz
hic agatur.s. dumhic agitur pꝰea ndndu¬
dire ab eis qmi hinc ad cosmoriendõ per¬
gunt non quidem omnia s que sinuntur

Expanded text:
emus. Sufficiat autem quod in spe resurrectionis Christianorum corporibus famulatus divinorum imautem nolo vos contristari sicut et caeteri qui spem t Dominus non flevit Lazarum mortuum, sed ad vitae hujus ploravit aerumnas resuscisciant ea, quae hic a vivis geruntur? Esaias ex persomortuis illud idem testatur, dicens c. atendum est nescire quidem mortuos quid hic agatur, sed dum hic agitur: postea vero audire ab eis qui hinc ad eos moriendo pergunt, non quidem omnia, sed quae sinuntur
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusdam baptismał eccl̃ie dadib belsoꝵ
presai hostili metu conpelsidomiciliasua
transtulerunt maliam diocesim p̾dia
tũ antiqua non desierunt cołe ceꝑunt
ꝑ soluere decimas illi eccli incͦ diocesim¬

Expanded text:
cujusdam baptismalis ecclesiae, cladibus bellorum pressi, hostili metu compulsi, domicilia sua transtulerunt in aliam dioecesim, praedia tamen antiqua non desierunt colere; coeperunt persolvere decimas illi ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ magnum pectrsit dies obseruare. niẽ
tis dieb siue m̾sib siue amusnolunt Enolũt
aliquid inc̾hoare eo ꝙ sccm uarias doctrinaᷤ
houmi fansta ł infansta existimant tempo¬
ranͥhꝰ malimagnitudinem etimore apłi¬

Expanded text:
 magnum peccatum sit dies observare, et tis diebus, sive mensibus, sive annis volunt vel nolunt aliquid inchoare eo quod secundum vanas doctrinas hominum fausta, vel infausta existimant tempora, nisi hujus mali magnitudinem ex timore Ap
Abbreviated transcription (Latin):
asnd tꝑrb ꝑserunm d̾i diaconum qui tunc
constitutiquociens atoconsignandosifan¬
tes egtediminu dtramodram grauari min¬
me debuisent. Summa .n ꝑrefixa fuerat
nob̃ ut audio consencientib q̃ ab eis sacer¬
dotib ꝓlabore cłicoꝵ dari dẽbuiss atq hoc

Expanded text:
s per Servumdei diaconum, qui tunc constituti, quoties ad consignandos infantes egredimini, ultra modum gravari minime debuissent. Summa enim praefixa fuerat, vobis, ut audio, consentientibus, quae ab eisdem sacerdotibus pro labore clericorum dari debuisset. Atque hoc
Abbreviated transcription (Latin):
citur. ut quicquam ibi disponat ł ordi¬
net aut uidicet si su gradꝰ honore poti¬
ri uoluit. Sin ałr p̾sitmp serit damp¬
nabitur ⁊ nonsolum ille s ⁊ cooꝑantes ⁊
eis idicacio ⁊ aliaꝵ rerum disposito ꝓhi¬
bitur. Nam qui ordinare non potit quota
tudicabit. Hullatemũ ꝓcul dubio uidicab̃¬

Expanded text:
ur, quidquid ibi disponat, vel ordinet, aut judicet, si sui gradus honore potiri voluerit. Si aliter praesumpserit, damnabitur. Et non solum ille, sed cooperatores et judicatio, et aliarum rerum dispositio prohibetur. Nam qui ordinare non poterit, qualiter judicabit? Nullatenus proculdubio judicab
Abbreviated transcription (Latin):
sunt cͥcum adiacentes catholitosminis icru¬
ciatib adhesim complłe ceꝑunt. Quo coꝑto
apłicuis catholicis ep̃is cutum adiacenturmi
regionum qui abĩꝑatore cuulem iurisdic¬
cionem acceꝑant imꝑanit ut catholicos ab
hetitis defend̾ent iquib modis possent eos

Expanded text:
inis et cruciatibus ad haeresim compellere coeperunt; quo comperto Apostolicus catholicis episcopis circumadjacentium regionum, qui ab imperatore civilem jurisdictionem acceperant, imperavit, ut catholicos ab haereticis defenderent, et quibus modis possent eos
Abbreviated transcription (Latin):
ratir ad corrigenda uicia subditoꝵ sñ eius
auctoritate illos corrig̾e noluit. S illum tm̃
de eoꝵ correctione admonuit.

Expanded text:
ratum ad corrigenda vitia subditorum, sine ejus auctoritate illos corrigere noluit, sed illum tantum de eorum correctione admonuit.
Abbreviated transcription (Latin):
diffirit a suo ꝓposito eis discetere noulicet ⁊ łic̃
Ieccłiasticis obsequiis simul deseriure non pꝰ¬
sunt patet ꝙ panochitanis eccłus monachi
p̃fici non possunt. ¶tem ieꝵ ad ripaciumi

Expanded text:
definit, a suo proposito eis discedere non licet, et, set ecclesiasticis obsequiis simul deservire non possunt: patet, quod parochianis ecclesiis monachi praefici non possunt. C. IV. Monachus
Abbreviated transcription (Latin):
Congainuautudine grauatꝰ ep̃c alium sibi
substitui rogauit cuius precib summnus põ¬
tifex annuit ⁊ ꝙ rogauerat ei concessit pꝰea
sibi debitam reposcit Hic primum queritͣ
utrum uiuente ep̃o alius possit mead eclĩa
ordinari. Sedo an iste ualeat reposcere cat

Expanded text:
onga aegritudine gravatus alium sibi substitui rogavit, cujus precibus summus Pontifex annuit, et quod rogaverat ei concessit. Postea sibi debitam reposcit. Hic primum quaeritur. utrum vivente episcopo alius possit in eadem ecclesia ordinari? Secundo, an iste valeat reposcere cat
Abbreviated transcription (Latin):
cidebeat redire ad propriam eccłiam. ¶S
ũbis ⁊ acharie pp̃ cõnicitur quib magũ¬
tino arthiepo ꝑmisit aduitoremsibista¬
tuere qui ei defuncto in plenitudinem.
enenerit ut de sui electione successoris nõ
possit añ dec̾ñe ⁊̃ cum apparet ꝙ ep̃i suc¬

Expanded text:
debeat redire ad propriam ecclesiam? Qverbis Zachariae Papae conjicitur, quibus Maguntino archiepiscopo permisit adjutorem sibi statuere, qui ei defuncto in plenitudinem pevenerit, ut de sui electione successoris non possit ante decernere, etc., apparet
Abbreviated transcription (Latin):
exduob am̃cia aut furor ant aliqua infir¬
mital accesserit obhanc infummtatenił cãm
comugia talium soluinonpossunt. S mułp¬
ẽ s̃ciendum dehis qui ab adu̾sariis excetant᷑
aut m̃briscruntantur aut ab arbaris execu¬

Expanded text:
duobus dementia, aut furor, aut aliqua infirmitas accesserit, ob hanc infirmitatem et causam conjugia talium solvi non possunt. Similiter sciendum est de his qui ab adversariis excaecantur, aut membris truncantur, aut a barbaris exsec
Abbreviated transcription (Latin):
de alioꝵ crmuna deferre uc quos secreta
ammoncione cortig̾e nonpossumus. cõ¬
uic̾tos iudicis sententia cornpiat acoali¬
udifidiando fła obice ł insultandouerae
facile exprobrarẽ. Illud aũ caritatis hoc ũo¬

Expanded text:
te aliorum crimina deferre, ut quos secreta admonitione corrigere non possumus, convictos iudicis sententia corripiat. Atque aliud insidiando falsa obiicere, vel insultando vera facile exprobrare. Illud vero charitatis, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ticislitt̃ ⁊ epsil ep̃i sui licentia non pateat
enagandi. Inmoͣchis quoq p̃lentis sentencie.
cellulas uciat ancongͣgacione disced̾e nͥ forte
ꝓbatũ post em̃ntos tabores aut p̃p̃ infirmita¬
tai necessitatem asꝑior abb̾is licencia reglare¬
mitatim: Q rtade iñ fiet ut intra eademmo¬
nastũ septa manentes. tñ sub abbis potestate
seꝑatas hr̃e cellislas ꝑmittat᷑. abbianoq¬
quib uota spãł abstinencit ł alicꝰ distactio¬
nis que gñalem consuetudinem suoꝵ frimex¬
cedat sñ aboͥis consensu uouere non licet ne
nacionis uota s assumũt ꝙ nͥ monacho neca¬
licͥ dico lic ne ba occione ad scłatem msacionẽ¬

Expanded text:
titiis epistolis episcopi sui licentia non pateat evagandi, in 238 monachis quoque praesentis sententiae cellulas liceat a congregatione discedere, nisi forte probatis post emeritos labores aut propter infirmitatis necessitatem asperior ab abbatibus regula remittatur: quod ita demum fiet, ut intra eadem monasterii septa manentes, tamen sub abbatis potestate separatas habere cellulas permittantur. Abbaentie vel alicuius districtionis, que generalem consuetudinem suorum fratrum excedat, sine abbatis consensu vovere non licet, nenationis vota sibi assumunt, quod nec monacho nec alicui clerico licet, ne hac occasione ad secularem con
Abbreviated transcription (Latin):
apd̃ ep̃m correptus ab ep̃onoluit cessare
exdoĩcatur. Tandem ageris inextremis re¬
concilianir acͦrudã sac̃dote ep̃o inconsulto
indicitur penitentia sibi sub qntitate tem¬
guni. Certid aquo genus diuuinatõnis.
sumpsit exordium. Quarto qͦt sunt ge¬
liari apbr̃o illo inconsulto. Septimo si
ortilegi sunt qui iub nomune ficte religi¬
cant sortes diumnacionis sententiam ꝓfitẽ¬
pecc̃m non sit exemplis ⁊ andoritate pro¬
batur. Cum enim archor de anathate fur¬

Expanded text:
apud episcopum; correctus ab episcopo noluit cessare; excommunicatur; tandem agens in extremis reconciliatur a quodam sacerdote episcopo inconsulto; indicitur sibi poenitentia sub quantitate temgum? Tertio, a quibus genus divinationis sumsit exordium? Quarto, quot sint geliari a presbytero, illo inconsulto? Septimo, ortilegi sunt, qui sub nomine fictae religicant, divinationis scientiam profitenpeccatum non sit, exemplis et auctoritate probatur. Cum enim Achor de anathemate fur
Abbreviated transcription (Latin):
trum non tñ iõminus salutm ꝓmereriua¬
let cumnor nũ inlaicali habitu scĩssimi
⁊d̾o dilectisumi inueniantur. Quo exemplo
euident᷑ datur intelligi quociens aliquis
semriat nonfacturum aliquid exquo ex¬
pedicior sibi ia p̃paretur ad beatitudins̃¬
q unamtum non ꝓhibetu serriare. Unicũ
nos iuramus nori alicuidaturos aliquidu
qua ex eo sibi cominotꝰ p̃staretur nlła tñ¬
anctontate iuraratum seruare ꝓhibemmur
dummͦ sit nobis alia manecatatib eiꝰ sub

Expanded text:
 non tamen ideo minus salutem promereri valet, quum nonnulli in laicali habitu sanctissimi et Deo dilecti inveniantur. Quo exemplo evidenter datur intelligi quoties aliquis jurat se non facturum aliquid, quo expeditior sibi via praeparetur ad beatitudinemntum non prohibetur servare. Unde cum iuramus nos non daturos aliquid aqua ex eo sibi commoditas prestaretur, nulla auctoritate tamen iuramentum servare prohibemur, dummodo sit nobis alia via necessitatib
Abbreviated transcription (Latin):
nigium ꝙ sñ d̾o ÷ non negat coniugium
eẽ int̾ infideles. Comugium eninsꝰ aliud
⁊ legittimum ⁊ nonratum aliud ratum ⁊
non legitimum alud: legitimum iracũ
legittimum comugium: ꝙ legali instituti¬
onc ł prountie morib contrahitur. hocĩ

Expanded text:
uod sine Deo est, non negat conjugium esse inter infideles. Conjugium enim aliud est legitimum et non ratum, aliud ratum et non legitimum, aliud legitimum et ratum. Legitimum conjugium est, quod legali institutione vel provinciae moribus contrahitur. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ut simolestia corꝑis recuat᷑ honore suo pͥne¬
tur egrotis. S suggerend̾ ÷ ut siquis in regi¬
inune põitꝰ egrotat dispeusatorilli talis ac¬
quiratur qui possit omnem cam eł agere
⁊lotũ illtꝰ mregimine ecc ip̃o non depõito cõ¬

Expanded text:
ut, si molestia corporis irruit, honore suo privetur aegrotus. Sed suggerendum est ut, si quis in regimine aegrotat, dispensator illi talis requiratur, qui possit ejus curam omnem agere, et locum illius in regimine Ecclesiae, ipso non deposito, con
Abbreviated transcription (Latin):
re crꝑurit. Tand̾ non nulł eoꝵ necitradi¬
tis aliis reb suisł eccłiasticis expoliatis ałitͤ
carcere ⁊ ergastulo reclusis adunitatem
catholice fidei rediere coacti. Hic pͥmũ
bella gerebantur. I ertio anmuiria soc¬
oꝵ armis sit ꝓpillianda. Quaito anũ¬
dictasit inferenda. Quinto ansit pett̾mi
iudicił ministro itos occite. Sexto a̾ma¬
lisint cogendi adbonum. Septimo ari¬

Expanded text:
re coeperunt. Tandem nonnullis eorum neci traditis, aliis rebus suis vel ecclesiasticis exspoliatis, aliis carcere et ergastulo reclusis, ad unitatem catholicae fidei coacti redierunt. Hic primum bella gerebantur? Tertio, an injuria sociorum armis sit propulsanda? Quarto, an vindicta sit inferenda? Quinto, an sit peccatum judici vel ministro reos occidere? Sexto, an mali sint cogendi ad bonum? Septimo, a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatoris p̃cepto arma mouere. ¶Q
ꝙ uitum euriglica lege ꝓhłr. Cum enim
dicitur siquis te ꝑcuerit in imarmanl¬
lam p̾be ei ⁊ alt̾am. ⁊ it̾m. Qui angaria¬
riau̾it te mille passusuate cum eo duo
non uos defendentes Rm̃i s date locumire
quid alud ⁊hibemnu ꝙͣ ꝓpͥe inurriam ꝑ¬
p̾sum rogare patrem meum ⁊ exhibebit

Expanded text:
atoris praecepto arma movere? QUAumque evangelica lege prohibetur. Quum enim dicitur: Si quis te percusserit in unam maxillam, praebe ei et alteram, et iterum: Qui angariaverit te mille passus, vade cum eo duo Non vos defendentes, carissimi, sed date locum irae: quid aliud prohibemupossum rogare patrem meum, et exhibebit
Abbreviated transcription (Latin):
ne diffirr fr̃mtatem tuam detociꝰ negocũ
qualicate metropolitaũ curab̾ instruere ut
sicoiam positis ꝑtib nͨ tuo fũit rel sopita
ndicio ad nrãm cogratõnẽ qͥcqͥd illuo est. ⁊¬
tnͣsferatur. Itẽ erꝯͦ iiceno.l

Expanded text:
ne definiri, fraternitatem tuam de totius negotii qualitate metropolitanus curabit instruere, ut si coram positis partibus, nec tuo res fuerit sopita judicio, ad nostram cognitionem, quidquid illud est, transfera
Abbreviated transcription (Latin):
no iudicio dignus eris quinon numinoᷤᷤ
s temet ip̃m ol potentido cui te sub mona¬
chico habitu deuoueras subtraxsti.¶dem
uñ d̾i ocłõs cadunt qui

Expanded text:
no judicio dignus eris, qui non nummos, sed temetipsum Deo omnipotenti cui te sub monachali habitu devoveras substraxisti. nte Dei oculos cadunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
sociale cumcã ꝑrocieand¬
poss en im homo stilem dimutẽ urorem ⁊
ducere aliam de quia filios hab̃et ⁊ tũnon
les cꝰcãmiti: manifesta stilitatẽ subseqͣ¬
tur itant iamscientib ꝯngib non se filios
aliis copulare nonliceat. ꝙ si fecerint cumeiꝰ
linitate ad hib̃e aliam. uñ ꝯmunes filiiaᷤᷤ¬

Expanded text:
sociale, ut, cum causa procreandPosset enim homo sterilem dimittere uxorem et ducere aliam, de qua filios haberet; et tamen non est, manifesta sterilitate non subsequatur, ita ut jam scientibus conjugibus non se filios aliis copulare non liceat. Quod si fecerint, cum eiluntate adhibere aliam unde communes filii
Abbreviated transcription (Latin):
nonimulent. Cetuĩo cl̾ici quieoꝵdem gͣ¬
dum lordiem securitur hadcestimoniũ
dicendum ꝑetitifiunt ꝓut leges p̾cipiũt
andiantur saluatãsit uigatorib faluactiõ
si forte pb̃ri quisuonoie suꝑioris locitesti¬
monrum dr̃e cuictaliquam corporalem
inriam sunt p̾ceptihoc ip̃o qui nichil
metrunt uera sub p̾sserint. Nultomagͣ
etm penasunt digni quib cum płimuni

Expanded text:
clerici, qui eorum gradum vel ordinem sequuntur, si ad testimonium dicendum petiti fuerint, prout leges praecipiunt, audiantur. Salva tamen sit litigatoribus falsi actio, si forte presbyteri, qui sub nomine superioris loci testimonium dicere citra aliquam corporalem iniuriam sunt praecepti, hoc ipso, quod nihil metuant, vera suppresserint. multo magis etenim poena sunt digni, quibus cum plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
cumine inacłau̾it iuxͣ sac̾dotisim arbitriũ
diturua pñĩa expurgetar. Item excon¬
conuictus fũit abecclie liminib ⁊ catholi¬
coꝵ cõione nisi digne penitĩt coħ̃ceatur

Expanded text:
crimine maculaverit, juxta sacerdotis arbitrium diuturna poenitentia expurgetur. C. convictus fuerit, ab ecclesiae liminibus et a catholicorum communione, nisi digne poenituerit, coerceatur
Abbreviated transcription (Latin):
maticis scẽ romane eccłie adu̾sarłis se ordi¬
nare ꝑmiserit nllatenus hac nena dignꝰ
b dispensatõnem constituimus. nlłm tã p̃¬
iudicium satriscanonib tĩ uolums s ob¬
tineant ꝓdͥum robur inetfuate cessante ilid̾

Expanded text:
maticis, sanctae Romanae aecclesiae adversariis, se ordinari permiserit, nullatenus hac venia dignubus dispensationem constituerimus, nullum tamen preiudicium sacris canonibus fieri volumus; sed optinean
Abbreviated transcription (Latin):
tim excõicatis feẽ sund ⁊ abeil qui catholicon¬
rum ad huc iuuentium epoꝵ secdes inuase ⁊¬
runt irritas ẽẽ iudicamus ĩ pbare ualue⁊¬
dinatis s inscismate a romana eccłia seꝑatis
consecratisunt eos mmirum cum ad eccl̃ie u

Expanded text:
tim excommunicatis factae sunt, et ab eis, qui catholicorum adhuc viventium episcoporum sedes invaserunt, irritas esse judicamus, nisi probare voluedinatis, sed in hoc scismate a Romana aecclesia separatis, consecrati sunt, eos nimirum, cum ad aecclesiae u
Abbreviated transcription (Latin):
nobił pecebatur in comugem prebuit illa
assensum. Aliꝰ uͦ quidam igno bił atcy ser¬
uił condicionis nomine uls se ip̃m obtulit
atq eam inconiugem accrpit. Ille qui
prius sibi placuerat tandemuenit eameẜ¬

Expanded text:
nobilis petebatur in conjugem; praebuit illa assensum. Alius vero quidam ignobilis atque servilis conditionis nomine illius se ipsum obtulit, atque eam in conjugem accepit. Ille, qui prius sibi placuerat, tandem venit, eam
Abbreviated transcription (Latin):
¶uxdrem qnͣdam metricem sibi comugio copu¬
lauit que erat sterilis neptis ingenui filiaco¬
lentis originari fram quamc̃ p̃ralui uellet tra¬
d̾e auus hinc eam copulauit cã solus inconti¬
nencie. hic de in penitenciaductus exancilla ꝓ¬
pria filiossibi querere cepit. s̾ea de adultio ꝯ¬

Expanded text:
uxorem, quamdam meretricem sibi conjugio copulavit quae erat sterilis, neptis ingenui, filia originarii; quam quum pater alii vellet tradere, huic avus eam copulavit, causa solius incontinentiae. Deinde hic, poenitentia ductus, ex ancilla propria filios sibi quaerere coepit. Postea de adulterio
Abbreviated transcription (Latin):
¶De ẽa aũ que Adiccdas imꝑcias tran¬
sit. utami neadem affiitate consangune¬
oꝵ prioris uirutmaneat. ansoboles ex sccl̃is
nuptuis suscepta consangnineis priorisiuri

Expanded text:
De ea vero, quae ad secundas nuptias transit, utrum in eadem affinitate consanguineorum prioris viri remaneat, an soboles ex secundis nuptiis suscepta consanguineis prioris vi
Abbreviated transcription (Latin):
lauit queuxoris de functe orͣto graduꝯ
sanguinitatis uiro ã .ui. linea cog̾naciois¬
Adhebat. postriemnum a libens ereasus¬
ceptis accusatur a p̃ eclĩan. Ie p̾dendit
ignoranciam. Sic pͥmum qr siliceat ali

Expanded text:
unctae quarto gradu consanguinitatis, viro autem sexta linea adhaerebat. Post triennium vero, liberis ex ea susceptis, accusatur apud ecclesiam; iste praetendit ignorantiam. Hic primum quaeritur, si liceat ali
Abbreviated transcription (Latin):
caritritis cum suffraganei archiepoꝵ subdi¬
tis suis admalum fanere ceꝑunt atq cutae
oꝵ correctionem negligentes eitint tunclcẽt
dos dampnare ⁊ reconciliandos ab soluere. Cũ
uero ep̃i ⁊elodiuine caritatis accensi bonosũ¬
to ⁊ exemplo edificauint maloꝵ uicia asꝑam
crepcicione redarguerint absq talium consi¬
lio nonlicet metro politanis meoꝵ parochia
aliquid agere ł disponere uñ insuꝑiori capi¬
tulo martim pape non simpłr dcm̃: nicħ a¬

Expanded text:
caritatis. Quum suffraganei archiepiscoporum subditis suis ad malum favere coeperint, atque circa eorum correctiones negligentes exstiterint, tunc licet dos damnare, et reconciliandos absolvere. Quum vero episcopi zelo divinae caritatis accensi bonos verbo et exemplo aedificant, et malorum vitia aspera increpatione redarguunt, absque talium consilio non licet metropolitanis in eorum parochia aliquid agere vel disponere. Unde in fine capituli Martini Papae non simpliciter dic
Abbreviated transcription (Latin):
excommnunicacionis notatus quidam ar¬
chiep̃c aliquot cłicos alt̾ius metropolitam
ordinauit qñdam capellanum sui suffraga¬
nei illo inconsulto deposuit atq alium in
loco eiꝰ ordinauit. Orimum queritur an
ordinacio q̃ ab excõicatis fcã ÷ aliquomͦ pꝰ¬
sit rata hr̃i. S ccl̃o an liceat ep̃o archiep̃o pͥ¬

Expanded text:
excommunicationis notatus quidam archiepiscopus aliquot clericos alterius metropolitani ordinavit; quemdam capellanum sui suffraganei illo inconsulto deposuit, atque alium in loco ejus ordinavit. Hic primum quaeritur, an ordinatio, quae ab excommunicatis facta est, aliquo modo possit rata haberi? Secundo, an liceat episcopo, archiep
Abbreviated transcription (Latin):
tn carus ac dono dicati sunt damp
s lbent᷑ ut p̃missim ẽ aliquio ut ꝓ¬
t̾ue agunt ant loqui psumnit aut
facere uolentib sponte consenͣciunt.
Talis enim p̃sumpciom anifeste uẽi
genꝰ est blas phemantium sꝑ̃m .s. qm̃¬

Expanded text:
nctu ac dono dictati sunt, dampsed libenter, ut predictum, aliquit aut proter/ve agunt aut loqui presumunt aut facere voleTalis enim praesumptio manifeste unum genus est blasphemantium Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuquitatem extins uł sub alt̾o affinitatis
uocabula disipare᷑ ⁊ susceptas soboles alt̃iꝰ
copule ꝓpinquitatiprioris credit legritime
sociati. hic negat u̾bum dĩualidum eẽ ifdr¬
te. Et qui tamꝰ facile itam uelocit᷑ q̃rit clnssol¬
n̾e hic non cred̾ sibum dimet̾num man̾e
sit agnosci S ic aquatnor aũis duo conficiũ¬
tur inunum ⁊̃ deduob fit una contreacio

Expanded text:
quitatem extinguere, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel si susceptas soboles alterius copulae propinquitati prioris credit legitime sociari, hic negat Dei verbum validum esse et forte, et qui tam facile et tam velociter quaerit dissolvere, hic non credit verbum Dei in aeper se possit agnosci? Sic a quatuor avis duo conficiuntur in unum, et de duobus fit una concreatio
Abbreviated transcription (Latin):
apłicam uocem in quo uocatus:. inbocte¬
ied manere ⁊ iuna locari eccłia. Que it.
ꝑturpelucrum ineccłiasticis reb efficmũ¬
tur. aliena consistunt ad̾o. aditenero
iste. Et ħ quidem iuhac seruanda urbe.
sct̾minusl que foris sun pp̃mopiam

Expanded text:
icam vocem quo vocatus est, in hoc debet manere , et in una locari Ecclesia. Quae enim per turpe lucrum in ecclesiasticis rebus efficiuntur, aliena consistunt a Deo; ad vitae istae . Et haec quidem in hac servanda urbe.villis, quae foris sunt, propter inopiam
Abbreviated transcription (Latin):
ł alius ꝓeo silitt̃as nesciat ꝓtiteatur. Si
lialiud aliꝙ crim̃ obiciat uelutiꝙ dotiu
suam p̃buit ut stuprum mat̾s fanulias
pateret. idem adulterum dephensumdi
dumerit. Si accissator decesserit alia ue
sit siquid simile noñĩ rei abolecur postu¬
laute reo idq exlege uilia de .iii. ⁊ senat᷑ꝰ¬
consuldo cantum ẽ. itant liceat alii exinte

Expanded text:
uel alius pro eo, si litteras nesciat.Sed et si aliud crimen obiciat, ueluti quod domum suam praebuit, ut stuprum mater familias pateretur, quod adulterum depdum erit. Si accusator decesserit, aliave ssit, et si quid simile est, nomen rei aboletur postulante reo, idque et lege Julia de vi, et senatusc
Abbreviated transcription (Latin):
nou̾itis ur̃is nobis manifestissime sig̃catis
epłis quib preceptian leate memore decel¬
soris nr̃i iohis ppͣe. nobis insubditis trans¬
misistis aonexum continens omnes consu¬
etudines expͥuilegio decessoꝵ nostroꝵ conces¬
temini gͦ aliam cẽ gñalis eccłie consuetudin¬
em pꝰquam ea que gentis uob̾ expriuilegio
uendicatis. Nulłag nob̾in hat reut arbit᷑¬
mur pot̾it remancre dubietas. Aut enum
dicis eẽ concessum. preceptuni ue apriorib
romane urbis pontificib quem rauenna¬
ti eccłie sunt concessa a uobopoitet osten¬
di. O sihoc non ostend̾it restat pꝰquam ta¬
lia ag̾e n confuetudine gn̾ali n priuile¬
gio uendicas usurpasse te compbes ꝙ fetisti.
morib indecoridumnichil inep̾aliceru¬
ce. splendidiꝰ fulget quam humilitas. Opor¬
tet gͦ frnitatem tuam sihonores suos sibicͥib¬
libet argum̃tis. stabili ꝓposuit mente defen¬
oere aut gñalitatis usum ex nonscͥpto sequi¬

Expanded text:
ris nobis manifestissime significastis epistolis, quibus praeceptum beatae memoriae decessoris nostri Joannis papae nobis in subditis transmisistis annexum, continens omnes consuetudines ex privilegio praedecessorum nostrorum concestemini igitur aliam esse generalis Ecclesiae consuetudinem, postquam ea quae vos geritis vobis ex privilegio vendicatis. Nulla ergo nobis in hac re ut arbitramur, poterit remanere dubietas. Aut enim mos um a prioribus Romanae urbis pontificibus, quo haec Ravennati Ecclesiae sunt concessa, a vobis oportet ostendi. Quod si hoc non ostenditur, restat postquam talia agere neque consuetudine generali, neque privilegio vindicas, ut usurpasse te comprobes quod fecisti. moribus indecori, dum nihil in episcopali cervice splendidius fulget quam humilitas. Oportet igitur fraternitatem tuam si honores suos sibi quibuslibet argumentis stabili proposuit mente defendere, aut generalitatis usum ex non sc
Abbreviated transcription (Latin):
fuĩt pͣsente eo uideł quam accusare desid̾at
qr mullus abseus accusare potest nec ab ali¬
quo accusari.¶ Set̾ caluitꝰ ppͣ p̃cepit utacc᷑a¬
torp̃sente eo quem acausat inscriptis acca¬
cionem iũdiciofferat ⁊ ꝓpͥauocelittas sueac¬
cͤacionis legat. Stephanus aũ phibet ne ab¬

Expanded text:
it, presente eo videlicet quem accusare desiderat, quia nullus absens accusare potest nec ab aliquo accusari. Sed Calixtus papa precepit, ut accusator presente eo quem accusat in scriptis accusationem iudici offerat et propria voce literas sue accusationis legat. Stephanus autem prohibet ne ab
Abbreviated transcription (Latin):
fames ⁊ non legittune connincti ad accusa¬
cionem suit admittendi. Qurto antesteᷤ
bẽdomo accusatoꝵsint ꝑducendil mimi¬
coꝵ uoxsit andienda. Sexto anexͣ proiũ¬
ciamrens sit ppoducendus. Septimo ã
sit audienda eł sententia quemcum eo reo
accusatores ł testes ab insentemuocem ac¬
cusacionis ł testificationis exhib̃e ualeat.
Decrino andeficientes inpmo capitulo sint

Expanded text:
ad accusationem sint admittenti Quinto, an testes de domo accusatorum sint producendi; vel inimicorum vox sit audienda? Sexto, an extra provinciam reus sit producendus? Septimo, an sit audienda ejus sententia, quem cum reo accusatores vel testes in absentem vocem accusationis vel testificationis exhibere valeant? Decimo an deficientes in primo capitulo sint
Abbreviated transcription (Latin):
¶ꝑpa sede deiectus ẽ petit restitui post resfi¬
tutionem ducitur incãm uidutas postillat
tandem ad eius accusationem ꝓcedit qui¬
dam nonlegitame comunctns uitoriet
duo infames ⁊ cres religiosi acc̾atores testẽ
de domo sua ꝓducint i alios sibi uumicos
exͣ suam prouunciam. Deuscriminoso in¬
dici offeruntur abimo tr̃ audiendus est
capitula ei obicerentur in primo accusa¬
tores deficiunt demum accusacio mnac¬
cusatorem utitur. Dic pͥmu querit᷑
an restitncio dandaut quiblibet expolia¬
tis. S ccło de inducis an post restituci

Expanded text:
a sede dejectus est, petit restitui; post restitutionem ducitur in causam, inducias postulat, tandem ad ejus accusationem procedit quidam non legitime conjunctus, et duo infames, et tres religiosi; accusatores testes de domo sua producunt, et alios sibi inimicos extra suam provinciam; reus criminoso judici offertur ab uno tantum audiendus et capitula ei objicerentur, in primo accusatores deficiunt; demum accusatio in accusatorem vertitur. Hic primum quaeritur, an restitutio danda sit quibuslibet exspoliatis? Secundo, de
Abbreviated transcription (Latin):
bacionib conuinci non potit. Quib deficiẽ¬
tib uidicis sententia rite absolut᷑i reatanido¬
istterii ut̾q incurrit dumutroq eoꝵ unen¬
de aliise copulasint.

Expanded text:
bationibus convinci non poterit, quibus deficientibus, judicis sententia rite absolutus, reatum adulterii uterque incurrit, dum utroque eorum vivente aliis se copulaverint.
Abbreviated transcription (Latin):
repetere. Scdo an illi testes sunit audiendi
ercio anssbd sit usuras enge. Quarto
ripiunt non licet eis hr̃e sua. Multo mag̾
inunis ucet eis repet̾ẽ q non debet repetiꝙ
possidere nonlicet. Item. Siquizuo¬

Expanded text:
repetere? Secundo, an illi testes sint audiendi? Tertio, an illud sit usuras exigere? Quarto, ripiunt, non licet eis habere sua, multo ergo minus licet eis repetere, quia non debet repeti quod possidere non licet. Item si qui
Abbreviated transcription (Latin):
nobił petebatur in comugem prebuit illa
assensum. Aliꝰ uͦ quidam ignobił atq ser¬
uł condicionis nomine ills se ip̃m obtulit
atq eam inconingeni accepit. Ille qui
prius sibi placuerat tandem ueniti eamq
sibi inconingempetit illia se delusam con¬
querttur ⁊ ad pͥorũ copłam aspirat. H
primum quenturan coniugamisit int̾

Expanded text:
nobilis petebatur in conjugem; praebuit illa assensum. Alius vero quidam ignobilis atque servilis conditionis nomine illius se ipsum obtulit, atque eam in conjugem accepit. Ille, qui prius sibi placuerat, tandem venit, eamque sibi in conjugem petit. Illa se delusam conqueritur, et ad prioris copulam aspirat. Hic primum quaeritur, an sit conjugium inter
Abbreviated transcription (Latin):
intida uicomugio pontu adfidemcon¬
ab eo dilcesłit. ille qͣndam fideleminux¬
orem accepit qua mortua clicusefficitur
cere priore uiuente. Tertio am̾it repu¬
tandus biganius quiañ bapͤm huit u¬

Expanded text:
is in conjugio positus ad fidem conab eo discessit. Ille quandam fidelem in uxorem accepit, qua mortua clericus efficitur. cere priore vivente? Tertio, an sit reputandus bigamus qui ante baptismum habuit u
Abbreviated transcription (Latin):
sua ubi aũ uera pudicicia cẽ non potest
ussit eidras dimutiuxores aliengenas
per quasibant ad d̾os alienos. Non est
enim imputandum inr̾imonium qd̾
exd̾i decretum ẽ fcli. S cum cognoscit᷑
⁊ em̃dandum. ¶t̾. au̾s. Non ẽ ratum cor¬

Expanded text:
sua. Ubi autem vera pudicitia esse non potest, Jussit Esdras dimitti uxores alienigenas, per quas ibant ad Deos alienos. Non est enim putandum matrimonium, quod extra Dei decretum est factum. Sed quum cognoscitur, est emendandum. Item Au
Abbreviated transcription (Latin):
quinq iminadomo. diio intrel. ⁊ tresdi¬
udentur in duo. De in crancumꝑsonas
odit patremł matrem. aut sororem arit
uxorem pp̃ menon est medignꝰ Uiorem
infidelem non fidelem dicit odio haben¬
dam. ¶tem. Oĩs quireliq̾ñt domum aũ

Expanded text:
quinque in una domo, duo in tres, et tres dividentur in duos. Deinde, quum personas odit patrem, aut matrem, aut uxorem, aut sororem propter me, non est me dignus; uxorem infidelem,  non fidelem dixit odio habendam. Item: Omnis, qui reliquerit domum, aut
Abbreviated transcription (Latin):
ab hecitis ordinentur tñ ad ecl̃iam de¬
aitesm eodem ordine si alias digni fum̃t
ab eccͣ ordinentur nec fiet ineis reitacio
ticis eis doceatur fuisse collatum Uñur¬
banꝰ pp̃ .ii. scribit petro pistoriensi ep̃o

Expanded text:
ab haereticis ordinentur, tamen ad ecclesiam redeuntes in eodem ordine si alias digni fuerint ab ecclesia ordinentur, nec fiet ineis reiteratio ticis nihil doceatur eis fuisse collatum. Unde Urbanus II scribit Petro Pistoriensi Episc
Abbreviated transcription (Latin):
pbr̃ ifirmitate granatus se fĩ uelle monacħ
dixit. Eccliam ⁊ beneficia in manu ad noca¬
ti reminciauit postquam conualuit mox
se futuru monach negauit eccłiam ⁊ bñ¬
ficium reposcit. hic primum queritur
utrum reus uoto teneatur. Anliorat ei

Expanded text:
ravatus se fieri velte monachum dixit; ecclesiam et beneficium in manu advocati renunciavit. Postquam convaluit, mox se futurum monachum negavit, et ecclesiam et beneficium reposcit. Hic primum quaeritur, utrum reus voti teneatur, an liceat ei
Abbreviated transcription (Latin):
qõ nem mouetͥ suam cathedram tamquan
ordiuari. Sccło an iste ualeat reposcere cut¬
hedrami quam sua int̾teslione alt accep̾¬
brato diffinitum est inquo legitur ut nłs
uiuente ep̃o aliꝰ lupponatur ant suꝑordine¬
tur ep̃c nͥ forsitan inei locũ ꝙ̃ capitał culpa¬

Expanded text:
onem movet, suamque cathedram tanquam ordinari? Secundo, an iste valeat reposcere cathedram, quam sua intercessione alter accepbrato definitum est, in quo legitur: ut nullus vivente episcopo alius superponatur aut superordinetur episcopus, nisi forsitan in ejus locum, quem capital
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam sortileg ec ⁊ diuinis comuncitur
apd̃ ep̃m correptus ab ep̃o noluit cessare
exdoĩcatur. Tandem agens inextremis re¬
conciliatur a qͦudã sac̃dote ep̃o inconsilto
indictur ipintencia silui subontitate cem

Expanded text:
dos sortilegus esse et divinus convincitur apud episcopum; correctus ab episcopo noluit cessare; excommunicatur; tandem agens in extremis reconciliatur a quodam sacerdote episcopo inconsulto; indicitur sibi poenitentia sub quantitate tem
Abbreviated transcription (Latin):
modicam pentenciam inponentes non
et̃ tenax famulus. Si deus beingnus ut
quid sacertol eiꝰ austerꝰ uult apparere le¬
Ralendarum ⁊ ocusuacare. Neq lamo
lampadib ł epilis indomib p̃parare ⁊ ꝑrii

Expanded text:
modicam poenitentiam imponentes, nonesse tenax. Si Deus benignus est, ut quid sacerdos ejus austerus? Vis apparere kalendarum et ociis vacare, neque lauro lampadibus vel epulis in domibus preparare et per
Abbreviated transcription (Latin):
dño suo fideł prestet sibfificio dignus iuteri
uilt ⁊ saluuis ẽẽ defidelitate quamiurait
Dñs quoq fideli suo inhis omnib incem red¬
dere debet oy sinon fecent mento censebitur
malefidns sic̃ ille sim eoꝵ p̃uaritacione łfq¬

Expanded text:
suo fideliter praestet, si beneficio dignus videri vult, et salvus esse de fidelitate quam juravit. Dominus quoque fideli suo in his omnibus vicem reddere debet. Quod si non fecerit, merito censebitur malefidus: sicut ille, si in eorum praevaricatione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquas cutus eẽ potest. honestum ne sit eim
dampnum deustitia sua ł dealiis caĩs que
Adhonestatem eꝰ ꝑtin̾e uidentur. utile nesit
ei indampium de suis possõnib facileł pͦsi¬
bile ne id bonum ꝙ dñl iuus facere leiiterpo¬
terat faciat ei difficile ne ne id ꝙ possibile
erat reddat ei inpossibile ut fiteł ħ documen¬

Expanded text:
quas tutus esse potest. Honestum, ne sit ei damnum de sua justitia, vel de aliis causis, quae ad honestatem ejus pertinere videntur. Utile, ne sit ei in damnum de suis possessionibus. Facile vel possibile, ne id bonum, quod dominus suus facere leviter poterat, faciat ei difficile, neve id, quod possibile erat, reddat ei impossibile. Ut fidelis haec nocumen
Abbreviated transcription (Latin):
ntiquos canones
relegentes pͥora statuta ds̃ns reuocanda ueu dicer¬
ut de his q̃ maltario obłone fidelmm confe¬
dietatem sibi dispensandam sccłi gradus de¬
rus accipiat tam dep̃diis ꝙͣ de onim como
m̃das mansiones q̃ iutantib debent

Expanded text:
canones relegentes priora statuta credimus renovanda, ut de his quae in altario oblatione fidei confet, et medietatem sibi dispensandam secundum gradus clerus acmendas mansiones, quae visitantibus debent
Abbreviated transcription (Latin):
fit de qua plasmatus est adam s de ip̃iꝰ ade
costa fcã sit mulierut sciremus unam inutro
intisliere corpꝰ eẽ natimmunum fontem ge¬
m̃s humani. Iõ non duo apͥncipio fc̃inr ⁊
mulier nec̃dno uiri ne due mulieres s pͥmsi
uir dem̃ ex eo mulier un amn enim natum̃.¬

Expanded text:
de qua pla- smatus est Adam, sed ae ipsius Adae costa facta sit mulier, ut sciremus unam in uiro et muliere corporis esse naturam, unum fontem generis humani. ideo non duo a principio facti uir et mulier neque duo uiri neque duae mulieres, sed primum uir, de
Abbreviated transcription (Latin):
bencium auniene dotatur ipublice unxorẽ
ducitur. P rigum hicoueritur auille raptũ
commisent. Sccło an rapta raptori nubep᷑
Iicorrum pendo ẽdictu. uñ quirapto pocitur
stupro fruitur. Item gelasius ppͣ ubi iaptꝰ
cuius añ nupciis nich actuin fuit iudeatur
tacũq ita sit abducta .i. adomo patris ducta
ꝙ de cꝰ nupciis nicħante actum fui̾t raptã¬

Expanded text:
bentium a juvene dotatur, et publice in uxorem ducitur. Quaeritur primo, an ille raptum admiserit? Secundo, an rapta raptori nubere corrumpendo dictus, unde qui rapto potitur, stupro fruitur. Item Gelasius papa: Lex illacuius ante nuptiis nihil actum fuerit, videatur ta et ita sit abducta, id est a domo patris ducta, quod de eius nuptiis nihil ante actum fuerit, rapta
Abbreviated transcription (Latin):
caliupnam illatam nonprobat penã
⁊ tamquam reu̾amtamis meru it ũbibus
castigan. Nam cui trib cestib uelutuaitͥo
cum̃iq uodubet approbatur nominirum est¬
fanne ꝙꝑ admodum laitus exiuiris słitudĩe
subiugotur. Ꝙenim eẽt diacono gradum
amitcereh fuit subdiacono fame plenitu

Expanded text:
calumniam illatam non probat poenam et tanquam revera infamis meruit verberibus castigari. Nam cui cum tribus testibus veluti laico crimen quodlibet approbatur, non estinfamiae quemadmodum laicus ex juris similitudine subjugatur. Quod enim esset diacono gradum amittere, hoc fuit subdiacono famae plenitu
Abbreviated transcription (Latin):
ut monachꝰ ꝙ canonica electio aiugo regłea
monastice ꝓfessionis absoluit ⁊ sacia ordi¬
nacio demonato ep̃m facit uelut legitti¬
mus heres pat̾uam sibi heditatem postea
uire uendicandi potestatem hãt. S quio
quicquid acquificrat ł hr̃e uisus fuerat

Expanded text:
ectio a jugo regulae monasticae professionis absolvit, et sacra ordinatio de monacho episcopum facit, velut legitimus heres paternam sibi hereditatem postea jure vendicandi potestatem habeat; sed quicquid acquisierat, vel habere visus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
Torncatores iinfaniia notati qndantreligio¬
sum epm de symonia accusarenituntur. Se¬
us alt̾ius prouincie archep̃ũudicium expertt
Tandem in probone desicit actusator. Reus co¬
gitur ad sue in nocentie assertionem. Prru¬
o queritur ancrimu e irreticił infamiano¬

Expanded text:
ornicatores et infamia notati quendam religiosum episcopum de simonia accusare nituntur; reus alterius provinciae archiepiscopi judicium expetit, tandem in probatione deficit accusator; reus cogitur ad suae innocentiae assertionem. Hic primum quaeritur, an crimine irretiti vel infamia no
Abbreviated transcription (Latin):
hoc aũ siquis contendat p̾rogatiua cõ¬
ingii non ppͥ religionem uiris iurandi ser¬
uari: aĩadu̾tat gabaontas obsolamre¬
ligionem ceͣ dñi p̾ceptum reseruatos. Cũ
aliquis duetus iurat semanducaturum
ibsbiturum hos quamuis leuitate ĩ dis¬
tuo: Alicitum uuramentum qñid qd̃
iuratus insiunatum uiciosum est uł
uttam adimensut aoult̾ium homici¬
dium. ⁊ his similia i reꝑari non ꝑmittẽs
Ueluti cuminiaico ad patem non re¬
dite indigenti misericordit᷑ non sub¬
uari non debent. Cirta ħitaq uram̾ta
intelligenda sunt qde illicitis uiram̃¬
tis non obseruandis sirpra statuta le
q salus reꝑarił consernari non possit
fidem ꝓraistam seruare ꝓhibetur. Quo¬
tm exempla p̾misse ancdoritates subi¬
cint Simeum quihomitidium facer
almenta matri ⁊ frĩb non submmist᷑¬
iꝑ in adult̾io ꝑsenerare ł ad pacem ciłĩ¬

Expanded text:
Hoc autem si quis contendat praerogativa conjugii, non propter religionem jurisjurandi servari, animadvertat, Gabaonitas ob solam religionem contra Domini preceptum reservatos. Cum aliquis ductus iurat se manducaturum et bibiturum. Hoc quamvis levitate indist illicitum juramentum, quando id, quod juratur, in sui natura vitiosum est vel vitam adimens, ut adulterium, homicidium, et his similia; vel reparari non permittens, veluti cum inimico ad pacem non redire, indigenti misericorditer non subvari non debent. Circa haec utique juramenta intelligenda sunt quae de illicitis juramentis non observandis supra statuta legque salus reparari vel confirmari non possit, fidem promissam servare prohibetur; quorum exempla praemissae auctoritates subjiciunt, dum eum, qui homicidium facere, vel alimenta matri et fratribus non subministrare, in adulterio perseverare, vel ad pacem c
Abbreviated transcription (Latin):
trum non tñ iõminus salutm ꝓmereriua¬
let cumnor nũ inlaicali habitu scĩssimi
⁊d̾o dilectisumi inueniantur. Quo exemplo
euident᷑ datur intelligi quociens aliquis
semriat nonfacturum aliquid exquo ex¬
pedicior sibi ia p̃paretur ad beatitudins̃¬
nos iuramus nori alicuidaturos aliquidu
qua ex eo sibi cominotꝰ p̃staretur nlła tñ
anctontate iuraratum seruare ꝓhibemmur
dummͦ sit nobis alia manecatatib eiꝰ sub

Expanded text:
 non tamen ideo minus salutem promereri valet, quum nonnulli in laicali habitu sanctissimi et Deo dilecti inveniantur. Quo exemplo evidenter datur intelligi quoties aliquis jurat se non facturum aliquid, quo expeditior sibi via praeparetur ad beatitudinemquum juramus, nos non daturos aliquid aqua ex eo sibi commoditas praestaretur, nulla tamen auctoritate juramentum servare prohibemur, dummodo sit nobis alia via necessitatib
Abbreviated transcription (Latin):
ntutꝰ saluscrꝑari ⁊uta conseruari nonualet
Ueluti dum aliquis aparentib coactus ut
cicat᷑ tonsurame religionis uestem suscipi¬
at se nentrum facturum uirmiñto firma¬
uerit. hoc quamiuus aliquib udeatur rep̃¬
hensibile qr opꝰ oritatu umt̃to se non

Expanded text:
ue salus reparari et vita conservari valet: veluti dum aliquis a parentibus coactus, ut clericatus tonsuram vel religionis vestem suscipiat, se neutrum facturum juramento firmaverit. Hoc, quamvis aliquibus videatur reprehensibile, quia opus caritatis juramento se non