comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Quid te extollis ignorans di
iusticiam ꝰ Dedisti forte aliquid uͭ
saluus eẽs ÷ quid dedisti ut hõ eẽs
Respiee gͦ conditorem uite tue. sub¬
stantie: ce iustiere. & salutis auctorẽ:
meditare infacturis manuim eiꝰ:
qula &e iusticiam gue uite est. ad ma-¬
nere. Audi apłm hȩc te docentẽ. Nõ
exoꝑib inquit: ne forte quis extol¬
latur. Oꝑa bona non habemus:
habemus plane. S iude quid segͥt᷑.
Ipsuis enim sumus figm̃tum dix̃.¬

Expanded text:
tia? quid te extollis, ignorans Dei justitiam? Dedisti forte aliquid, ut salvus esses: quid dedisti, ut homo esses? Respice ergo conditorem vitae tuae, substantiae et justitiae et salutis auctorem. «Meditare in facturis manuum ejus,» quia et justitiam quae in te est, ad manere. Audi Apostolum hoc te docentem: «Non ex operibus,» inquit, «ne forte quis extollatur.» Opera bona non habemus? Habemus plane; sed vide quid sequitur: «Ipsius enim sumus figmentum,» dix
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nob̾cum agit quisquis ꝑseguitur
ut relicta spe celesti terram sapiamꝰ.
⁊ ꝑsequutori cedentes. terram diliga¬
mus. Illi quidem quantum inip̃is
est hoc agunt: &e aꝑte seiuendo. uel¬
occulte insidiando. conantur ꝑdu¬
cere uitam nr̃am ad terram. Contra
hoc urgilemꝰ: ut dicere possimꝰ. str̃a
autem conu̾satio. incelis est. Ad huc¬

Expanded text:
 nobiscum agit, quisquis persequitur, nisi ut relicta spe coelesti terram sapiamus, persecutori cedentes terrena diligamus? Et illi quidem, quantum in ipsis est, hoc agunt: nobis autem hoc non occulte insidiando conantur perducere vitam nostram ad terram: contra hos vigilemus, ut dicere possimus, «Nostra enim conversatio in coelis est» . «Hu
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo dictum est. Stantes erant
Nõdũ ibi erant: s ĩ uia erant. Tanta aũ
leticia erat festinantium. &e tanta
ꝑueniendi spes: ut adhuc inuia
positi ⁊ laborantes: iam sͥ illic con¬
stitui uiderentur. Sic oe nune po¬
namus nos in illo triumpho qui
erit infuturo seło: qñ insultabi

Expanded text:
psalmo dictum est, «Stantes erant Nondum ibi erant, sed in via erant: tanta autem laetitia erat festinantium, et tanta perveniendi spes, ut adhuc in via positi et laborantes, jam sibi illic constituti viderentur. Sic et nunc ponamus nos in illo triumpho qui erit in futuro saeculo,
Abbreviated transcription (Latin):
eit credibile quod euaserunt. Mag-¬
nam enim necem ꝑtulerunt: in
magnis discͥminib fuerunt. Om̃i¬
no sic p̃ssi sunt ut pene consenti¬
rent: pene uiui absorberentur.
Iam gͦ euadentes. iam securr. s ip¬
sius ꝑiculimagnitudinẽ recordã

Expanded text:
cit credibile quod evasit. Magnam necem pertulerunt, in magnis discriminibus fuerunt; omnino sic pressi sunt, ut pene vivi consentirent, ut pene vivi absorberentur: jam ergo evadentes, jam securi, sed ipsius periculi magnit
Abbreviated transcription (Latin):
ri & iam ibi spe &e corde constitu
gestiones diaboli: & dicamus.¬
Omnia ista quis euaderet. nisi
quia dñs erat in nob:. Dicat n̾c
isrł. Securus enim dicit isrł:
nisi quia dñs erat in nob̃. Dũ¬

Expanded text:
 etiam ibi spe et corde constitutgestiones diaboli, quasOmnia ista quis evaderet, «nisi quia Dominus erat in nobis? Dicat nunc Israel;» securus enim dicit Israel, «Nisi quia Dominus erat in nobis.» Qu
Abbreviated transcription (Latin):
gere.S qualis est ista aquaͦ. Tor¬
rens est. Euit cum impetir: s tnͣsi¬
tura est. Torrentes enim dicuntur
fluuii: qui repentinis :mbribus
crescunt: Magnum habent impetũ:
siquis incurrerit trahitur: s inguo
dñs ñ ẽ. Inquo autem dñs est. transit
torrentem anima ipsius. Unde sc̃i

Expanded text:
ed qualis est ista aqua? Torrens est, fluit cum impetu, sed transitura est. Torrentes enim dicuntur fluvii qui repentinis imbribus crescunt: magnum habent impetum; quisquis incurrerit trahitur, sed in quo Dominus non est; in quo autem Dominus est, transit torrentem anima ipsius. Adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ticum graduum ẽẽ can¬
ticum ascensionis nr̃e: eandemq
ascensionem non corporis pedibus fie¬
tribulatione presentis scłi consolet᷑
nos spes futurr: ꝑimus. Gaudium
Spes autem nr̃a tam certa est: qua¬
si iam res perfecta sit. Neq enimiã
timemꝰ ꝓmittente u̾itate: quia ue¬
ritas nec falli potest nec fallerẽ. uii¬

Expanded text:
ticum graduum esse canticum ascensionis nostrae, eamdemque ascensionem non corporis pedibus fietribulatione praesentis saeculi consoletur nos spes futuri saeculi, perimus. Gaudium Spes autem nostra tam certa est, quasi jam res perfecta sit: neque enim timemus promittente Veritate. Veritas enim nec falli potest, nec fallere:
Abbreviated transcription (Latin):
transierunt: et quia difficile erat
inde liberari nͥ adeẽt manus li¬
berantis: in gaudio dixerunt. Hi¬
si quia dñs erat in nobis. Si cepe¬
runt cantare. ñdum dycerunt im̃
euaserunt: tanta exultatio ẽ. Nisi
quia dñs erat in nobis dieat nũc
isrł. nisi quia dñs erat in nobis.
Nunc dicat. quia iameuasit. Eua¬

Expanded text:
nerint; et quia difficile erat inde liberari, nisi adesset manus liberantis, in gaudio dixerunt, «Nisi quia Dominus erat in nobis.» Sic coeperunt cantare: nondum dixerunt unde evaserint; tanta exsultatio est: «Nisi quia Dominus erat in nobis.» 4. «Dicat nunc Israel: Nisi quia Dominus erat in nobis.» Nunc dicat, quia jam evasit. Eva
Abbreviated transcription (Latin):
non debet abundare: s pauꝑemse
debet cognoscere. Et si habet di¬
uicias: scire debet quia ñ sunt
ille uere diuitie: ut alias desi-¬
deret. Quienim diuitias falsas desi¬
derat: ueras non querit. Qui aut̃
ueras querit: adhuc pauꝑ est. Ut¬

Expanded text:
on debet abundare, sed pauperem se debet cognoscere; et si habet divitias, scire debet quia non sunt illae verae divitiae, ut alias desideret. Qui enim divitias falsas desiderat, veras non quaerit: qui autem veras quaerit, adhuc pauper est; et
Abbreviated transcription (Latin):
nibusꝰ. fac aliquem dnm pississe
seruumcȩdĩ. Uapulat seruus. sen¬
tit plagare dolores. attendit ad
manus dñi sur. quousq dicat
dominus noster: et domina nostra

Expanded text:
c ergo aliquem dominum jussisse servum caedi: vapulat servus, sentit plagarum dolores; attendit ad manus domini sui, quoadusque dicat,Dominus noster, et domina nostra
Abbreviated transcription (Latin):
iste ꝑtinens ad
numerum canticorũ gͣ¬
duum. de quo titulo in aliis iam
dere & leuare animas nr̃as ad do¬
minum dm̃ nr̃m. affectu caritatis
atq pietatis: non intendere in ho¬
mines qui ꝓsꝑantur in hoc scło
nichil aliud nutriunt quam suꝑ¬
biam. Et cum sint homines per
iniquitatem inferiores omnibus
hominib. ꝑ suꝑbiam suꝑiores se pu¬
tant omnibus hominib. Hos ali¬
qñ intuendo ⁊ nimis attendendo.
etiam illi qui dm̃ colunt fluctuãt¬
⁊ nutant. quasi ꝑierit merces eoꝵ:
te. inerumpna. in morbo. indolore.
in aliqua necessitate: & uident ali¬
os habere sanitatem corꝑis. ab un¬
dare tẽporalib. incolumitate suoꝵ
gaudere: honorib florere. eos qui
non solum dm̃ noncolunt: s om
nib hominib adu̾santur. Ne gͦ¬

Expanded text:
iste, pertinens ad numerum canticorum graduum de quo titulo in aliis jam dentes et levantes animas nostras ad Dominum Deum nostrum affectu charitatis atque pietatis, non intendere in homines qui prosperantur in hoc saeculo nihil aliud nutriunt quam superbiam, iniquitatem inferiores omnibus hominibus, per superbiam superiores se putant omnibus hominibus. A intuendo et nimis attendendo, etiam illi qui Deum colunt, fluctuant et nutant, quasi perierit merces eorumte, in aerumna, in morbo, in dolore, in aliqua necessitate, et vident alios habere sanitatem corporis, abundare temporalibus, incolumitate suorum gaudere, nitore bonorum florere eos qui non solum Deum non colunt, sed et omnibus hominibus adversantur;
Abbreviated transcription (Latin):
quidem qui desolatisunt. eitius
confitentur. Magis enim secũ¬
dis rebus animus extolli solet.
Cum autem urgetur adu̾sis:
tune diuinum implorat auxili¬

Expanded text:
quidem qui desolati sunt, citius confitentur; magis enim secundis rebus animus extolli solet; cum autem urgetur adversis, tunc divinum implorat auxili
Abbreviated transcription (Latin):
pascit: inomnib sceleribus be¬
atitudinem querit. Hoc gͥ errã¬
tes⁊⁊ uera miseria falsam bea¬
titudinem requirentes reuo¬
cat aduiam: si audiatur uox
ista diuina. Aleph:

Expanded text:
pascit, in omnibus sceleribus beatitudinem quaerit. Hos igitur errantes, et vera miseria falsam beatitudinem requirentes, revocat ad viam, si audiatur, vox ista divina, «Be
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia: passa est qd̃ ad iuingit. Pau¬
lominus consumauerunt me
in terra: multa seilieet marty¬
rum strage facta. dum confitẽ¬
tur et p̾dieant u̾itatem. S qͥa
non frustra dictum est ad uiua¬
: me ÷ ego autem inguit nond̾e¬
liqui mandata tria. Atq uͭ pos¬

Expanded text:
Ecclesia, passa est quod adjunxit, «Paulo minus consummaverunt me in terra:» multa scilicet strage martyrum facta, dum confitentur et praedicant veritatem. Sed quia non frustra dictum est, «Adjuva me; Ego autem,» inquit, «non dereliqui mandata tua.» 8.
Abbreviated transcription (Latin):
quot st̃ dies seruitui. qñ facies
de ꝑsequentib me iuditium.
Nt enim ꝑsequantur me. harraue.¬
runt michi sermonum suorum
delectationes: s eispreposui legẽ
tuam. Que ideo plus me delectauit.
quia omnia mandatatua u̾itas:
non sieut in illorum abundat ser¬
monib uanitas. Ae ꝑhoc in iuste
ꝑseguuti sunt me: quia non inme
ꝑsequuti sunt nisi u̾itatem. Ergo
adiuiua me. ut certem ꝓ u̾utate
usq ad mortem: quia ⁊ hoc tuũ

Expanded text:
t sunt dies servi tui? quando facies de persequentibus me judicium?» Ut enim persequantur me, narraverunt mihi sermonum suorum delectationes: sed eis praeposui legem tuam, quae ideo plus me delectavit, quia «omnia mandata tua veritas;» non sicut illorum abundat sermonibus vanitas. Ac per hoc «injuste persecuti sunt me,» quia non in me persecuti sunt nisi veritatem. Ergo «adjuva me,» ut certem pro veritate usque ad mortem; quia et hoc tuum
Abbreviated transcription (Latin):
ram quam finis scłi ueniret et a¬
liguid tp̃ris fut᷑um in hoc scło qͦ
eccłia iam non sit interris : ꝓptĩa
cum quesiss de dieb suis adiunx̃
etiam de iuditio: ꝓfecto demonstnͣs
usq adiudicium inquo de ꝑsequu-¬
torib eius est fut᷑a uindicta. ip̃am
quoq in terris futuram: Si autẽ
quemquam mouet cur querat
quod cum discipuli quererent.
magist᷑ respondit. non est ur̃m
pat̾ posuit insua potestate ⁊ cur
non credamus inistoloco psalmi
hic tanto ante p̃dicta est. illorũ¬
S int̾rogatione completam: Har
tis ac ꝓfessionib. ⁊ litt̃e seculareᷤᷤ
et iudeorum. que deut̾osis min¬
cupatur: continens p̾t̾ diuinaꝵ
cãnonẽ scͥpturarum. milla fa-¬
bularum. Habet eas etiam he¬
reticoꝵ uana. atq errabunda lo¬
quacitas: hos omnes iniguos
intelligi uoluit : aquib sͥ nar¬
ratas dicit adoleschias. id est ex¬
ercitationes delectabilis u̾bi. S
non inguit ut lex tuadomine:

Expanded text:
ram, quam finis saeculi venerit, et aram, quam finis saeculi venerit, et aliquid temporis futurum in hoc saeculo, quo Ecclesia jam non sit in terris; propterea cum quaesisset de diebus suis, adjunxit etiam de judicio, profecto demonstrans usque ad judicium, in quo de persecutoribus ejus est futura vindicta, ipsam quoque in terris futuram. Si autem quemquam movet cur quaerat quod cum discipuli quaererent, Magister respondit, «Non est vestrum Pater posuit in sua potestate» ; cur non credamus isto loco psalmi hic tanto ante praedicta est, illorum interrogatione completam? 5. tis ac professionibus, et litterae saeculares, et Judaeorum quae Deuterosis nuncupatur, continens praeter divinarum canonem Scripturarum millia fabularum; habet eas et haereticorum vana atque errabunda loquacitas. Hos omnes iniquos intelligi voluit, a quibus sibi narratas dicit ἀδολεσχίας, id est exercitationes delectabiles verbis: «Sed non,» inquit, «sicut lex tua, Domine;»
Abbreviated transcription (Latin):
ria sine dubitatione frigescunt:
ꝓpt̾ hoc sequitur. Quia factus
sum sicut uter in pruma: iusti¬
N ficationes tuas non sum oblitꝰ.
Nimirum enim ꝑutrem ear¬
nem mortis huiꝰ ÷ ꝑ pruinam
u̾o celeste beneficium uult in¬
telligr. quo earnis concupiscen¬
tiȩ. uelut frigore cohibente tor¬
pescunt. Fit inguit ut iustifiea¬
tiones dei de menoria non labats.
dũ non cogitatur aliunde: qm̃
am: ne feceritis inconcupicenti¬
is. Ideo cum dixiss quia factus
sum sicut uter inpruna. sub¬
lecit iustificationes tuas ñ sum
oblitus: id÷ ideo non sũ oblitus.
qm̃ talis factus sum. feruor enĩ
cupiditatis obtorpuit: ut ferrie¬
ret memoria caritatis. Quot st¬
I dies serui tui ⁊ qnͣ facies de ꝑse¬
quentib me iuiditiũ: In apoca¬
lipsi est ista uox martyrum. et
eis ĩꝑat᷑ patientia: donec frm eoꝵ
numerus ĩpleat᷑. De diebus gͦ suiꝰ
interrogat corpus xpistr: qui fut᷑i
st̃ in hoc scło. Et ne quisquam pu¬
taret ante hie eccłiam non futu¬

Expanded text:
nt: propter hoc sequitur, «Quoniam factus sum tanquam uter in pruina; justificationes tuas non sum oblitus.» Nimirum enim per utrem carnem mortis hujus, per pruinam vero coeleste beneficium vult intelligi, quo carnis concupiscentiae velut frigore cohibente torpescunt; et fit hinc ut justificationes Dei de memoria non labantur, dum non cogitatur aliunde; quonam ne feceritis in concupiscentiis» . Ideo cum dixisset, «Quoniam factus sum tanquam uter in pruina;» subjecit, «Justificationes tuas non sum oblitus:» hoc est, ideo non sum oblitus, quoniam talis factus sum. Fervor enim cupiditatis obtorpuit, ut ferveret memoria charitatis. 4.  dies servi tui? quando facies de persequentibus me judicium?» In Apocalypsi est ista vox martyrum, et eis imperatur patientia donec fratrum eorum numerus impleatur . De diebus ergo suis interrogat corpus Christi, qui futuri sunt in hoc saeculo. Et ne quisquam putaret ante hic Ecclesiam non futu
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. nisi genus electum. regale sa-¬
cerdotium: gens sca. ppls acquisi¬
tionis: Aborigine generis huma¬
m. usq ad hitius scłi finem. in
eis qui suo quiq dempore hie ui¬
xerunt. uinunt. ucturi sunt.
desid̃ant xpm. teste sẽissimo se¬
ne symeone: quieum infantẽ
um fuit in isto sene:tale fuisse cre¬
dendum est in hominib seĩs suꝑio¬
rum temporum. Unde & ipse do¬
minus discipłis ait. Multi reges¬
⁊ ꝓpħe uoluerunt uidere que uoᷤ
uidetis et non uiderunt. & audire
que auditis & non audierunt:
ut ipsorum etiam uox hoc loco ag¬
noscatur. defecit in salutare tuũ
anima mea. Nec tunc gͦ quieuit
desid̾ium sc̃orum. nec nunc quies¬
cit in corpore xp̃i quod est eccłia.
usq ad tͣminum scłi: donee ueni¬
at desideratus cunctis gentib. sic̃
promittitur ꝑ propħam ꝓpt̾ qd̾ di

Expanded text:
dicit nisi genus electum, regale sadicit nisi genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis , ab origine generis humani usque ad hujus saeculi finem, in eis qui suo quique tempore hic vixerunt, vivunt, victuri sunt, desiderans Christum? Teste sanctissimo sene Simeone, qui cum eum infantem um fuit in isto sene, tale fuisse credendum est in omnibus superiorum temporum sanctis. Unde et ipse Dominus discipulis ait, «Multi  voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt» : ut ipsorum etiam vox hoc loco agnoscatur, «Defecit in salutare tuum anima mea.» Nec tunc ergo quievit hoc desiderium sanctorum, nec nunc quiescit in Christi corpore quod est Ecclesia, usque ad terminum saeculi, donec veniat «Desideratus cunctis gentibus,» sicut promittitur per prophetam Aggaei I
Abbreviated transcription (Latin):
efecit insalutare tuũ
anima mea: ce in u̾bũ
tuum suꝑ sꝑaui. Non
omnis defectus: uel eulpe putã
tus laudabilis. ⁊ optabilis. Nã
cumsint inter se ista duo contraria.
ꝓficere et deficere: usitatius de¬
fectus in bono accipitur. defectus
in malo: qñnon additur uel sub¬
intelligitur in quid ꝓficiatur. ⁊
deficiatur. Cum u̾o additur: pot̃
oe malum ẽẽ ꝓficere. bonũq de¬
ficere. Aꝑte quippe dixit apłs.
ꝓphanas autem uerborũ noui¬
tates deuita: multum enim ꝓfi¬
eiunt ad impietatem. Art etiam
de quibdam. Yficient inpeius.
Ita oe defectus ã bono in malum
malus est: a malo inbonum bo¬
nus est. Bono quippe defectu: di¬
ctũ ẽ. Desiderat et deficit anuma
mea in atria dñi. Sie ce hie nõ
ait defecit a salutarituo. s defe¬
cit insalutare tuum: id ÷ ad salu¬
tare tuum anima meaz Bonus
est iste defectus. Indicat enim de¬
sid̾ium salutare boni nondum
quidem adepti:s auidissime ac
cupidissime concupiti. S qͥs ħ

Expanded text:
efecit in salutare tuum anima mea, et in verbum tuum speravi.» Non omnis defectus vel culpae putandtus laudabilis vel optabilis. Nam cum sint inter se duo ista contraria, proficere et deficere; usitatius profectus in bono accipitur, defectus in malo, quando non additur vel subintelligitur in quid proficiatur vel deficiatur: cum vero additur, potest et malum esse proficere, bonumque deficere. Aperte quippe dixit Apostolus, «Profanas autem verborum novitates evita: multum enim proficient ad impietatem» : ait et de quibusdam, «Proficient in pejus» . Ita et defectus a bono in malum malus est, a malo in bonum bonus est. Bono quippe defectu dictum est, «Desiderat et deficit anima mea in atria Domini» . Sic et hic non ait, Defecit a salutari tuo; sed, «Defecit in salutare tuum,» hoc est, ad salutare tuum, «anima mea.» Bonus est ergo iste defectus: indicat enim desiderium boni, nondum quidem adepti, sed avidissime ac vehementissime concupiti. Sed quis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uiuifica me: et custodiam testimo¬
habet martyria. qd̃ tacendũ nõ
fuit: ꝓpter dulcissimum marty.¬
rum nom̃. Qui ꝓculdubio qͣndo
tanta ꝑsequentiũ crudelitas se¬
uiebat. ut eccłia paulominꝰ consũ¬
maretur in terra: nullomͦ dimar.¬
tẏria eustodirent. nͥ fieret eis qd̃
enim. ne amando uitam nega¬
rent uitam: et negando uitam
amittent uitam. Aesi ꝓuita u̾i

Expanded text:
vivifica me, et custodiam testimohabet, «Martyria.» Quod tacendum non fuit, propter dulcissimum martyrum nomen, qui procul dubio quando tanta persequentium crudelitas saeviebat, ut Ecclesia paulo minus consummaretur in terra, nullo modo Dei martyria custodirent, nisi fieret eis quod enim, ne amando vitam, negarent vitam, et negando vitam, amitterent vitam: ac sic qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
tum eius. Hoc itaq desid̾ium de
quo nunc agimꝰ: de dilectione
consurgit manifestationis eius.
eccłe ante uͥginis partum scõs
habuerunt: qui desiderarent in¬
carnationis aduentum. Ista uero
tempora ex quo ascendit incęlũ:
sco̾s hñt qui desid̾ent eiꝰ manife¬
stationẽ ad uiuos ⁊ mortuos ui¬
dicandos. Neq hoc eccłiȩ desidium
abinicio usq infinem seculi reqͥe¬
uit aliquantum. nisi quamdiuh
cum discipulis in carne uersatꝰ ẽ:
ut tocius corporis xpisti in hac ui¬
ta gementis conuenient̾ intelli-¬
gatur. Defecit insalutare tuum

Expanded text:
m ejus» . Hoc itaque desiderium de quo nunc agimus, de dilectione consurgit manifestationis ejus; Ecclesiae ante Virginis partum, sanctos habuerunt qui desiderarent incarnationis ejus adventum: ista vero tempora ex quo ascendit in coelum, sanctos habent qui desiderent ejus manifestationem ad vivos et mortuos judicandos. Neque hoc Ecclesiae desiderium ab initio usque in finem saeculi requievit aliquantum, nisi quamdiu hic cum discipulis in carne versatus est, ut totius corporis Christi in hac vita gementis vox convenienter intelligatur, «Defecit
Abbreviated transcription (Latin):
tuum: dicentes qñ consolabͣis me.
Ecee rursus inocłis. s utiq int̾io¬
rib laudabilis. et felix ille clefec̃¬
tus: non ueniens ex infirmnita¬
te animi. s ex fortitudine desid̾ii
inꝓmissumdĩ. Hoc enim ait ĩ
eloquium tuum. Quomͦ autem
tales oculi dicunt qñ consolabis
me. nisi cum tali intentione et
ex pectatione oratur et gemitur:
Lingua enim non oculi: logui so¬
lent. S oculorum quodãmͦ uox
ẽ: desiłium orationis. Uerum¬
ȩtiam in eo quod ait qñ consola-

Expanded text:
tuum, dicentes, Quando consolaberis me?» Ecce rursus in oculis, sed utique interioribus, laudabilis et felix ille defectus, non veniens ex infirmitate animi, sed ex fortitudine desiderii in promissum Dei: hoc enim ait, «in eloquium tuum.» Quomodo autem tales oculi dicunt, «Quando consolaberis me?» nisi cum tali intentione et exspectatione oratur et gemitur? Lingua enim loqui, non oculi solent: sed oculorum quodammodo vox est desiderium orationis. Verum in eo q
Abbreviated transcription (Latin):
temptum. id÷ oprobrium quod
ideo audio. ⁊ contemptũ qd id̾o
contempnor: quia martina tua
ex quisuui. Aufer anie. Inimiei
enim mei quos ame precipis
diligi quia magis magisq mo¬
riuntur. ⁊ ꝑeunt cum marty¬
num est ornamentum. Ecce in

Expanded text:
est, opprobrium quod ideo audio, et contemptum quo ideo contemnor, quia martyria tua exquisivi, aufer a me. Inimici enim mei, quos a me praecipis diligi, qui magis magisque moriuntur et pereunt, cum martynum est ornamentum: ecce non
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitate animẽ non desida¬
ri. & ratione m̾tis ubi iudetur
qmͣ sint utiles atq salubres:
post earũ desidium concupisci.
Sepe enim quid agendum sit
uideamus. nec agimꝰ: quia nõ
delectat ut agannis. ⁊ cupimꝰ.
ut delectet. Preuolat intellectꝰ.
⁊tarde sequitur. ⁊ aligñ non se¬
ergo desiderare concupiscebat
que bona eẽ cernebat: cupiens
eoꝵ habere delectationem ⁊ qͦrȩ
potuit uidere rationẽ. Non aũ
ait concupiscit. s concupiuit:
rat. En enim habebat eas.atq
faciebat: Nam paulo post dic̃.
Seruus autem tuus exercebat᷑
inuistificationib tius. S quib
quasi gradib ad eas peruenia¬
tur : ostendit. Prius est enim
ut iudeatur quam sint ittiles et
honeste: deinde ut earum desi¬
dium concupiseatur ⁊ postremo
ut ꝓficiente luinine atq sanitate.
delectet & ear oꝑatio. quar sola
ratio delectabat. S quid est inom¬

Expanded text:
infirmitate animae non desiderari; et ratione mentis, ubi videtur quam sint utiles atque salubres, potest earum desiderium concupisci. Saepe enim quid agendum sit videmus, nec agimus; quia non delectat ut agamus, et cupimus et delectet. Praevolat intellectus; et tarde sequitur, et aliquando non seergo desiderare concupiscebat quae bona esse cernebat, cupiens eorum habere delectationem quorum potuit videre rationem. 5. Non autem ait, concupiscit; sed, «Concupivit. An habebat eas, atque faciebat? Nam paulo post dicit: «Servus autem tuus exercebatur in justificationibus tuis.» Sed quibus quasi gradibus ad eas perveniatur, ostendit. Prius est enim ut videatur quam sint utiles et honestae; deinde, ut earum desiderium concupiscatur; postremo, ut proficiente lumine atque sanitate delectet earum et operatio, quarum sola ratio delectabat. Sed ea
Abbreviated transcription (Latin):
eas qͦmͦ discunt qui faciunt: ñ
qͦmͦ hi qui non habeant quod
loquentur. tantum modo memi¬
corde suo abscondit eloquia
dei:. in labiis siuis iudicia eius
ꝓnuntiet. Corde enim creditur
ad iusticiam: ore autem confes¬
sio fit ad salutem. S qͦmͦ se di
nuntiasse: cum dicta sint inscru¬
tabilia. &e de quorum ꝓfundita¬
te alibi scͥptum est. iudicia tua
abyssus multa. S notandũ
os eus. eloguium eius intelli¬
gamus: qđ fecit ad nos in reue¬
lationib scõrum plurib. ⁊ testa¬

Expanded text:
eas discunt qui faciunt; non quomodo hi qui ut habeant quod loquantur, tantummodo memicorde suo abscondit eloquia Dei, in labiis suis judicia ejus enuntiet; «Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem» : sed abiis suis enuntiasse, cum dicta sint inscrutabilia, et de quorum profunditate alibi scriptum est, «Judicia tua abyssus multa» ; quantum os ejus eloquium ejus intelligamus, quod fecit ad nos in revelationibus sanctorum pluribus, et Testa
Abbreviated transcription (Latin):
quia u̾ba d̾i non possent custodi¬
ri ꝑ obedientiam. nisi iudeantur
ꝑ intelligentiam: hoe quoq ora¬
tioni addit ⁊ dicit. Reuela ocłos
meos : & considerabo mirabilia

Expanded text:
verba Dei non posse custodiri per obedientiam, nisi videantur per intelligentiam, hoc quoque orationi addit et dicit: «Revela oculos meos, et considerabo mirabilia
Abbreviated transcription (Latin):
serit. non auditor obluuosus
factus. s factoroꝑis: hic beatuꝰ
infacto fuo erit. Talis ⁊ iste uult
ẽẽ. ut inspiciat tanꝗͣ inspecu¬
pt̾ea optat dirigi uias suas: ad cu¬
stodiendas iustificationes di. Uñ
dirigi. nisigr̃adi Aliogum le-¬
gem dei habebit. non ubi gra¬
tuletur. s ubi confundatur: si
uoluerit mandata inspicere
‸directione cordis: in eo quod di-¬
dici iudicia iusticie tue. Non est
peccati confessio ista s laudis:
sicut ait etiam ipse inquo nul¬
lum peccatum erat. Confiteor tͥ
pater dñe cęli ⁊ t̾re. Et sicut scͥp¬
tiq si dirigantur uie mẽe. Con¬
fitebor tͥ dñe qm̃ tu fecisti: & tua
laus ẽ ista non mea. Tunc eñi
confitebor in eo qđ didici udici-¬
a iusticiȩ tuȩ: si directum cor ha
todiendas iustificationes tuas.
Nam quid mͥ ꝓderit quod ea
didicerim ⁊ si corde ꝑu̾so uias
habeam pͣuas . Non enim le¬
tabor in eis: s accusabor ab eis.

Expanded text:
sus factus, sed factor operis, hic beatus in facto suo erit» . Talem se iste vult esse, ut inspiciat tanquam in specur.» Propterea optat dirigi vias suas ad custodiendas justificationes Dei. Unde dirigi, nisi gratia Dei? Alioquin legem Dei habebit, non ubi gratuletur, sed ubi confundatur, si voluerit mandata inspicere, directione cordis, in eo quod didicerim judicia justitiae tuae.» Non est peccatorum confessio ista, sed laudis: sicut ait etiam ipse in quo peccatum nullum erat, «Confitebor tibi, Pater, Domine coeli et terrae» ; et sicut scriptique si dirigantur viae meae, confitebor tibi, quoniam tu fecisti, et tua laus est ista, non mea. Tunc enim «confitebor in eo quod didicerim judicia justitiae tuae,» si directum cor habtodiendas justificationes tuas. Nam quid mihi proderit quod ea didicerim, si corde perverso vias abibo pravas? non enim laetabor in eis, sed accusabor ab eis.
Abbreviated transcription (Latin):
declinant a mandatis d̃i. Aliud
est autem mandata eius ꝑinfir¬
mitatem uel ꝑ ignorantiani non
implere: aliud ab eis ꝑsuꝑbiam
declinare ⁊ sicut fecerunt quimor
taliter nos inhec mala genuert̃
Delectauit enim eos : eritis sieut
dũ. Ac sic amãdato di quod sͥ enĩ
mandasse sciebant ⁊ ce quod fa¬
hanc suꝑbiã declinauerunt. Q
ecce tota ista dura.⁊ infelix erũp¬
na mortalium: quodãmͦ heredi¬
taria est increpatio suꝑboꝵ. Qñ
enim dixit ds adam ubies. non
ubi ẽe̾t ignorabat: s suꝑbum in¬
crepabat. Et ubitune eẽt. id÷ ad
quam misenam ꝑuenisset non
scire eupiebat: s interrogando in
pͥmorum hominum peccatum ue¬
niret inmentem:s ait maledie¬
ti qui declinant. Oportebat eñĩ
ut om̃s illo terrerentur exemplo.
a diumis non declinare manda¬
tis: & diligendo iusticiam mom¬
n tempore. inhuius mundi etiã
labore recipere. quod inparadisi
amisimus uoluptate. S qm̃ suꝑ

Expanded text:
declinant a mandatis Dei. Aliud est quippe mandata Dei per infirmitatem vel ignorantiam non implere: aliud ab eis per superbiam declinare; sicut fecerunt qui nos mortaliter in haec mala genuerunt. Delectavit enim eos, «Eritis sicut dii;» ac sic a mandato Dei, quod sibi eum mandasse sciebant, et quod fahanc superbiam declinarunt. Et ecce tota ista dura et infelix aerumna mortalium, quodam modo haereditaria est increpatio superborum. Quando enim dixit Deus, «Adam, ubi es» ? non ubi esset ignorabat, sed superbum increpabat; et ubi tunc esset, id est, ad quam miseriam pervenisset, non scire cupiebat, sed interrogando incprimorum hominum peccatum veniret in mentem: sed ait, «Maledicti qui declinant.» Oportebat enim ut omnes illo terrerentur exemplo a divinis non declinare mandatis, et diligendo justitiam in omni tempore, in hujus mundi etiam labore recipere quod in paradisi amisimus voluptate. 2. «vers.»
Abbreviated transcription (Latin):
tuus est. Cum ergo ipse dicat
dentia sint testimonia diuine
erga nos dilectionis: ꝓculdubio
Phec quippe testimonia que in
illo uidemus impleta ÷ etiam
futuira erga nos que sempit̾na
promissa sunt expectamus : et
speramus implenda. Qui enim
propͥo filio suo non pepereit. s
pro nob omnib tradidit illũ:
qͦmͦ non etiam cum illo omnia

Expanded text:
tuus est . Cum ergo ipse dicat,assionis, evidentia sint testimonia divinae erga nos dilectionis; procul dubs est. Per haec quippe testimonia quae in illo videmus impleta, etiam futura erga nos, quae sempiterna promissa sunt, exspectamus et speramus implenda. Qui enim proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum, quomodo non et cum illo omni
Abbreviated transcription (Latin):
commnecdaui testimonia ẽẽ ma¬
rtẏria: ⁊ iniustificationib dñi
nullã ẽẽ difficiliorẽ & mirabiliorẽ. ꝗͣ.
ut suos quis diligat inimicos.
Sic gͦ exercebatur corpus xpisti.
ut et martiria eius meditaret᷑.
et dilig̾et eos aqͥbus ex probran¬
tib &e contempnentib ꝓpter ip¬
sa martiria ꝑseguitiones pati¬
tra consilium. Nam consilium
sedentium pͥncipum fuit. inuẽ¬
tos mr̃es ꝑd̾e: consilium paci¬
entium mr̃m fuit. inimicos ꝑ¬
ditos inuenire. Reddebant illi
mala ꝓ bonis: isti bona ꝑ malis.
Quid gͦ mirum si illi occiden¬
do defecerunt ⁊ isti moriendo
uicerunt: Quid mirum simar¬
tẏres seuientib gentib tempo¬
ralem mortem. pacienter ꝑtule¬
runt. &e gentes martyribus o
exercetur. ut et martyria medite¬

Expanded text:
testimonia esse martyria. Recole in justificationibus Domini nullam esse difficiliorem et mirabiliorem, quam ut suos quisque diligat inimicos. Sic ergo exercebatur corpus Christi, ut et martyria ejus meditaretur, et diligeret eos a quibus opprobrantibus et contemnentibus propter ipsa marttra consilium: consilium sedentium principum fuit inventos martyres perdere; consilium patientium martyrum fuit inimicos perditos invenire. Reddebant illi mala pro bonis; isti, bona pro malis. Quid ergo mirum si illi occidendo defecerunt, isti moriendo vicerunt? Quid, inquam, mirum si martyres saevientibus Gentibus temporalem mortem patientissime pertulerunt, et Gentes martyribus orexercetur, ut et martyria medite
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ accipiamus hȩc u̾ba: tanqͣm
dictum sit. Aufer ãme obꝓbri¬
um & contemptum: quia mar¬
tiria tua exquisiui. Xp̃i corpus
istacum dicit. nunquid ab ĩpiis
et suꝑbis audire obꝓbrium et
contemptum ullam depitat
penam: cum potuis inde ꝑueni¬

Expanded text:
s haec verba tanquam dictum sit, «Aufer a me opprobrium et contemptum, quoniam» martyria «tua exquisivi.» Christi corpus ista cum dicit, numquid ab impiis et superbis audire opprobrium atque contemptum ullam deputat poenam, cum potius inde perveni
Abbreviated transcription (Latin):
autem adeo repelli:nisi non
ad uiuari: Mandatis quippe
eius rectis atq ardius. humana
non contemꝑatur infirmitas:
que adiuuet caritas. Quia gͦ re

Expanded text:
enim a Deo repelli, nisi non adjuvari? Mandatis quippe ejus rectis atque arduis humana non contemperatur infirmitas, jus adjuvet charitas. Quos aute
Abbreviated transcription (Latin):
eis peccatum. Quaꝓpt̃ et quia in
uus domini ambulamꝰ. non obe¬
dimus desid̾iis peccati: & quia ñ
sumꝰ sine peccato: habemus de¬
sidia peccati. Ne ꝑhoc iam nos ea
non oꝑamur non eis obediendo:
s qđ in nob̾ habitat peceatum
eadem commonendo. Non enĩ
qui oꝑantur iniguitatem. id est
o bediunt desideriis peccati: in
domini quas omnes una fides
complectitur. qua in eum qui
dirit ego sum uia: nemo pecca¬
tum oꝑatur. s confitetur. Deui¬
ał enim: cum peccat. Et ideo
peccatũ uie non tribuitur. qd̃
a deuiante cõminutitur: s in
uia fidei pro non peccantib habẽ¬
tur. quib peccata non imputan
tum ẽe monstrauit. Beati quoꝵ
remisse sunt iniquitates: oe qͦꝵ
decta sunt peccata. Beatus uir eni

Expanded text:
i fuerimus. Quapropter, et quia in viis Domini ambulamus, non obedimus desideriis peccati; et quia non sumus sine peccato, habemus desideria peccati. Ac per hoc jam nos ea non operamur, non eis obediendo, sed quod in nobis habitat peccatum, eadem commovendo. Non enim qui operantur iniquitatem, id est qui obediunt desideriis peccati, in Domini, quas omnes fides una complectitur, qua in eum creditur qui dixit, «Ego sum via» ; nemo peccatum operatur, sed confitetur. Deviat ergo, cum peccat; et ideo peccatum viae non tribuitur, quod a deviante committitur: sed in via fidei pro non peccantibus habentur, quibus peccata non imputanttum esse monstravit, «Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata: beatus
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾summe loquebantur. In¬
de ꝑsegutio gͣuis erat: guia
eam sedentes id ÷ iudierariis
sedib eminentes pͥncipes decer¬
nebant. Refer hoc ad ipsum
caput. inuenis sedisse princi
ad corpus eiuᷤꝰ id est eccł̃iam. inue¬
nies sedisse reges terre: &r cogitase¬
se atq iussisse. quomodo xp̃iam¬

Expanded text:
adversum me loquebantur.» Inde persecutio gravis erat, quia eam sedentes, hoc est judiciariis sedibus eminentes, principes decernebant. Refer hoc ad ipsum caput; invenies sedisse principad corpus ejus, id est Ecclesiam; invenies reges terrae excogitasse atque jussisse quomodo Chri
Abbreviated transcription (Latin):
br. Namce si audiunt non sapi¬
unt: quia terrena sapiunt. Qͦꝵ
autem conu̾satio incelis est. in
quantum hic conu̾santur: ꝓfe¬
cto ꝑegͥnantur. Petant itary ne
tur : ꝑ que abhoc incolatu li

Expanded text:
 etsi audiunt, non sapiunt; quia terrena sapiunt. Quorum autem conversatio in coelis est , in quantum hic conversantur, profecto peregrinantur. Petant itaque neper quae ab hoc incolatu li
Abbreviated transcription (Latin):
cantator eantici noui: heres testa¬
menti noui. Iste iumor est. non
cain s abel. non ismael s ysaae.
non esau s iacob. non manases sed
effraim. non heli s samuel: non
saul s dauid. Quid autem ad um¬

Expanded text:
cantator novi cantici, haeres testamenti novi, iste junior non Cain, sed Abel; non Ismael, sed Isaac; non Esau, sed Israel; non Manasses, sed Ephraem; non Heli, sed Samuel; non Saul, sed David; quid adjun
Abbreviated transcription (Latin):
eati immaculati in uia
Abi ergo diuina sacram̃ta reue¬
lata sunt. &e ꝓpħa induit domi¬
nice resurrectionis leticiam. oe
passionis degustauit grãm. ui¬
dit iustorum congregationem.¬
rum resurrectionẽ: exclama¬

Expanded text:
i rgo ei diuina sacramenta reuelata sunt et induit dominicae resurrectionis laetitiam et passionis degustauit gratiam, uidit iustorum congregationerum resurrectionem,
Abbreviated transcription (Latin):
nia euis. non quia scrutantur
et exquirunt: s quia inuentu¬
risunt. quod exquirunt. Intoto
enuncorde: non negligent᷑ exqͥ¬
runt. Si gͦ spe beatr: fortassis etiã
spe immaculati. Nam ꝓfecto in
hac uita licet in lege domini am¬
bulemus. licet serutemur testi¬
monia eius. ⁊ in toto corde exqui¬
ramus eam: tam̃ sidixerimus
qr peccatum non habemus. nos
ipsos sedueimus: S diligentiꝰ inqͥ

Expanded text:
;» non quia scrutantur et exquirunt, sed quia inventuri sunt quod exquirunt: in toto enim corde, non negligenter exquirunt. Si ergo spe beati, fortassis etiam spe immaculati. Nam profecto in hac vita, licet in lege Domini ambulemus, licet scrutemur testimonia ejus, et in toto corde exquiramus eum, «si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos se
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ. S hoc loco eustodia sermonũ
dei: intelligenda est oꝑatio p̃cep¬
torum. frustra enim custodiunt᷑
memoria: si non custodiuntur ce
uita. Nam quidam u̾ba dei tenẽ¬
do agunt ne obliuiseantur : nec
agunt iuuendo ut corrigantur.
Non autem ait iste in quo exerret
memoriam suam: s in quo corri¬
git uiam suam. Atq adhoc res-¬
pondet: in custodiendo sermones
tuos. Neq ullo modo dicenda ẽ
uia recta: quam diuẽ uita ꝑu̾sa.

Expanded text:
Sed hoc loco custoditio verborum Dei, intelligenda est operatio praeceptorum: frustra enim custodiuntur memoria, si non custodiantur et vita. Nam quidam verba Dei tenendo agunt ne obliviscantur, nec agunt vivendo ut corrigantur: non autem ait iste, In quo exercet junior memoriam suam? sed, «In quo corrigit viam suam?» atque ad hoc respondet, «In custodiendo verba tua.» Neque ullo modo dicenda est via correcta, quamdiu est vita perversa.
Abbreviated transcription (Latin):
ex toto. Suꝑius rogauit dauid
ne derelinquetur dicens. ne de-
hie autem ne derelinquas me
hue imꝑfectus. ⁊ in magnis ꝑ¬
turbationib positus. se derelin¬
qui timebat. hie autem iam for¬
tior non timet derelinqui ut
temptetur: s rogat ne penitus
derelinquatur. Ylerumq enĩ
d̾e linquit ds: quos uult ꝓba¬
re.Penitus autem delinquit :¬
qͦs deserit. Nonderelinquas me

Expanded text:
s. nam supra rogauit Dauid, ne derelinqueretur, dicens: ne dere hic ait: ne derelinquas me huc inperfectus et in magnis perturbationibus positus. ne derelinqueretur, timebat, hic autem iam fortior non timet derelinqui, ut temptetur, sed rogat. ne penitus derelinquatur. plerumque enim derelinquit deus quos uult probari, penitus autem derelinquit quos dese
Abbreviated transcription (Latin):
traria. ꝑ arũ ẽ quod minus ẽ
quam oportet: nimium ẽ. plus.
quã oportet. Horũ in medio modꝰ::
qui dicitur satis ẽ. Cum itaq utile
sit inuita ⁊ morib. ut amplius ꝗͣ.
oportet nichil om̃ino faciamꝰ: qͥd̃
S aliqñ latina lingua hoc uer¬
bosic ab utitur. ut nimis ꝓ eo qd
est ualde. &e positum inueniamꝰ
inlitt̃is sacris: ⁊ ponamus in ser¬
nos diligere intelligi uolumus.

Expanded text:
t; nam parum est quod minus est quam oportet, nimium plus quam oportet. et horum in medio modus est, quod dicitur satis est. cum itaque utile sit in uita et moribus ut amplius quam oportet nihil omninsed aliquando Latina lingua hoc uerbo sic abutitur ut nimis pro eo quod est ualde, et positum inueniamus in litteris sacris, et ponamus in sernos diligere intellegi uolumus.
Abbreviated transcription (Latin):
uentute tua excipe doctͥnam : ⁊
usq ad canos inuenies sapien¬
tiam. Est ⁊ alius intellectus. uͭ
illeh̾agnoscatur filius euͣgłicus
eorrexit uiam suam: Incusto¬
diendo uerba di: que tanguã
panem patͥnum esuriens con-¬
cupiuit. Neq enim correxit iu¬
am suam fr̃ senior. qui patri su¬
o dixit. ecce tot annis seruio tͥ:
⁊ nunquam mandatum tuũ
pͣtiui. Iunior gͦ ille correx᷑ uã suã:
quã se ita depͣuasse. ꝑu̾samq
habuisse confessus est ut patridic̾et.
Iam nonsum dugnus uocari filiꝰ
tuis. Tercius quoq intellectus oc
or. ut senior agnoscatur uetus ho¬
mo: ⁊ nouus iunior. Semor qui
portat imaginem terrem homi¬

Expanded text:
tute tua excipe doctrinam, et usque ad canos invenies sapientiam» ? Est et alius intellectus, ut ille hic agnoscatur filius evangelicucorrexit viam suam, nisi in custodiendo verba Dei, quae tanquam panem paternum esuriens concupivit? Neque enim corrigeret viam suam frater ejus senior, qui patri suo dixit, «Ecce tot annis servio tibi, et nunquam mandatum tuum praeterii.» Junior ergo ille correxit viam suam, quam se ita depravasse perversamque habuisse confessus est, ut patri diceret, «Jam non sum dignus vocari filius tuus» . Tertius quoque intellectus mihi o: ut senior agnoscatur, vetus homo; et novus, junior: senior, qui portat imaginem terreni homi
Abbreviated transcription (Latin):
mysticus. In moralib uita ⁊ in
mysticis est cognitio: itauͭ si per¬
fectionem requiras. nec uita si¬
ne cognicione. nec cognicio sine
os iniquitatis. ad hoc  erutari
testimonia domini: quia malt᷑

Expanded text:
mystica. in illis uita, in his cognitio, ita ut, si perfectionem requiras, nec uita sine cognitione nec cognitio sine os iniquitatis ad hoc scrutari testimonia Domini, quia malunt
Abbreviated transcription (Latin):
Siua. s quis est immaculatus
Non utiq qui inquac̃q uia ã¬
bulat: s qui in xp̃o ambulat:
Ipse enim dixit. Ego sum uia.
Inhac ua qui ambulat non
errat : si tamen ab hac iua non
quam recedat. Est ⁊ uia lex. &
ideo dum unmaculatus est. in
lege domini ambulat. Nec am¬
bulare in hac uia desinat:ne
immaculatus eẽ desistat. Ambule

Expanded text:
ium! Sed quis est inmaculatus? non utique qui in quacumque uia ambulat, sed qui in Christo ambulat. ipse enim dixit: ego sum u i a. in hac uia qui ambulat, erraquam recedat. Est et via Lex; et ideo dum immaculatus est, in lege Domini ambulet: nec ambulare in via hac desinat, ne immaculatus esse desistat. Non
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ uistus ex fide iuuit. ab ista
uia domini. illa alienatur ini¬
qͥtas: que est in fidelitas. Hac aũ
uia. id÷ infide pia quisquis am¬
bulat. aut peccatum nonoꝑat᷑.
aut siquid adeuiante commit¬
titur ⁊ ꝓpter uiam non impu¬
tatur : &e tanquam non fuerit
oꝑatus accipitur. Et ideo bene
etiam sic intelligitur. Non enĩ
qui oꝑantur iniquitatem. id est¬
bulauerunt: quia in xpm̃ nõ¬

Expanded text:
m justus ex fide vivit , ab ista via Domini illa alienat iniquitas, quae est infidelitas. In hac autem via, id est, in fide pia, quisquis ambulat, aut peccatum non operatur, aut si quid a deviante committitur, propter viam non imputatur, et tanquam non fuerit operatus accipitur. Et ideo bene etiam sic intelligitur, «Non enim qui operantur iniquitatem, in vbulaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
pulchrer ordo: quam plenus gͣ¬
cie ⁊ doctrine. Non pͥus qui scru¬
tantur testimonia eius dixit: spͦ
uita: quam doctrina querenda
est. Uita enim bona oe sine doctͥ¬
na: ht̃ grãm. Doctrina u̾o sine ui¬

Expanded text:
pulcher ordo, quam plenus doctrinae et gratiae! non prius: qui scrutantur testimonia eius dixit - potuuita quam doctrina quaerenda est. uita enim bona et sine doctrina habet gratiam, doctrina sine ui
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ̃. unde homines sunt di¬
uites: Auro. argento: Familra.
terra. s omnia per ipsum fa¬
cta sunt Qtud ergo illo dicius.
per quem facte sunt diuicie:

Expanded text:
Unde enim homines sunt divites? Auro, argento, familia, terra. Sed omnia per ipsum facta sunt . Quid ergo illo ditius, per quem factae sunt divitiae,
Abbreviated transcription (Latin):
Deus enim hoc reputauit sae̾¬
doti suo in iusticiam. non solũ
quamdui generatio est. s usq
in sempit̾num: qui cor serutat᷑.
&e nouit appendere. quanta hoc
factum sit populi caritate. Et¬

Expanded text:
s hoc reputavit sacerdoti suo in justitiam, non solum quamdiu generatio est, sed «usque in sempiternum;» qui cor scrutatur, et novit appendere quanta id factum sit populi charitate.
Abbreviated transcription (Latin):
b. Ut confiteamur nomini scõ
tuo: & głemur in laude tua. De¬
inde breuiter subiecit ipsam
laudem. Benedictus dominus
Quod intelligimus abȩterno
usq inȩternum: quia sine fine
laudabitur abeis de quib drͥ.
Beati qui habitant indomo tua¬

Expanded text:
 ut confiteamur nomini sancto tuo, et gloriemur in laude tua.» Deinde breviter subjecit ipsam laudem, «Benedictus Dominus quod intelligimus, ab aeterno usque in aeternum; quia sine fine laudabitur ab eis de quibus dicitur, «Beati qui habitant in domo tua
Abbreviated transcription (Latin):
nib ⁊ nisi hoc referatur ad
homnes qui habitant in ter¬
ra tropiea loquutione. qua
significatur ꝑ id quod continet¬
uluo quod continetur. sicut di¬
cimus malam domum inqua
mali habitant. & bonam in qͣ¬
sunt boniͦ. Ipsi namq inter¬
do sanguinem paruulorum
a consuetudine illius sceleris
alienorum. Unde dictum est.
Esffunderunt sanguinẽ inno¬
fecti sunt in anima: oe conta¬

Expanded text:
» nisi hoc referatur ad homines qui habitabant in terra, tropica locutione, qua significatur per id quod continet, id quod continetur, sicut dicimus malam domum, in qua mali habitant, et bonam in qua boni? Ipsi namque intersanguinem parvulorum a consensione illius sceleris alienorum: unde dictum est, «Effuderunt sanguinem innorfecti sunt in anima, et conta
Abbreviated transcription (Latin):
at fiat. Totus psalmorum liber.
libris quinq constare ꝑhibetur:
et ubi seuptumẽ fiat fiat. ibi
fines librorum ẽẽ dicunt.

Expanded text:
i totus Psalmorum liber, qui libris quinque constare perhibetur nam ubi scriptum est, «Fiat, fiat,» ibi fines librorum esse dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
dire meruit: ut mereretur ne
intraret in terram ꝓmissionis.
ꝑturbatus enim murmure po¬
puli infidelis. non tenuit fictu¬
ciam qualem debuit ⁊ cui tam̃
d̾s tanquam electo suo. etiam
post mortem eius bonum per¬
hibet testimonium: ut intel¬
ligamus illam fidei eiustitu.¬
bationem. hac sola pena fuisse
correptam: quod in eam terrã¬
inquam populum ipse duce¬
bat. non est ꝑmissus intrare.
diderunt gentes quas dixit do¬
minus illis. Et commixti suis
inter gentes. &e didicerunt oꝑa
eorum ⁊ & seruierunt seulptilt¬
bus eorum: et factum est illis

Expanded text:
dire meruit ut moreretur, ne intraret in terram promissionis . Perturbatus enim murmure populi infidelis, non tenuit fiduciam qualem debuit. Cui tamen Deus tanquam electo suo, etiam post mortem ejus bonum perhibet testimonium, ut intelligamus illam fidei ejus titubationem hac sola poena fuisse correptam, quod in eam terram, quo populum ipse ducebat, non est permissus intrare. erdiderunt Gentes, quas dixit Dominus illis. Et commixti sunt inter Gentes, et didicerunt opera eorum, et servierunt sculptilibus eorum; et factum est il
Abbreviated transcription (Latin):
um. euius intemptationib p̾¬
catur auxilium: itaerit hu
milis in confessionib sius. ne
non neglexit eos. Et iudit cum
tribularentur: & audiuit orati¬
onem eorum. Et niemorfuit tes¬
tamenti sui utiq ȩt̾ni: non ue¬

Expanded text:
um, cujus in tentationibus prum, cujus in tentationibus precatur auxilium. Ita erit et humilis in confessionibus suis, ne non neglexit eos; «Et vidit cum tribularentur, cum audiret orationem eorum. Et memor fuit testamenti sui, et
Abbreviated transcription (Latin):
bauerunt eum inconsilio suos
hoc est quod suꝑus ait: non su¬
stinuerunt consilium eius. Per¬
niciosum est autem consilium
hominis ipsi homini: quo ea
querit que sua sunt. nonque
d̾i. In cuius bereditate quod
ipse nob̃ est. eum ad fruendũ
se p̾bere dignatur: nullas patie¬
mur cum sanctis societatis an¬
gustias: dilectione rei ñre quasi
priuate. Gloriosissima quippe
illa ciuitas ad epta promissa he¬
reditate: in qua nullus morie.¬
tur. nullus orietur: non habe¬
bit ciues qui singuli gaudeant
reb suis. quia dͣs erit omnia
inomnibus: euius societatem
quisquis in hac ꝑegrinatione
fideliter ac flagranter desid̾au̾te.
assuescit pͥuatis pͥferre cõmu¬
nia. non sua querendo s que
iħu xp̃i: ne sibi sapiens ce sibi
consulens. exacerbet dm̃ in cõsilio
suo ⁊ s sperans que non uidet.
non festinet fieri de his que ui¬
dentur beatus. atq illud eter¬
num quod non uidetur pati¬
enter expectans. in promissio¬
nibus eius sequitur consili¬

Expanded text:
baverunt eum in consilio suo.» Hoc est quod superius ait, «Non sustinuerunt consilium ejus.» Perniciosum autem est consilium hominis ipsi homini, quo ea quaerit quae sua sunt, non quae Dei sunt . In cujus haereditate, quod ipse nobis est, cum ad fruendum se praebere dignatur, nullas patiemur cum sanctis societatis angustias, dilectione rei nostrae quasi privatae. Gloriosissima quippe illa civitas adepta promissam haereditatem, in qua nullus morietur, nullus orietur, non habebit cives qui singuli gaudeant suis rebus, quia Deus erit omnia in omnibus . Cujus societatem quisquis in hac peregrinatione fideliter et flagranter desideraverit, assuescit privatis praeferre communia, non sua quaerendo, sed quae Jesu Christi: ne sibi sapiens et sibi consulens, exacerbet Deum consilio suo; sed sperans quod non videt, non festinet de his quae videntur fieri beatus, atque illud aeternum quod non videtur patienter exspectans, ejus in promissionibus sequatur consili
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde subiungit. In conspectu
omnium qui ceperant eos. Ini
mici enim. diabolus &e angeli eiꝰ.
captiuauerant p̃destinatos in
di regno ce gła. A redemptore aũ
nr̃o foras missi. qui dominari
infidelib solebant intrinsecuᷤ.
fideles oppugnant extͥnsecus.
S oppugnant non expugnats:
quia apprehendunt turrim forti¬
tudinis a facie inimiei. Itaq e

Expanded text:
in conspectu omnium qui ceperant eos.» Hi ergo inimici, diabolus et angeli ejus captivaverant praedestinatos in Dei regnum et gloriam: a Redemptore autem nostro foras missi qui dominari infidelibus solebant intrinsecus, fideles oppugnant extrinsecus. Sed oppugant, non expugnant eos qui apprehendunt turrem fortitudinis a facie inimici . Ut
Abbreviated transcription (Latin):
cauit : quia mascłm ⁊ feminam
incomplexii adultino depͣhensos
parit᷑ int̾emit. Quod si odio eoꝵ
non dilectione feciss dum eum
comederet telus domini: nõ ei
reputaretur ad iusticiam. Hoc eñi
facto. illum populum euius fu¬
turus erat maior int̾itus: tanqͣ.
unum hominem quasi uirga
percussit. ut animam eius sal¬
uaret a morte. Lemorem quidẽ
reuelato testamento dominus
atrocior est comminatio iehen¬
ne. quam tunc in illis cõmi-¬
nationib dei. ꝓtemporum dis-¬
positione non legimus. Multi¬
plicata gͦ in eis ruina. cum pro

Expanded text:
cerdos, qui masculum et feminam in complexu adulterino deprehensos pariter interemit . Quod si odio eorum, non dilectione fecisset, dum eum comederet zelus domus Dei, non ei reputaretur ad justitiam. Hoc enim facto, illum populum cujus futurus erat major interitus, tanquam unum hominem quasi virga percussit, ut animam ejus salvaret a morte. Leniorem quidem revelato Testamento Novo Domnam; sed atrocior est comminatio gehennae, quam tunc in illis comminationibus Dei pro temporum dispensatione non legimus. «Multiplicata est» ergo «in eis ruina,» cum pro