comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̾minens uniu̾sis uite humane generib. huiuscemo¬
di cõuersatio. ꝓfessores ⁊ amatores suos angeł simles.
dissimiles hõib facit: ĩmo diuinam in hõĩe reformat
ymaginẽ cõfigurans nos xp̃o instar baptisii. Et̃ qͦi
sido̾ baptizamur. dũ ꝑ id ꝙ mortificamus membra
tati denuo similitudini mortis eiꝰ. S ⁊ quo mͦ in bap¬
tismo eruim᷑ de potestate tenebraꝵ. ⁊ in regnum tnͣsfe¬
rim᷑ claritatis et̾ne ⁊̃ ita ⁊ in sci huĩ scd̾a quadã regene¬
¶ratõe ppositi. de tenebris eq̃ ñ uniꝰ originalis. s multoꝵ
actualiũ delictoꝵ in lum̃ uͥtutũ euadim̃. reaptantes
illud uob̾ apłi: noxp̾cessit dies aũ appropinquauit.¬
B quoq nob̾ insinuari p̾camini. an abb̃is Cas
mutatio. monast̾um suũ mutare uolentib monachis
in aliqͦ patrocinet᷑: hoc ẽ si in morte uel depositõe pͥlati

Expanded text:
minens 521 universis vitae humanae generibus hujuscemodi conversatio, professores et amatores suos Angelis similes, dissimiles hominibus facit; imo divinam in homine reformat imaginem, configurans nos Christo instar Baptismi. Et quasi denique secundo baptizamur, dum per hoc quod mortificamus membra tati denuo similitudini mortis ejus. Sed et quomodo in Baptismo eruimur de potestate tenebrarum, et in regnum transferimur claritatis aeternae: ita et in sancti hujus secunda quadam regeneratione propositi, de tenebris aeque, non unius originalis, sed multorum actualium delictorum, in lumen virtutum evadimus, reaptantes nobis illud Apostoli: Nox praecessit, dies autem appropinquavit quoque vobis insinuari precamini, an abbatis mutatio monasterium suum mutare volentibus monachis in aliquo patrocinetur; hoc est, si in morte vel depositione praelati
Abbreviated transcription (Latin):
responderĩt. Si ita est inquiunt: ñ expedit mib̾e. Mag¬
ne reuera angustie. Si tenu̾it exosam nichil onerosius
Si dimiserit inuitã: nichil in xp̃ianius. An ñ simili:
necessitate constringit᷑ qui nͥ deserere ualet locũ ne fran¬
gat uotũ: nec manere in loco. ne cũ rancore uiuat: et
uitã ꝑdat ⁊ Quid consulã huic ⁊ Ut discedat᷑. Non licz
po professionẽ. ut stet ͣ Propt̃ rancorem ñ expedit. Duo
in eque inconuenientia eque ꝑiculosa ꝓponitis:. ut qͥt¬
ꝙͣ respondero uobis minime ꝓsit. Queritis nempe quid¬
e duob monacho tutius sit ⁊ residere in ꝓprio mnonast̾io
sub uregularit᷑ electo cũ rancore: an adquietius uinẽ¬
dum alias migrate. Ꝙ quidẽ. haut setus accipio. qm
si requitar qͣ nam morte ꝑite consulam eum qui se

Expanded text:
responderunt: Si ita est inquiunt, non expedit nubere . Magresponderunt: Si ita est inquiunt, non expedit nubere . Magnae revera angustiae. Si tenuerit exosam, nihil onerosius: si dimiserit invitam, nihil inchristianius. Annon simili necessitate constringitur qui nec deserere valet locum, ne frangat votum; nec manere in loco, ne cum rancore vivat, et vitam perdat? Quid consulam huic? Ut discedat? Non licet propter professionem. Ut stet? Propter rancorem non expedit. Duo mihi aeque inconvenientia, aeque periculosa proponitis, ut quidquid respondero, vobis minime prosit. Quaeritis nempe qui de duobus monacho tutius sit, residere in proprio monasterio sub irregulariter electo cum rancore, an ad quietius vivendum alio migrare. Quod quidem haud secus accipio, quam si requiratis, quanam morte perire consulam eum qui se
Abbreviated transcription (Latin):
plus aliquid lib̾tatis subditis telaxetur. quo utiꝙ li¬
centius possint eo articulo temꝑis migrare quo uolue¬
rint: alt̾o uidelic n dum uidelic substituto. Ad esd̃
responteo. Nequacͣ Ecenim sponsio ꝓfessionis qñ ex
more fit un oratorio. de abbis uita ñ sumit t̾minum:
s de p̾sentia testimoniũ. Profitenti itaq modus sit
sua uita. ñ aliena. Attendat deniq quid inde legisla¬
nast̾io usc ad mortẽ. Salius gͥ exceptionib quas suꝑi¬
o disputatio ꝑstrinxit. de cet̾o nulla licet occasione mo¬
nacho locum cui professus est circa mortẽ suã deserere :
suo duntaxat arbitrio. Alioqͥn preuaricator est damp¬
natõem. hñs: q pͥmam fidem icritam facit. Cap̃ĩt¬
Ed uos ꝑgitis amplius sciscitari ⁊ dicius
Qo̾ si ñ potest nͥ tũ rantore ꝓpetuo aĩ ibidem
manere. obminus uidelic regularẽ. minus ue
amabilem abbatis electoem: Subdit aĩo nũc
illud de eungłio: ꝙ de coniugii lege docenti discipli dño

Expanded text:
plus aliquid libertatis subditis relaxetur, quo utique licentius possint eo articulo temporis migrare quo voluerint, altero necdum videlicet substituto. Ad quod respondeo: Nequaquam. Etenim sponsio professionis quando ex more fit in oratorio, de abbatis vita non sumit terminum, sed de praesentia testimonium. Profitenti itaque modus sit sua vita, non aliena. Attendat denique quid inde Legislanasterio usque ad mortem . » Salvis igitur exceptionibus, quas superior disputatio perstrinxit, de caetero nulla liceat occasione monacho locum, cui professus est, citra suam mortem deserere; suo duntaxat arbitrio. Alioquin praevaricator est, damnationem habens quia primam fidem irritam facit. 56. Sed vos pergitis amplius sciscitari, et dicitis: Quid si non potest nisi cum rancore perpetuo animi, ibidem manere, ob minus videlicet regularem, minusve amabilem abbatis electionem? Subit animo nunc illud de Evangelio, quod de conjugii lege docenti discipuli Domino
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ĩ dolore ⁊ labore. dolet de p̾teritis. laborat ꝓ futuris
pore de peccatis dolere. Sic plangit cõmissa:. ne cõtami-¬
net plangenda. Irrisor nãq ẽ ⁊ ñ uerꝰ penitẽs: qui
adhuc agit qͦd peniteat. Si gͦ uis uerꝰ penitẽs ẽẽ. ces¬
sa a peccato. ⁊ noli ampliꝰ peccare: quia ĩ auis ẽ pe¬
nitẽtia: quã sequẽs coĩquinat culpa. Hoͣc nempe

Expanded text:
er in labore et dolore: dolet de praeteritis, laborat pro futuriermissione de peccatis dolere. Sic plangit commissa, ut non committat plangenda. Irrisor namque est et non verus poenitens, qui adhuc agit quod poeniteat. Si ergo vis verus poenitens esse, cessa a peccato, et noli amplius peccare; quoniam inanis est poenitentia quam sequens coinquinat culpa. Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
cessaria. P otes deniq sñ uͥginitate saluari: sñ humi¬
litate ñ potes. Potest ĩquã plac̾e̾ humilitas. que uir¬
ginitatẽ deplorat amissã. sñ humilitate autẽ audeo
dic̾e̾. nec uirginitas marie placuisset. Quia etiã ut¬
plac̾et eius uirginitas. humilitas ꝓculdubio fecit.
Quid dicis u̾go suꝑbe ⁊ Maria uͥginem se oblita: glo¬
riat᷑ de humilitate dicens. Respexit d̾s humilitatem
ñ eẽ. quã de u̾ginitate ĩsolescere. Non om̃iũ quidẽ ẽ
u̾ͥginitas: multo tñ paucoꝵ ẽ cũ uirginitate humi-¬

Expanded text:
r. Potes denique sine virginitate salvari; sine humilitate non potes. Potest, inquam, placere humilitas, quae virginitatem deplorat amissam; sine humilitate autem audeo dicere nec virginitas Mariae placuisset. Super placeret virginitas, humilitas procul dubio fecit. 6. Quid dicis, virgo superbe? Maria virginem se oblita gloriatur de humilitate: et tu negligendo humilitatem, non esse, quam de virginitate insolescere. Non omnium quidem est virginitas: multo tamen pauciorum est cum virginitate humi
Abbreviated transcription (Latin):
na meret᷑. Et qͣtenꝰ ĩ honis dm̃. fiducie pedẽ porrexeris: ea¬
tenꝰ possidebis. Igit᷑ istimodi magnis spiritib. magnꝰ occur
ret sponsus ⁊ magnisicabit face̾ cũ eis: emittẽs lucẽ su¬
am ⁊ u̾itatẽ suã: eosq adoucẽs ⁊ deducẽs ĩ montẽ scm̃¬
qͥ eiꝰmodi ẽ. p̾euntẽ se ad speciosa deserti. ad flores rosaꝵ
⁊ lilia cõualliũ. ad amena ortoꝵ ⁊ irrigua fontiũ. ad de¬
licas cellarioꝵ. ⁊ odoram̃ta aromatũ: postremo ad ip̃a secre¬
ta cubituli. Isti sũt thesauri sapientie ⁊ scientie penes spõ¬
sir̃ absconditi: hec uite pascua p̾parata ĩ refectõnẽ aĩarũ¬
sc̃aꝵ. Ueatꝰ uir qui impleuit desideriũ suũ ex ipis. Hoc
solũ admonitꝰ sit. ne solus habere uelit: que possũt suf¬
ficere plurib.¬

Expanded text:
na meretur; et quatenus in bonis Domini fiduciae pedem porrexeris, eatenus possidebis. 9. Deniret Sponsus, et magnificabit facere cum eis, emittens lucem suam, et veritatem suam, eosque deducens et adducens in montem s ejus ; praeeuntem se ad speciosa deserti, ad flores rosarum, et lilia convalium, ad amoena hortorum, irrigua fontium, 1387 ad delicias cellariorum, et odoramenta aromatum, postremo ad ipsa secreta cubiculi. 10. Isti sunt thesauri sapientiae et scientiae penes sponsum absconditi, haec vitsanctarum. Beatus vir qui implevit desiderium suum ex ipsis. Hoc solum admonitus sit, ne solus habere velit quae possunt sufficere plurib
Abbreviated transcription (Latin):
Atis ⁊ plus quam satis sustinui
dilectissume fili Roberte si forte di
pietas ⁊ tuam ꝑ se ⁊ meam ꝑ te
aiam dignaretur in uisere: ⁊ tibi
scił inspirando salutarem cõpun¬
ctioneni: michiq de tua salute le¬
ticiam. S qm̃ usq ad huc frustͣ¬
tum me cerno. ab expectatõe mea
iam ñ ualeo tegere dolorem meũ anxietatem repri-¬

Expanded text:
atis et plusquam satis sustinui, dilectissime fili Roberte, si forte Dei pietas, et tuam per se, et meam per te animam dignaretur invisere: tibi scilicet inspirando salutarem compunctionem, mihique de tua salute laetitiam. Sed quoniam usque adhuc frustratum me cerno ab exspectatione mea, jam non valeo tegere dolorem meum, anxietatem repri
Abbreviated transcription (Latin):
ipm forte ꝑimere uult incendio. aut p̾cipitio. Reu̾a
namq ⁊ urit᷑ qͥ in odium manet. ⁊ qͥ frangit ꝓposi¬
tũ in p̾ceps ruit. S uos me in hac difficultate consi¬
lii facile expeditis: tũ deinde sequimini. ⁊ quatenus
accipi hoc ipm uelitis. ꝙ appellatis irregulare: apperiẽ¬
do subiungitis. Presertim si electoĩs irregularitas. a deo
inuoluta sit ⁊ intorta: ut licet de ea coram dõ ñ dubi¬
tetur. corã hõib tñ aut uix aut millatenꝰ cõuincat᷑
uenit nc̃ qͦ in mentem sapientis elogiũ: occasionem
querit qͥ uuł recede̾ ab amico. Quo nã mͦ nos irregu¬
larem dicitis electionem: q̃ cassari regularit ñ ualet
aut reprobari : Et quidem legitur. Ꝙ probari ñ potest.
mͥ infectũ est. S dicitis. Et quis obedient̾ sciat indig¬
no.⁊ si ñ manifesto : fres. nonne legistis ⁊ in nr̃a ⁊
in u̾itatis regula. st̃ cathedram moysi sederũt scribe ⁊
phansei q̃ dicunt facite. scd̃m oꝑa uͦ eoꝵ nolite fac̾es

Expanded text:
o, an praecipitio. Revera namque et uritur qui in odio manet; et qui frangit propositum, in praeceps ruit. Sed vos me in hac difficultate consilii facile expeditis, cum deinde sequimini; et quatenus accipi hoc ipsum velitis quod appellatis irregulare, aperiendo subjungitis: praesertim si electionis irregularitas adeo involuta sit et intorta, ut licet de ea coram Deo non dubitetur, coram hominibus tamen, aut vix, aut nullatenus convincatur. Venit nunc quoque in mentem Sapientis elogium: Occasionem quaerit, qui 522 vult recedere ab amico . Quonam modo vos irregularem dicitis electionem, quae cassari regulariter non valet aut reprobari? Et quidem legitur: Quod probari non potest, mihi infectum est. Sed dicitis: Et quis obediat scienter indigno, etsi non manifesto? Fratres, nonne legistis et in vestra, et in Veritatis regula: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei: quae dicunt, faci
Abbreviated transcription (Latin):
olor nimiꝰ ñ delib̾at ñ u̾ecũdat᷑. ñ cõsulit
ratõnẽ. ñ metuit dignitatis dampnũ. le¬
gi ñ obtẽperat. iuditio ñ acquiescit. mo¬
dũ ignorat ⁊ ordinẽ: id oĩmodo ⁊ solũmͦ
satagẽte aĩo. qͦ uel careat qͦo se dolet ha¬
bere : uł habeat qͦ se doiet carere. Ubi¬
ꝓpͥam. deinde alienas curare studeas cõscietitias: ex hoc¬

Expanded text:
 nimius non deliberat, non verecundatur, non consulit rationem, non metuit dignitatis damnum; legi non obtemperat, judicio non acquiescit, modum ignorat et ordinem: id omnimodo et solummodo satagente animo, quo vel careat, quod se dolet habere; vel habeat, quo se dolet carere. propriam, deinde alienas curare studeas conscientias.
Abbreviated transcription (Latin):
scendunt difficiliꝰ. ꝑati ad honores. Ad celsitudines
graduũ eccłiasticoꝵ ip̃is etiã angłicis humeris for¬
midandos. Ad sequendũ aũ te dñe ihu. uix ĩueniũt᷑.
qui uel trahi patiant᷑ : qui uelint duci ꝑ uiã man¬
datoꝵ tuoꝵ. Et certe qͥ cõtendit suꝑgredi ꝓximos. mł
tas ĩueniet difficultates. multos habebit emulos:

Expanded text:
scendunt, parati ad honores et celsitudines graduum ecclesiasticorum, ipsis etiam angelicis humeris formidandos. Ad sequendum autem te, Domine Jesu, vix inveniuntur, qui vel trahi patiuntur, qui velint duci per viam mandatorutas inveniet difficultates, multos habebit aemulos,
Abbreviated transcription (Latin):
quasi unũ respitere multos: ⁊ quasi mul¬
tos unũ. Nec ad multitudinẽ multꝰ erie.
ñ ad paucitatẽ rarus : nec ad diu̾sitatẽ diu̾sus. nͨ restͥc¬
tus ad unũ : nͨ anxiꝰ ad curas. nͨ ꝑturbatꝰ seu turbulẽ¬
tus ad sollicitudines: sic sane uni contentꝰ. ut nͨ detentꝰ
ra que est d̾s. hanc sibi uendicat. meram singularẽq
sue essentie simplicitatẽ: ut ñ aliud ⁊ aliud. ñ alibi
quoꝙ ⁊ alibi. sed ne mͦ quidẽ. ⁊ mͦ ĩueniat᷑ in ea. Nẽ¬
pe in semet manẽs qͦd habet. est: ⁊ quod est. semꝑ et
uno mͦ est. In ea ⁊ multa ĩ unũ. ⁊ diu̾sa in idẽ dirigũ¬
t᷑: ut nec de numerositate rerum sumat pluralitatẽ:
nͨ alterationẽ de uarietate sentiat. Loca omĩa cõtinet:
⁊ queq suis ordinat locis: nusquã cõtenta locoꝵ. Tem¬
pora sub ea transeũt ñ ei: futura ñ exp̾tat. preterita

Expanded text:
quasi unum respicere multos, et quasi multos unum. Nec ad multitudinem multus erit, nec ad paucitatem rarus; nec ad diversitatem divisus, nec restrictus ad unum; nec anxius ad curas, nec perturbatus seu turbulentus ad sollicitudines. Sic sane uni intentus, ut non detentus; as Deus, hanc sibi vindicat meram singularemque suae essentiae simplicitatem, ut non aliud et aliud, non alibi quoque et alibi, sed ne modo quidem et modo inveniatur in ea. Nempe in semet manens, quod habet est, et quod est, semper et uno modo est. In ea et multa in unum, et diversa in idem rediguntur, ut nec de numerositate rerum sumat pluralitatem, nec alterationem de varietate sentiat. Loca omnia continet, et quaeque suis ordinat locis nusquam contenta locorum. Tempora sub ea transeunt, non ei. Futura non exspectat, praeterita
Abbreviated transcription (Latin):
cepis copalibus ordinationibur. ut ep̃i iuditio me¬
tropolitanorum. & eorũ ep̃orũ qui circũ circasunt
prouehantur deeccles iasticapotestatẽ . huuidelic&
quiplurimotẽpore prouantur tam uerbo fidei
quam recte conuersationir &emplo

Expanded text:
episcopalibus ordinationibus. Ut episcopi judicio metropolitanorum et eorum episcoporum qui circumcirca sunt provehantur ad ecclesiasticam potestatem: hi videlicet qui plurimo tempore probantur tam verbo fidei quam rectae conversationis exemplo.
Abbreviated transcription (Latin):
mnes quiaus fuennt dissoluere definitionem sc̃i
& magni concili quoda pudnceam congregatum ẽ
sub praesentia pissimi &uenerandi pincipis constan¬
trde salutifera sollemnitate sacratissimae paschae
& communicandor & deecdesi apellendor eẽcensemus.
Si tamencontentiosius ad uersus ea quȩ bene sunt decreta
praestiterint. Et haecquidem delaicis dic ta sint. Si quis
aũ eorum qui preesse noscuntur ecdlenae autep̃s aut
ad sub uersionem populorum ecclesiarumq perar¬
bationem seorsum colligere & cumiudei pascha
elebrare sã sy nodur huncalienum iamhinc ab
ecclesia iudicauit quod non solumsibi sed& pluri¬
mis causa corruptionis & ꝑturbationis & gaterito
nec soluntales aministerioremou& sed & iamillos
qui postdam nationem huius modi communicanie
temptauennt . damnatoraũ omniquoq & tniceas
honore priuari quem scã regula & sacerdotiumdi¬

Expanded text:
mnes qui ausi fuerint dissolvere definitionem sancti et magni concilii, quod apud Nicaeam congregatum est sub praesentia piissimi et venerandi principis Constantini, de salutifera solemnitate sacratissimae Paschae, excommunicandos et de Ecclesia pellendos esse censemus: si tamen contentiosius adversus ea quae bene sunt decreta praestiterint et haec quidem de laicis dicta sint. Si quis autem eorum qui praeesse noscuntur Ecclesiae, aut episcoad subversionem populorum, Ecclesiarumque perturbationem, seorsum colligere et cum Judaeis Pascha celebrare: sancta synodus hunc alienum jam hinc ab Ecclesia judicavit; quod non solum sibi, sed et plurimis causa corruptionis et perturbationis exstiterit; nec solum tales a ministerio removet; sed etiam illos qui post damnationem hujusmodi communicare tentaverint: damnatos autem omni quoque extrinsecus honore privari, quem sancta regula et sacerdotium
Abbreviated transcription (Latin):
deli& caste regere noure linquat. In canonib apł
p̃s aut pbr uxorem propriam nequaquamrũ t᷑¬
suboptentur eligionis abiciat. Siueror ei ecent
ut sacerdo tes &ministniatans saeculanb: cuni

Expanded text:
debet caste regere, non relinquat. VI. Episcopus, aut presbyter uxorem propriam nequaquam sub obtentu religionis abjiciat: si vero rejecerit, Ut sacerdotes, et ministri altaris saecularibus curi
Abbreviated transcription (Latin):
Iullaratiosinit ut inter epos habeantur
quinec adericis sunt electi. nec apleuibus
ambigat nequa quam istisesse tribuendum qđ
nondoceatur fuisse collatum. Siquiaũ clerici
abistis pseudo ep̃is in eis ecclesus ordinatis unt
quiad proprios ep̃os ꝑtinebant. & ordinatio eorũ
consensu & iudicio praesidentiũ factaẽ potestrata
haben It airtin ipsis ecclesus ꝑseuerent. aliter au
uana haben da est creatio que nec loco fundata est
nec auetoritate munita.

Expanded text:
ulla ratio sinit ut inter episcopos habeantur, qui nec a clericis sunt electi, nec a plebibus ambigat, nequaquam istis esse tribuendum, quod non docetur fuisse collatum? Si qui autem clerici ab istis pseudoepiscopis in eis ecclesiis ordinati sunt, quae ad proprios episcopos pertinebant, et ordinatio eorum consensu, et judicio praesidentium facta est, potest rata haberi: ita ut in ipsis ecclesiis perseverent. Aliter autem vana habenda est consecratio, quae nec loco fundata est, nec auctoritate munita.
Abbreviated transcription (Latin):
uel auctoritate uel praesentia ordinetur
ep̃s: Suscepto in nominexp̃i episco paturo
non suae delectatione nec suis motibus. sed pa¬
trum diffinitionibus ad quies cat:
deordinatione ep̃i incanonibus a postolo¬
rum titulum primim

Expanded text:
el auctoritate vel praesentia, ordinetur episcopus; suscepto in nomine Christi episcopatu, non suae delectationi, nec suis motibus, sed Patrum diffinitionibus acquiescat. I. De ordinatione episcopi. In canonibus Apostolorum titulo prim
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsa quedam natio nominatur quam facit episcupale
Ludicium qua poena nulla inecclesi a maior est
potest sids̃ uoluent in correptionem saluberrimam
cedere atq preficere. neq enim scimus quid contingat
sequentidie aut ante finem urte huiur dealiquo despe¬
randumest auteontradici potestdõ nerecipiat &det
penitentiam &accepto sacrificio sp̃s contibulaticordis
cessitas hab& neꝑ plures serpant dira contagia si¬
parare ab ouibus osaenis morbidam ab illo cuim hilest
in pos sibile ipsa fonsi tan separatio sanandam nescien¬
tesenim quis perteneat ad praedestinatorum numerũ
quis non ꝑteneat si cafficidebenius caritatis affecõ
u ronine s uelimus saluos fieri:

Expanded text:
ipsa quae damnatio nominatur, quam facit episcopale judicium, qua poena in Ecclesia nulla major est, potest, si Deus voluerit, in correptionem saluberrimam cedere atque proficere. Neque enim scimus quid contingat sequenti die; aut ante finem vitae hujus de aliquo desperandum est; aut contradici Deo potest, ne respiciat et det poenitentiam, et accepto sacrificio spiritus contribulati cordisqcessitas habet, ne per plures serpant dira contagia, separare ab ovibus sanis morbidam: ab illo, cui nihil est impossibile, ipsa forsitan separatione sanandam. Nescientes enim quis pertineat ad praedestinatorum numerum, quis non pertineat; sic affici debemus charitatis affectu, ut omnes velimus salvos fieri.
Abbreviated transcription (Latin):
eiaũ quitimere iudicat ipsa temeritas necesseẽ utnoceat:
Otane humana lgnorantia sidelibro uiuentium non eũ
Menti de augustino quicquid lib& solame in oculis

Expanded text:
em, qui temere judicat, ipsa temeritas necesse est ut noceatari humana ignorantia, si de libro vivorum non eum haeum, c. 1. Senti de Augustino quidquid libet: sola me in oculis
Abbreviated transcription (Latin):
urelius ep̃s dix Quid adhȩc diet sertas uestra.
Abuniuersir ep̃is dictumẽ a nobis ueterõstatuta
debereseruari. Sicuti & in consultum primate
cuiur lib& prouintiae tam facile non p̃sumant multi¬
congregati ep̃i ep̃mordinare nisis inecessitas fuent
tres ep̃i in quocumq locosint eius p̃cepto ordinare
subs criptionem uenerit in aliquo. ipses ehonore
it: Item concił carthaginensutrił .xui

Expanded text:
urelius episcopus dixit: Quid ad haec dicit sanctitas vestra? Ab universis episcopis dictum est: A nobis veterum statuta debere servari, sicuti et inconsulto primate 639 cujusque provinciae tam facile non pcongregati episcopi episcopum ordinare: nisi si necessitas fuerit, tres episcopi in quocunque loco sint ejus praecepto ordinare subscriptionem venerit in aliquo, ipse se honore it. Item Concil. Carthag., tit.
Abbreviated transcription (Latin):
corã posito melius quidemest u tomner simul
ad sint eiusdem prouintiae sacerdotes quos
metropolitanus ep̃s aduocare debebit: en
quidem omnes occurrent optime. quod sihod
difficile fuerit. saltim plures adesse omnimo¬
do conuenit. autcerte scriptis eiusde sententiae
conprobari et subplurimorum uel praesentia
uel decreto ordinatio celebretur. Sedsisecus
definita facta fuerit nullas ordinatio uires habe¬
at Si uero iuxta difinitam regulam fiat. & non¬
nulli procontentione propria contradicant. opti¬
neat sententia plurimorum:¬

Expanded text:
coram posito melius quidem est, ut omnes simul adsint ejusdem provinciae sacerdotes: quos metropolitanus episcopus advocare debebit. Et si quidem omnes occurrerint, optime; quod si hoc difficile fuerit, saltem plures adesse omnimodo convenit: aut certe scriptis ejusdem sententiae comprobari, et ita sub plurimorum vel praesentia vel decreto ordinatio celebretur. Quod si secus contra definita factum fuerit, nullas ordinatio vires habeat; si vero juxta definitam regulam fiat, et nonnulli pro contentione propria contradicant, obtineat sententia plurimorum
Abbreviated transcription (Latin):
Etsi ad cempus dam pnaris ab homine & dixerit sententiã¬
E proconsul in cuprianum alia ẽ sella terrena aliud tiibu¬
nalceleste ab inferiore accipit sententiã a superiore cero¬
nam. necdam pnauiteum cum iudicabiturilli. Itẽ incui
QQuis iustus est qui iniustemaledicitur. &si in iuste male¬
dicitur p̃miũ illi redditur.

Expanded text:
Et si ad tempus damnaris ab homine, et si dixit sententiam proconsul in Cyprianum, alia enal caeleste. Ab inferiori accipite sententiam, a superiore coronam. Nec damnabit eum, cum iudicabitur illi. Item in eodem libro: Quis iustus est? Cui ab iniusto maledicitur, et si iniuste maledicitur, premium ei redditur.
Abbreviated transcription (Latin):
Mur sum constitutum est ut quotiens clericis conuictis
&confessis in aliquo crimine uel proptereorũ quorum
uerecundiae parcrtur uel propter ecclesiae obpropnũ
aut dnsolentem in sultutionem hereticorũ atq gentiliũ
s forte causaesuae adesseuolueant eu ocetsiã sosr

Expanded text:
ursum constitutum est ut aliquoties clericis convictis et confessis in aliquo crimine, vel propter eorum quorum verecundiae parcitur, vel propter Ecclesiae opprobrium, aut insolentem insultationem haereticorum atque gentilium, si forte causae suae a
Abbreviated transcription (Latin):
umergo de sunimi sacerdotis electione trac¬
tauitur ill eomnibus p̃ponatur quẽ clemple¬
Tuis que consensur concorditer postolarint.
tautsi in aliã forte ꝑsonam partimse uota diui¬
sennt metropolitani iudicio is alteri p̃ponatur
quima ionbus & studiis iubatur & meritis. tan¬
tum ut nullus inuitis & non petentibus ordinetur
Ne ciuitas ep̃m non optatum. aut contemnat
autodent fiatq: minus religiosa quã conuenit

Expanded text:
um ergo de summi sacerdotis electione tractabitur, ille omnibus praeponitur, quem cleri, plebisque consensus concorditer postularint: ita ut si in aliam forte personam partium se vota diviserint, metropolitani judicio is alteri praeponatur, qui majoribus et studiis juvatur, et meritis, tantum ut nullus invitis, et non petentibus ordinetur, ne civitas episcopum non optatum aut contemnat, aut oderit, et fiat minus religiosa quam convenit
Abbreviated transcription (Latin):
ehis qui ad episcopatũ in prouincur prouehun¬
tur : Ep̃m conuenit maxime quidem abom¬
nibus qui s unt in prouintia e p̃is ordinare : Siãu
hocdifficile fuerit aut propter in stantẽ ne¬
cessitatem aut propter htineris longitudinẽ
atribus tamen omnimodis in idipsũ conuenien¬
tibus & absentibur quoque parimodo decernen¬
tibus & ꝑscripturã consentientibus. tuncordi¬
natio celebretur. firmatas au eorum quȩ ge¬
runtur ꝑ unã quãq prouintiã metropolita¬
no tribuatur ep̃o.
nullatenus ordinetur: hoc au modis omnibus

Expanded text:
his qui ad episcopatum in provinciis provehuntur. Episcopum convenit maxime quidem ab omnibus qui sunt in provincia episcopis ordinari: si autem hoc difficile fuerit, aut propter instantem necessitatem, aut propter itineris longitudinem, a tribus tamen omnimodis in idipsum convenientibus, et absentibus quoque pari modo decernentibus et per Scripturam consentientibus, tunc ordinatio celebretur. Firmitas autem eorum quae geruntur per unamquamque provinciam metropolitano tribuatur episconullatenus ordinetur. Hoc autem modis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
tinsa cramentis corporis & sanguinis dñ inihil
amplius offeratur quã ipsedñr tradidit. hocẽ
panẽ & uinum aquamixtũ. primitiae uero seumel
& lac quod u nodie sollemnissimo in in fantũ misteno
sol& offerri. Quãuis in altario offerantur suam
tamen habent propriam benedictionem. Vtasa¬
cramento dominici corporir &ranguinis distin¬
guantur. necamplius in primitiis offeratur quã
deuuis & frumentis:
ut quaespetier ad altare
non ads aenficium sed adbenedictionem sim

Expanded text:
in sacramentis corporis et sanguinis Domini nihil amplius offeratur, quam ipse Dominus tradidit, hoc est panem et vinum, aqua mistum: primitiae vero seu mel, et lac, quod uno die solemnissimo in infantum mysterio solet offerri, quamvis in altari offerantur, suam tamen habeant propriam benedictionem, ut a sacramento Dominici corporis, et sanguinis distinguantur; nec amplius in primitiis offeratur quam de uvis, et frumentis. VI. Quae species ad altare non ad sacrificium, sed ad benedictionem sim
Abbreviated transcription (Latin):
dffem non liceat aliquid ad altare praeternouas
spicas & uuas & oleum adluminana & timiama
id est incensũ. tẽpore quoscã celebre tur oblatio
ut ea que in ecclesiis offerrinon possunt addo¬
mos sacerdo tũ a fidelibus defferantꝰ ubisupra t᷑ u
& reliquis dericis.

Expanded text:
fferri non liceat aliquid ad altare praeter novas spicas, et uvas, et oleum ad luminaria et thymiama, id est, incensum, tempore quo sancta celebratur oblatio. VII. Ut ea quae in ecclesiis offerri non possunt, ad domos sacerdotum a fidelibus deferantur. Ubi supra, tit. 5. et reliquis clericis.
Abbreviated transcription (Latin):
corã posito melius quidemest u tomner simul
ad sint eiusdem prouintiae sacerdotes quos
metropolitanus ep̃s aduocare debebit: en
quidem omnes occurrent optime. quod sihod
difficile fuerit. saltim plures adesse omnimo¬
do conuenit. autcerte scriptis eiusde sententiae
conprobari et subplurimorum uel praesentia
definita facta fuerit nullas ordinatio uires habe¬
at Si uero iuxta difinitam regulam fiat. & non¬
nulli procontentione propria contradicant. opti¬
neat sententia plurimorum:

Expanded text:
coram posito, melius quidem est ut omnes simul adsint ejusdem provinciae sacerdotes, quos metropolitanus episcopus advocare debebit; et si quidem omnes occurrerint, optime: quod si hoc difficile fuerit, saltem plures adesse omnimodo convenit, aut certe scriptis ejusdem sententiae comprobari, et ita sub plurimorum vel praesentia, cus contra definita factum fuerit, nullas ordinatio vires habeat: si vero juxta definitam regulam fiat, et nonnulli pro contentione propria contradicant, obtineat sententia plurimorum.
Abbreviated transcription (Latin):
& utante xauannos &atis necdia conior dinentur. &ut
lectores populum non salutent
rare non debeant in canonib: apłorũ t.XXUIII.

Expanded text:
 ut ante XXV annos aetatis nec diaconi ordinentur; et ut lectores populum non salutent.rare non debeant. In Canonibus Apost
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m aut pbrm. autdiac̃m. uel quem lib& x his qui connume¬
rantur inclero aut promeuerit ꝑpecunias dispensa torem
aut de fensorem uelquẽquã qui subiectus estregule pro
suo turpissimilucn commnodo his cuihoc ad temtanti pro¬
batum fuerit propruigradus periculo subiacebrt. etqui
ordinatur est nihil ehac ordinatione uel premotione
que est ꝑ negotiationem facta proficiat. Sedsi talienus
dignitate uel sollicitudine quãpe cunus quesiuit. Sia
uero mediatortamturpibus enefandis datis uelac¬
ceptir x trcerit Siquidem dericus fuerit propno
gradudecidat. Siuerolaicus autmonahus a nathẽmetꝰ¬

Expanded text:
erum, aut diaconum, vel quemlibet ex his qui connumerantur in clero, aut promoverit per pecunias dispensatorem, aut defensorem, vel quemquam, qui subjectus est regulae, pro suo turpissimi lucri commodo: is, cui hoc attentanti probatum fuerit, proprii gradus periculo subjacebit. Et qui ordinatus est, nihil ex hac ordinatione, vel promotione, quae est per negotiationem facta, proficiat: sed sit alienus a dignitate, vel sollicitudine, quam pecuniis quaesivit. Si quis vero mediator tam turpibus et nefandis datis vel acceptis exstiterit, siquidem clericus fuerit, proprio gradu decidat; si vero laicus, aut monachus, anathemat
Abbreviated transcription (Latin):
onoratus & orbanus ep̃idixer̃ : Et illud nobirn¬
datum ẽ utquia proxime fratres nĩ numidio
duo ep̃i ordinare praesum pser̃ pontificẽ no
aduodecim censeatis celebrari ep̃orũ ordinat¬
nes: Aureliur ep̃s dix̃ forma antiquas eruc
ut nonminur quã trer sufficiant quifuerint
tinati adep̃m ordinandum. propterea quia lna¬
uel auetoritate uel praesentia ordinctur
ep̃s: Suscepto in nomin exp̃i episco paturo
non suae delectatione nec suis motibus. sed pa¬
trum diffinitionibus adquies cat
Deordinatione ep̃i incanonibus apostolo

Expanded text:
onoratus et Urbanus episcopi dixerunt: Et illud nobis mandatum est, ut quia proxime fratres nostri Numidiae duo episcopi ordinare praesumpserunt pontificem, non nisi a duodecim censeatis celebrari episcoporum ordinationes. Aurelius episcopus dixit: Forma antiqua servabitur, ut non minus quam tres sufficiant, qui fuerint destinati ad episcopum ordinandum. Propterea, quia inel auctoritate vel praesentia, ordinetur episcopus; suscepto in nomine Christi episcopatu, non suae delectationi, nec suis motibus, sed Patrum diffinitionibus acquiescat. I. De ordinatione episcopi. In canonibus Apostolo
Abbreviated transcription (Latin):
corãposito melius quidemest ut omnersimul
ad sint eiusdem prouintiae sacerdotes quor
metropolitanus ep̃s aduocare debebit eni
quidem omnes occurr ennt optime quod sihod
difficile fuerit. saltim plures adesse omnimo¬
do conuenit. autcerte scriptis eiuidẽ sententiae
conprobari et subplurimonum uel praesen
definita facta fueritnullas ordinatio uires lȩ¬
at Siuero iuxta difinitam regulamfiat. & no¬
nulli procontentione propria contradicant. of
tropolitanorum & eorũ ep̃orũ qui circũ circa
proue hantur deecclesiasticapotestatẽ .huuide

Expanded text:
coram posito, melius quidem est ut omnes simul adsint ejusdem provinciae sacerdotes, quos metropolitanus episcopus advocare debebit; et si quidem omnes occurrerint, optime: quod si hoc difficile fuerit, saltem plures adesse omnimodo convenit, aut certe scriptis ejusdem sententiae comprobari, et ita sub plurimorum vel praesentia, ecus contra definita factum fuerit, nullas ordinatio vires habeat: si vero juxta definitam regulam fiat, et nonnulli pro contentione propria contradicant, obtmetropolitanorum et eorum episcoporum qui circumcirca sunt provehantur ad ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
Diquis ep̃s autpbr autdiães depositus iuste suꝑcertis cimi¬
nib: ausus fuerit ad trectare ministeriũ dudum sibi com¬
missum hic abecclesi a p̃eniti abscidaturxuanu
tẽplacuit uni uerso concilio ut qui& cõmunicatus fuent¬
&c cominunicationissuae ante audientiã cõmunionem
prae sumpserit. ipse insed amnationis iudicetur pro¬
tulisse sententiam
tillud petendũ ut statuere dignetur ut siquis cuius lib&
honoris dericus iudicio ep̃oporũ quocumq: enmine fuent
damnatus non liceateum siue ab ecdesiis quib: prefuit᷑
siue a quo lib& homine defensari. interposita poena dã ni
pecuna eatque honoris. quo nec aetatem nec secum
Eccus andum esse praecipiant

Expanded text:
ut presbiter aut diaconus depositus iuste super certis criminibus ausus fuerit attrectare ministerium dudum sibi commissum, hic ab eclesia penitus abscidatur.  Si quis excommunicatus excommunicationis suae ante audientiam communicare praesumpserit, ipse in se damnationis judicetur protulisse sententiamEt illud petendum est, ut statuere dignentur, ut si quis cuiuslibet honoris clericus iudicio episcoporum quocunque crimine fuerit damnatus, non liceat eum sive ab ecclesiis, quibus prefuit, sive a quolibet homine defensari, interposita poena damni pecuniae atque honoris, quo nec aetatem nec sexum excusandum esse precipiant. In
Abbreviated transcription (Latin):
onoratus & orbanur ep̃idixer̃ : Et illud nobis man¬
datum ẽ utquia proxime fratres nĩ numidiae
duo ep̃i ordinare praesum prer̃ pontificẽ non nisi
aduodecim censeatis celebrari ep̃orũ ordinatio¬
nes : d ureliur ep̃s dix̃. forma antiqua seruabitꝰ
utnonminur quã tres sufficiant qui fuerintder¬
tinati adep̃m ordmandum. propterea quia intmpoli

Expanded text:
onoratus et Urbanus episcopi dixerunt: Et illud nobis mandatum est, ut quia proxime fratres nostri Numidiae duo episcopi ordinare praesumpserunt pontificem, non nisi a duodecim censeatis celebrari episcoporum ordinationes. Aurelius episcopus dixit: Forma antiqua servabitur, ut non minus quam tres sufficiant, qui fuerint destinati ad episcopum ordinandum. Propterea, quia in Tripoli
Abbreviated transcription (Latin):
honorẽ patͥs & matͥs. & dilect̾ionẽ ꝓximi Feci in
possides: & implere frugib dando pauꝑibꝰ. &
habebis thesaurum incelis. Et sequere dnm
us ẽẽ ꝑfectus: eis sociatus. int̃ qͦs loquitur sapien¬
iam ille. qͥ nouit orpie qͥd distribuat diei & nocti.
it noris &tu: ut fiant et tͥ luminana infirmam̃¬
o çȩli. Qd̃ non fiet: nͥ fu̾i̾t illic cor tuũ: Qđ item
ñ fiet. nͥ fu̾it ulic thesaurus tuus: sic̃ audisti a
magistro bono: S contͥstata ẽ t̾ra sterilis: & spi
offocauerunt uerbum Uos aute genuni eiectum

Expanded text:
honorem matris et patris et dilectionem proximi. feci, inpossides et implere frugibus dando pauperibus et habebis thesaurum in caelis et sequere dominum, si uis esse perfectus, eis sociatus, inter quos loquitur sapientiam ille, qui nouit, quid distribuat diei et nocti, ut noris et tu, ut fiant et tibi luminaria in firmamento caeli: quod non fiet, nisi fuerit illic cor tuum; quod item non fiet, nisi fuerit illic thesaurus tuus, sicut audisti a magistro bono. sed contristata est terra sterilis, et spinae suffocauerunt uerbum. Yos autem, genus electum
Abbreviated transcription (Latin):
facta dicta mea aut si non dicta uoluntas mea fuit
autem dñe bonus et misericors: et dextera tua respi¬
iens ꝓfunditatem mortis meȩ & a fundo cordis mei
xhauriens abyssum corruptionis. Et hoc erat totũ
iolle quod uolebas: et uelle quod nolebas. Sed ubi
erat tam annoso tempore. et de quo imo altoq se¬
creto euocatũ est in mom̃to liberũ arbitriũ meui
quo subderem ceruicem leni uigo tuo. & humeros
leui sarcine tue xp̃e ihu aduitor m̃s & redempto
ñs: Quam suaue mͥ subito factũ ẽ carere suauitatib
nugarum. Et quas amutere metus fuerat: iam

Expanded text:
facta, dicta mea; aut, si non dicta, voluntas mea fuit? Tu autem, Domine, bonus et misericors, et dextera tua respiciens profunditatem mortis meae, et a fundo cordis mei exhauriens abyssum corruptionis. Et hoc erat totum nolle quod volebam, et velle quod volebas. Sed ubi erat tam annoso tempore, et de quo imo altoqcreto euocatum est in momento liberum arbitrium meum, quo subderem ceruicem leni iugo tuo et umeros leni sarcinae tuae, Christe Iesu, adiutor meus et redemptor meus? quam suaue mihi subito factum est carere suauitatibus nugarum, et quas amittere metus fuerat, iam
Abbreviated transcription (Latin):
occurrebat: & conabar cogitare te homo. & talis ho¬
mo sũmũ & solum et uerum dm̃: & te incorruptibi¬
lem & iniuolabilem & incõmutabilẽ totis medullis
credebam. Quia nesciens unde & quomodo: plane
tamen uidebam & certus eram. id quod corrumpi
potest deterius eẽ quam id quod ñ potest. Et quod

Expanded text:
occurrebat. et conabar cogitare te homo, et talis hooccurrebat. et conabar cogitare te homo, et talis homo, summum et solum et uerum deum, et te incorruptibilem et inuiolabilem et inconmutabilem totis medullis credebam, quia nesciens, unde et quomodo, plane tamen uidebam et certus eram id, quod corrumpi potest, deterius esse quam id quod non potest, et quod
Abbreviated transcription (Latin):
scđ̾m sensum quem tunc habebam: in quantalibet afflu¬
entia carnalium uoluptatum. Quos utiq amicos
gratis diligebam: uicissimq ab eis me diligi gratis
sentiebam. Otortuosas uias. lle anime audaci: quȩ
sꝑauit si ate recessisset se aliquid melius habitu
ram: uersa & reuersa in tergum. & in latera & in uen¬
trem. & dura sunt om̃ia: & tu solus requies. Et ecce
ades: & liberas a miserabilib erroribus: & constituis
nos in uia tua: & consolaris. & dicis. Currite: ego
feram. & ego ꝑducam: & ibi ego feram.¬
Am mortua erat adolescentia mea mala et nefanda:
& ibam in iuuentutẽ: quanto ȩtate maior. tanto uani¬
tate turpior: qui cogitare aliquid substantie. nͥ tale ñ
poteram quale ꝑ hos oculos uideri solet. Non te cogi¬
tabam ds̃ infigura corporis humani. Ex quo audi¬
re aliquid de sapientia cȩpi semꝑ hoc fugi. & gau¬
debam me hoc repperisse in fide spiritalis matris
nr̃e. catholicȩ tuȩ. Sed quid te aliud cogitarem nou

Expanded text:
m sensum quem tunc habebam in quantalibet affluentia carnalium voluptatum. Quos utique amicos gratis diligebam, vicissimque ab eis me diligi gratis sentiebam. O tortuosas vias! Vae animae audaci quae speravit, si a te receram! uersa et reuersa in tergum et in latera et in uentrem, et dura sunt omnia, et tu solus requies. et ecce ades et liberas a miserabilibus erroribus et constitues nos in uia tua et consolaris et dicis: "currite, ego feram et ego perducam et ibi ego feram.Iam mortua erat adulescentia mea mala et nefanda, et ibam in iuuentutem, quanto aetate maior, tanto uanitate turpior, qui cogitare aliquid substantiae nisi tale non poteram, quale per hos oculos uideri solet. non te\'cogitabam, deus, in figura corporis humani, ex quo audire aliquid de sapientia coepi; semper hoc fugi et gaudebam me hoc reperire in fide spiritalis matris nostrae, catholicae tuae; sed quid te aliud cogitarem non
Abbreviated transcription (Latin):
onfessionum mearum libri tredecĩ
& de malis & de bonis meis dm̃ lau¬
dant iustum et bonumatq in eũ
excitant humanũ intellectũ. et
affectũ. Interim qđ ad me attinet.
hoc in me egerunt cum scriberent᷑.¬
& agunt cum legunt᷑. Quid de illis alii sentiant.ip¬
si uiderint. Multis tamen fratrib eos multũ pla¬
cuisse. et placere. scio. Aprimo usq ad decimũ de
me scripti sunt: in tribus ceteris descripturis scĩs:
ab eo quod scriptum est. In pͥncipio fecit ds̃ cȩlum
& trãusq ad sabbati requiem. Et in quarto libro cũ
de amici morte animi mei miseriam confiterer. di¬
cens quod anima nr̃a una quodammͦ facta fuerat
ex duab &e ideo inquam forte mori metuebam. ne
totus ille moreret᷑ quẽ multũ amaueram: quȩ mͥ qua¬
si declamatio leuis quã grauis confessio uidetur.
quamuis ut cũq temꝑata sit hȩc ineptia. ineo qđ ad¬
ditum ẽ forte: & in libro derciodecioro qđ dixi fumam̃tũ

Expanded text:
onfessionum mearum libri tredecim et de malis et de bonis meis deum laudant iustum et bonum atque in eum excitant humanum intellectum et affectum; interim, quod ad me adtinet, hoc in me egerunt, cum scriberentur, et agunt, cum leguntur. quid de illis alii sentiant, ipsi uiderint; multis tamen fratribus eos multum placuisse et placere scio. a primo usque ad decimum. de me scripti sunt, in tribus ceteris de scripturis sanctis ab eo, quod scriptum est: in principio fecit deus caelum et terram, usque ad sabbati requiem.. In quarto libro, cum de amici morte animi mei miseriam confiterer dicens, quod anima nostra una quodam modo facta fuerat ex duabus: et ideo, inquam, forte mori metuebam, ne totus ille moreretur, quem multum amaueram; quae mihi quasi declamatio lenis quam grauis confessio uidetur, quamuis utcumque temperata sit haec ineptia in eo, quod additum est: forte. et in libro tertio decimo quod dixi: firmamentum
Abbreviated transcription (Latin):
enim ẽs nob̾. Inuocat te dñe fides mea quam dedisti
mͥ: quã inspirasti mͥꝑ humanitatẽ filii tui: ꝑ ministe¬
riũ p̃dicatoris tui. & quomͦ inuocabo dm̃ meic̃: dm̃¬

Expanded text:
enim es nobis. inuocat te, domine, fides mea, quam dedisti enim es nobis. inuocat te, domine, fides mea, quam dedisti mihi, quam inspirasti mihi per humanitatem filii tui, per ministerium praedicatoris tui. Et quomodo inuocabo deum meum,
Abbreviated transcription (Latin):
excitant humanũ intellec
aGnus es dñe: & laudabilis ualde.
Magna uirtus tua: & sapientiȩ tuȩ
non ẽ numerus. Et laudare te uult
homo aliqua portio creature tuȩ
homo circumferens mortalitatẽ
suam: circumferens testimoniums
peccat sui: testimoniũ quia suꝑbis
resistis. Ec tam̃ laudare te uult homo: aliqua portiõ
creaturȩ tuȩ. Cuexcitas. ut laudare te delectet.qa fe¬
cistinos adte: et inquietum ẽ cor nr̃m donec requies¬
cat inte. Damͥ dñe scire et intelligere. utrũ sit prius
inuocare te an laudare te: & scire te prius sitan inuo¬
care te. Sed qͥs te inuocat nesciens te: Aliud enim ꝓ
alio potest inuocare nesciens te. Anpocius inuocaris.
ut sciaris: Quom autẽ inuocabunt inquẽ ñ credioe¬
runt: Aut quomͦ credent sine p̃dicante: Et laudabt̃
dñm: qui requirunt eum. Querentes enim inueni.¬
ent eum: et inuenientes laudabunt eum. Queram
te dñe inuocans te: et inuocẽ te credens te. Predicatꝰ

Expanded text:
excitant humanum intellectagnus es, domine, et laudabilis ualde: magna uirtus tua et sapientiae tuae non est numerus. et laudare te uult homo, aliqua portio creaturae tuae, et homo circumferens mortalitatem suam, circumferens testimonium peccati sui et testimonium, quia superbis resistis: et tamen laudare te uult homo, aliqua portio creaturae tuae. tu excitas, ut laudare te delectet, quia fecisti nos ad te et inquietum est cor nostrum, donec requiescat in te. da mihi, domine, scire et intellegere, utrum sit prius inuocare te an laudare te et scire te prius sit an inuocare te. sed quis te inuocat nesciens te? aliud enim pro alio potest ut sciaris? quomodo autem inuocabunt in quem non crediderunt? aut quomodo credent sine praedicante? et laudabunt dominum qui requirunt eum. quaerentes enim inuenient eum et inuenientes laudabunt eum. quaeram te, domine, inuocans te et inuocem te credens in te; praedicatus
Abbreviated transcription (Latin):
onem deri aut consensum plẽbis ha¬
buisset. aut etiam donum comitis qđ
plus obẽẽ. qͦm ꝓdẽt debuerat accepisset.
consilio itaq nr̃o ⁊ quoruindam com¬
ꝓuincialium suorum maiestatis urȩ
p̾sentram adũt. acceptiniis aut instum
ꝓ ratione udicitm. alit necessarium
ꝓ dispensatione consilium. Ausu gͥ fa-¬
miliaritatis. filialis suggero sc̃ĩtati uix
quatinꝰ apud maiestatem ur̃am gau

Expanded text:
onem cleri aut consensum plebis habuisset, aut etiam donum comitis, quod plus obesse quam prodesse debuerat, accepisset. Consilio itaque nostro et quorumdam comprovincialium suorum majestatis vestrae praesentiam adiit, accepturus aut justum pro ratione judicium, aut necessarium pro dispensatione consilium. Ausu igitur familiaritatis filialis suggero sanctitati vestrae, quatenus apud majestatem vestram gau
Abbreviated transcription (Latin):
aschali summo pontifici. Iyo
humił eccłȩ carnotensis mini¬
nauigare. ⁊ pꝰ suꝑata naufrãgia
nauem in tuto collocare. Qm̃ uidicia ro-¬
manȩ ecdȩ a uemine foris retractari pos:¬
se eadem romana eccła docente did̾icimꝰ.
si qui aliqñ se p̃grauatos ipsius eccłȩ auc¬
toritate conqueruntur. hoc eis consilum
damꝰ ut ñ descendant in egiptum propt̃
auxilium. s ab ipsa ad ipsam consugiant.
ce inde expetant leuamen. uñ se conque¬
runtur accepisse graciamen qr q̃ aliquando
.corripit pat̾na seueritate. eadem freq̃nter
colligit mat̃na pietate. Qđ ideo p̃libaui¬
mꝰ beatitudini ur̃ȩ ut causam fossatensiũ
monachorũ patient̃ audiatis:⁊ quantum

Expanded text:
o pontifici, IVO, humilis Ecclesiae Carnotensis mininavigare, et post superata naufragia navem in tuto collocare. Quoniam judicia Romanae Ecclesiae a nemine foris retractari posse, eadem Romana Ecclesia docente didicimus , si qui aliquando se praegravatos ipsius Ecclesiae auctoritate conqueruntur, hoc eis consilium damus, ut non descendant in Aegyptum propter auxilium, sed ab ipsa ad ipsam confugiant, et inde expetant levamen, unde se conqueruntur accepisse gravamen, quia quae aliquando corripit paterna severitate, eadem frequenter colligit materna pietate. Quod ideo praelibavimus beatitudini vestrae, ut causam Fossatensium monachorum patienter audiatis, et quantum
Abbreviated transcription (Latin):
mina queq messem latura suꝑ seminaren
differes. hec hactenus. De ceto deuotissime pꝰ¬
tulo pat̾nitatem tuam. quatinꝰ paruitati me¬
ȩ rescribas. utrum naui ꝑlelitantis eccłe et
ianpene naufragium patientis. manũ adhi¬
he disponas. & quo in loco circa inicium.

Expanded text:
mina quaeque messem latura superseminare non mina quaeque messem latura superseminare non differres. Haec hactenus. De caetero devotissime postulo paternitatem tuam quatenus parvitati meae rescribas, utrum navi periclitantis Ecclesiae, etiam pene naufragium patientis, manum adhibere disponas, et quo in loco circa initium
Abbreviated transcription (Latin):
reliqui mͥ septem milia uirorum qui ñ
curuauert̃ genua sua ante baal. Licet ad
placitum herodis saltet herodias. petat cap̃
ioħis. concedat herodes. dicat tñ pobannes
non licet tͥ uxorem tuam inordinate re¬
luiquere & gtribuł tui coniugem nel
pelicem in coniugium habere. Licet bala
am doceat balac edere ⁊ fornicari. finees
tũ ñ parcat israhelite cũ madianitide
fornicanti. Licet ad ꝑsuasionem simoruis
nero petrum liget in carcere ñ minꝰ tñ
petrus simoni dicat peccunia tua teciun
sit ui ꝑditione. Quanto enim studiosius¬
ꝑu̾sorum temeritas et audacia rectiauoinis sta¬
tum labefac̾tare conatut. eo uehementius est̃
eorum imꝓbitati resistendum. et relligio
omi xp̃iane c̃sulendum. ⁊ lam̃tabilib eccłe
ruinis obuiandum. Non ħ quasi ignoranti
scribo. s ꝑsua sum ẽẽ uellem tue pat̾nitati ut
iterum manum ad aratrum miteres. et de
agro domini spinas quas posses euelleres & se¬

Expanded text:
Reliqui mihi septem millia virorum, qui non Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua sua ante Baal . Licet ad placitum Herodis saltet Herodias, petat caput Joannis, concedat Herodes , dicat tamen Joannes: Non licet tibi uxorem tuam inordinate relinquere, et contribulis tui conjugem, vel pellicem in conjugium habere. Licet Balaam 12 doceat Balac edere et fornicari, Phinees tamen non parcat Israeliti cum Madianite fornicanti . Licet, ad persuasionem Simonis, Nero Petrum liget, incarceret , non minus tamen Petrus Simoni dicat: Pecunia tua tecum sit in perditione perversorum temeritas et audacia rectitudinis statum labefactare conatur, eo vehementius est eorum improbitati resistendum, et religioni Christianae consulendum, et lamentabilibus Ecclesiae ruinis obviandum. Non haec quasi ignoranti scribo, sed persuasum esse vellem tuae paternitati, ut iterum manum ad aratrum mitteres, et de agro Domini spinas, quas posses, evelleres, et se