comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeccata dimittendo.Siue enĩ
aqua ip̃e aliquos discipuloꝵ
suorum pͥmus baptizauerit.
ꝑ quos ad ceteros fideles baꝑ¬
tismi riuus ꝓflueret: eosdem
etiam sp̃u baptitabat. peccata
ministrando. siue fideles eiꝰ
inuocato nomine ip̃iꝰ aqua
baptizent eleccos. ⁊ ci smate
scõ ꝑungant: eosdem nichilo¬
minus ip̃e spũ sc̃o baptirat.
qr nemo precex ip̃m peccato¬
rum nexus soluere. aut sp̃c¬

Expanded text:
eccata dimittendo. Sive enim ipse aqua aliquos discipulorum suorum primus baptizaverit, per quos ad caeteros fideles baptismi rivus proflueret, eosdem etiam Spiritu baptizabat, peccata ministrando. Sive fideles ejus, invocato nomine ipsius, aqua baptizent electos, et chrismate sancto perungant, eosdem nihilominus ipse Spiritu sancto baptizat, quia nemo praeter ipsum peccatorum nexus solvere, et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
Ustitutio festiuitatis ho¬
dierne a semorib nr̃is ca¬
thedre nomen accepit ido
qd̃ primus apłorum pe¬
trus. hodie episcopatus ca¬
thedram suscepisse refera¬
tur. Recte ergo eccł̃ia
natalem sedis illius colit:¬

Expanded text:
stitutio festivitatis hodiernae, a senioribus nostris Cathedrae nomen accepit, ideo quod primus apostolorum Petrus hodie episcopatus cathedram suscepisse referatur. Recte ergo ecclesiae per orbem sedis illius nat
Abbreviated transcription (Latin):
delicet euisdem sc̃e tri¬
nitatis quorum una
a.q indiuisibilis nat᷑e
diumitatis ẽ manisio. ĩ
cordib electorum dispar
ẽẽ ñ potest. Ergo qđ do¬
minus in templo ledens
dicit. in biis que patris
mei sunt oportet me ẽẽ.
declaratio est consem
ditus parentib suis. hu¬
mene est ueritatis indi¬
tium:simul ⁊humilita¬
tis exemplũ. In ea namq
natura subditus erat ho¬
minib: in qua minor ẽ
patre. Unde ip̃e dicit. Na¬
da ad patrem quia pãt
maior me ẽ. In qua etiã
minoratus ẽ paulominꝰ
ab angłis. In illa autem
in qua ip̃e ⁊ pater unum
sunt. in qua ñ ex temꝑe
uadit ad patrem. s semꝑ¬
est. omĩa ꝑ ip̃m facta st̃.
⁊ ip̃e est ante om̃s. Cuuis
multum miranda ẽ dis¬
pensatio pietatis. Qui dñ
parentes suos misterium
diuine sue maiestatis nec¬
dum caꝑe uidiss. exhi¬
buit eis humane subie¬
ccionẽ hunalitãtis: ut ꝑ
hanc eos paulatim ad
agnitionem diuinitatis
institueret¬

Expanded text:
et ejusdem sanctae Trinitatis, cujus una atque indivisibilis natura divinitatis est, mansio in cordibus electorum dispar esse non potest. Ergo quod Dominus in templo sedens dicit, In his quae Patris mei sunt oportet me esse, declaratio est consempditus parentibus, humanae est veritatis indicium, simulque humilitatis exemplum. In ea namque natura subditus erat hominibus, in qua minor est Patre. Unde et ipse dicit: Vado ad Patrem, quia Pater major me est: in qua etiam minoratus est paulo minus ab angelis . In illa autem in qua ipse et Pater unum sunt, in qua non ex tempore vadit ad Patrem, sed semest, omnia per ipsum facta sunt, et ipse est ante omnes. Cujus multum est miranda magnae dispensatio pietatis, qui dum parentes suos mysterium divinae suae majestatis necdum capere vidisset, exhibuit eis humanae subjectionem humilitatis, ut per hanc eos paulatim ad agnitionem divinitatis institueret
Abbreviated transcription (Latin):
sunt oportet me ẽẽ dĩuine¬
ẽ maĩcstatĩs inditium. De
qua alibi dicit. Omnĩa q̃¬
cumq habet pater mea stͣ.
atq id̃o rectissime templũ
ñ minus ad se qͣm ad pa¬
trem pertĩnere testatur. In¬
uentꝰ qͥppe in templo dĩcit.
Quia in hiis que patris
meĩ sunt oportet m ẽẽ qr.
nimirum quorum una ẽ
maiestas ⁊glahorum etiã
una sedes ac domus ẽ. Nec
solum materialis di domꝰ.
que ad adorandum eum tẽ¬
paliter fieri solet. set am do¬
mus intellectualis que ad
laudandum eum in eter¬
num constriut. eque ꝓa¬
tri ⁊ filio s etiam sp̃ui sã¬
cco constat ẽẽ cõminis

Expanded text:
sunt, oportet me esse? Divinasunt, oportet me esse? Divinae majestatis indicium fuit, de qua alibi dicit: Omnia quaecunque habet Pater, mea sunt; atque ideo rectissime templum non minus ad se quam ad Patrem pertinere testatur. Inventus quippe in templo dicit quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse: quia nimirum quorum una est majestas et gloria, horum etiam una sedes ac domus est; nec solum materialis Dei domus, quae ad adorandum eum temporaliter fieri solet, sed etiam domus intellectualis quae ad laudandum eum in aeternum construitur, aeque Patri ac Filio, imo etiam Spiritui sancto c
Abbreviated transcription (Latin):
Per auditum quipye dis¬
cipline paterne/ ac ꝑ obser¬
uantiam materne legis:
gr̃a cãpiti nr̃o ⁊ collo tor¬
ques addit᷑ qr qͣnto qͥs
diuinĩs intentũs auscul¬
tare ꝓ̃ceptis qͣnto ea que
didicerit in unĩtate matͥs
eccłe diligentius obseruare
studu̾erit. tanto ⁊ nc dig¬
nius ad honorem p̃dican¬
di in futuro sublimius
ascendet ad beatitudinẽ
cum xp̃o sñ fine regnãdi.
Uerum ne quis autumet
dñm saluatorem. ob impe
uideamus quid sequitur.
Stupebant aũt om̃s qui
eum audiebant suꝑ pru¬
dentia ⁊ responsis eius:⁊
uidentes admirati sunt.
Quia enĩm idem uerꝰ hõ
uerus erat ⁊ ds ad ostendẽ¬
dum qr. homo erat. homi¬
nes magistros humiliter
audiebat: Ad comꝓbandũ
quia deus eratlessdem lo¬
quentib sublimiter respõ¬
debat. Qd matri quereti
ac dicenti fili quid fecistĩ
nobis sic ecce pater tuus
⁊ ego dolentes querebamꝰ
te srespondit. quid ẽ quod
me querebatis/ nesciebatis
qr in hiis que patris meĩ

Expanded text:
Per auditum quippe disciplinae paternae ac pro observantia maternae legis gratia capiti nostro, et collo torques additur: quia quanto quis divinis intentus fuerit auscultare praeceptis, quanto ea quae didicerit in unitate matris Ecclesiae diligentius observare studuerit, tanto et nunc dignius ad honorem praedicandi, et in futuro sublimius ascendet ad beatitudinem cum Christo sine fine regnandi. Verum ne quis autumet Dominum Salvatorem ob impervideamus quid sequitur: Stupebant autem omnes qui eum audiebant super prudentia et responsis ejus, et videntes mirati sunt. Qui enim idem verus homo et verus erat Deus, ad ostendendum quia homo erat, homines magistros humiliter audiebat, et ad comprobandum quia Deus erat eisdem loquentibus sublimiter respondebat. Quod matri quaerenti ac dicenti: Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te. Respondit: Et quid est quod me quaerebaquia in his quae Patris mei
Abbreviated transcription (Latin):
noscunt in munere ut uere
dunnitatis humanitatis q
confessio. ip̃a sit apud xp̃m
nr̃a fidelis oblatio. Hec mu̾¬
nera cum magis unaniraiter
offeramus. ad regionem scõrũ
tota cordis deuotione tendamꝰ
Nec teneamus uiam ueteris
uite. s diuinis mandatis hu¬
militer obsequentes: uiã mu¬
demus. ⁊ qua precepit dominꝰ
ambulemꝰ: ut ad patriam ue¬
nire ualeamus.ubi sine fine
cum ip̃o dño gaudeamꝰ. Uia
enim hominis ẽ uita eiꝰ. Qui
male uiuit.uuam denet erro¬
ris: qui bñ uiuit. ꝑ uiã gra¬
ditur ueritatis. Quaꝓꝑter
qui ambulabat uiam forni¬
cationis. uam teneat casti¬
tatis. Qui uiam denebat aua¬
ritie.teneat uiam misericor¬
die. Qui ambulabat ꝑ uam
functionis. uiã ñc teneat pu
ritatis. Ambulemꝰ bñ ꝑ fidẽ.
ut ꝑueniamꝰ ad sꝑẽm: ubi ple¬
nũ erit gaudium nr̃m qr im¬
plebit᷑ in bonis desidiũ nr̃m.¬

Expanded text:
noscuntur in munere: ut verae noscuntur in munere: ut verae divinitatis humanitatisque confessio ipsa sit apud Christum nostra fidelis oblatio. Haec munera cum Magis unanimiter offeramus, et ad regionem sanctorum tota cordis devotione tendamus. Nec teneamus viam veteris vitae, sed divinis mandatis humiliter obsequentes, viam mutemus, et in qua praecepit Dominus ambulemus, ut ad patriam pervenire valeamus, ubi sine fine cum ipso Domino gaudeamus. Via enim hominis est vita ejus. Qui male vivit, viam tenet erroris; qui bene vivit, per viam graditur veritatis. Quapropter qui ambulabat viam fornicationis, viam teneat castitatis; qui viam tenebat avaritiae, teneat viam misericordiae; qui ambulabat per viam fictionis, viam teneat nunc puritatis. Ambulemus bene per fidem, ut perveniamus ad speciem , ubi plenum erit gaudium nostrum, quia implebitur in bonis desiderium n
Abbreviated transcription (Latin):
de semine dauid scđ̃m carnẽ
natũ ñ credit regẽ: ⁊ arrianus
d̾o uigenito naturalem al¬
signare nititur seruitutem.
quo ꝑ fidem regnatur. s a qͦ
ꝓ infidelitatis crimine punia¬
tur: qr ab uno diumnitatis. ab
altero carnis ueritas denegat᷑
Inde hiisdem munerib cõfũ¬
ditur etiam nestorius. qui ni¬
titur xp̃m in duas ꝑsonas di¬
uidere:cum uideat magos ñ
alia do ⁊ alia homini. s uni
d̾o homini eadem munera ob¬
dulisse suppliciter. Non ergo
diuidat᷑ in ꝑsonis. qui ñ in¬
uenitur diuisus in donis. ꝓp¬
terea quippe unuf idem q¬
hiisdem munerib honorat᷑.
ut unus idemq deus ⁊ homo
cognoscatur. Ista magorum
oblatio confundit etiam euti¬
cetis in samam. qui ñ uult
in xp̃o utramq ueram pre¬
dicare naturam. ueritatem
quippe istorum munerum
dollit. dum in xp̃o unam na¬
turam predicare contendio.
Nos iraq dilectissimi frẽs of¬
Seramꝰ xp̃o indubitanter in
side. qđ magi obtulisse cog¬

Expanded text:
de semine David secundum carnem de semine David secundum carnem natum, non credit regem, et Arianus Deo unigenito naturalem assignare nititur servitutem. quo per fidem regatur , sed a quo pro infidelitatis crimine puniatur: quia ab uno divinitatis, ab altero carnis veritas denegatur. In iisdem muneribus confunditur etiam Nestorius, qui nititur Christum in duas personas dividere: cum videat Magos non alia Deo et alia homini, sed uni Deo homini eadem munera obtulisse suppliciter. Non ergo dividatur in personis, qui non invenitur divisus in donis. Propterea quippe unus idemque istis muneribus honoratur, ut unus idemque Deus et homo cognoscatur. Ista Magorum oblatio confundit etiam Eutychetis insaniam, qui non vult in Christo utramque veram praedicare naturam. Veritatem quippe istorum munerum tollit, dum in Christo unam naturam praedicare contendit. 11. Nos itaque, dilectissimi fratres, offeramus Christo indubitanter in fide, quod Magi obtulisse cog
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ peperit. quẽ stella
magis in oriente positis nu¬
ciauit. Magi ergo uenerunt.
⁊ filium uirginis unũ eundẽ¬
q deum ⁊hominẽ cognouer̃t
Deniq atcende quid optule¬
runt.⁊ agnosce quid credide¬
runt. Refert enim euangłista.
qr intrantes domum. inuene¬
runt puerum cũ maria ma¬
tre eius: ⁊ procidentes adoraue
rum thus ⁊ myrram. ꝑ ista tͥa
munerum genera. in uno eodẽ
gia potestas.⁊humana mor¬
talitas intimat᷑. Thus enim
ad satrifitium. aurum ad tri¬
biitum: myrra ad sepult᷑am
ꝑtinet mortuorum. Omnia
hec sc̃a fides xp̃o ueraciter
offerre ñ desinit. dum unũ
regem uerum q hominẽ cre¬
dit: ut uere ꝓ nob̃ mortuum
ueraciter recognoscat. In obla¬
tione thuris confundit᷑ arria¬
nus. qui soli patri sacrificiũ
offerri debere contendit. In
oblatione myrre confundit᷑
manicheus. qui xp̃m uere
mortuum ꝓ nr̃a saliite ñ cre¬
dit. In auro uero simul uter¬
q confundit᷑. qr ⁊ manitheus

Expanded text:
hominem peperit, quem stella hominem peperit, quem stella Magis in Oriente positis nuntiavit. Magi ergo venerunt, et filium Virginis unum eumdemque Deum hominem cognoverunt. 9. Denique attende quid obtulerunt, et agnosce quid crediderunt. Refert enim evangelista quia intrantes domum, invenerunt puerum cum Maria matre ejus: et procidentes adorarum, thus et myrrham. Per ista ergo munerum genera, in uno eodemque gia potestas, et humana mortalitas intimatur. Thus enim ad sacrificium, aurum pertinet ad tributum, myrrha ad sepulturam pertinet mortuorum. Omnia haec sancta fides Christo veraciter offerre non desinit, dum unum regem, verumque hominem credit, ut vere pro nobis mortuum veraciter recognoscat. In oblatione thuris confunditur Arianus, qui soli Patri sacrificium offerri debere contendit. In oblatione myrrhae confunditur Manichaeus, qui Christum vere mortuum pro nostra salute non credit. In auro vero simul uterque confunditur. Quia et Manichaeus
Abbreviated transcription (Latin):
gens cunctis gentib dñetur.
uirginis: ⁊dm hominem ꝑe¬
perit fecunditas uirginalis
Si nescis ueram huiꝰ pueri dei¬
tatem. atcende stellam in ce¬
lo fulgentẽ. magos preceden¬
dem.⁊ iter ignorantib osten¬
dentẽ. Hec stella ñquã ante
apparuit. qr ñc eam ꝑuet iste
creauit.⁊ magis ad ise u niẽ¬
tib preuiam deputauit. Iste
puer in presepe quidem par¬
uulus collocatur. s magnus
in celo mirabilirer oꝑatur.ꝑ
mittit se in manib in terra
portari. s precipit sibi cele¬
stia famulari. Quid ẽ ergo
qđ infantilem atcendis etatẽ
⁊ eius diuinam ñ intelligis po¬
testatem: Sic fuit ueraciter
intimanda piieri huiꝰ natalis
diuinitas.⁊ naturalis humã¬
nitas. utraq naturaliter ue¬
ra. utraq unita: nec in se inui¬
cem confusa.nec a se inuicem
seꝑata. Ip̃m enim habuit ma¬
ria filium de se natum: cui
stella debite seruitutis exhi¬
buit famulatum. Ip̃m eiindẽ¬
q maria in bechleem deum ⁊¬

Expanded text:
gens cunctis gentibus dominetur. gens cunctis gentibus dominetur. virginis, et Deum hominem peperit fecunditas virginalis. 8. Si nescis veram hujus pueri deitatem, attende stellam in coelo fulgentem, Magos praecedentem, et iter ignorantibus ostendentem. Haec stella nunquam ante apparuit, quia nunc eam puer iste creavit, et Magis ad se venientibus praeviam deputavit. Iste puer in praesepi quidem parvulus collocatur, sed magnus in coelo mirabiliter operatur. Permittit se manibus in terra portari, sed praecipit sibi coelestia famulari. Quid est ergo quod infantilem attendis aetatem, et ejus divinam non intelligis potestatem? Sic fuit veraciter intimanda pueri hujus naturalis divinitas, et naturalis humanitas, utraque naturaliter vera, utraque unita, nec in se invicem confusa, nec a se invicem separata. Ipsum enim habuit Maria filium de se natum, cui stella debitae servitutis exhibuit famulatum. Ipsum eumdemque Maria in Bethlehem Deum
Abbreviated transcription (Latin):
ex qui natus ẽ: ido ñ inuemiꝰ¬
tur in numero paruulorum
morientium. quia ip̃e est ex¬
spectãtio gentium. Sanguiꝰ
dus ẽ peccatorum. & illi om̃s
pueri inaniter morerentur:
nisi huiꝰ sanguine saluarẽt.
Et iste quidem puer ie .ii¬
certissi me moriet᷑. qr si mori
nollet: nullatenus nascerẽt᷑.
Moriet᷑ autẽ ñ ut impleat se¬
uitiam tiã s ut ꝑficiat
mans̃utudinẽ suam. Face¬
et enim eum mori benignitaᷤᷤ
ꝓͥpria. ñ malignitas aliẽna.
Moriẽtur ñ ut tu infidelis
regnes in sclo. s ut secũ reg¬
nare faciat fideles incelo. Mo¬
rietur ñ ut regnum amittat.
s ut regnaturos acquirat. Mo¬
riẽtur ñ ut ꝑdat breuẽ uitã.
s ut conferat sempiternam.
s ꝓposito uoluntatis. Moriẽ¬
tur mirabilit̾. moriet᷑ misexi¬
corditer. moriẽtur singłarit᷑
Morietur ꝑ ꝓpriam potesta¬
tẽ. ut suam in om̃ib imple¬
at uoluntatẽ. Ad hoc enim
misericordit᷑ moriet᷑: ut resur¬

Expanded text:
er qui natus est ideo non invenier qui natus est ideo non invenitur in numero parvulorum morientium, quia ipse est exspectatio gentium. Sanguis dus est peccatorum; et illi omnes pueri inaniter morerentur, nisi hujus sanguine salvarentur. Et iste quidem puer certissime morietur, quia si mori nollet, nullatenus nasceretur. Morietur autem, non ut impleat saevitiam tuam, sed ut perficiat mansuetudinem suam: faciet enim eum mori benignitas propria, non malignitas aliena. Morietur non ut tu infidelis regnes in saeculo, sed ut secum regnare faciat fideles in coelo. Morietur non ut regnum amittat, sed ut regnaturos acquirat. Morietur non ut perdat brevem vitam, sed ut conferat sempiternam. sed proposito voluntatis. Morietur mirabiliter, morietur misericorditer, morietur singulariter, morietur per propriam potestatem, ut suam in omnibus adimpleat voluntatem. Ad hoc enim misericorditer morietur, ut resur
Abbreviated transcription (Latin):
mundum creauit qui mun¬
dum regit qui om̃nia q̃cũq
uult facit. qui cuncta mirã¬
bili atq insuꝑabili dunnitã¬
de disponit. hoc ordinauit hoc
egit ut ꝑ tuam inuidiam fu¬
riosam. illi pueri mortẽ sus¬
ciperent preciosam. E qđ eis
ad salucem tuam prestare ñ
posses amicus. hoc ad damp¬
nationem tuam faceres mi¬
micus. Ad hoc ergo te ꝑmisit
infantes occide. ut illos de de
faceret triumphare. Te ergo
ꝑmisit ad nequitiam illos ꝑ¬
duxit ad palmam. Unꝰ enim
ẽ qui tuam crudelitatem digi¬
natus ẽ fugare. cuiꝰ maiestatẽ
potes effugere fugit enĩ ñ
sumidine humana. s dilre¬
satione diuina. Fugit ñ neces¬
sitate: s pocestate. Ido autem
dignatus ẽ in egyptum fug̃e.
ut postea crucem dignaretur
ascendẽ. Tilla potestate puer
latuit in egypto. qua potesta¬
de uiuens pependit in ligno.
Nnus enim idemq ẽ mortis
susceptor.uiteq largitor. Unꝰ
destãte moriens. ꝓpria pote¬
state resurgens. Iste itaq pu¬

Expanded text:
mundum creavit, qui mundum regit, qui omnia quaecunque vult facit, qui cuncta mirabili atque insuperabili ordine disponit, hoc ordinavit, hoc egit, ut per tuam invidiam furiosam illi pueri mortem susciperent pretiosam, et quod eis ad salutem tuam praestare non posses amicus, hoc ad damnationem tuam faceres inimicus. Ad hoc ergo te permisit infantes occidere, ut illos de te faceret triumphare. Te ergo permisit ad nequitiam, illos perduxit ad palmam. Unus enimest, qui tuam crudelitatem dignatus est fugere, cujus majestatem non potes effugere. Fugit enim non formidine humana, sed dispensatione divina; fugit non necessitate, sed potestate. Ideo autem dignatus est in Aegyptum fugere, ut postea crucem dignaretur ascendere; et illa potestate puer latuit in Aegypto, qua potestate juvenis pependit in ligno. Unus enim idemque est mortis susceptor, vitaeque largitor: unuste moriens, propria potestate resurgens. 7. Iste itaque pu
Abbreviated transcription (Latin):
dei sui uec ignea quondã
potuit columna conuerte¬
re. Nec sane quemqͣ moue
neq noui stella fulgoris. nec
parturiens uirgo compule¬
rit. qui necdum siquidẽ dõ
credidere suo.cum illos per
arentia deserta ip̃o comitan¬
te dõ celum pasceret. petra
potaret.

Expanded text:
Dei sui, nec ignea quondam Dei sui, nec ignea quondam potuit columna convertere. Nec sane quemquam movneque novi stella fulgoris, nec parturiens virgo compulerit; qui nec tunc quidem Deo credidere suo, cum illos per arentia deserta, ipso comitante Deo, coelum pasceret, petra potaret.
Abbreviated transcription (Latin):
uanto gͥ inimicus in
hac xp̃i humilitãte per
incerta distrãctus stupore
nutabat. cum ꝑ chaldẽos
precipuos iitiq tyranni¬
dis sue ministros. nouum
uideret infantulum. ue¬
lut noui imꝑii rese rẽ¬
giis munerib honorari:
Aut quom ñ stuperet. cũ
tihatus inspiceret a ma¬
en s ⁊ cir in tetris despi¬
ceret. ⁊ stellam miraretur in
celo: Ungenitus autem
altissimi sic humiliter in¬
gressus ẽ mundũ. ut in¬
dubitata diuinitatis sue
deferret inditia. Natus enĩ
de femina ẽ: s natus ex
uirgine. Latẽbat in prese¬
pi. s in sydẽ rutilabat: ut
hominem illum dmq ẽẽ
⁊ derrena mater. ⁊ signum
celeste monstraret. Quibꝰ
uero radiis. qͣnto ue lumine.
illam dñi stellam antiqua
credimus tunc inter astra
fulsisse: Quantũ in splen¬
dore precẽssit. que tantum
preibat in miinere. que ue¬
lut quidam tõcius oculus
orbis. caligantis mundi uẽ¬
terem nouauit aspeccum:
Ecce fres ad inquirendum
regem regum una chaldeos
populi n od obedientiam

Expanded text:
uanto igitur inimicus in hac Christi humilitate, per incerta distractus stupore nutabat, cum per Chaldaeos, praecipuos utique tyrannidis suae ministros, novum videret infantulum, velut novi imperii regem regiis muneribus honorari? Aut quomodo non stuperet, cum turbatus inspiceret a maejus et cunas in terris despiceret, et stellam miraretur in coelo? Unigenitus autem Altissimi sic humiliter ingressus est mundum, ut indubitata divinitatis suae deferret indicia; natus enim de femina est, sed natus ex virgine; jacebat in praesepi, sed in sidere rutilabat, ut hominem illum, Deumque esse et terrena mater, et signum coeleste monstraret. Quibus vero radiis, quantove lumine illam Domini stellam antiqua credimus tunc inter astra fulsisse? Quantum in splendore praecessit, quae tantum praeibat in munere; quae velut quidam totius orbis oculus caligantis mundi veterem 67 novavit aspectum? Ecce, fratres, ad quaerendum Regem regum una Chaldaeos populum ad obedientiam
Abbreviated transcription (Latin):
culum facturus ait. quid
michi ⁊ tibi ẽ mulier: sig¬
nificat se diuinitatis qua
miraculum erat patran¬
dum. ñ principium tem¬
poraliter̃ accepisse de ma¬
tre s eternitatem semper
habuisse de patre. Quid
diuinitati quã ex patre
semꝑ habui cum tua car¬
ne ex qua carnẽ suscẽpi
cõmune ẽ: Nõdũ uenit tẽpꝰ
ut fragilitatem sumpte
ex de humanitatis morien¬
do demonstrẽ. Prius ẽ: ut
potentiam eterne d̃itatis
uirtutes oꝑando parefaci¬
am. Nenit autem Hora. ui
quid sibi ⁊ matri cõmune
eẽt ostendet. eũ eam
tiirus in cruce discipulo
uirgini uirginem cõmen¬
dare curauit. Carnis nãq
infirma ꝑpessus. matrem
de qua hec susceꝑat pie
cognitam eidem quẽ ma¬
xime diligebat discipulo
commendauit. Quam di¬
uina facturus qͣi incogni¬
tam se nosse dissimulat.
quia hanc diuine natiui¬
tatis auccricem ñ ẽẽ cog¬
noscit.

Expanded text:
culum facturus, ait: Quid culum facturus, ait: Quid mihi et tibi est, mulier? significat se divinitatis, qua miraculum erat patrandum, non principium temporaliter accepisse de matre, sed aeternitatem semper habuisse de Patre. Quid divinitati, quam ex Patre semper habui, cum tua carne, ex qua carnem suscepi, commune est? Nondum venit hora ut fragilitatem sumptae ex te humanitatis moriendo demonstrem. Prius est ut potentiam aeternae deitatis virtutes operando patefaciam. Veniet autem hora ut quod sibi et matri commune esset, ostenderet, cum eam moriturus in cruce discipulo virgini virginem commendare curavit. Carnis namque infirma perpessus, matrem, de qua haec susceperat, pie cognitam, eidem, quem maxime diligebat, discommendavit, quam divina facturus quasi incognitam se nosse dissimulat, quia hanc divinae nativitatis auctorem non esse recognoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
iscumbente aũt ad
nuptias dño uinũ deficit.
ut uino meliore ꝑ ip̃m
mirabili ordine facto. ma¬
nifestaretur gla latentis
in homine dĩ ⁊ credentiũ
in eum fides au. ꝓs
suau itas paulatim cẽperat
ob carnalem phariseorum
interpretationem a prisca
sua uirtute deficere. qui
mox ea que carnalia uide¬
bantur mandata. ad spi¬
ritalem conuertit doctri¬
nam: cunctam q littere le¬
galis suꝑficiem euangłica
celestis gr̃e uirtute muta¬
uit. qd̃ ẽ uinum fecisse de
ad eum uinũ ñ habent res¬
pondit. Quid mͥ ⁊ tibi ẽ
mulier:Nondum uenit
hora mea. Neq enim ma¬
trem suam inhonoraret.qͥ
nos iubet honorare patrẽ
⁊ matrem: aut eam sibi
ẽẽ matrem ẽẽ negaret. ex
cuiꝰ carne uirginea carnẽ
susciꝑe ñ despexit: etiam
apło testantȩ qui ait. Qͥ
factus ẽ ei ex semine. da¬
uid. scđm carnem. Quomͣ¬
enim ex semine dauid se¬
cundum carnẽ. si ñ ex cor¬
pore marie scd̃m carnem.
que ex dauid semine des¬
cendit: S in eo qđ mira¬

Expanded text:
iscumbente autem ad nuptias Domino, vinum defecit, ut vino meliori per ipsum mirabili ordine facto, manifestaretur gloria latentis in homine Dei, et credentium in eum fides aucta psuavitas paulatim coeperat ob carnalem Pharisaeorum interpretationem, a prisca sua virtute deficere, qui mox ea quae carnalia videbantur mandata ad spiritualem convertit doctrinam, cunctamque litterae legalis superficiem evangelicae coelestis gratiae virtute mutavit, quod est vinum fecisse de ad eum: Vinum non habent. Respondit: Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Neque enim matrem suam inhonoraret, qui nobis jubet honorare patrem et matrem: aut eam sibi esse matrem negaret, ex cujus carne virginea carnem suscipere non despexit, etiam Apostolo teste qui ait: Qui factus est ei ex semine David secundum carnem . Quomenim ex semine David secundum carnem, si non ex corpore Mariae secundum carnem, quae ex David semine descendit? sed in eo quod, mira
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gladios usq ad mortem
resistentes. deinde cuncci
credentes.Hoc ip̃m nomen
usq in consummationem
scł̃i memorantes atq lau¬
dantes. Et uocabunt nom̃
eus emmanuel. qđ inter¬
precatur nob̾cum ds. Qui
uocabunt. nisi isti quorũ
uocabitur in derra nouũ
nomen.Non sicut prius ĩ
figuris ⁊ ymaginib. s fã¬
cie ad faciem apparentem:
Nob̾cum ds. Abrahe patri
credentium trib horis dẽ¬
poris licet ñ ꝑ ip̃am in effã¬
bilem ditatis sue substan¬
tiam. s potius ꝑ anglicam
speciem a meridie uisus ẽ.
Nobis triginta trib annis
in terra apparuit.⁊ cũ ho¬
minib conuersari digna¬
pore ꝑ angłm nichilominꝰ
apparurt. conluctans cum
eo. Quiq se ab eo suꝑari ꝑ¬
misit. ut hunc mundicordẽ
merito bñdiceret. atq isrł¬
iic minaret ⁊ob̾cum deuis.
Amplius magisq ꝓ nobis
magnificum certamen ad¬
implens.⁊ usq ad mortem
accedens. ut morte sua mor¬
dem occideret.⁊ bñdictionẽ

Expanded text:
et gladios usque ad mortem et gladios usque ad mortem resistentecredentes, hoc ipsum nomen usque ad consummationem saeculi memorantes atque laudantes. Et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus. Qui vocabunt, nisi justit quorum vocabitur in terra nomen novum, non sicu, prius in figuris et in imaginibus, sed facie ad faciem apparentem? Nobiscum Deus. Abrahae patri credentium tribus horis temporis, licet non per ipsam ineffabilem deitatis substantiam, sed potius per angelicam speciem a meridie visus est : nobis triginta tribus annis in terra apparuit, et cum hominibus conversari dignaper angelum nihilominus apparuit colluctans cum eo , quique ab eo superari permisit ut hunc mundicordem merito benediceret, atque Israel nominaret. Nobiscum Deus, amplius magis pro nobis magnificum certamen adimplens, et usque ad mortem accedens, ut morte sua mortem occideret, et benedictionem
Abbreviated transcription (Latin):
di pariat salutem. Ecce in¬
quit. Hocip̃m qđ dicit ec¬
ce. admirantis ẽ tanti mi¬
sterii magnitudinem: ut
om̃s uelut esomno susci¬
tans. ad hoc dictum eui¬
gilent. Ecce uirgo dicit in
utero accipiet ⁊ pariet fili¬
um. ad colligandam illũ
fortem armatum. ad con¬
culcandum serpentis im¬
pii caput. ad conterendas
uires eius. ad predam eius
diripiendam. atq captiui¬
tatem sui populi conuer¬
tendam.Pariet filium.
ad denuo reparandũ adã
ad mobedientiam eue ꝑ
marie obedientiam exclu¬
dendam: ad erigendũ ia-¬
centium genus. qđ ꝑ mu¬
lieris temerariam credu¬
litatem fuerat ante deiẽ¬
ctum. & uocabunt nom̃
euis emmanuel. qđ ẽ int̾¬
pretatum nobiscum deus.
Nocant nomen euis. prius
angeli psallentes in eius
tes. sicut dm omĩum ⁊ re¬
gem pacis ad homines ue¬
nientem: deinde apłi. uni¬
geniti di dominationem
atq uirtutem om̃ib gen¬
tib predicantes. adhuc ⁊
sancci marti. Acontͣ ignes

Expanded text:
di pariat salutem. Ecce, indi pariat salutem. Ecce, inquit. Hoc ipsum quod dicit, ecce, admirantis est tanti mysterii magnitudinem, ut omnes velut e somno suscitans, ad hoc dictum evigilent. Ecce virgo, dicit, in utero accipiet, et pariet Filium. Ad colligandum illum fortem armatum, ad conculcandum serpentis impii caput, ad conterendas vires ejus, ad praedam ejus diripiendam, atque captivitatem populi sui convertendam, pariet filium, ad denuo reparandum Adam, ad inobedientiam Evae per Mariae obedientiam excludendam, ad erigendum jacentium genus, quod per mulieris temerariam credulitatem fuerat dejectum. Et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus. Vocant nomenangeli psallentes in ejus tes, sicut Deum omnium et Regem pacis ad homines venientem. Deinde apostoli unigeniti Filii Dei dominationem atque virtutem omnibus gentibus praedicantes. Ad haec et sancti martyres contra ignes
Abbreviated transcription (Latin):
tem totum factum ẽ. Qͥd
totum: Hoc de unigeniti
descensione. hoc de ista do¬
mun incarnatione. Hoc de
angłi ad uirginem desti¬
natione. hoc de ip̃ius uir¬
ginis desponsatione uł
castitate. Hoc enim totũ
factum ẽ. ad totus mun¬
di salutem. Hoc totũ fa¬
ct̾um ẽ. ut unum comple¬
retur.⁊ unum consũma¬
retur. Quid illud: Qdđ
eue:audite omnes uos que
hereditatem doloris ⁊ tri¬
sticie post illam.⁊ ex illius
condempnatione sumpsi¬
stis. Uos que in tristicia ge¬
neratis filios. uł magis uõ
que concupiscentiam cor¬
ruptibilem ñ denuistis.
Audite ⁊ letamini. audite
⁊ consolamin: audite qđ
uirgo in utero accipiet. ñ
ex desidio partum conci¬
piens. neq serpentis per¬
suasione decepta. neq eiꝰ
afflatib uenenosis infecta:
s uirgo in utero accipiet.
Predicationem angłi sus¬
cipiens. ꝓphetarum testi¬
monia assumens. iurgo ĩ
utero accipiet. ut d̃m dig¬
nanter incarnatum. ad mũ¬

Expanded text:
tem totum factum est. Quod tem totum factum est. Quod totum? Hoc de Unigeniti descensione, hoc de ista Domini incarnatione, hoc de angeli ad Virginem destinatione, hoc de ipsius Virginis desponsatione, vel castitate. Hoc enim totum factum est ad totius mundi salutem: hoc totum factum est, ut unum compleretur, ut unum consummaretur. Quid illud? Quod Evae: audite, omnes vos qui haereditatem doloris et tristitiae post illam et ex illius condemnatione sumpsistis; vos quae in tristitia generatis filios, vel magis vos quae concupiscentiam corruptibilem non timuistis. Audite et laetamini, audite et consolamini, audite quod virgo in utero accipiet, non ex desiderio partum concipiens. Neque serpentis persuasione decepta est, neque ejus afflatibus venenosis infecta est, sed virgo in utero accipiet, praedicationem angeli suscipiens, prophetarum testimonia assumens. Virgo in utero accipiet, ut Deum dignanter incarnatum ad mun
Abbreviated transcription (Latin):
cepisse saluare:s iam an¬
tiquissimum saluatorem.
Ip̃e enim saluũ fãciet põ¬
pulum suum a peccãtis eõ¬
rum. Duo enim ꝑ hoc uer¬
bum preclara designantur.
qd̃ ⁊ deus fuerit ⁊ dominus
prius ante incarnationem
nuntiabatur. ido dictũ est.
ip̃e saluum fãciet populũ
suum a peccãtis eorum: ut
uere ds. Dei enm ẽ uircutis
a peccato saluare. uł pecca¬
ta dimittere. Iste ergo filiꝰ
dei habens populum suũ.
berare a peccatis atq salua¬
re. siue ex uideis siue ex gen¬
tib. De quo ip̃e iam ꝑ pro¬
phẽtam fuerat elociitus. di¬
cens. Dñs dixit ad me. fili
meus estu: ego hodie gẽ¬
nuite. Pete a me ⁊ dabo tͥ
gentes hereditatem tuam.
⁊possessionem tuam ter¬
minos terre. Ip̃e saluauit
põpulum suum a peccatis
ẽorum. sanguine uideli¬
cet suo cunctos redimens:
morte sua de mortis eos li¬
berans potestate. Ip̃e sal¬
uabit. hoc ẽ saluator erit¬
oinnium hominũ fideliũ
atq credentium. Hoc au¬

Expanded text:
coepisse salvare, sed etiam ancoepisse salvare, sed etiam antiquissimum salvatorem. Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Duo enim per hoc verbum praeclara designantur, quod et Deus fuerit et Dominus prius ante incarnationem nuntiabitur. Et ideo dictum est: Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum, ut vere Deus. Dei enim est virtutis, a peccatis salvare vel peccata dimittere. Iste ergo Filius Dei habens populum suum, berare a peccatis atque salvare, sive ex Judaeis, sive ex gentibus, de quo ipse jam per prophetam fuerat elocutus, dicens: Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te . Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae. Ipse salvabit populum suum a peccatis eorum, sanguine videlicet suo cunctos redimens, morte sua de mortis eos liberans potestate. Ipse salvabit, hoc est, salvator omnium hominum fidelium atque credentium. Hoc au
Abbreviated transcription (Latin):
lius qui ante secula ineffa¬
biliter ex solo patre natus ẽ.
ex uoluntãte patris in hu¬
mano corpore sc̃o cooꝑante
spũ inter homines uenit.
Iste ẽ de quo scriptura pre¬
nuntiauit dicens. Puer na¬
tus ẽ nobis. ⁊ filius datus
ẽ nobis. Patris ⁊ enim uni¬
genitus filuis ex uirginẽ
generatus ẽ: ut illam uir¬
ginem priorem euam que
ceciderat. iterum renouaret
atq erigeret: ⁊ qui ꝑ prauã
uoluntatem filii effecti fue¬
rant diaboli.ꝑ adoptionẽ
gr̃e filios efficeret dei. Le iiĩ¬
ariet inquit filium. ⁊
uocabis nomen eius iħm.
uirgo hunc generat. ⁊ tu
hunc genitum uocab̾ ihm:
qđ interpretatur saluãtor.
Ip̃e enim saluum faciet põ¬
pulum suum a peccatis eõ¬
rum. Nocabis ait nomen
euis hoc qđ ante fuit. qđ
ante secula nominatũ est.
Non tu ei impones nomen.
nec ex te ei uocabulum con¬
stitues.s nomina ⁊ uoca
exultando iħm: idest sal¬
uatorem. Saluatorem eũ
ẽẽ testare. nec ex tempore

Expanded text:
lius, qui ante saecula ineffalius, qui ante saecula ineffabiliter ex solo Patre natus est,ex voluntate Patris in humano corpore, sancto cooperante Spiritu, inter homines venit. Iste est de quo Scriptura praenuntiat, dicens: Puer natus est nobis, et Filius datus est nobis . Patris etenim unigenitus Filius ex Virgine generatus est, ut per illam Virginem priorem Evam quae ceciderat, iterum renovaret atque erigeret; et qui per pravam voluntatem filii effecti fuerant diaboli, per adoptionem gratiae filios efficeret Dei. Pariet, inquit, filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Virgo generat, et tu hunc genitum vocabis Jesum, quod interpretatur salvator. Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Vocabis, ait, nomen ejus hoc quod ante fuit, quod ante saecula nominatum est. Non tu ei impones nomen, nec ex te ei vocabulum constitues, sed nomina et voca exsultando Jesum, id est, salvatorem. Salvatorem eum esse testare, nec ex tempore
Abbreviated transcription (Latin):
fectam iusticiam. Accipe
eam sicut unigeniti man¬
sionem. sicut honorabile
templum. sicut domũ d̃i.
sicut creatoris omĩum prõ¬
priam. sicut regis sponsi
celestis domum immacła¬
tam. Ita ergo ioseph fili da¬
uid ne timiieris accipe eam
tibi commendatam. tue
religiositati creditam. Ser¬
ua. fer curam. atcende: fu¬
giens ab herode duc in e¬
gyptum. iterum remeans
post herodis mortem: de¬
duc in terram isrł. Ne ti¬
mueris accipere mariam
conuigem tuã. Coniugem
audiens ñ expauescas. nõ
conturberis. nec tu nec
quisq sequentiũ: usq in
consũmationẽ scl̃i. Conui¬
gem eam dico. ꝓpterea ut
diabolo uirginitatem eiꝰ
occultem. ut uideoꝵ praui¬
tatem excludam atq dei-¬
ciam: ut legis instituta ñ
destruam. Et in conseqnti¬
bus demonstrãbo. qđ ista
nec tua coniunx scđm con¬
suetudinẽ coniugii habea¬
tur: nec iste qui generat᷑
perator huiꝰ natiuitatis sp̃c
sanctus est. Nam unigenitꝰ fi¬

Expanded text:
erfectam justitiam. Accipe erfectam justitiam. Accipe eam sicut Unigeniti mansionem, sicut honorabile templum, sicut domum Dei, sicut Creatoris omnium propriam, sicut regis sponsi coelestis domum immaculatam. Ita ergo, Joseph, fili David, ne timueris accipere eam tibi commendatam, tuae religiositati creditam serva, fer curam, attende fugiens ab Herode, duc in Aegyptum, iterum remeans post Herodis mortem, deduc in terram. Israel. Ne timueris accipere Mariam conjugem tuam. Conjugem audiens, non expavescas, nec conturberis, nec tu nec quisque sequentium usque in consummationem saeculi. Conjugem eam dico propterea ut diabolo virginitatem ejus occultem, et Judaeorum pravitatem excludam atque dejiciam, ut legis instituta non destruam, et in sequentibus demonstrabo quod ista nec tua conjux secundum consuetudinem conjugii habeatur, nec iste qui generaturperator hujus nativitatis Spiritus sanctus est: nam unigenitus Fi
Abbreviated transcription (Latin):
irrationabiliter meditaris:
D̾s est qui generatur:uir
nerationis minister es ⁊ ñ
largitor: seruus ⁊ ñ dñs.
mancipium ⁊ ñ plasma¬
dor. Propterea ministra.
seriũ. custodi. fer curam.
Intende ⁊ huic qui nascit᷑:
⁊ huic que generat. Qenĩ
si tibi uxor nominatur. si¬
in desponsatione tibi esse
s łi uigeniti electa mat̾
ẽ. Propterea ioseph fili da¬
uid qui has ꝓmissiones
accepit. cui ista fidelia da
uid. iuste ⁊ heres euis: tanqͣ
filius patris. Id̃o in heredita¬
tem accipe ea que illi ꝓmis¬
sa sunt testamenta fidelia.
Ioseph fili dauid: ne timui¬
eris accipere mariam con¬
uigem tuam. Ne timueris.
ne trepidaueris. ne contur¬
beris. s securus ⁊ intrepidꝰ
accipe eam scđm legis pre¬
ceptum uxorem tibi nomi¬
natã sed scđm nuptiarum
consuetudinẽ ⁊ comunctio¬
nem longe alienam. Acci¬
pe ergo eam sicut commen¬
datum celestem thesaurũ.
ut ditatis diuitias. sicut ple¬
nissimam sc̃ĩtatem. sicut ꝑ¬

Expanded text:
irrationabiliter meditaris? irrationabiliter meditaris? Deus est enim qui generatur. ationis minister es et non largitor; servus, et non Dominus; mancipium, et non plasmator. Propterea ministra, serva, custodi, fer curam, intende et huic qui nascitur et huic quae generat. Etenim si tibi uxor nominatur, si desponsata tibi esse sed Dei unigeniti electa mater est. Propterea, Joseph, fili David, qui has promissiones accepit, cui ista fidelia datvid, juste et haeres ejus tanquam filius patris. Ideo in haereditatem accipe ea quae illi promissa sunt, testamenta fidelia. Joseph, fili David, ne timueris accipere Mariam conjugem tuam. Ne timueris, ne trepidaveris, ne conturberis, sed securus et intrepidus, accipe eam secundum legis praeceptum, uxorem tibi nominatam, sed secundum nuptiarum consuetudinem et conjunctionem, longe alienam. Accipe ergo eam sicut commendatum coelestem thesaurum, ut Deitatis divitias, sicut plenissimam sanctitatem, sicut p
Abbreviated transcription (Latin):
nificum in eadem cognoĩ¬
ce̾bat: cui approximare se¬
se indignum estimabat.
Humilians ergo se ante
tantam ⁊tam ineffabilem
rem. querebat se longefa¬
cere ab eaz sicut ⁊ beatus pe¬
trus dño se humilians aĩe¬
bat. Recede a me dñe : quia
homo peccator sum. Uel si¬
cut ille centurio ad eimndẽ
dnm mittens dicẽbat. Nõ
sum dignus ut sub teccũ
meum intres: qui a nec me¬
ip̃m dignũ estimaui ad te
uenire. Nel sicut sc̃a hely¬
sabeth ad ip̃am beatã lo¬
cuta ẽ mariam diçens. Et
se in om̃ib cauẽbat ⁊ timẽ¬
bat sibimet istius tante sã¬
ctitatis coniunctionem ad¬
hibere: iccirco eam uole¬
mitto eam dicens.⁊ a me
longefaciam eam:⁊a cog¬
natione mea.Maior est
enim eius dignitas. suꝑ¬
excellit eius scĩtas. nec mee
congruit indignitati. Ido
uolẽbat eam occulte dimit¬
tere. Hec eo cogitante. an¬
gelus dñi ꝑ u̾isum appã¬
ruit illi dicens. Quid du¬
bitas ioseph: Quare im¬
prudenter cogitas:quare

Expanded text:
nificum in eadem cognosnificum in eadem cognoscebat, cui approximare sese indignum aestimabat. Ergo humilians se ante tantam et tam ineffabilem rem, quaerebat se longe facere, sicut et beatus Petrus Domino se humilians aiebat: Recede a me, Domine, quia homo peccator sum . Vel sicut ille centurio ad eumdem Dominum mittens, dicebat: Non sum dignus ut intres sub tectum meum, quia nec meipsum dignum existimavi ad te venire . Vel sicut sancta Elisabeth ad ipsam beatam locuta est Mariam, dicens: Et se in omnibus cavebat et timebat sibimet istius tantae sanctitatis conjunctionem adhibere; et idcirco volemittam eam, dicens, et a me longe faciam eam, et a cognitione mea. Major est enim ejus dignitas, superexcellit ejus sanctitas, nec meae congruit indignitati. Ideo volebat eam occulte dimittere. Haec autem eo cogitante, angelus Domini per visum apparuit ei, dicens: Quid dubitas, Joseph? quare imprudenter cogitas? quare
Abbreviated transcription (Latin):
głista appellauit. Ioseph
uir eius. cum ẽẽt homo iu¬
stus. Iustus autem in uer¬
bo uistus in facco uistus ĩ
legis consummationez iustus
in initio gratie. Iustus itaq
cum fuisset ⁊ uollet cam tr̃as¬
ducere uoluit cam occulte di¬
mittere.Noluit eam trans¬
diicere. noluit eam acciꝑe.
nõluit eam male diffama¬
re. s uoluit eam occulte
dimitcere. Occulte eam a
se dimitcere uolebat. sicut
misericors. Talis ergo cũ
ẽẽt ioseph: cogitabat occul¬
de eam dimitcere. Hec illo¬
inquit cogitante. Queren¬
dum ẽ nobis nunc quid co¬
gitauerit: ut occulte eam
in ea habebat: quomodo iu¬
stus erat: Si gͦ ñ ẽ suspi¬
catus. uł tale aliquid co¬
gitauit. cur eam dimitte
uolebat: ut immaculatã
⁊ scãm uellet dimittere:
Iniustum enim ⁊ hoc erat
S enim simplicem sensũ
audi huiꝰ drationis. Io¬
seph iustus erat ⁊ illa
uirgo immacłata erat.
Sed ideo eam dimittere uole¬
bat qm̃ uirtutẽ mysterii ⁊ sa¬
ciamentũm quoddam mag¬

Expanded text:
lavit. Joseph vir ejus cum esset homo justus. Justus autem in verbo, justus in facto, justus in legis consummatione, justus in initio gratiae. Justus itaque cum fuisset, et nollet eam traducere, voluit occulte dimittere eam. Noluit eam traducere, noluit eam accipere, noluit eam male diffamare, sed voluit eam occulte dimittere. Occulte eam a se dimittere volebat, sicut pius, sicut misericors. Talis ergo cum esset Joseph, cogitabat eam occulte dimittere. Haec, inquit, illo cogitante. Quaerendum est nobis nunc quid cogitaverit, ut occulte eam in ea habebat, quomodo justus erat? Si ergo non est suspicatus, vel tale aliquid cogitavit, cur eam dimittere volebat? ut immaculatam et sanctam voluit dimittere. Injustum enim et hoc erat. Sed enim simplicem sensum audi hujus dictionis. Joseph justus erat, et illa Virgo immaculata erat. Sed ideo illam dimittere volebat quoniam virtutem mysterii et sacramentum quoddam mag
Abbreviated transcription (Latin):
totum illustrat ⁊ possidet
Huiꝰ itaq unigeniti dei
dicitur hec mater uirgo
maria: digna digni. im¬
maculata scĩ. una unius.
unica inici. Nec enim al¬
der unigenitus suꝑ terrã
uenit: aut alia uirgo uni¬
genitum genuit. In hiis
omnib que dicta sunt. des¬
ponsata legitur mater
eius maria. Iait. Inuen¬
ta ẽ in ittero habens. Cu
inuenta. aut a quo inuen¬
ta est: Primo ab angeł
custodientib eam protegenti¬
bus eam conseruantib eam.
uel eius beatissimam ani¬
mam: ad honorem illius qͥ
ab ipsa generandus erat.
Dehinc inuenta ñ incon¬
grue putat᷑ ab ip̃o beato io¬
seph sc̃o ⁊ iusto. qui plene li¬
centia maritali licet eam ñ
contingeret. future tñ ut
putabat uxoris omnia nõ¬
uerat.¬
oseph autem uir eius inqͥt¬

Expanded text:
totum illustrat et possidet. totum illustrat et possidet. Hujus itaque unigeniti Dei dicitur haec mater virgo Maria, digna digni, immaculata sancti, una unius, unica unici; nec enim alter unigenitus super terram venit, aut alia virgo unigenitum genuit. In his omnibus quae dicta sunt, desponsata legitur mater ejus Maria. Et ait: Inventa est in utero habens. Cui inventa, aut a a quo inventa est? Primo ab angelis custodientibus eam, protegentibus eam, conservantibus eam, vel ejus beatissimam animam ad honorem illius qui ab ipsa generandus erat. Dehinc inventa non incongrue putabatur ab ipso beato Joseph sancto et justo, qui pene licentia maritali, licet eam non contingeret, futurae tamen, ut putabatur, uxoris omnia noverat.oseph autem vir ejus, inq
Abbreviated transcription (Latin):
aduenit uł gẽnitus ẽ cor¬
pore. quiq deus ⁊ dñs
formã serui suscẽpit. Non
enum pars unigeniti uenit
in corpore.nec se ip̃e diuisit.
ut dimidius apud patrẽ.
⁊ dimidius ẽẽt in uirgine:
s dotus apud patrem.⁊ to¬
tus in uirgine. Totus in si¬
nu patris.⁊ totus in huma¬
no corpore. Non relinquẽs
suꝑiora. uenit querere der¬
rena:que in celis conseruãs.
⁊que in terra sunt saluãs.
Ubiq om̃ps. inscisus. indiui¬
sus. hic sc̃s unigenitus d̾s.
Si enĩ hoc uerbũ humanũ
et corporale immissum in au¬
rib plĩmorum non diuidit᷑
ꝑ singulos. ut pars in alio
et pars sit iterum in alio
sed in omnib integrum ⁊ ple¬
num habetur. ut in unoqͦ
dotum sit: qͣntomagis uer¬
bum di. unigenitus. ubiq
totus ẽ ⁊ in celo ⁊ in terra
⁊apud patrem ⁊ in uirgi¬
ne. ⁊ñ diuiditur ut dictũ
ẽ neq scinditur. neq in
partes efficit᷑. s totus to¬
tum tenet. dotum implet.

Expanded text:
adveniens vel genitus est coradveniens vel genitus est corpore, quique Deus et Dominus figuram servi suscepit. Non enim pars unigeniti venit in corpore, nec se ipse divisit, ut dimidius esset apud Patrem, et dimidius esset in Virgine, sed totus apud Patrem, et totus in Virgine, totus in sinu Patris et totus in humano corpore: non relinquens superna, venit quaerere terrena, quae in coelis sunt conservans, et quae in terris sunt salvans. Ubique omnipotens, inscissus, indivisus, hic sanctus unigenitus Deus. Si enim hoc verbum humanum et corporale immissum in auribus plurimorum, non dividitur per singulos, ut pars in alio, et pars sit iterum in alio, sed in omnibus integrum et plenum habetur, ut in unoquoque totum sit, quanto magis Verbum Dei unigenitus ubique totus est, et in coelo, et in terra, et apud Patrem, et in Virgine? Et non dividitur, ut dictum est, neque scinditur, neque in partes efficitur, sed totus totum tenet, totum implet,
Abbreviated transcription (Latin):
Quis unquam ista audi¬
uit: Quis uidit talia:
Quis hoc excogitare potu¬
it. ut mater uirgo eẽt. in¬
tacta generaret. que ⁊ ur¬
go ꝑmansit ⁊ genuit: Si¬
cut enim quondam rubus
comburi uidebatur. ⁊ ignis
eum ñ tangebat:⁊ sicũt
tres pueri in camino in¬
cliisi habebant᷑. ⁊ tñ eos ñ
ledẽbat incendium. nec
odor fumi erat in eis: uel
intra lacum leonum ĩclũ¬
so. claustris ñ aꝑtis allã
tum ẽ prandium ab aba¬
cuc: ita ⁊ hec sancta uirgo
genuit dominũ. s intacta
ꝑmansit. Mater effecta
ẽ. s uirginitatẽ ñ amisit.
Genuit infantẽ. ⁊ ut dictũ
est uirgo ꝑmansit. Uirgo gͦ
genuit. ⁊ uirgo permaiisit.
Mater filii facta est. ⁊ castita¬
tis sigillum non perdidit.
Quare:. Quia non honio iste
cantum qui uidebatur. s
unigenitus erat d̃s: qui in
carne aduenerat.Nec subi¬
do carnaliter gẽnitus est:
s ꝑfecta ditas in homine
uenit. Inceger ergo iste ⁊
indiuisus d̾s in humãno

Expanded text:
Quis unquam ista audiQuis unquam ista audivit? quis vidit talia? quis hoc excogitare potuit, ut mater virgo esset, et intacta generaret, quae et virgo permansit et genuit? Sicut enim quondam rubus comburi videbatur, et ignis eum non tangebat , et sicut tres pueri in camino inclusi habebantur, et tamen eos non laedebat incendium, nec odor fumi erat in eis: vel intra lacum leonum incluso, claustris non apertis, allatum est ei prandium ab Abacuc : ita et haec sancta virgo genuit Dominum, sed intacta permansit. Mater effecta est, sed virginitatem non amisit. Genuit infantem, et ut dictum est virgo permansit. Virgo ergo genuit, et virgo permansit. Mater filii facta est, et castitatis sigillum non perdidit. Quare? Quia non homo iste tantum qui videbatur, sed unigenitus erat Deus qui in carnem advenerat. Nec subito carnaliter genitus est, sed perfecta deitas in corpore venit. Integer ergo iste et indivisus Deus in humano
Abbreviated transcription (Latin):
necessitas ut desponsãta
eẽt maria ioseph. nisi ꝓp¬
terea quatinus hoc sacrã¬
mentum diabolo celaret᷑.
⁊ ille malignus fraudis
commenta aduersus des¬
ponsatam uirginem nul¬
la penitus inueniss: Uel
ideo desponsata fuerat io¬
seph: ut nato infanti uł
ip̃i marie curam uideret᷑¬
gerere ioseph. suie in egyꝑ¬
tum iens.uł inde dẽnuo
rediens. Id̾̃o desponsata fu¬
it iosepħ: ñ tamen in con¬
cupiscentia iuncta. Mater
inquit eiꝰ. Mater inima¬
culata. mater incorrupta:
ti cłi. dñi ⁊ regis onnium.
plasmatoris ⁊ creatoris cũ¬
ctorum. Illius qui in excel¬
sis sine matre. ⁊ in terra ẽ
sine patre. Ilius qui in ex¬
celsis scd̃m ditatem ĩ sinu
ẽ patris.⁊ in terris scđm
corporis susceptionem in
sinu ẽ matris. O magne
admirationis gr̃a. o menar¬
rabilis suauitas. o ineffã¬
bile magnum q sacramẽ¬
tum. Ip̃a ẽadem uirgo ip̃a
⁊ mater dñi. ip̃a genitrix.
ip̃a eius ancilla. Plasmã¬
tio eius: ip̃a que genuit.

Expanded text:
necessitas ut desponsata esset Maria Joseph, nisi propterea quatenus hoc sacramentum diabolo celaretur, et ille malignus fraudis commenta adversus desponsatam virginem nulla penitus invenisset? Vel ideo fuerat desponsata Joseph, ut nato infanti, vel ipsi Mariae curam videretgerere Joseph, sive in Aegyptum iens, vel inde denuo veniens: ideo desponsata fuit Joseph, non tamen in concupiscentia juncta. Mater, inquit, ejus. Mater immaculata, mater incoti Domini et regis omnium, plasmatoris et creatoris cunctorum; illius qui in excelsis sine matre, et in terra est sine Patre; ipsius qui in coelis secundum deitatem in sinu est Patris, et in terris, secundum corporis susceptionem, in sinu est matris. O magnae admirationis gratia! o inenarrabilis suavitas! o ineffabile magnumque sacramentum! Ipsa eademque virgo, ipsa et mater Domini, ipsa et genitrix, ipsa ejus ancilla, plasmatio ejus ipsa quae genuit.
Abbreviated transcription (Latin):
filium eẽ testatur. a quo ip̃e
di uiui filius asseratur:
quamuis hoc ip̃m multũ
dissimiliter fieri nullus fi¬
delium dubitat. Dñs enim
xp̃c filius di ꝑ naturam.
petrus sicut ⁊ ceteri electi.
ip̃o renatus ẽ. Xp̃c filius

Expanded text:
filium esse testatur, a quo ipse filium esse testatur, a quo ipse Dei vivi Filius asseveratur, quamvis hoc ipsum multum dissimiliter fieri nullus fidelium dubitet. Dominus enim Christus Filius Dei per naturam, Petrus sicut et caeteri electi ipso