comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
chil accipientes agentilib. Nos gͦ
debemus susciꝑe huius modi: ut
cooꝑatores simus ueritatis. .iii.¬
cripsissem forsitan ȩccłiȩ: sẽd
is qui amat pͥmatum gerere
ieis diotrepes ñ recipit nos. Prop¬
ter hoc si uenero cõmoneam eius
oꝑa que facit: uerbis malignis
garriens in nos. Et quas non e
ista sufficiant. neꝙ ipse suscipit
fr̃s: & eos qui suscipiunt: ꝓhibet.
& de eccł̃ia eicit.
arissime nol imitari malum:
sed qd̃ bonum ẽ. Qui bene facit. ex
deo ẽ. Qui male facit: ñ uidit eum.
Demetrio testimoniũ redditur ab
omnib: & ab ipsa ueritate. Et nos
testimoniũ nr̃m uerum est.
ulta habui scribere tibi: sedno¬
lui ꝑ attramentũ & calamũ
scribere tibi.Spero autẽ ꝓtinus
te uidere: & os ad os loquem᷑. Pax
tibi. Salutant te amic Salutar tu ami¬

Expanded text:
 nos ergo debemus suscipere huiusmodi ut cooperatores simus veritatis scripsissem forsitan ecclesiae sed is qui amat primatum gerere in eis Diotrepes non recipit nos propter hoc si venero commoneam eius opera quae facit verbis malignis garriens in nos et quasi non ei ista sufficiant nec ipse suscipit fratres et eos qui cupiunt prohibet et de ecclesia eiciCharissime, noli imitari malum, sed quod bonum est. Qui benefacit, ex Deo est: qui malefacit, non vidit Deum. Demetrio testimonium redditur ab omnibus et ab ipsa veritate et nos testimonium nostrum verum est multa habui scribere tibi sed nolui per atramentum et calamum scribere tibi spero autem protinus te videre et os ad os loquemur pax tibi salutant te amici saluta ami
Abbreviated transcription (Latin):
AOR
gaio caris¬
simo quẽ
ego diligo
in ueritate.
Carissime:
de omnib
orationem
facio. ꝓspere te ingredi & ualere:
sicut ꝓsꝑe agit anima tua. Gaui¬
sus sum ualde uenientib fratrib
&& testimoniũ ꝑhibentib ueritati
tuȩ: sicut tu in ueritate ambulas

Expanded text:
or Gaio carissimo quem ego diligo in veritate carissime de omnibus orationem facio prospere te ingredi et valere sicut prospere agit anima tua gavisus sum valde venientibus fratribus et testimonium perhibentibus veritati tuae sicut tu in veritat
Abbreviated transcription (Latin):
quidam ab antiochia & yconio
iudei: & ꝑsuasis turbis. lapidan¬
tes ꝙ paulum: traxerunt extra q¬
uitatem. estimantes eũ mortuũ ẽẽ.
Circumdantib aũ eum discipulis:
surgens intrauit ciuitatẽ. & poste.¬
ra die ꝓfectus ẽ cum barnaba in der¬
ben. Cumq euangelizassent ciuita¬
t illi & docuissent multos: reuersi
sunt lystram & yconiũ &e antiochi¬
am. confirmantes animas discipu
loꝵ. exhortantes: ut ꝑmanerent
in fide. & qm̃ ꝑ multas tribulatio¬
nes oportet nos intrare in regnũ
dei. Et cum constituissent illis ꝑ
singulas ȩccłias presbiteros. & oraᷤᷤ¬
sent cum ieiunationib: cõmenda¬
uerunt eos dño. in quẽ credidert̃.
Transeuntesꝙ pysidiam: ueneruis¬
in pamphyliam. Et loquentes in
ꝑgen uerbum dñi: descendert̃ in
attaliam. Et inde nauigauert̃ an¬
tiochiam: unde erant traditi gr̃ȩ
dei. in opus qd̃ compleuert̃. Cum
autẽ uenissent & congregassent
ȩccłiam: retulerunt quanta fecisset

Expanded text:
quidam ab Antiochia et Iconio Judaei, et persuasis turbis, lapidantes Paulum traxerunt extra civitatem, aestimantes eum mortuum esse. Circumdantibus autem eum discipulis, surgens intravit civitatem, et postera die profectus est cum Barnaba in Derben. Cumque evangelizassent civitati illi, et docuissent multos, reversi sunt Lystram et Iconium, et Antiochiam, confirmantes animas discipulorum exhortantes ut permanerent in fide et quoniam per multas tribulationes oportet nos intrare in regnum Dei et cum constituissent illis per singulas ecclesias presbyteros et orassent cum ieiunationibus commendaverunt eos Domino in quem crediderunt transeuntesque Pisidiam venerunt Pamphiliam et loquentes in Pergen verbum Domini descenderunt in Attaliam et inde navigaverunt Antiochiam unde erant traditi gratiae Dei in opus quod conpleverunt cum autem venissent et congregassent ecclesiam rettulerunt quanta fecisset
Abbreviated transcription (Latin):
qui eum p̾dicent in synagogis ubi
ꝑ omne sabbatum legitur. xli¬
Unc placuit apłis & seniorib
Icum omni ȩccłia eligere uiros
ex eis: &r mittere antiochiam cum
paulo &e barnaba. Iudam qui cog¬
nominat᷑ barsabbas. & sylam uiroᷤᷤ
pͥmos infratrib. scribentes ꝑ manꝰ
eoꝵ. Apostoli & semores fr̃s. his qͥ
sunt antiochiȩ & syrie. & ciliciȩ fr̃i
bus ex gentib salutem. Qm̃ aud¬
uimus quia quidam ex nob̃ exeun¬
tes turbauerunt uos uerbis. euer¬
tentes animas ur̃as. quib ñ man¬
dauimꝰ: placuit nobis collectis in
unum. eligere uiros & mittere ad
uos cum carissimis nr̃is barnaba
&& paulo. hominib qui tradidert̃
animas suas pro nomine dñi nr̃i
iħu xp̃i. Misimus ergo udam et
bis oneris. quam hȩc necessario. ut
abstineatis uos ab immolatis si¬
mulachroꝵ & sanguine. & suffoca¬

Expanded text:
qui eum praedicent in synagogis ubi qui eum praedicent in synagogis ubi per omne sabbatum legitur tunc placuit apostolis et senioribus cum omni ecclesia eligere viros ex eis et mittere Antiochiam cum Paulo et Barnaba Iudam qui cognominatur Barsabban et Silam viros primos in fratribus scribentes per manus eorum apostoli et seniores fratres his qui sunt Antiochiae et Syriae et Ciliciae fbus ex gentibus, salutem. Quoniam audivimus, quia quidam ex nobis exeuntes, turbaverunt vos verbis, evertentes animas vestras, quibus non mandavimus: placuit nobis collectis in unum, eligere viros, et mittere ad vos, cum charissimis nostris Barnaba et Paulo, hominibus, qui tradiderunt animas suas pro nomine Domini nostri Jesu Christi. Misimus ergo Judam et bis oneris quam haec necessaria, ut abstineatis uos ab immolatis simulacrorum et sanguine et suffoca
Abbreviated transcription (Latin):
inter nos & illos: fide purificans
corda eoꝵ. Nunc gͦ quid temptags
dm̃ imponere iugũ suꝑ ceruicem
nos portare potuimus: Sed per
grãm dñi iħu credimꝰ saluari: quẽ¬
admodum & illi. Tacuit autẽ omĩs
multitudo: & audiebant barna¬
bam & paulum. narrantes qͣnta
fecisset d̾s signa &e ꝓdigia in gen¬
tibus: ꝑ eos. Et post quam tacue¬
runt: respondit iacobꝰ dicens.
Uiri fr̃s: audite me. Symon nar¬
rauit quemadmodum pͥmũ d̾s
uisitauit sumere ex gentib popu
naculum dauid qd̾ decidit. & diru¬
ta eius reedificabo. & erigam illud.
ut requirant cȩteri hominũ dñm.
& om̃s gentes suꝑ quas inuocatũ
ẽnom̃ meũ dic̃ dñs faciẽs ħ. Notũ a scło
iudico non inquietari eos qui ex
gentib conuertunt᷑ ad dm̃ sed scri¬
bere ad eos ut abstineant se a con¬
taminationib simulachroꝵ & for¬
nicatione. & suffocatis &e sangui-¬
ne. Moyses enim a temporib an
tiqͥs habet in singulis ciuitatib

Expanded text:
inter nos et illos fide purificans inter nos et illos fide purificans corda eorum. nunc ergo quid temptatis deum inponere iugum super ceruicem nos portare potuimus? sed per Domini Iesu credimus salvari quemadmodum et illi tacuit autem omnis multitudo et audiebant Barnaban et Paulum narrantes quanta fecisset Deus signa et prodigia in gentibus per eos et postquam tacuerunt respondit Iacobus dicens viri fratres audite me Simeon narravit quemadmodum primum Deus visitavit sumnaculum David quod decidit et diruta eius reaedificabo et erigam illud ut requirant ceteri hominum Dominum et omnes gentes super quas invocatum est nomen meum dicit Dominus faciens haec notum a saeculo iudico non inquietari eos qus ex gentibus conuertuntur ad Deum, sed scribere ad eos ut abstineant se a contaminationibus simulacrorum et fornicatione et suffocatis et sanguine. Moytiquis habet in singulis civitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
Tquidam descendentes
de iudea: docebant fr̃s. qͥa nͥ
circumcidamini scd̃m morẽ moysi:
ñ potestis saluari. facta gͦ seditio¬
ne ñ minima paulo & barnabȩ:
aduersus illos statuerunt ut ascen¬
derent paulus & barnabas. Dice¬
ad apłos & presbiteros in hierłm:
suꝑ hac questione. Illi igit᷑ dedu¬
& samariam. narrantes conuersio¬
nem gentiũ. & faciebant gaudium
magnum omnib frib Cum aũ ue¬
nissent hierosolimã: suscepti sunt
annunciantes quanta d̾s fecissec
cum illis. Surrexerunt gͦ quidam
de heresi phariseoꝵ qui crediderat.
dicentes quia oportet circumcidi
eos. precipere quoq seruare legem
moysi. Conueneruntq apħ &e se¬
niores: udere de uerbo hoc. Cum
aũ magna conquisitio fieret: sur¬
gens petrus dix̃ ad eos. Uiii fr̃s.
uos scitis qm̃ ab antiquis dieb
in nob̃ elegit d̾s ꝑ os meũ audire
gentes uerbum euangelii & cre¬
dere. Et qui nouit corda d̾s: cesti¬
moniũ ꝑhibuit. dans illis sp̃m sc̃m
sicut & nobis. & nichil discreuit

Expanded text:
quidam descendentes de Judaea, docebant fratres: Quia nisi circumcidamini secundum morem Moysi, non potestis salvari. Facta ergo seditione non minima Paulo et Barnabae adversus illos, statuerunt ut ascenderent Paulus et Barnaad apostolos et presbyteros in Hierusalem super hac quaestione illi igitur dedu Samariam narrantes conversionem gentium et faciebant gaudium magnum omnibus fratribus cum autem venissent Hierosolymam suscepti sunt adnuntiantes quanta Deus fecisset cum illis surrexerunt autem quidam de heresi Pharisaeorum qui crediderant dicentes quia oportet circumcidi eos praecipere quoque servare legem Mosi conveneruntque apostoli et seniores videre de verbo hoc cum autem magna conquisitio fieret surgens Petrus dixit ad eos viri fratres vos scitis quoniam ab antiquis diebus in nobis elegitgentes uerbum euangelii et credere et, qui nouit corda, deus testimonium perhibuit dans illis spiritum sanctum sicut et nobis et nihil discreuit
Abbreviated transcription (Latin):
pedes tuos: rectus. Et exiliuit: &
ambulabat. Turbȩ aũ cum uidis¬
sent qd fecerat paulus: leuauert̃
uocem suam lycaonice dicentes.
Dii similes fact hominib: descen¬
derunt ad nos. Et uocabant bar¬
nabam iouem: paulum uͦ mercu.
rium. qm̃ ipse erat dux uerbi. Sa¬
cerdos qͦq iouis qui erat ante in¬
ciuitate: tauros & coronas ante ia¬
nuas afferens cum populis: uo¬
lebat sacrificare eis. Quod ubi au¬
dierunt apħ. barnabas & paulus.
concissis tunicis suis: exierunt in
turbas. clamantes: & dicentes.
conuerti ad dm̃ uiuũ qui fecit cȩ¬
lum &r terram. & mare. & omnia
que in eis sunt. Qui m preteritis
generationib. dimisit om̃s gente
ingredi in uias suas. Et quidem ñ
sine testimonio semet ipsũ reliqͥt

Expanded text:
pedes tuos rectus et exilivit et pedes tuos rectus et exilivit et ambulabat turbae autem cum vidissent quod fecerat Paulus levaverunt vocem suam lycaonice dicentes dii similes facti hominibus descenderunt ad nos et vocabant Barnaban Iovem Paulum vero Mercrium: quoniam ipse erat dux verbi. Sacerdos quoque Jovis, qui erat ante civitatem, tauros et coronas ante januas afferens, cum populis volebat sacrificare. Quod ubi audierunt apostoli, Barnabas et Paulus, conscissis tunicis suis exsilierunt in turbas, clamantes, et dicentes: conuertamini ad deum uiuum, qui fecit caelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt. qui in praeteritis generationibus reliquit omnes gentes ingredi itinera sua.. et quidem non sine testimonio semet ipsum reli
Abbreviated transcription (Latin):
ret udeoꝵ & grecoꝵ copiosa mul¬
titudo. Qui uero increduli fueruns
udei. suscitauerunt & ad iracun¬
diam concitauerunt animas gen¬
cito pacem. Multo igitur tempore
demorati sunt fiducialiter agenteᷤ
in dño: testimonium ꝑhibente uer¬
bo gr̃ȩ suȩ. dante signa &e prodi¬
gia fieri per manus eoꝵ. Diuisa
est audem multitudo ciuitatis. Et
quidam quidem erant cũ iudeis:
quidam uero cum apłis. Cum aũ
factus eẽt impetus gentilium & u¬
deoꝵ cũ pͥncipib suis. ut contume¬
liis afficerent & lapidarent eos:
intelligentes confugerunt ad ciui¬
tates lycaoniȩ. lystram. &e derben.
& uniuersam in circuitu regionẽ:
& ibi euangelizantes erant. Et cõ¬
mota ẽ uniuersa multitudo: in do¬
ctrinis eoꝵ. Paulus aũ & barna¬
bas. morabantur in lystris.
mis pedib sedebat claudus
ex utero matris suȩ: qui nunquã
ambulauerat. Hic audunt paulũ
loquentẽ. Oui intuitus eũ & uideis
quia haberet fidem ut saluus fie¬
ret: dixit magna uoce. Surge suꝑ

Expanded text:
rum copiosa multitudo. Qui vero increduli fuerunt Judaei, suscitaverunt, et ad iracundiam concitaverunt animas gentres. Multo igitur tempore demorati sunt, fiducialiter agentes in Domino, testimonium perhibente verbo gratiae suae, dante signa et prodigia fieri per manus eorum. Divisa est autem multitudo civitatis: et quidam quidem erant cum Judaeis, quidam vero cum Apostolis. Cum autem factus esset impetus Gentilium et Judaeorum cum principibus suis, ut contumeliis afficerent, et lapidarent eos, intelligentes confugerunt ad civitates Lycaoniae, Lystram, et Derben, et universam in circuitu regionem, et ibi evangelizantes erant. Et mota est omnis multitudo in doctrina eorum. Paulus autem et Barnabas morabantur in Lystris. mis pedibus sedebat claudus ex utero matris sue: qui nunquam ambulaverat. Hic audivit Paulum loquentem: qui intuitus eum et vidit quia haberet fidem: ut salvus fieret dixit magna voce surge super
Abbreviated transcription (Latin):
leonis. Et dedit illi draco uirtutẽ
suam: &e potestatẽ magnam. Et ui¬
diunum de capitib eius quasi oc¬
cisum in mortẽ: && plaga mortis eiꝰ
curata ẽ. Et admirata ẽ uniu̾sa t̾ra
post bestiam. & adorauerunt dra¬
conẽ. quia dedit potestatẽ bestiȩ:¬
& ad orauert̃ bestiam dicentes. qͥs
similis bestiȩ: ce qͥs poterit pugna¬
re cũ ea: Et datum ẽ ei os loquens
magna &e blasphemiã: ce data ẽ
illi potestas facere menses quadra¬
ginta duos. Et aꝑuit os suum in
blasphemias ad dm̃. blasphema¬
re nomen eiꝰ. & tabernaculum eiꝰ.¬
tum ẽ es bellum facere cũ scis: &
uincere illos. Et data ẽ ei potestas
in omnẽ tribum &e populum &
linguam. & gentẽ. & ad oraueruis
eum om̃s qui inhabitant terrã.

Expanded text:
leonis. Et dedit illi draco virtutem suam et potestatem magnam. Et vidi unum de capitibus suis quasi occisum in mortem, et plaga mortis ejus curata est et admirata est universa terra post bestiam et adoraverunt draconem quia dedit potestatem bestiae et adoraverunt bestiam dicentes quis similis bestiae et quis poterit pugnare cum ea et datum est ei os loquens magna et blasphemiae et data est illi potestas facere menses quadraginta duo et aperuit os suum in blasphemias ad Deum blasphemare nomen eius et tabernaculum eiutum est illi bellum facere cum sanctis, et vincere illos. Et data est illi potestas in omnem tribum et populum, et linguam, et gentem, et adorabunt eum omnes qui i
Abbreviated transcription (Latin):
uitas magna in qua diuites fact
sunt om̃s qui habent naues in
mari. de p̾ciis cius: qm̃ una hora
d̾s iudicium ur̃m de illa. Et sustu¬
lit unus angelus fortis lapidẽ qͣs:
molarẽ magnũ: & misit in mare
dicens. Hoc impetu mittet᷑ baby¬
lon magna illa ciuitas: &e ultra iã
ñ inueniet᷑. Et uox cytharedoꝵ &
musicoꝵ. & tybia canentiũ & tu¬
ba ñ audiet᷑ in te amplius. & om̃ĩs

Expanded text:
itas magna, in qua divites facti sunt omnes qui habent naves in mari de pretiis ejus; quoniam una hora Deus iudicium vestrum de illa et sustulit unus angelus fortis lapidem quasi molarem magnum et misit in mare dicens hoc impetu mittetur Babylon magna illa civitas et ultra iam non invenietur et vox citharoedorum et musicorum et tibia canentium et tuba non audiet
Abbreviated transcription (Latin):
aũ paulus quia una pars eẽt sad¬
duceoꝵ. & altera phariseoꝵ: excla¬
mauit in concilio. Uiri fr̃s: ego pha¬
riseus sum. filius phariseoꝵ. de spe
&e resurrectione mortuorũ ego ui¬
dicor. Et cũ hȩc dixisset: facta ẽ dis¬
sensio inter phariseos &e sadduceos:
& soluta ẽ multitudo. Sadducez
enim dicunt ñ ẽẽ resurrectionẽ. neq
confitent᷑. factus ẽ autẽ clamor mag
nus. Et exsurgentes quidam pbari¬
seoꝵ: pugnabant dicentes. Nichil
mal inuenimꝰ in homine isto. Quid
si sp̃s locutus ẽ ei: aut angelus:
Et cum magna dissensio facta eẽt:
timens tribunus ne discerperet᷑
paulus ab ipsis. iussit milites des¬
cendere & rapere eum de medio eoꝵ
& deducere eum in castra. Sequenti
autẽ nocte assistens ei dñs:ait. Con¬
stans esto paule. Sicut enim testifi¬
catus es de me in hierłm: sic te opor¬

Expanded text:
autem Paulus quia una pars esset Sadducaeorum et altera Pharisaeorum, exclamavit in concilio: Viri fratres, ego Pharisaeus sum, filius Pharisaeorum, de spe et resurrectione mortuorum ego judicor. Et cum haec dixisset, facta est dissensio inter Pharisaeos et Sadducaeos, et soluta est multitudo. Sadducaei enim dicunt non esse resurrectionem neque confitentur. Facnus. Et surgentes quidam Pharisaeorum, pugnabant dicentes: Nihil mali invenimus in homine isto: quid si Spiritus locutus est ei, aut Angelus? Et cum magna dissensio facta esset, timens tribunus ne discerperetur Paulus ab ipsis, jussit milites descendere, et rapere eum de medio eorum, ac deducere eum in castra. Sequenti autem nocte assistens ei Dominus, ait: Constans esto: sicut enim testificatus es de me in Jerusalem, sic te opor
Abbreviated transcription (Latin):
orinthii sunt achaii. Et hii
similiter ab apło audie¬
runt uerbum ueritatis.
& subuersi sunt multipharie a
falsis apłis. quidam a phylosopbie
uerbosa eloquentia. alii ad sectã legiᷤ
iudaice inducti. Hos reuocat apłs

Expanded text:
orinthii sunt Achaici, et hi similiter ab Apostolo audierunt verbum veritatis; et subversi sunt multifarie a falsis apostolis, quidam a philosophiae verbosa eloquentia, alii secta legis Judaicae inducti sunt. Hos revocat Apos
Abbreviated transcription (Latin):
diem istũ absq celebritate p̾terire.
Habere aũ celebritatẽ tercia decima
die mensis adar: qd dicit᷑ uoce sy¬
riaca pͥdie mardochei die. Igitur
his erga nichanorem gestis. & ex¬
ciam sermonis. Et si quidẽ bene.
ut hystoriȩ competit: hoc & ipse ue¬
lim. Si autẽ minꝰ digne: conceden¬
dum ẽ mͥ. Sicut enim uinũ semper
bibere aut semꝑ aquam contrari¬
um ẽ. alternis aũ uti delectabile
ita legentib si semꝑ exacutus sit
sermo: ñ erit ut ingratus. Hicgͦ
erit consummatus.

Expanded text:
diem istum absque celebritate praeterire diem istum absque celebritate praeterire habere autem celebritatem tertiadecima die mensis adar quod dicitur voce syriaca pridie Mardochei die igitur his erga Nicciam sermonis. Etsi quidem bene, et ut historiae competit hoc, et ipse velim. Si autem minus digne, concedendum est mihi. Sicut enim vinum semper bibere, aut semper aquam, contrarium est, alternis autem uti delectabile, ita legentibus si semper exactus sit sermo, non erit gratus. Hic ergo erit consumm
Abbreviated transcription (Latin):
cognouert nichanorem ruisse cum
armis suis. facto itaq clamore et
ꝑturbatione excitata: patͥa uoce
omnipotentem dñm benedicebant.
Recepit aũ iudas qui.
ꝑ omnia corpore & animo mori
ꝓ ciuib paratus erat: caput nicha¬
noris &e manũ cũ humero abscisã
hierosolimã perferri. Quo cũ ꝑue¬
nisset: conuocatis contribulib &
sacerdotib ad altare: accersiit et
eos qui in arce erant. Et ostenso ca¬
pite nichanoris & manu nefaria:
quã ostendens contra domũ scãm
omnipotentis dei. magnifice głatꝰ
ẽ. Linguam etiã impii nichanoris
p̾cisam: iussit particulatim auib
dari. Manũ autẽ dementis: contra
templũ suspendi. Om̃s gͥ celi dnm̃¬
benedixerunt: dicentes. Benedic¬
tus qui locum suũ incontamina¬
tũ conseruauit. Suspendit autẽ
nichanoris caput in summitate
arce: euidens ut eẽt. & manifestum
sit auxiliũ dei. Itaq om̃s cõmuni
consilio decreuerunt: nullo modo

Expanded text:
cognoverunt Nicanorem ruisse cum cognoverunt Nicanorem ruisse cum armis suis facto itaque clamore et perturbatione suscitata patria voce omnipotentem Dominum benedicebant praecepit autem Iudas qui per omnia corpore et animo emori pro civibus paratus erat caput Nicanoris et manum cum umero abscisam Hierosolymam perferri quo cum convenisset convocatis contribulibus et sacerdotibus ad altare arcersiit et eos qui in arce erant et ostenso capite Nicanoris et manu nefaria quam extendens contra domum sanctam omnipotentis Dei magnifice gloriatus est linguam etiam impii Nicanoris praecisam iussit particulatim avibus dari manum autem dementis contra templum suspendi omnes igitur caeli Dombenedixerunt dicentes benedictus qui locum suum incontaminatum conservavit suspendit autem Nicanoris caput in summa arce evidens ut esset et manifestum sit auxilii Dei itaque omnes communi consilio decreverunt nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinis. & apparatũ uariũ
armoꝵ. acferocitatẽ bestiarũ: ex¬
tendens manũ in cęlum. ꝓdigia
facientẽ dñm inuocauit. qui non
scd̃m armoꝵ potentiam. sed ꝓ ut
ipsi placet: dat dignis uictoriam.
Dixit aũ inuocans hoc modo. Tu
dñe misisti angelũ tuũ sub ezechia
rege uidȩ. & interfecisti de castris
sennacherib centũ octoginta qͥnq
milia. Et nc̃ dominator cȩloꝵ mit¬
te angelum tuũ bonũ ante nos
intimore &e tremore magnitudi¬
nis brachii tui: ut metuant qui
cum blasphemia ueniunt aduer¬
sus sc̃m popłm tuum. Et hic quidẽ
ita ꝑorauit. Nichanor aũ & qͥ cũ
ipso erant: cum tubis & canticis
admouebant. Iudas uͦ & qui cũ
eo erant: inuocato deo ꝑ orationeᷤᷤ
congressi sunt. manu quidẽ pug¬
nantes. sed &e cordib dnm̃ orantes:
ꝓstrauerunt ñ minꝰ triginta qͥnꝙ¬
milia: p̃sentia d̾i magnifice delectati.
Cũq cessassent &e cũ gaudio redirẽt:

Expanded text:
multitudinis et adparatum varium multitudinis et adparatum varium armorum ac ferocitatem bestiarum extendens manum in caelum prodigia facientem Dominum invocavit qui non secundum armorum potentiam sed prout ipsi placet dat dignis victoriam dixit autem invocans hoc modo tu Domine misisti angelum tuum sub Ezechia rege Iudae et interfecisti de castris Sennacherim centum octoginta quinque milia et nunc Dominator caelorum mitte angelum tuum bonum ante nos in timore et tremore magnitudinis brachii tui ut metuant qui cum blasphemia veniunt adversus sanctum populum tuum et hic quidem ita peroravit Nicanor autem et qui cum ipso erant cum tubis et canticis admovebant Iudas vero et qui cum eo erant invocato Deo per orationes congressi sunt manu quidem pugnantes sed cordibus Dominum orantes prostraverunt non minus triginta milia praesentia Dei magnifice delectati cumque cessassent et cum gaudio redirent
Abbreviated transcription (Latin):
hic ẽ fratrum amator: & popħ isrł.
hic ẽ qui multũ orat ꝓpopło et
uniu̾sa scã ciuitate: hieremias ꝓ¬
pheta dei. Extendisse aũ hieremi¬
am dexteram: &e dedisse uidȩ gla¬
dium aureum dicentẽ. Accipe san¬
ctum gladium munꝰ a deo: in quo
eicies aduersarios populi mei isrł.¬
xhortati itaꝙ uidȩ ser¬
monib bonis ualde de quib
extolli posset impetus. & animi
iuuenũ confortari: statuerunt di¬
micare & confligere fortiter. ut
uirtus de negociis iudicaret eo qd̃
ciuitas & sc̃a &e templum ꝑiclitare¬
tur. Erat enim pro uxorib & filiis.
itemq pro frĩb & cognatis minor
sollicitudo. maximꝰ uero & pͥmus
ꝓ scĩtate timor erat templi. Sed &
eos qui in ciuitate erant ñ minima
sollicitudo habebat: pro his qͥ con¬
gressi erant. Et cũ iam õs sꝑarent
udiciũ futurũ. hostesq ad essent.
atq exercitus eẽt ordinatus. bestiȩ
equitesꝙ oportuno in loco cõpositi.
considerans machabeus aduentũ

Expanded text:
Hic est fratrum amator, & populi Israel: Hic est qui multum orat pro populo, & universa sancta civitate, Jeremias propheta Dei. Extendisse autem Jeremiam dexteram, & dedisse Judae gladium aureum, dicentem: Accipe sanctum gladium, munus a Deo, in quo dejicies adversarios populi mei Isrxhortati itaque Iudae sermonibus bonis valde de quibus extolli possit impetus et animi iuvenum confortari statuerunt dimicare et confligere fortiter ut irtus de negotiis iudicaret eo quod civitas et sancta et templum periclitaretur erat enim pro uxoribus et filiis itemque pro fratribus et cognatis minor sollicitudo maximus vero et primus pro sanctitate timor erat templi sed et eos qui in civitate erant non minima sollicitudo habebat pro his qui congressi erant et cum iam omnes sperarent iudicium futurum hostisque adesset atque exercitus esset ordinatus bestiae equitesque oportuno in loco conpositi considerans Macchabeus adventum
Abbreviated transcription (Latin):
inctoriam. Et allocutus illos de le¬
ge & propħis. admonens etiam
certaminũ que fecerant pͥus. ꝓm¬
ptiores eos constituit. Et ita ani¬
mis eoꝵ erectis:simul ostendens
gentium fallaciam. & iuram̃toꝵ
sed sermonib optimis & hortati¬
onib. Exposito digno fide somnio:
ꝑ qd̃ uniuersos letificauit. Erat
autẽ huiꝰmodi uisus. Oniam qui
fuerat summꝰ sacerdos uirũ bonũ
& benignũ. uerecundũ uisu. mo¬
destum morib. & eloquio decorum
&e qͥ a puero ĩuntutibꝰ exercitatꝰ sit. manꝰ
ꝓtentlentẽ orare ꝓ omni popło u¬
deoꝵ. Post hȩc apparuisse & aliũ

Expanded text:
victoriam et adlocutus illos de levictoriam et adlocutus illos de lege et prophetis admonens etiam certaminum quae fecerant prius promptiores eos constituit et ita animis eorum erectis simul ostendens gentium fallaciam et iuramentorsed sermonibus optimis et hortationibus exposito digno fide somnio per quod universos laetificavit erat autem huiusmodi visus Onian qui fuerat summus sacerdos virum bonum et benignum verecundum visu modestum moribus et eloquio decorum et qui a puero in virtutibus exercitatus sit manus protendentem orare pro omni populo Iudaeorum post haec appa
Abbreviated transcription (Latin):
ichanor aũ ut comꝑit iudam
ẽẽ in locis samarie: cogitabat
die sabbat cũ omni impetu cõm¬
tere. Iudeis uero qui illum ꝑ necl¬
sitatem sequebant᷑ dicentib. ne
ita ferocit̾ & barbare feceris. sed
honorem tribue diei sc̃ĩficationis.
& honora eũ qui uniu̾sa conspicit
at ille infelix interrogauit si est
potens in seculo qui imꝑauit agi
diem sabbatoꝵ. Et respondentib
illis: est dñs uiuus ip̃se in cęlo po¬
tens qui iussit agi septimam diẽ
atille ait. Et ego potens sum suꝑ
terrã: qui impero sumi arma. &
negocia regis impleri. Tam̃ non
obtinuit: ut consiliũ ꝑficeret. Et
nichanor quidem cũ summa suꝑ¬
bia erectus: cogitauerat cõmunẽ
tropheum statuere de iuda.Ma¬
chabeus aũ confidebat semꝑ cũ
omni spe: auxilium sͥ a deo affu¬
turum. Et hortabat᷑ suos ne for¬
midarent ad aduentũ nationũ.
sed in mente haberent a diutoria
sibi facta de cęlo. & nunc sꝑarent
ab omnipotente affuturam sibi

Expanded text:
icanor autem ut conperit Iudam esse in locis Samariae cogitavit die sabbati cum omni impetu committere Iudaeis vero qui illum per necessitatem sequebantur dicentibus ne ita ferociter et barbare feceris sed honorem tribue diei sanctificationis et honora eum qui universa conspicit at ille infelix interrogavit si est potens in saeculo qui imperavit agi diem sabbatorum et respondentibus illis est Dominus vivus ipse in caelo potens qui iussit agi septimam diem at ille ait et ego potens sum super terram qui impero sumi arma et negotia regis impleri tamen non obtinuit ut consilium perficeret et Nicanor quidem cum summa superbia erectus cogitaverat commune tropeum statuere de Iuda Macchabeus autem confidebat semper cum omni spe auxilium sibi a Domino adfuturum et hortabatur suos ne formidarent ad adventum nationum sed in mente haberent adiutoria sibi facta de caelo et nunc sperarent ab Omnipotente adfuturam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
aliud fiat nisi oratio ꝓ me ad dnm̃
dm̃ nr̃m. Et dixit ad eam orias
pͥnceps uidȩ. Uade in pace: & dñs
sit tecum in ultione inimicoꝵ no¬
cilicio: posuit cinerem suꝑ caput
suum. Et ꝓsternens se dño: clama¬
uit ad dñm dicens. Dñe d̾s patͥs
mei symeon. qui dedisti illi gladiũ

Expanded text:
aliud fiat, nisi oratio pro me ad Dominum aliud fiat, nisi oratio pro me ad Dominum Deum nostrum. Et dixit ad eam Ozias princeps Juda: Vade in pace, et Dominus sit tecum in ultionem inimicorum nocilicio, posuit cinerem super caput suum: et prosternens se Domino, clamabat ad Dominum, dicens: Domine Deus patris mei Simeon, qui dedi
Abbreviated transcription (Latin):
susceperunt cũ timore dñi: & impa¬
tientiam suam. & imꝓperiũ mur¬
murationis suȩ contra dñm ꝓtule.¬
runt: exterminati sunt ab ext̾mi¬
natore. & a serpentib ꝑierunt.
Et nos gͦ ñ ulciscamur nos ꝓ his
que patim᷑: sed reputantes pecca¬
tis nr̃is. hȩc ipsa minora ẽẽ suppli¬
cia. flagella dñi quasi serui qui
corripimur. ad emendationẽ ñ ad
ꝑditionem nrãm euenisse credamꝰ.
Et dixerunt illi orias & presbit̾
Omnia que locuta es: uera sunt.
& ñ ẽ in sermonib tuis ulla rep̾¬
hensio. Nunc gͦ ora ꝓ nob̾: qm̃ mu¬
lier sc̃a es & timens dñm. Et dix̃
illis iudith. Sicut qd̾ loqui po¬
tui dei ẽẽ cognoscitis: ita qd̾ fac̾e̾
disposui. ꝓbatȩ si ex deo ẽ: & orate
ut firmum faciat consiliũ meũ d̃s.
Stabitis uos ad portam nocte ista.
& ego exeam cũ abra mea: ce orate
ut sicut dixistis in dieb qͥnq respi
ciat dñs popłm suum isrł. Uos aũ
nolo ut scrutemini actum meum
& usq dum renunciẽ uob̃: nichil

Expanded text:
susceperunt cum timore Domini et patientia sua inproperium murmurationis suae contra Dominum protulerunt exterminati sunt ab exterminatore et a serpentibus perierunt et nos ergo non ulciscamur nos pro his quae patimur sed reputantes peccatis nostris haec ipsa minora esse supplicia flagella Domini quasi servi qui corripimur ad emendationem non ad perditionem nostram evenisse credamus et dixerunt illi Ozias et presbyteri omnia quae locuta es vera sunt et non est in sermonibus tuis ulla reprehensio nunc ergo ora pro nobis quoniam mulier sancta es et timens Dominum et dixit illis Iudith sicut quod loqui potui Dei esse cognoscitis ita quod facere disposui probate si ex Deo est et orate ut firmum faciat consilium meum Deus stabitis vos ad portam nocte ista et ego exeam cum abra mea et orate ut sicut ciat Dominus populum suum Israel. Vos autem nolo ut scrutemini actum meum, et usquedum renuntiem vobis, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
imposuerunt se illi: sed uidith filia
merari in specie faciei suȩ dissoluit
eum. Exuit enim se uestim̃ta ui¬
duitatis: & induit se uestimenta
leticiȩ in exultationẽ filioꝵ isrł
Unxit faciem suam unguento. col¬
ligauit cincinnos suos mitra ad
rapuerunt ocłos eius. pulchritu¬
do eiꝰ: captiuam fecit animam eiꝰ.
Amputauit pugione ceruicem eiꝰ:
horruerunt persȩ constantiam eiꝰ.
&e mechi audaciam eiꝰ. Tunc ulula¬
uerunt castra assyrioꝵ: quando ap¬
paruerunt humiles mei. arescen¬
tes in sit filii puellarũ compunxe¬
runt eos: & sicut pueros fugien¬
tes occiderunt eos. perierunt in
prelio a facie dñi mei. Hymnũ can¬
temꝰ dño: hẏmnũ nouum cantemꝰ
deo nr̃o. Adonay dñe magnus
es tu. & preclarus in uirtute: & quẽ
suꝑare nemo potest. Tibi seruiat
omnis creatura tua. quia dixisti
& facta sunt: misisti sp̃m tuum &
creata sunt. & non ẽ qui resistat
uoci tuȩ. Montes a fundam̃tis mo

Expanded text:
opposuerunt se illi, sed Judith filia opposuerunt se illi, sed Judith filia Merari in specie faciei suae dissolvit eum. Exuit enim se vestimento viduitatis, et induit se vestimento laetitiae in exsultatione filiorum Israel: Unxit faciem suam unguento, et colligavit cincinnos suos mitra, acrapuerunt oculos ejus, pulchritudo ejus captivam fecit animam ejus, amputavit pugione cervicem ejus. Horruerunt Persae constantiam ejus, et Medi audaciam ejus. Tunc ululaverunt castra Assyriorum, quando apparuerunt humiles mei, arescentes in siti. Filii puellarum compunxerunt eos, et sicut pueros fugientes occiderunt eos: perierunt in praelio a facie Domini Dei mei. Hymnum cantemus Domino, hymnum novum cantemus Deo nostro. Adonai, Domine magnus es tu, et praeclarus in virtute tua, et quem superare nemo potest. Tibi serviet  Al. serviat omnis creatura tua: quia dixisti, et facta sunt: misisti spiritum tuum, et creata sunt, et non est qui resistat voci tuae. Montes a fund
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbata sunt: dederunt iudith in
auro & argento. & uestib & gemmi
& omni suppellectili. & tradita st̃
illi omnia apopło. Et om̃s popłi
gaudebant cum mulierib &e uir¬
ginib & iuuenib in organis & ei¬
tharis. T unc cantauit canticũ
hoc dño iudith dicens. Incipite do¬
mino in tympanis. cantate deo
in cymbalis. modulamini illi
psalmũ nouum. Exultate &e inuo¬
cate nomen eiꝰ. Ds̃ conterens bella
dñs nomen est illi. Qui posuit ca¬
stra sua in medio populi sui: ut
eriꝑet nos de manu omniũ mni¬
micoꝵ nr̃oꝵ. uenit assur exmonti¬
bus ab aquilone: in multitudine
fortitudinis suȩ. Cuiꝰ multitudo:
obturauit torrentes: & equi eoꝵ
cooperuerunt ualles. Dixit se m¬
censurum fines meos: &e iuuenes me¬
os occisurũ gladio. infantes meos
dare in p̾dam: & uirgines in captiui¬
tatem. Dñs aũ omnipotens nõcuit
potens eoꝵ a uiuenib: nec filii dtan
ꝑcussert̃ eum. nec excelsi gigantes

Expanded text:
probata sunt dederunt Iudith in probata sunt dederunt Iudith in auro et argento et vestibus et gemmis et omni supellectile et tradita sunt illi omnia a populo et omnes populi gaudebant cum mulieribus et virginibus et iuvenibus in organis et citharis tunc cantavit canticum hoc Domino Iudith dicens incipite Domino in tympanis cantate Deo in cymbalis modulamini illi psalmum novum exaltate et invocate nomen eius Dominus conterens bella Dominus nomen est illi qui posuit castra sua in medio periperet nos de manu omnium inimicorum nostrorum. Venit Assur ex montibus ab aquilone in multitudine fortitudinis suae: cujus multitudo obturavit torrentes, et equi eorum cooperuerunt valles. Dixit se incensurum fines meos, et juvenes meos occisurum gladio, infantes meos dare in praedam, et virgines in captivitatem. Dominus autem omnipotens nocuit epotens eorum a juvenibus, nec filii Titan percusserunt eum, nec excelsi gigantes
Abbreviated transcription (Latin):
assyrii fugientes reliquerant.: ab¬
stulerunt. & onustati sunt ualde.
Hiuero qui uictores reuersi sunt.
ad bethuiliam omĩa queq erant
illoꝵ abstulerunt secum. ita ut ñ
ẽẽt numerus in pecorib. in ium̃ts
& uniu̾sis mobilib eoꝵ. ut a mini¬
mo usq ad magnũ õs diuites fie¬
rent de predationib eoꝵ. Ioachim
aũ summus pontifex de hierłm
uenit in bethiiliam cũ uniu̾sis prel¬
biteris suis ut uideret iudith.
Que cum exisset ad illum: bene¬
dixerunt illam om̃s una uoce di¬
centes. Tu gła hierłm: tu leticia
isrł. tu honorificentia popħ nostr
quia fecisti uiriliter. & confortatũ¬
est cor tuum eo qd̃ castitatẽ ama¬
ueris. & post uirũ tuum alterũ
nescieris. Ideo & manus dñi con¬
fortauit te & ideo eris benedicta
in ȩternum. Et dixit omĩs ꝑoplo
fiat fiat. Per dies autẽ triginta:
ux collecta sunt spolia assyrioꝵ
apopulo isrł. Porro autẽ uniuersa
que holofernis peculiaria fuisse

Expanded text:
 fugientes Assyrii reliquerant ab fugientes Assyrii reliquerant abstulerunt et honestati sunt valde hii vero qui victores reversi sunt ad Bethuliam omnia quaeque erant illorum abstulerunt secum ita ut non esset numerus in pecoribus in iumentis et universis mobilibus eorum ut a minimo usque ad magnum omnes divites fierent de praedationibus eorum Ioachim autem summus pontifex de Hierusalem venit in Bethuliam cum universis presbyteris suis ut videret Iudith quae cum exisset ad illum benedixerunt illam omnes una voce dicentes tu gloria Hierusalem tu laetitia Israhel tu honorificentia populi nostri quia fecisti est cor tuum, eo quod castitatem amaveris, et post virum tuum, alterum nescieris: ideo et manus Domini confortavit te, et ideo eris benedicta in aeternum. Et dixit omnis populus: Fiat, fiat. Per dies autem triginta, vix collecta sunt spolia Assyriorum a populo Israel. Porro autem universa, quae Holofernis peculiaria fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq omnis exercitus decolla¬
tum holofernem audisset: fugit
mens & consilium ab eis. Et solo
tremore & metu agitati: fuge p̾¬
sidium sumunt. ita ut nullus lo¬
queretur cũ ꝓximo suo: sed inchi¬
nato capite relictis omnib eua¬
dere hebreos cupiebant qͦs arma¬
tos uenire suꝑ se audierant. fu¬
gientes ꝑuias campoꝵ: ce semi¬
tas collium. uidentes itaq filii
isrł fugientes illos: descendert̃¬
clangentes tubis. & ululantes post
eos. Sed qm̃ assyrii ñ adunat in
fugam ibant sed p̾cipites. fili isrł¬
uno agmine ꝑsequentes debilita¬
bant om̃s quos inuenire potuis¬
sent. Misitq orias nuncios ꝑ õs
ciuitates & regiones isrł. Omnis
itaq regio. omnisꝙ: urbs elestã
iuuentutẽ misit armatã post eos.
Et ꝑsecut sunt eos in ore gladii:
quousq ꝑuenirent ad extremita¬
tem finium suarũ. Reliqui autẽ
qui erant in bethulia: ingressist̃
castra assyrioꝵ. & predam quam¬

Expanded text:
cumque omnis exercitus decollacumque omnis exercitus decollatum Holofernem audisset fugit mens et consilium ab eis et solo tremore et metu agitati fugae praesidium sumunt ita ut nullus loqueretur cum proximo suo sed inclinato capite relictis omnibus evadere Hebraeos quos armatos venire super se audierant fugientes per vias camporum et semitas collium videntes itaque filii Israhel fugientes illos descenderclangentes tubis et ululantes post ipsos et quoniam Assyrii non adunati in fuga ibant praecipites filiiuno agmine persequentes debilitabant omnes quos invenire potuissent misitque Ozias nuntios per omnes civitates et regiones Israhel omnis itaque regio omnisque urbs electam iuventutem misit armatam post eos et persecuti sunt eos in ore gladii quousque pervenirent ad extremitatem finium suarum reliqui autem qui erant in Bethulia ingressi sunt castra Assyriorum et praedam quam
Abbreviated transcription (Latin):
Intrate ce excitate illum: qm̃ egres¬
s mures de cauernis suis ausi
sunt ꝓuocare nos ad p̾lium. Tc̃
ingressus uagao cubiculum eiꝰ.:
stecit ante cortinam: & plausum
fecit manib suis. Suspicabat᷑ enĩ
illum: cum iudich dormire. Sed
cum nullum motũ iacentis sensu
aurium caperet: accessit ꝓximans
ad cortinam. Et eleuans eam: uiders
cadauer absꝙ capite holofernis
in suo sangume tabefactum iacere
suꝑ terram: exclamauit uoce mag.¬
na cũ fletu. & scidit uestim̃ta sua
Et ingressus tabernaculũ iudith:
ñ inuenit eam. Et exiliuit foras
ad populum: & dixit. Una mulier
hebrea fecit confusionem in domo
regis nabuchodonosor. Ecce enĩ
holofernes iacet in terra. & caput
ipsius ñ est in illo. Quod cum au¬
dissent pͥncipes uirtutis assyrioꝵ:
sciderunt om̃s uestim̃ta sua & in¬
tolerabilis timor ce tremor cecidit
suꝑ eos. Et turbati sunt animi eoꝵ
ualde. && factus est clamor incõ¬
parabilis in media castra eoꝵ

Expanded text:
intrate et excitate illum quoniam egresintrate et excitate illum quoniam egressi mures de cavernis suis ausi sunt provocare ad proelium tunc ingressus Bagao cubiculum eius stetit ante cortinam et plausum fecit manibus suis suspicabatur enim illum cum Iudith dormire sed cum nullum motum iacentis sensu aurium caperet accessit proximans ad cortinam et elevans eam videns iacens cadaver absque capite Holofernis in suo sanguine tabefactum iacere super terram et clamavit voce magna cum fletu et scidit vestimenta sua et ingressus tabernaculum Iudith non invenit eam et exilivit foras ad populum et dixit una mulier hebraea fecit confusionem in domo regis Nabuchodonosor ecce enim Holofernis iacet in terra et caput ipsius non est in illo quod cum audissent principes virtutis Assyriorum sciderunt omnes vestimenta sua et intolerabilis timor et tremor cecidit super eos et turbati sunt animi eorum valde et factus est clamor inconparabilis in media castra eorum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eos timor. Cumq cognoueri¬
tis fugere illos: ite post illos secu¬
ri. qm̃ dñs conteret eos sub pedib
uris. Tunc achior uidens uirtutẽ
qͣm fecit d̾s isrł. relicto gentilitag
ritu. credidit deo. Et circumcidit
carnẽ p̾pucii sui. & adpositus ẽ
ad populum isrł: &e omĩs succes
sio eius usq in hodiernũ diem.
Mox aũ ut ortus ẽ dies: suspen¬
derunt suꝑ muros caput holofer¬
nis. Accepitq unus quisq uir ar¬
ma sua: ce egressi sunt cum gran¬
distrepitu & ululatu. Quod ui¬
dentes exploratores: ad taberna
in tabernaculo erant uenientes.
& ante ingressum cubiculi ꝑstre¬
pentes excitandi gr̃a inquietudi¬
nem arte moliebãtur ut ñ ab ex¬
citantib. sed a sonantib holofer¬
nes euigilaret. Nullus enim aude
bat cubiculum uirtutis assy rioꝵ
pulsando. aut intrando aꝑire.
Sed cum uenissent duces eiꝰ: ce tri¬
buni & uniuersi maiores exercit᷑
assyrioꝵ: dixerunt cubiculariis.

Expanded text:
super eos timor cumque cognoverisuper eos timor cumque cognoveritis fugere illos ite post illos securi quoniam Dominus conteret eos sub pedibus vestris tunc Achior videns virtutem quam fecit Deus Israhel relicto gentilitatis ritu credidit Deo et circumcidit carnem praeputii sui et adpositus est ad populum Israhel et omnis successio generis eius usque in hodierMox autem ut ortus est dies, suspenderunt super muros caput Holofernis, accepitque unusquisque vir arma sua, et egressi sunt cum grandi strepitu et ululatu. Quod videntes exploratores, ad tabernacin tabernaculo erant, venientes, et ante ingressum cubiculi perstrepentes, excitandi gratia, inquietudinem arte moliebantur, ut non ab excitantibus, sed a sonantibus Holofernes evigilaret. Nubat cubiculum virtutis Assyriorum pulsando aut intrando aperire sed cum venissent duces eius et tribuni et universi maiores exercitus Assyriorum dixerunt cubiculariis
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ dm̃ isrł contempsit. & tib in¬
teritum minabatur dicens. Cum
captus fuerit populus isrł gladio
ꝑforari p̾cipiam latera tua. ui¬
dens aũ achior caput holofernis:
angustiatus pre pauore cecidit
in faciem suam suꝑ terram. &e estu¬
auit amma eius. Post ea uero qͣm
resumpto sp̃u recreatus ẽ: ꝓcidit
ad pedes eius & adorauit eam ce
dixit. Benedicta tu adeo tuo: in
omni tabernaculo iacob: qm̃ in
omni gente que audierit nomen
tuum: magnificabit dm̃ isrł suꝑ¬
te. Dixit autẽ ad omnẽ populum¬
iudith. Audite me fr̃s. Suspendi¬
te caput hoc suꝑ muros nr̃os
& erit cum exierit sol: accipiat
unus quisq arma sua. & exite
cum impetu. ñ ut descendatis de¬
orsum: sed quas impetũ faciẽtes
Tunc exploratores necesse erit ut
fugiant ad pͥncipem suum excitan¬
dum ad pugnam. Cumq duces eoꝵ
cucurrerint ad tabernaculũ holo¬
fernis. & inuenerint eũ truncum
in suo sangume uolutatũ: decidet

Expanded text:
suae Deum Israel contempsit, et tibi insuae Deum Israel contempsit, et tibi interitum minabatur, dicens: Cum captus fuerit populus Israel, gladio perforari praecipiam latera tua. Videns autem Achior caput Holofernis, angustiatus prae pavore, cecidit in faciem suam super terram, et aestuavit anima ejus; postea vero quam, resumpto spiritu, recreatus est, procidit ad pedes ejus, et adoravit eam, et dixit: Benedicta tu a Deo tuo in omni tabernaculo Jacob, quoniam in omni gente, quae audierit nomen tuum, magnificabitur sute dixit autem Iudith ad omnem populum audite me fratres suspendite caput hoc super muros nostros et erit cum exierit sol accipiat unusquisque arma sua et exite cum impetu non ut descendatis deorsum sed quasi impetum facientes tunc exploratores necesse erit ut fugiant ad principem suum excitandum ad pugnam cumque duces eorum cucurrerint ad tabernaculum Holofernis et invenerint eum truncum in suo sanguine volutatum decidet
Abbreviated transcription (Latin):
uictoria sua. in euasione mea.
tes dñm: dixerunt ad eam. Bene¬
dixit te dñs in uirtute sua: qui
ꝑte ad nichilum redegit inimicoᷤᷤ
nr̃os. Porro orias pͥnceps populi
isrł: dixit ad eam. Benedicta estu
filia adño deo excelso pre omnib
mulierib suꝑ terram. Benedictuᷤᷤ
dñs qui creauit cȩlum & terram.
qui de direxit in uulnera capitis
die nomen tuũ ita magnificauso
ut ñ recedat laus tua de ore homi¬
num: qui memores fuerint uirtu¬
tis dñi in ȩternum. pro quib non
peꝑcisti animȩ tuȩ. propter angu¬
stias &e tribulationem generis tui.
sed subuenisti ruine ante conspe¬
ctum dei nr̃i. Et dixit omnis po¬
pulus fiat fiat. Porro achior uo¬
catus uenit: & dixit ei iudich. D̾s
isrł cui tu testimoniũ dedisti qd̃
ulciscatur se de inimicis suis: ipse
caput omniũ increduloꝵ incidit¬
in hac nocte in manumea. Et ut
probes quia ita ẽ: ecce caput ho¬
lofernis: qui contemptu suꝑbiȩ

Expanded text:
victoria sua in evasione mea ivictoria sua in evasione mea ites Dominum dixerunt ad eam benedixit te Dominus in virtute sua quia per te ad nihilum redegit inimicos nostros porro Ozias princeps populi Israhel dixit ad eam benedicta es tu filia a Domino Deo excelso prae omnibus mulieribus super terram benedictus Dominus qui creavit caelum et terram qui te direxit in vuldie nomen tuum ita magnificavit, ut non recedat laus tua de ore hominum, qui memores fuerint virtutis Domini in aeternum, pro quibus non pepercisti animae tuae, propter angustias et tribulationem generis tui, sed subvenisti ruinae ante conspectum Dei nostri. Et dixit omnis populus: Fiat, fiat. Porro Achior vocatus venit, et dixit ei Judith: Deus Israel, cui tu testimonium dedisti quod ulciscatur se de inimicis suis, ipse caput omnium incredulorum incidit hac nocte in manu mea. Et ut probes quia ita est, ecce caput Holofernis, qui in contemptu superbiae
Abbreviated transcription (Latin):
dich a longe custodib muroꝵ
Aꝑite portas: qm̃ nobiscum ẽ d̾s.:
qui fecit uirtutem in isrł. Et factũ
ẽ cum audissent uiri uocẽ eius:
uocauerunt presbiteros ciuitatiᷤ.
q concurrerunt ad eam om̃s ami
accendentes lummnaria: congyra
uerunt circa eam uniu̾si. Illa aũ
ascendens in eminentiorẽ locũ:¬
iussit fieri silentium. Cumq om̃s
tacuissent: dixit iudith. Laudate
adimpleuit miscdiam suam qͣm
ꝓmisit domui isrł: & interfecit
in manu mea hostem populi sui
in hac nocte. Et ꝓferens de pera
caput holofernis: ostendit illis
dicens. Ecce caput holofernis pͥn¬
cipis militiȩ assyrioꝵ. & ecce cono¬
peum illius in quo recumbebat
in ebrietate sua. ubi & ꝑ manum
Uiuit autẽ ipse dñs: qm̃ custodi¬
uit me angelus eiꝰ & hinc euntẽ
q ibi commorantem. & inde huc
reuertentem. Et ñ ꝑmisit me an¬
cillam suam dñs coinquinari.
sed sine pollutione peccati reuo¬
cauit me uobis. gaudentem in

Expanded text:
dith a longe custodibus murorum dith a longe custodibus murorum aperite porqui fecit virtutem in Israel. Et factum est, cum audissent viri vocem ejus, vocaverunt presbyteros civitatis. Et concurrerunt ad eam omnes, a accendentes luminaria, congyra verunt circa eam universi: illa autem ascendens in eminentiorem locujussit fieri silentium. Cumque omnes tacuissent, dixit Judith: Laudate adimplevit misericordiam suam, quam promisit domui Israel: et interfecit in manin hac nocte et proferens de pera caput Holofernis ostendit illis dicens ecce caput Holofernis principis militiae Assyriorum et ecce conopeum illius in quo recumbebat in ebrietate sua ubi et per manum vivit autem ipse Dominus quoniam custodivit me angelus eius et hinc euntem et ibi commorantem et inde huc revertentem et non permisit me ancillam suam Dominus coinquinari sed sine pollutione peccati revocavit me vobis gaudentem in
Abbreviated transcription (Latin):
in lecto nimia ebrietate sopitus
Dixitq iudith puellȩ suȩ. ut sta¬
ret foras ante cubiculum & ob¬
seruaret. Stetitq iudith ante
lectum orans cum lacrimis. & labi-¬
oꝵ motu in silentio dicens. Confir¬
ma me dñe ds isrł. & respice in hac
hora ad oꝑa manuũ mearũ. ut si¬
cut ꝓmisisti. hierłm ciuitatẽ tuam
erigas. & hoc qd credens per te
posse fieri cogitaui ꝑficiam. Et
hȩc cum dixisset: accessit ad colũp¬
nam que erat ad caput lectuli eꝰ.
& pugionem eius qui in ea ligatꝰ
pendebat ex soluit. Cumq euagi¬
nasset illum: apprehendit comam
ceruicẽ eius: & abscidit caput eius.
Et abstulit conopeum eius a co¬
lumpnis: ce euoluit corpus eius
truncum. Et post pusillum: exi¬
uit &e tradidit caput holofernis
ancillȩ suȩ: & iussit ut mitteret
illud in peram suam. Et exiert̃
duȩ scd̾m consuetudinem suam
quasi ad orationem: &e transiert̃
castra. Et girantes uallem: uenert̃
ad portam ciuitatis. Et dixit iu¬

Expanded text:
in lecto, nimia ebrietate sopitus. in lecto, nimia ebrietate sopitus. Dixitque Judith puellae suae ut staret foris ante cubiculum, et observaret. Stetitque Judith ante lectum, orans cum lacrymis, et labiorum motu in silentio, dicens: Confirma me Domine Deus Israhel et respice in hac hora ad opera manuum mearum ut sicut promisisti Hierusalem civitatem tuam erigas et hoc quod credens per te posse fieri cogitavi perficiam et haec cum dixisset accessit ad columnam quae erat ad caput lectuli eius et pugionem eius qui in ea ligatus pendebat exsolvit cumque evaginasset illud adprehendit comam cervicem eius et abscidit caput eius et abstulit conopeum eius a columnis et evolvit corpus eius truncum et post pusillum exivit et tradidit caput Holofernis ancillae suae et iussit ut mitteret illud in peram suam et exierunt duae secundum consuetudinem suam quasi ad orationem et transierunt castra et gyrantes vallem venerunt ad portam civitatis et dixit Iu