comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
menta. Nam et sicut arte. me¬
dicinȩ calida frigidis. frigida cali¬
dis curantur: ita dñs ñr contraria
opposuit predicamenta peccatis:
ut lubricis continentiã. tenacib
largitatem. iracundis mansuetu¬
dinem. elatis p̾c iperet humilitatẽ
Certe cum se sequentib noua man¬
data ꝓponeret: dixit. Nisi quis
renuntiauerit om̃ib quȩ possidet:
non potest m̃s esse discipulus. Aesi
aꝑte dicat. Qui ꝑ uitam ueterem
aliena concupiscitis: ꝑ nouȩ conuer¬
sationis studium & ur̃a largimini
uid uero in hac lectione dicat. xͣ¬
audiuimus. Qui uult post meue¬
nire: abneget semet ipsum. Ibi dr̃
ut ab negemꝰ nr̃a: hic dicitur. ut
abnegemus nos. & fortasse labo¬
riosum non est homini relinquere
sua: sed ualde laboriosum est relin¬
quere semet ipsum. Minus quippe
est abnegare quod habet: ualde
autem multũ est ab negare qd est
Ad se uenientib nob dñs pre¬
cepit ut remintiaremꝰ nris: quia
quicũq ad fidei agonẽ uenimꝰ.

Expanded text:
t arte medicinae calida frigidis, frigida calidis curantur, ita Dominus noster contraria opposuit praedicamenta peccatis, ut lubricis continentiam, tenacibus largitatem, iracundis mansuetudinem, elatis praeciperet humilitatem. Certe cum se sequentibus nova mandata proponeret, dixit: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus . Ac si aperte dicat: Qui per vitam veterem aliena concupiscitis, per novae conversationis studium et vestra largimini. Quid vero in hac lectione dicat, audiamus: Qui vult post me venire, abneget semetipsum. Ibi dicitur ut abnegemus nostra, hic dicitur ut abnegemus nos. Et fortasse laboriosum non est homini relinquere sua, sed valde laboriosum est relinquere semetipsum. Minus quippe est abnegare quod habet, valde autem multum est abnegare quod estnus praecepit ut renuntiemus nostris, quia quicunque ad fidei agonem venimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pondus egritudinis. puenit᷑
ad somnũ mortis. Media autẽ
nocte clamor factus est: eccespon¬
sus uenit. exite obuiamer De ad¬
uentu sponsi clamor medra nocte
sit: qui a ł iudicn dies subrepit ut
pͥuideri non ualeat Dido uenit
Unde seriptum est. Dies dñi sieut
fur in nocte ita ueniet. Incipit

Expanded text:
r pondus aegritudinis pervenitur r pondus aegritudinis pervenitur ad somnum mortis. Media autem nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu sponsi clamor in media nocte fit, quia sic dies judicii subrepit, ut praevideri non valeat quando venit. Unde scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte ita veniet . Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
designatur. Uascula autȩ nr̃a
sunt corda: in quib ferimꝰ cuncta
que cogitamus xii¬
nodentes ergo oleum inuasis ha¬
bent: quia nitorem gloriȩ intra
conscientiam retinent: paulo at¬
testante qui ait. E loria nr̃a hec ẽ.
testimoniũ conscientiȩ ñras fatus
autẽ uirgines oleum secum non
sumunt. quia głam intra consei¬
entiam ñ habent. dum hanc ab
ore ꝓrimorũ querunt. Notandũ
uero est quod om̃s lampades habent.
sed om̃s oleum non habent: quia
plerumq bona inse oꝑacũ electis
et repbi ostendunt. sed soli ad spon¬
sum cum oleo ueniunt qui de his
que foris egerint intus głam quȩ¬
runt. Unde ꝑ psalmistam quoq
de sc̃a electorũ eccła dicit᷑. Oñas
gloria eius filie regum abintus
Moram autẽ faciente sponso dor¬
mitautrunt om̃s & dormitrunt
quia dum uenire iudex ad ertre¬
mũ iudicium differt. elecꝰti et
reprobi in mortis somno sopiunt᷑
Bormire genĩ mori est. Ante
Iomnũ uero dormitare est. ante
ii sil salitte languescere. qͥa

Expanded text:
designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non haplerumque bona in se opera cum electis et reprobi ostendunt, sed soli ad sponsum cum oleo veniunt qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt. Unde per psalmistam quoque de sancta electorum Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regum ab intus . Moram autem faciente sponso dormitaverunt omnes, et dormierunt, quia dum venire judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur. Dormire etenim mori est. 1478 Ante somnum vero dormitare est ante mortem a salute languescere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
eum in montẽ excelsum. Sed uere
& absq ulla questione conuenient᷑
accipitur. ut a sp̃u sc̃o in desertũ
ductus credatur: ut illuc eum
suus sp̾s duceret. ubi hunc ad tẽp¬
Sed ecce cum dicitur ds̃ homo
uel an excelsum montẽ uel in sca̾m
ciuitatem a diabolo assumptus:
mens refugit. humane hoc audi.¬
re aures expauescunt. Qui tam̃
non esse incredibilia ista cognosci

Expanded text:
. Sed vere et absque ulla quaestione convenienter accipitur ut a sancto Spiritu in desertum ductus credatur, ut illuc eum suus Spiritus duceret, ubi nunc ad tenSed ecce cum dicitur Deus homo vel in excelsum montem, vel in sanctam civitatem a diabolo assumptus, mens refugit, humanae hoc audire aures expavescunt. Qui tamen non esse incredibilia ista cognosci
Abbreviated transcription (Latin):
Cuncta inquam et legalis et
euangłice purificationis ge¬
nera. qui nullo indiguit do¬
minus suscipere non despexit:
ut et consummancde iam le¬
gis decreta. suo temꝑe doce¬
ret esse saluberrima: et adue¬
nientis euangłii cunctis fi¬
delib ostenderet eque subeun¬
da remedia.

Expanded text:
Cuncta, inquam, et legalis et evangelicae purificationis genera, qui nullo indiguit, Dominus suscipere non despexit, et  Al., ut consummandae jam legis decreta suo tempore doceret esse saluberrima, et advenentis Evangelii cunctis fidelibus ostenderet aeque subeunda remedia.
Abbreviated transcription (Latin):
ris. porte inferi ñ p̃ualebunt tͥ
Porte inferi: portȩ mortis sunt:
Porte autẽ inferi & mortis. por¬
te esse ȩccłȩ non possunt. Quae
autẽ sunt porte mortis. hoc est
porte inferi. nisi singła quęq pte¬
cata: Si fornicatus fueris: portas
mortis ingressus es. Si fidem leseris.
portas penetrasti inferni. Si peca.¬
tum mortale cõmiseris: portas
mortis intrasti. St potens est dõ
qui eraltat te de portis mortis.
ut ad nunties om̃s laudes eiusm
portis filiȩ sion. Sunt enĩ porte
eccłe: porte castitatis. Sunt pons
iustitis: quas iustus intrare con¬
sueuit dicens. Aperito michi
portas iustitiȩ: & ingressus in
eas confitebor dño. Sed ut por.¬
tas mortis porta inferi: ita et
porta iustitiȩ. dĩ porta ẽ. Hȩc¬
est enĩ porta dĩ: & iusti intra¬
bunt ꝑ eam & ideo fuge ꝑti.¬
naciam delictorum: ne porta
tibi possit inferi p̃ualere. Sienĩ
dominatũ fuerit peccatũ in te:
mortis porta p̃ualuit. Fuge gͦ

Expanded text:
ris, portae inferi non praeualebunt tibi. ris, portae inferi non praeualebunt tibi. portae inferi portae mortis sunt, portae autem mortis portae esse ecclesiae non possunt. quae autem sunt portae mortis, hoc est portae inferi nisi singula quaeque peccata? si fornicatus fueris, portas mortis ingressus es. si fidem laeseris, portas penetrasti inferi. si peccatum mortale conmiseris, portas mortis intrasti. sed potens est deus, qui exaltet te de portis mortis, ut adnunties omnes laudes eius in portis filiae Sion. portae autem ecclesiae portae castitatis sunt, portae iustitiae, quas iustus intrare consueuit dicens: aperite mihi portas iustitiae et ingressus in eas confitebor domino. sed ut porta mortis porta inferi ita et porta iustitiae dei porta est; haec enim porta domini, iusti intrabunt per eam. et ideo fuge pertinaciam delictorum, ne portae tibi possint inferi praeualere; si enim dominatum fuerit peccatum in te, mortis porta praeualuit fuge ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Ille baptitabat in aqua: xp̃c in
hc peccata donabat. & ideo
petrus ñ expetauit populisen¬
tentiã: sed suam prompsit dicens
Tu es xp̃c filius dĩ uiui. Qui est.
bula sua discipulis suis dedit:
Ego sum inquit lux mundi.
& id tamen quo ipse głatur dis¬
cipulis nomen indulsit dicens.
Uos estis lux huius mundi Ego
sum panis inuus. E nos om̃s
unus panis sumus. Ego sũ uitis
uera . Ꝙ. alibi dicit Mantaui te
uitem fructuosã. omne̾ ueram¬
Uera petra est xp̃ce. Hibebant
enim de sp̃uali sequenti petra
Petra autẽ erat xp̃o. E tiam dis¬
cipulo suo huius uocabuli grãm
ñ negauit ut & ipse sit petrud.
& de petra habeat soliditatẽ con¬
stantiȩ. fidei firmitatem Enitere.
ergo. ut & tu petra sis. Itaq non
extra te: sed intra te petra reqͥre
Petra tua actus ẽ: petra tua menꝰ
est. Supra hanc petram ȩdificat᷑
domus: ut nullis possit nequitiȩ
sp̃ualis euerberari ꝓcellis Petra
fides est. Si petra fueris. qͥa eccła

Expanded text:
ille baptizabat in aqua, Christusille baptizabat in aqua, Christusdebat, hic peccata donabat. Et ideo Petrus non exspectauit populi sententiam, sed suam promsit dicens: tu es Christus filius dei uiui. qui est sbula sua discipulis donauit suis. ego sum inquit lux mundi et id tamen quo ipse gloriatur discipulis nomen indulsit dicens: uos estis lux mundi. ego sum panis uiuus et: nos omnes unus panis sumus. ego sum uitis uera et tibi dicit: plantaui te uitem fructuosam omnem ueram. petra est Christus — bibebant enim de spiritali sequenti petra, petra autem erat Christus —: etiam discipulo suo huius uocabuli gratiam non negauit, ut et ipse sit Petrus, quod de petra habeat soliditatem constantiae, fidei firmitatem. enitere ergo ut et tu petra sis. itaque non extra te, sed intra te petram require. petra tua actus est, petra tua mens est. supra hanc petram aedificatur domus tua, ut nullis possit nequitiae spiritalis euerberari procellis. petra fides ecclesiae. si petra fueris, in ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enim carnem uicerit. eccłe.
fundamentũ est. & si ȩquari pe¬
tro ñ potest: imitari potest
Magna enim sunt dĩ munera:
qui non solum nob̾ quȩ fuerant¬
m̾a reparauit: uerũ etiã quȩ st sua
Iꝓpria c̃cessit¬
ifert tamen. quid sibi uelit. .xͭii¬
quod ñ alium turba opinabat᷑
nisi aut heliam. aut hieremiam.
aut ioħem baptistam. & heliam
forte: quia raptus ad cȩlum est
Sed non helias xp̃c. Ille rapitur.
iste regreditur Ille inquã rapitur.
iste rapinam ñ arbitratus est ẽẽ
se ęqualem dõ. Ille petitis ignib
uindicatur: hic ꝑsecutores suos
maluit sanare quã ꝑdere. Cur
autẽ hieremiã putabant: forte.
ñ hic hieremias. Ille sc̃ificatur.
iste scificat. Illius scificatio ce¬
pit ex corpore: Hnc sc̃s ex scõ
Cur etiam ioħem populus puta¬
bat. nisi forte. quia in matris
utero positus. dñi p̾sentiam sen-¬
tiebat: Sed non hic ioħs. Ille
adorabat in utero: hic adorabat᷑

Expanded text:
! Qui enim carnem vicerit, Ecclesiae ! Qui enim carnem vicerit, Ecclesiae fundamentum est: si aequare Petrum non potest, imitari potest; magna sunt enim Dei munera, qui non solum nobis quae nostra fuerant reparavit, verum etiam quae sunt sua propria concessitRefert tamen quid sibi velit quod non alium turbae opinabantur, nisi aut Eliam, aut Hieremiam, aut Joannem Baptistam. Et Eliam forte; quia raptus ad csed non Helias Christus. ille rapitur, iste regreditur; ille inunam rapitur, iste rapinam non arbitratus est esse se aequalem deo; ille petitis ignibus uindicatur, hic persecutores suos maluit sanare quam perdere. cur autem Hieremiam putabant? fortasssed non hic Hieremias. ille sanctificatur, iste sanctificat; illius sanctificatio coepit ex corpore, hic sanctus ex sancto. cur etiam Iohannem populus putat nisi forte quia in matris utero positus domini praesentiam sentiebat? sed non hic Iohannes. ille adorabat in utero, hic adorabatur;
Abbreviated transcription (Latin):
sint. Om̃ia enĩ dedit pater filio.
Si om̃ia dedit: eternitatẽ quam
habet maiestatemq transsudit
Sed quo ꝓlabor longius: Imis
fidei meę xp̃e est: & finis fidei meȩ
cũ filius est. Non licet mͥ scire
generationis seriem: non licet tam̃
nescire generationis fidem. xi.¬
rede igitur sic quẽ admodũ petrus
credidit᷑: ut & tu beatus sis: ut &¬
tu audire merearis. Qm̃ ñ caro
& sanguis tibi reuelauit: sed pater
m̃s qui in cęlis est. Caro enim &
sanguis non queunt nisi quȩ ter¬
rena sunt reuelare: At uero qui
sp̃u loquitur mysteria: ñ carnis
& sanguinis misterio. sed diuina
inspiratione fundatur. Noli
ergo adquiescere carni & sanguini:
ne carnis & sanguinis precepta
fias. Iui enim carni adheret: caro
est. & qui adheret dño. umussps
est. Non ꝑmanebit inqͥt sp̃s m̃s
in hominib istis in eternum: ꝓpt̃
sed carnis & sanguinis remoti
cupiditatib possint dicere singłi
Non timebo qͥd faciat michi caro

Expanded text:
sint: omnia enim dedit pater filio. sint: omnia enim dedit pater filio. si omnia dedit, aeternitatem quam habet maiestatemque transfudit. sed quo prolabor longius? finis fidei meae Christus est, finis fidei meae dei filius est. non licet mihi scire generationis seriem, non licet tamen nescire generationis fidem. Crede igitur sic quemadmodum Petrus credidit, ut et tu beatus sis, ut et tu audire merearis: quoniam non caro et . sanguis tibi reuelauit, sed pater meus qui in caelis est. caro enim et sanguis non queunt nisi quae terrena sunt reuelare, at uero qui spiritu loquitur mysteria non carnis et sanguinis magisterio, sed diuina inspiratione fundatur. noli ergo adquiescere carni et sanguini, ne carnis et sanguinis praecepta fias. qui enim carni adhaeret, caro est et qui adhaeret deo unus spiritus est. nonin hominibus istis in aeternum, propter sed a carnis et sanguinis remoti cupiditatibus possint dicere singuli: Non timebo quid faciat mihi caro
Abbreviated transcription (Latin):
IEC TURBE quide otiosa
opinio est: qͥa alii heliã
quẽ uenturũ putabant
alii iołem quẽ decolla¬
tum sciebant. aut unũ
Ide ꝓphetis priorib surrerisse cre¬
debant. Sed hoc querere supra nos
est. alterius scientie. alterius pru¬
dentiȩ est. Nam si paulo apło sa¬
tis est nichal scire nisi xp̃m ihm
& hunc crucifixum: qͥd amplius
michi desiderandũ est scire quã
xp̃m: In uno enĩ hoc homine:
& diuinitatis & incarnationis
expressio. & fides est passionis. Et
ideo licet apłi cȩteri sciant. petruᷤ
tam̃ respondit pro oeteris. Tu es
xp̃c filius dĩ uuii. Complexus.
est itaq om̃ĩa: quia naturam
& nomen expressit. in quo sũma
uirtutum est. Etiãne nos queramꝰ
putauerit consitendũ: nos & qͣn¬
do & quomͦ natus sit. & quantus
sit. humane infirmitatis contẽ¬
platione rimamur: Scĩuit pau¬
lus quod in his magis offendicu.¬
lum questionis. quã ȩdificationiᷤ
ꝓfectus esset: & ideo iudicauit
uit petrus quod infilio dĩ om̃ĩa

Expanded text:
e turbae quidem otiosa opinio est, quia alii Helian, quem uenturum putabant, alii Iohannem, quem decollatum sciebant, aut unum de prophetis prioribus surrexisse credebant. sed hoc quaerere supra nos est: alterius sententiae, alterius prudentiae est. nam si Paulo apostolo satis est nihil scire nisi Christum Iesum et hunc crucifixum, quid amplius mihi desiderandum est scire quam Christum? in uno enim hoc nomine et diuinitatis et incarnationis expressio et fides est passionis. et ideo licet ceteri apostoli sciant, Petrus tamen respondit prae ceteris: tu es Christus filius dei uiui. conplexus est itaque omnia, qui et naturam et nomen expressit, in quo summa uirtutum est. etiamne nos de generputauerit confitendum? nos et quando et quomodo natus sit et quantus sit humanae infirmitatis contemplatione rimamur. sciuit Paulus quod in istis magis offendiculum quaestionis quam aedificationis profectus esset et ideo iudicauit  sciuit Petrus quod in filio dei omnia
Abbreviated transcription (Latin):
O quanta ẽ miscđia
conditoris nri. Serui
digni non fuimꝰ: &
amici uocam᷑. Iuan¬
ta est dignitas hominũ esse ami¬
cos dĩ Sed audistis głam digni¬
tatis: audite & laborem certa¬
minis. Si feceritis quȩ ego p̃cipio
uobis. Amici mei estis: si ea quȩ
precipio facitis. Acsi aꝑte dicat¬
Q audetis de culmine: pensate
quib laborib uenit᷑ ad culm̃
irte dum filii zebedei nͣ
interueniente matre quere¬
unt. ut unus adextris dĩ. &
alius a sinistris sedere debuissent:
audierunt. Potestis bibere cali.¬
am quẽ ego bibiturus sum:
Iam locum celsitudinis quere.¬
bant: ad uiam illos ueritas re¬
uocat. ꝑ quam ad celsitudinẽ
ꝑuenirent. Acsi dicatur. Iam
uos locus delectat celsitudinis.
sed prius uia exerceat laboris.
Per calicem. ꝑtingitur ad ma¬
iestatem. Si mens u̾ra appetit
quod demulcet: prius bibite.
qͦd dolet. Sic sic ꝑ amarũ poculũ

Expanded text:
nta est misericordia conditoris nostri. Servi digni non sumus, et amici vocamur. Quanta est dignitas hominum esse amicos Dei? Sed audistis gloriam dignitatis, audite et laborem certaminis. Si feceritis quae ego praecipio vobis. Amici mei estis, si ea quae praecipio vobis facitis. Ac si aperte dicat: Gaudetis de culmine, pensate quibus laboribus pervenitur ad culmen. Certe dum filii Zebedaei, interveniente matre, quaererent ut unus a dextris Dei et alius a sinistris sedere debuissent, audierunt: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? 1562 Jam locum celsitudinis quaerebant, ad viam illos Veritas revocat, per quam ad celsitudinem venirent. Ac si dicatur: Jam vos locus delectat celsitudinis, sed prius via exerceat laboris. Per calicem pertingitur ad majestatem. Si mens vestra appetit quod demulcet, prius bibite quod dolet. Sic sic per amarum poculu
Abbreviated transcription (Latin):
nibus probetur ille nouus
cenobita. Commendatur ci
cura. orti excolendi. causa sci¬
licet obedientie fructum ex¬
inde referendi: et ut quiclã
asserunt iussu regali. quasi
scilicet hac obedientia inu¬
riatus. flecteretur animo ad
palatium regredi. Quam
obedientiam monachice et
libenter suscepit: et suscep¬
tam proposse et nosse deuo¬
te suppleuit. Excolebat ortũ.
et cum maria requirebat in
orto resurgentem iħm. Ulide¬
re erat nouum cultorem. nu¬
per inter primos palatii la¬
tera sua tenentem: nunc
rastro et ligone urticas t̾re
rapientem. Uidere erat iuue¬
nem ortolanum. nunc labo¬
rantem In cuculla non sua:
nuꝑ inter palatinos serica

Expanded text:
nibus probetur ille novus coenobita. Commendatur ei cura horti excolendi, causa scilicet obedientiae fructum exinde referendi, et ut quidam asserunt jussu regali, quasi scilicet hac obedientia injuriatus flecteretur animo ad palatium regredi. Quam obedientiam monachice et libenter suscepit, et susceptam pro posse et nosse, devote supplevit. Excolebat hortum, et cum Maria requirebat in horto resurgentem Jesum. Videre erat novum cultorem nuper inter primos palatii latera sua tenentem, nunc rastro et ligone urticas terrae rapientem. Videre erat juvenem hortulanum nunc laborantem in cuculla non sua, nuper inter palatinos serica
Abbreviated transcription (Latin):
re. De abel nulla est ambigui¬
tas: quin is sit quem cain fra¬
ter occiderit. Iustus autem u̾o
solum ex dñi nunc sententia.
sed ex genesis testimonio com¬
probatur : ubi accepta eius a
deo narrantur munera. Queri¬
mus quis sit iste Sacharias si¬
lius barachie: quia multos le¬
gimus zacharias. Ex ne libera
nobis tribuatur erroris facul¬
tas: additum est quem occidi¬
stis inter templum et altare.
In diuersis diuersa legi: et debeo
singulorum opiniones exponere.
Alii ⁊achariam filium barachi¬
e dicunt. qui in duodecim pro¬
pħis undecimus est: patrisq in

Expanded text:
190 De Abel nulla est ambiguitas, quin is sit quem Cain frater ejus occiderit. Justus autem non solum ex Domini nunc sententia, sed ex Genesis testimonio comprobatur , ubi accepta ejus a Deo narrantur munera. Quaerimus quis iste sit Zacharias filius Barachiae, quia multos legimus Zacharias. Et ne libera nobis tribueretur erroris facultas, additum est: quem occidistis inter templum et altare. In diversis diversa legi, et debeo singulorum opiniones ponere. Alii Zachariam filium Barachiae dicunt, qui in duodecim prophetis undecimus est, patrisque in
Abbreviated transcription (Latin):
sedit in medio doctorum ait¬
diens et interrogans illos:
humane est humilitatis
indicium. immo etiam exi¬
mium. liscende humilita¬
tis exemplum. Dei quippe
uirtus et dei sapientia et̾¬
naq diuinitas loquitur.
Ego sapientia habito in cõsi¬
silium et equitas: mea
prucdentia. mea ẽ fortitudo.
Per me reges regnant: et
conditores legum iusta de¬
cernunt. Beatus homo qui
audit me: qui uigilat ad
fores meas cotidie. et obser¬
uat ad postes ostii mei. Ipsa
homine inluta ad auclien¬
dos homines aduienire clig¬
nata est. ut nimirum homini¬
bus quanius summo inge¬
nio preditis. necessariam dis

Expanded text:
sedit in medio doctorum ausedit in medio doctorum audiens et interrogans illos, humanae est humilitatis indicium, imo etiam eximium discendae humilitatis exemplum. Dei quippe virtus, Dei sapientia aeterna quae divinitus loquitur: Ego sapientia habito in consisilium et equitas mea prudentia mea est fortitudo per me reges conditores legum justa decernunt. Beatus homo qui audit me, et qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei . Ipsa homine induta ad audiendos homines advenire dignata est, ut nimirum hominibus, quamvis summo ingenio praeditis, necessariam dis
Abbreviated transcription (Latin):
penetrare: Quod ergo dñs ꝑ
omnes annos cum paren¬
tib in pascha in iherusoli¬
mam uenit: humane ni.¬
mirum est humilitatis in¬
dicium. Hominis namq est
ad offerenla deo sacrificioꝵ
sp̃ualium uota concurrere:
et auctorem. siim orationi¬
bus lacrimisq sibi concilia¬
re profusis. Fecit ergo dñs
inter homines homo natus:
quod faciendum hominib
ꝑ angłos imꝑauit deus. Ser¬
uauit ipse legem quam de¬
dit: ut nobis qui puri ho¬
mines sumus. seruandũ
ꝑ omnia quicquid deus
iubet ostenderet. xiiͣ.¬
equamur iter huma¬
ne conuersationis eiꝰ.
si dẽitatis głam delectam᷑
intueri. si optamus habita¬
re in domo eius eterna in
celis omnib dieb uite no¬
stre. si iuuat uidere uolun¬
tatem domini et protegi a
templo sc̃o eius. Et ne ulla
in eternum malorum. aura
pulsemur: menunerimus
presentis eccł̃ie domuni. ne¬
cessarie precum mundarũ
frequentare munerib. Qd̃
ipse luodennis In templo

Expanded text:
penetrare? Quod ergo Dominus per penetrare? Quod ergo Dominus per omnes annos cum parentibus in Pascha Hierosolymam venit humanae nimirum est humilitatis indicium. Hominis est namque ad offerenda Deo sacrificiorum spiritualium vota concurrere, et auctorem suum orationibus lacrymisque sibi conciliare profusis. Fecit ergo Dominus inter homines homo natus quod faciendum hominibus per angelos imperaverat Deus. Servavit ipse legem quam dedit, ut nobis qui puri homines sumus, servandum per omnia quidquid Deus jubet, ostenderet. Sequaigitur iter humanae conversationis ejus, si divinitatis gloriam delectamur intueri, si optamus habitare in domo ejus aeterna, in coelis omnibus diebus vitae nostrae, si juvat videre voluptatem Domini, et protegi a templo sancto ejus . Et ne ulla in aeternum malorum aura pulsemur, meminerimus praesentis Ecclesiae domum necessariis precum mundarum frequentare muneribus. Quod ipse duodenis in templo
Abbreviated transcription (Latin):
uinitatis eius głam posse
ꝑtingere: quam ipse ad con¬
seruis fideli pietate pollicet᷑
dicens. Qui habet manda¬
ta. mea et seruat ea: ille est
qui cliligit me. Qui autem
diligit me diligetur a patie
meo: et ego diligam eum et
manifestabo ei meipsum.
Meipsum inquit manifesta
bo. idest non qualem me om¬
nes conspicere. qualem etiã
infideles uidere possunt et
crucifigere: sed qualem in
decore suo regem scłorum
soli uidere possunt oculi
mundi. scõrum. talem me
ad rependendam uicem di¬
lectionis his qui me diligñt
bitur speremus nos ut clixim᷑
ꝑ humilitatis eius sacramen¬
ta. aduidendam diuinitatis
speciem posse conscendere: si
tamen eaclem sacramenta
digno iusticie et sc̃itatis et ue¬
ritatis honore. ut accepimus
illibata seruamus. si humane
conuersationis eius exempla.
si doctrine quam ꝑhominem
nobis ministrauit humilit̾
dicta sequamur. Nam qui
humilitatis eius uestigia se¬
qui dedignatur: qua temeri¬
tate sperat se ad intuencla

Expanded text:
vinitatis ejusdem gloriam posse vinitatis ejusdem gloriam posse pertingere, quam ipse servis fideli pietate pollicetur, dicens: Qui habet mandata mea, et servat ea, ille est qui diligit me: qui autem dmeo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Meipsum manifestabo, inquit, id est non qualem me omnes conspiinfideles videre possunt et crucifigere, sed qualem in decore suo regem saeculorum soli videre possunt oculi mundi sanctorum, talem me ad rependendam vicem dilectionis his qui me diligunt, itur speremus nos, ut diximus, per humanitatis ejus sacramenta ad videndam divinitatis speciem posse conscendere, si tamen eadem sacramenta digno justitiae et sanctitatis et veritatis honore, ut accepimus, illibata servemus, si humanae conversationis ejus exempla, si doctrinae, quam per hominem nobis ministravit, humiliter dicta sequamur. Nam qui humilitatis ejus vestigia sequi dedignatur, qua temeritate sperat se ad intuenda
Abbreviated transcription (Latin):
lectio recitata: neq opus est
ut in ea quid exponendo lo¬
quamur. Describit namq
infantiam pueritiamq no¬
stri redemptoris. qua nr̃e
particeps humanitatis dig¬
natus est. fieri. commemo¬
rat eternitatem diuine
maiestatis. in quapatri mã¬
sit ac manet semper equa¬
lis: ut iudelicet incarna¬
tionis eius humilitate ad
memoriam reuocata. et ip¬
si contra omnium uulne¬
ra pecratorum. medicamen¬
tum uere humilitatis cu¬
remus exercere. pio semper
recolentes animo quantũ
nos pro diuino amore. qͣntum
pro nr̃a salute oporteat humi¬
liari. qui terra sumus et ci¬
nis: si tantum summa illa
potestas pro nobis humilia¬
ri non respuit. ut ad suscipi¬
enda nr̃e fragilitatis infir¬
ma descenderet. Decima.¬
Cem audita. credita. et con¬
fessa diuinitate domini sal¬
uatoris. qua patri et sp̃ui scõ
consubstantialis semꝑ et coe¬
ternus ꝑseuerat. speremus
nos ꝑ humilitatis eius sacra¬
menta quib imbuti sumus.
usq ad contemplandam di¬

Expanded text:
lectio recitata, neque opus est ut in ea quid exponendo loquamur. Describit namque infantiam pueritiamque nostri Redemptoris, qua nostrae particeps humanitatis dignatus est fieri: commemorat aeternitatem divinae majestatis, in qua Patri mansit ac manet semper aequalis; ut videlicet incarnationis ejus humilitate ad memoriam revocata, et ipsi contra omnium vulnera peccatorum medicamentum verae humilitatis curemus exercere, pio semper animo recolentes quantum nos pro divino amore, quantum pro nostra salute oporteat humiliari, qui terra sumus et cinis, si tantum summa illa potestas pro nobis humiliari non respuit ut ad suscipienda nostrae fragilitatis infirma descenderet. Item audita, credita et confessa divinitate Domini Salvatoris, qua Patri et Spiritui sancto consubstantialis semper et coaeternus perseverat, speremus nos per humanitatis ejus sacramenta quibus imbuti sumus, usque ad contemplandam di
Abbreviated transcription (Latin):
rari. uel quo ordine regeneratio
posset impleri querebat: ne huiꝰ
expers remanendo uitȩ cȩlestis
particeps esse nequiret. Notan¬
dum autẽ. quia quod de carna¬
li dirit. hoc etiam de sp̾uali est
generatione sentiendũ nequa¬
quam uidelicet eam postquã
semel erpleta fuerit posse repeti
Siue enim hereticiis. siue scisma¬
ticus. siue facinorosus quisq in
confessione sc̃e trinitatis bapꝰ¬
tirit: non ualet ille qui bap¬
tiratus est. a bonis catholicis
rebaptitari: ne confessio uł inuo¬
catio tanti nominis uideatur
annullari. & quia nichodemꝰ
ad pͥmã dñi responsionẽ. sollicitꝰ.¬
quomodo sit intelligenda dili¬
genter inquirit: meret᷑ ian
plenius instrui. & quia scda na¬
tiuitas non carnalis sed sit sp̃ua¬
lis audire. Respondit namq illi

Expanded text:
rari, vel quo ordine regeneratio rari, vel quo ordine regeneratio posset impleri, quaerebat: ne hujus expers remanendo vitae coelestis particeps esse nequiret. Notandum autem, quia quod de carnali dixit, hoc etiam de spiritali est regeneratione sentiendum. Nequaquam videlicet eam postquam semel expleta fuerit, posse repeti. Sive enim haereticus sive schismaticus facinorosus quisque in confessione sanctae Trinitatis baptizet, non valet ille qui ita baptizatus est, a bonis catholicis rebaptizari, ne confessio vel invocatio tanti nominis videatur annullari. Et quia Nicodemus ad primam Domini responsionem sollicitquomodo sit intelligenda diligenter inquirit, meretur jam planius instrui, et quia secunda nativitas non carnalis est, sed spiritalis, audire; respondit namque illi
Abbreviated transcription (Latin):
sco alexandro crederem papȩ: qͥa
unieus cum michi esset filius in ni¬
mio languore. positus. qui adhuc
ambulabat ad litterarũ studia.
ipse in capitolium ductus esta me.¬

Expanded text:
cto Alexandro crediderim ista Unicus cum mihi esset filius in nimio languore positus, qui adhuc ambulabat ad litterarum studia, hicque in Capitolium cum esse
Abbreviated transcription (Latin):
Cui ego respondi. Dum tu ipsa
cȩca sis facta. & non sis curata.
quomodo filium meũ mͥ reddet
quinq annos sicredidissem xp̃o.
redderetur michi lumen Cui ego
dixi. Uade & crede: & si tibi ocu¬
los aperuerit alexander. credam
sana. Imponensq mortuũ filium

Expanded text:
Cui ego respondi: Dum tu ipsa caeca sis facta et non sis curata, quomodo filium meum reddet quinque annos credidissem Christo, redditi mihi essent oculi. Cui dixit: Vade et crede; et si tibi oculos aperuerit Alexander, credam sana, imponensque humeris suis filium
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentũ uniti hominis ac dĩ:
ita ut᷑ esset in illo ꝑ unitatẽ ꝑsonȩ
ab initio scłi. qui necdũ erat natus
de maria uirgine. qͦd multis scrip¬
turarũ declaratur indicuis. Vnde.
dñs ad uidȩos: antequã abrahani
sieret inquit ego sum. Quib itaq
uerbis ostendit. se qui loquebatur
meo semꝑ fuisse nirsterio: utunta

Expanded text:
sacramentum uniti hominis ac Dei, sacramentum uniti hominis ac Dei, ita ut jam esset in illo per unitatem personae ab initio saeculi, qui necdum erat natus de Maria virgine: quod multis Scripturarum declaratur indiciis. Unde Dominus ad Judaeos: Antequam Abraham fieret, inquit, ego sum . Quibus utique verbis ostendit se qui loquebatur, in eo semper fuisse mysterio unita
Abbreviated transcription (Latin):
esset. a inde eriuit ut hietechiel
fatetur ianua om̃ino cliusa Unde
canitur in eisdem canticis de ca
Ortus conclusus. fons signatus.
emissiones tuę̧ parachsus. Uere
ortus deliciarũ in quo eousita
sunt uniuersa fiorũ ghnera
& odoram̃ta uirtutũ. Sieq an¬
clusus. ut nestiat uiolari heag
corrumpi ullis infidiarũ stau
nons itaq signatus sigillo
totius trinitatis. ex quo sonu
manat. in cuius lumine. om̃s uide¬
mus lumen. quia uirta iohannem
ipse est qui illuminat om̃em homi¬
nem uementẽ in hunc mundũ:
Cuius ꝓfecto emissio uteri. suꝑnorũ
ciuium omium est paradysus. De
isto namq uentris agro. patriarcha
isaac longe. odorans aiebat dicens.
ecce odor filii mei. sicut odor agri
pleni quem benedirit dñs: quãuis
putent parum intelligentes. quod
priores scĩ minus de xp̃o intellexe¬
rint mysterium incarnationis:
cum & ipsi eadem saluati sint gr̃a.
Unde constat tempꝰ ñ prȩiudicasse

Expanded text:
esset: et sic inde exivit, ut Ezechiel esset: et sic inde exivit, ut Ezechiel fatetur, porta omnino clausa. Unde canitur in eisdem Canticis de ea: Hortus conclusus, fons signatus, emissiones tuae paradisus . Vere hortus deliciarum, in quo consita sunt universa florum genera, et odoramenta virtutum, sicque conclusus, ut nesciat violari neque corrumpi ullis insidiarum fraudibus. Fons igitur signatus sigillo totius Trinitatis, ex quo fons vitae manat, in cujus lumine omnes videmus lumen, quia juxta Joannem, ipse est qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Cujus profecto emissio uteri, supernorum civium omnium est paradisus. De isto namque ventris agro patriarcha Isaac longe odorans aiebat: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, quem benedixit Dominus . Quamvis putent parum intelligentes quod priores sancti minus de Christo intellexerunt mysterium incarnationis, cum et ipsi eadem salvati sint gratia. Unde constat tempus non praejudicasse
Abbreviated transcription (Latin):
& si in scĩs patrib et ꝓphetis g̾ra
fuisse creditur. ñ tamen eatenus
plena. In mariã uero totius gre
benedicta cu inter mulieres idẽ.
plus benedicta quã om̃s mulirres.
Ae ꝑ hoc quicqͥd maledictionis infu¬
sum est ꝑeuam. totũ abstulit bene¬
dictio mariȩ: insuꝑ & grãm refudit
xpͣi ortus. quã non habuit prius
om̃is mundus. Igitur qͦd natura
non habuit. usus nesciuit. ignora¬
uit ratio. mens ñ capit humana
pauet celum. stupet terra. creatura
om̃is etiam &lestis miratur: hoc
totũ est qͦd ꝑ gabrihelem mariae.
in utero sicut hieremias sẽs testat᷑:
& non aliunde accepit. faciet in¬
quit dñs nouum suꝑ terram. &
mulier eircũdabit uirũ. Uere
nouũ & om̃ium nouitatũ suꝑe.¬
minens nouitas uirtutũ: quando
ds̃. queni ferre ñ potest mundus
neq uidere aliquis ut uiuere pos¬
sit fie ingressus est hospiciũ uen.¬
tris ut corporis claustra nesc irt
sicq gestatus ut totus dẽ in iplo

Expanded text:
etsi in sanctis patribus et prophetis gratia etsi in sanctis patribus et prophetis gratia fuisse creditur: non tamen eatenus plena. In Mariam vero totius gratbenedicta tu in mulieribus, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio Mariae. Insuper gratiam refudit Christi ortus, quam non habuit prius omnis mundus. Igitur quod natura non habuit, usus nescivit, ignoravit ratio, mens non capit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis etiam coelestis miratur: hoc totum est, quod per Gabrielem Mariae in utero, sicut Hieremias sanctus testatur, et non aliunde accepit. Faciet, inquit, Dominus novum super terram, et mulier circumdabit virum . Vere novum et omnium novitatum supereminDeus, quem ferre non potest mundus, neque videre aliquis ut vivere possit, sic ingressus est hospitium ventris, ut corporis claustra nesciret, sicque gestatus, ut totus Deus in eo
Abbreviated transcription (Latin):
Nec teneri potuit locis. qui om̃ib
habetur in locis. & totus ubiꝰ est:
si qͣuo. nchil totum
rso uerbũ patris nũquã a pãtre
discedens. homo ꝓprie fieri digna.¬
tus est. secreto suo mysterio: quod
ipse nouit. Qui qm̃ totum susce¬
pit qͦs est hominis. homo totus ẽ:
& totum accipiens quod dĩ est.
om̃ino aliud quã ds̃. qui natus ẽ
ex maria. esse non potuit. Scit
enĩ ds̃ om̃ia & potest. Propterea
quia ita est. senut se ac potuit in
utero uirginis sine sui corruptio¬
ne miscere atq unire: ut unus
electa ac prȩclecta iure ab angło¬
Uere plena: ꝑ quam largo sc̃i sp̾̃s
ymbre suꝑfusa est om̃is ereatura:.
& ideo satis eam deuotissime
pͥmũ angłs ueneratur & salutat.
Miratur itaq & ipse: qualis aut
quanta sit quã salutat. ui¬
on enĩ simplex fateor uł consue.¬
ta fuit ista salutatio: sed omni
admiratione digna. Si quidem
uenerationis fuit delatio. oblatio
muntris. famulatus obsequii. qͥa

Expanded text:
nec teneri potuit locis qui omnibus nec teneri potuit locis qui omnibus habetur in locis: et totus ubique est, sine quo nihil totum. Ergo Verbum Patris numquam a Patre discedens, homo pro nobis fieri dignatus est, secreto suo mysterio, quod ipse novit: qui quoniam totum suscepit quod est hominis, homo totus est: et totum retinens quod Dei est, omnino aliud quam Deus qui natus est ex Maria esse non potuit. Scit enim Deus omnia et potest. Propterea quia ita est, scivit se ac potuit in utero Virginis sine sui corruptione miscere atque unire, ut unus electa et praeelecta jure ab AngVere plena, per quam largo sancti Spiritus imbre superfusa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primum Angelus veneratur et salutat. Miratur itaque et ipse qualis aut quanta sit quam salutat: non enim simplex, fateor, vel consueta fuit ista salutatio, sed omni admiratione digna. Siquidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
quia semꝑ est angłis cognata uir¬
ginitas. Profecto in carne prȩt̃
carnem uiuere: non terrena
uita est sed celestis. Unde incar¬
ne angłicam glam ad quirere:
maioris est meriti. quã habere.
Esse enim angłm. felicitatis est
esse uero uirginem uirtutis: dũ
cum gratia. quod habet angłs
muneris est officium non hu¬
mani. Aue inquit gratia plena:
& bene plena: quia que ceteris
ꝑ partes prestatur: marie simul
se totam infudit plenitudo grȩ
Hoc quippe est quod dauidcanit
Descendit sicut pluuia in uellus
Uellus itaq cum sit de corpore.
nescit corporis passionem: sie &
uirginitas cum sit in carne. uitia
elestis plane ymber uirgineu
uellũa placido se infudit elapsu.¬
& tota diuinitatis unda se con¬
tulit in carnem. qͣndo uerbum
caro factum est: ac deinde per
erucis patibulũ expressum. terris
om̃ib pluuiam salutis effudit:
& stillicicdia grãe humanis pres¬
gine qui ad uirginem mittebat
angłm: & prȩcessit nuntum
sun ds̃. sed a dõ non recessit

Expanded text:
quia semper angelis cognata virginitas. Profecto in carne, praeter carnem vivere, non terrena vita est, sed coelestis: Unde in carne angelicam vitam acquirere, majus est meritum, quam habere. Esse enim angelum, felicitatis est: esse vero virginem, virtutis: dum cum gratia, quod habet angeluini muneris est officium, non humani: Ave, inquit, gratia plena ; et bene plena, quia caeteris per partes praestatur: Mariae vero simul se tota infudit plenitudo gratiae. Hoc quippe est quod David canit: Descendet sicut pluvia in vellus . Vellus itaque cum sit de corpore, nescit corporis passionem. Sic et virginitas cum sit in carne, nescit elestis plane imber in virgineum vellus, placido se infudit illapsu: tota divinitatis unda se contulit in carnem, quando Verbum caro factum est: ac deinde per crucis patibulum expressum, terris omnibus salutis pluviam effudit, et stillicidia gratiae humanis praesgine erat, qui ad Virginem mittebat Angelum, et praecessit nuntium suum Deus, sed a Deo non recessit:
Abbreviated transcription (Latin):
Qcum desponsatã uiro cerneret.
partũ non potuit habere suspectũ:
fallendi autem ut diri pͥncipis
mundi fuisse consiliũ. ipsius dñi
uerba declarant: cum apłi iuben¬
tun tacere de .xp̃o. cum sanati
fallendi autẽ ut dixĩ pͥncipis
mundi fuisse consiliũ: etiã apłs
declarauit dicens. Sed loquim᷑
dimi fecissent. fefellit ergo ꝓ nob
fefellit ut uinceret. fefellit diabolũ
cum temptaret᷑. cũ interrogaret᷑
cum dĩ filius diceretur ut nusquã
diumitatem ꝓpriam fateret᷑. sed
tam̃ magis fefellit pͥncipem scłi

Expanded text:
qui cum desponsatam uiro cerneret, qui cum desponsatam uiro cerneret, partum non potuit habere suspectum. fallendi autem principis mundi fuisse consilium ipsius domini uerba declarant, cum apostoli iubentur tacere de Christo, cum sanati fallendi, ut dixi, principis mundi fuisse consilium etiam apostolus declarauit dicens: sed loquimur morte fecissent. fefellit ergo pro nobis, fefellit ut uinceret, fefellit diabolum, cum temtaretur, cum rogaretur, cum dei filius diceretur, ut nusquam diuinitatem propriam fateretur. sed tamen magis fefellit principem s
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃os: & ab his testimoniũ
habere qui foris sunt. Nec decuit
sinistra uirginib opinione uiuen¬
tib uelamen excusationis relinqͥ:
quod infimata mater qͦq dñi
uideretur. Quid autẽ ĩudeis
quid herodi posset asscribi. si natũ
uiderentur ex adulterio ꝑsecuti:
Quẽadmodũ autẽ. diceret ipse.
non ueni legem soluere sed adim¬
plere. si uideretur cȩpisse a legis in.¬
iuria. cum partus innuptȩ lege.
damnetur: Quinetiã locupletior
testis pudoris maritus adhibetur
qui posset & dolere iniuriam et
uindicare obꝓbriũ. si non agnos¬
ceret saeramentũ. Ad qͦd etiam
fides mariȩ uerbis maior adscis-¬
citur. & mendacii causa remouet᷑:
Uideretur enĩ culpam obũbrare
uoluisse mendatio innupta pre¬
gnans. Causam autẽ mentiendi
in desponsata habuit. desponsa-¬
ta ñ habuit. cũ coniugii p̃miũ
& gratia nuptiarũ. partussit¬
quoq causa est: ut uirginitas
mariȩ falleret principe mundi

Expanded text:
sanctos et ab his testimonium sanctos et ab his testimonium habere qui foris sunt, nec decuit sinistra uirginibus opinione uiuentibus uelamen excusationis relinqui, quod infamata mater quoque domini uideretur. quid autem Iudaeis, quid Herodi posset adscribi, si natum uiderentur ex adulterio persecuti? quemadmodum autem ipse diceret: non ueni legem soluere, sed inplere, si uideretur coepisse a legis iniuria, cum partus innuptae lege damnetur? quin etiam locupletior testis pudoris maritus adhibetur, qui posset et dolere iniuriam et uindicare obprobrium, si non agnosceret sacramentum. quid quod etiam fides Mariae uerbis maior adsciscitur et mendacii causa remouetur? uideretur enim culpam obumbrare uoluisse mendacio innupta praegnas. causam autem mentiendi indesponsata habuit, desponsata non habuit, cum coniugii praemium et gratia nuptiarum partus sitquoque causa est, ut uirginitas Mariae falleret principem mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
atent quidẽ diuina mysteria.
Enec facile uirta ꝓpheticũ
dictũ quisquã hominũ
potest scire consilium
ꝯdĩ. sed tam̃ ex cȩteris
factis. atq p̃ceptis dñi saluatoris.
possumꝰ intelligere. & hoc ꝓpensioriᷤ
fuisse consilui: quod ea potissimũm
esset electa ut dñm pareret. quȩ
erat desponsata uiro. Cur autem
non antequã desponsaretur im¬
pleta est: Fo̾rtasse ne diceretur qͦd
conceperat ex adulterio .& bene
utrũq posuit scriptura: ut &
desponsata esset & ungo. Uirgo
ut expers uirita tonsortir uident᷑:
desponsata. ne cemerate. uirgim¬
tatis adureretur infamiat eui
grauis aluus corruptelȩ uideret᷑
insigne preferre:
aluit autẽ dñs. aliquos de suo
ortu: quã de matris pudore du¬
bitare. Sciebat enĩ tenerã uirginis¬
esse uenecundiã. & lubricã fimam
p̃udoris. nec putauit ortus sui
fidem. matris iniuriis adstruendã
Seruatur itaq sẽȩ mariȩ sicut pu¬
dore integra. ita opinione inuio
labilis uirginitas. Oportet enĩ

Expanded text:
atent quidem diuina mysteria nec facile iuxta propheticum dictum quisquam hominum potest scire consilium dei, sed tamen ex ceteris factis atque praeceptis domini salutaris possumus intellegere et hoc perpensioris fuisse consilii, quod ea potissimum lecta est, ut dominum pareret, quae erat desponsata uiro. cur autem non antequam desponsaretur inpleta est? fortasse ne diceretur quod conceperat ex adulterio. et bene utrumque posuit scriptura, ut et desponsata esset et uirgo: uirgo, ut expers uirilis consorti uideretur, desponsata, ne temeratae uirginitatis adureretur infamia, cui grauis aluus corruptelae uideretur insigne praeferre. maluit autem dominus aliquos de suo ortu quam de matris pudore dubitare — sciebat enim teneram esse uirginis uerecundiam et lubricam famam pudoris — nec putauit ortus sui fidem matris iniuriis adstruendam. seruatur itaque sanctae Mariae sicut pudore integra ita inuiolabilis opinione uirginitas; oportet enim
Abbreviated transcription (Latin):
antiquã seret humanitatis e bre¬
uitas. ego sum autem. eternitas na¬
uuae declarat᷑. In qua nimirum
gernitate um se fuisse: qui loque¬
batur ꝑ sacramentũ sus incarna¬
tonis. insinuat. Scd̾m lõcao¬

Expanded text:
antequam fieret, » humanitatis brevitas; « ego sum » autem aeternitas naturae declaratur. In qua nimirum aeternitate jam se fuisse qui loquebatur per sacramentum suae incarnationis insinuat. Nec a
Abbreviated transcription (Latin):
tans. erectis in celum manib steit
& ultiniũ sp̃m inter uerba or̃¬
tionis efflauit. Qua scilicet dic̃.
duiob de eo fr̃ib uni in cella cõ¬
morantis alte l aute longius
posito. reuelatio unius atq indissi¬
milis uisionis apparuit. Uiderunt
namq: quia strata pallus atq innu¬
meris chorusca lampadib uia. recto
orientis tramite. ab eius cella incelũ
usque tendebatur. Cui uenerando
habitu uir desuꝑ clarus assistens:
cuius esset uia quam cernerent
inquisiuit. Illi autẽ. se nescire pro¬
fessi sunt. Quib ipse ait. Hȩc ẽ uia.
qua dilectus dõ cęlum benedictus
ascendit. Tunc itaq sc̃i uiri obi¬
tum sicut p̃sentes discipuli uidert̃:
ita absentes ex signo quod eis p̾dic̃¬
tum fuerat agnouerunt. Sepultuᷤ
est ergo in oratorio beati baptiste.
iohannis: qͦd destructa ara apolli¬
nis ipse construrit. Qui& in eo
specu in quo prius sublacus ha¬
bitauit: nunc usq si petentium
sides exigat. miraculis choruscat.

Expanded text:
anibus stetit, et ultimum spiritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet die duobus de eo fratribus, uni in cella commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis atque innumeris corusca lampadibus via recto orientis tramite ab ejus cella in coelum usque tendebatur. Cui venerando habitu vir desuper clarus assistens, cujus esset via quam cernerent, inquisivit. Illi autem se nescire professi sunt. Quibus ipse ait: Haec est via qua dilectus Domino coelum Benedictus ascendit. Tunc itaque sancti viri obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratorio beati Joannis Baptistae, quod destructa ara Apollinis ipse construxit. Qui et in eo specu in quo prius Sublacus habitavit, nunc usque si petentium fides exigat, miraculis coruscat.
Abbreviated transcription (Latin):
sodem uero anno quo dehac uita
Ierat exiturus: quib dã discipłis
secum conuersantib. quib dam
longe manentib scissimi sui
Sobitus denuntiauit diem: p̃sen.¬
tib indicens ut audita ꝑsilen¬
tium tegerent: absentib indicanᷤ
anima de corpore exiret. Ante
sextum uero sui exitus diem. ape.¬
rir᷑i sepulturã iubet. Qui mer
correptus febrib acri cepit dolo¬
re fatigari. Cumq ꝑ dies singłos
languor ingrauesceret: serto die
portari se m oratorium a discipłis
fecit. ibiq eritum suum dñici
corporis & sanguinis ꝑceptione
muniuit: atq inter discipuloꝵ¬

Expanded text:
odem vero anno quo de hac vita erat exiturus, quibusdam discipulis secum conversantibus, quibusdam longe manentibus, sanctissimi sui obitus denuntiavit diem: praesentibus indicens ut audita per silentium tegerent; absentibus indicansanima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis fecit, ibique exitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, atque inter discipulo
Abbreviated transcription (Latin):
phetie sp̃u plenus et cecus.
cum de quo multa in futu¬
rum predixit. in presenti po¬
situm non agnouit.i.

Expanded text:
phetiae spiritu plenus et caecus, eum de quo multa in futuro praedixit, in praesenti positum non agnovit.
Abbreviated transcription (Latin):
tutum. sunt & aliarum insignia
uia. si abdicetur ebrietas. & carna¬
lis concupiscentia castitatis legib
edometur. si odia transeant in dile¬
ctionem. si inimicitiȩ conuertant᷑
in pacem. si tranquillitas extinguat
iram. si mansuetudo remittat in¬
seruorũ tam ordinati mores sint.
ut & illorũ potestas mitior. & istoꝵ
sit disciplina deuotior. Hac igit᷑
obseruantia dilectissimi optinebit᷑
miscdia dĩ: & abolito peccatorũ
reatu. religiose uenerandũ pascha

Expanded text:
tutum, sunt et aliarum insignia tutum, sunt et aliarum insignia atur lascivia, si abdicetur ebrietas, et carnalis concupiscentia 152 castitatis legibus edometur; si odia transeant in dilectionem, si inimicitiae convertantur in pacem, si tranquillitas exstinguat iram, si mansuetudo remittat inservorum tam ordinati sint mores, ut et illorum potestas mitior, et istorum sit disciplina devotior. Hac igitur observantia, dilectissimi, obtinebitur misericordia Dei, et abolito peccatorum reatu, religiose venerandum Pascha