comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus libiã exercitũ & uictis hostib: con¬
sedisse eiusq posteros ex nomine attaui
affricã nuncupas: Huius rei testis ẽ alexinider
quidicitur polrhistor & cleo demus cognõ¬
mento malchus greco sermone barba ram
historiã retexentes : Quod aut̃ & filii didan
fuerunt. asurim & latosim & laomim &
asurim in negotiatores trans ferri putaNt
Latosim aeris ferriq metalla cudentes
Laomin uero p̃ylarchos id est princeps
multarũ tribuum atq populorũ: alii ab hoc
as surim uocatos syros esse c̃tendunT  &
plerisq filiis abrahae excethura oecupaitis
indiae esse regiones :
Recapitulatio asuramenito seru
ixpemore usq pilios cethuro
Atuim ad uertendũ quar abrahã seruosno
Adxerit postulans iure iurando fiden
ad femur abrahȩ nisi ut cognoscatue se¬
cramentũ. per femut enim genus intelleg¬
tur Ergo quae fuit illa coniuratio puisi
quia significabat degenere abrabã incenũ

Expanded text:
adversus Libyam exercitum, et ibi victis hostibus conadversus Libyam exercitum, et ibi victis hostibus consedisse, ejusque posteros ex nomine atavi Africam nuncupasse. Hujus rei testis est Alexander, qui dicitur Polyhistor, et Cleodemus cognomento Malchus, Graeco sermone barbaram historiam retexentes. Quod autem et filii Dadan fuerunt Assurim, et Latusim, et Loomim, et Assurim, in negotiatores transferri putant, Latusim aeris ferrique metalla cudentes, Loomim vero φίλαρχος, id est, princeps multarum tribuum atque populorum. Alii ob hoc Assurim, vocatos Syros esse contendunt, et a plerisque filiis Abrahae ex Cetura, occupatas Indiae regiones. Recapitulatio a juramento servi in femore usque filios Ceturae. - Animadvertendum cur Abraham servo suo dixerit, postulans jurejurando fidem: ad femur Abrahae, nisi ut cognoscatur sacramentum. Per femur enim genus intelligitur. Ergo quae fuit illa conjuratio, nisi quia significabatur de genere Abraham in carne
Abbreviated transcription (Latin):
asuri & latosim & laomim: filiimadiam
toledea Omnes hui filii cethurae
Deditq abraham uniuersa quae habuit
isa ao: filiis aut̃ concubinarũ quas habuit
dedit munera & dimisit eos abisaac filio suo
cũ adhuc uiueret inoriente adt̃rã orientalẽ :¬
Quae est ista cothura aut quo ex genere
uel quae sit inter pretatio nominis eiis
queso ut dicas¬
M Cethura haebraeo sermone copulata inter¬
p̃tatur aut uicta : quam ob causã suspicantur
haebraei: mutato nomine eandẽ esse agar
aegyptiã quae sarra mortua transierit in
uxorẽ & uidetur de positiiam abrahae excu¬
sari aetas : ne senex post mortem axoris
uetulae : nouis arguatur nuptiis las ciusse
Nos quod incertũ est relinquentes: hoc dicima
qõ decethura natifilii abra ham uexta histancos
haebraeorũ occupaueriN TpΩΓΟΑΥ TΕR
& arabiam quae nuno uocatur CΥΑΑΙΝΩÑ
usq: ad mare rubrũ. Dicitur aũ unus expos¬
teris abrahae qui a ppellabatur afer duxisse

Expanded text:
Asurim, et Latusim, et Laomim. Et filii Madian, Asurim, et Latusim, et Laomim. Et filii Madian, t Aledea. Omnes hi filii Ceturae. Et dedit Abraham universa quae habuit Isaac. Filiis autem concubinarum, quas habuit, dedit munera, et dimisit eos ab Isaac filio suo, cum adhuc viQuae est ista Cetura, aut quo ex genere, vel quae sit interpretatio nominis ejus, quaeso ut dicas. Cetura Hebraeo sermone copulata interpretatur, aut victa: quam ob causam suspicantur Hebraei mutato nomine eamdem esse Agar Aegyptiam, quae, Sara mortua, transierit in uxorem, et videtur decrepiti jam Abrahae excusari aetas, ne senex post mortem uxoris vetulae novis arguatur nuptiis lascivisse. Nos quod incertum est relinquentes, hoc dicimus, quod de Cetura nati filii Abraham, juxta historicos Hebraeorum, occupaverint Τρωγλοδύτιν et Arabiam quae nunc vocatur Εὐδαίμων, usque ad mare Rubrum. Dicitur autem unus ex posteris Abrahae, qui appellabatur Opher, duxisse
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo ꝓficis cens nutricis solatio foueretur
interra austri. & egressus est ut exer¬
Sceret in campo adues perã: Cuius signi fi¬
cationis sit ista egressio isaac incam pum
aduesperam scire desidero¬
M Hoc mihi uidetur signi ficari uelle unde
a patre adimmo landũ quondam fuerat
ab ductus quod aut̃ ait egressus est
Aegre ssusestisa aiut excere t̃ hncã po¬
gressus ẽ isaac ut loqueretur inagro incli¬
nante iã uespera : Signi ficat aut̃ secundũ
illud qt̃ dñs solus orabat in monte : etiã isa ac
qui intypo dñi fuit adorationẽ quasi uirum
iustũ domo egressũ & uel nona hora uel
ante solis occasũ spiritales dõ uictimas ob¬
tulisse. SeQUΙTUR.¬
A Uidensq rebecca isaac. tulit theris trum
& operuit se theristrũ quid sit expone:
Mheris trũ & enim palliũ dicitur: genus
etiam nunc arabici uestimenti quo
maldan & madian iesboo & sue : Iec san
genuit saba & dedar Filii dedan fuerur

Expanded text:
virgo proficiscens, nutricis solatio foveretur.virgo proficiscens, nutricis solatio foveretur.vit in terra Austri, et egressus est ut exerceretur in campo ad vesperam. Cujus significationis sit ista egressio Isaac in campum ad vesperam, scire desidero. Hoc mihi videtur significari velle, unde a Patre ad immolandum quondam fuerat abductus. Quod autem ait: Et egressus est ut exerceretur in campoegressus est Isaac ut loqueretur in agro declinante jam vespera. Significat autem secundum illud quod Dominus solus orabat in monte, etiam Isaac, qui in typo Domini fuit, ad orationem, quasi virum justum domo egressum, et vel nona hora, vel ante solis occasum spiritales victimas obtulisse. Sequitur. Vidensque Rebecca Isaac, tulit theristrum, et operuit se. Theristrum quid sit expone. Theristrum etenim pallium dicetiam nunc Arabici vestimenti, quo Madan, et Madian, et Jesboc, et Sue. Et Jecsan genuit Saba et Dadan. Et filii Dadan fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
idest uirgo nimia diligentia custodita
maioris uidecurmihi laudis esse quã uirgo
Uirgo quippe iuxta apostolũ potest esse
ut & uirgo sit & abscondita : quae abscondita
est iuxta idioma linguae haebrae ae. con¬
sequenter & uirgo e ⁊ Quae aut̃ uirgo non
statim sequitur ut & abscondita sit: hoc idem
uerbũ & in exodo demaria sorore morsi
uirgine legimus, Ostendant igitur iuda ei
inscripturis alicubi positũ aalmã ubi ad¬
ulis centulã tantũ & non uirginẽ sonet
& concedimus eis illud qđ in isaia apud nos
dicitur: etce uirgo concipiet & pariet. Non
absconditã uirginẽ : sed ad ulis centulã signifi¬
care iam nuptãm. Sequi tur
Et dimiserunt rebeccam sororẽ suam & sub¬
stantiã eius & seruũ abrabae & uiros
qui cũ eo erarT In haebraeo habet. & di¬
miserunt rebeccam sororẽ suã & nutricem
eius & seruũ abrahae & uiros illius: Decens
quippe erat ut adnuptias absq parentibus

Expanded text:
idest, virgo, nimia diligentia custodita, idest, virgo, nimia diligentia custodita, majoris mihi videtur laudis esse, quam virgo. Virgo quippe juxta Apostolum potest esse ut et virgo sit, et abscondita. Et quae abscondita est, juxta idioma linguae Hebraeae, consequenter et virgo est; quae autem virgo, non statim sequitur, ut abscverbum et in Exodo de Maria sorore Moysi virgine legimus. Ostendant igitur Judaei in Scripturis alicubi positum Alma, ubi adolescentulam tantum, et non virginem sonet: et concedemus eis illud quod in Isaia apud nos dicitur: Ecce Virgo concipiet et pariet, non absconditam virginem, sed adolescentulam significare jam nuptam. Sequitur. Et dimiserunt Rebeccam sororem suam et substantiam ejus, et servum Abrahae et viros qui cum eo erant. In Hebraeo habet: Et dimiserunt Rebeccam sororem suam, et nutricem ejus, et servum Abrahae, et viros illius. Decens quippe erat ut ad nuptias absque parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
tis cgre dientur ad hauriendum a quam
cui ego dixero, da mihi aquã dehrdria tua¬
ut bibam & cetera usq ipsa est quam prepa¬
rauit dñs filio dñi mei: & quod sequitur
uus sermone siclus corrupte appellatur. unciae
pondus habet
egredietur ad auriendũ & cetera : In aliis ue¬
ro prouirgine aduliscentulã legimus quae¬
quo modo sibi inuicem congruant. doce
loco ubi in nostris codicib scriptum est¬
unte Ecce uirgo concipiet & pariet : & aqui la¬
ip transtulit. Ecce ad ulis centula concipiet
nisi uirgini scribitur  & habet e tormo¬
scriptũ est. Si quidem in iob. & sapienta
unde inuenietur: & quis locus intellegentiȩ
& absconditur ab oculis omnis uiuentis
Vbinunc diximus absconditur: in haebrȩo
p̃p̃t̃ declinationẽ uerbi aliter figuratũ est
Naalma dicitur huic qđ simile: lic& mas¬
culino generi declinet᷑ : & in regnorũ libris
scriptum est ex ꝑ sona helisei loquentis ad
adgeeg & dñs abscondit ame ergo¬
a almã quando interp̃tatur abscondita

Expanded text:
egredietur ad hauriendum, cui ego dixero: Da mihi aquam de hydria tuat caetera usque, Ipsa est quam praeparavit Dominus filio domini mei, et quod sequitur. sermone siclus corrupte appellatur, unciae pondus habet. In aliis vero pro virgine adolescentulam legimus,quomodo sibi invicem congruant, doce.loco ubi in nostris codicibus scriptum est: Ecce virgo concipiet, et pariet , Aquila transtulit: Ecce adolescentula concipiet, et nisi de virgine scribitur, et habet etymoScriptum siquidem est in Job: Sapientia unde invenietur? Et quis locus intellectus? et abscondetur ab oculis omnis 342 viventis . Ubi nunc diximus, abscondetur, in Hebraeo propter declinationem verbi aliter figuratum, NAALMA   dicitur. Huic quid simile, licet masculino genere declinetur, et in Regnorum libris scriptum est, ex persona Elisaei loquentis ad Giezi: Et Dominus abscondit a me . Ergo ALMA, quod interpretatur abscondita,
Abbreviated transcription (Latin):
Et appendit abraham efron argentũ qđ locu¬
tus est in aurib filiorũ eth: In hae braeo
sicut hio posuimus primũ nomeneius seri¬
bitur efron secundũ efran post quã enim
practio uictus est ut sepulc hrũ uenderet
& acceperat argentũ lic& cogente abraham
uau littera quae apud illos pro .a. legitur
ablata de eius nomino est:ut proeo ẽfron
as qui potuerit memorias uendere mortuo¬
rum: Soiant igitur qui sepulchra uenditar̃
& non coguntur ut accipiant pretiũ sed a
nolentibus quoq: ex tor quent in mutari
nomen suũ &perire. quid de merito eorum
cũ etiam ille reprehendatur occulte qđ mui¬
tus acceperat: Recapitulatio
Moritur sasrar centisimo uicesimo anno
uitas suae. &empto agro ab efron sepeliunt eã¬
sꝗda. Sed quid sibi uellit qõ sarra in sepulchro dupli¬
dsa ci sepelitur nos se cupio. Hoc sane scien dum
is tulquae sieculo moritur ut dõ uiuat. gemina¬
np uitae requie suscipitur. id est mactione boni

Expanded text:
Et appendit Abraham Ephron argentum, quod locuEt appendit Abraham Ephron argentum, quod locutus est in auribus filiorum Het. In Hebraeo sicut hic posuimus, primum nomen ejus scribitur Ephron, secundum pretio victus est, ut sepulcrum venderet, et accepit argentum, licet cogente Abraham, vau littera, quae apud illos pro au f. o legitur, ablata de ejus nomine est, et pro Efron rtutis, qui potuerit memorias vendere mortuorum. Sciant igitur qui sepulcra venditant, et non coguntur ut accnolentibus quoque extorquent, immutari nomen suum, et perire quid de merito eorum, cum etiam ille reprehendatur occulte quod invitus acceperat. Recapitulatio. - Moritur Sara centesimo vicesimo anno vitae suae, et empto agro ab Ephron, sepeliunt eam. Sed quid sibi velit quod Sara in sepulcro duplici sepelitur, nosse cupio. Hoc sane sciendum quia anima quae saeculo moritur ut Deo vivat, gemina vitae requie suscipitur, id est, in actione boni
Abbreviated transcription (Latin):
& ipso nomine legitur inisaia: R¬
Caseth quoque quartus est aquo cas dei
idest chaldaei postea uocati sunt
Deo bitu sarrae. henonionus
ualem debemus accipere locum arboc
in quo sarra mortua esse perhibetur.¬
U Moriua inquit sarra inciuitate arboc quae
est in ualle. haec est cebron interra chanaaꝑ
Hoc aut̃ quod hic positũ est in ualle. in au¬
tenti codicib: non habetur: Nomen quoq:
inter p̃tes nomen ciuitatis haebraeae barbare¬
atq corruptȩ & aliter quã in suo elo quio dicitꝰ
transtulis se : Arboc enim nihil omnino sig¬
nificat sed dicitur arbeo hoc est quat tuor
Quia ibi abraham isaac & ia cob conditi sunt
& ipse princeps humani generis adam ut in
iesa libro apertius de monstratur: Sequitꝰ
Iixit que efron adabraham. audi nos dñe
rex ab eo tues nobis inelecto sepulchro nos tro
sepoli mortuũ tuum Prorege principẽ hab&
siue ducem Nasin quippe nonrex sed duix
dicitur. Sequi tur

Expanded text:
et ipso nomine legitur in Isaia. et ipso nomine legitur in Isaia. Caseth quoque quartus est, a quo Casdei, id est Caldaei, postea vocati sunt. De obitu Sarae. Hieronymus. - Qualem debemus accipere locum Arboc, in quo Sara mortua esse perhibetur. Mortua est, inquit, Sara in civitate Arboc, quae est in valle, haec est Hebron in terra Chanaan. Hoc autem quod hic positum est, in valle, in authenticis Codicibus non habetur. Nomen quoque Septuaginta Interpretes nomen civitatis Hebraeae barbare, corrupte et aliter quam in suo eloquio dicitur, transtulisse. Arboc enim nihil omnino significat, sed dicitur Arbec, hoc est quatuor, quia ibi Abraham, Isaac et Jacob conditi sunt, et ipse princeps humani generis Adam, ut in Jesu libro apertius demonstratur. Sequitur. Dixitque Ephron ad Abraham: Audi nos, domine rex, a Deo tu es nobis, in electo sepulcro nostro sepeli mortuum tuum. Pro rege principem habet sive ducem. Nasin quippe non rex, sed dux dicitur. Sequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
fratrituo us primogenitus eius. & bu
patrẽ illius & camuhel patrẽ syrorũ & caseh
primo genitus nachor fratris abraham de
melcha uxore eius filia atran. natus est
us decuius iobstirpe descendit sicut scrip¬
tum est in ex ordio uoluminis eius. Uir fuit
interra us. iob nomen eius : Male igitur
quidã aestim ant iob degenere esse esau
siquidem illud quod infine libri ipsius habetꝰ
eo qõ de syro sermone trans latũ est & quar¬
tus sit abesau. & reliqua quae ibi contenent᷑
in haebraeis uoluminibus non habetur. R.
Secundus natus ẽ de melcha .buz quem lxx
est balaam ille diuinus ut haebraei tradunt.
qui in libro iobdicitur helius: primũ uir
scs & prophetes di : postea ꝑ in oboedientiã
& desideriũ munerũ dum is raheli maledicere
cupit diuini uocabulo nuncupatus¬
filius barachi hel buz ites: De huius uidelic&s
buz iradice descendens R
Camu hel uero pater est da masci. ipsa enim
uocatur arani quae hic prosyria scripta ẽ

Expanded text:
fratri tuo, Huz primogenitum ejus, et Buz fratri tuo, Huz primogenitum ejus, et Buz fratrem illius, et Camuel patrem Syrorum, et Cased. Primogenitus Nachor fratris Abraham de Melcha uxore ejus filia Aram natus est, Huz de cujus Job stirpe descendit: sicut scriptum est in exordio voluminis ejus: Vir fuit in terra Huz, Job nomen ejus . Male igitur quidam aestimant Job de genere esse Esau; siquidem illud quod in fine libri ipsius habetur, eo quod de Syro sermone translatum est, et quartus sit ab Esau, et reliqua quae ibi continentur, in Hebraeis voluminibus non habetur. Secundus natus est de Melcha Buz, quem Septest Balaam ille divinus, ut Hebraei tradunt, qui in libro Job dicitur Helius primum vir sanctus et prophetes Dei; postea per inobedientiam et desiderium munerum, dum Israel maledicere cupit, divini vocabulo nuncupatusfilius Barachiel Buzites, de hujus videlicet Buzi radice descendens. Camuel vero pater est Damasci. Ipsa enim vocatur Aran, quae hic pro Syria scripta est,
Abbreviated transcription (Latin):
a circũ deditme populus hic : Alii hunc arietẽ¬
intͣ cornib: inueprib: obligatũ. eundem xp̃m
senserunt : ante quã immolaretur. spinis
p aiudaeis coronatũ : Per acto igitur sacrificio
dicitꝰ ad abraham. : In semine tuo benedi cent̾
om̃s gentes: quando enim hoc factũ est suis
quando dicit ille aries: foderunt manus
meas & pedes meos & dinumera uerunt om̃a
os samect : hoc enim quando ꝑactũ est illud
inpsalmis sacrificiũ tunc mipso psalmo dictũ
uniuersae fines terire. & ad orabunt in con¬
spectu eius omnes patriae gentiũ : qm̃ dñi est
regnũ &ipse dominabitur gentium
Immolato igitur abrahã ariete prois aac filio
suo uocauitꝰ nomen loci illius dñs uidet
Npro eo quod est dñs uidere fecit : utiq ꝑ in¬
carnationem. Sequitur¬
A De iob & genere eius ut ueritas pate facta
clareat edo cericupio. HICΡΟΝIcnus
MEt nunti auerunt abraham dicentes.
ecce peperit melcha & ipra filios nachor

Expanded text:
m circumdedit me populus hic. Alii hunc arietem circumdedit me populus hic. Alii hunc arietem cornibus in vepribus obligatum, eumdem Christum senserunt, antequam immolaretur, spinis a Judaeis coronatum. 12. Peracto igitur sacrificio, dicitur ad Abraham: In semine tuo benedicentur omnes gentes. Quando enim hoc factum est, nisi quando dicit ille aries: Foderunt manus meas, et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea ? Hoc enim quando factum est, in Psalmis sacrificium, tunc in ipso psalmo dictum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu eregnum, et ipse dominabitur gentium. Immolato igitur Abraham suo, vocavit nomen loci illius, Dominus vidit: pro eo quod est, Dominus videre fecit, utique per incarnationem. Sequitur: De Job et genere ejus, ut veritas patefacta clareat, edoceri cupio. Hieronymus. - Et nuntiaverunt Abraham dicentes: Ecce peperit Melcha et ipsa filios Nachor
Abbreviated transcription (Latin):
silaus siat ridiuuem aut̃ illud inquo uones¬
ruen adlocũ imñimolationis: tros mundietaes
significantꝰi unam ante legẽ aliam sablegs
tertiã subgratia : Ante legm ab alraluro
usq ad morsenꝰ Sublege amox sen oside
testat tertius dies gratia esse inqua terca
aeate quasi post triduũ sacramentũ sacrificui
xp̃i completũ est. De inde isa ac ligatis pedib:
altari suꝑ ponitur & dñs inligno sus pensus
cruciad figitur. Sed illud qõ figuratum est
inisaao trans gestũ est ad arietẽ quur
filius quia natus aries quia immolatus
Sed quid est qõ inueprib: herebat aries ille
crux cornua hab&. sicenim duo ligna conpa¬
gantur inse. cũ speciem crucis reddunt: unde¬
Cornibus ergo herens aries : crucifixũ dñm sig¬
nificat. Uepres aut̃ spinae sunt: spinae inĩ¬
quos & pec catores signi ficant: qui sus pende¬
runt dnm incruce: Inter spinas itaq: peo¬
catorũ iudaeorũ suspensus est dñs sicut per
spmishieremiã idem dicit : Spinis peccatorũ suorũ¬

Expanded text:
 Triduum autem illud, in quo venerunt ad locum immolationis, 313 tres mundi significat aetates: unam ante legem, aliam sub lege, tertiam sub gratia. Ante legem, ab Abraham usque ad Moysen; sub lege, a Moyse usque restat, tertius dies gratiae est. In qua tertia aetate, quasi post triduum, sacramentum sacrificii Christi completum est. 10. Deinde Isaac, ligatis pedibus, altari superponitur, et Dominus in ligno suspensus cruci affigitur. Sed illud, quod figuratum est in Isaac, translatum est ad arietem. Cur Filius, quia natus; aries, quia immolatus. Sed quid est, quod in vepribus haerebat aries ille? crux cornua habet; sic enim duo ligna compinguntur in se, cum speciem crucis reddunt. 11. Undent Habacuc III, 4. Cornibus ergo haerens aries crucifixum Dominum significabat. Vepres autem spinae sunt. Spinae iniquos, et peccatores significant, qui suspenderunt Dominum in cruce. Inter spinas itaque peccatorum Judaeorum suspensus est Dominus, sicut per Jeremiam dicit idem: Spinis peccatorum suoru
Abbreviated transcription (Latin):
dixit que seruo suo seniori qui supra
accipus uxorem filio meo de filiabus chana¬
neorũ sed ad terrã & cognatio nẽ meã profi¬
ciscaris. & inde accipies uxorẽ filio meo isaae
posuit que seruus manũ suã sub femur abra¬
hac & iurauit ei Qur infemore abrahae¬
iurat quasi in loco s co:
uerit of aut̃ dicimus iuras se eũ inseminie
abrahae hoc est inxpõ qui ex illo nos cuiente
erte uxta cuangelistã mattcheũ loques tali
Libe  generationis ihã xp̃i filii dauid fili¬

Expanded text:
Dixitque servo suo seniori, qui supraaccipias uxorem filio meo de filiabus Chananaeorum; sed ad terram et cognationem meam proficiscaris, et inde accipies uxorem filio meo Isaac. Posuitque servus manum suam sub femur Abrahae, et juravit ei. Cur in femore Abrahurat, quasi in loco sanctoverit. Nos autem dicimus jurasse eum in semine Abrahae, hoc est in Christo, qui ex illo nasciturus erat: juxta evangelistam Matthaeum loquentem; Liber generationis
Abbreviated transcription (Latin):
dimissi & non ꝑducti ad locũ sacrificui iudeos
figurabant̃ quicũ seruiliter uiuerent & carnast̃
saperent: Non intellegebant hamilitatem xp̃i
non intellegebant passionẽ eius ideo non per¬
uenerunt ad locũ sacrificii : Quur aũ duo seru
quia ipse induas partes diuidendus erat: qđ
factũ est salomone peccante quando diuisus ẽ
idem populus loco regni: non errore impietatis
quib etiã sacpe ꝑ prophetã dicitur: Auersatrx
is rahel & praeuari catrix iuda. & reliqua
Asinus aut̃ ille in sensata ẽ stultitia iucdaeorã
ista insensata stultitia portabat om̃a sacrañta
ei qđ ferebat nesciebat: Iam qõ diotũ est es
exspectato hic cũ asino usq reuertemur adios
apostolũ audi: caecitas ex parte inis raheli
facta est: quae ceoitas exparto est hiccum
asino Ut plenitudo inquid gentium intrara
hoc est post quã ad orautrimus ubi sacrifieuã
enicis domini cae impletũ. ꝑgentes fuio

Expanded text:
dimissi, et non perducti ad locum sacrificii, Judaeos dimissi, et non perducti ad locum sacrificii, Judaeos figurabant: qui cum serviliter viverent, et carnaliter saperent, non intelligebant humanitatem Christi, non intelligebant passionem ejus; ideo non pervenerunt ad locum sacrificii. Cur autem duo servi, quia ipse in duas partes dividendus erat. Quod factum est Salomone peccante, quando divisus est idem populus loco regni, non errore impietatis, quibus etiam saepe per prophetam dicitur: Aversatrix Israel, et praevaricatrix Juda, et reliqua . Asinus autem ille insensata est stultitia Judaeorum: ista insensata stultitia portabat omnia sacramenta, et quod ferebat nesciebat. Jam quod dictum est eis, Exspectate hic cum asino, usque, Revertimur ad vos; Apostolum audi, Caecitas ex parte in Israel facta est . Quae caecitas ex parte est hic cum asino: ut plenitudo, inquit, gentium intraret; hoc est, postquam adoraverimus, ubi sacrificium crucis dominicae impletum, per gentes fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
sexta actato scħ quae senec tã significat abribȩ
quia ipsũ sacramentũ dĩ longeuum eratudi
sencctus sarrae in plebedĩ hoc est inmulatu¬
dine ꝓphetarũ: hocidem significat quia in fine
tm porũ ex ipsa plebe scarũ animarũ natus
est xp̃s: Sterilitas aut eius intimat qđ oihos
sacculo spe salui facti sumus. & ixp̃o tamqua
mnisaac om̃s nati sumus : quem partũ eccles ias
infine temporũ mirabili di gratia : p̃naturab
fecunditate prophetauit. Iam de inde seque
as hastoriae sacramentũ quid imaginariȩ
ꝑtendebat inspiciendũ est i Quis ergo ino
si brabami ut prac diotũ est. ꝑillã immolationẽ
figurabatur Nisi pater ex celsus : quis misuac
tũ filiũ dõ uiccimã obtulit. ita dñs uni cũ filiũ
suum pronobis omnibus tradidit: & sicut
is aac ipse sibi ligna portabat . quib: erat in poner¬
dus ita & xp̃s gestabat in humeris lignũ erucis
in quoerat crucifigendus: Duo autẽ serui ill

Expanded text:
sexta aetate saeculi, quae senecta significatur Abrahae, sexta aetate saeculi, quae senecta significatur Abrahae, quia ipsum sacramentum Dei jam longaevum erat; et senectus Sarae in plebe Dei, hoc est, in multitudine prophetarum hoc idem significat, quia in fine temporum ex ipsa plebe sanctarum animarum natus est Christus. Sterilitas autem ejus intimat quod in hoc saeculo spe salvi facti sumus, et in Christo tamquam in Isaac omnes nati sumus, quem partum Ecclesiae in fine temporum mirabili Dei gratia, non naturali fecunditate prophetavit. Jam deindentis historiae sacramentum, quod imaginarie portendebat, inspiciendum est. Quis ergo in Abraham ut praedictum per illam immolationem figurabatur, nisi Pater excelsus? Quis in Isaac,tum filium Deo victimam obtulit, ita Dominus unicum Filium suum pro nobis omnibus tradidit. Et sicut Isaac ipse sibi ligna portabat, quibus erat imponendus; ita et Christus gestabat in humeris lignum crucis, in quo erat crucifigendus. Duo autem servi illi
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde abrarham gladio armatur. & cum iam
pene feritet ammonitur ut parceret & nonta¬
men sine sacrificio sine sanguine seruore cedit
Apparet namq aries inuepre inherens cornib:
immolatur ꝑ agiturq sacrificiũ : peracto sa¬
crificio dicitꝰ ad abraham. Benedicam tibi &
multiplicabo sementuũ sicut stollas cael. &
uelut harena maris Posse debit sementuum
portas mimicorum suorũ & benedicentur in se¬
minc tuo omnes gentes terrae quia obaudisti
uocimeae. Explicit spiritalrier
cia nunc uideamus quid subhuius sacramen¬
a lateat mysteriorũ occultio Iste enim
abraham quando filiũ unicũ perduxit ad
immo landũ. habebat ꝑ sonã dĩ patris: Sed
quid est qđ cum senex suscepit: ds̃ enim
non senescit: Sed ipsa praenuntiatio dexpo
iam quodã modo senuerat quando natus est
xp̃s. Inchoata est abadam ubi dictũ est:
erunt duo incarne una sacramentũ illud
magnũ in xp̃o & mecclesia: & conpleta est

Expanded text:
Deinde Abraham gladio armatur, et cum jam Deinde Abraham gladio armatur, et cum jam pene feriret, admonetur ut parceret; et non tamen sine sacrificio, sine sanguine fervori cedit. Apparet namque aries in vepre, inhaerens cornibus; immolatur, peragiturque sacrificium, peracto sacrificio dicitur ad Abraham: Benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli, et velut arenam maris; possidebit semen tuum portas inimicorum suorum, et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae, quia obaudisti voci meae. Explicatio spiritalis. - Age nunc videamus qui sub hujus sacramenti lateat mysterio. Iste enim Abraham quando filium unicum perduxit ad immolandum, habebat personam Dei Patris. Sed quid est quod eum senex suscepit? Deus enim non senescit. Sed ipsa pronuntiatio de Christo jam quodammodo senuerat, quando natus est Christus, inchoata est Erunt duo in carne una ; sacramentum illud magnum in Christo et Ecclesia ; et completa est
Abbreviated transcription (Latin):
aquila posuit & symmachus ꝑ sin littera
scribi: Hic uero sabethlitterã positã ex quo
manifestũ es se non inter p̃tationẽ stirpiũ
condensarũ & inmodũ retis int̃ se uirgulta
contexta uerbũ sabeth sed nomen sonare¬
uirgulti qđ ita haebraei cae dicitur
Ego uero diligent̃ inquirens CIXNΕΩNΑ
ꝑsamech lit terã scribi crebro repperi. Seq̃t̃r
Et uocauit abraham nomen loci illias
dñs uidit: cur hoc nomen accepit
MPro eo qđ hic habet. uidit in haebraeo
habet uidebitur: Hoc autẽ apud haebrxos
exiuit in pro uerbiũ : ut siquando inangustia
constituti sunt & dñi optant auxilio subseuari
clangere. Rocapi tulatio
ubetur abrahã immolare filiũ suũ unicum
Ille aut̃ obtem perans dõ soluit uotã : serauit
asinũ  in posuit ligna: seruos longe dimisit
solus cũ filio ascendit : intriduo adlo cũꝑue¬
nit Atate quã ueniret filius ad locũ sacrifi¬
cu. ipse sibi immolandus ligna portabat

Expanded text:
Aquila posuit, et Symmachus per sin litteram Aquila posuit, et Symmachus per sin litteram scribitur: hic vero   SAMECH littera posita est: ex quo manifestum est non interpretationem stirpium condensarum, et in modum retis inter se virgulta contexta verbum Sabevirgulti, quod ita Hebraice dicitur. Ego vero diligenter inquirens, συχνεὼν per samech litteram scribi crebro reperi. Sequitur: Et vocavit Abraham nomen loci illius, Dominus vidit. Cur hoc nomen accepit? Pro eo quod hic habet, Vidit, in Hebraeo habet, Videbitur. Hoc autem apud Hebraeos exivit in proverbium, ut si quando in angustia constituti sunt, et Domini optant auxilio sublevari, clangere. Recapitulatio. - Jubetur Abraham immolare filium suum unicum, ille autem obtemperans Deo solvit votum. Stravit asinum, imposuit ligna, servos longe dimisit, solus cum filio ascendit, in triduo ad locum pervenit, antequam filius veniret ad locum sacrificii, ipse sibi immolandus ligna portabat.
Abbreviated transcription (Latin):
scs̃ quidocet homines ueritatẽ & in spirat prophe
eids̃ indie tertia: Notandũ qõ degeraris
& consoquenter illuc die tertio ꝑuenis se dicat᷑
Male igitur aestimant : qui a braham putant
illo tempore querco habitasse mambre
cum inde usq ad montẽ moria uix unius diei
iter plenum sit Soqui tur
postergũ eius tenebatur in uirgultu sabech
cornibus siuis quomodo hoc intollegendũ est
Rdiculam rem hoc in loco emissenus eu sebu
est locutus: Sabetii inquiens dicitꝰ hircus¬
quirets cornib: & ad carpendas arboris frondes
sublimis ad tollitur: Rursus aquila
CΙΧΝΕΩΝΑ interpretatus ẽ quem nos
ueprẽ possumus dicere uel spinitũ: & ut uerbi
uim interp̃temur condensa & inter se inplexa
uirgulta: Vnde & symmachus in eandem
ductus opinionẽ: & apparuit ait aries post
hoc recentus inretente cornib suis : Verum
quibusdã in hocdũ taxat loco melius uident᷑
sud nom̃ sabeth posuerunt dicentes : In uir

Expanded text:
iritus sanctus, qui docet homines veritatem, et inspirat prophetiritus sanctus, qui docet homines veritatem, et inspirat prophetin die tertia. Notandum quod de Geraris et consequenter illuc die tertio pervenisse dicatur. Male igitur quidam aestimant, qui Abraham putant illo tempore ad quercum habitasse Mambre, cum inde usque ad montem Moria vix unius diei iter plenum sit. Sequitur: post tergum ejus tenebatur in virgulto Sabech cornibus suis. Quomodo hoc intelligendum est? Ridiculam rem hoc in loco Emisenus Eusebius est locutus: Sabech, inquiens, dicitqui rectis cornibus et ad carpendas arboris frondes sublimis attollitur. Rursum Aquila συχνεῶνα interpretatus est, quem nos veprem possumus dicere, vel spinetum: et ut verbi vim interpretemur, condensa et inter se implexa virgulta. Unde et Symmachus in eamdem ductus opinionem, Et aphoc retentus in rete cornibus suis. Verum quibusdam in hoc duntaxat loco melius videntursum nomen sabech posuerunt dicentes: In virgu
Abbreviated transcription (Latin):
orib digapre senti loco quod is aac ñst urtas
ad qͥuercũ mambrei siue inaulone manbro
ut in hae brgo habetur sed ingeraris. ubi du
ber sabeae usq hodie oppidũ e dduo ꝓperenis
unto non gronde tn pus ege diui si one priesidr¬
i palestinae salutaris est dicta: huius rei testis est
Et dixit ad abraham dr̃. tolle filium tuum quẽ
diligis isaac &uade interram uisionis & cetera:¬
onis quis sit locus iste uisionis uolo scire¬
M Difficile est idioma linguae haebreae in latinũ
uertere sermonem: lbi nunc dicitꝰ uade interrã
excelsã in haebraeo habet. morra quoda quila
transtulit. THN Kata ΦaN hoc est lucidam
Aiunt ergo haebraei hunc montẽ esse inquo
postea templũ aedificatũ est in area ornae
iebusei sicut & in para lipemon scriptum est
& coeperunt aedi ficare templum mense secun¬
do insecunda die mensis in monte morra
Qui id cireo in luminans inter p̃tatur & lucis quia¬
libir ibi est dabir hoc est oraculũ dĩ & lex & sp̃s

Expanded text:
oribus et ex praesenti loco quod Isaac non sit natus ad quercum Mambre, sive in Aulone Mambre, ut in Hebraeo haberetur, sed in Heraris, ubi et Bersabee usque hodie oppidum est, quae provincia ante non grande tempus, ex divisione praesidum Palestinae, Salutaris est dicta. Hujus rei testis est ltis. Sequitur: Et dixit ad Abraham Deus: Tolle filium tuum, quem diligis Isaac, et vade in terram visionis, etc. Quis sit locus iste visionis volo scire. Difficile est idioma linguae Hebraeae in Latinum vertere sermonem, ubi nunc dicitur, Vade in terram excelsam: in Hebraeo habet Moria quod Aquila transtulit τὴν καταφανῆ, hoc est lucidam. Aiunt ergo Hebraei hunc montem esse in quo postea templum aedificatum est in area Ornae Jebusaei, sicut et in Paralipomenon scriptum est: Et coeperunt aedificare templum mense secundo, in secunda die mensis in monte Moria: qui idcirco illuminans interpretatur et lucens, quia ibi est Dabir, hoc est oraculum Dei, et lex et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓut potiu enucleaui. & iuxta propositã questi¬
onem iuxta utramq editionẽ netui contrariũ
uideater secundũ utramq genealogiã leuui
uidelicet & iudae. puto plenius problema dis so¬
lutũ : Quodsi alicui displicet de emulis & ob¬
tretatorib: nostris ad conpendiũ ueniã & dicam
inconon esse diuersũ quia sȩcundũ unam quãꝙ:¬

Expanded text:
prout potui enucleavi, et juxta propositam quaestiprout potui enucleavi, et juxta propositam quaestionem, juxta utramque editionem, ne cui contrarium videatur, secundum utramque genealogiam, Levi videlicet et Judae, puto plenius problema dissolutum. Quod si alicui displicet de aemulis et obtrectatoribus nostris, ad compendium veniam, et dicam in eo non esse diversum: quia se
Abbreviated transcription (Latin):
est aegrptũ. Replica acaath usq: adeleazar
genea logiã. & computantur generationes quat tuor
Lic& quidam ue lint ab abram incipere usq
adfine es qd̃ nos ineleazar fecimus peruenire
Siuero uolueris disparẽ numerũ ostendere
quo modo secundũ ex odũ quinta generatio re
egres si sunt fili is rahel det̾ra xegypti tribus
tuno iudae & ordo numeretur: Iudas genuit
phares Phares genuit esrom: es rom
genuit amram Aonram genuit ammina dab
amminadab genuit naasor, Naa son
genuit salmon Phares cum patre suo iuda
ingressus ẽ aegrptũ. Naason princeps tribas
udae in deserto fuisse discribitꝰ. Cuius filius
salmon terrã reꝓmissionis introut Conputor
ergo aphares usq ad naason. & in uenies genera¬
tiones quinque tamen & si non nulli ut qđ nos
intribu lequi ostendimus. in esrom initiũ faci¬
an & ad salimonusq ꝑueniant. Haec tibi
sacratissime pontifex ex ingenio studii nostri

Expanded text:
est Aegypto. Replica Caath usque ad Eleazar est Aegypto. Replica Caath usque ad Eleazar genealogiam, et computantur generationes quatuor. Licet quidam velint ab Abram incipere usque ad Phinees, quod nos in Eleazar fecimus, pervenire. Si vero volueris disparem numerum ostendere, quomodo secundum Exodum quinta generatione egressi sunt filii Israel de terra Aegypti, tribus tunc Judae et ordo numeretur. Judas genuit Phares. Phares genuit Esrom. Esrom genuit Amram. Amram genuit Aminadab. Aminadab genuit Naason. Naason genuit Salmon. Phares cum patre suo Juda ingressus Aegyptum. Naason princeps tribus Judae in deserto fuisse describitur, cujus filius Salmon terram repromissionis introiit. Computa ergo a Phares usque ad Naason, et invenies generationes V tantum, etsi nonnulli, ut quod nos in tribu Levi ostendimus, in Esrom initium faciant, et ad Salmon usque perveniant. Haec tibi, sacratissime pontifex, ex ingenio studii nostri,
Abbreviated transcription (Latin):
Aygnauit in hierusalem sedecim annis cum utiq
ptar eius undecimo anno regnare incipiens
annis quad raginta regnauerit. &un decimo
silium generare nequi uerit. Dum haeo & mul¬
ta istius modi oracula mecũ sollicitus euoluerim
aperuit mihi ostium qui habet clauem dauid
introduxitme incubiculũ suũ. posuitq me
inforamine petre ut post spm̃ seuientem. post
terrae meae motũ post incendiũ ignorantiae
quo urebar uox adme lenioris accederet:
diceremque: Inueni quem quae siuit anima
mea tenebo eum & non dimittam Qenine
cũ interse scriptura uideatur esse contraria . utrũq
uerum est cũ diuersũ sit Egressi sunt quarta
generatione filii isrł deterra aegrpti. Repli ca
genealogiã leuii . Le ui. genuit caath
Caath genuit amram : Amram genuit aaroꝵ
Aaron genuit eleagar. Elemzar genuit fine es
Caath cum patre suo leiui ingressus ẽ agẏptũ
Pursum eleazar cum patre suo aaroꝵ egres sus

Expanded text:
regnavit in Hierusalem sedecim annis, cum utique regnavit in Hierusalem sedecim annis, cum utique pater ejus undecimo anno regnare incipiens, annis quadraginta regnaverit, et undecimo filium generare nequiverit. Dum haec et multa istiusmodi oracula mecum sollicitus volverim, aperuit mihi ostium qui habet clavem David, introduxit me in cubiculum suum, posuitque me in foramine petrae, ut post spiritum saevientem, post terrae meae motum, post incendium ignorantiae quo urebar, vox ad me aurae lenioris accederet, diceremque: Inveni quem quaesivit anima mea, tenebo eum et non dimittam . Etenim cum inter se Scriptura videatur esse contraria, utrumque verum est, cum diversum sit. Egressi sunt quarta generatione filii Israel de terra Aegypti; replica genealogiam Levi. Levi genuit Caath. Caath genuit Amram. Amram genuit Aaron. Aaron genuit Eleazar. Eleazar genuit Phinees. Caath cum patre suo Levi ingressus est Aegyptum. Rursum Eleazar cum patre suo Aaron egressus
Abbreviated transcription (Latin):
ratione exierunt filii i srł deterra aegrpq
coepi mecũ tacitus aestuare. & euestio genesimn
exodumq ꝑcurrens repperi loca in quib serqo¬
ta sunt quas uidentur facero questionem
Acprimo estimabã spĩritalib: sp̃italia conparans
indissolubilia esse sicuti & multa sunt alia
diluuiũ uixisse scribitꝰ nec tam̃ arcam ingns¬
sus est cum noe &cum ipse dñs locutus sit
ad abram. Sciendo scies qm̃ peregrinum et
semen tuũ in terra non sua. &in seruitutem
gentos annos: posta moyses scribit in exodon
Sfitu esi post qua dingintos trigrte aonnos
geut omnis potentia d̃ deterra regypti
Age quoque ismaholem quase lactantẽ sro
uriꝰ portat in humeris. cum xxuiii ferme
dlamplus repperiatur annorũ : & rediculã sit
fn grandem iuuenẽ matris sedisse ceruicibus
Raboam autẽ filius salomonis qua dragisuno
primo a&aas suae aino rogni sumpsit ex ordiũ

Expanded text:
ratione exierunt filii Israel de terra Aegypti? ratione exierunt filii Israel de terra Aegypti? coepi mecum tacitus aestuare, et e vestigio Genesim Exodumque percurrens, reperi loca in quibus scripta sunt, quae videntur facere quaestionem, ac primo aestimabam spiritalibus spiritalia comparans indissolubilia esse, sicuti et multa sunt alia. diluvium vixisse scribitur, nec tamen arcam ingressus est cum Noe: et cum ipse Dominus locutus sit ad Abram: Sciendo scies quoniam peregrinum erit semen tuum in terra non sua, et in servitutem se removeant, ut turtur, sive inter illas conversentur, Et factum est post quadringentos XXX annos, exiit omnis potentia Domini de terra Aegypti. Agar quoque Ismaelem quasi lactantem et tenerum portat in humeris, cum XVIII ferme et amplius reperiatur annorum, ut ridiculum sit tam grandem juvenem matris sedisse cervicibus. Roboam autem filius Salomonis quadragesimo primo aetatis suae anno regni sumpsit exordium, et
Abbreviated transcription (Latin):
delebitur anima illa depopulo suo quiq
s. meum irritum fecit.¬
A Cur autem pereat anima paruuli uagienas
& nec bonũ nec malũ scientis incircum cisi
dum ipsa pactũ dĩ irritũ non fecit. sed qui eum
circum cidere neglexeruNt
MNisi ut significanet: qo paruuli non secun¬
dum opus sed secundũ originem in primiho¬
minis scelere. pactum dĩ dissipa uerunt in quo
om̃s peccauerunt.: Nas cuntur enim omnes
Ñ propriae sed originalit̃ peccatores quẽ nisi
regeneratio liber&. perit amima eius depopulo
suo quia peccatũ dĩ irritũ fecit quando inadam¬
& ipse peccabat originaliter. Sequitur
Eeneratione aut̃ quasta reuertentur huc:
quae siuit hoc damasus papa ab eato hiero nimo
qquomodo huic sententiae congruat. quod
scribitur in exodo : Quinta generatione
egressi sunt filiu srahel de t̃ra aegypti: demq
quidei responderit inferamus. damasuis
Cur ds̃ loquitur ad abram quia quarta pro
& postea moyses scribit in exodo : quinta gene¬

Expanded text:
delebitur anima illa de populo suo, quia delebitur anima illa de populo suo, quia pactum meum irritum fecit. Cur autem pereat anima parvuli vagientis, et nec bonum nec malum scientis incircumcisi, dum ipsa pactum Dei irritum non fecit, sed qui eum circumcidere neglexerunt: nisi ut significaret quod parvuli non secundum opus, sed secundum originem in primi hominis scelere pactum Dei dissipaverunt, in quo omnes peccaverunt. Nascuntur enim omnes non proprie, sed originaliter peccatores; quem nisi regeneratio liberet, perit anima ejus de populo suo, quia pactum Dei irritum fecit, quando in Adam etiam ipse peccabat originaliter. Sequitur: Generatione autem quarta revertentur huc. Quaesivit hoc Damasus papa a beato Hieronymo, quomodo huic sententiae congruat quod scribitur in Exodo: quinta generatione egressi sunt filii Israel de terra Aegypti. Denique quid ei respondit inferamus. - DAMASUS. Cur Deus loquitur ad Abram, quia qu postea Moyses scri
Abbreviated transcription (Latin):
Qquoduero adiungitur Cum occubuis set sol¬
facta est caligo te nebrosa & apparuit cliba¬
nus fumans & lampas ignis transiens int̃ media
illa quae diuiserat significat post finẽ sacculi
futurũ diem iudicii. quando ꝑignẽ segrega¬
buntur scõrum populi & iniquorum
Quod uero dictũ estad abram. Sciendo scies quia
peregrinũ erit sementiũ int̾ra non sua. & in
seruitutẽ redigent eos & humiliabunt qua dron¬
gentis annis hoc depopulo israhel qui erat
inaegypto seruiturus aꝑtissime prophotatũ est
Non qđ sub aegyptiis quad rengentis annis serui¬
erint sed qm̃ istenumerus in eadẽ ad fliotione
completus est quia computantꝰ ab illo tempore
quo ista abrae ꝓmittuntur. Iam tunc propt̃
peregrinationẽ futuram ne conimis ceretꝰ
semen eius int̃ gentes datur ei circum cisio in
s. Circumcidetur ex uobis omne masculinum u
infans octodierũ circum cidetur inuobis
tam uernaculus quã empticius : Masculus aut
cuius praeputu caro ciroum cisa non fuerit:

Expanded text:
autem dicit, hoc est: Ego sine liberis morior, et filius proest caligo tenebrosa, et apparuit clibanus fumans, et lampas ignis transiens inter media illa quae diviserat, significat post finem saeculi futurum diem judicii, quando per ignem segregabuntur sanctorum populi et iniquorum. Quod vero dictum est ad Abram, Sciendo scies quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua, et in servitutem redigent eos, et humiliabunt quadringentis annis: hoc de populo Israel, qui erat in Aegypto serviturus apertissime prophetatum est, non quod sub Aegyptiis quadringentis annis servierint, sed quoniam iste numerus in eadem afflictione completus est, quia computantur ab illo tempore quo ista Abrae promittuntur. Jam tunc propter peregrinationem futuram, ne commisceretur semen ejus inter gentes, datur ei circumcisio in s: Circumcidetur ex vobis omne masculinum, infans octo dierum circumcidetur in vobis, tam vernaculus quam emptitius. Masculus autem, cujus praeputii caro circumcisa non fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
tiam eruditio timorẽ creat ego post longam
ꝑetant in matthei expositione consumpsi
tantaq: auditate studia omissa repetiui. ut quod
exercitationi linguae pro fuit. Nocuerit corporis
Nost hanc uictoriam dixit abram ad dnm̃
ris uadam & ma sec uernaculae mene. inc damas¬
cus diezer. Hierouimus
Et dixit abraham. ecce mihi non dedisti semen
& filius uernacule meae heres meus erit . Vbi nos
habemus & filius masechuernaculae meae in hae

Expanded text:
tiam, eruditio timorem creat. Ego post longam tiam, eruditio timorem creat. Ego post longam supererant in Matthaei expositione consumpsi. Tantaque aviditate studia omissa repetivi, ut quod exercitationi linguae profuit, nocuerit corporis  hanc victoriam dixit Abram ad Dominris vadam, et Masec vernaculae meae hic Damascus Eliezer. Hieronymus. - Et dixit Abraham: Ecce mihi non dedisti semen, et filius vernaculae meae haeres meus erit. Ubi nos habemus: Et filius Masec verraculae meae
Abbreviated transcription (Latin):
nis angelũ demonstratũ : cum in tantũ nitaner
haebrȩi melchis edeoh regẽ salem filium noe
sem ostendere ut ante hoc scriptũ referant:
egressus ẽ aut̃ rex sod omorũ in occursũ ei. Haut
dubiũ quin abra ham post quã reuersus est chodola¬
gomor & regũ quicũ eo erant in ualle sabe. hac est
uallis regis de quos tatim sequitur : & melchi sedeh
rex salem protulit panẽ &uinũ & reliqua
trans tulerunt campus quẽ hodie aulonem pales ini
uocaNT manifestũ est hominẽ fuisse qui interrena
ualle & urberegnauerit. Habes quae audierim
quae legerim de mebchi sedech meum fuit ad hibe¬
re testes tuũ est defide testiũ iudicare quod si
om̃s refelleris tuum certe illũ sp̃ĩtalem interp̃tẽ
non recipies qui inperitus sermone &scientia
tanto suꝑcilio & auotoritate melchi sedech sp̃m
scm̃ pronuntiauit ut illud ueris simũ conproba¬
ret qõ apud grecos canitur. Inperitia confiden

Expanded text:
nis angelum demonstratum, cum in tantum nitantur nis angelum demonstratum, cum in tantum nitantur Hebraei Melchisedech, regem Salem, filium Noe Sem ostendere, ut ante hoc scriptum referant: egressus est autem rex Sodomorum in occursum ei - haud dubium, quin Abraham—, postquam reuersus est a caede Chodollago mor et regum, qui cum eo erant in ualle Saue, haec est uallis regis; de quo statim sequitur: et Melchisedech, rex Salem, protulit panem et uinum et reliqua.  Septuaginta transtulerunt, campus, quem hodie Aulonem Palaestini uocant, manifestum est hominem fuisse, qui in terrena et ualle et urbe regnauit. Habes, quae audierim, quae legerim de Melchisedech. meum fuit citare testes, tuum est de fide testium iudicare. quodsi omnes refelleris, tuum certe illum spiritalem interpretem non recipies, qui inperitus sermone et scientia tanto supercilio et auctoritate Melchisedech spiritum sanctum pronuntiauit, ut illud uerissimum conprobarit, quod apud Graecos canitur: inperitia confi
Abbreviated transcription (Latin):
Dequo ineuangelio quoq legimus. Erat autem
io hannes baptigans in enon iuxta salem quia a quae
multae crant ibi. Nec differt utrum salem arẽ
salim nomineto. cum uocalib: in medio let
ꝑraro utantur haebraei: & pro uoluntate lectoran
ac uari&ate regionũ eadẽ uerba diuersis sonis atq
accentib ꝓferantur. Haec aberuditissimis genis
illius dedicimus qui in tantũ non recipiunt spm̃
scm̃ uel angelũ fuisse melchi sedech: ut etiã cerassi¬
mũ hominis nom̃ ad scribaN & reuera stultum est
io qđ intypodicitꝰ eo qõ xp̃ĩ sacerdotiũ finẽ non habert
& ipserex & sacerdos nobis utrũq donauerit ut si¬
mus genus regale & sacerdo tale . & quasi angularis
lapis parietem utrũq coniunxerit. & de duobis
gregib bonus pastor unũ efficerit gregem
Sic quosdam referre uana sua ut historiae auferat
ueritatẽ &dicant ñ fusse regẽ sedimagini homi¬

Expanded text:
De quo in Evangelio quoque legimus: Erat autem De quo in Evangelio quoque legimus: Erat autem Joannes baptizans in Ennon juxta Salim, quia aquae multae erant ibi . Nec refert utrum Salem an Salimnominetur, cum uocalibus in medio litteris perraro utantur Hebraei et pro uoluntate lectorum ac uarietate regionum eadem uerba diuersis sonis atque accentibus proferantur. Haec ab eruditissimis gentis illius didicimus, qui in tantum non recipiunt spiritum sanctum uel angelum fuisse Melchisedech, ut etiam certissimum hominis nomen adscribant. et reuera stultum est id, quod in typo dicitur — eo quod Christi sacerdotium finem non habeat et ipse rex et sacerdos nobis utrumque donauerit, ut simus genus regale et sacerdotale, et quasi angularis lapis parietem utrumque coniunxerit, ut de duobus gregibus bonus pastor unum efficeret gregem —, sic quosdam referre ad ἀναγωγὴν, ut historiae auferant ueritatem et dicant non fuisse regem, sed in imagine homi
Abbreviated transcription (Latin):
mas spoliorũ & abrae dederit decimas substantiȩ
suae tam quã a postolus in epistala sua ad haebreos
aꝑtis sime difiniat. Ñ a brabã suscepisse amelchisedeh
decimas diuitiarũ eius sed despolus hostium partẽ
accepisse pontificem. Salem aut̃ non ut iosephis
& nostrorũ om̃s arbitrantꝰ hierus ale esse nomen
exgreco haebrȩoq: compositũ qõ ab surdũ esse pere¬
grinae linguae mixtura demons trat. sed oppidum
iuxta scyto pol quodusq: hodie appellatur salem
& ostendatur ibi palatiũ melchise dech ex magni¬
tudine ruinarũ u&eris operis ostendens magni fi¬
centiam . De quo inposteriore quoq: pas te geneseos
scriptũ est. Venit iacob inso cothidest in taberna¬
cula & fecit sibi ibi domos atq tentoria & transiuit
insalem ciuitatẽ regionis sychem quae est intemto
chanaan Considerandum quoq: qõ abrahae
acede hostiũ reuertent quos ꝑ secutus ẽ usq: daixi
quae hodie panes appellatur. Non deuia hierusalẽ
sed oppidũ metropoleos sychem initinere fuit

Expanded text:
substantiae suae, quanquam Apostolus in Epistola sua ad Hebraeos apertissime definiat, non Abraham suscepisse a Melchisedech decimas divitiarum ejus, sed de spoliis hostium partem accepisse pontificem. Salem autem non, ut Josephus et nostri omnes arbitrantur, Hierusalem esse nomen ex Graeco Hebraeoque compositum, quod absurdum esse peregrinae linguae mixtura demonstrat, sed oppidum juxta Scythopolim, quod usque hodie appellatur Salem, et ostenditur ibi palatium Melchisedech, ex magnitudine ruinarum veteris operis ostendens magnificentiam, de quo in posteriori quoque parte Geneseos scriptum est: Venit Jacob in Socoth, id est, in tabernacula, et fecit sibi ibi domos atque tentoria, et transivit in Salem civitatem regionis Sichem, quae est in terra Chanaan. Considerandum quoque est quod Abrahae a caede hostium revertenti, quos persecutus est usque Dan, quae hodie Paneas appellatur, non de via Hierusalem, sed oppidum metropoleos Sichem in itinere fuit.