comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in bellatores artifices.⁊ agricolas.
uolebat autem bellatores debere
hr̃e arma ⁊ non terram. agrico¬
las u̾o terram s non arma. ar¬
tifices quidem n terram n ar¬
ma. ¶ Sextum enim homo ꝙ̃¬
tum ad presens spectat/ tribus
indigere / uidel uictu. ut potu et
cibo pp̃ talorem naturalem ton
Scd̃o indiget domo ⁊ uestitu ⁊
aliis artificiis pp̃ intemperiem
aeris: Tercio indiget defensio¬
ne pp̃ hostes extinsetos ⁊ ppõ se¬
ditiones ⁊ litigia que possunt
in ciuitate contingere sad hec eĩ
uiroꝵ qr qͣntum ad uctum sa¬
tisfaciunt agritoieUt intelli¬
gamus per agricolas omnes
omnes pastores aĩaliurissed
qͣntum ad domos ⁊ uestimen¬
ta ⁊ alia artifitia sat̾fatiunt ar¬
tifices. qͣntum uero ad defensio¬
nem, deseruiunt bellatores. sic er
nauit de tlistinctõne possõnum
diuidens totam regionem .i. to
tum t̾ritorium ciuitatis ĩ tr̃eᷤ
partes iudelicet in partẽ sacrã
commnunem̃ ꝓpriami. partez

Expanded text:
in bellatores, artifices, et agricolas. in bellatores, artifices, et agricolas. Volebat autem bellatores debere habere arma, et non terram. Agricolas vero terram, sed non arma. Artifices quidem nec terram nec arma. Videtur enim homo quantum ad praesens spectat tribus indigere. Videlicet victu, potu, et cibo propter calorem naturalem cons Secundo indiget domo, et vestitu, et aliis artificis propter intemperiem aeris. Tertio indiget defensione propter hostes extrinsecos, et propter seditiones, et litigia, quae possunt in civitate contingere. ad virorum. Quia quantum ad victum satisfaciunt agricolae: ut intelligamus per agricolas, omnesomnes pastores animalium. Sed quantun ad domos, et vestimenta, et alia artificia satisfaciunt artifices. Quarum vero ad defensionem deserviut bellatores. Sic ergnavit de distinctione possessionum, dividens totam regionem idest, totum territorium civitatis in tres partes videlicet in partem sacram, communem, et propriam. Partem
Abbreviated transcription (Latin):
delectatõries impeclire. uł estim¬
ant eis posse tristitias inferre.
non ergo solum pp̃ possõnes ft̃
constituende leges ut statuebat
sufficienter exp̃ssum Cap xix.
qualis fuit politicia ypodomit
circa regugen ciuitatis. o
fuit quidam alius pħ̾s no¬
mine ypodomus intromittens
se de regimine cuittatis statuẽs
multa ꝑtinentia ad regimeri
ciuium Uidentur autem qͣsi
ad sex reduci que statuebat cir¬
ca hiꝰ regimen. Primo eniz
statuit quedam ꝑtinentia ad
multitudinem ⁊ distinstoẽm ci¬
uium. Scdo det̾minauit de distĩ¬
cõne possonum. Tercio de distĩ¬
ctõne iudicioꝵ. Quaito dedistĩ¬
ctõne iudicãtium. Quinto de
modo iudicandi. Sexto ⁊ ultĩo
statuit quasdam leges tãgen¬
tes diuersa genera ꝑͥsonaꝵ
¶podomus enim statuens
suam polici ͣ primo intromisit
se de multitudine ⁊ distinctõne
cuium dicens ꝙ optinam qͣn-¬
a uiroꝵ. hanc autem qͣntitatem
distirixit in tres parces iuidelicet

Expanded text:
delectationibus impedire, vel quia existimdelectationibus impedire, vel quia existimant eis posse tristitiam inferre. non ergo solum propter possesiones sunt instituendae leges, ut statuebat sufficienter expressum. Qualis fuit politia Hippodami qcirca regimen civitatis. Cafuit quidam alius Philosophus nomine Hippodamus, intromittens se de regimine civitatis, statuens multa pertinentia ad regimen civium. Videntur autem quasi ad sex reduci quae statuebat circa huiusmodi regimen. Primo enim statuit quaedam pertinentia ad multitudinem et distinctionem civium. Secundo determinat de distinctione possessionum. Tertio de distinctione iudiciorum. Quarto de distinctione iudicantium. Quinto de modo iudicandi. Sexto et ultimo statuit quasdam leges tangentes diversa genera personarum. Hippodamus autem statuens suam politiam, primo intromisit se de multitudine et distinctione civium, dicens quod optima quana virorum. Hanc autem quantitatem distinxit in tres partes, videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
to litigia int̾ personas hono¬
rabiles sunt magis detestan¬
da qͣm inter personas alias.
¶ Sid̾a nia ad inuestigand̃
hoc idem sumitur ex parte delec¬
tatõnum quas homines ut ꝓ¬
lurimũ insecuntur non erum
homines solura iniustificant
⁊ miurias inferunt in res ext̾̃i¬
ores p̃p̃ auariciam. s ⁊̃ iniuriã¬
tur in filias ⁊ in uxores ciuiũ
p̃p̃ delc̃atõnem ⁊ intemperan¬
tiam. Decet ergo reges ⁊ prir¬
cipes non omnes leges ferre t̾¬
muita ordinare decet tura pas¬
siones reprimendas ne tiues
sint intemperati ⁊ iniurientur
in uxores ⁊ filias alioꝵ. Im¬
mo tanto magis sollicitari de¬
uent tica hoc qͣm cura illud.
qͣnto uxores ⁊ filie sunt quid m¬
agis coniunctum qͣm ext̾ioreᷤ
sb̾e. ¶Tercia uia sumttur ex
parte tristiciaꝵ quas homines
ꝑ uirib fuguint./ uolunt erũ
homines gaudere delcatõnib
mem: aut repeslendum frigꝰ
s qr estimant alios posse eoꝵ

Expanded text:
to litigia inter personas honoto litigia inter personas honorabiles sunt magis detestanda, quam inter personas alias. Secunda via ad investigandum hoc idem sumitur ex parte dilectationum, quas homines ut plurimum insequuntur. non enim homines solum iniustificant, et iniurias inferunt in res exteriores propter avaritiam: sed etiam iniuriantur in filias, et in uxores civium propter delectationem, et intemperantiam. Decet ergo reges, et principes non omnes leges ferre cimulta ordinare decet circa possesiones reprimendas, ne cives sint intemperati, et iniurientur in uxores, et in filias aliorum. Immo tanto magis solicitari debent circa hoc quam circa illud, quanto uxores et filiae sunt quid magis coniunctum quam exteriores substantiae. Tertia via sumitur ex parte tristitiarum, quas homines pro viribus fugiunt. volunt enim homines gaudere delectationibus men, et repellendum frigus: sed quia existimant alios posse eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tolletur. ¶Ad presens autez
scire sufficiat principalemin¬
tentõem legislatoris non debẽ
esse tirca possõnes ext̾iores mẽ¬
surandas ꝙ triplici uia uena¬
ri possumus. Prima sumit᷑
ex paite honoꝵ quos hoĩes ap
petunt. Scd̃a ex ꝑte delcãtõnũ
quas insecuntur. Tercia ex ꝑ¬
te tristiciaꝵ quas fugiunt.¬
¶ Prima uia sic pr  credebat
enim felleas omnia iurgia ci¬
uitatis insurgere pp̃ possessio¬
nem ⁊ dominium extiorum
rex s sic opinando fallebant᷑.
qr ⁊si pauperes homines eo ꝙ
nimis egeant ext̾iori sb̾a ut
plurimum litigant pp̃ ext̾io
bantur ⁊ indignantur. si non
possint tonsequi honorem debi¬
tum ⁊ condignum. quare si ci¬
uium quidam sunt ꝑsone pa¬
peres. quidam graciose ⁊ hono¬
rabiles spectat ad legis latorẽ
non solum stature ut possoes
debite ordinentur s ⁊̃ ut hono¬
res detenter ⁊ iuste distribuan¬
tur ⁊ tanto principalius d
hoc intendere circa honores qͣn¬

Expanded text:
tolletur. Ad praesens autem tolletur. Ad praesens autem scire sufficiat, principalem intentionem legislatoris non debere esse circa possessiones exteriores mensurandas. quod triplici via venari possumus. Prima sumitur ex papetunt. Secunda ex parte delectationum, quas insequuntur. Tertia ex parte tristitiarum, quas fugiunt. Prima via sic patet. credebat enim Phaleas omnia iurgia civitatis insugere propter possessionem et dominium exteriorum et sic opinando fallebatur, quia et si pauperes homines eo quod minus egent exteriori substantia, ut plurimum litigant propter extbantur et indignantur, si non possint consequi honorem debitum et condignum. Quare si civium quidam personae sunt pauperes, quidam gratiosae et honorabiles: spectat ad legislatorem non solum statuere, ut possessiones debite ordinentur, sed etiam ut honores decenter et iuste distribuantur. et tanto principalius debet hoc intendere circa honores, quan
Abbreviated transcription (Latin):
leges dicebatur ꝑttus ẽ ⁊ doct̃
multas statuit cuta possõnes
ciuiumi sic ⁊̃ ⁊ apud locs ut
hoc ut antiq sortes seruarentur
illese nulli licebat possõnes uẽ¬
dere nisi sufficienter ostendere
tuntum accidisse. ¶ Sunt
enim multa det̾minanda ĩ le¬
gibz circa possõnes s non expe¬
dit hoc lege statui circa ip̃as
ut ciies possõnes eqͣtas hant
nec intentio legis latoris prin¬
cipaliter esse d cura possõnes.
s principalius d intendere re
dix maliciaꝵ non sũt possões.
ext̾iores s concupĩa. Eadix
enim omnium maloꝵ est cu̾¬
piditas ¶Si ergo morbus ma-¬
gis curari d in radice ⁊ in cã
qͣm alibi magis debent inten¬
dere rectores ciuium cuca repei¬
mendas concupiscentias qͣm
circa alia. ut plane probat pħs
sius dicemus.¶Meminimꝰ tñ
nos eclidisse quendam tracta¬
suꝑficialit̾ consid̃ata contra¬
dicere uidentur hiis q̃ nũc dix¬
imus. s illa controu̾sia infra

Expanded text:
leges dicebatur peritus et doctus, leges dicebatur peritus et doctus, multas statuit possesiones civium. Sic etiam apud Locros, ut hoc ut antiquae sortes servarentur illesae, nulli licebat possessiones vendere, nisi posset sufficienter ei ostendre tunium accidisse. Sunt enim multa determinanda in legibus circa possessiones, sed non expedit hoc lege statui circa ipsas, ut cives possessiones aequatas habeant; nec intentio legislatoris principaliter esse debet circa possessiones, sed principalius debet intendere repdix malitiarum non sunt possessiones exteriores, sed concupiscentia: radix enim omnium malorum est cupiditas. Si ergo morbus magis curari debet in radice et in causa quam alibi, magis debent intendere rectores civium circa reprimendas concipiscentias quam circa alia, ut plane probat Philsius dicemus. Meminimus tamen, nos edidisse quendam tractaficialiter considerata contradicere videntur his quae nunc diximus Sed illa controversia infra
Abbreviated transcription (Latin):
parte filioꝵ diuitum qr ut dẽ
ẜo pol̃. opus ẽ ad pacem ciui¬
tatis. silios dĩtum nõ esse in so¬
lentes l quare cũ filii diuttũ
ut płimum sint magnanimi
⁊ magni cordis. Si uideant se
esse despectos ⁊ pauperes exalta-¬
tos non ualentes se continere fi-¬
ent insolentes ⁊ turbabũt alioᷤ
¶Tercia uia ad ostendendũ
legem Fallee non esse decentem
de equatõne possõnum sumit
ex parte uirtutum quas decet
nr̃e ciues ¶ decet enim ip̃os esse
quid det̾minetur de qͣntitate
possõnum illax: possunt enim
tiues adeo modicas possõnes
uere ꝙ oꝑa liberautatis de fa¬
cili ex̾cere non ualent. Eurs
hñdo possõnes equatas possẽt
ita hñdare in eis ⁊ adeo delitio¬
se uiuere sy non contingeret i.¬
psos temperatos esse. Capl¬
xuiii. ꝙ printipalis intentio
legis latoris dr c̃e tirca repre¬
hensionem concupiscentiaꝵ. ⁊
mon cue a equalitatem possõ¬
cet aliquas leges statuere tir
ta possones ciniumInam ⁊ so¬
lum assolõ qui circa ferẽdas

Expanded text:
parte filiorum divitum: quia ut dicitur 2. Polit. opus est ad pacem civitatis filios diuturnum non esse insolentes. quare cum filii divitum ut plurimum sint magnanimi et magni cordis si videant se esse despectos et pauperes exaltatos non valentes se continere, fient insolentes, et turbabunt alios. Tertia via ad ostendendum legem Phaleae non esse decentem de aequatione possessionum, sumitur ex parte virtutum quas decet habere cives: decet enim ipsos esse quid determinetur de quantitate possessionum illarum: possent enim cives adeo modicas possessionvere quod opera liberalitatis de facili exercere non valerent. Rursus habendo possessiones aequatas possent ita abundare in eis, et adeo deliciose vivere, quod non contingeret ipsos temperatos esse. Quod principalis intentio legislatoris debet esse circa repressionem concupiscentiarum, et non circa aequalitatem possescet aliquas leges statuere circa circa possesiones civium, nam et Solon, qui circa ferendas
Abbreviated transcription (Latin):
ulta bona consequimur ex
opinionib antiquoꝵ phi-¬
losophoꝵ eo ꝙ ip̃i in suis dcĩs
multa bona ⁊ xa dixerunt.
a ueritate deuiant ⁊ discor¬
dant ab opinionib nr̃is. ex¬
citant excitant enim talia
aliqñ intellem mala quidem
alioꝵ dc̃a multociens intllẽ
extitant ut recte iudicet ypo¬
domii ergo opomionẽ recitaui¬
mus qr in sua politicia mul-¬
tas bonas siñas promulga¬
uit. aliqua tñ incongrue sta-¬
tuit.. ¶Dossumus autem
qͣntum ad presens spectat se¬
q̃ndo dc̃a phi ẜo poł. increpare
ꝯpodomum qͣntum ad tria
Porimo ad uncompossibilita¬

Expanded text:
ulta bona consequimur ex opinionibus antiquorum Philosophorum, eo quod ipsi in suis dictis multa bona et vera dixerunt. a veritate deviant, et discordant ab opinionibus nostris: excitant enim talia aliquando intellectum: mala quidem aliorum dicta multotiens intellectum excitant, ut recte iudicet. Hippodami ergo opinionem recitavimus, quia in sua politia multas bonas sententias promulgavit: aliqua tamen incongrue statuit. Possumus autem quantum ad praesens spectat, sequendo dicta Philos. 2. Pol. increpare Hippodamum quantum ad tria. Primo, quantum ad impossibilita
Abbreviated transcription (Latin):
pħ̃s defecit statuendo in com¬
possibilia. nam statittum de di-¬
stinctõne ciuium stare nõ po¬
terat cum statuto de elcõne pͥ¬
cipis. Si enim ciuitas ẜ. ip̃m
distingui debeat in tres ꝑtes
uidelic in bellatores artifices.
⁊ agricolas ⁊ soli bellatores ha¬
bebant arma ut possent seditõ¬
nes ⁊ iurgia fc̃a in ciuitate re¬
mouere ⁊ patriam ab hostib
defendere oportebat bellatores
hr̃e maiorem poam quã agri¬
cole ⁊ artifices simul sumpti.
et qr semper potentiores domi¬
nantur ⁊ homines libenter in¬
iustificant cum possunt hoc po¬
sito artifices ⁊ agricole non ha¬
berent partem in politicia ⁊ bel¬
latores non permitterent eos
participare in electõne principiᷤ
statuere ergo ꝙ totus populuꝰ
eligat principem stare non pt̃

Expanded text:
 fecit statuendo impossibilia. nam statutum de distinctione civium stare non poterat cum statuto de electione principis. Si enim civitas secundum ipsum distingui debeat in tres partes, videlicet in bellatores, artifices, et agricolas; et soli bellatores habeant arma, ut possent seditiones et iurgia facta in civitate removere, et patriam ab hostibus defendere: oportebat bellatores habere maiorem potentiam, quam agricolae, et artifices simul sumpti: et quia semper potentiores dominantur, et homines libenter iniustificant cum possunt; hoc posito artifices, et agricolae non haberent partem in politia; et bellatores non permitterent eos participare in electione principis. statuere ergo quod totus populus eligat principem, stare non p
Abbreviated transcription (Latin):
bilter dr̃ ꝙ qui ẽ munitus ñ
ẽ derisus. semper ergo dux bel¬
li cui cõmissa ẽ tantoꝵ utta d
esse attentus ⁊iugilans ne
hostes eum inuadere possent
⁊ decani ⁊ alii qui oꝑib belli¬
tis p̃ponũtur semper monere
nulrtes peclites ut sint parati
ad arma ut si contig̾e̾t aliquã
inuasio subita posserit inuadẽ¬
tib resistere sic enim dicendo
dato ꝙ accideret aliquis repen¬
tinus insultus eẽt qͣi prouis
⁊ minus prestaret nocum̃tũ
¶Oftaua cautela ẽ considã¬
re excitũ in quib sit copiosior
utrum mag̃ hñdet peditib uł
equitib. nam equites melius
se defendunt in campis. pedi-¬
tes uerd in locis siluestrib ⁊ m̃¬
tuosis. Ilaq prout uiderit dux
belli se hñdare in equitib uł pe
pestres ⁊ amplas uł montanaᷤ
siluestres ⁊ nemorosas ⁊ alia
qualiter ordinande sunt aues
si debeamus contra hostes ⁊
contra adusarios dimicare
continetur oꝑatõ bellica

Expanded text:
itur, quod qui est munitus, non est derisus. Semper ergo dux belli cui commissa est tantorum vita, debet esse attentus et vigilans, ne hostes eum invadere possent et decani, et alii, qui operibus bellicis praeponuntur, semper monere milites pedites, ut sint parati ad arma; ut si congingeret aliqua invasio subita, possent invadentibus resistere. Sic enim dicendo, dato quod accideret aliquis repentinus insultus, esset quasi provisus, et minus praestaret nocumentum. Octava cautela est, considerare exercitum in quibus sit copiosior, utrum magis abundet peditibus, vel equitibus. Nam equites melius se defendunt in campis. Pedites vero in locis sylvestribus et montuosis. Itaque prout viderit dux belli se abundare in equitibus, vel pestres et amplas, vel montanas, sylvestres, et nemorosas, et alia Qualiter ordinandae sunt acies, si debeamus contra hostes vel contra adversarios dimicare.continetur operatio bellica
Abbreviated transcription (Latin):
leri poterit ꝑ sapientes ⁊ bonos
quos taqͣm manus ⁊ oculos d
sibi rex in societatem coniunge
ualde tñ rep̃hensibiles sunt re.¬
ges ⁊ principes si non nimia cã
sollicitentur ꝙ filii ab ip̃a ifã¬
tia disciplina ⁊ bonis moribus
sint imbuti /cum bonum com¬
mune ⁊ totius regnu ir hoc cõ¬
sistat / nec sufficit ꝙ qr solus pͥ¬
mogenitus regnare dz ut de so-
ratur enim quid diuina proui¬
dentia statuit ⁊ nescitur cui fi¬
lioꝵ succedat regnum. Iõ ne ꝑi-¬
ditetur bonum cõe de omnibus¬

Expanded text:
leri poterit per sapientes et bonos, leri poterit per sapientes et bonos, quos tanquam manus et oculos debet sibi rex in societatem coniungere: valde tamen reprehensibiles sunt reges et principes, si non nimia cura solicitentur quod filii ab ipsa infant disciplina et bonis moribus sint imbuti; cum bonum commune et totius regni in hoc consistat. Nec sufficit quod quia solus primogenitus regnare debet, ut de eo ratur enim quid divina providentia statuit, et nescitur cui filiorum succedat regnum. Ideo ne periclitetur bonum commune, de omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad filium plus dilectum ⁊ si
dicatur ꝙ conuenit aliqñ ma¬
gis diligere iuniores talib o¬
bõnib de facili Rendetur. qr fac¬
ta humana ⁊ gesta particula¬
ria. oĩo sb̃ recta regula ⁊ sb̾ cer¬
ta narratõne non cadunt. suf¬
fortune eo ꝙ ignoretur qualis
regius filius sit futurus dicid
ꝙ uix sunt aliqua gesta huma¬
na que ex aliqua ꝑte non expo¬
nantur ꝑiculis. Illa tñ sunt
magis cauenda que plurib pe¬
riculis exponuntur. Uidemus
autem per exꝑientiam plura
mala oriri in ciuitatib ⁊ reg¬
nis uͥ non ẽ domirius aliquis
naturalis. nam cõuenit ea ali¬
qnͣdo dui carere gub̾natore ⁊ cũ
gubnatorem hñt ⁊ płimum ty¬
rannizat. plura enim hiꝰ ma¬
la in talib regiminib uidimꝰ
que enumerare per singula lõ¬
gum eẽt dicere ergo possumus
ꝙ expedit regno filium succedẽ
in regimine pris ⁊ si aliquis de¬
festus esset in regno filio ad c̃
deberet regia tura ꝑuenire supp¬

Expanded text:
ad filium plus dilectum. Et si ad filium plus dilectum. Et si ei datur quod contingit aliquando magis diligere minores. Talibus obiectionibus de facili respondetur: quia facta humana et gesta particularia omnino sub recta regula, et sub certa narratione non cadunt: suffortunae, eo quod ignoretur qualis regius filius sit futurus. Dici debet quod vix sunt aliqua gesta humana, quae ex aliqua parte non exponantur periculis. Illa tamen magis cavenda sunt, quae pluribus periculis exponuntur. Videmus autem per experientiam plura mala oriri in civitatibus et regnis, ubi non est dominus aliquis naturalis: nam contingit ea aliquando diu carere gubernatore, et cum gubernatorem habent ut plurimum tyrannizant: plura enim huiusmodi mala in talibus regiminibus vidimus, quae enumerare per singula longum esset. Dicere ergo possumus quod expedit regno, filium succedere in regimine patris: et si aliquis defectus esse: in filio regio, ad quem deberet regia cura pervenire, supp
Abbreviated transcription (Latin):
hoc autem patere põt ꝙ non so¬
lum expedit regno determinare
ꝓsapiam ex qua p̃ficiendus est
sonam. nam sũ oriuntur dis-¬
sentõnes ⁊lites si ignoretur
ex qua prosapia aisumendus
est rex. Sic ⁊ litigia oriuntur
si non det̾minetur que ꝑsona
in illa prosapia debeat princi¬
pari. talem autem determĩare
ꝑsonam difficultatem non ht̃.
nam si dignitas regia ꝑ h̾edi¬
tatem transferatur ad posteros
o eam tranffr̃e in filios qr scd̃
lmeam consanguinitatis filii
parentib maxime sunt con¬
uincti.oz autem talem digni¬
tatem magis tͣnsferre ad mas¬
culos qͣm ad feminas. qr maᷤᷤ¬
tulus est femina rõne p̃stan¬
tior. torde animosior. passioñ
minus insecutor.Inter mas-¬
culos autẽ o talem dignitatẽ
tribuere magis primogenito
uit magis sit ture regi de bono
regni: expedit statuere regnum
succedere primogenito ut pat̾
ampliori sollicitudine curet de
bono regni sciens ip̃m ꝑuenire

Expanded text:
hoc autem patere potest, quod non sohoc autem patere potest, quod non solum expedit regno determinare prosapiam, ex qua praeficiendus est sonam. Nam sicut oriuntur dissensiones et lites, si ignoretur ex qua prosapia assumendus sit rex: sic etiam litigia oriuntur, si non determinetur quae persona in illa prosapia debeat principari. talem autem determinare personam, difficultatem non habet. nam si dignitas regia per haereditatem transferatur ad posteros, oportet eam transferre in filios, quia secundum lineam consanguinitatis filii parentibus maxime sunt coniuncti: oportet autem talem dignitatem magis transferre ad masculos quam ad foeminas, quia masculus est foemina ratione praestantior, corde animosior, passionum minus insecutor. Inter masculos autem oportet talem dignitatem tribuere magis primogenito ut magis sit curae regi de bono regni, expedit statuere regnum succedere primogenito: ut pater ampliori solicitudine curet de bono regni, sciens ipsum pervenire
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi qui debet per tale regimen
gub̾nari nam consuctudo est qiͣ
alt̾̃a natura. pp̃ ꝙ regimina ex ꝯ
tonsuetudinem obediuit patrib
filus ⁊ filioꝵ filiis quasi natiua¬
ltter inclinantur ut uoluntarie
obediant qͣre cum omne uolun¬
tarium sit minus honerosum
⁊ difficile ut libentius ⁊ faciliti
obediat ppls mandatis regiĩs
expedit regie dignitati ꝑ hedita¬
tem succedere. ¶Determĩare
igitur domum ⁊ prosapiam ex
qua assumendus ẽ rex sedat li¬
tigia tollit tyrannidem./ efficit qrͣ
dominium naturale litigia eĩ
sedat qr multotiens inter eligẽ¬
tes dissensiones oriuntur pp̃e
lectõem principis pp̃ ꝙ turbatur
pax regni tyrannidem tollit. qr¬
hĩta non sic diligunt bonunt
regni sicut hreditarie principã¬
tes. ⁊ qr hoc est ẽẽ tyrannum nõ
intendere bonum regni tales fa¬
cilius tyrannizant facit ⁊ hoc
dominium naturale. qr ppłs qͣ
at uissionib talis regis. ¶Ex

Expanded text:
populi qui debet per tale regimen populi qui debet per tale regimen gubernari. nam consuetudo est quasi altera natura: propter quod regimina ex cornam consuetudinem obedivit patribus, filiis, et filiorum filiis, quasi naturaliter inclinantur ut voluntarie obediant: quare cum omne voluntarium sit minus onerosum et difficile, ut libentius et facilius obediat populus mandatis regis, expedit regiae dignitati per haereditatem succedere. Determinare igitur domum et prosapiam, ex qua assumendus est rex, sedat litigia, tollit tyrannidem, efficit quasi dominium naturale. Litigia enim sedat, quia multotiens inter eligentes dissensiones oriuntur propter electionem principis: propter quod turbatur pax regni. Tyrannidem tollit, qatet per habita non sic diligunt bonum regni sicut haereditarie principantes: et quia hoc est esse tyrannum, non intendere bonum regni, tales facilius tyrannizant. Facit etiam hoc dominium naturale, quia populuat iussionibus talis regis. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
lii filioꝵ. Ex parte ergo regis
ut magis sollicctetur cura boñ
regni aiguere possumus ꝙ ex-¬
pediat regale regimen ⁊ filios
ꝑ hreditatem succedere. ¶Scd̃a
uia adinuestigandum hoc idẽ
sumitur ex ꝑte filii ad ꝙ̃ spec¬
tat suscipere curam regiui. nã
sit̃ mores nuper ditatoꝵ ut
płimum peiores sũt moribus
eoꝵ qui fuerunt cdiuites ab ã¬
tiquo sic mores nuper potentũ
⁊ de nouo eleuator per adeptõmi
tiuilis potentie peiores sũt mo¬
rib alioꝵ. nesciunt enim taleꝰ
fortunas ferre. nuper enmmi esse
exaltatum in regem ẽ qiͣ que¬
dam mneruditio regie dignita¬
tis. tales quidem ut płimum
tyrannizant ⁊ inflati corde ine¬
iudite regnat. S si regale regi¬
men per hr̃editatem uadat filii
ex hoc non inflantur nec effici¬
untur elati qr non reputant¬
tatem paternam expedit regno
ne inerudite regatur ⁊ ne regale
reginen conu̾tatur in tyranni¬
dem ut regia dignitas per here¬
ditatem tranfferatur ad post̾os.
¶Certia uia sumitur ex ꝑte

Expanded text:
lii filiorum. Ex parte ergo regis ut magis solicitetur circa bonum regni, arguere possumus, quod expediat regale regimen in filios per haereditatem succedere. Secunda via ad investigandum hoc idem, sumitur ex parte filii, ad quem spectat suscipere curam regni. Nam sicut mores nuper ditatorum ut plurimum peiores sunt moribus eorum, qui fuerunt divites ab antiquo: sic mores nuper potentum et de novi elevatorum per adeptionem civilis potentiae, peiore, sunt moribus aliorum. nesciunt enim tales fortunas ferre. nuper enim esse exaltatum in regem, est quasi quaedam ineruditio regiae dignitatis. tales quidem ut plurimum tyrannizant, et inflati corde et inerudite regnant. Sed si regale regimen per haereditatem vadat. filii ex hoc non inflantur nec efficiuntur elati. quia non reputantatem paternam, expedit regno ne inerudite regatur, et ne regale regimen convertatur in tyrannidem, ut regia dignitas per haereditatem tranferatur ad posteros. Tertia via sumitur ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
illo tp̃r addiscere possunt hoc
est ydiomata uulgaria. sed a
centias aliquas illicitas ⁊ ali¬
quo modolicet imꝑstẽ incipiũt

Expanded text:
illo tempore addiscere possunt, hoc est idiomata vulgaria. Sed a oncupiscentias aliquas illicitas, et aliquo modo licet imperfecte incipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
poł. tiues non esse applicandos
legib. S leges ciuib. Tales
enim debent esse leges ⁊ talis
d esse ordinatio cuuitatis q̃
competat omni ppło ⁊ cõmu¬
ni uite tuiusmodi non fuit
ordinatio socratis. q̃ int̾ gen¬
tes communtter biuentes abs¬
q multis litigiis obseruari nõ
posset./Dato tñ communitatẽ
possõnum posse obstruari abs
litigiis: communitatem tñ fe
tes filios esse communes non
eẽt possibile obseruari absq li¬
tigiis. ¶ Scd̾a uia sic pr / nam
si omnia sit ẽẽnt communia
non oporteret ciues omnes pu¬
eros reputare ꝓprios filios. Im¬
mo quia pueroꝵ aliqui errẽt
similes aliquib cinib ⁊ aliqͥ
aliis: quilz ciuis appropriaret
sibi in filium quem uiderer si¬
bi ẽẽ similem. Unde ⁊ ph̾s nar
gentes ut in suꝑiorilibia uxo¬
res sunt communes i filios tñ
ciues diuidunt scd̃m siłitudi¬
nem. quilz enim appropriaba
sibi in filios quos uidebat ei ẽẽ
similes.Nam ⁊ in aliis ałib

Expanded text:
cis cives non esse applicandos legibus, sed leges civibus. Tales enim debent esse leges, et talis debet esse ordinatio civitatis, quae competat omni populo et communi vitae; cuiusmodi non fuit ordinatio Socratis, quia inter gentes communiter viventes absque multis litigiis observari non posset. Dato tamen communitatem possessionum posse observare absque litigiis, communitatem tamen ftes filios esse communes, non est possibile observare absque litigiis. Secundo via sic patet: nam si omnia sic essent communia, non oporteret cives omnes pueros reputare filios proprios. immo quia puerorum aliqui esent similes aliquibus civibus, et aliqui aliis, quilibet civis appropriaret sibi in filium, quem videret sibi esse similem. Unde et Philosopgentes, ut in superiori Libia, uxores sunt communes: filios tamen cives dividunt secundum similitudinem, quilibet enim appropriabat sibi in filios, quos videbat ei esse similes. Nam et in aliis animalibus
Abbreviated transcription (Latin):
motõne prohibencium per quam
ab lostibus liberatur. ¶Quarta
ex disciplina ⁊ ẜ mone per quẽ in¬
struitur. ¶ Sic enim ymagina¬
ri debemus quod natura nchil
frustra facit eĩ ergo quod natura¬
licer fit nacuralia sunt ea sine
quibus nõ bene põt conseruari
iu ẽẽ: frustra enim natura aget
si res naturales nullo modo con¬
seruarentur mẽe s stacim post¬
quam ẽẽnt fc̃e ẽẽ desmerent. qͣ¬
re cum uiuere sit honum natu.¬
rale omnia illa que faciunt ad
bene uiuere ⁊sine quibus non
põt sibi inuita sufficere sunt ho¬
mini nacuralia. inter alia aũt
que faciunt ad sufficienciam
uite humane est sociecas. na¬
turalicer ergo homo est animal
sociale. quod autem societas
maxime faciat ad sufficienci¬
am uite humane patere põt
ex hiis quatuor supra enimn¬
atis quibus homo ałr quam
cecera animalia indigete urͣ
¶Prima ergo uia sinmitur
ex ip̃o inctu quo indiget snam
homo inter cetera anmaliah
meliorem tactum ⁊ meliorem

Expanded text:
motione prohibentium, per quam motione prohibentium, per quam ab hostibus liberetur. Quarta ex disciplina et sermone, per quae instivitur. Sic enim imaginari debemus, quod natura nihil facit frustra. ei ergo, quod naturaliter sit, naturalia sunt ea, sine quibus non potest bene conservari in esse. Frustra enim natura ageret, si res naturales nullo modo conservarentur in esse, sed statim, postquam essent factae, effe definerent. Quare cum vivere sit homini naturale, omnia illa, quae faciunt ad bene vivere, et sine quibus non potest sibi in vita sufficere, sunt homini naturalia. inter alia autem, quae faciumt ad sufficientiam vitae humanae, est societas, naturaliter ergo homo est animal sociabile. Quod autem societas maxime faciat ad sufficientiam vitae humanae, patere potest ex his quatuor supra enumeratis: quibus homo, aliter quam caetera animalia, indigere videtur. Prima via sumitur ex ipso victu, quo indiget. Nam homo inter caetera animalia habet meliorem tactum, et meliorem
Abbreviated transcription (Latin):
gesta materia
Aquia ostensum
est inquo reges
⁊ principes debeãt
suam felicitatem ponere quas
uirtutes hr̃e quas passiones se¬
qui. ⁊ quos mores deleant ymit¬
tari. per hec enim quatuor suffi¬
ciencer hrͣ qualiter quilibet de¬
beat se ip̃m reg̾e ⁊ qualis debeat
nise ip̃o ẽẽ. Restat gͥ dr̃e de regi¬
nuie familie siue de regimine
domus. Non emimi sufficit ꝙ
reges ⁊ principes sint bomi quo
bernare nec sufficit quod reges
debite se ip̃os regant insi regẽ
sciant domum cuutatem ⁊ reg¬
num. In hoc ergo secundo libro
det̾minabitur de regimine do¬
mus. Sed cum familia siue do¬
mus sit communitas quedã
⁊ sit communitas naturalis
si de domo decerminare uolu¬
mus udendum est quomodo
se hẽat homo ad ẽẽ cõicatm̃ et
sociale. ¶Sciendum gͥ quod ho¬
mo ultra alia ammalia qua¬
tuor indigere uii ex quibus qͣ¬
druplici uia uenaripossunus
satiuum ⁊ sociale. Pima uia
sumitur ex uictus quon
homo indiget. Setunda ex
uestitu quo regitur. Tertia ex re¬

Expanded text:
a materia: quia ostensum est, in quo reges, et principes debeant suam felicitatem ponere: quas virtutes habere: quas passiones sequi: et quos mores debeant imitari. Per haec enim quatuor, sufficienter habetur, qualiter quilibet debeat seipsum regere, et qualis debeat in seipso esse. Restat ergo dicere de regimine familiae, sive de regimine ipsius domus. Non enim sufficit, quod reges, et principes sint boni in sbernare: nec sufficit, quod reges debite seipsos regant, nisi regere sciant domun, civitatem, et regnum. In hoc ergo secundo libro determinabitur de regimine domus. Sed cum familia domus sit communitas quaedam, et sit communitas naturalis: si de domo determinare volumus, videndum est quomodo se habeat homo ad esse communicativum, et sociale. Sciendum igitur, quod homo ultra alia animalia quatuor indigere videtur ex quibus quadruplici via venari possumus, icativum et sociale. Prima via sumitur ex victu, quo homo indiget. Secunda ex vestitu, quo tegitur. Tertia ex re
Abbreviated transcription (Latin):
militares ⁊ bellicosos ꝙ concor¬
dat tum uegecio de re militari
dicente ꝙ a tempore pub̾tatis
assuescentli st̾ iuuenes ad mi¬
litares labores. Immo qr qiue
a iuuentute inchoamus nimiᷤᷤ
diligimus ⁊ delc̃am᷑ in illis
si uult legislator ciues bellato

Expanded text:
militares et bellicosos. Quod concordat cum Vegetio dere militari dicente, quod a tempore pubertatis assuescendi sunt iuvenes ad militares labores. Imo quia quae a iuventute inchoamus, nimis diligimus et declaramur in illis: si vult legislator cives bellato
Abbreviated transcription (Latin):
ne efficiantur aliqui sapien¬
tes. semper enim timet ꝑ sa¬
pientiam rep̃hendi. Uerus ã
rex econtrario studium pro¬
mouet ⁊ conseruat uidens ꝙ
per ip̃m bonũ commune ⁊ bo¬
nus status regni quem prin¬
cipaliter intendit meliorari

Expanded text:
ne efficiantur aliqui sapientes: semper enim timet per sapientiam reprehendi. Verus autem rex econtrario studium promovet, et conservat, videns quod per ipsum, bonum commune, et bonus status regni, quem principaliter intendit, meliorari
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is qui sunt in regno excellẽtes
⁊ nobiles ⁊ multomagis cogna¬
tos ꝓprios per quos bonus statꝰ
regni conseruari põt non ꝑimit
sed saluat. ¶ Scd̃a sautela ty¬
rannica est sapientes destruere
uident enim se contra dictamẽ
recte rõni agere ⁊ non intendẽ
bonum commune s ꝓprium.
Idõ uellent omnes suos sb̾clitos
esse ignorantes et inscios ne co¬
gnoscentes eoꝵ nequitiam inci¬
tent ppłm contra ip̃os. semper
enim qui male agit odit lucẽ
⁊ non diligit sapientes ne ar¬
guantur opera eius. q̃re tyran¬
nus cuius sunt mala opera sa¬
pientes pro posse destruit. ¶Ue¬
rus autem rex econtrario sciẽs
se scd̾m rectam rõnem agere sa¬
pientes saluat promouet ⁊ ho¬
norat eo ꝙ ip̃i cognoscentes bo¬
na oꝑa ip̃ius ppłm commouet
ad amorem eius. ¶Tertia ẽ
disciplinam et studium non
permittere. tyrannus enim

Expanded text:
ipsis qui sunt in regno, excellentes, ipsis qui sunt in regno, excellentes, et nobiles, et multo magis cognatos proprios, per quos bonus status regni conservari potest, non perimit, sed salvat. Secunda cautela tyrannica, est sapientes destruere. Vident enim se contra dictamen rectae rationis agere, et non intendere bonum commune sed proprium: ideo vellent omnes suos subditos esse ignorantes et inscios, ne cognoscentes eorum nequitiam, incitent populum contra ipsos: semper enim qui male agit, odit lucem, et non diligit sapientes, ne arguantur opera eius: quare tyrannus, cuius sunt opera mala, sapientes pro posse destruit. Verus autem rex econtrario sciens se secundum rectam rationem agere, sapiente, salvat, promovet, et honorat, eo quod ipsi cognoscentes bona opera ipsius, populum commovent ad amorem eius. Tertia, est disciplinam et studium non permittere. Tyrannus enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ decet regiam maiestatem
bñ se h̃r̃e circa diuina. qr hoc
debet esse finis ⁊complemen¬
tum alioꝵ. Ad hoc enim sũt
singula ordinanda. uerus gͦ
rex scdm u̾itatem bene se ht̃
erga diuina/ tyrannus u̾o ñ
taus ẽ s simulat forte se talẽ
esse. Cap̃ .x. que ⁊ quot sunt
cautele qiibz tyrannus nitit
ultas cautelas tangit phs
numerare .x. per quas nititur
tyrannus se in suo dominio p̃-¬
seruare. ¶Prima cautela
tyrannica est excellentes ꝑmm̃e.
cum enim tyrannus noñ dili¬
gat nisi bonum proprium excel¬
lentes ⁊ nobiles exñtes in reg¬
no non ualentes hoc pati ĩsur¬
gunt contra ip̃m. tyrannus ã
ex quo talem se ẽẽ cognoscit ñ
cogitat nisi qũo possit excellẽtes
perimere. Immo cũ aliqui tyrã¬
nizare cupuint non solum ex¬
cellentes alios. Inimo ⁊̃ ꝓpriss¬
coniunctos uenenant ⁊ ꝑmiũt
ꝙ signum est tyrannidis pessi¬
me. ¶Uerus autem rex econ¬
trario intendens comnune bo¬
num ⁊ cognoscens se diligi ab

Expanded text:
 decet regiam maiestatem bene se habere circa divina: quia hoc debet esse finis et complementum aliorum, ad hoc enim sunt singula ordinanda. Verus ergo rex secundum veritatem bene se habet erga divina; tyrannus vero non talis est, sed simulat se talem esse. Quae et quot sunt cautelae, quibus tyrannus nititure. Cap. X. Multas cautelas tangit Philnumerare decem per quas nititur tyrannus se in suo dominio praeservare. Prima cautela tyrannica, est excellentes perimere. Cum enim tyrannus non diligat nisi bonum proprium, excellentes et nobiles existentes in regno non valentes hoc pati, insurgunt contra ipsum: tyrannus autem ex quo talem se esse cognoscit, non cogitat nisi quomodo possit excellentes perimere. Immo cum aliqui tyrannizare cupiunt, non solum excellentes alios, immo etiaconiunctos venenant, et perimunt: quod signum est tyrannidis pessimae. Verus autem rex econverso intendens commune bonum, et cognoscens se diligi ab
Abbreviated transcription (Latin):
b est salus tiuitatis. conseruã¬
tur enim ciuitates ⁊ regna ꝑ
leges iustas qr absq iustitia ne¬
queunt regna sb̃sistere. Decet
autẽ stire regem quot sunt ge¬
nera dominoꝵ siue quot sunt
spẽs principatuum ⁊ qui prin¬
cipatus ẽ durabilior ⁊ qualtt̃
principatus scdm̃ quem dña¬
tur ht̃ saluari ⁊ corrumpi ut
eligens optimum modum prĩ¬
cipandi ferat leges iustissĩas:
scd̃m quas saluari ht̃ princi¬
patus ille. ¶Quis sit autẽ
optimus modus principandi
⁊ quale debeat esse regis offici-¬
um ⁊ qũo rex se debeat in suo
dominio p̃seruare fuit in sr̾i¬
orib patefcm̃. q̃r ꝑ suꝑius iã
dc̃a quo adiuuante exꝑientia
gestoꝵ particularium que con¬
tinue octurrũt in curiis regũ
⁊ principumt instrui poterit rec¬
tor ciuitatis aut regni qualr̃
cura latõnem legum sit con¬
sillandum. ⁊ que leges sũt fe¬
rende ut saluetur principatuꝰ
eius. Intendimus tñ in capłi

Expanded text:
bus est salus civitatis: conservantur enim civitates et regna per leges iustas, quia absque iustitia nequeunt regna subsistere. Decet autem scire regem quot sunt genera dominorum, sive quot sunt species principantium, et qui principatus est durabilior, et qualiter principatus secundum quem dominatur habet salvari et corrumpi: ut eligens optimum modum principandi, ferat leges iustissimas, secundum quas salvari habet principatus ille. Quis si autem optimus modus principandi, et quale debeat esse regis officium, et quomodo rex se debeat in suo dominio praeservare, fuit in superioribus patefactum. Quare per superius iam dicta coadiuvante experientia gestorum particularum quae continue occurrunt in curiis regum, et principum, instrui poterit Rector civitatis aut regni, qualiter circa lationem legum sit consiliandum. Quae autem leges sunt ferendae, ut salvetur principatus eius, intendimus in capi
Abbreviated transcription (Latin):
Secundo sunt magis tempera¬
ti. Tertio sunt minus contu¬
meliosi. ¶ Sunt enim mag̾
studiosi ⁊ magis boni potente¬
quam diuites qr secundum pħ̃¬

Expanded text:
Secundo sunt magis temperati. Tertio sunt minus contumeliosi. Sunt enim magis studiosi et magis boni quam divites, quia secundum P
Abbreviated transcription (Latin):
di diuicias. quare si ciues rĩ
possent se excellere ĩ possõnib¬
⁊ hr̃ent equales diuitias: ut
uidr̃ omnia hec cessauͣt. ¶ Õ¬
cia uia sumitur ex hiis q̃ ui¬
debat ^ ciuitatib aliis. nam ĩ
multis politicirbñ ordinatĩ
magna cura fuit legislatorib
as forte motus ex hiis q̃ ui¬
debat ini polliticiis aliis statu¬
it potissime curandum ẽẽ de
possõnib tiuium uolens eos
equatas possessiones habere¬

Expanded text:
di divitias. quare si cives non di divitias. quare si cives non possent se excellere in possessis. ut videtur, omnia haec cessarent. Tertia via sumitur ex his quae videbat in civitatibus aliis. nam in multis politiis bene ordinatis magna cura fuit legislatoribus as forte motus ex his quae videbat in politiis aliis, statuit potissime curandum esse de possessionibus civium, volens eos aequatas possessiones habere
Abbreviated transcription (Latin):
hoc multa litigia oriuntur. qr̃
si ciues hr̃ent possõnes equales
⁊ scirent se non posse excedere
suos conciues in possõnib fr¬
stra pp̃ hoc insurgerent lites ⁊
placitasnam dato ꝙ alter liti¬
gantium cãm optineret non-
multum ex hoc gaudere poss.
qr oporteret ip̃m per datonem
dotium equari in possõnib
aliis ciuib sic ⁊̃ ꝑdens placi¬
tum. non multum amitter
qͣr accipiendo dotes equaret᷑
alis in diuitiis Uidentur gͦ
oĩo cessare placita si tiues ha¬
berent possessiones equatas.
¶ Scd̾a uia sumitur ut tollã¬
tur de ciuitate iniurie ⁊ con¬
tumelies nam ex eo ꝙ ciues li¬
benter sibi possessiones appro¬
priant dicentes hoc est meum
non solum insurgunt lites
⁊ placita s ⁊̃ inuirie ⁊ contu¬
melieInam pro acquirendis
possonib inferunt sibi tiues
iiurias ⁊ contumelias in per¬
sonis ꝓpriis fiunt autẽ in ci¬
uitate. furta. rapine ⁊ homici¬
dia pp̃ cupiditatem possiden¬

Expanded text:
hoc multa litigia oriuntur. quare hoc multa litigia oriuntur. quare si cives haberent possessiones aequales, et scirent se non posse excedere suos concives in possessionibus, frustra propter hoc insurgerent lites et placita. nam dato quod alter litigantium causam obtineret, non multum ex hoc gaudere posset quia oporteret ipsum per dationem dotium aequari in possessionibus aliis civibus. Sic etiam perdens placitum, non multum amitteret: quia accipiendo dotes, aequaretur aliis in divitiis. viderentur ergo omnino cessare placita, si cives haberent possessiones aequatas. Secunda via sumitur, ut tollantur de civitate iniuriae et contumeliae. nam ex eo quod cives libenter sibi possessiones appropriant, dicente, Hoc est meum, non solum insurgunt lites et placita; sed etiam iniuriae et contumeliae. nam pro acquirendis possessionibus inferunt sibi cives iniurias et contumelias in personis propriis. fiunt autem in civitate furta, rapinae et homicidia propter cupiditatem possiden
Abbreviated transcription (Latin):
poterat qr uiso numero ciuiũ
⁊ computata multitudine cã¬
poꝵ de fatili rector tiuitatis põ¬
set diuide eqͣliter possõnes il¬
las inter tiues. ¶ S ciuitate
iam constituta ⁊ tiuib iam
hñtib possones inequales era¬
hoc ad equalitatem reducere sst¬
atuit tñ felleas ciuitatis rec¬
torem hoc modo reducere hanc
inequalitatem ad equalitatez
mediantib dotib: statuendo
qd̃ pauperes contrahant cu
diuitib.⁊ in contrahendo ac¬
cipiant dotes ⁊non dent pau¬
peres ergo accipiendo magnaᷤ
dotes adiuitib poterunt eqͣri
eisin possõnibz. ¶Potuit ã
felleas triplici uia moueri ad
hoc statuendum. Primo qͥd̃
mou̾i potuit ut cessarent liti¬
gia. Scdõ ut remouerentur in¬
iurie ⁊contumelie. Tettio ex
hiis que uidebat in policitiis
aliis. ¶Prima ruia si pa¬
tt Inam tiues ualde litigant
pro possõnib: st̃ enim cõmu¬
niter nimis cupidi ad hndũ
redditus ⁊ possõnes. Unde ⁊ ꝓp̃

Expanded text:
poterat: quia viso numero civium poterat: quia viso numero civium et computata multitudine camporum, de facili rector civitatis posset dividere aequaliter possessiones illas inter cives. Sed civitate iam constituta, et civibus iam habentibus possessiones inaequaleshoc adaequalitatem reducere. Statuit enim Phaleas civitatis rectorem hoc modo reducere hanc inaequalitatem ad aequalitatem mediantibus dotibus statuendo quod pauperes contrahant cum divitibus: et in contrahendo accipiant dotes, et non dent pauperes ergo accipiendo magnas dotes a divitibus poterunt aequari eis in possessionibus. Potuit autem Phaleas triplici via moveri ad hoc statuendum. Primo quidem moveri potuit, ut cessarent litigia. Secundo, ut removerentur iniuriae et contumeliae. Tertio, ex his quae videbat in politiis aliis. Prima via sic patet. nam cives valde litigant pro possessionibus: sunt etiam comiter nimis cupidi ad habendum redditus, et possessiones; unde et propter
Abbreviated transcription (Latin):
ut semper printipentur hiidẽ¬
uolens ciuitatem ad minus
mille continere bellatores for¬
te per bellatores intendebat no¬
biles quoꝵ non est manibz o¬
perari. Cum enimi in cuutate
quidam manib operentur. ut
colentes terrain ⁊ artifices. qͥ dã
uero non ut nobiles hi uidelz
nobiles potissime debent defen¬
dere patriam, ⁊ eoꝵ maxime ẽ
uacare circa armoꝵ industriã:
uolebat ergo socrates poliam
aliquam non debere nomina-¬
ri ciuitatem: nisi saltem conti¬
neret mille nobiles. quos ꝑqͣri¬
dam excellentiam uocabat bel¬
latores. Cap̃.xui.quomodo
pli̾s felleas statuit cuutatem
ordinandam esse.
Reter socratem ⁊plonem
quidam alius nomine
tis. statuens quo posset optime
politicia ordinari. Dicebat ã
do ciues hant possõnes eq̃tas
uolebat enim tunc esse ciuita¬
tem optime ordinatam. si nlls
ciuium hr̃et plures redditus ł
maiores possõnes qͣm alt̾ qd̃
ut dicebat a principio qñ ciui-¬
tas constituitur facilius fieri

Expanded text:
ut semper principentur iideut semper principentur iidevolens civitatem ad minus mille continere bellatores. forte per bellatores intendebat nobiles, quorum non est manibus operari. Cum enim in civitate quidam manibus operarentur ut colentes terram, et artifices: quidam vero non, ut nobiles: hi videlicet nobiles potissime debent defendere patriam, et eorum maxime est vacare circa armorum industriam. Volebat ergo Socrates politiam aliquam non debere nominari civitatem, nisi saltem contineret mille nobiles, quos per quandam excellentiam vocabat bellatores. Quomodo Philosophus Phaleas statuit civitatem ordinandam esse.eter Socratem et Platonem quidam alius nomine tis, statuens quomodo posset optime politia ordinari. Dicebat autdo cives habeant possessiones aequatas. Volebat enim tunc esse civitatem optime ordinatam, si nullus civium haberet plures redditus, vel maiores possessiones, quam alter. quod ut dicebat a principio quando civitas constituitur, faciliter fieri
Abbreviated transcription (Latin):
amorem ⁊diltõnem referre uo-¬
lebat ut ꝙ tunc ẽet ciuitas op¬
tima qñ ciues se amando et
diligendo maxime unirentur
¶Sit ergo exposita mente so¬
cratis de communitate rerũ
⁊ de unitate ciuiuis u̾m ẽ qd̃
ip̃e opmnabatur ꝙ in ciuitate
ẽẽt maxima pax⁊ non oriren¬
tur ibi litigia: nam propriu
amoris effectus: esse uidetur
pax ⁊ concordia. ¶Qd̃ uero
socrates addebat de mulierib
ꝙ ordinande eẽnt ad opera uel¬
lica saluari põt non intelligẽ¬
do hoc simpłr sz in cãu. Pos¬
set enim casus contingere qd̃
⁊ mulieres bellare oporteret.
multociens autem tirca ꝑtes
ntalie hoc conuenit ꝙ uirĩs de¬
serentib ciuitatẽ ⁊ euntib in
ex̾citum suꝑ ciuitatem aliqͣm
dum uiri illi in ex̾citu existe¬
rent inuasa ẽ eoꝵ ciuitas ab
ciuitatem. ¶Ord autem ul¬
terius addebat ꝙ semper oz eos¬
deni in magistratib preferti. u
ꝙ semper debent esse idẽ p̃põiti
⁊ balliui. forte sic d intelligi

Expanded text:
amorem et dilectionem referre volebat, ut quod tunc esset civitas optima, quando cives se amando et diligendo maxime unirentur. Sic ergo exposita mente Socratis de communitate rerum et de unitate civium, verum est quod ipse opinabatur, quod in civitate esset maxima pax, et non orirentur ibi litigia. nam proprius amoris effectus, esse videtur pax, et concordia. Quod vero Socrates addebat de mulieribus, quod ordinandae essent ad opera bellica. salvari potest non intelligendo hoc simpliciter, sed in casu. Posset enim casus contingere, quod et mulieres bellare oporteret. Multotiens autem circa partes Italiae hoc contingit, quod viris deserentibus civitatem, et euntibus in exercitium supra civitatem aliquam, dum viri etiam in exercitu existerent, invasa est eorum civitas ab civitatem. Quod autem ulterius addebat, quod semper oportet eosdem in magistratibus praeferri, ut quod semper debent esse idem praepositi et balivi: forte sic debet intelligi,
Abbreviated transcription (Latin):
plato dix̾unt cuittatẽ sic esse
regendam ⁊ gubernandam u
fuit plonicoꝵ methaforice lo-¬
qui quem modum loq̃ndi
forte ip̃e socrates hẽbat cũ pło
eius discipulus fuiss.¶ Si
uolumus nõ ut u̾ba sonant
intelligere dc̃a socratica salua¬
nitas sicut enim quilz ciuis
d diligere ciues alios sicut se¬
ip̃m. sic debent diligere uxores
filios ⁊ possones alioꝵ sicut ⁊
ꝓprias. hec ergo modo ciuibus
omnia debent esse communt¬
aut quilz intendat bonum cõ¬
mune ⁊ bonum õim ⁊ sit sol¬
licitus cum adest facultas de

Expanded text:
Plato dixerunt, civitatem sic esse regendam et gubernandam, ufuit Platonicorum metaphorice loqui quem modum loquendi forte ipse Socrates habebat, cum Plato eius discipulus fuisset. Si volumus non ut verba sonant intelligere dicta Socratica, salvanitas. Sicut enim quilibet civis debet diligere cives alios, sicut seipsum: sic debent diligere uxores, filios, et possessiones aliorum, sicut et proprias: Hoc ergo modo civibus omnia debent esse communia, ut quilibet intendat bonum commune et bonum omnium, et sit solicitus cum adest facultas de
Abbreviated transcription (Latin):
uis. s ⁊̃ qͣntum ad cominu
na sua communicare. ¶ Sal¬
uauimus igitur dc̃m socrati¬
cum qͣntum ad communita¬
tem ciuium. sic ⁊̃ saluare pos¬
sumus dc̃m eius qͣntum ad
unitatem ciuitatis. nam cũ
dixit ciuitatem debere ẽẽ ma¬
xime unami forte nõ intellex̃
de unitate hĩtationis ut qid̃
omnes ciues habitare deb̾ent
in una domonta ꝙ in tiutta-¬
te non essent plures domus
uł̾ plures uicii nec de unitate
artificum ut ꝙ non ẽẽnt ĩ ci¬
uitate diuerse artes uł diu̾si
artifices .Inec de unttate eox q̃¬

Expanded text:
tum ad communina sua communicare. Salvavimus igitur dictum Socraticum quantum ad communitatem civium: sic etiam salvare possumus dictum eius quantum ad unitatem civitatis. Nam cum dixit civitatem debere esse maxime unam, forte non intellexit de unitate habitationis, ut quod omnes cives habitare deberent in una domo, ita quod in civitate non essent plures domus vel plures vici: nec de unitate artificium, ut quod non essent in civitate diversae artes, vel diversi artifices: nec de unitate eo
Abbreviated transcription (Latin):
cita. ¶ Cum ergo ut płimũ
mulieres appetant uideri pul¬
cre potissime delinqũt ccͣ orna-¬
mentum corporis. q̃r decet ui¬
ros cognoscere quis mulierũ

Expanded text:
cita. Cum ergo mulieres ut plurimum appetant videri pulchrae, potissime delinquunt circa ornatum corporis. quare decet viros cognoscere quis mulieru