comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se in flore suo miratus ẽ pꝰamatus sterilis. Mi¬
lites autem xͥ regem sium seq̃ntes nec minis
tentem desperert̃. nec timuert̃ adũsa commi¬
nantem. Propt̾ea cȩlestis uita interra colebatur. &
uirtutum flores quasi de paradio dei indeseito
scłi pullulare. cȩperunt. Alii margtio rosas. alii
libia castitate alii puritate uiolas plantauert. &om̃s
scõꝵs populi mundum sua p̃sentia uirtute uer¬
nantes decorauerunt. Alii miraculis choruscaue.¬
runt. alii uirtutib insignes esfulserunt. alii secre¬
ta cȩlors uidere meruerunt. aliĩ uentura p̃nuntia¬
uerunt. alii demones de obsessis corꝑib fugaue¬
runt. aliĩ gr̃a sanitatum mirabiles paruerunt.
alĩ inpopłls uirtutum exempla efferentes postis
imitatione digni extiterunt. alii secreta heremi pe¬
netrantes int̾ioris hominis habitum studiosissime
coluerunt. Hii sunt adhuc qͦs mundus pariter
mitatur & odit: quoꝵ licet humilitatem suꝑb des¬

Expanded text:
se in flore suo miratus est prius amatus sterilis. Mise in flore suo miratus est prius amatus sterilis. Milites autem Christi regem suum sequentes nec minis, tentem despexerunt, nec timuerunt adversa comminantem. Propterea coelestis vita in terra colebatur, et virtutum flores quasi de paradiso Dei in deserto saeculi pullulare coeperunt. Alii martyrio rosas, alii lilia castitate, alii puritate violas plantaverunt, et omnes sanctorum populi mundum sua praesentia et virtute vernantes decoraverunt. Alii miraculis coruscaverunt, alii virtutibus et signis effulserunt, alii secreta coelorum videre meruerunt, alii ventura praenuntiaverunt, alii daemones ex obsessis corporibus fugaverunt. Alii gratia sanitatum mirabiles apparuerunt. Alii in populis virtutum exempla efferentes posterioris imitatione digni exstiterunt. Alii secreta eremi penetrantes interioris hominis habitum studiosissime coluerunt. Hi sunt adhuc quos mundus pariter minatur et odit, quorum licet humilitatem superbus des
Abbreviated transcription (Latin):
Ttucroant᷑ itaq precones ueritatis ne falsitas
subuertat᷑. sed patientia morientium inrefraga.¬
bile prebuit uiuis testimonium ueritatiꝰ. Ca¬
dentib gͥ granis paucis seges multiplicata sur¬
rexit: qi inde auctus ẽ. inuiuis numu̾s fidelum
unde umorientib minui uidebat. Mirare gͦm
duo decim uiris mundum debellatum. & qualib
ñ est multum laboris ostendere. ut miraculum
deiñ hominum sit opus eximium. Pauci nu¬
mero & despicabiles sapĩam mundi sine cloq̃ntia
infatuauerunt. iures aũ eferocitatis impetum
patientia ꝓstrauert̃. Et surrex fideliũ numerꝰ
inuniu̾so mundo aucta fide. &e florente disciplira
exornato scõrum popło exultantib animis pro-
regno cȩloꝵ &euita ꝑpetua inp̃ssuris alacres ef¬
fecti. Tunc ingemuit diabolus uinci ze arte
sua & oppressum iri ineo quo se existimauit.
seruos dei opp̃ssurum. Uidit enim mundus
noua bella & uictorias insperatas: & contempni

Expanded text:
Trucidantur itaque praecones veritatis, ne falsitas Trucidantur itaque praecones veritatis, ne falsitas subvertatur, sed patientia morientium irrefragabile praebuit vivis testimonium veritatis. Cadentibus igitur granis paucis seges multiplicata surrexit, quia inde auctus est in vivis numerus fidelium, unde in morientibus minui videbatur. Mirare ergo in duodecim viris mundum debellatum, et qualibus non est multum laboris ostendere, ut miraculum Dei, non hominum sit opus eximium. Pauci numero et despicabiles sapientiam mundi sine eloquentia infatuaverunt, vires autem et ferocitatis impetum patientia prostraverunt. Et surrexit fidelium numerus in universo mundo, aucta fide et florente disciplina exornato sanctorum populo, exsultantibus animis pro regno coelorum et vita perpetua in pressuris alacres effecti. Tunc ingemuit diabolus vinci se arte sua, et oppressum iri in eo, quo se existimavit servos Dei oppressurum. Vidit enim mundus nova bella, et victorias insperatas, et contemni
Abbreviated transcription (Latin):
qua uia hominem aduitam redire oporteat: elegit
duodecim discipłos ut irent in mundum uni-¬
uersum predicare eũgłm regni & uerbum uitȩ
hominib Ipse aũ completo mysterio. &e mortem
morte sua tumphans. cum reu̾sus funss: ab infe¬
ris spoliato tartaro uidentib discipłis suis ad dex¬
teram patris ȩt̾ni phennit̃ uicturus ascendit. mit¬
tens illos in mundum testificari resur rectioni
uitȩ & baptizare in remissionem pect̃oꝵ creden¬
tes ineum Contestantib autem anglis uentͣm
adiudicium & iudicat᷑um mundum inoꝑib
suis uterrore horribili pauentes. continuo ꝑfecti
sunt ꝓnuntiantes gentib uniu̾sis sac mirabilia.
Repleti & enim sp̃u sc̃o miraculis multis & ꝓdi¬
gus uerbum confirmauerunt. &cepert̃ hominẽ
concurrere undiq stupentes & ad mirantes in
hũs quȩ fiebant pauescenda. Tunc mund infre¬
muit. & antiqui erroris ritꝰ corruere. cernens a¬
mata relinquere noluit. nec suscipere incognita.

Expanded text:
qua via hominem ad vitam redire oporteat, elegit duodecim discipulos ut irent in mundum universum praedicare Evangelium regni, et verbum vitae hominibus. Ipso autem completo mysterio, et mortem morte sua triumphans, cum reversus fuisset ab inferis spoliato tartaro, videntibus discipulis suis ad dexteram Patris aeterni perenniter victurus ascendit, mittens illos in mundum testificari resurrectioni vitae, et baptizare in remissionem peccatorum credentes in eum. Contestantibus autem angelis venturum ad judicium, et judicaturum mundum in operibus suis, in terrore horribili paventes, continuo profecti sunt pronuntiantes gentibus universis sacra mirabilia. Repleti etenim Spiritu sancto, miraculis multis et prodigiis verbum confirmaverunt, et coeperunt homines concurrere undique stupentes et admirantes in his quae fiebant pavescenda. Tunc mundus infremuit, et antiqui erroris ritus corruere cernens amata relinquere noluit, nec suscipere incognita.
Abbreviated transcription (Latin):
um. postea cum socio inimicum. Mathusalam
sub quofinem hret iniquitas teparationt il citan¬
luias equitas consũmationẽ orto cam filsadam
auetor discoiaie ediusionis capit ꝓpagiic gnati¬
onis seosum etendens pͥmo genuitsiliui quem¬

Expanded text:
um, postea cum socio interiturus. Mathusalem um, postea cum socio interiturus. Mathusalem sub quo finem haberet iniquitas, reparationem mortalitas, aequitas consummationem . Porro Cain filius Adam, auctor discordiae et divisionis caput, propaginem generationis seorsum extendens
Abbreviated transcription (Latin):
erea q̃n latus edidit & costa ꝓdurit. duos genuit.
duusionis signum. &ediuisionis pͥncipium ꝓpter
q̃o exilla ꝓditionis massa iam tunc duitoi incipe¬
rent uasa ire ae uasa mucdiȩ Nam iustum imꝓpuis
rclando adum noluit mutare qͥo fuit. ñ potiut tole¬
rare q̃ouidit. Pemit itaq frat᷑ frẽm astectu nate
obltus. ae ne piret signopditionis accepto uagus
epfugus suꝑ teram esfestus e. C̃ esten quippe
siu sceleris fugere uolens s conscientia ñ ualens
tremiens ȩ stupers seorsum solus habitare cepit.
tanto societate Iomiinũ indignꝰ qͦsocietatiꝰ ami.¬
cami & concordic uinculum pacẽ ci riipit prins¬
sechꝓabel quẽ occiierat cain. eo qͦd semen iustũ
noꝵ genuit enos quicepit muocart nom̃ domini
nquidem religinus institutor pͥmi seapatͥne ac¬
uotionus egregł imitator effectus E nosa ⁊eͥ ee
cum ds extra homines mansurum. & ult᷑ homi¬
nes uidsim ut uiuus nascisu̾m expectaret soci¬

Expanded text:
ex ea quam latus edidit, et costa produxit, duos genuit ex ea quam latus edidit, et costa produxit, duos genuit divisionis signum et divisionis principium, propter quod ex illa perditionis massa jam tunc dividi incepermutare quod fuit, non potuit tolerare quod vidit. Peremit itaque frater fratrem, affectum naturae oblitus, et ne periret, signo perditionis accepto, vagus et profugus super terram effectus est. Testem quippe sui sceleris fugere volens, et conscientiam non valens, tremens et stupens, seorsum solus habitare coepit, propterea societate hominum indignus, quod societatis amicam et concordiae vinculum pacem diSeth pro Abel quem occiderat Cain, eo quod semen justum que annorum genuit Enos, qui coepit invocare nomen Domini, non quidem religionis institutor primus, sed paternae devotionis egregius imitator effectus. Enos vero noneum Deus extra homines mansurum, et ultra homines victurum, ut vivus nasciturum exspectaret soci
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum isti puenisient a& illii discesissent sup̃io
qͦo sc̃ erat ad io qͦostĩ eãt ꝑtĩge̾nt. ut cũ eo eẽnt aqͦ
facti erant I Quia ꝓpositum nr̃m adhominis
conditionem sp̃alit respicit. adea quȩ deipso post
heo dicenba ⁊t narrationẽ deflecte. R̾. Posuit gͥõs
hominem in parachso quasi in loco disciplinȩ &
scola ututum uttibi ꝑohedientiam mandati exer¬
cttaret᷑ acept̾is si ꝑsifte̾t p̃mium. si p̃uaricaretur
penam. Qua ꝓpt̃ inparadyzo solum bonũ deoñ
sumimũ positumẽ. ut meo qͦo solum erat bonum
cando obędientiã deseruit. sententia maledictio¬
nis ꝑcussus mea qͣm incorruptã accepat nat᷑a pe¬
nam mortalitatis quam adoñem post̃tatem suã
trsmitteret seminandam accepit. hinc omnes
homines exradice uiciata mortales ꝓcreati uesti
turam admorte nascim̃ o&e dampnatione.  Dron¬
ciectus asede paradisi ut pater fieret quisi erat filus.

Expanded text:
ut cum isti pervenissent, illi non discessissent supra id ut cum isti pervenissent, illi non discessissent supra id quod facti erant, ad id quod facti erant pertingerent, ut cum eo essent a quo facti erant. A. Quia propositum nostrum ad hominis conditionem specialiter respicit, ad ea quae de ipso post haec dicenda sunt, narrationem deflecte. R. Posuit ergo Deus hominem in paradisum quasi in locum disciplinae et scholam virtutum, ut ibi per obedientiam mandati exercitaretur, accepturus si persisteret praemium, si praevaricaretur, poenam. Quapropter in paradiso solum bonum, sed non summum positum est, ut in eo quod solum erat bonum cando obedientiam deseruit, sententia maledictionis percussus, in ea quam incorruptam acceperat, natura poenam mortalitatis, quam ad omnem posteritatem suam transmitteret, seminandam accepit. Hic omnes homines ex radice vitiata mortales procreati, testuram ad mortem nascimur et damnationem. A. Procejectus a sede paradisi, ut pater fieret qui non erat filius,
Abbreviated transcription (Latin):
decrim̃to fuisse uisa ẽ maugm̃tum glificationis
accelat. Sigͥ plus angłis inconditione datum ẽ.
sed hominib inglificatione amplł ẽ collatum. q
ineoquoq ad głam conscendunt inquo paulominꝰ
humiliati agła inferiores fuisse uisi sunt ut muna
caritate si milit̃ gaudeant. qui adunam caritatem
uocati. &e adunam claritatt̃ conditi. unam glȩ
mensuram dissimili licet distributione ꝑcipien.
gam conclidient ita ut dictum e dispari sorte dis¬
ponens. partim iussit ⁊ sua puritate ꝑsist̾e. par¬
tim ut corporib t̾renis sociatu⁊ adutam ea &e sen¬
sum animaret. illis q̃s insua puritate rliquerat
sur sum incelo mansionem constituens illos uͦ
quos corporib t̾renis sociauerat. deorsum int̾rena
habitatione disponens. ut̾sq regłam obedientiȩ
ꝓponens. quatinꝰ eilli abeo uͥ erãt n caderent. &
sti abeo ubi erant ad idubi illi erant ascenderent.

Expanded text:
detrimento fuisse visa est, in augmentum glorificationis detrimento fuisse visa est, in augmentum glorificationis accedat. Sic igitur plus angelis in conditione datum est, sed hominibus in glorificatione amplius est collatum, quia in eo quoque ad gloriam conscendunt, in quo paulominus humiliati a gloria inferiores fuisse visi sunt, ut in una charitate similiter gaudeant, qui ad unam charitatem vocati, et ad unam claritatem conditi, unam gloriae mensuram dissimili licet distributione percipiengloriam condiderat, ita, ut dictum est, dispari sorte disponens, partim jussit in sua puritate persistere, partim ut corporibus terrenis sociatus ad vitam ea, et sensum animaret, illis quos in sua puritate reliquerat, sursum in coelo mansionem constituens; illos vero, quos corporibus terrenis sociaverat, deorsum in terrena habitatione disponens utrisque regulam obedientiae proponens, quatenus et illi ab eo ubi erant non caderent, et isti ab eo ubi erant ad id, ubi illi erant ascenderent,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ summa pena constet. cum ab ea lege mortalitatẽ
ad dicta morti cogit᷑ pati cliuortium qͣntomagis
mesfabilis crit cum sͥ factam nat᷑am eandẽ ꝑ cari¬
tatem uiuens. illam ueram sũ meq beatam uitã
uitȩ alteri a se factȩ ad ȩt̾nam uitã infundens. feli¬
cem beatamq unionem numqͣm discidul passu¬
ram efficiet: . Multum tam̃ caritatis pͥuilegio
onem caritatis qui in sua puritate ꝑmanserunt.
qͣntum illis detrar̾it głȩ constat. qui humiliatisc̃.¬
Qua ꝓpt̃ quantũ illi amplẽ grẽ debent qui sme
R. Sed itcompensat᷑ glificationi q̃d aatum ñ est
humiliationi. & tantũ inexaltatione ampliꝰ acci¬
piunt. quantominꝰ inconditione accepunt. Quia
enim ꝑterram carns puritati alioꝵ homo subi.¬
citur. postmodum ꝑgłãm es dem carius ad consorti.¬
um angłoꝵs subleuat᷑. ut ñ solum de sua clarifica
tione sp̃c gaudeat. s ills qͦ gła cuiꝰ infirmitas ei

Expanded text:
pro summa poena constet, cum ab ea lege mortalitatis pro summa poena constet, cum ab ea lege mortalitatis addicta morti, cogitur pati divortium, quanto magis ineffabilis erit, cum sibi factam naturam eamdem per charitatem uniens, illam veram summeque beatam vitam, vitae alteri a se factae ad aeternam vitam infundens, felicem beatamque unionem nunquam dissidium passuram efficiet. A. Multum tamen charitatis privilegio onem charitatis, qui in sua puritate permanserunt, tamen quantum illis detraxerit gloriae, qui humiliatiQuapropter, quantum illi amplius gratiae debent, qui sine R. Sed recompensatur glorificationi, quod datum non est humiliationi, et tanto in exaltatione amplius accipiunt, quanto minus in conditione acceperunt. Quia enim per terram carnis puritati aliorum homo subjicitur, postmodum per gloriam ejusdem carnis ad consortium angelorum sublevatur, ut non solum d infimitas ei
Abbreviated transcription (Latin):
mirabiliꝰ postinodum sublimis fieret. quosine
miseria pꝰ exparte humiliata fuisset. Quia enim
omnis illa natura socianda fuerat ingła excellen¬
tiȩ creatoris expediebat ut pꝰ disceret qͣntũ infra
illum eẽt ꝑnat᷑am quȩ copulanda illi fucrat & quo
munus gr̃ȩ ingła quo uerł cognosc̾et conditionẽ
nate in humiliationc sua. Comꝓbauit gͦ ds poten.¬
tiam suam fingendo hominẽ. quã postmooũ exhi-¬
biturus erat hominem głificando. ut sciret homo
qi si potuit d̾s tam disparem nat᷑am corporis &
animȩ adunam federationem atq amiciciam
conungere. neqͣqͣm eumpossibile fitͣm rõnalis
creatȩ humilitatem licet longe inferiorem ad
suȩ głȩ participationẽ sublimare. Et si tanta fuit
sapia conditoris insocietate animȩ ac corporis tem¬
peranda. ut iam excellenti nat᷑ȩ ñ solum pena
ñ sit uł miseria inferioris consortium. sed hoc ei

Expanded text:
mirabilius postmodum sublimis fieret, quo sine mirabilius postmodum sublimis fieret, quo sine miseria prius ex parte humiliata fuisset. Quia enim omnis illa natura socianda fuerat in gloria excellentiae Creatoris, expediebat ut prius disceret quantum infra illum esset per naturam, quae copulanda illi fuerat, et qumunus gratiae in gloria, quo verius cognosceret conditionem naturae in humiliatione sua. Comprobavit ergo Deus potentiam suam fingendo hominem, quam postmodum exhibiturus erat hominem glorificando, ut sciret homo, quod si potuit Deus tam disparem naturam corporis et animae ad unam foederationem atque amicitiam conjungere, nequaquam ei impossibile futurum rationalis creaturae humilitatem, licet longe inferiorem, ad suae gloriae participationem sublimare. Et si tanta fuit sapientia Conditoris in societate animae ac corporis temperanda, ut tam excellenti naturae non solum poena non sit vel miseria inferioris consortium, sed hoc ei
Abbreviated transcription (Latin):
teriem fecit aduitȩ sensum uegetare. Hecaute dis.¬
pensatio ercatoris magne fuit machinationus pͥ-¬
cipium. qi in eoꝵs conditione pꝰ ostendere uolus.
qͥo postmodum ineis ĩpse exdignatione fafutis
fuit. d ostendendam gͥ et̃nam caritaten silis̃
exemplaria noua. &e infimorum sul̃mamis sicuta
ut qͥo ẽt corpus spĩu hoc eẽt sp̃c concitor. Ians¬
mano de terra facto &e corruptibilẽ mat̾iam htall.
Premitens scilic&e fiturte societatis extnoli ab
qͥo tune ẽt inconditione corpꝰ spui hoc postmoll
sieret erdigniatione assumpt̃ ⁊p̃c sibi. Sicit eui
excellentiam s p̃c infirmitati corporalis nact cone¬
qui aduegetandũ corp̃ humanum datus ẽ excellen-¬
tiorem fuisse si isua purttate ꝑstitisset. quom̃ ad
caritatem facientis ꝑtinuit. q̃d ad dep̃ssionem pati¬
entis accessit: R̾. Qmadhoc in parte humiliata ẽ
ut in toto sublimatet᷑ rõnalis creatȩ conditio. ut

Expanded text:
teriam fecit ad vitae sensum vegetare. Haec autem disteriam fecit ad vitae sensum vegetare. Haec autem dispensatio Creatoris magnae fuit machinationis principium, quia in eorum conditione prius ostendere voluit, quod postmodum in eis ipse ex dignatione facturus fuit. Ad ostendendam ergo aeternam charitatem, facta sunt exemplaria nova et infimorum summa imis sociatut quod esset corpus spiritui, hoc esset spiritus Conditori. Nari de terra facto et corruptibilem materiam habenti, praemittens, scilicet futurae societatis exemplum, ut quod tunc esset in conditione corpus spiritui, hoc postmodum fieret ex dignatione assumptus spiritus sibi. Sicut enim excellentiam spiritus infirmitati corporalis naturae conqui ad vegetandum corpus humanum datus est, excellentiorem fuisse in sua puritate perstitisset, quomodo ad charitatem facientis pertinuit, quod ad depressionem patientis accessit? R. Quoniam ad hoc in parte humiliata est, ut in toto sublimaretur rationalis creaturae conditio, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Uolitꝑs deiȩc̃nttatem mente reuoluo
qualit̾ aut ubi añ rer om̃ium pͥncipiũ
estiterit. nullateñ comp̃hendo. Ubienim eẽ potu¬
ubi c̃ quis extra locus erit quui totim capiat cum
niebil dit qototum ñ capiat: Sigͥ unñstats lotu
ñ inuens quomͦ uuu̾sitatis auctorem loco condu¬
dise Nlon emim ꝓpt̾ea deus mundũ fect aut mins
contineret deum. quasi stabilis ẽ ñ potuisset fila¬
mento carens sed sicut ȩc̾nitate totum p̃cessit. fa
nichil defuit. e ccillo cum factum ẽẽt nichil accessit
suum impenderet Fecit enim rõnalem creat̃mat
eam in se beatificaret. cui quidem ad obsequm cͥa
omnia subiecit se ipsum inp̃mium ad głam ꝓꝑo¬
nens. Ut g̃ laus dei consũmata at̃t uisibila. einui¬
sibilia omĩa uno cõmertio sociauit. qr rõnalem rea.¬
turam quam ad głam suam condiaerat. ꝓatci usit
insua puritate psistere. partim eam orpored madu¬
mentis &e t̾renis mansionib copulant luteam ma.¬

Expanded text:
s Dei aeternitatem mente volvo, qualiter aut ubi ante rerum omnium principium exstiterit, nullatenus comprehendo. Ubi enim esse potuubi est, quis extra locus erit? Totum capiat cum nihil sit, quod totum non capiat. Si ergo universitatis locum non invenis, quomodo universitatis auctorem loco concludis? Non enim propterea Deus mundum fecit, ut mundus contineret Deum, quasi stabilis esse non potuisset fulcimento carens, sed sicut aeternitate totum praecessit, ita nihil defuit, et ex illo cum factum esset nihil accessit.suum impenderet. Fecit enim rationalem creaturam, ut eam in se beatificaret, cui quidem ad obsequium caetera omnia subjecit, seipsum in praemium ad gloriam proponens. Ut ergo laus Dei consummata esset, visibilia et invisibilia omnia uno commercio sociavit, quia rationalem creaturam, quam ad gloriam suam condiderat, partim jussit in sua puritate persistere, partim eam corporeis indumentis et terrenis mansionibus copulans, luteam ma
Abbreviated transcription (Latin):
rex bab loniȩ ce tͣnstulit uidam in t̾ram suam
inchaldeos. ut deserta eẽt sc̃ificatio. Sedetechiel
& daniel potentes in mirabilib uiderunt uisio¬
nes &e regna uentura. & consolati sunt peregrina¬
tionem interra aliena. Post annos lxx reuoca

Expanded text:
rex Babyloniae, et transtulit Judam in terram suam rex Babyloniae, et transtulit Judam in terram suam in Chaldaeos, ut deserta esset sanctificatio. Sed Ezechiel, et Daniel potentes in mirabilibus, viderunt visiones, et regna ventura, et consolati sunt peregrinationem in terra aliena. Post annos septua
Abbreviated transcription (Latin):
transiuit ut staret in loco eiꝰ sp̃u duplicato. Ipse dul¬
ces fecit aquas. & cibum mortis condim̃ito mitiga¬
uit. reuocans & ipic animas abeuntes intab̾na¬
cula sua. Agniina missa alia uia ꝑdux̃. ad con¬
spectum pͥncipis demonstrans in mirabilibus
multitudinem curruum ignitorum. Micheã
dñm uidit insolio suo: & regem impium con¬
stant̾ agens ñ timuit in cõminationib suis
Ionas cȩto absorptus it̾m insiccum ꝓicit᷑. ut nun¬
solatus ẽ hierłm intempore angustiȩ. Sed inhis
om̃ib non sunt reuersi filii isił auiis suis ut redi¬
rent ad dñm. Sed ipse qͦ et echias qui placere ui¬
debat᷑ chaldeis reuelauit secreta in głationẽ. Prop¬
terea dixit ds ut traderet popłm suũ ui manus
chaldeoꝵ. & misit hieremiam sc̃ificatũ exutero
ut uentura p̃diceret. Namisił ꝑsistens miauersi¬
one adass yrios abierat. deuida cum hierłm non
timuit ne ꝓuocaret dnm miracundia magna.
Ia curo locutus ẽ suꝑ cos abiectionem. & uenit

Expanded text:
transivit ut staret in loco ejus spiritu duplicato. Ipse dulces fecit aquas, et cibum mortis condimento mitigavit, revocans et ipse animas abeuntes in tabernacula sua. Agmina missa alia via produxit ad conspectum principis demonstrans in mirabilibus multitudinem curruum ignitorum. Michaeas Dominum vidit in solio suo, et regem ipsum constanter arguens, non timuit in comminationibus suis . Jonas ceto absorptus item in siccum projicitur, ut nunsolatus est Hierusalem in tempore angustiae . Sed in his omnibus non sunt reversi filii Israel a viis suis, ut redirent ad Dominum. Sed ipse quoque Ezechias, qui placere videbatur Chaldaeis, revelavit secreta in gloriationem. Propterea dicit Deus ut traderet populum suum in manus Chaldaeorum, et misit Jeremiam sanctificatum ex utero, ut ventura praediceret. Nam Israel persistens in aversione ad Assyrios abierat, et Juda cum Hierusalem non timuit ne provocaret Dominum in iracundia magna. Idcirco locutus est super eos abjectionem, et venit
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmus homo postqͣm cieatiuo e positus ẽ morit̃¬
eden in plaga orientał. ut iñ quasi apncipio mũ¬
dipomneo t̾as ꝓflueret iniu̾sa ꝓpago gnis hu¬
mani. Dcm̃ caput regnoꝵ pͥmum moriente ap̃
ass nos suit. nouissimis autem temꝑib seculi
ad romanos m occidente positos p̃otestas sũma
decendit. Incipientib gͣ nob ab origine rerum
mn seuntib alatert hinc inde pateant queciuꝙ
siue abaqͥlonem siue a daustrum hoc c̃ ad dex¬
tiam &e sinistram quasi extra arram indiluiuo
siant. Spaciosa quidem s ñ fastidiosa erit ista
deambulatio uͥ intͥnsecus tantarrerum uaria
oblectatio tnseuntib erit obua & rursum per
fenestram ꝓspicientib foris tam mirabilis con¬
susio & fuctuatio mutabilitatis mundane
oculis longe lateq de tuta ac firmissima stali¬
one untuentib erit subiecta I. E cce adpͥncipi¬
um mundi ingredimur. s ego cum ocłos retror¬

Expanded text:
primus homo postquam creatus est, positus est in parprimus homo postquam creatus est, positus est in paradiso; in plaga orientali, ut inde quasi a principio mundi per omnes terras proflueret universa propago generis humani. Deinde caput regnorum primum in oriente apud Assyrios fuit, novissimis autem temporibus saeculi ad Romanos in occidente positos potestas summa descendit. Incipientibus ergo nobis ab origine rerum transeuntibus a latere hinc inde pateant quaecunque sive ad aquilonem sive ad austrum, hoc est, ad dextram et sinistram quasi extra arcam in diluvio fiant. Spatiosa quidem, sed non fastidiosa erit ista deambulatio, ubi intrinsecus tantarum rerum varia oblectatio transeuntibus erit obvia, et rursum per fenestram prospicientibus foris tam mirabilis confusio et fluctuatio mutabilitatis mundanae, oculis longe lateque de alta specula ac firmissima statione intuentibus erit subjecta. I. Ecce ad principium mundi ingredimur, sed ego cum oculos retror
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓspicere muinc ea quȩ inuenimꝰ e possidenꝰ cona
irauetis aclint̾iora oculis considerare.I. Aitĩ ipsa
bona amabimꝰ si uucissim miscriȩ quoꝙ aeꝑicll
qͣntum uolu̾is &e dignum iudicaiũs interigate.
meum autem erit qͣritum ualuero tius urt̾̃ogati.¬
omb tc̃pondere. Intioucam autem pͥmum
te iparte suꝑiori domus hoc est infronte quȩ ẽ
adorientem ut ingressus noster simul fiat ab
mitio mundi & abmitio seculi. Nam qi longitu¬
do domus trecentõrum cubttorum supior froñ
orientem tangit. inferior autemusq adocciden¬
tem ꝓuenit. latus uͦsinstrum adaustrum. &
dextrum adaquilonem respicit qi dnuna ꝓui.¬
deutia decursum rer̃ sic ordinauit ut ea quȩ
inpͥncipio seculi facta sunt moriente qͣsi inpͥn¬
cipio mundi fieroit tandemq decurrentib
temporib adfinem seculiterum sũma ad occi¬
dentem descenderet hoc ẽ adfinem ynundi. Iao

Expanded text:
prospicere nunc ea quae invenimus et possidemus bona prospicere nunc ea quae invenimus et possidemus bona reductis ad interiora oculis considerare. I. Arctius ipsa bona amabimus, si vicissim miseriae quoque et periculi quantum volueris et dignum judicaveris interrogare, meum autem erit quantum voluero tuis interrogationibus respondere. Introducam autem primum te in partem superiorem domus. hoc est in frontem, quae est ad orientem ut ingressus noster simul fiat ab initio mundi, et ab initio saeculi. Nam quia longitudo domus trecentorum est cubitorum, superior frons orientem tangit, inferior autem usque ad occidentem pervenit. Latus vero sinistrum ad austrum et dextrum ad aquilonem respicit, qui divina providentia decursum rerum sic ordinavit, ut ea quae in principio saeculi facta sunt, in oriente quasi in principio mundi fierent, tandemque decurrentibus temporibus ad finem saeculi rerum summa ad occidentem descenderet, hoc est ad finem mundi; ideo
Abbreviated transcription (Latin):
lis quib mater gr̃a nos uitͥnsetus coudie sagiat¬
& reficit. Ingrediam᷑ gͣ ninc &e dñs dix nob̃ erit
ut dirigat gressus nr̃os inscmita mandatorum
desiderium. Cum autem ingressi fiu̾mꝰ go du.¬
cam te precedens ꝑomnia apͥma s̃ronte domus
usq acdit̾iora penetralium in longunrilatum
&e ã tum timũsa iustrabimꝰ cenacula &e tͥstega
tandem conscendemꝰ e non cessabimꝰ donec ad
soluim igis ꝑpueniamꝰ. De ambulabimꝰ ꝑcũta
opa restautonis nr̃e ab exordio usq ad consũma¬
donem scłi scãm decursum tempoꝵ euentꝰ rer̃
e fasta hominirm. Cumq intrinsecus q̃ sunt
contemplati fiu̾mꝰ ego aliq̃ĩ apiam fenestram
ares aealt̾natim ea quȩ foris sunt respicientes i
aquis huius diluius ocislos mentis renouabimꝰ.
Magis enim delectabile erit att̾nis uicib iunc ea
que cuasmus quasi de quadam statione mala

Expanded text:
lis, quibus mater gratia nos intrinsecus quotidie saginat etlis, quibus mater gratia nos intrinsecus quotidie saginat et reficit. Ingrediamur ergo nunc, et Dominus dux erit nobis, ut dirigat gressus nostros in semita mandatorum desiderium . Cum autem ingressi fuerimus, ego ducam te praecedens per omnia a prima fronte domus usque ad interiora penetralium, in longum, et latum, et altum, universa lustrabimus caenacula, et tristega, tandem conscendemus et non cessabimus donec ad solium regis perveniamus. Deambulabimus per cuncta opera restaurationis nostrae ab exordio usque ad consummationem saeculi secundum decursum temporum, eventus rerum et facta hominum. Cumque intrinsecus quae sunt contemplati fuerimus, ego aliquando aperiam fenestram arcae, et alternatim ea, quae foris sunt, respicientes in aquis hujus diluvii oculos mentis renovabimus. Magis enim delectabile erit alternis vicibus, nunc ea, quae evasimus quasi de quadam statione, mala
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. Sinus simplices aliena ñ concupiscentẽ
delectationes quas nobis deus preparauit quȩ
indomo cius inueniunt᷑ magis q̃m oblectam̃ta
mundi huł amantes. Incis iugit᷑ exerceamus
cornr̃m. Letificemus aninium accelamus affe.¬
ctum. habemꝰ ibi fontes lucidissimos hiñs prata
ssorida campos planos cespeciosos. uineas ubcrẽ
greges fecundos messem fertilem. pomeria sric̃¬
lifera. hortos itrignos. & om̃iuim deliciarum
giã que mens bene potest appetere uel feliciter
stibonoꝵ opum exempla uob acdiefectionem por¬
tantes fontes sunt sapientes. campihumiles.
Umee ꝓdisciplinam semecipsos ercolentes diu̾is
iurtutib quasi orti &e prata uernantes mes se
laboris sutralios reficientes & gregem fidelium
utrbo &r exemplo .a. ⁊s aoficlem trahendo ⁊ quasi
pariendo multiplicante. Has delicias inddomo
dei extͥnsecus habemꝰ exceptis illis itugarib cpu¬

Expanded text:
tatem. Simus simplices aliena non concupiscentes, tatem. Simus simplices aliena non concupiscentes, delectationes quas nobis Deus praeparavit, quae in domo ejus inveniuntur, magis quam oblectamenta mundi hujus amantes. In eis jugiter exerceamus cor nostrum. Laetificemus animum nostrum, accendamus affectum. Habemus ibi fontes lucidissimos. Habemus prata florida, campos planos et spatiosos, vineas uberes, greges fecundos, messem fertilem, pomaria fructifera, hortos irriguos, et omnium deliciarum genera, quae mens bene potest appetere vel feliciter sti bonorum operum exempla nobis ad refectionem portantes, fontes sunt sapientes, campi humiles, vineae per disciplinam semetipsos excolentes, diversis virtutibus quasi horti, et prata vernantes, messe laboris sui alios reficientes, et gregem fidelium verbo, et exemplo alios ad fidem trahendo, et quasi pariendo multiplicantes. Has delicias in domo Dei extrinsecus habemus, exceptis illis singularibus epu
Abbreviated transcription (Latin):
magntudo ur̃bium quȩ cessitudo domorum
quȩ copia rerum uenalium quid inuenĩt quid
emerit qͥd attulerit. Reuersurꝰ ergo libenter ali¬
quando exit. s siquis inexilium uñ reditꝰ ampliꝰ
sperari ñ poss ire eum compelleret ñ sine magno
gemitu & dolore depatria domo eriret. Libent̾
ergo exit ut recdeat uidere ea quȩ foris sunt aliq̃n
appecit ut uel ditior uel recentior aosua reuertat᷑.
Mansionem autẽ ꝑpetuam non nisi domo pr̃is
sui cecum domesticis eius int̾ quos natus & cum
quib enutritus ẽ hr̃e desiderat. cum illis uiuere
& iter illos senescere abillis optat nec inmorte.
separari ut nec moriens deserat quos uiuos notõ
e caros habebat. Hanc cupit semphre societatt̃
hanc mansionem has delicias. hanc iocunditatẽ.
Hicħ extra hec requirit. nicħamplus concupis¬
cit. laliterstudeamꝰ conuersaru ndomo dñ
e inueniemus pacem parit̾ & requiem nocundi.¬

Expanded text:
magnitudo urbium, quae celsitudo domorum, magnitudo urbium, quae celsitudo domorum, quae copia rerum venalium, quod invenerit, quod emerit, quod attulerit. Reversurus ergo libenter exit, sed si quis exsilium, unde reditus amplius sperari non posset, ire eum compelleret, non sine magno gemitu et dolore de patria domo exiret. Libenter ergo exit, ut redeat, videre ea quae foris sunt, aliquando appetit ut vel ditior vel recentior ad sua revertatur. Mansionem autem perpetuam non nisi in domo patris sui, et cum domesticis ejus, inter quos natus, et cum quibus enutritus est, habere desiderat, cum illis vivere et inter illos senescere, ab illis optat nec in morte separari, ut nec moriens deserat, quos vivos, et notos, et charos habebat. Hanc cupit semper habere societatem, hanc mansionem, has delicias, hanc jucunditatem. Nihil extra requirit, nihil amplius concupiscit. Taliter studeamus conversari in domo Domini, et inveniemus pacem pariter, et requiem, et jucundi
Abbreviated transcription (Latin):
anui temporsb ꝓp̾as c̃clestationes ht. Inuere aran
co aseminanrtes sequit᷑ mestate mecente e iu
autumpnio uandemiantes comitat᷑. ubicꝙ pastum.
ubiqꝙ iocum ibiq refectioncm uͥq delestationẽ.
muentt &e preter l las coticlianas & domesticas
epulas quib domi pascit᷑ eciam foris cibariis ser¬
uor n numq̃m degustatis ad pͥores delicias re¬
nouatur. Gaudet nouellos finctus decerꝑe. &.
spicas itenatis achuc ganis igne tostas confri.¬
care botios maturescentes eligere auicular nidos
erplorare ce uel oua uel pullos inuentos cum
magnogaudio & tripudio domum deportare
&e quasi de fua uenatione licet tenui magis quam
de alienis copiis refectionem quertre Si forte cog¬
noiũt prẽm suum qͥ quam itum siue adiullam st¬
titaduillam siue ad castellum siue adnundinas
siue adsollempnitates & in proximo redit᷑um
optat simil ire ut illa noua & insolita uideat ut
reuersus possit sodalib sius narrare quȩ uiderit.
quis cultus hominum quis situs locoꝵ quȩ

Expanded text:
rias delectationes habet. In vere arantes et seminantes sequitur, in aestate metentes et in autumno vindemiantes comitatur. Ubique pastum, ubique jocum, ubique refectionem, ubique delectationem invenit, et praeter illas quotidianas et domesticas epulas, quibus domi pascitur, etiam foris cibariis servorum nonnunquam degustatis ad priores delicias renovatur. Gaudet novellos fructus decerpere, et spicas immaturis adhuc granis igne tostas confricare, betros maturescentes eligere, avicularum nidos explorare, et vel ova, vel pullos inventos cum magno gaudio et tripudio domum deportare, et quasi de sua venatione, licet tenui, magis quam de alienis copiis refectionem quaerere. Si forte cognoverit patrem suum quoquam iturum sive ad villam, sive ad castellum, sive ad nundinas, sive ad solemnitates, et in proximo rediturum, optat simul ire ut illa nova, et insolita videat, ut reversus possit sodalibus suis narrare quae viderit, quis cultus hominum, quis situs loco rum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
salutari arta mergi amplius omĩno ñ possĩ.
Qtua gͥ homo oꝑa conditionis ꝓuerse amando
erat ipsa quidem restauidns oꝑa sic facta sunt
ut &e multa quidem eẽrt ñ tamen infinita qͣ¬
tinus cor hominis uere ad huc stabilitatis in pa¬
tiens ce uarietate reficerent & paucuate inunũ
congregarent. & ficut pꝰ homo ꝑuisibila acon¬
templatione d̃ci ceciderat ita nunc ꝑuisibilia.
Aci oꝑa admonitus adipsum tt̃m contemplau.¬
aum tesurgre consuescat. Qura tursum ipsa
testauidns oꝑa quedam phominez quedam
pangłos quedam ꝑsemecipsum opatus ẽ ds̃
głoꝵ ad oꝑa d̾ei ꝯtẽplaeat̾nsimꝰ quasi depͥma
mansione ad scc̃am. & de scca adttiam mansio.¬
nem intpali archa ascendimꝰ & tandem iplum
autem inlongituclme trecentoꝵ cubitoꝵ pori¬
gitur qr ticut dictum ẽ oꝑa restautõms nr̃e a
pͥncipio muindi usꝙ adfinem ꝑtrra tempora¬

Expanded text:
salutari arca mergi amplius omnino non possunt. salutari arca mergi amplius omnino non possunt. Quia igitur homo opera conditionis perverse amando olligendus erat, ipsa quidem restaurationis opera sic facta sunt, ut et multa quidem essent, non tamen infinita, quatenus cor hominis verae adhuc stabilitatis impatiens, et varietate reficerent et paucitate in unum congregarent. Et sicut prius homo per visibilia a contemplatione Dei ceciderat, ita nunc per visibilia Dei opera admonitus ad ipsum iterum contemplandum resurgere consuescat. Quia rursum ipsa restaurationis opera quaedam per homines, quaedam per angelos, quaedam per semetipsum operatus est  ad opera Dei contemplanda transimus, quasi de prima mansione ad secundam, et de secunda ad tertiam mansionem in spirituali arca ascendimus, et tandem ipsum autem in longitudine trecentorum cubitorum porrigitur, quia, sicut dictum est, « opera restaurationis nostrae a principio mundi us
Abbreviated transcription (Latin):
data sunt ut lapsum erige̾nt. hec duo oꝑa t̾m
differenti tempore facta sunt qͣntum dignitate.
se p̃cedunt. Oꝑa enim conditionis q̃si eriguũ.
aliquid diuinȩ uircutis inditium breui in
pͥncipio mundi tempore hoc ẽ sex clieb ꝑfecta
sunt. oꝑa il restaurõnis apͥncipio seculi usq
adfinem ñ insi sex etatum emensospacio quasi
eximia q̃dam maiestatis &e diuinitatis insig¬
tua ꝑfici aut consũmari possunt. Oꝑa gͥ conditi.
Propt̾ qͦd decti oꝑa restaurõnis magis diligunt.
irꝑdi antem oꝑa conditionis oꝑib testaurõnis
añponunt. Repbi tusibilib inherendo cum
tnseuntib defluunt electiũ uisibilia & tͣnsi¬
toria contempnendo ad ȩterna conscendunt.
Ini ꝑuisbilia abinuisibilib corruutĩ. isti auisi¬
bilib adiuisibilia ascendunt. Deoꝑib gͦ condi.¬
tionis fubt̾ dessuentib electi quasi de quodam
sacram̃ta salitis suȩ subuesti quasi inquadam

Expanded text:
data sunt, ut lapsum erigerent. Haec duo opera tantum data sunt, ut lapsum erigerent. Haec duo opera tantum differenti tempore facta sunt, quantum dignitate se praecedunt. Opera enim conditionis quasi exiguum aliquid divinae virtutis indicium brevi in principio mundi tempore, hoc est sex diebus perfecta sunt. Opera vero restaurationis a principio saeculi usque ad finem non nisi sex aetatum emenso spatio quasi eximia quaedam majestatis et divinitatis insignia perfici aut consummari possunt. Opera ergo conditionPropter quod electi opera restaurationis magis diligunt, reprobi autem opera conditionis operibus restaurationis anteponunt. Reprobi visibilibus inhaerendo cum transeuntibus defluunt, electi vero visibilia, et transitoria contemnendo ad aeterna conscendunt. Illi per visibilia ab invisibilibus corruunt. Isti a visibilibus ad invisibilia ascendunt. De operibus ergo conditionis subter defluentibus electi quasi de quodam sacramenta salutis suae subvecti quasi in quadam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ configurant᷑ huic scło. sursum sunt uͦ illa
que conu̾sationẽ suam hñt incęlo. Deorsũ sũt
quȩ terrena sapiunt: sursum sunt q̃iigit̾
c̃ẽ iudicat᷑. Et recte extͣ semet ipsum ẽẽ dicitur
qñ ad ext̾iora &e transitoria hec appetenda dila¬
bitur. Iunc autem adsemetipsum reuertitur
qũ ea qͥ ad suam salutem ꝑtinent meditatur
Sunt gͦ quedam q̃ amando & cogitando cor
hominuis deorsum p̃mit᷑ scissumq ꝑuaria
dissipat᷑. & sunt it̾m quedam quȩ amando &e
meditando sursum eleuat᷑ & adsemetipsum
colligit᷑. ꝓpt̾qd oportet nos omĩum rer spẽm
induo diuidere. & maltera parte oꝑa conditionẽ
e maltera uͦ oꝑa restaurõnis collocare. Et ut bre¬
uiter diftinctionem horum signemꝰ oꝑa condi¬
tionis sunt elementa mundi huꝰ quȩ factaft̾
ut stanti homini scruirent. oꝑa restaur̃onis st̃
sacram̃ta incarnõnis uerbi quȩ ad remeduio

Expanded text:
quae configurantur huic saeculo, sursum vero sunt illa, quae configurantur huic saeculo, sursum vero sunt illa, quae conversationem suam habent in coelo. Deorsum sunt, quae terrena sapiunt; sursum sunt, quae jugesse judicatur. Et reete extra semetipsum esse dicitur, quando ad exteriora et transitoria haec expetenda dilabitur. Tunc autem ad semetipsum revertitur, quando ea quae ad suam salutem pertinent, meditatur. Sunt ergo quaedam quae amando et cogitando cor hominis deorsum premitur, scissumque per varia dissipatur et sunt iterum quaedam, quae amando et meditando sursum elevatur, et ad semetipsum colligitur. Propter quod oportet nos omnium rerum speciem in duo dividere, et in altera parte opera conditionis, in altera vero opera restaurationis collocare. Et ut breviter distinctionem horum signemus, opera conditionis sunt elementa mundi hujus quae facta sunt, ut stanti homini servirent. Opera restaurationis sunt sacramenta incarnationis Verbi, quae ad remedium
Abbreviated transcription (Latin):
potum optate quietis possit ꝑuenue. Dsui
semel rer similitudlmes inloq̃ ndlo suscepinus
nstum ẽ ut indeturiũ nf̃i ser monis ꝓut es
postulat deinceps eas teneamꝰ. Mundus dilu.¬
uum ẽ. corautem hominis si ꝑ amorem mun¬
danoꝵ se deorsum inclinat naufragat᷑ inter
sluctus seculi & mutabilib adinixtum inter
labentia fluit geminoq salutis ꝑiculo & ꝑaffe¬
stum infimorum ꝓfunde mergit᷑ & ꝑ occupati.¬
onem plurimoꝵ late dissipat᷑. Siuero rursum
se ab amore p̃sentium ꝑdesid̾ium crex̾it ȩt̾noꝵ
ac ꝑconsiderõnem ꝓpͥam cogitationes suas ad
semetipsum collegerit iam quodam mͦ siuctib
rer̃ suꝑenatat & cuncta tnsitoria quasi subter¬
labentia calcat: atq in eo qͦo se paulatim ꝑgradꝰ
uͥtutum magis semꝑ ac magis & sursum eri¬
git & munum colligit qͣndam arce formam
sp̃aliter inse exp̃isam representat. Quedam gͦ
corda sursum sunt. quedam semetipsa deor¬
sum demerserunt: deorsum sunt illa corda

Expanded text:
. Quia semel rerum similitudines in loquendo suscepimus, justum est, ut in decursu nostri sermonis prout res postulat deinceps eas teneamus. Mundus diluvium est, cor autem hominis, si per amorem mundanorum se deorsum inclinat, naufragatur inter fluctus saeculi, et mutabilibus admistum inter labentia fluit geminoque salutis periculo et per affectum infimorum profunde mergitur, et per occupationem plurimorum late dissipatur. Si vero rursum se ab amore praesentium per desiderium erexerit aeternorum, ac per considerationem propriam cogitationes suas ad semetipsum collegerit, jam quodammodo fluctibus rerum superenatat, et cuncta transitoria quasi subterlabentia calcat, atque in eo quod se paulatim per gradus virtutum, magis semper ac magis sursum erigit et in unum colligit, quamdam arcae formam spiritualiter in se expressam repraesentat. Quaedam ergo corda sursum sunt, quaedam semetipsa deorsum demerserunt. Deorsum sunt illa corda,
Abbreviated transcription (Latin):
suiunt. S expetencda ẽ at imploranba dinmi
miscdia quȩ nosꝓmoueat quotiens ab ingresi
quietis uitime ur̃a miscria nos retaidlat ł Et
ingredim᷑ indomum dñi quamdm ꝑmanch̃i.¬
mus ibi: ODonec transeat miquitas donec es¬
sent aquȩ diluuii maira nos ẽẽ oportet postea
q̃d timendum sit qñ nec muncdus foris cadncũ
nec homontus corruptum aliquid habeit. l
Et postqͣm ingressi fu̾mus indomum domini
quid ibi faciemꝰ: Derimus in pace ꝓpetia eia
tium nec timor fuforum .I. Quid gͦ facient̃ ibi si
ĩ laboradimꝰ: D Unum c̃ ibi omium contemplari
mirabilia dci & laudare cum mopib: sius. Eosi
onerosum tͥ ñ eẽt unum exemplum ꝓponerem
inqͦ quemadinodum millo it̾iori coadis habtla.¬
tenus et̃ potit qͦd desiderantem aimuni aoife̾¬
ctum desideri sui ꝑcuicit. O habita cislim ilis
int̾ius quod propt̾᷑ uarias rerum similitudius
nuncartam ñc domũ. appellate solemꝰ quasi. domꝰ

Expanded text:
petenda est atque imploranda divina misericordia, quae nos promoveat quoties ab ingressu quietis intimae nostra miseria nos retardat. I. Ecce ingredimur in domum Domini quandiu permanebimus in ea? D. Donec transeat iniquitas, donec cessent aquae diluvii, in arca nos esse oportet, postea  amplius quod timendum sit, quando nec mundus foris caducum, nec homo intus corruptum aliquid habebit. I. Et postquam ingressi fuerimus in domum Domini, quid ibi faciemus? D. Erimus in pace perpetua et tium, nec timor futurorum. I. Quid ergo faciemus ibi, si non laborabimus? D. Unum est ibi omnium contemplari mirabilia Dei, et laudare eum in operibus suis. Et si onerosum tibi non esset, unum exemplum proponerem, in quo quemadmodum in illo interiori cordis habitatenus esse poterit, quod desiderantem animum ad effectum desiderii sui perducit. D. Habitaculum illud interius, quod propter varias rerum similitudines, nunc arcam, nunc domum appellare solemus, quasi domus
Abbreviated transcription (Latin):
gunrtses eutilutatẽ pdunt e quiatalitate conaeu¬
oge cici nec multituoo magnatu linem manunt ne
magutiuido mustatucdinemftringit nocr simil
ii imisticutos uł magnitudo pulctuomi officit
nerpuletuos utilitatem tolit adal iefacta ł omia
quasi facta sint singła at cum uau̾sa aspeieria¬

Expanded text:
e utilitatem perdunt; et qui utilitatem conseropere Dei nec multitudo magnitudinem minuit, nec magnitudo multitudinem stringit, neque simul vel multitudo vel magnitudo pulchritudini officit, neque pulchritudo utilitatem tollit, sed sic facta sunt omnia, quasi facta sint singula, ut cum universa aspexeri
Abbreviated transcription (Latin):
cauentium cthara & organo. lascuuam ata lit.¬
riȩ molliciem secutus. Sella quoq genut ubal.¬
caim. qui fuit malleator &e faber incuncta operi
exis &e ferri. furori iudelicet arma ministrans .
emmam quoq geiuuit sella sororem tubalcaum.
quȩ undecima ingeneratione sua transgrtssionẽ
malorum significat: & nouissina intentionem
demonstrat. Quid ẽ erim qͥo ingr̃atione maloꝵ
femina nouissima ponit᷑. nisiut patent̃ actur
intelligi qͦd prauoꝵ intentio omĩs ad delestati¬
onem carnalem dirigat᷑: Omnne niqͥdem qͥpast̃
in hocfine constituunt: atq uñ dci pcepta aͣise.¬
diunt᷑. unde se adꝓmissa el ñ extendunt. Iea.
de abmiror &e ꝯtupeo in memecipsa. cũ dispnti
diunam inreb transactis considero. qͣmaqps

Expanded text:
canentium cithara et organo , lasciviam atque luxuriae mollitiem secutus. Sella quoque genuit Tubalcain, qui fuit malleator et faber in cuncta opera aeris et ferri , furori videlicet arma ministrans. Noemam quoque genuit Sella sororem Tubalcain, quae undecima generatione sua transgressionem malorum significat, et novissima intentionem demonstrat. Quid est enim quod in generatione malorum femina novissima ponitur, nisi ut patenter detur intelligi, quod pravorum intentio omnis ad delectationem carnalem dirigitur? Omne siquidem quod agunt in hoc fine constituunt atque inde Dei praecepta transgrediuntur unde se ad promissa ejus non extendunt. A. Valde admiror, et stupeo in memetipsa cum dispositionem divinam in rebus transactis considero quoniam e
Abbreviated transcription (Latin):
& timore fictoꝵ anxia ibonio p̃sentib ñ confidcis.
s semꝑ mala imminentia metuens. In tantis
gͥ colorib & ptbationib mentis quȩ queso ꝑ ot̃
uera ẽ siuauitas. aut delectatio cariuso: QS fom.¬
tum corporiacerbum ñ redait᷑ uͥ consuienta. ta.¬
lib aculeis lacerat᷑: hec c̃ felicitas diuitã q ã
di lum falta forisz bona cernes laualare cepas

Expanded text:
et timore futurorum anxia; in bonis praesentibus non confidens, et timore futurorum anxia; in bonis praesentibus non confidens, sed semper mala imminentia metuens. In tantis ergo doloribus et perturbationibus mentis, quae, quaeso, potest vera esse sanitas, aut delectatio carnis? Quod fomentum corpori acerbum non redditur, ubi conscientia talibus aculeis laceratur? Haec est felicitas divitum, quam tu dum falsa foris bona cerneres laudare coeperas,
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo. limet iuolentiam potentum. suspec.¬
tam hc̃ fidem familiarium. semꝑimminentes.
pauet insidias exteroꝵ &e qͦd sescit cum odio om̃i¬
um possidẽ hoc misera q̃dam & infelici conten¬
tione contͣ om̃s intit᷑ defendere. sicq fit ut dum se
studio pͣuitatis a communi om̃ium societate
seꝑat cunctis odiosus: ⁊ ab om̃ium caritate alienꝰ
fiat. Certum eciam ht̃ qͦd si q̃ndo ab corerũ abun¬
dantia adectecit nulla cum aliene compassionis
miseratio exceptura sit. Rerum ũarũ ipsum
quiõe cuira ũ deserit. s usus ad alienos cñsit int̾m
ut sepe alis etiam largiri necẽe sit a quib nec ho¬
nore nec grãm nec utilitatt̃ sꝑare possit. Cumce.¬
tinet maledicit᷑. cum tͥbuit uanis adulationib
itride᷑ . s mens conscia ñ muiꝰ irrisionesua qͣm
maledictione offencdte᷑ Semꝑ acerba. semꝑ t̾stis.
semꝑ pusulanimis semꝑcura p̃sentiũ oppressa

Expanded text:
multitudo. Timet violentiam potentum, suspecmultitudo. Timet violentiam potentum, suspectam habet fidem familiarium, semper imminentes pavet insidias exterorum, et quod se scit cum odio omnium possidere, hoc misera quadam et infelici contentione contra omnes nititur defendere, sicque fit ut, dum se studio pravitatis a communi omnium societate separat, cunctis odiosus, et ab omnium charitate alienus fiat. Certum etiam habet, quod si quando eum rerum abundantia defecerit, nulla eum alienae compassionis miseratio exceptura sit. Rerum suarum ipsum quidem cura non deserit, sed usus ad alienos transit interim, ut saepe illis etiam largiri necesse sit, a quibus nec honorem, nec gratiam, nec utilitatem sperare possit. Cum retinet maledicitur, non tribuit, vanis adulationibus irridetur, sed mens conscia non minus irrisione sui quam maledictione offenditur. Semper acerba, semper tristis, semper pusillanimis, semper cura praesentium oppressa,