comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
comenia sonat ĩnouatio lune. neos e¬
tum nouil. mene luna int̾pretat᷑. Q gͦ
idei in legitimis siuis lunatõnes ꝓ mẽsi¬
b sus habebant ex lege. diem noue lune
uocabat kł̃as legales. ⁊ erat dies feriał ap̃
eos. Eo die offerebant uitulos duosarie¬
tem unũ. agnos annicłos .uii. cum libam̃¬
tis suis ꝑ singłos. hyrcum qͦ ꝓ declinatõ¬
ne pcti cũ libam̃tis suis oĩa hec ł̃ holocaustũ.

Expanded text:
omenia sonat innovatio lunae. Neos enim novum, mene tuna interpretatur. Quia ergo Judaei in legitimis suis lunationes pro mensibus habebant ex lege, diem novae lunae vocabant Kalendas legales, et erat dies ferialis apud eos. Ea die offerebant vitulos duos, arietem unum, agnos anniculos septem, cum libamentis suis per singulos; hircumque pro declinatione peccati cum l
Abbreviated transcription (Latin):
postqͣm cessauit loquiei. ⁊ ille reu̾sus ẽ in
locum suum. uenerr̃q illi duo angłi qui
mami uesꝑe sedente loch in forib tiuuitatis.
expectante aliciuꝰ bospins ad uẽtum. Qui
occurrens eis adorauit petens ut diu̾te¬
rent in domũ suam. qͥ renitẽtes ꝯpulit oppi¬
do. ing̾ssis q ilł fecit ouiuiũ. corit azima
⁊ comed̾unt. T̃ unc uiri ciuitatis a puero
usq ad senem uallauerõ domũ loth. ⁊ dixe¬
runt. Educ uiros illos huc ut cognoscamꝰ
eos. Qui ait. Habeo duas filias que ñdum
cognouert̾ uirum. abutuim eis ut libet.
tm̃ hiis nicħ mali fatiatis qͥ ing̾ssi sũt sub
unbra culminis mei. Mos enĩ fideliũ erat
ab om̃i iniuria hospites suos defensare. Qd
aut̾ dixit ꝑturbatio animi suit ñ ꝯsilrũ.
sonsiliũ sane ẽ ut fatiat qͥs leurus ne ipe
ꝯmittat gͣnius. Hullo autẽ modo deberqͥs
leuiꝰ facere mortale. ne aliud ꝯmuitat petꝰ.
at illi noluerẽ. ⁊ ium fatiebãt uehem̾tissi¬

Expanded text:
postquam cessavit loqui ei, et ille reversus est in locum suum. Veneruntque illi duo angeli, qumam vespere, sedente Lot in foribus civitatis, expectante alicujus hospitis adventum. Qui occurrens eis, adoravit, petens, ut diverterent in domum suam. Quos renitentes compulit oppido. Ingressisque illis fecit convivium, coxit azyma, et comederunt. Tunc viri civitatis, a puero usque ad senem, vallaverunt domum, et dixerunt Lot: Educ viros illos huc, ut cognoscamus eos. Qui ait: Habeo duas filias, quae nondum cognoverunt virum, abutimini eis, ut libet; tantum his nihil mali faciatis, qui ingressi sunt sub umbra culminis mei. Mos enim fidelium erat ab omni injuria hospites suos defendere. Quod autem dixit, perturbatio animi fuit, non consilium. Consilium sane est ut faciat quis levius, ne ipse committat gravius. Nullo autem modo debet quis levius facere mortale, ne alius committat gravius. At illi noluerunt, et vim faciebant vehementissi
Abbreviated transcription (Latin):
hominum ñ aute credite qͣm ꝓbetis. inde
ẽ qd̾ uidex sͥ solicrimen notum punire ñ
pot̾. Unde etiam dictum ẽ Hemo te ꝯdẽpua¬
dimittam omĩ ppło ꝓpter eos. T̃une abrahã
qͣi paulatim descẽdens ait. Si fu̾urre . xl.u. Itẽ¬

Expanded text:
hominum non ante credite, quam probetis. Inde est quod judex sibi soli crimen notum punire non potest. Unde, et dictum est: Nemo te condemnaDimittam omni populo propter eos. Tunc Abraham quasi paulatim descendens ait: Si fuerint qu
Abbreviated transcription (Latin):
um surrexissent illi tresuiridi ĩ sodomã¬
rexert̃ ocłos otra sodomam ⁊ abraham ẽt̃¬
diebat᷑ simul. ⁊ dixit duͣs. ħ pocero qͥaqͣm oe¬
lare abrahe que gesturus sura. Et ait ad il¬
morre uenit ad me. poc̾m eum clamore ẽ

Expanded text:
ue surrexissent, illi tres viri direxerunt oculos contra Sodomam, et Abraham gradiebatur simul, et dixit Dominus: Non potero celare Abrahae, quae gesturus sum . Et ait ad ilmorrhae venit ad me. Pec
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuenit nec ĩ oppidum recepunt. hus mo¬
tus ponpeiꝰ aritobolũ in custodiã collocat
Cum aut̃ obsediss ierłm: orta ẽ dissensio ĩ
urbe. nam fautores aristoboli urbem tueri.
fautores hyrcani eam trad̾e̾ romanis ꝯtende¬
bant. s uicta pars aristoboli cũ templũ ⁊ ces¬
sit. Receptus q in urbem ponpeiꝰ templũ
expugnabat. Cum q septẽtrionalem uallẽ
agg̾ib impleret labor ess imꝑfectus nͥ obser¬
uatis septimis dieb quib oꝑari iuudeis fas ñ
est aggͥem fieri p̃cepiss. Mense tũ t̾cio phanũ
irruptum ẽ. faustus aut̃ corneliꝰ sille filius
pͥmus ingͥdi nsus ẽ. ⁊ irruentes romani ꝓpha¬
nauert᷑ templum. Et ut alibi legit᷑ equos ĩ
porticib stabłauerut. Ob qͣm rem tradit᷑ nu¬
qͣm de cetero pugnasse ponpeiũ qͥn iuncereẽ
qui haccenꝰ fortunatissimꝰ fuerat. Postero au̾
die ingͥssus cemplũ ponpeiꝰ ãmiratus simũ

Expanded text:
 nec in oppidum receperunt. His commo nec in oppidum receperunt. His commotus Pompeius Aristobulum in custodiam collocavit. Cum autem obsedisset Jerusalem, orta est dissensio in urbe. Nam fautores Aristobuli urbem tueri, fautores Hircani eam tradere Romanis contendebant; sed victa pars Aristoboli in templum cessit. Receptusque in urbem Pompeius templum expugnavit. Cumque septentrionalem vallem aggeribus impleret, labor esset imperfectus, nisi observatis septimis diebus quibus operari Judaeis fas non est, aggerem fieri praecepisset. Mense tamen tertio fanum irruptum est. Faustus autem Cornelius, Syllae filius, primus ingredi ausus est, et irruentes Romani profanaverunt templum, et, ut alibi legitur, equos in porticibus stabulaverunt. Ob quam rem traditur nunquam de caetero pugnasse Pompeium, quin vinceretur, qui hactenus fortunatissimus fuerat. Postero autem die ingressus templum Pompeius admiratus situm,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdignans insalutato ponpeio recessit. ⁊ rece¬
pit se in alexandriũ ꝓpter iexpugnabilẽ
oppidi munito̾nem. Quẽ collecto romanoꝵ
syrioꝵ ꝙ ex̾citu insecutus ẽ magnꝰ. uissit q
ut de oppido ad se descend̾et. Is u̾o qr ꝓ impe¬
rio uocabat᷑ decreuerat pociꝰ ꝑiclitari. qͣm
parere. Consilio tñ suoꝵ descẽdens ab oppidõ
relicts ibi custodib p̾cepit ut ñ nisimanu
sua scͥptis epłis obtemꝑarent. abiit q iero¬
solunam. quẽ statim insecutus ẽ magnuis.
alacer factus circa iericonta morte metͥda¬
tis sibi nũtiata. ubi pĩguissima ydumee
regio. ⁊ palmaꝵ płimum ⁊ balsamum nu¬
trit. Cuiꝰ uciso lapidib acutis robors stillã¬
tem lacͥmam et uuln̾b colligũt. Qd̃ põp¬
t̾ritus aristobolus occurrit ei petradita tẽ¬
cuniam pollicẽs que erat in aleranplũ ex¬
s nichil hoꝵ effectum ẽ. missum enĩ gabinai¬
nium ad suscipiendam pecunia: custodes¬

Expanded text:
indignans insalutato Pempeio recessit, et receindignans insalutato Pempeio recessit, et recepit se in Alexandriam, propter inexpugnabilem oppidi munitionem. Quem, collecto Romanorum Syrorumque exercitu, insecutus est Magnus, jussitque, ut de oppido ad se descenderet. Is vero, quia pro imperio vocabatur, decreverat potius periclitari quam parere. Consilio tamen suorum descendens ab oppido, relictis ibi custodibus, praecepit, ut non nisi manu sua scriptis epistolis obtemperarent, abiitque Jerosolymam. Quem statim insecutus est Magnus, alacer factus, circa Jerichonta, morte Mithidatis sibi nuntiata, ubi pinguissima Idumaeae regio et palmarum plurium, et balsamum nutrit. Cujus inciso lapidibus acutis robore, stillantem lacrymam ex vulneribus colligunt. CAPterritus Aristobulus occurrit ei, pecuniam pollicens quae erat in Alexandria, ssed nihil horum effectum est. Missum enim Gabinium ad recipiendam pecuniam, custodes
Abbreviated transcription (Latin):
erat ponpeiꝰ a romanis ct᷑ tygranem regẽ
armenie. ⁊ is scaurũ miserat p̾sidemsyrie.
Qui cum audiss dissensionẽ fr̃m in uidea.
ratus tempꝰ ẽẽ quo de facili iudeam pone̾t
sub tributo ĩ manu ualida fines intrauit
iudee. ad quẽ legati a frĩb utͥmꝙ uenert̃
auxilium eiꝰ hinc iñ postulantes. Corrup¬
tus aut̃ scaurꝰ. ccc. talentis missis ab aristo¬
bolo ad ꝓpͥum eẽ romanoꝵ. Iosephꝰ testatur
ad arabas legatos muttit. romanoꝵ ⁊ pon¬
pei nomen ei intentans nisi ab obsidione
reced̾et. Recedens gͦ aretha. hyrcanũ ⁊ anti¬
patrum filadelphie collocauit. Q frustra¬
ti spe arabum ĩ ad u̾sarios spem otulerite.
Cum eniꝰ ponpeius damascũ uenibscum
mulcis mun̾ib uen̾unt ad eu̾ orantes ut
iolentiam aristoboli dignã odio iudicaret
lus sibi defuit corruptone scauri fretꝰ. Eum
aut̃ ponpeiꝰ honorẽ regium ei ñ exbibuiss

Expanded text:
erat Pompeius a Romanis contra Tigranem regem erat Pompeius a Romanis contra Tigranem regem Armeniae, et Scaurum miserunt praesidem Syriae. Qui, cum audisset dissensionem fratrum in Judaea, ratus tempus esse quo de facili Judaeam poneret super tributo, in manu valida fines intravit Judaeae. Ad quem legati a fratribus utrinque venerunt, auxilium ei hinc et inde postulantes. Corruptus autem Scaurus trecentis talentis missis ab Aristobulo quod proprium esse Romanorum Josephus testatur ad Arabes legatos mittit Romanorum, et Pompeii nomen eis intentans, nisi ab obsidione recederent. Recedens ergo Aretha Hircanum et Antipatrum Philadelphiae collocavit. Qui frustrati spe Arabum in adversarios spem contulerunt. Cum enim Pompeius Damascum venisset, cum multis muneribus venerunt ad eum, orantes, ut violentiam Aristobuli dignam odio judicaret, lus sibi defuit corruptione Scauri fretus. Cum autem Pompeius honorem regium ei non exhibuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
alexandra. ⁊ aristobolus collecta płimorũ
manu pꝰ mrẽm se regnat᷑m declarauit. ob
hoc miserata q̃ relas hyrcani mat̾ ꝯiugẽ
aristoboli cum filiiꝰ in custodia reclusit ob¬
sides acceptos ne regnũ sͥ aristoboł usur paret.
a mortua aristobolus collecto De multiplici¬
excitu otra frẽm mouit arma. sũ discordi¬
q egͥssi essent fr̃s in campis iericontia fratr¬
nis: uiccus hyrcanꝰ fugit in ierłm. Tanum.¬
dem ea lege in ocordiam rediert ut aristo¬
bolus regnaret. hyiranꝰ u̾o sub eo qͥb libet
fungeret᷑ honorib. domos etiã ꝑmutaue¬
rũt. Erat aut̃ cum hyrcanio antipat̾ ydu
meus. cuiꝰ prudentiam ⁊ strenuitatẽ timẽs
aristo bolus calu̾pnias ei p̾tendebat bic ꝑ¬
suasit hyrcano ut se dolo cireũuentum qͣ
uenert̾ ad regemarabũ. in oppidũ ꝙ petra
obsidium. Iam enim syria desierat hr̃e re¬
gem. facta romanis tributaria. Missusq

Expanded text:
Alexandra, et Aristobulus, collecta plurimorum Alexandra, et Aristobulus, collecta plurimorum manu, post matrem se regnaturum declaravit. Ob hoc miserata quaerelas Hircani mater, conjugem Aristobuli cum filiis in custodia recludens, obsides accepit, ne regnum sibi Aristobulus usurparet. a mortua, Aristobulus, collecto exercitu, contra fratrem movit arma. Cumque egressi essent fratres in campis Jerichontinis, victus Hircanus fugit in Jerusalem. Tandem ea lege in concordiam redierunt, ut Aristobulus regnaret, Hircanus vero sub eo quibuslibet fungeretur honoribus. Domos etiam permutaverunt. Erat autem cum Hircanomaeus, cujus prudentiam, et strenultatem timens Aristobulus calumnias ei praetendebat. Hic persuasit Hircano, ut se dolo circumventum quavenerunt ad regem Arabum in oppidum, quod Petra obsidium. Jam enim Syria desierat habere regem, facta Romanis tributaria. Missus
Abbreviated transcription (Latin):
pacto eos sedare poss res¬
ponderẽt: si moreret᷑.¬
ob hoc in platens ierłm¬
suspẽdit occingẽtos ui¬
ros uroratos uroresq¬
eoꝵ ⁊ liberos necauit.¬
lus ⁊ qͣrtanis fatigare¬
tur. morbũ ex ocio na¬
tum putans ĩ tempe
tiuis ẽ duos relinqns filios hyrranum
⁊ aristobolum. Sciensq filios ꝓ prẽ uide¬
is odiosos: regnũ reliquit uxori. Que sibi
latam religionẽ inhabitu p̾ferebat. De reg
num pͥmogenitũ pontificem eiꝰ hyrcano¬
declarauit eũ futurũ regem indicãs. ⁊ aix.¬
qd̃ modestus erat. Minorem u̾o aristobolũ
co qd̾ feruentis animi uidet᷑ puatum uiu̾e¬
ut eoꝵ ꝯsilio optimates quosq indeoꝵ aut
ex ilio dãpuaret. aut int̾siceret. deniꝙ dioge¬
uem qui alerandio amicissimꝰ fuerat ooci¬
dit. alienigenaꝵ qͥdem duos sͥ oflauerat exᷤ¬
citus ut ĩ iudeos tuciꝰ debacharet. ꝓuide mł
ti aristobolum ꝯfug̾ant. cuiꝰ patrocimo cu
erent᷑. Hono aut̾ regni sui anno egrotauit

Expanded text:
pacto eos sedare possetnderunt, si moreretOb hoc in plateis Jesuspendit octingentos s uxoratos, uxoresqet liberos necavit.iis et quartanis fatigartur, morbum ex otio ntum putans, intempestuus est, duos relinquens filios, Hircanum et Aristobulum. Sciensque filios pro patre Judaeis odiosos regnum reliquit uxori. Quae sibilatam religionem in habitu praeferebat. CAP. um primogenitum pontificem declaravit, eum futurum regem indicans, quia modestus erat; minorem vero Aristobulum, eo quod ferventis animi videretur, privatim viveut eorum consilio optimates quosque Judaeorum, aut exsilio damnaret, aut interficeret. Denique Diogenem, qui Alexandro amicissimus fuerat, occidit. Alienigenarum quidem duos sibi conflaverat exercitus, ut in Judaeos tutius debaccharet. Proinde multi ad Aristobulum confugerentur. Nono autem regni sui anno aegrotavit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ antigonum cũ totidẽ filiab. romãq ꝑ cili¬
ciam ꝓꝑabat. syrie ⁊ uidee ãministracone
ex itin̾e fugit. Qui magna manuniindee ĩ¬
collecta uideam popłabat᷑. ⁊ hyrranopentar
ĩminebat. Optinebat aut̃ munitissichias.¬
ma loca alexandriũ hyrranũ. qi macherũta
missus ẽ aut̃ in syriam gabiniꝰ ut scauro su¬
ccederet sub quo marcus antoniꝰ militabat
Qui cum ĩ alerandrio obsediss. alexandrũ
ꝯsilio mrĩs alerander se tradidit ei ⁊ castra. q̃
gabiniꝰ ꝯsilio eiꝰdem mulieris funditus eu̾tie
ne alt̾us belli fierent receptaculũ. Palpabat
enĩ mulier gabinũ obsequiis uirosuo. ⁊ ce¬
teris captiins metuens qͥ romam fuerat̃ ad¬
ducci. Post ħ gabinius circa templi mãdata
qͣ pentarchias. iuidee. fragens suꝑbiam. Eotẽ¬
pore facnus ẽ antipat᷑ amicissimus gabino
qd̾ data ẽ ei uxor neptis regis arabum ciprus
nomine. Qui sustulit ex ea .iiii. filios. ⁊ fili¬
am pͥmogenitus fuit phaselus. Scd̃s hero¬

Expanded text:
 Antigonum, cum totidem filiabus. Romamque per Ciliciam properabat, Syriae et Judaeae administratione x itinere fugit. Qui magna manu collecta Judaeam populabatur, et Hircano imminebat. Obtinebat autem munitissima loca, Alexandrum, Hircanum, et Macheronta. Missus est autem in Syriam Gabinius, ut Scauro succederet, sub quo Marcus Antonius militabat. Qui cum in Alexandria obsedisset Alexandrum, consilio matris, Alexander se tradidit ei, et castra. Quae Gabinius, consilio ejusdem mulieris, funditus evertit, ne alterius belli fierent receptaculum. Palpabat enim mulier Gabinium obsequiis, viro suo et caeteris captivis metuens qui Romam fuerant abducti. Post hoc Gabinius cura templi mandata  pentarchias, Judaeae frangens superbiam. Eo tempore factus est Antipater amicissimus Gabinio, quod data est ei uxor neptis regis Arabum, Cypris nomine. Qui sustulit ex ea quatuor filios et filiam. Primogenitus fuit Phasaelus, secundus Hero
Abbreviated transcription (Latin):
uo̾ ꝓpͥter lucrũ qr furerat
debant᷑ portabat .i. ñ solũ
ferebat s asportabat habe¬
bat enĩ urorem ⁊ filios sic̃
scriptum ẽ de eo. fiant filu¬

Expanded text:
crum, quia fur erat, tebantur portabat, id est non ferebat, sed asportabat. Habe enim uxorem et filios, scriptum est de eo: « Fiant fil
Abbreviated transcription (Latin):
pellauit prẽs. Romulus apd̾ ꝑaludẽ capree
nusqͦm oparuit. Et suadente lucio qͥrini
nomine ꝯsecratus ẽ. Post romulũ senes p̃¬
dicti singłi ꝑ quinos dies rem .p. rexerunt
ꝑ annum fere ⁊ dimidium. Qd̾ regnũ ap¬
pellatum ẽ int̾ tempus. ẽune sod̃sn a ro¬
mulo regnauit numa ponpiliꝰ. qui p̃di¬
ctos senes senatores appellanit. hic pͥmus
ꝯgiarium militib dedit .i. imꝑialem lar¬
git̃onem in sui ꝓmotõne ianuariũ ⁊ fe¬
bruarium anno addidit. fũdamenta capi
rłm. ⁊ fecit malum coram dño. Edificauit
excelsa que dissipauerat pat̾ eius. ⁊ erexit
aras baal ⁊ lucos. ⁊ extraxit altaria milicie
in duob atriis templi. Et posuit ydolum
luci in templo dñi ⁊ traduxit quẽdam fui¬
um suũ ꝑ ignem cophet. ariolos. anguros
phitones. ⁊ auruspices multiplicauit. ⁊ ex¬
rare fecit uidam in uiis gentium. ẽumq
argueret eum ꝓphete missi a dño: nemini

Expanded text:
pellavit patres. Romulus apud paludem Capreae pellavit patres. Romulus apud paludem Capreae nusquam comparuit, et, suadente Lucio, Quirini nomine consecratus est. Post Romulum senes praedicti, singuli per quinos dies, rem publicam rexerunt per annum fere et dimidium. Quod regnum appellatum est inter tempus. Tunc secundus a Romulo regnavit Numa Pompilius, qui praedictos senes senatores appellavit. Hic primus congiarium militibus dedit, id est imperialem largitionem in sui promotione; Januarium et Februarium anno addidit, fundamenta Capitalum coram Domino. Aedificavit enim excelsa, quae dissipaverant patres ejus, et erexit aras Baal, et lucos, et exstruxit altaria militiae coeli in duobus atriis templi, et posuit idolum luci in templo Domini, et traduxit quemdam filium suum per ignem Tophet; ariolos, augures, pythones, et aruspices multiplicavit, et errare fecit Judam in viis gentium . » Cumque argue
Abbreviated transcription (Latin):
credit᷑ eos eunuchos fuisse nõ corꝑe s mẽte.
et re ezechias. bonus ẽ sermo dm̃: sit pax ⁊
u̾tas in dieb meis. Et dormiuit ezechias
cum prẽs patrib ⁊ celebra uit exequias eius
uniu̾sus uida. ⁊ sepeliert̃ eum suꝑ sepulcra
filioꝵ dauid .i. eminẽtius sepulcrũ oet̾is face¬
runt ei: causa pietatis qua coluitd̾m. Ipse
enim sic ꝯmendat᷑ in libro regum. hõ fuit
similis ei neq ante eum neq pꝰ de cunctis
regib uida. In hoc excipit᷑ dauid. qi nondũ
qd̵ magnificatus ẽ preclaris belloꝵ tytulis
⁊ qd̃ tria maudita fecte dũs ꝓ eo. regressum
soł additõnẽ arinoꝵ stragẽ hostiũ ꝑ angłm.¬
l dieb ezechie siracusa ⁊ catina ncidentia.
in sicilia odite sunt. Romulus de popło mi
lites sũpsit qiͣ ex mille unum. Cures qͥ sub
stacio rege sabinoꝵ romulo fauebat quiri¬
tes appellauit. Centum elegit senes quos ap¬

Expanded text:
creditur eos eunuchos fuisse, non corpore, sed mente. creditur eos eunuchos fuisse, non corpore, sed mente. Et respondit Ezechias: « Bonus est sermo Domini. Sit pax et veritas in diebus meis. Et dormivit Ezechias cum patribus suis. » Et celebravit exsequias ejus universus Juda, et sepelierunt eum super sepulcra filiorum David, id est eminentius sepulcrum caeteris fecerunt ei causa pietatis, quia coluit Deum. Ipse enim sic commendatur in libro Regum: « Non fuit similis ei, neque ante eum, neque post eum de cunctis regibus Juda . » In hoc excipitur David, quia nondum quod magnificatus est praeclaris bellorum titulis, et quod tria inaudita fecit Dominus pro eo, regressum lis, additionem annorum, stragem hostium per ang diebus Ezechiae Syracusa et Cathina in Sicilia conditae sunt. Romulus milites ex populo sumpsit quasi ex mille unum. Cures, qui sub Statio rege Sabinorum, Romulo favebant, quirites appellavit, centum elegit senes, quos ap
Abbreviated transcription (Latin):
donꝰ erat longissima qͦm fecit salomon ux¬
ta descriptonem prĩs sui. ꝯtra ouentẽ syon.
Et fecre occulti aditus ꝯposit̾onem longeas
suit rex aurũ ⁊ aromata. q̃ ad uerta erant de
ethiopia. In ea pꝰ sepulcra regum erarte sepul¬
era pontificum. Et postremo sepulcra ꝓphe¬
taꝵ. hoc secretum dauid ⁊ salomonis eechi¬
as gentib denũtiauit. ⁊ ossa pat̾na ꝯtami¬
nauit: ex p̾sentia ꝓphanoꝵ. Et̃ ab ip̃o dieste¬
rilis factusẽ. Porro cum abiissẽt legati ue¬
nit ysaias ad regem ⁊ ait. Qͥd dixͥunt uiri
isti ⁊ uñ uenerẽ ad te: Qui cum indicass ei
qd̾ quesierant: dixte ysaias. Hec dicit dñs
ecce diesueniunt. ⁊ auferent᷑ in babylonẽ
omĩa que sir̃e in domo tua ⁊ que abscõde¬
rant patres cui s ⁊ de filiis cius erũt eunu¬
chi in palatio regis babylonis. hoc ĩpletum
eẽ fabulant᷑ hebrei in daniele. ⁊ sociis el qui
cum iꝯachim filio iosie capti sũt. S uerius

Expanded text:
domus erat longissima, quam fecit Salomon, juxdomus erat longissima, quam fecit Salomon, juxta descriptionem patris sui, contra orientem Sion, et fecit occulti aditus compositionem longe a posuit aurum, et aromata, quae adducta erant de Aethiopia. In ea post sepulcra regum, erant sepulcra pontificum, et postremo sepulcra prophetarum, hoc secretum David et Salomonis, Ezechias gentibus denudavit, et ossa paterna contaminavit ex praesentia profanorum. Et ab ipso die sterilis factus est. Porro cum abiissent legati, venit Isaias ad regem, et ait: « Quid dixerunt viri isti, et unde venerunt a Haec dicit Dominus: Ecce dies venient, et auferentur in Babylonem omnia quae in domo tua sunt, et quae absconderant patres tui. Sed et de filiis tuis erunt eunuchi in palatio regis Babylonis. » Hoc impletum esse fabulantur Hebraei in Daniele, et sociis ejus, qui cum Joacim filio Josiae capti sunt. Sed verius
Abbreviated transcription (Latin):
N illo temꝑe misit merodach de morte e¬
baladam filius baladam rer babylonis litte¬
ras ⁊ munera ad ezechiam petẽs ut ei socius
ess ⁊ amicus. Nam eo tp̃r rex medoꝵ. ⁊ rex ba¬
bylonioꝵ recesserant a monarchia assyrioꝵ
sub assaradoch ne eẽnt sub eo. p̃cipua tñ cau¬
sa legatonis binꝰ credit hec fuisse . ehaldei ui¬
geban i astrononua nce poraireĩ uenure lt¬
co̾martem suam qͣre dies fere induplum ꝓ¬
tensa fuerat. ⁊ tandẽ audierat h ꝓ rege ieroso¬
limoꝵ fc̃am eẽ. i miserẽ ad eum ut sescitarẽ¬
cur rei iu̾tatem. Pretea chaldei adorabant so¬
lem. Et miserẽ ran munera ut honorarente
honunẽ quẽ honorauerat dens eoꝵ. Et lecat̾
e erechias in aduentueoꝵ. ⁊ icm hylarusest
in aĩo suo. nec fuit ĩ domo sua. nec in om̃i po¬
cestate sua: qd̾ nõ ostenderet eis etiã domũ
aromatum. Qm quidam tradunt fuisse cel¬
lam aromatũ in templo dni in qd induce¬
regentiles nefas erat. Scd̾m epiphaniũ u̾o

Expanded text:
n illo tempore misit Merodach, filius Baladan, rex Babylonis, litteras et munera ad Ezechiam, » petens, ut socius ejus esset et amicus . Nam eo tempore rex Medorum et rex Babyloniorum recesserant a monarchia Assyriorum sub Assarodach, ne essent sub eo; praecipua tamen causa legationis hujus creditur haec fuisse. Chaldaei vigebant in astronomia, nec poterant invenire, secundum artem suam, quare dies fere in duplum protensa fuerat, et tandem audierant hoc pro rege Hierosolymorum factum esse, et miserunt ad eum, ut sciscitarentur rei veritatem. Praeterea Chaldaei adorabant solem, et miserunt regi munera, ut honorarent hominem, quem honoraverat Deus eorum. Et laetatus est Ezechias in adventu eorum, et iterum elatus est in animo suo; nec fuit in domo sua, nec in omni potestate sua, quod non ostenderet eis, etiam domum aromatum; » quam quidam tradunt, fuisse cellam aromatum in templo Domini, in quam inducere gentiles nefas erat; secundum Epiphanium vero,
Abbreviated transcription (Latin):
tis .x hous statim redeat ad locum ubi ne̾ est
⁊ ꝑficiat diem istum. Et elegit rex ut rediret
sol ad ouentẽ. Si eruim staret alicui cause
naturali poss ascribi. uł forte q iamalio tp̃r
fem̃ fuerat: sic̃ sub iosue signum ĩ auditum
elegit. ⁊ statim sol stans in oriente reu̾susẽ
tiusse apostema. Cuꝰ sanies in cutis suꝑficiẽ
ꝓuocat᷑ sicciorib ficis ꝯcusis. Porro aquila sy¬
machus ⁊ theodocio regiũ morbum fuisse di¬
cunt. Eni queq dulcia ł sũpta ł apposita ꝯtra¬
ria putant. Et ita dei potencia mõstrata ẽ cũ
ꝑ res norias sanitas ẽ restituta. Et oualuit e¬
zechias ⁊ c̾cia die ascendẽs in templum ait. Ege
ĩ dimidio dierũ meoꝵ uadam ad portas inf̾e
ri i nõdum suscepta sobole qͣm expectabam
descẽdam ad inferos. Et dum hee cogitarẽ q̃si¬
cantico ezechie p̾mictunt.lxx. tytulum talem
orato ezechie regis uide. S meluis ẽ in ysaia.

Expanded text:
tis decem horis, statim redeat ad locum, ubi nunc est, tis decem horis, statim redeat ad locum, ubi nunc est, et perficiet diem istum? Et elegit rex, ut rediret sol ad Orientem. Si enim staret, alicui causae naturali posset ascribi, vel forte quia jam alio tempore factum fuerat, sicut sub Josue, signum inauditum elegit. Et statim sol stans in oriente, reversus fuisse apostema, cujus sanies in cutis superficiem provocatur siccioribus ficis contusis. Porro Aquila, Symmachus et Theodotion regium morbum fuisse dicunt, cui quaeque dulcia, vel sumpta, vel apposita contraria putantur. Et ita Dei potentia monstrata est, cum per res noxias sanitas restituta est. Et convaluit Ezechias, et tertia die ascendens in templum, ait: « EIn dimidio dierum meorum vadam ad portas inferi , » id est nondum suscepta sobole quam exspectabam, descendam ad inferos; et dum hoc cogitarem, « quaesicantico Ezechiae praemittunt LXX titulum talem: « Oratio Ezechiae regis Judae, » sed melius est in Isaia: «
Abbreviated transcription (Latin):
ter dauid seruũ meum. Hic apparet qr ma¬
nasses nõdum natus erat. Qui pꝰ mortẽ pa¬
tris cum regnare cepiss .xx. duoꝵ annoꝵ erat
Et ait ezechias. Qd̾ erit signum qr dñs sana¬
bit me᷑ ẽui ysaias. Uis ut ascẽdãt umbra .x.
lineis in horologio an reu̾tat᷑ dotidem gͣdib:
Erat enĩhora diei.x̃ ⁊ umibra gnomonis des¬
cenderat ꝑ .x.lineas. Dedre gͦ regiopt̾onem
signi utrum uellec qd̾ sol staree ꝑ spacrum
x boraꝵ ĩ mobił. uł rediree ad orientẽ ⁊ it̾n
uichoaret diem ad̾ libẽt aut̃ istoꝵ fieret adde¬
rent᷑ x .ii. horis diei x hore huie sensui conso¬
nat hebreus dicẽs uis ut stet umbra xliue¬
is an ut reu̾tatur: In ysaia ꝙͦ de reditusolis
ad orcum tñiagit᷑. ⁊ nõ de ascensu uimbre. ue¬
rumtñ suꝑ librum regum sic exponit᷑ uis
ue ascẽdat umbra x lineis: ꝓcedente sole su¬
ꝑ t̾iam ꝑ boreales plagas u̾sus orientem. sic
cotidie ꝑ noctem sub t̾ra ꝓcedere solec a sic aple¬

Expanded text:
ter David servum meum. » Hic apparet quia Manasses nondum natus erat, qui post mortem patris, cum regnare coepisset, duodecim annorum erat. Et ait Ezechias: « Quod erit signum, quod Dominus sanabit me? Cui Isaias: Vis ut ascendat umbra decem lineis in horologio, an ut revertatur totidem gradibus? » Erat enim hora diei decima, et umbra gnomonis descendebat per decem lineas. Dedit ergo regi optionem signi, utrum vellet, quod sol staret per spatium horarum immobilis, vel rediret ad orientem, et iterum inchoaret diem; quodlibet autem istorum, si fieret, adderentur duodecim horis diei decem horae. Huic sensui consonat Hebraeus dicens: « Vis ut stet umbra decem lineis, an ut revertatur? » In Isaia quoque de reditu solis ad ortum tantum agitur, et non de ascensu umbrae . Verumtamen super librum Regum sic exponitur. Vis ut ascendat umbra decem lineis procedente sole super terram per boreales plagas versus Orientem, sicut quotidie per noctem sub terra procedere solet, et sic comple
Abbreviated transcription (Latin):
ibi aque sic̃̾ pͥus. Eum uo accedebant hostes
siccabant᷑ aque ꝓrsus ita ut mirarent᷑ assy¬
rii: unde ess aqua ĩ urbe. Porro in iugem
memoriam huiꝰ facti adhuc aque syloe nõ
iugit̾ s incertis horis ebulluĩt. Cumq in
ꝓpria ꝑsona accessiss sennacħ. facta ẽ strages
supͣdicta in ex̾citu ip̃ius. Intante rei memori
p̃dicto. ut etiam or̃onib eiꝰ post mortem ĩde¬
sinent̾ huiꝰ aque bñficio potirent᷑. de morte¬

Expanded text:
ibi aquae sicut prius. Cum vero accedebant hostes ibi aquae sicut prius. Cum vero accedebant hostes siccabantur aquae prorsus, ita ut mirarentur Assyrii, unde essent aquae in urbe. Porro in jugem memoriam hujus facti, adhuc aquae Siloe non jugiter, sed incertis horis ebulliunt. Cumque in propria persona accessisset Sennacherib, facta est strages supradicta in exercitu ipsius. In tantae rei memorialoco praedicto, ut etiam orationibus ejus, post mortem, indesinenter hujus aquae beneficio potirentur
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnorium fudit multũ nimis. donec imple¬
ret ierłm usq ad os. ysaiani ꝙͦ auum mat̾¬
num scd̾m hebreos. ł affinem suum eieccũ
extra ierłm circa piscinam syloe. serralignea
ꝑ medium secari fecit. Qͥ dum in pͥncipio
secconis angustiaret᷑. peciit sibi dari aquã
ut bib̾e̾t. Et cum nollẽt ei dare dñs de subli¬
carnifices destitert̃ a sectõne Obhanc aque
missionẽ ofirmatum ẽ nomen syloe qd̾ in¬
terpretat᷑ missus. nec sepeliert̃ eum ĩ sepul.¬
cro ꝓphetaꝵ. s sub quercu rogel iuxta transi¬
tum aquaꝵ quẽ fecerat ezechias: ĩ memo¬
riam miraculi qd̃ fecerat dñs: in aquis ist
ad p̾ces ysaie. ẽradit enim epipbaniꝰ qd̾ dũ
sennach rediret ab egipto pͥmisit excitum
ad obsidendam ierłm. Qui castra metatꝰ est
circa piscinam syloe ut aquis eiꝰ uteret᷑. Erat¬
q piscina qͣi omunis. Nam ⁊ ciues ad eam
descend̾e poterant. ⁊ hostes. Orans aut̃ ysaias
optinuit a dño ut cum eg̾diebant᷑ ciues erãt

Expanded text:
ium fudit multum nimis, donec impleret Jerusalem, usque ad os. Isaiam quoque avum maternum, secundum Hebraeos, vel affinem suum, ejectum extra Jerusalem circa piscinam Siloe serra lignea per medium secari fecit. Qui dum in principio sectionis angustiaretur, petiit sibi dari aquam, ut biberet, et cum nollent ei dare, Dominus de sublicarnifices destiterunt a sectione. Et ob hanc aquae missionem confirmatum est nomen Siloe, quod interpretatur missus, nec sepelierunt eum in sepulcro prophetarum, sed sub quercu Rogel juxta transitum aquarum, quem fecerat Ezechias in memoriam miraculi, quod fecerat Dominus in aquis illis ad preces Isaiae. Tradit enim Epiphanius quod, dum Sennacherib rediret ab Aegypto, praemisit exercitum ab obsidendam Jerusalem, qui castrametatus est circa piscinam Siloe, ut aquis ejus uterentur. Eratque piscina quasi communis; nam et cives ad eam descendere poterant, et hostes. Orans autem Isaias obtinuit a Domino ut, cum egrediebantur cives, erant
Abbreviated transcription (Latin):
parce ne ꝑeant a pd̃ ce qd̃ fecicoramte. Porro
ante qͣm eg̾deret᷑ ysaias mediam parte atrii
dixit ad eum dñs. Redi ⁊ dic ezechie. Hec dicit
dñs deus daiud patris tui. audiui or̾onem
tuam ⁊ uidi lacrimã tuam. Eice sanaui ce.

Expanded text:
parce, ne pereant apud te quae feci coram te. Porro antequam egrederetur Isaias mediam partem atrii, dixit ad eum Dominus: « Redi, et dic Ezechiae: Haec dicit Dominus Deus David patris tui. Audivi orationem tuam, et vidi lac
Abbreviated transcription (Latin):
q ad oraret ĩ templo nes¬
E rach d̾m suum adrama¬
⁊ barbam. campestrem ⁊ uberemadra¬
norem natu p̾fecerat eis in regẽ. eo qd̵ magis
diligeret. matrẽ illius qͣm inxẽm ip̃oꝵ. In
boc aut̾ ostensus sennacħ. neqͥor popła qri par¬
ricidio filioꝵ reseruatꝰ ẽ. Porro ierosolunite
uidentes stragem hostium eg̾ssi sũt. ⁊ spoli¬
auert̃ castra. S̾polia u̾o mortuoꝵ dollẽtes ex¬
cussert̃ ex eis pulu̾e̾m tm̃. Nam ignis diui¬
⁊ incredibilem tͥumphum. licet scd̃m iose.
cum popło deo hostias ĩmolass. nõ tñ digne
grãs egit. ħam ⁊ aĩo elatus ẽ. ⁊ canticum no

Expanded text:
 adoraret in templo Nesrach deum suum, Adramae campestrem, et uberem ad ranorem natu praefecerat eis in regem, eo quod magis diligeret matrem illius, quam ipsorum. In hoc autem ostensus est Sennacherib nequior populo, quod parricidio filiorum est reservatus. Porro Jerosolymitae videntes stragem hostium, egressi sunt, et spoliaverunt castra. Spolia vero mortuorum tollentes excusserunt ex eis pulverem tantum; nam ignis divit incredibilem triumphum, licet, secundum Josephum, cum populo hostias Deo immolasset, non tamen digne gratias agit. Nam et animo elatus est, et can
Abbreviated transcription (Latin):
nit ad eum ysaias ⁊ ait. hec dicit dñs dispo¬
ne domui tue qr morieris tui non iuiues
Cõtristatus ezechias eo ꝙ filium nõ hab̾et.
nõ qd̾ domũ relinq̃ret desolatam. s ne forte
frustraret᷑ in eo ꝓmissio fc̃a dauid de xp̃o se
ꝯu̾ sus ad parietem fleuit amare. forte ut se¬
creciꝰ oraret. ⁊ ne astantes lacrimas eiꝰ uiderẽt.
uł forte ad parietem porticus templi uixta
qͣm cubabat. ⁊ qr inporticũ ascend̾e nõ pote¬
rat ad orand̃. salcem ad faciem eiꝰ orauit di¬

Expanded text:
nit ad eum Isaias, et ait. Haec dicit Dominus: Dispone domui tuae, quia morieris tu, et non vives . Contristatus Ezechias, eo quod filium non haberet, non quod domum relinqueret desolatam, sed ne forte frustraretur in eo promissio facta David de Christo, conversus ad parietem flevit amare, forte ut secretius oraret, et ne adstantes lacrymas ejus viderent, vel forte ad parietem porticus templi erat, juxta quam cubabat, et quia in porticum ascendere non poterat ad orandum, saltem ad faciem e
Abbreviated transcription (Latin):
nabiles reddidistis corã ph̾aone. Et ait moy̾.
ad dñm. Cur misisti me ut afflig̾es popłm
istum: Cui dñs. In manu robusta eitiam eos
Et adiecit. Ego sum qͥ apparui abraham ysa¬
ac. ⁊ iacob in deo om̃ipotenti .i. qui sum deus
onĩpotens. ⁊ nom̃ meum adonay. ñ indica¬
ui eis .i. fortitudinẽ ⁊ potentiã ad qͣs ꝑtinet

Expanded text:
nabiles reddidistis, « coram Pharaone. Et ait Moyses ad Dominum: Cur misisti me, ut affligeres populum istum? Cui Dominus: In manu robusta ejiciam eos . » Et adjecit: « Ego sum qui apparui Abraham, et Isaac, et Jacob in Deo omnipotente, » id est qui sum Omnipotens, « et nomen meum Adonai non indicavi eis, » id est fortitudinem, et po
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ maria. accepit aut̾ aaron urorem elizabez
siliam aminadab sororem naason q̃ repit
ei nadab⁊ abyu. Eleazar ⁊ ythamar. Eleazar ac¬
cepit uxorẽ de filiab phanuel q̃ peꝑit ei phi¬
nees. Iste ẽ moy. ⁊ aaron. quib locutꝰ est dñs
u t̾ra egipti. hoc addidit esdras. ut qͥdam di¬
cut ł moy de se canꝗͣ. de alio locutus ẽ. de mu

Expanded text:
epit autem Aaron uxorem Elisabeth filiam Aminadab, sororem Naasson, quae peperit ei Nadab, et Abiud, Eleazar et Ithamar. Eleazar accepit uxorem de filiabus Phanuel, quae peperit ei Phinees; iste est Moyses, et Aaron, quibus locutus est Dominus in terra Aegypti. Hoc addidit Esdras, ut quidam dicunt. Vel Moyses de se, tanquam de alio locutus est.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c ⁊ ob hoc ipi ieiunant in ascensione usq ĩ
pencecosten. nec etiam t̾c celebrant nuptias qͣi
iam inchoantes in ebdomadas añ festum scĩ
ioħis. s nõ est autẽticum nec in actib apłoꝵ le
⁊ regina austri. Qui tñ nec legem dei nec ꝓpħas
⁊ ecce pͥnceps synagoge iayrͣus. adorauitroisse
eum dicens. filia mea modo defũcta ẽ .i. mor¬
ti proxima ut marchꝰ ilucas dñt. uenipone
manũ suꝑ eam ⁊uiuet. Et dum iret mulier

Expanded text:
ti. Et ob hoc jejunant ab Ascensione usque in Pentecostem. Nec etiam tunc celebrant nuptias, quasi jam inchoantes tres hebdomadas ante festum sancti Joannis. Sed non est authenticum, nec in Actibus apostoloet regina austri, qui nec legem Dei, nec prophetas  ecce princeps Synagogae Jairus adoravit eum dicens: Filia mea modo mortua est, id est morti proxima, ut Marcus et Lucas dicunt . « Veni, pone manum super eam, et vivet. » Et dum iret, mulier
Abbreviated transcription (Latin):
cresent qd̾ siubris demones expellit de maria¬
pellit  Qe tm̃ secum petrũ iacobum
⁊ ioħ̃em frẽm eiꝰ qui sii secretarii eiꝰ erant. ⁊ pa¬
trem ⁊ matrẽ puelle. ⁊ eiectis irridẽtib eũ. qr di¬
cebat puella dormit. tenẽs manũ puelle ait
enim ẽ uerum exꝑim̾tum uere resurrectio¬
nis. Magi enĩ mortuos suscitãt quib dam cara¬
ccerib illigatis sub utͦq ascella. ⁊ loqui eos ⁊ ĩ¬
oedere fatiurit s comed̾e neqͣquã possũt de dun¬

Expanded text:
 dum daemones expellit de Mariit tantum secum Petrum, Jacobum, et Joannem fratrem ejus, qui quasi secretarii ejus erant, et patrem et matrem puellae. Et ejectis irridentibus eum, quia dicebat: « Puella dormit, » tenens manum puellae ait: enim est verum experimentum verae resurrectionis. Magi enim mortuos suscitant quibusdam characteribus alligatis sub utraque assella, et loqui eos, et incedere faciunt, sed comedere nequaquam possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
um suũ. Qui redargutꝰ ẽ ad nõ qr nõ credebat
eum posse sanare nisi corꝑali p̾sentia ⁊ tactu
⁊ ideo dũ instaret ille: aic ei. uade filiꝰ tuus iniuit.¬
⁊ sic absens u̾bo sanauit. Descẽdensq pat̾ cum
cognouiss filium sanatũ in hora u̾bi dnĩci
credidit ip̃e ⁊ domus eiꝰ tota. Credit᷑ iste fuisse
iuideus qr dixit ei dñs. nisi signa ⁊ ꝓdigia uide¬
titis nõ credetis. Iudei enĩ signa q̃runt. De ꝯu¬
t fecit ei leui ꝯuuuiũ: in domosua uio leui.¬
⁊ discũbebant cũ eo puplicani qui fuerant
socu leui. Quẽ cum argitene pharisei qr cum
talib edebat: ait. Nõ ueni uocare iustos s pec¬
catores: in penirentiã. Exrusauit q discipłos
de eo qd̃ nõ ieuinabat. cum qr rudes erãt nec

Expanded text:
um suum. Qui redargutus est a Domino, quia non credebat eum posse sanari, nisi corporali praesentia et tactu. Et ideo dum instaret ille ait ei: « Vade, filius tuus vivit. » Et sic absens, verbo sanavit eum. Descendensque pater, cum cognovisset filium sanatum in hora verbi Dominici, « credidit ipse, et domus ejus tota. » Creditur iste fuisse Judaeus, quia dixit ei Dominus: « Nisi signa et prodigia videritis, non creditis. » Judaei enim signa quaerunt . t fecit ei Levi convivium in domo sua . » Et discumbebant cum eo publicani, qui fuerant socii Levi, quem cum arguerent Pharisaei, quod cum talibus edebat, ait: « Non veni vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam . » Excusavitque discipulos de eo quod non jejuna
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait aug̾. locus iste breuitate obscurꝰ est.
ubi gͦ ait. cetigit q pedes eiꝰ intelłtdum est
sanguis detigit pedes eiꝰ pueri ł angłi. unde
irata ait uiro. Es ne mͥ uir sãguinariꝰ .i. an
ex ꝯuigio tuo tm̃ scelus teneor agere urt fundã
sãguinem fili mei: et recessit ip̃a ab eo ł an¬
gelus. hebreꝰ ita ht̃. Et tetigit pedes eiꝰ .i. sepho¬
ra moysi. indignans enim p̃pucium iecie ad
pedes moysi. ⁊ ait. gener sãguinum tumͥ es.
⁊ carni mee in filio ad sãguinem .i. ad mor¬
tem.ł sãguis mis esfusus ẽ ad plancand̾ an¬
gelum. qui tͥ mortẽ minabat᷑. Et dimisit an¬
gelus moysen qd̾ in hebrro patet. tñ hebrens
ht̃ relaxauit eũ angłs quem pͥus .s. usꝙ ad¬
cidendi petͥnis cultellis hu̾isse pͥncipium. ł
a iosue ingalgalis. tñ ubi nos hm̃s petram
bebreus ht̃ aciem. Et dicit acinissimamaci¬
em nouac łam. Unde ⁊ uidei nouacłis cucũ¬

Expanded text:
Ut ait Augustinus, locus iste brevitate obscuratus est. Ubi ergo, ait, « tetigit pedes ejus, » intelligendum est, sanguis tetigit pedes pueri, vel angeli. Unde irata ait viro: Esne mihi vir sanguinum, id est an ex conjugio tuo tantum scelus teneor agere, ut fundam sanguinem filii mei? Et recessit ipsa ab eo, vel angelus. Hebraeus ita habet: « Et tetigit pedes ejus, » id est Sephora Moysi. « Indignans enim praeputium jecit ad pedes Moysi, et ait: Gener sanguinum tu mihi eest carni meae in filio ad sanguinem, id est ad mortem. Vel sanguis meus effusus est, ad placandum angelum, qui tibi mortem minabatur. « Et dimisit angelus Moysen, » quod in Hebraeo patet. Tamen Hebraeus habet, « relaxavit eum angelus, » quem prius cidendi petrinis cultellis habuisse principium, vel a Josue in Galgalis. Tamen ubi nos habemus « petram, » Hebraeus habet « aciem, » et dicit « acutissimam aciem novaculam. » Unde et Judaei novaculis circum
Abbreviated transcription (Latin):
ysen .s. qi urorem ducebat ⁊ silios cc᷑ uolu̾¬
tatem dei. essent enuim ĩpedimẽto. ł qr pu¬
erum ducebat qui ĩ circũcisus erat alt̾m
forte iam circũcid̾at moyses. hõ enim creden¬
dum ẽ illis qui dicũt altm remansisse cum

Expanded text:
et, quia uxorem ducebat, et filios contra voluntatem Dei; essent enim impedimento. Vel quia puerum ducebat, qui incircumcisus erat. Alterum forte jam circumciderat Moyses. Non enim credendum est illis qui dicunt alterum remansisse cum
Abbreviated transcription (Latin):
in colubrũ. Et exꝑauit moy. ita ut fugeret
st dixit dñs. app̾hende caudam eiꝰ. Et cum
tenuiss u̾sa est in uirgã. In hebreo enĩ co¬
luber femininign̾s ẽ. Et ait. ħ signũ faci¬
instar niuis. Itm ait Retrahe manum:
ĩ sinum. ⁊ recraxit. ⁊ ꝓtulit ⁊ erat similis
carni relique. Et it̾m᷑ si neq hus duob sig¬
nis credent. sume aqͦm fluminis. ⁊ funde
suꝑ t̾ram aridam. ⁊ uercet᷑ in sanguinem
Et ait moy. Obsecro dnẽ mute aliũ. nam ĩ¬
peditioris lĩgue fc̃s sum: ex quolocutus es
ad seruũ tuum. nec etiã eloq̃ns sumabhe¬
ri ⁊ nudius c̾cius. Et dñs. Quis fecitos:. Qͥs
mutũ ⁊ surdum:. Quis uidentẽ aut cecum:
hõne ego: age igit᷑. docebo te ⁊ ero tecum. at
ille. Obsecro dnẽ mute quẽ missurꝰ es. Et
dũs qr᷑ turbatus ait. a aron fr̃tuus eloqͣns
ẽ.⁊ ipẽ eg̾diet᷑ in occursum tuũ gaudẽs. Po¬
ne t̾iba mea in ore eiꝰ. ⁊ ostendam uob qͥd ag̾e

Expanded text:
in colubrum. Et expavit Moyses ita ut fugeret. Et dixit Dominus: Apprehende caudam ejus. Et cum tenuisset, versa est in virgam . » In Hebraeo enim coluber feminini generis est. Et ait, hoc signum faciinstar nivis. Iterum ait: Retrahe manum in sinum. Et retraxit, et protulit, et erat similis carni reliquae. Et iterum: Sed neque his duobus signis credent. Sume aquam fluminis, et funde super terram aridam, et vertetur in sanguinem. Et ait Moyses: Obsecro, Domine, mitte alium; nam impeditioris linguae factus sum, ex quo locutus es ad servum tuum, nec etiam eloquens sum ab heri, et nudiustertius. Et Dominus: Quis fecit os, quis mutum, aut surdum? quis videntem, aut caecum? Nonne ego? Age igitur docebo te, et ero tecum. At ille: Obsecro, Domine, mitte quem missurus es. Et Dominus quasi iratus ait: Aaron frater tuus eloquens est, et ipse egredietur in occursum tuum gaudens. Pone verba mea in ore ejus, et osten
Abbreviated transcription (Latin):
o uos. Qͣmuis gͦ de eisd̾ uideat᷑ sermo fi̾.s. de
accipientib denaruł. ẽ am̃ scd̾m regłam ty¬
conii de diu̾sis ibi agit᷑ .s. de accipiẽtib ⁊ ñ acci¬
pientib s putantib se accepturos. s tc̾ nõ pu¬
tabunt nec accipiẽt᷑. Uł potest eẽ sineresis ¶a
si uellent pͥmi mmurare posset rationabili

Expanded text:
m de eisdem videatur sermo fieri, id est de accipientibus denarium, tantum secundum regulam Ciconii de diversis ibi agitur, scilicet de accipientibus et non accipientibus, sed putantibus se accepturos, sed nunc nec putabunt, nec accipient. Vel potest esse syneresis, quia si vellent primi murmurare posset rationabili
Abbreviated transcription (Latin):
g̾gate sũt gentes q̃ erant ingalaad adu̾sus in¬
deos qui erant in finib eoꝵ. Qui fugiẽtes in
themani: misert᷑ ad iudam ut ferret eis auri¬
lium. nũtiantes qd festinaret timotheꝰ caꝑe
locũ in quẽ ꝯfug̾ant. Cumq ad huc legerent
ꝯg̾gari eos qͥ erant in ꝓtolomaide. ⁊ tyro. ⁊ sy¬
done adu̾sus nideos. gͦ ntrobiq hostib nũci

Expanded text:
e erant in Galaad, adversus Judaeos, qui erant in finibus eorum. Qui fugientes in Datheman, miserunt ad Judam, ut ferret eis auxilium, nuntiantes quod festinaret Timotheus capere locum, in quem confugerant. Cumque adhuc legerentucongregari eos, qui erant in Ptolemaide, et Tyro, et Sidone adversus Judaeos. Ergo utrobique hostibus nunti
Abbreviated transcription (Latin):
reatu tenetur. Hic patet scd̾m opinionem
iosephi. qr lex cohibebat manu̾i nõ aĩum.
Tu̾c uocauit antiochus philippũ collacca¬
neum suum. ⁊ ꝯstituit eu tutorem regni.
dans ei diadema. stolam ⁊ anulũ. ut ferret
ea ad antiochũ silium suũ.⁊ pon̾et eũ suꝑ
solium regni. ⁊ mortuus ẽ antiochꝰ ꝑegre in
montib ⁊ miserabilit̾. Qd̃ cum accepiss l̃¬
sias ꝯstituit antiochũ quem nutͥerat regẽ.
⁊ uocauit eum eupatorem

Expanded text:
reatu tenetur. Hic patet secundum opinionem reatu tenetur. Hic patet secundum opinionem Josephi, quia lex cohibebat manum, et non animum. Tunc vocavit Antiochus Philippum collactaneum suum, et constituit eum tutorem regni, dans ei diadema, et stolam, et annulum, ut ferret ea ad Antiochum filium suum, et poneret eum super solium regni. Et mortuus est Antiochus peregre in montibus et miserabiliter. Quod cum accepisset Lysias, constituit Antiochum quem nutrierat, regem, et vocavit eum Eupatorem
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ in uidea ⁊ u̾sus in furorem iussit agitari
currũ sine int̾missione suꝑbe ĩtonans uen¬
turum se ierosolimã. ⁊ facet eam poliandiũ
iudeoꝵ. Et statim app̃hendit eumamarꝰ do¬
lor uiscerũ ⁊ ꝯtigit illum ĩpetu euntẽ de cur¬
ru cad̾e. ⁊ collisus ẽ ⁊ manifestauit d̾s in eo
uirtutẽ suam. ut qui sibi uidebat᷑ etiã flu¬
ctib maris imꝑare. ⁊ monciũ altitudinem
ĩ statera appendere in gestatorio portaretur.
⁊ ebullierunt u̾mes de carnib eiꝰ. ⁊iuuen¬
tes effluebant ⁊ fetore illꝰ grauabat᷑ exerci¬
tus. Cum q nec ip̃e fetorẽ suum ferre poss
statem. ⁊ desꝑans scͥpsit omĩa hec ad iudeos.
orans ut fidelit̾ ad hererẽt antiocho filio eiꝰ.
Cum q ꝓfiteret᷑ sȩ pati hec ꝓpter tẽpliuo¬
lationem. miratꝰ ẽ iosephus polibiũ uirũ
bonũ dixisse ideo ꝑisse antiochũ qi nolu¬
it templũ diane inꝑside deuastare. Namqͥ
nullatenꝰ egit pcc̾m. s tñ cogitauit nullo

Expanded text:
in furorem jussit agitari currum suum sine intermissione, superbe intonans venturum se Jerosolymam, et facere eam poliandrum Judaeorum . Et statim apprehendit eum amarus dolor viscerum, et contigit eum impetu euntem, de curru cadere, et collisus est. Et manifestavit Deus in eo virtutem suam, ut qui sibi videbatur etiam fluctibus maris imperare, et montium altitudines in statera appendere, in gestatorio portaretur. Et ebullierunt vermes de carnibus ejus, et viventes effluebant, et fetore illius gravabatur exercitus. Cumque nec ipse fetorem suum ferre potuisstatem, et desperans scripsit omnia haec ad Judaeos, orans, ut fideliter adhaererent Antiocho filio ejus. Cumque profiteretur se pati hoc propter templi violationem miratus est Josephus Polyhium virum bonum dixisse, ideo periisse Antiochum, quia voluit templum Dianae in Perside devastare. Nam qui nullatenus egit peccatum, sed tamen cogitavit, nullo
Abbreviated transcription (Latin):
hanc festiuitatẽ celebramꝰ¬
festum ex lege. tatis. ⁊ edificauit tͣres custo¬
Ldes in eis deputans. s ibechsu¬
ram muniuit ire ea ꝓ castello adu̾sus hostes
nem ierłm ⁊ robur uideoꝵ egre fe̾bant. ⁊ ꝑ¬
seq̃bant᷑ eos. quos uidas uiriłr debellabat᷑.¬

Expanded text:
am festivitatem celebramitu civitatis, et aedificavit turres, custodes in eis deputans. Sed et Bethsuram munivit, ut ea pro castello adversus hostes nem Jerusalem et robur Judaeorum aegre ferebant, et persequebantur eos . Quos Judas viriliter debellabat
Abbreviated transcription (Latin):
hortans. ⁊ trãsmisso iordane ascend̾unt in
montẽ syon ⁊ obtułunt holocausta ꝙ ne
mo eis cecidiss. ⁊ rediert᷑ in ead̾ die uidas de
gala adithide. ⁊ symon de galilea. Inti̾m u̾e
dum aberant iosephris ⁊ azarias uolẽtes
sibi fac̾e nom̃. ꝯgͥsu sũe cum gorgia. ⁊ fuge¬
rũt ⁊ cecid̾unt de popło. ĩi. ⁊ magnificat᷑
p̃dixerat iosepho i azarie ne eͥderentur.
Ec uastauit iudas ydumeos ⁊ pbil istium
⁊ ꝑtransiens samariã declinauit ĩ azotũ.
⁊ obussit aras. ⁊ deos coꝵ. ⁊cũspolisredige ĩ uideã.¬

Expanded text:
ane ascenderunt in montem Sion, et obtulerunt holocausta, quod nemo ex eis cecidisset. Et redierunt in eadem die Judas de Galaaditide, et Simon de Galilaea. Interim vero dum aberant, Josephus et Azarias volentes sibi facere nomen, congressi sunt cum Gorgia, et fugerunt, et ceciderunt de poaedixerat Josepho et Azariae ne egrederentur. Et vastavit Judas Idumaeos et Philisthiim. Et pertransiens Samariam declinavit in Azotum, et combussit aras, et deos eorum, et cum spoliis rediit in Judaeam.
Abbreviated transcription (Latin):
Iudas uo abiit obuiam ilł. Et arc thimotbe¬
us pͥncipib suis. Si transierit iuidas ad nos
potens pot̾it adu̾sum nos. Si u̾o timuerit
transire ⁊ castra posu̾t extra flum̃ trãsea¬
mus ad eum. ⁊ poti̾mus adu̾sus illũ ⁊ trã¬
siuit uidas torrentẽ relinq̃ns pꝰ se qͥ ela

Expanded text:
Judas vero abiit obviam illis. Et ait TimotheJudas vero abiit obviam illis. Et ait Timotheus principibus suis: « Si transierit Judas ad nos, potens poterit adversum nos. Si vero timuerit transire, et castra posuerit extra flumen, transeamus ad eum, et poterimus adversus eum. » Et transivit Judas torrentem relinquens post se, qui cla
Abbreviated transcription (Latin):
i iidea iose. ⁊ azariam duces: ut seruarent
uideam. S cum nullo hostiũ int̾imbellũ
ꝯmitt̾ent. Et uenit symon ĩ galileam. ⁊ cõ¬
trite suẽ gentes ab eo. ⁊ ꝑsecutus ẽ eosusq
ptolomaidem. ⁊ tulit spolia eoꝵ. ⁊ iudeos
quos trahebant captiuos. ⁊ redige ĩ iideã
iudas uo ⁊ tonathas transerntes iordanẽ.
ambulauert uiam tͥum dierũ ꝑ desertum
⁊ occurrert᷑ eis nabutheis ⁊ susdeꝑunt eos
pacifice. ⁊ narrauert eis que accid̾ant frib
eoꝵ in galaadithide. ⁊ quomͦ in muntt̃one
denerent᷑ ꝯp̾hensi. Iudas u̾o pͥus incendit
bosor ⁊ spoliauit. Et surgens nocte cum di¬
luculo ueniss ad obsidionẽ uidit portan¬
tes scalas ⁊ machinas ut ꝯp̾hend̾erit mu¬
uit̾onem. ⁊ uenit pꝰ eos trib ordinib ⁊ in¬
sonure tuba ⁊ castra timothei cognouert̃
eis fere. uiiĩ. ⁊ uastauit uidas ciuitates gen¬
cium in gala adithide. Pꝰ hec ꝯg̾gauit timo¬
theus excitum alium ⁊̃ sedit secus torrentẽ

Expanded text:
in Judaea Josephum et Azariam duces, ut servarent Judaeam, sed cum nullo hostium interim bellum committerent. Et venit Simon in Galilaeam, et contritae sunt gentes ab eo, et persecutus est eos usque Ptolemaidem, et tulit spolia eorum, et Judaeos, quos trahebant captivos, et rediit in Judaeam. Judas vero et Jonathas transeuntes Jordanem ambulaverunt viam trium dierum per desertum. Et occurrerunt eis Nabuthaei, et susceperunt eos peorum in Galaaditide, et quomodo in munitione tenerentur comprehensi. Judas vero prius incendit Bosor, et spoliavit. Et surgens nocte, cum diluculo venisset ad obsidionem, vidit portantes scalas et machinas, ut comprehenderent munitionem. Et venit post eos tribus ordinibus, et insonuit tuba, et castra Timothei cognoverunteis fere octo millia, et vastavit Judas civitates gentium in Galaaditide. Post hoc congregavit Timotheus exercitum alium, et sedit secus torrentem.