comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis diffe̾nciã Non enĩ ꝓpea illiꝰ
ũ uera mors fint qrsme̾ iurili se¬
mine natꝰ ẽ : sicꝰ nec ip̃iꝰ pͥmi hõi¬
nis aliter exorta caro quã urã
q̃ndo qͥdem ille sine ꝑentib de t̾¬
ra creatꝰ ẽ. nos uͦ ex ꝑentib. ali¬
qͥd actulit ad differentiã mortis.
ut alit̾ ille moreret᷑ alit̾ nos Si¬
cut aũt ad mordis sic nͥ adre¬
surrectõis diffenciã ualet diu̾¬
sa natiuitas S ne hoc ip̃m qd̾ scͥp¬
tum de pͥmo hõme similiter infide

Expanded text:
tis differentiam. Non enim propterea illius non uera mors fuit, quia sine uiri semine natus est, sicut nec ipsius primi hominis aliter exorta caro quam nostra — quando quidem ille sine parentibus de terra creatus est, nos uero ex parentibus — aliquid attulit ad differentiam mortis, ut aliter ille moreretur, aliter nos. sicut autem ad mortis, sic nec ad resurrectionis differentiam ualet diuersa natiuitas. Sed ne hoc ipsum quod script
Abbreviated transcription (Latin):
i de resurrectõne
ouet quosdã ⁊ reqͥrũt de du¬
ab resurrectionib: que cõ¬
ueniat ꝓmisse resur rectioni.
utrũ nam ꝓpi an lazari. Sed
toꝵ ex semine eius qͥ nlła semi¬
nis cõditõne natꝰ est : Siaũt
lazari resurrectio cõueĩre as¬
seritur : nec hec qͥdem cõgru̾e
uidet᷑. si quidẽ lazari resur¬
rectio facta sit de cõꝑe nõdũ
tabescẽte. de eo cõꝑe quo laratꝰ.
excõfusa eruet᷑ Demde sipꝰ re¬

Expanded text:
 DE RESURRECTIONE. Mouet quosdam et requirunt de duabus resurrectionibus quae conueniat promissae resurrectioni, utrumnam Christi an Lazari. \'sitorum ex semine, ejus qui nulla seminis conditione natus est? Si autem Lazari resurrectio convenire asseritur, ne haec quidem congruere videtur: siquidem Lazari resurrectio facta sit de corpore nondum tabescente, de eo corpore, quo Lazarus ex confuso eruet
Abbreviated transcription (Latin):
corpus et corruptũ et morᷝ ͤ gła et ĩ corrup
et ĩ mortalitate mutet᷑. ut qͣlia cor surrec¬
ꝙpt̾ quod nolumꝰ expoliari. s sr̃ uestiri us
absorbeat᷑ mortale hoc auita ne scilic corꝰ
ab aĩa deseratur. s aĩa habitante ĩ co᷑ fiat
iclitum quod ante ĩ głiũ fuit. De enoch
aut᷑ ⁊ helya quos uencuros apoculipsis refert
eẽ morituros: nõ est istiꝰ temporis disputa¬
cio. cũ om̃is ille liber aut spiritalit̾ intlłu¬
dus sit. nt nos estimamꝰ. aut si carnalẽ
int̾ptacionem seaͥm᷑ uidaicis fabulis ad¬
quiescendum sit. ut rursum edificetur¬
hierłm. et hostie offerant᷑ ni templo. et
spiritali cultu inmitinto carnales cũcta¬
optineant cerimome. Quartum est
quod quesiti: quomͦ in iohannis eũtiͥ posi
resurrectiõnem dicat᷑. ad mariam mag¬
dalene. noli me tang̾e. ñdum .ii. ascẽdi
ad patrem meũ et rursum m matheo
scͥptum sit. quod ad uestigia saluatorisi
mulieres corruerunt: cũ utiq nõ sit.id

Expanded text:
lorium et con-upturn et mortale gloria et incorruptione et inmortalitate mutetur, ut, qualia corpora surrecpropter quod nolumus spoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale hoc a uita, ne scilicet corpus ab anima deseratur, sed anima habitante in corpore fiat inclitum, quod ante inglorium fuit, de Enoch autem et Helia, quos uenturos Apocalypsis refert et esse morituros, non est istius temporis disputatio, cum omnis ille liber aut spiritaliter intellegendus sit, ut nos aestimamus, aut, si carnalem interpretationem sequimur, Iudaicis. fabulis adquiescendum sit, ut rursum aedificeturHierusalem et hostiae offerantur in templo et spiritali cultu inminuto carnales obtineant caeremoniae. Quartum est, quod quaesisti, quomodo in Iohannis euangelio post resurrectionem dicatur ad Mariam Magdalenen: noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem meum, et rursum in Matheo scriptum sit, quod ad uestigia saluatoris mulieres corruerint, cum utique non sit id
Abbreviated transcription (Latin):
so u̾ba in effabilia: que aliis narrare ñ
potenit. Aut si uarrauit neqͣqm ĩ effaͫ
sunt. Secunda questio fuit. in qͣ dicis
bom ⁊ mali. Non me memini hoc aliqñ
dixisse. Et si dixissem: nõ essem in erro¬
re ꝑtinax. Qnͣtumaũt dictanti subito
occurrit. in scd̾o uolum̃ie contu iouini¬
anil suꝑ hoc cupitnlo disputusse me noui
nis piscibꝰ seꝑant. Quod gͦ iͥ bñdictũ eit.
nũc omittendum indetur Terciũ m¬
trogaueras. quod d ͭ apłus maduenum¬

Expanded text:
so uerba ineffabilia, quae aliis narrare non poterat; aut si narrauit, nequaquam ineffabilia sunt. Secunda quaestio fuit, in qua dicis boni et mali. non memini me hoc aliquando dixisse et, si dixissem, non essem in errore pertinax. quantum autem dictanti subito occurrit, in secundo uolumine contra Iouinianum super hoc capitulo disputasse me noui nis piscibus separantur. quod ergo ibi plene dictum est, nunc omittendum uidetur. Tertium interrogaueras, quod dicit apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ capit celũ. Et tñ qͥubiq erat. ⁊̃ ĩ filio hoĩs
tot᷑ erat. Diuma qͥppe nͣ ⁊ deus sino. ĩ ꝑtes
secari ñ potest. nͨ locis diuidi. s cũ ubiq sit:
Erat iom̃ibꝰ iocis et u̾sabatur cũ thoma
mindia. cũ petro rome cũ paulo in illirico.
cũ tp̃co increta. cũ andrea machaia. cum
singłis apłis et apłicis uiris insingulis cũc¬
tisq regionibꝰ. Q uod aut̃ dicitur de se̾re
qͣsdam uł nõ dese̾re: ñ nature illiꝰ t̾minus
ponitu. sed eoꝵ merita descͥbuntꝰ apud
quos ẽẽ dignatur

Expanded text:
n capit caelum. et tamen, qui ubique erat, etiam in filio hominis totus erat; diuina quippe natura et deus sermo in partes secari non potest nec locis diuidi, sed, cum ubique sit, erat. in omnibus locis uersabatur: cum Thoma in India, cum Petro Romae, cum Paulo in Illyrico, cum Tito in Creta, cum Andrea in Achaia, cum singulis Epistola et apostolicis uiris in singulis cunctisque regionibus. quod autem dicitur deserere quosdam uel non deserere, non naturae illius terminus ponitur, sed eorum merita describuntur, apud quos esse dignatur
Abbreviated transcription (Latin):
cogitacio nõ comp̃hendit hnͣ. Ergo hoc sẽ¬
su apłs dixisse credẽdꝰ ẽ: quod curnalibus
cculis ⁊ aure carnali ⁊ cogitacõne morta¬
li nõ possint spũalia cõp̾hendi. Et si .ni. no¬
ueramus quõdam ihm̃ scdm̃ carnẽ: sed
nũc iam ñ nouimus eũ. scdm̃ carnẽ. Et ĩ

Expanded text:
cogitatio non conprehendit humana! ergo hoc sensu apostolus dixisse credendus est, quod carnalibus oculis et aure carnali et cogitatione mortali non possint spiritalia conprehendi. etsi enim noueramus quondam Iesum secundum carnem, sed nunc iam non nouimus eum. et in
Abbreviated transcription (Latin):
recte audit. noli me tung̾e. Et ẽ sensus.
Nõ meris meis herere uestigiis. nec ado
um. Cet̾e uͦ mulieres que podes tirngũt. dõ
ad prẽm ascendisse cõfidunt. Qͣqm̃ ĩ si e̾a¬
dem in er in diu̾sis euñgeliis et tenuis¬
sione mutauerat. Quod et de lal. ibꝰ intłłi¬

Expanded text:
recte audit: noli me tangere, et est sensus: \'non mereris meis haerere uestigiis nec adorum.\' ceterae uero mulieres, quae pedes tangunt, dominum ad patrem ascendisse confidunt. quamquam, etiamsi eadem mulier in diuersis euangeliis et tenuis confessione mutauerat, quod et de latronibus int
Abbreviated transcription (Latin):
que nec oculus iudit. nͨ incor hoĩc ascende¬
runt. que p̃parauit deus hiis qui diligunt
eũ: ⁊ qͦuͦ rursim idẽ apłus inferat. Nob̾ aũt
reuelauit. deus ꝑ spm suum. Et si reuelatũ
estaapło: intellig̾e debeamꝰ. quod ⁊ ille aliis
reuelarit. Ad que bͤius rñsio est: ñ debere
nos quer̾e. quid sit iᵈ quod nͨ oculꝰ uidit. nͨ
auris audunt. nͨ incoꝵr hoĩc ascendit. Si .n.

Expanded text:
iuit nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparauit deus his, qui diligunt eum, et quomodo rursum idem apostolus inferat: nobis autem reuelauit deus per spiritum suum et, sireuelatum est apostolo, intellegere debeamus, quomodo et ille aliis reuelant. ad quae breuis responsio est: non debere nos quaerere, quid sit illud, quod nec oculus uidit nec auris
Abbreviated transcription (Latin):
uictor. uictori. zepphirnus. zepphiruo. ca¬
listus calisto. urbanus urba ͦ. pontianus
pontiano. antheroẜ anthero. fauianus.
famano. cornelius. cornelio. lucuis. lucio.
stephanus. stephano. syxtus syxto. dyo¬
nisius. dyonisio: felix. felice. enchianus.
enchiano. gauis. gnio. marcellus. marcel¬
lo. eusebiuis. eusebio. inetiates metiadi.
Siluest̾. siluestro marchus. marcho. iuliꝰ.
iulio. lib̾ius. liberio: clamasus. clameso.
siricius siricio. anastasius. anastasio. In hoc
ordine successionis ulłs donatistu ep̃siue
nitur. s extͣnͣsu̾so ex africa ordinatum mi¬
serũt. qui paucis p̃sidens afris iurbe ro.
mõtensium uelait zurpitarum uocubu¬
lum ꝓpagauit. In illum aut̃ ordinem ep̃o¬
rum qui ducit᷑ ab ip̃o petro usq ad anasta¬
sium qui nc̃ eandem cathedrum sedet ⁊̃
si quisꝙͣ traditor ꝑ illa temꝑa sub repisset
nł p̃iudicaret eccłe et in nocentibꝰ xanis:¬

Expanded text:
Victor; Victori, Zephirinus; Zephirino, CaVictor; Victori, Zephirinus; Zephirino, Calixtus: Calixto, Urbanus; Urbano, Pontianus; Pontiano, Antherus; Anthero, Fabianus; Fabiano, Cornelius; Cornelio, LuciStephanus, Stephano Sixtus, Sixto Dionysius, Dionysio Felix, Felici Eutychianus, Eutychiano Gaius, Gaio Marcellus, Marcello Eusebius, Eusebio Melchiades, Melchiadi Siluester, Siluestro Marcus, Marco Iulius, Iulio Liberius, Liberio Damasus, Damaso Siricius, Siricio Anastasius. in hoc ordine successionis nullus Donatista episcopus inuenitur. sed ex transuerso ex Africa ordinatum miserunt, qui paucis praesidens Afris in urbe Roma Montensium uel Cutzupitarum uocabulum propagauit. In illum autem ordinem episcoporum, qui ducitur ab ipso Petro usque ad Anastasium, qui nunc eandem cathedram sedet, etiam si quisquam traditor per illa tempora subrepsisset, nihil praeiudicaret ecclesiae et innocentibus Chris
Abbreviated transcription (Latin):
gelium eius. et tũc erit finis: enͣgłi atũ
tibi est ꝑ ꝓphĩticas et apłicas litteras qd̃
abrahe dicte sũt ꝓmissiones et senum
eiꝰ qd̾ ẽ xp̃s cũ ei dice̾t deꝰ in semine tuo bñ¬
dicent᷑ om̃s gentes: has gͦ ꝓmissiones te
nitatem orbis terre. et tene ꝑtis donaticuiꝰ¬
anathema ẽẽ deb̾et. qr te a toto p̃cidere ⁊
imꝑtem contrud̾e conaretur. et alienare
a ꝓmissis dei: Si .n. ordo epõꝵ sibi succedẽ¬
cium consid̾andꝰ est. qñ certuis et uere sa¬
lubͥt̾ ab ip̃o petro num̾amꝰ. cui tociꝰ eccłe
figuram gen̾ti dñs ait. suꝑ hanc petrã
edificabo eccłam meam et porte ĩfoꝵ
ñ uincent eam. Petro .n. successit lnuit
lmo Clemens. clem̃ti a naclecus. auacle¬
to. euaristus. enaristo. alexander. alexã¬
dro. syxtus. syxto. telesphorus. telesp̾horo¬
hẏgiius. higino amcetus. amceto pius.
pio. soter. soteri. eleutherus. eleutherio.

Expanded text:
gelium eius et tunc erit finis; euangelizatum gelium eius et tunc erit finis; euangelizatum tibi est per propheticas et apostolicas litteras, quod Abrahae dictae sunt promisest Christus, cum ei diceret deus: In semine tuo benedicentur omnes gentes. has ergo promissiones tennitatem orbis terrae et tene partis Donati, cuianathema esse deberet, quia te a toto praecidere et in partem contrudere conaretur et alienare a promissis dei. Si enim ordo episcoporum sibi succedentium considerandus est, quanto certius et uere salubriter ab ipso Petro numeramus, cui totius ecclesiae figuram gerenti dominus ait: Super hanc petram aedificabo ecclesiam meam et portae inferorum non uincent eam. Petro enim successit Linus, Lino Clemens, Clementi Anacletus, Anacleto Euaristus, Edro, Sixtus; Sixto, Telesphorus; Telesphoro, Iginus; Igino, Anicetus; Aniceto, Pius; Pio, Soter, Soteri, Eleutherius; Eleutherio,
Abbreviated transcription (Latin):
ilectissimo et hono ᷝ ͥ.cuiiii.
fr̃i gen̾oso fortunatꝰ alypius: augusti¬
nus in dño salutem. Qm̃ nob̾ notã eẽ uo¬
liusti epłam qmͣ ad te donatistarum p̃rbr̃
dedit: ꝙͣꝙͣ eam tu quoq catholico animo
de riseris: tñ ut ei pocuis si nõ desꝑate desipͥ
consulat: hͨ ad eni rescͥpta petimꝰ ꝑferas.
Ille .n. ordinem xͥam ͭ ͥ ᷤ ciuitatis ur̃e tͥ ut
insinuaret iussisse sͥ angłm scͥpsit cũ tu
teneas xͥanitatẽ ñ ciuitatis tue tm̃ uec
tm̃ africe uł a froꝵ sed tociꝰ orb̾ terre que
ãnuntiata est et innũciat᷑ om̃ib gentibꝰ.
cem nͥ ⁊̃ sic̃ alios p̃cid̾e̾ et sic̃ ligna arida
ĩ ignem destinare conent᷑. Qua ꝓpt̾ si tͥ
fingit. et hͨ ip̃a tͥ dixisset que m̃daco iste
illius tͥ se inslimare d ͭ oport̾et te apłice sẽ¬
tencie memorem fieri qui ait. Licet si noᷤ
aut angłs de ce lo uob̾ euangelizaui̾t p̃t̾
id qd̾̃ euangłiz auimꝰ uob̾ a nachema sit.

Expanded text:
ILECTISSIMO ET HONORABILI FRATRI GENEROSO FORTUNA- TUS, ALVPIUS, AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quoniam nobis notam esse uoluisti epistulam, quam ad te Donatistarum presbyter dedit, quamquam eam tu quoque catholico animo deriseris, tamen, ut ei potius, si non desperate desipit, consulas, haec ad eum rescripta petimus perferas. ille enim ordineum tu teneas Christianitatem non ciuitatis tuae tantum nec tantum Africae uel Afrorum sed totius orbis terrae, quae adnuntiata est et adnuntiatur omnibus gentibus. cem, nisi etiam secum alios praecidere et sicut ligna arida in ignem destinare conentur. quapropter si fingit, et haec ipsa tibi dixisset, quae iste mandato illius tibi se insinuare dicit, oporteret te apostolicae sententiae memorem fieri, qui ait: Licet si nos aut angelus de caelo uobis euangelizauerit praeter id, quod euangelizauimus uobis, anathema sit.
Abbreviated transcription (Latin):
Qua pp̃ cũ paulus apłs it̾um dicat quia
ip̃e sathanas tnͣsfigurat se mangelũ
uicis. unde nõ eẽ mirum si miinstri eius
tnͣsfigurant se sic̃ ministros iusticie. si
uere iste aliquẽ angłm uidit erroris nũ¬
tium et de unitate catholica xͥanos seꝑa¬
recupientem: ip̃e passus ẽ angelum sa¬
thane tnͣsagurantem se uelut angłm
lucis: Si aut̃ m̃titur et uł tale uidit: ip̃e
est minist̾ sathane tnͣssigurans seue¬
uuit ministrum iusticie. Et tñ istu oĩa
consid̾ans si miniũ ꝑu̾sus et ꝑtinax ẽẽ
uolu̾i̾t: potit᷑ ab om̃i uł aliena uł sua
tuam sñ aliquo odio conuenimꝰ: hoc cͣcͣ
eum conseruantes quod apłs d ͭ seruũ
aut̃ dñi litigare nõ oportet. s mitẽ ẽẽ
ad om̃s. docibilem. pacientem. ĩ modes

Expanded text:
\'Quapropter cum Paulus apostolus iterum dicat, quia \'Quapropter cum Paulus apostolus iterum dicat, quia ipse satanas transfigurat se in angelum lucis, unde non esse mirum, si ministri eius transfigurant se sicut ministros iustitiae, si uere iste aliquem angelum uidit erroris nuntium et de unitate catholica Christianos separare cupientem, ipse passus est angelum satanae transfigurantem se uelut angelum lucis. si autem mentitur et nihil tale uidit, ipse est minister satanae transfigurans se uelut ministrum iustitiae. et tamen ista omnia considerans si nimium peruersus et pertinax esse noluerit, poterit ab omni uel alienatuam sine aliquo odio conuenimus hoc circa eum seruantes, quod apostolus dicit: Seruum autem domini litigare non oportet, sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientem, in mo
Abbreviated transcription (Latin):
lio loqͥtur. ideoq inxͥanos innocentes qͥ
na et uana iactantibꝰ. hiis miseris dona¬
tistis m̾ito deus reddidit ut maxinnani¬
tas apud carchaginem schismaticos suoᷤᷤ
pͥmiam dampnatores. extͣ pͥmianum
baptizacores. post pͥmianũ rebaptiza ͭ ͤ
uniu̾sali cõcilio suo dampnarent. ut ex
eoꝵ numꝰo post nõ ꝑnũ tempꝰ quosdam
⁊̃ honoribꝰ ep̃atꝰ sui. felicianum musti¬
tanũ. et p̃textatum. assuritanum. cogẽ¬
te optato giltoniano susciꝑent. cũ om̃ibꝰ
quos damp ͭ exͣ baptizauerũt. Quod si ab
eis quos ore ꝓpͣo tanꝙͣ sceleratos et sacͥle¬
gos dampnau̾nt. et quos illis pͥmis schiᷤᷤ¬
maticis. quos uiuos terra orbuit cõꝑa¬
runt. nõ maculantur cumeis rursus
in honore suo receptis cõmunicant eni¬
gilent aliqñ cogitent qnͣta cecitate. et
qnͣta insama dicant orbem t̾rarũ igno
gẽtibꝰ. peccatis a froꝵ. ꝑ contagionem cõ
nicant quoꝵ cͥmina cognita iudicarũt:

Expanded text:
lio loquitur. ideoque in Christianos innocentes, qulio loquitur. ideoque in Christianos innocentes, quna et uana iactantibus his miseris Donatistis merito deus reddidit, ut Maximianistas apud Carthaginem schismaticos suos, Primiani damnatores, extra Primianum baptizatores, post Primianum rebaptizatores, uniuersali concilio suo damnarent, ut ex eorum numero post non paruum tempus quosdam in honoribus episcopatus sui, Felicianum Mustitanum et Praetextatum Assuritanum, cogente Optato Gildoniano susciperent cum omnibus, quos damnati extra baptizauerunt. quod si ab eis, quos ore proprio tamquam sceleratos et sacrilegos damnauerunt et quos illis primis schismaticis, quos uiuos terra obruit, compararunt, non maculantur, cum eis rursus in honore suo receptis communicant, euigilent aliquando, cogitent, quanta caecitate et quanta insania dicant orbem terrarum ignotgentibus, peccatis Afrorum per contagionem commnicant, quorum crimina cognita iudicarunt.
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ iudicõ. id est. ep̃oꝵ quos ad urbem
romam miserat. fuisse cõquestos. ubi ⁊̃
alios epõs noluit apud a relatum iudica¬
re: ubi isti. et ab ip̃oꝵ iudicõ ad eũdẽ ĩꝑato¬
rem appellauerũt. uͥ postͤmo cãm ĩt̾ ꝑces
ip̃e cognouit. nͥ eos uehem̃tissime detesta¬
tur in nocencia ceciliam fuisse suꝑatos:
Que si uolui̾t: audiet et tacebit ⁊ desi¬
net insidiari u̾itati: qmͣꝙͣ nos nõ tam
de istis docum̃tis p̃sumamus qmͣ de scͥptis
sãtcs. ubi ħeditas ł usq ad t̾minos t̾re
ꝓmissa est in om̃ib gentibꝰ. ude isti ne¬
fario schisinate seꝑati. iactant cͥmina
in paleam messis dominice que ncc̃e est
usq ad finem ꝑ mixti tolerari. donec ul
mamfestum est ista cͥmina seu uera.
seu falsa. nõ ꝑtin̾e ad frum̃ta dñica que
ꝑtotum agrum. id est istũ mũdũ usq
ad finem scłi oportet cresc̾e: sicut fulsꝰ
angelus in huiꝰ erpore. sed dñs in eiiͣnge¬

Expanded text:
um iudicio, id est episcoporum, quos ad urbem um iudicio, id est episcoporum, quos ad urbem Romam miserat, fuisse conquestos, ubi etiam alios episcopos uoluit apud Arelatum iudicare, ubi isti et ab ipsorum iudicio ad eundem imperatorem appellauerunt, ubi postremo causam inter partes ipse cognouit, ubi eos uehementissime detestatur innocentia Caeciliani fuisse superatos. quae, si uoluerit, audiet et tacebit et desinet insidiari ueritati. Quamquam nos non tam de istis documentis praesumamus quam de scripturis sanctis, ubi hereditas Christi usque ad terminos terrae promissa est in omnibus gentibus. unde isti nefario schismate separati iactant crimina in paleam messis dominicae, quae necesse est usque ad finem permixta toleretur, donec ulmanifestum est ista crimina seu uera seu falsa non pertinere ad frumenta dominica, quae per totum agrum, id est istum mundum usque in finem saeculi oportet crescere, sicut non falsus angelus in huius errore sed dominus in euange
Abbreviated transcription (Latin):
Quiescat gͦ supbiã eoꝵ luigua ⁊ cogͤ scãt
cranina sua ne delirans loqͣtur aliena.
Recta illi. ⁊̃ si uoli̾t gesta eec̃astica
eiusdem e scdĩ tigisitam. ĩ domo urba¬
n tonati hĩta. nͥ cõfessos traditores
iudici dõ dimisit. donatũ masculitaũ.
marimm ab aqͥs tͥ litanis. donatum
calam̃sem: cũ quibꝰ confessis tͣdito b
memoratum. craditorẽ siluanũ eisor¬
dinauit ep̃m. Recita illi gesta ap̃ ze¬
nophilum consularem : uͥ nũdinarius
qͥdam diaconꝰ uritꝰ siluano qd̾ ab eo fu̾it
et recitatõne gestoꝵ. et mułturũ epła¬
rum. luce olarius constiterunt: Multa
sunt aͣ que illi recites: si nõ contencõse a¬
gere. sed pͣdent̾ audire uolu̾it: Preces do¬
natisturum ad constantinũ: ut ꝓpt̾ ip̃a
cami int̾ a fros epõs dirim̃dam. iudices ex
toris. uͥ epp̃s misit ad urbem romã. ges¬
ta quoq murbe roma. uͥ ab epĩs quos
ille miserat causa cognita atq discus¬
sa est: Itemq alias lr̃as : uͥ decłat me

Expanded text:
quiescat ergo superba eorum lingua et cognoscat crimina sua, ne delirans loquatur aliena. recita illi etiam, si uoluerit, gesta ecclesiastica eiusdem Secundi Tigisitani in domo Urbani Donati habita, ubi confessos traditores iudici deo dimisit, Donatum Masculitanum, Marinum ab Aquis Tibilitanis, Donatum Calamensem, cum quibus confessis traditoribus memoratum traditorem Siluanum eis ordinauit episcopum. recita illi gesta apud Zenophilum consularem, ubi Nundinarius quidam diaconus iratus Siluano, quod ab eo fuerit et recitatione gestorum et multarum epistularum luce clarius constiterunt. Multa sunt alia, quae llli recites, si non contentiose agere sed prudenter audire uoluerit: preces Donatistarum ad Constantinum, ut propter ipsam causam inter Afros episcopos dirimendam iudices ex toris, ubi episcopos misit ad urbem Romam; gesta quoque in urbe Roma, ubi ab episcopis, quos ille miserat, causa cognita atque discussa est; itemque alias litteras, ubi declarat me
Abbreviated transcription (Latin):
baptismũ xͥ. et qͥcũq illis ad creuerint.
baptismo xͥ eos baptirau̾nt. Sed dñs et fu¬
respunit si nõ se correxi̾nt: et oues ab
errore reuocat ad gͦgem. nͨ meis suũ ext̾¬
minat caracterem: Dicitis nos tͣditores.
quod nͨ maiores nr̃i in maiores ur̃os potu¬
erunt. nͨ uos in nos ꝓbare ullo mͦ potĩti ᷤ
Quid nob̾ uultis faciamꝰ. qui qũ uob̾dici¬
mus: ut cãm nr̃am et nr̃am pacienter
audiatis. nõ nostis nͥ suꝑbire et insature:
nam utiq ostendemꝰ uob̾. qr illi pocius¬
cios eius. qͣiͣ tradicõnis cͥminẽ dampna
Et dicitis recedite a plebib nrĩs. quos
docetis ut nob̾ credant. et xp̃o ñ credãt
uos .ni. dicitis. ꝓpt̾ traditores. quos nõ
nõ de psalmo. nõ de apłd. nõ de eungłio.
sed de corde uid. et de pentũ urõꝵ calũp¬

Expanded text:
ti et, quicumque illis adcreuerunt. baptismo Christi eos baptizauerunt. sed dominus et fures punit. si non se correxerint, et oues ab errore reuocat ad gregem nec in eis suum exterminat characterem. Dicitis nos traditores, quod nec maiores uestri in maiores nostros potuerunt nec uos in nos probare ullo modo poteritis. quid uobis uultis faciamus, qui, quando uobis dicimus, ut causam nostram et uestram patienter audiatis, non nostis nisi superbire et insanire? nam utique ostenderemucios eius quasi traditionis crimine damnauerunt. et dicitis \'recedite a plebibus nostris\', quas docetis, ut uobis credant et Christo non credant. uos enim eis dicitis propter traditores, quos non non de psalmo, non de apostolo, non de euangelio sed de corde uestro et de parentum uestrorum calu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i filii dĩ uocabũt᷑. Et in psalmo ẽ scͥptũ
cũ hiis qui oderant pacem. erã pacificus.
coloq̃bar eis. debellabant me gͣcis. ꝓptͥea
demandau̾nt nob̾ qͥdã p̃sbit̾i ꝑtis ũe di¬
centes: recedite a plebibꝰ nrĩs si ñ uultis
ut int̾ficiamꝰ uos. Qnͣto iustius eis nos di¬
cimꝰ. ĩmo uos nõ recedite sed accedite pa¬
cati ad plebes. nõ nr̃as. sed illiꝰ cuiꝰ om̃es
sumus. aut si nõ uultis. Et impacati es
seruus furetur oues de grege dm̃ sui. ⁊
qͤcũq exilł nata fuerint. caracterem
domini sui eis in figat. ne furcum eius

Expanded text:
ipsi filii dei uocabuntur, et in psalmo scriptum est: Cum his, qui oderunt pacem, eram pacificus; cum loquebar eis, debellabant me gratis. propterea mandauerunt nobis quidam presbyteri partis uestrae dicentes: \'Recedite a plebibus nostris, si non uultis, ut interficiamus uos.\' quanto iustius eis nos dicimus: Immo uos non recedite, sed accedite pacati ad plebes non nostras sed illius, cuius omnes sumus; aut si non uultis et inpacati estseruus furetur oues de grege domini sui et, quaecumque ex illis nata fuerint, characterem domini sui eis infigat, ne furtum eius
Abbreviated transcription (Latin):
uanitates
Domino beatissimo patri uale
religiosa prudencia tua
Fratri ꝓfuturo. august̾. Secũ
cumdum spiritum quantum
domino platet

Expanded text:
CARITATE ARISSIMO PATRI UALERreligiosa prudentia tuaFratri PROFUTURO AUGUSTINUS. 1. Secundum spiritum, quantum Domino placet
Abbreviated transcription (Latin):
Adhonoratum episcopum pa¬
tris donati. augustims episto¬
pus ecclesie catholice. Consiliũ
tuum multum nobis placuit
glorio. elensio. felicib. gram
quidem apostolus paulus
Ego cum audio quemq bono in¬
genio prediuntum
eleusio. glorio ⁊ felicib. augnistmꝰ.
fortunum quem tibursicu habetis
Dilectissimo ⁊ honorabił ep̃m

Expanded text:
AD HONORATUM EPISCOPUM PARTIS DONATI AUGUSTJNUS EPISCOPUS ECCLESIAE CATHOLICAE. Consilium tuum multum nobis placuitGLORIO, ELEUSIO, FELICIBUS, GRAMquidem apostolus Paulus: Ego cum audio quemquam bono ingenio praeditum, ELEUSIO, GLORIO ET FELICIBUS AUGUSTINUS. Fortunium, quem Tubursicu habetisDILECTISSIMO ET HONORABILI
Abbreviated transcription (Latin):
tardi corde c̃ oñt utriĩq tine eĩt. nͨ se aliud
dic̾e ꝙͣ iolũ id̾ cẽt. ac sic cũ equare nolunt
gen̾a bonoꝵ nũ̾m minuũt ⁊ ĩmodate augẽ¬
do mnuĩgñs alt̾ai tollũt. R sãt hos audiret
qͣtuor otuli eẽnt i aures ũ eẽnt. Ita si excel¬

Expanded text:
tardi corde, cum dicant utrumque tale esse, nihil se aliud dicere quam solum illud esse, ac sic cum aequare volunt genera, bonorum numerum minuunt: et immoderate augendo unum genus, alterum tollunt. Quis autem hos audiret,quatuor oculi essent et aures non essent? Ita si excel
Abbreviated transcription (Latin):
q sic uidẽt᷑ ꝑ corp̃. s lõge ille dispar modꝰ est
auexͣ corpꝰ ididit.  Reitat gͦ fortasse ut
ñet ꝗd sciret ⁊ ꝗd nestirer ħ ip̃m eũ ignorasse
sũ dormiẽtis sũ ĩ extasi a sensib corͥs aliena¬
ta an oĩo de cor ᷑ exierit ut mortuũ corpꝰ iat̾et
doni ꝑacta illa demõitt̃oe mẽb̾e mortuis aĩa
redderet᷑ ⁊ ñ qͣ corimẽs euigilaret. aur extasi
alienat᷑ demuo rediret ĩ seusus smortuꝰ oĩore¬

Expanded text:
que sic uidentur per corpus, sed longe ille dispar modus estan extra corpus id uiderit. Restat ergo fortasse, utneret quid sciret et quid nesciret, hoc ipsum eum intesiue dormientis siue in extasi a sensibus corporis alienata, an omnino de corpore exierit, ut mortuum corpus iaceret, donec peracta illa demonstratione membris mortuis anima redderetur et non quasi dormiens euigilaret aut extasi alienatus denuo rediret in sensus, sed mortuus omnino re
Abbreviated transcription (Latin):
recognoscit se ĩ illis suisse ẜmagnib qͣs ñ ꝑ
sẽsuĩ cor̾s hauriebut. Qͥdeĩ c̃ a sõpno euigaa¬
n̾it ũ ꝯtinuo sẽtiat pmaginaria fuisse q̃ ini¬
debat ꝙͣuis t̃ ea uderet dormiẽs a uigilãciũ
corꝑalib uisis discaie ñ ualebut. Q̃ꝙͣ m̃ac¬

Expanded text:
uisse imaginibus, quas non per sensus corporis hauriebat. quis enim, cum a somno euigilauerit, non continuo sentiat imaginaria fuisse, quae uidebat, quamuis, cum ea uideret dormiens, a uigilantium corporalibus uisis discernere non ualebat? qua
Abbreviated transcription (Latin):
am̃ta eaꝵ uł colores aũ qũo souẽt asi ꝗd re
coleãt. aut ꝗd in qre sapaãt aũ ꝗd ꝯtrectã¬
tib de calore sen frigore. mollicie seuduri¬
cia. lenitate seu asꝑirate renũciẽt. s alia
qͣtã uisione. alia luce. alia reꝵ euidẽcia. ⁊ e¬
a lõgeten̾s p̃stãtiore atq c̾tiore. Ruitꝰ
gͥ ad ead̾ ip̃a aplĩ u̾la redeamꝰ ⁊ eadiligẽtiꝰ¬

Expanded text:
amenta earum uel colores aut quomodo sonent aut quid oleant aut quid in ore sapiant aut quid contrectantibus de calore seu frigore, mollitudine seu duritia, lenitate seu asperitate renuntient, sed alia quadam uisione, alia luce, alia rerum euidentia et ea longe ceteris praestantiore atque certiore. Rursus igitur ad eadem ipsa apostoli uerba redeam
Abbreviated transcription (Latin):
por̾̃at ꝙͣuis mirabilr̃ ingilãs aĩadormien¬
i extasi aũt unũ audire potui ⁊ eñ tustica¬
nũ iux malẽtẽ ꝙ senaebãt expͥm̾e qui ⁊ ui¬
gilare se scire ⁊ udere ꝗdẽ nõ ocuł corpors.
sic audirẽ ac sł illd̾ qd se indisse narrabat
dit ut apparuit pet᷑ ille discꝰ sp̃mit᷑ e celo ut¬

Expanded text:
rabiliter uigilans anima dormienIn extasi autem unum audire potui et eum rusticanum uix ualentem quod sentiebat exprimere, qui et uigilare se sciret et uidere quiddam non oculis corporis. sic audirem, ac si illud quod se vidisse narrabat,dit, ut apparuit Petro ille discus submissus e coelo
Abbreviated transcription (Latin):
adã costaq eiꝰ snĩ ulo coloris sensu a cor̾s cõ¬
rage de tcta sit. ħeĩ fortasse dicãt᷑ potunse ꝑ
anglos f̃. forͣre at̃ uel edificare costãut ralr̃
stit. ut ne ald̃ ꝗdẽ carnis supplem̃t ĩ corͤ uiri¬
ꝙ ĩ siliꝰ coste successit locũ ab angeł fcm̃ eẽ
tores sũt qr is agͥcolas c̾atores segetũ atq

Expanded text:
Adam, costaque ejus sine ullo doloris sensu a corporis compage detracta sit. Haec enim fortasse dicantur potuisse per Angelos fieri; formare autem vel aedificare costam, ut mulistit, ut ne illud quidem carnis supplementum in corpor illius costae successit locum, ab Angelis factum esse tores sunt; quia nec agricolas creatores segetum atque
Abbreviated transcription (Latin):
lib nõia ĩposuit: Nõ gͥ ullo mͥ c̃dibile est
ĩ eadẽ lĩgna noia pisciũ ñ ab hoĩe s dĩnitis
ĩstituta q̃ dõ dicẽte hõ postea disceret. Qr si
tĩ cognitis pisciũ gn̾̃ib nõia ĩpõita. stũc at̃
cũ pecina ⁊ festie ⁊ uolatilia ad hoĩem addut¬
tassĩt ut eis ad se ꝯg̾gatis gen̾ati q disfic¬

Expanded text:
credibile est, in eadem lingua nomina piscium non ab homine, sed divinitus instituta, quae Deo docente homo postea disceret? Quod stim cognitis piscium generibus nomina imposita: tunc autem cum pecora, et bestiae, et volatilia ad hominem adducta sunt, ut eis ad se congregatis, generatimque distinc
Abbreviated transcription (Latin):
qui ũ faciũt. Q tñ fecũditatẽ carnis ꝓp̃ suc¬
cemonẽ mortalittis dĩmtꝰ datã sẽciũt. nec
quirerẽt successores is arcẽdũt si recte potu¬
eet̃ successores q̃ri morituris sultorectiꝰ so¬
cios q̃ri potinsse inctuta. Implem eĩ tm ge¬
ñe hũano recte ꝓles ñ nͥ q̃moriẽtib iliccede¬

Expanded text:
tamen fecunditatem carnis propter successionem mortalitatis divinitus datam sentiunt; nec quirerent successores: nec attendunt, si recte potuerunt successores quaeri morituris, multo rectius socios quaeri potuisse victuris. Impleta enim terra genere hu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃lã ꝓ suo mͦ sanitas dr̃ q̃ si ꝑt̾bata sic fu̾it
ut iecuł morbꝰ iã uisc̾a depascat᷑ qͦ ũ pecto
incdici mortẽ imin̾e ꝓ nũciẽt mortale uti
dẽ corꝑa gerẽtes s ñ moritur nͥ pͣcassent.
accepta at̃ anglicã fiłͣm celestẽq qͣlitatẽ.

Expanded text:
bata sic fuerit, ut letalis morbus jam viscera depascatur, quo inspecto, medici mortem imminere pronuntient; mortale utiquidem corpora gerentes, sed non moritura nisi peccassent, acceptura autem angelicam
Abbreviated transcription (Latin):
uiuã ĩqͣ ⁊ bestie sũt ꝓdux̃ t̾ra. tñc at fr̃s
q eĩ cũc ⁊ ñ postea. aũ uł pꝰteari ñ tũc uec
alii postea. s id̾̃ ip̃i alit̃ tũc ałr pꝰtea. Q̾¬
ret ex me qũo postea : Rdebo pꝰtea uisibi¬
lr̃ sit sp̃es hũane ꝯstitucõis nota nob̃ ẽ ñ¬

Expanded text:
s que enim tunc et non postea aut uero postea et non tunc; nec alii postea, sed idem ipsi aliter tunc, aliter postea. quaeret ex me: quomodo postea? respondebo: uisibiliter, sicut species humanae constitutionis nota nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ ħ s nͨ sem̃ qdẽ iisbile hõis putabit
oĩo ñ suisse. dedeat gͦ ad scͥpt᷑ã ĩuẽiet sex¬
todie hõiẽ fc̃m ad ymagniẽ dĩ fcõs autẽ
mascłm ⁊ femĩã. It̃ q̃rat qñ fcã sit femĩa
ĩuẽĩet exͣ illos sex dies. tñc eĩ fc̃a ẽ qñ ds̃

Expanded text:
 sed ne semen quidem uisibile hominis, putabit omnino non fuisse. redeat ergo ad scripturam, inueniet sexto die hominem factum ad imaginem dei, factos autem masculum et feminam. item quaerat, quando facta sit femina, inueniet
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cedentib smõib qͣntũ potĩum iectorẽ
p̃strux̾im. Plures tñ arbitror caligare
ĩ huis locis ⁊ putare ita fuisse pͥꝰ hõiem
ĩ illo dĩ oꝑe quo cũcta sił c̾ata sũt ut a¬
liqͣm uitã duceret ut dĩ locutõẽ ad ce
directã c̃ dix̃ ds̃. ecce dedi nob̾ õe pabulũ
seminale disc̾neret c̃d̾e̾t ĩtlłigeret. No¬
u̾it gͦ qui ħ putat ñ ħ me ĩẽ sisse neq
dixise. S ruriꝰ si dix̾o ñ ita fuisse hõiẽ¬

Expanded text:
cedentibus sermonibus. quantum potuerim, lectorem praestruxerim, plures tamen arbitror caligare in his locis et putare ita fuisse prius hominem in illo dei opere quo simul omnia creata sunt, ut aliquam uitam duceret, ut dei locutionem ad se directam, cum dixit deus: ecce dedi uobis omne pabulum seminale, discerneret, crederet, intellegeret. nouerit ergo, qui hoc putat, non hoc me sensisse neque dixisse. Sed rursus, si dix
Abbreviated transcription (Latin):
ee sentirẽt fide ñ coita sicta mũdante ut
faciẽ at faciẽ poisit inderi ꝙ ꝑ specłm ũc ui¬
det᷑. ¶  fide cordiũ mũdat̾te cõtẽpta qd a¬
gũt ĩtlłĩgẽdo q̃ de nat᷑a m̃tis hũane sb̃ti¬
lussiine disputat᷑ nͥ ut ep̃a qͦ ĩ uligẽtia sus

Expanded text:
esse sentirent, fide non ficta corda mundante , ut facie ad faciem possit videri, qui per speculum nunc videtur. Qua fide cordium mundatrice contempta, quid agunt intelligendo quae de natura mentis humanae subtilissime disputant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedit ĩ filiũ ⁊ de faio ꝓcedit ad sc̃ĩficãdam
c̾at̾am s sir de utroq ꝓcedit ꝙͣuis ħ filio
pr̃ ded̾it ut ꝙ̃admodũ de se ita de illo qͦ ꝓ
cedat. Neq eĩ possumꝰ dic̾e̾ ꝙ ñ sit uita sp̃e
sc̃s cũ uita pr uita sit filꝰ. ac ꝑ ħ sic̃ pr̃ cñ¬

Expanded text:
procedit ad sanctificandam creaturam, sed simul de utroque procedit, quamuis hoc filio pater dederit, ut quemadmodum de se, ita de illo quoque procedat. neque enim possumus dicere, quod non sit uita spiritus sanctus, cum uita pater, uita sit filius; ac per hoc sic
Abbreviated transcription (Latin):
ã. ⁊̃ telligo ꝑ ĩtelligẽciũ. amo ꝑ amorẽ. Et
qñ ad memoriã meã aciẽ cogitutõnis adũ¬
to. ac il ĩ corde meo dico qd̾ scio. ũbũ uerũ de
qñ ĩ memoria mea cogitãdo ĩuenio iã meĩ¬
rant ⁊ añꝙͣ inde cogitarẽ t̃cllt̃m meũ m ⁊ a¬
morẽ meũ ĩlienio ĩ memoria mea q̃ego ĩtel¬
ligo ego amo ñ ip̃a. Itm̃ qñ cogitatõ mea me¬
moria memor ẽ ⁊ mea uult uolũtate ñ su¬
a. Ip̃c ꝙ̃ amor meus cũ ine̾miuit atq ĩtelli¬
git ꝗd apper̾e debeat ꝗd uitare ꝑ meã ñ ꝑ
suã memoriã meminit. ⁊ ꝑ ĩalłigẽtiã icã
dici põt. Ego ꝑ oĩa illa t̾a memini. ego ĩtel¬
ligo ego diligo qui nec memoria sũ nͣ ĩtes¬

Expanded text:
lego per intellegentiam, amo per amorem, et quando ad memoriam meam aciem cogitationis aduerto ac sic in corde meo dico quod scio uerbumque uerum de quando in memoria mea cogitando inuenio iam me inrant, et antequam inde cogitarem, intellectum meum et amorem meum invenio in memoria mea, quo ego intelligo, ego amo, non ipsa. Item quando cogitatio mea memoria memor est, et mea vult voluntate, non sua. Ipse quoque amor meus, cum meminit atque intelligit quid appetere debeat, quid vitare, per meam, non per suam memoriam meminit, dici potest: Ego per omnia illa tria memini, ego intelligo, ego diligo, qui nec memoria sum, nec intel
Abbreviated transcription (Latin):
uocet᷑ qr iã ꝑta seu genita uolũtas ala ꝑ¬
ficit᷑ eo fine reqescẽs ut ꝗ fũat appetitꝰ q̃rẽ¬
tis sit amor fruẽtis qui iã de utroq .x de
gignẽte m̃te ⁊ de genita notõne tãꝙͣ dẽ
ꝑente ac ꝓle ꝓcedat ñ possũt aũt ꝓrsus asba
ibi q̃ri uͥ nchͣ ex tpr̃ ĩchoat᷑ ut ꝯseqͣnti ꝑfi¬

Expanded text:
vocetur, qua jam parta seu genita voluntas illa perficitur, eo fine requiescens, ut qui fuerat appetitus quaerentis, sit amor fruentis, qui jam de utroque, id est de gignente mente, et de genita notione tanquam de parente ac prole procedat? Non possunt prorsus ista ibi quaeri, ubi nihil ex tempore inchoatu
Abbreviated transcription (Latin):
slĩt illa tͥqͥ s unꝰ ds̃ ẽ. ⁊ trec sunt ille ñ una
ꝑsona. ¶Ꝙ sane mirabilr̃ ĩ effabile ẽ uel
ĩeffabilr̃ mirabile cũ sit una ꝑsona ħ p̃ma¬
go t̾uitatis ip̃a uͦ ssĩma t̾mtas tres ꝑsone st̃
ĩseparabilior ẽ ip̃a t̾mtas ꝑsonaꝵ tͥũ ꝙͣ ħ¬

Expanded text:
la tria, sed unus deus est, et tres sunt illae, non una persona. quod sane mirabiliter ineffabile est uel ineffabiliter mirabile, cum sit una persona haec imago trinitatis, ipsa uero summa trinitas tres personae sint, inseparabilior est illa trinitas personarum
Abbreviated transcription (Latin):
mõ ĩtis loquit᷑ ea poueitione cui exorcista
requirit᷑. scĩt ꝗd loqͣnt᷑ qͣnto minꝰ ille ĩtllĩ¬
get ũboꝵ idnos qͦs ꝑ eũ ⁊ ex eo diabolꝰ illo
m̾ faciebat qͥ hõiem ioq̃ntẽ ũ ĩtllig̾er sie¬
ñ adp̃abolica paciõne ĩmis aud̾iret.

Expanded text:
mon in eis loquitur ea passione, cui exorcista requiritur, sciunt, quid loquantur: quanto minus ille intellegeret uerborum sonos, quos per eum et ex eo diabolus illo modo faciebat, qui hominem loquentem non intellegeret, si eum a diabolica passione inmunis audiret!
Abbreviated transcription (Latin):
rũnͥ ꝑfemĩa. S ĩ spẽte ip̃e locus ẽ ut ens eo
ueluo cegano mouẽsq eiꝰ uat̃ã eo mͦ qͦ mͦ¬
uere ille mou̾e ⁊ moiuilla potuit ad expri
ĩtius qd̾ ext̾ius egerar ꝑ spͥentẽ. Qd̃ ꝗdẽ si so¬
io ũtĩctu octłtsag̾et sic egit ĩ uida ut tͣter¬

Expanded text:
r feminam. sed in serpente ipse locutus est utens eo uelut organo mouensque eius naturam eo modo, quo mouere ille et moueri illa potuit ad expriminterius, quod exterius egerat per serpentem. quod quidem si solo instinctu occultius ageret, sicut egit in Iuda, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ iapidũ usuoꝵ. ambulasti sũ uitio tu ĩ
dieb tuis ex quo die c̾atꝰ es tui dos ĩuẽta st̃
delicta tua ĩ te. possũt diligẽtꝰ uta tͣftari
ut fortassis ostẽdat᷑ sĩ colũ⁊ hũt ĩalc̃m eire
ĩ huis ũbis poue. s oĩo aliũ ẽẽ nõ posse We¬
rũ qr lõgũ ẽ ⁊ aliũsmonẽ exigit eidẽ qõni

Expanded text:
ium, lapidum uiuorum, ambulasti sine uitio tu in diebus tuis, ex quo die creatus es tu, donec inuenta sunt delicta tua in te. possunt diligentius ista tractari, ut fortassis ostendant non solum et hunc intellectum esse in his uerbis posse, sed omnino alium esse non posse. Uerum quia longu
Abbreviated transcription (Latin):
dcm elucer. Oũs eĩ pͥuatõ minuit. Uñ itaq usit
emin̾e suꝑbia ĩde ĩ angustias egestatẽq cõ¬
trudit᷑. cũ ex cõmũi ad pͥũ cãpnoso sui amo¬
re redigit᷑. Sp̃ał ẽ aũt auaricia q̃ usitatiꝰ ap¬
ĩtlligi dicẽdo. R̾adix oĩm maloꝵ ẽ auaricia.
hĩc eĩ i dyabolꝰ cecidit ꝗ utiq ñamauit pec
uat st̃a societate tͣgidũ sp̃m eũ q coartat
misia iã ꝓ siꝗtate satiari cupiẽte. hĩc alio
loco cũ dixiii erũt eĩ hõies se ip̃os amãtes
ꝯtinuo ib̾ietit: amatores peccĩue. ab illa ge¬
ñali auaricia cinꝰ suꝑbia caput ẽ. ad hãt spe¬

Expanded text:
dictum elucet; omnis enim priuatio minuit. unde itaque uult eminere superbia, inde in angustias egestatemque contruditur. cum a communi ad proprium damnoso sui amore redigitur. specialis est autem auaritia, quae usitatius apintellegi dicendo: radix omnium malorum est auaritia. hac enim et diabolus cecidit, qui utique non amauit pecuuat sancta societate turgidum spiritum eumque coartat miseria iam per iniquitatem satiari cupientem. hinc alio loco cum dixisset: erunt enim homines se ipsos amantes, continuo subiecit: amatores pecuniae, ab illa generali auaritia, cuius superbia caput est, ad hanc spe
Abbreviated transcription (Latin):
tate ñ nubũt. hĩc argum̃tãt᷑ qͥdã dicẽtes.
Si niro suo uiuo q̃ alt̾i nubit adulr̾a est.
sic̃ ip̃e dñs ĩ euãglĩo desiniut. uiuio gͦ xp̃o
si hoĩ nubit adult̾a ẽ. Q ħ dicũt acute ꝗdẽ
mouẽt᷑. s parũ accẽdũt hãc argum̃tatõ¬

Expanded text:
tate non nubunt, hinc argumentantur quidam dicentes: si uiro suo uiuo quae alteri nubit, adultera est, sicut ipse dominus in euangelio definiuit, uiuo ergo Christo, si homini nubit, adultera est. qui haec dicunt, acute quidem mouentur, sed parum adtendunt hanc argumentati
Abbreviated transcription (Latin):
ta ex hac uita tͣnsiert̃. Neq eĩ si om̃s fu̾int
ꝯtinẽtes honorẽ ꝯtinc̃ciũ datĩ sũt eis qui
t̾cenariũ fructũ il ĩ quigali bono ip̃e t̃tlłigi¬
tͣ iã dñicis horreis ĩtulerũt. Hẽbũt gͦ illic
oĩa ista bona suũ locũ ⁊̃ si deĩceps ulłã uelit
nub̾e uł nẽo duc̾e uxorẽ. secure itaq ĩ sta¬
te ꝗb potestis ut fiant qd̾ nos estis. ⁊ orate
uigilant̾ atq fu̾ẽt̾ ut adiutorio dext̾e exrel
retis ĩ eo qd̾ estis ⁊ ꝓficiatis ad id qd̾ eritis.
Deĩde obircro uos ꝑ illũ a qͦ⁊ ħ donũacrepi¬
ecc̃a. Ordinatissĩe ꝙꝓpe euerat ut mat̾ ur̃e

Expanded text:
nc, si omnes fuerint continentes, honorem continentium daturi sunt eis, qui tricenarium fructum. si in coniugali bono ipse intellegitur, iam dominicis horreis intulerunt. habebunt ergo illic omnia ista bona suum locum, etiamsi deinceps nulla uelit nubere uel nemo ducere uxorem. secure itaque instate quibus potestis, ut fiant quod uos estis; et\' orate uigilanter atque feruenter, ut adiutorio dexterae exceretis in eo quod estis et proficiatis ad id quod eritis. Deinde obsecro uos per illum, a quo hoc donum accepiecclesia. ordinatissime quippe prouenit, ut matri uestrae
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ t̾minꝰ cclĩ differet᷑. Nec illd̾ uos retardet a
studio ꝑsucidẽdi aliis honũ nr̃m sidicatur
nẽtie laude atq amore mutẽt᷑. pͥmo qr co¬
nãdo ut om̃s sc̃t ꝯtmnẽtes tc̃erũt uł pau¬
qui põt caꝑe capiat tr̃ capiũr q̃ possunt.
sł sͦ cł q̃ nõ capiũt tacet᷑. deinde nec timere
debemꝰ ne forte om̃s capiãt. ⁊ cliꝗd de mino¬

Expanded text:
 saeculi differetur. nec illud uos retardet ab studio persuadendi aliis bonum uestrum, si dicatur nentiae laude atque amore mutentur? primo, quia conando, ut omnes sint continentes, tqui potest capere. capiat, tunc capiunt quae possunt, si nec illis quae non capiunt taceatur. deinde nec timere debemus, ne forte omnes capiant et aliquid de mino
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ip̃a q̃ uidẽt᷑ laboriosa u̾tũt᷑. Nullo eĩ mͦ
sũt ouerosi labores amãtiũ s ĩ ip̃i delec¬
tãt. sic̃ uenĩciũ aucupãtiũ. piscãtiũ. iũ¬
temiantiũ. negotiantiũ ludo se aliqͦ ob
lectanciũ. Int̾est gͦ ꝗd amet᷑. Nã ĩ eo qd̃
amat᷑ aut ñ laborat᷑. aut labor amat᷑.
It uide ꝙͣ pudend̾ ⁊ dolend̾ sit si delectas
labor ut fera capiat᷑. ut cupa ut saculus
ĩpleat᷑ ut pila iaciat᷑. ⁊ ñ delectat ut ds̃
acꝗrat᷑. In oĩb sane sp̃ualib delitiis qͥb

Expanded text:
 ipsa quae uidentur laboriosa uertuntur. nullo enim modo sunt onerosi labores amantium, sed etiam ipsi delectant, sicut uenantium, aucupantium, piscantium, uindemiantium, negotiantium, ludo aliquo sese oblectantium. interest ergo quid ametur. nam in eo, quod amatur, aut non laboratur aut et labor amatur. et uide, quam pudendum et dolendum sit, si delectat labor, ut fera capiatur. ut cupa et sacculus inpleatur, ut pila iaciatur, et non delectat. ut deus adquiratur. In omnibus sane spiritalibus deliciis, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ricordisssẽ ꝓuidebat. S qm̃ qͣutalib hũana
cantela siupitionres malas ⁊ molẽtissĩas
ñ põt ex oĩ parte uitare uͥ ꝑ existimatõe
nr̃a ꝗcqͦd recte possumꝰ fecerimꝰ si aliqͥ e no¬
b̾ uł mala fĩgẽdo uł male c̾dẽdo famã uo¬
strã decolorare conat᷑. assit ꝯscientie sola

Expanded text:
dissime prouidebat. sed quoniam quantalibet humana cautela suspiciones maleuolentissimas non potest omni ex parte uitare, ubi pro existimatione nostra quidquid recte possumus fecerimus, si aliqui de nobis uel mala fingendo uel male credendo famam nostram decolorare conantur, a
Abbreviated transcription (Latin):
Nag̃ at̃ honestũ utiq honestũ. a ꝑte qp¬
pe declarauit ħ ẽẽ bono illo meliꝰ u̾ ait. qͥ
dat imptũ bñ facit. ⁊ qui ñ dat nuptũ me¬
liꝰ facit. ⁊ ħ illo beato beatiꝰ. uͥ ait. beatior
at̃ erit si sic ꝑmãserit. Sic̃ gͦ bono meliꝰ.
⁊ beato beatꝰ. sic honesto hõestiꝰẽ. Qd̾eĩ
honestũ uoluit applłare ab sit ut turpe
sit. Uñloq̃ns apłs pectꝰ ait uiri uxbrib
honorẽ qi cohr̃dib gr̃e ⁊ illas alloeq̃ns sb̃

Expanded text:
magis autem honestum utique honestum est. aperte quippe declarauit hoc esse bono illo melius, ubi ait: qui dat nuptum, bene facit; et qui non dat nuptum, melius facit, et hoc illo beato beatius, ubi ait: beatior autem erit, si sic permanserit. sicut ergo bono melius et beato beatius, sic honesto honestius est, quod honestum uoluit appellare. absit enim, ut turpe sit, unde loquens apostolus Petrus ait: uiri, uxoribus honorem quasi co
Abbreviated transcription (Latin):
uicet᷑ uigere flos carnał etatis. Nõ mil¬
le femĩe nuptias cogitãtes ⁊ ardent̾ op¬
tãtes dũ sꝑnũt᷑ aut differũt᷑ repente se
beret. Multe at̃ impte recẽtissima sua ꝯ¬
iũctõe ĩ lõgĩquo ꝓfectis uitis reditũ eoꝵ
expectãdo grãdeue fc̃e sũt ⁊ tũꝙͣ cito iudu
nuł ꝯcupuscĩa potint ꝯrineri ne stuprum
aut adult̾iũ cõmͤre̾t᷑ cur ꝯtine̾i nõ põt ne.
sac̾legiũ cõmittat᷑. Di rep̾ssa ẽ cũ fu̾eret
dilata cur ñ opprimit᷑ cũ friguit ãputa¬
ta : plus eĩ ardentẽ ferũt libidinẽ q̃ non
desperãt ei̾dẽ libidinis uoluptatẽ. Cĩmp¬
frenat᷑ q̃ ulła expͤtatõe succẽdit᷑. Nontili
qͣm tñ nꝰ oret᷑ ut supetet᷑ ip̃a alicita exop¬
tut ardẽtiꝰ. Delicre gͥ spũales deliciis car¬
ualib ĩ scã castitate succedãt. lectõ. or̃o.
psalmꝰ. bona cogitatõ. bonoꝵ operũ fre¬
qlitatõ. spes futuri scũ. ⁊ corsursũ. atq

Expanded text:
uidetur uigere flos carnalis aetatis? nonnullae feminae nuptias cogitantes et ardenter optantes, dum spernuntur aut differuntur, repente senberet. multae autem nuptae recentissima sua coniunctione in longinqua profectis uiris suis reditum eorum expectando grandaeunalis concupiscentia potuit contineri, ne stuprum aut adulterium committeretur, cur contineri non potest, ne sacrilegium committatur? si repressa est, cum ferueret dilata, cur non opprimitur, cum friguerit amputata? plus enim ardentem ferunt libidinem, quae non desperant eiusdem libidinis uoluptatem. qfrenatur, quae nulla expectatione succenditur: contra quam nisi oretur, ut superetur, ipsa inlicita exoptatur ardentius. Deliciae igitur spiritales deliciis carnalibus in sancta castitate succedant: lectio, oratio, psalmus, bona cogitatio, bonorum operum frequentatio, spes futuri saeculi et cor sur
Abbreviated transcription (Latin):
diat dñs p̾ces eiꝰ ⁊ sc̃ẽ obseqͣmini m̾̃itis eiꝰ
q̃ curnẽ iuri tui ĩinuẽture peꝑit. cor filie
sue ĩ senecta parturiit. Os̃ itaq parit᷑ at
ꝯcordit̃ uni iuro umiꝰ ꝯuigis ĩ auꝰ corpore
uno sp̃ũ uiuitis. placere morib. ĩstate
or̃onib. p̾t̾ius dies ñ reu̾tit᷑ ĩ futurum
⁊̃ post hest̾nũ ꝑgit hodiernꝰ. ⁊ post hodi¬
ernũ precturus ẽ crastmꝰ ⁊ ecce oĩa tp̃ra
⁊ tp̃ralia tͣnseũt ut uenict mãsura ꝓmis¬
sio. et qui ꝑ seu̾au̾it usq ĩ finẽ ħ salnus
erit. i mũdus iã perit nupta cui parit:
auit corde paritura ⁊ carne nõ paritura.
cur mibit: Si cũt ad huc duratut᷑ ẽ mũ¬

Expanded text:
nus preces eius, et sancte obsequamini meritis eius, quae carnem uiri tui in iuuenta peperit, cor filiae tuae in senecta parturiit. omnes itaque pariter atque concorditer uniuiro unius coniugis, in cuius corpore uno spiritu uiuitis, placete moribus, instate orationibus. Praeteritus dies non reuertitur in futurum, et post hesternum pergit hodiernus, et post hodiernum perrecturus est crastinus: et ecce omnia tempora et temporalia transeunt, ut ueniat mansura promissio, et qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit. si mundus iam perit, nupta cui parit? aut corde paritura et carne non paritura cur nubit? si autem adhuc duraturus est mun
Abbreviated transcription (Latin):
assimit᷑ ⁊d gͦ dicã q̃ seqͣnt᷑ mala c̃ br̃it̾
delicins uiuit: Absit at a nob̾ ut dĩciaꝵ
cupiditate capiamini ꝓ cupiditate imp¬
tiaꝵ. ⁊ ĩ cordib ur̃is uuͦmus uero amo¬
ri succedat. Ituẽtes eĩ hom̃i ꝯu̾sacõem.
sepe exꝑti sumꝰ ĩ qͥbdã lasaiuia cõp̾isu cre¬
uisse auariciã. Nã sic̃ ĩ ip̃is sensib corꝑis
atuciꝰ audiũt qui ñ indẽt ⁊ tãgẽdo młta
dist̾nũt. ñ tãta inuatitate tãgũt qͥ ocuł
utũt᷑. uͥ ĩtlł̃git᷑ ex uno adit idest lumi¬
nũ rep̾ssa ĩtentõe sẽciendi eã ie ĩ alios sẽ¬
sus ꝓmptõre dinostẽdi acumuĩe exerere
tãꝙͣꝵ ex alt̾o conet᷑ ĩplere qd̾ negat᷑ ĩ alt̾o
luptate cohibim maiorib uirib ĩ petu¬
nie se porrigit appetitũ. ⁊ illĩc au̾sa huc

Expanded text:
id ego dicam, quae sequantur mala, cum breuiter deliciis uiuit? absit autem a uobis, ut diuitiarum cupiditate capiamini pro cupiditate nuptiarum et in cordibus uestris nummus uiri amori succedat. intuentes enim hominum conuersationem saepe experti sumus in quibusdam lasciuia compressa creuisse auaritiam. nam sicut in ipsis sensibus corporis acutius audiunt qui non uident et tangendo multa discernunt nec tanta uiuacitate tangunt, qui oculis utuntur — ubi intellegitur ex uno aditu, id est luminum repressa intentione sentiendi eam se in alios sensus promptiorem dinoscendi acumine exerere, tamquam ex altero conetur inplere, quod negatur in altero luptate cohibita, majori voluptate in pecuniae se porrigit appetitum; et illinc aversa, huc