comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
herbã nouimꝰ humuẽ: sꝯ medicinalem
Saxo herere radicib dicit᷑ Inde inmistĩa
munꝗdandi cordis similitudo assũptaẽ.
p̃hende inqͥt ꝙ turadicẽ dil ectionis. petiã
tuã Esto humił in humili dõ tuo: ut si
excelsꝰ ingłificato dnõ dõtuo Asꝑggeris
hysopo  humilitas x iñ te mundãbit
Noli herbã c̃cẽpnere : uini medicam̃ta ad¬
tende Aliꝗͥd etiã dicã. qđ amedicis solem
audire. ut experiri inegrotis: hẏ sõpum
dicunt purgandis pulmonib aptũ eẽ:
Inpulmonẽ: solet notari suꝑbia Illic
enĩ inflatio: illic anbelitꝰ Dicebat᷑ desaule ꝓsecuto
nos. spirans cedẽ. anhelabat cedes. auhel abat san¬
guinẽ. ñdũ purgato pulmone Audi ꝙ hunc
humiliatũ. ꝗt hr sopo purgacũ Asꝑ gesme
hysopo & mundabor: Lauab̾me. id ẽ. munda¬
bisme: ꝙ suꝑ niuẽ dealbabor Et si fuerint in¬
tur Detalib sibi exhibet uestẽ sine macula
& ruga: d inde uestis eiꝰ in monte ꝙ innube tan¬

Expanded text:
herbam novimus humilem, sed medicinalem: saxo haerere radicibus dicitur. Inde in mysterio mundandi cordis similitudo assumpta est. Apprehende et tu radicem dilectionis petram tuam: esto humilis in humili Deo tuo, ut sis excelsus in glorificato Deo tuo: Aspergeris hyssopo, humilitas Christi te mundabit. Noli herbam contemnere, vim medicamenti attende. Aliquid etiam dicam quod a medicis solemus audire, vel experiri in aegrotis. Hyssopum dicunt purgandis pulmonibus aptum esse. In pulmone solet notari superbia: illic enim inflatio, illic anhelitus. Dicebatur de Saulo persecutornos spirans caedem : anhelabat caedes, anhelabat sanguinem, nondum purgato pulmone. Audi et hic humiliatum, quia hyssopo purgatum: Asperges me hyssopo, et mundabor; lavabis me, id est, mundabis me: et super nivem dealbabor. Etsi fuerint, in. De talibus sibi exhibet Christus vestem sine macula et ruga . Proinde vestis ejus in monte, quae tan
Abbreviated transcription (Latin):
surrex̃: Ille qͥita se humiliauit. ut indignum¬
se diceret soluerẽ corrigia calciam̃ti dnĩ sui
Ioħs ille baptista dans głam magistrosuo Et
sã. sponse: Anucꝰ aut̃ sponsi. stat ꝙ audit eũ
Stantẽ se fec & audientẽ ñ cadentẽ ꝙ loquen

Expanded text:
surrexit , ille qui ita se humiliavit ut se indignumsurrexit , ille qui ita se humiliavit ut se indignum diceret solvere corrigiam calceamenti Domini sui , Joannes ille Baptista, dans gloriam magistro suo et sam, sponsus est; amicus autem sponsi stat et audit eum. Stantem se fecit et audientem, non caden
Abbreviated transcription (Latin):
humił ẽ: Qui aut docet: laborat ut ñsit
suꝑb: Nemale placendi affectꝰ uirepat:
ne deo displiceat. qͥ uult placere homi¬
iubs Magnꝰ tremor ẽ. in docente frr¬
urĩs Credite cordi nrõ: qđ uide ñ po¬
testis Scit ipse qͥ mitescat nob. qͣ ꝓpi¬
tuis sit nob. cũ ꝗdo subillo timore as
uos loquim᷑ Cũaut ipsũ aliqͥ sugge¬
rentẽ & dolentẽ intꝰ audimꝰ. securi
sumꝰ. securi gaudemꝰ: Subinagistro enĩ sumꝰ.
illiuꝰ głam̃ quęrimꝰ. illũ docentẽ laudamus
Delectat nosueritas eiꝰ intꝰ ubi nemo fac̃. uł audit
ftrepitũ: Ibidiã iste eẽ lȩtitiã suã: & ex ulta¬
tionẽ suad̃ Auditiu meo inqͥt dab gaudium¬
ditui meo dab̾ ecultationẽ. & lȩcitia: c̃tinuo
demonstrauit qͥd faciat. aut dicito: Et ex ui¬
tabt̃ inqͥt ossahumiliata Humiliata ossa
Ossadudientis ñhabent fastũ. ñ habent tumo¬
rẽ. quẽ inse uixiuncit qͥlo qͥtur: Indeq ille
humit. magnꝰ. qͦ innatis mulierũ nemo magnꝰ

Expanded text:
humilis est: qui autem docet, laborat ut non sit superbus, ne male placendi affectus irrepat, ne Deo displiceat qui vult placere hominibus. Magnus tremor est in docente, franostris. Credite cordi nostro quod videre non potestis: scit ipse qui mitescat nobis, qui propitius sit nobis, cum quanto sub illo tremore ad vos loquimur. Cum autem ipsum aliquid suggerentem et docentem intus audimus, securi sumus, securi gaudemus: sub magistro enim sumus, illius gloriam quaerimus, illum docentem laudamus: delectat nos veritas ejus intus, ubi nemo facit vel audit strepitum: ibi dixit iste esse laetitiam suam et exsultationem suam. Auditui meo, inqditui meo dabis exsultationem et laetitiam; continuo demonstravit quid faciat auditio, Exsultabunt ossa humiliata. Humiliata sunt ossa, ossa audientis non habent fastum, non habent tumorem, quem in se vix vincit qui loquitur. Inde et ille humilis magnus, quo in natis mulierem nemo major
Abbreviated transcription (Latin):
dus inc̃spectutuo. nec infans cuiꝰẽ. unius
diei uita suꝑ trã Nouimꝰ enĩ exbaptismo xpĩ
solui peccata. baptismũ xp̃ĩualere adremis¬
sionẽ peccatorũ Si infantes omĩ mͦ innocen¬
tess̃. cur matres ad excłam cũ languentib cur¬
runt : qͥd illo baptismo. qͥdilla rẽmissione
dimittit᷑ innocenti : magis uideo flentẽ. qͣm
irascentẽ Quid deluit bãptismũ : qͥd soluit
illa grã  soluit᷑ ꝓ pago peccati Qx siloqui
tͥ posset ille infans: diceret. & suã intel¬
lectũ hab̾et quẽ hahebat dauid: respon¬
deret tͥ Quid me adtendis infantẽ : ñ qͥdẽ
uides facinora mea Sꝯ ego miniqͥtate c̃cep¬
tꝰsũ s ꝙ in peccatis mat̾ meã me in utero aluit
uał natꝰ ẽ. xp̃c. sine mascuło ex uirgine c̃ci¬
piente despũ scõ. Non potest iste dici muini¬
qͥtate c̃ceptꝰ. ñ potest dici inpeccatis mat̾ eiꝰ mu

Expanded text:
infans cujus est unius diei vita super terram ? Novimus enim et Baptismo Christi solvi peccata, et Baptismum Christi valere ad remissionem peccatorum. Si infantes omni modo innocentes sunt, cur matres ad Ecclesiam cum languentibus currunt? Quid illo Baptismo, quid illa remissione dimittitur? Innocentem magis video flentem quam irascentem. Quid eluit Baptismus? quid solvit illa gratia? Solvitur propago peccati. Quia si loqui tibi posset ille infans, diceret; et si jam intellectum haberet, quem habebat David, responderet tibi: Quid me attendis infantem? Non quidem vides facinora mea: sed ego in iniquitate conceptus sum, Et in peccatis mater mea me in utero aluit. us est Christus sine masculo, ex virgine concipiente de Spiritu sancto. Non potest iste dici in iniquitate conceptus; non potest dici, In peccatis mater ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
minibi : ꝙ alit̾ iusũẽ. dõ Ego aut̃ puto imple
inbono: Sic̃ eũsꝰ ꝓaułꝰ ꝑ sequutor. edifcatꝰ
paul p̃dicator Quis ñ dicer et cuotatẽ istã
inquanẽ sumꝰ felicit eũsã. sioms illi insanimi
gis suis desertis adeccłam c̃puncto co de c̃cur¬
rerent. dei miscđiam desuis factis p̃teritis in
re. suffoqere. eũtere. dis ꝑđe: ꝙ rursꝰ ȩdi¬
s̃care ꝙ plantare Inde ẽ. uoxilla diĩ: eͥgo
ꝑcuti.ĩ ꝙ ega sanabo ł cutit puttediuem
facinoris: sanat dolorẽ uulneris Faciunt
hocscũ seccant łcutiunt. ꝙ sanant Arimant
se ut feriant: ferrũ gestant. & curare ueni¬
unt Sꝰ qx peccata magna erant nineuita¬
rũ: dixer̃ quisnouit : hocinicertũ pate¬
faceret dñs pyuo suo dauid Cũ enĩ dixisset
stante se uute ꝓpħa. p̃dicauit. sta

Expanded text:
minibus, et aliter visum est Deo. Ego autem puto impletin bono: sicut eversus Saulus persecutor, aedificatus Paulus praedicator . Quis non diceret civitatem istam, in qua nunc sumus, feliciter eversam, si omnes illi insani, nugis suis desertis, ad ecclesiam compuncto corde concurrerent, Dei misericordiam de suis factis praeteritis ire, suffodere, evertere, disperdere, et rursus aedificare, et plantare . Inde est vox illa Domini: Ego percutiam, et ego sanabo . Percutit putredinem facinoris, sanat dolorem vulneris. Faciunt medici cum secant, percutiunt et sanant; armant se ut feriant, ferrum gestant et curare veniunt. Sed quia peccata magna erant Ninivitarum, dixerunt. Quis novit? Hoc incertum patefecerat Deus servo suo David. Cum enim dixisset, s
Abbreviated transcription (Latin):
iniduqͥtate c̃cipiunt᷑ om̃s ꝙ inpeccatis inutõ
amatrib abluunt᷑. qr peccatił ẽ. misceriẽiu¬
gib : sꝯ qe illud qđ sit. utiq fit decarne pe¬
nali Penaenĩ carnis: morsẽ: Utiq in est
ipsa mortalitas unde apłs ñmoriturũ corpꝰ
dix̃. sꝯmortuũ: Corpꝰ qͥdẽ mortiuĩ ẽ. ꝓpt̃ pec¬

Expanded text:
iniquitate concipiuntur homines, et in peccatis in utero a matribus aluntur, quia peccatum est misceri conjugibus; sed quia illud quod fit, utique fit de carne poenali. Poena enim carnis mors est, et utique inest ipsa mortalitas. Unde Apostolus non moriturum corpus dixit, sed mortuum: Corpus quidem mortuum est,
Abbreviated transcription (Latin):
lexiuxta: minist is habeat in nocentes
Aqdtenditis quã ꝯducitis. adtendite ꝙ quiesti:
Illi hoc auẽito: iuiꝰ pꝰ alaĩm discesser̃ Re¬
mansit adultera. qͥns̃: Renansit uulne¬
rata. & medicꝰ Remansit magna miserias
ꝙ magna miscłia Ad ducentes erubuer̃.
nec ueniã ꝓetiuer̃ Adducta cõfusdẽ: &
sanata Ait illi dns Mulier nemote c̃dẽt¬
nauit : ꝙ illa: Nemo dnẽ ꝙille: Nec egote
c̃dẽpnabo: uade deinceps noli peccãre
omła quȩ ineissunt ꝑ ĩpsũ factar̾. lex sine
suã. qr necimꝑator c̃tra leges suas fac̃ ꝗdo
c̃fessis dat indulgentiã: Morses minist̃

Expanded text:
entes. Attenditis quam adducitis, attendite et qui estis. Illi hoc audito, unus post alterum discesserunt. Remansit adultera et Dominus, remansit vulnerata et medicus, remansit magna miseria et magna misericordia. Adducentes erubuerunt, nec veniam petiverunt; adducta confusa est, et sanata. Ait illi Dominus: Mulier, nemo te condemnavit? Et illa: Nemo, Domine. Et ille: Nec ego te condemnabo; vade, deinceps jam noli peccare . omnia quae in eis sunt per ipsum facta sunt, lex sine suam, quia nec imperator contra leges suas facit, quando confessis dat indulgentiam. Moyses minister
Abbreviated transcription (Latin):
mundi Dix̃ hoc ꝓximꝰ passioni Et in me in¬
qͥt inchil inueniet Nichil peccati. nichil mor.¬
te dignũ. nich il dãpnatione dignũ ꝙ tan¬
quã ei diceret᷑: Quare gͦ moreris & sequit᷑
& dic̃ Sꝰ ut sciant om̃s qt uoluntatẽ patris
mei facio: surgite eamꝰ hinc Patior inquit
dignꝰ ꝓindignis. ut eos dignos faciã uitȩ mee.
ꝓ quib indig̾ne patior mordẽ illorũ huic
ita ⁊. nullũ habentẽ pes catũ: dic̃ in ñ sen¬
tia ꝓpħa dauid Tibi soli peccaui. ꝙ cȩtã¬

Expanded text:
dixit haec proximus passioni, et in me nihil inveniet, nihil peccati, nihil morte dignum, nihil damnatione dignum. Et tanquam ei diceretur, Cur ergo moreris? Sequitur, et dicit: Sed ut sciant omnes quia voluntatem Patris mei facio, surgite, eamus hinc . Patior, inquit, indignus pro dignis, ut eos dignos faciam vita mea, pro quibus indigne patior mortem illorum. Huic itaque nullum habenti peccatum dicit in praesentia propheta David: Tibi soli peccavi, et
Abbreviated transcription (Latin):
& idõ alienȩ nĩgnoscebat Sꝯ ꝓpħa adhoc
missos abstulic adorso peccatũ ꝙ ante oculos
posuit. ut uidet illã sententiã tã seuerã inse ꝓ
lata: Adsectandũ ꝙ sauandũ uulnꝰ cordis eł¬
nentes laqueũ tẽptationis. ꝙ ut id qđ posue¬
rant incidentes In adultero inqͥunt hęc mu¬
lier dep̃hensa ẽ Morse aut̃ huiꝰ modila¬
pidari iussit Tude illa qͥdcenses: tanꝗ bicipi¬
ti muscipula tẽpeantes cape sapientiã dĩ. ut
si iuberet occidi. ꝑdet mansuetudiuis formã
Si aut̃ iub̾et dimitti: incurreret tanꝗ rep̃hen¬
sor legiscalũpniã Quid gͦ respondie : ñ
ait occĩdite. ñ ait donittite. saic Quisine

Expanded text:
et ideo alienae non ignoscebat. Sed Propheta ad hoc et ideo alienae non ignoscebat. Sed Propheta ad hoc missus, abstulit a dorso peccatum, et ante oculos posuit, ut videret illam sententiam tam severam in se esse prolatam. Ad secandum et sanandum nentes laqueum tentationis, et in id quod proposuerant incidentes. In adulterio, inquiunt, haec mulier deprehensa est: Moyses hujusmodi lapidari jussit; tu de illa quid censes? tanquam bicipiti muscipula tentantes capere Sapientiam Dei, ut si juberet occidi, perderet mansuetudinis famam; si autem juberet dimitti, incurreret, tanquam reprehensor legis, calumniam. Quid ergo respondit? Non ait, Occidite; non ait, Dimittite: sed ait, Qui se
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ quęro miscđiã: Nlorunpunitũ erit Sꝯ
idõ nolo ut tumepunias: qt ego peccatũ
meũ punio Idõ peco ut ignoscas. qr agnos¬
co Q m̃ iniqͥtatẽ meã ego agnosco.: & delic¬
tũ meũ corã me ẽ. seꝑ: Nonposiu pꝰ dorsum
meũ qđ feti: ñ intueor alios oblitꝰ ma. ñ
affecto stipula eicere deoculo stĩs mei. cũ
sit trabes in oculo meo ł eecatũ meũ corã
dinẽ mͥ ꝓposuit Ait enĩ uathan ꝓ ꝑħa
addauid Erat diues qͥdã habens pluri¬
mas oues. pauꝑ aut̃ uicinꝰ eiꝰ habebat .u¬
nã ouiculã. quã insinu suo. ꝙ decibo suo
nutriebat: Uenit hospes diuiti. nichil de
grege suo ab stulit. ouiculã uicini patꝑis
c̃cupiuit. ipsã suo hospiti occidit: Quiddignꝰ ẽ:
ubi captꝰ eẽt. morte dignũ diuitẽ dix. ꝙ ouẽ
reddendã in qͣdruplũ Seucrissune atq ustis¬
sime: sꝰ peccatũ eiꝰ ñdũ erat corã eo Post dorsũ¬
erat qđ fecerat Suã iniqͥtarẽ ñdũ agnoscebat:

Expanded text:
us quaero misericordiam: non impunitum erit, sed ideo nolo ut tu me punias, quia ego peccatum meum punio; ideo peto ut ignoscas, quia iniquitatem meam ego agnosco, et delictum meum coram me est semper. Non posui post dorsum meum quod feci, non intueor alios oblitus mei, non affecto stipulam ejicere de oculo fratris mei, cum sit trabes in oculo meo : peccatum meum ante dinem mihi proposuit. Ait enim Nathan propheta ad David: Erat dives quidam habens plurimas oves; pauper autem vicinus ejus habebat unam oviculam, quam in sinu suo et de suo cibo nutriebat: venit hospes diviti; nihil de grege suo abstulit, oviculam vicini pauperis concupivit, ipsam suo hospiti occidit: quid dignus esubi captus esset, morte dignum divitem dixit, et ovem reddendam in quadruplum . Severissime atque justissime. Sed peccatum ejus nerat quod fecerat: suam iniquitatem nondum agnoscebat,
Abbreviated transcription (Latin):
culca sapientie tuȩ manifestasti mͥ Uerita¬
tẽ dilexisti Inꝑ unita peccata eorũ etiã quib
ignoscis ñ reliqͥsti Ueritatẽ dilȩxisti Sic misc¬
diã progasti. ut seruares ueritatẽ Ignoscis
c̃fitenti. ignoscis. sꝯse ipsũ punient Ita serua¬
b̾at᷑ Ueritas. qr peccatũ punit᷑ Ecce enĩ ue

Expanded text:
ti mihi. Veritatem dilexisti: id est, impunita peccata etiam eorum quibus ignoscis, non reliquisti. Veritatem dilexisti: sic misericordiam praerogasti, ut servares et veritatem. Ignoscis confitenti, ignoscis, sed seipsum punienti: ita servaberatur; veritas, quia pecca
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt mariti int̾fectio nescientis. ꝙ nec saltem
tes fecer̃. & qͥ scientes c̃sequunt᷑: Nong libet
gis magisq laua peccata scientis. qͥ ablu¬
isti peccata ignorantis: nec sic desꝑ andũ
de iniscdiatua Et adelicto meo mundame
Qĩ merito medicꝰ ẽ. affert mercedẽ Ds̃ est
offer sacrifitiũ Quiddabit ut munderis:
uide quẽ inuoces Iustũ inuocas: odit pec¬
cata Siiustꝰ ẽ: uindicat inpeccatis Suus¬
tus ẽ. ñ poteris auferre adnõ dõ iustitiã eiꝰ.
Implora miscdiã: sꝯ adaende iustitiã. Misc¬
dia ẽ. ut ignoscat peccanti : uisticiaẽ. ut
puniat peccatũ Quid gͦ : quęris miscđiã.
peccatũ in punitũ remanebit : Respondic

Expanded text:
 mariti nescientis, et nec saltem tes fecerunt; et qui scientes, consequuntur non qualemlibet gis magisque lava peccata scientis, qui abluisti peccata ignorantis. Nec sic desperandum de misericordia tua. Et a delicto meo munda me. Quo merito? Medicus est, offer mercedem: Deus est, offer sacrificium. Quid dabis ut munderis? Vide enim quem invoces; justum invocas: odit peccata, si justus est; vindicat in peccata, si justus est; non poteris auferre a Domino Deo justitiam ejus. Implora misericordiam, sed attende justitiam: misericordia est ut ignoscat peccanti, justitia est ut puniat peccatum. Quid ergo? Quaeris misericordiam, peccatum impunitum remanebit? Responderit
Abbreviated transcription (Latin):
Exaltat᷑ aut̾ mens. cũ iã dici potest.: Mence
seruio legi dĩ: ut cętã hominis peccata sub¬
dant᷑. cũ iã carnis resurrectione absorbet᷑
mors inuictoriã.: Uoce mea addmin clamaui.
Uoce illa intima & intentissima. Et ex audi¬
uit me demonte sco suo.: Deipso ꝑque nob̾
sub uenic: &ꝰ qͦ mediatore nos exaudit. łgo
dormiui & somnũ cępi. oo exsurręxi. qm̾
dñs suscipiet me. Quis hoc ñ pocest dicere
fideliũ recolens mortẽ peccatoꝵ suoꝵ. &
donũ regenerationis : nontimebo milia popli
circũ dantis me Exceptis hisquę uniũs ali¬
ter aeccła sustinuit & sustinet: habet etiam
unus qͥsq tẽptationes. qͥb circũ uallatus
ħec dicat: Exurge dnẽ: saluumefac ds̃
ms. hoc .ẽ. facme exsurgere.: Qm̾ tuꝑ
cussisti om̃s adũ sances mͥ sine causa .: Recte
in p̃ destinatione diciẽ dediabolo & angłis eiꝰ.
qͥ ñ solũ in cotũ corpꝰ xpĩ. sedetiã iusingulos

Expanded text:
Exaltatur autem mens, cum jam dici potest, Mente servio legi Dei ; ut caetera hominis pacata subdantur, cum jam carnis resurrectione absorbetur mors in victoriam . Voce mea ad Dominum clamavi: voce illa intima et intentissima. Et exaudivit me de monte sancto suo: de ipso per quem nobis subvenit, et quo mediatore nos exaudit. Ego dormivi, et somnum cepi; et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me: quis hoc non potest fidelium dicere, recolens mortem peccatorum suorum, et donum regenerationis? Non timebo millia populi circumdantis me. Exceptis his quae universaliter Ecclesia sustinuit et sustinet, habet etiam unusquisque tentationes quibus circumvallatus haec dicat: Exsurge, Domine, salvum me fac, Deus meus; hoc est, Fac me exsurgere. Quoniam tu percussisti omnes adversantes milti sine causa: recte in praedestinatione dicitur de diabolo et angelis ejus, qui non solum in totum Christi corpus, sed etiam in sing
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cidunt᷑ credentes.  ineã quȩ xp̃i corpꝰ. ẽ.
trans ferunt᷑.: His dentib dictũ . e̾. petro. ut
manducaret mactata animalia : idẽ. occiden¬
do ingentib qđ erant. & trans mutando in id
qđ ipse iẽ. Et de his dentib exde dicitur:
Dentes tui sic̃ deconsarũ ascendentiũ delaua¬
chro : quȩ om̃s geminos pariunt. & non iẽ :¬

Expanded text:
praeciduntur credentes, et in eam quae Christi corpus est praeciduntur credentes, et in eam quae Christi corpus est transferuntur: his dentibus dictum est Petro ut manducaret mactata animalia ; id est, occidendo in Gentibus quod erant, et transmutando in id quod ipse esset. Et de his dentibus Ecclesiae dicitur: Dentes tui sicut grex detonsarum ascendens de lavacro, quae omnes geminos pariunt,
Abbreviated transcription (Latin):
aduersantes mͥ sine causa.: Nonenĩ ꝓpterea eu̾¬
saluui facit qr ꝑcussit inimicos eiꝰ: sed potiꝰ ipso
saluo facto. illos ꝑcussit: Ergo adid qđ seqͥtur
ꝑtinet: ut iste sit sensus.: Im tuꝑ cussisti oms ad¬
uersantes mͥ sine causa: dentes peccatoꝵ con¬
triuisti.: Idẽ. inde cont̾eriusti dentes peccato¬
rũ. qm̾ ꝑ cussisti onis aduersantes mͥ. Poena
qͥppe aduersantiũ quadentes eoꝵ contritis.
idẽ. inirritũ quasi inpuluerẽ ꝑducta uerba
peccator dilacerantiũ maledictis filiũ dĩ: ut
sic accipiamꝰ dentes uerba maledica. qͥb denti¬
bus dic̃ apłs.: Si aut̃ mordetis. inuicẽ : iudete
ne consũ mamini ab inuicẽ.: Poss oo dentes pec¬
cator accipi pͥncipes peccators : qͦrũ aucto¬
ricate qͥsq desocietate recte uiuentiũ p̃cidit᷑.
aꝰ quasi incorporat᷑ male uiuentib.: His den¬
tib contarii sunt dentes aecłȩ: qͦrũ auctori¬
tate aberrore genciliũ uariorũq doginau

Expanded text:
santes mihi sine causa: non enim propterea salvum facit, quia percussit inimicos ejus; sed potius ipso salvo facto, illos percussit. Ergo ad id quod sequitur pertinet; ut iste sit sensus, Quoniam tu percussisti omnes adversantes mihi sine causa, dentes peccatorum contrivisti; id est, inde contrivisti dentes peccatorum, quoniam percussisti omnes adversantes mihi. Poena quippe adversantium est, qua dentes eorum contriti sunt, id est, in irritum quasi in pulverem perducta verba peccatorum dilacerantium maledictis Filium Dei; ut sic accipiamus dentes, verba maledica, quibus dentibus dicit Apostolus: Si autem mordetis invicem, videte ne consumamini ab invicem . Possunt et dentes peccatorum accipi principes peccatorum, quorum auctoritate quisque de societate secte viventium praeciditur, et quasi incorporatur male viventibus. His dentibus contrarii sunt dentes Ecclesiae, quorum auctoritate ab errore gentilium variorumque dogmatum
Abbreviated transcription (Latin):
um: detẽ salucẽ talit̃ sꝑantẽ.: P ocest iste
psalmꝰ accipi ad ꝑsonã xpĩ alio mͦ: idẽ.
ut totꝰ loquat᷑.: Totꝰ dico cũ corpore suo:
est huiꝰ corporis: ꝓpẽ qđ alio loco dicit.
Ueritatẽ aut facientes incaritate: augram̃
in illo ꝓ omĩa qͥ .ẽ. caput xp̾c. ex qͦ totum

Expanded text:
antem. 9. Potest et iste psalmus accipi ad personam Christi alio modo, id est, ut totus loquatur. Totus dico, cum corpore suo cest hujus corporis. Propter quod alio loco dicit: Veritatem autem facientes in charitate, augeamur in
Abbreviated transcription (Latin):
mori.: Qm tuꝑ cussisti om̃s ad ũsantes mͥ
sine causa. dentes peccatoꝵ contriuisti:
Iã regnante ȩccła inimici nominis xpĩani
confusione ꝑcussis: & siue maledica ũba
corp. siue pͥncipatꝰ inirritũ ducti.: Credi¬
te gͦ homines : qm dnĩ. ẽ. salus.: Et tu
dñe . sit suꝑ popłm tuũ benedictio tuaꝵ
P otest ecia hoc unusqͥsq nr̃m dicere:

Expanded text:
mori. Quoniam tu percussisti omnes adversantes mihi sine causa, dentes peccatorum contrivisti: jam regnante Ecclesia, inimici nominis christiani confusione percussi sunt, et sive maledica verba eorum, sive principatus, in irritum deducti. Credite ergo, homines, quod Domini est salus: et, tu, Domine, sit super populum tuum benedictio tua. 10. Potest etiam unusquisque nostrum dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
peccator contriuisti: id ẽ. in irritũ adduxis¬
ti pͥncipes peccator: ꝑ cuciendo om̃s adũ¬
santes mͥ sine causa.: Principes enĩ eu̾ scđm
euangłicã. historiã ꝑ secutis : cũ mulcitudo
sententia. & p̃cepit hominib qͥd crederent:
& ꝓcredentib orauit: Nã diĩ ÷ salus: cũ
dĩ adhomines sermo dirigit᷑.: Nec ita seqͥt᷑.
M suꝑ popłm suũ benedictio eiꝰ. ut totu̾ homi¬
nib dictũ sit : sed ad ipsũ dm oratio conũtit᷑.
ꝓipso popło cui dictũ .eͥ. dnĩ .ẽ. salus.: Quid
felix ego homo. qͥsme libabit decorpore

Expanded text:
catorum contrivisti; id est, in irritum adduxisti principes peccatorum, percutiendo omnes adversantes mihi sine causa: principes enim eum secundum evangelicam historiam persecuti sunt, cum multitudo sententia et praecepit hominibus quid crederent, et pro credentibus oravit: nam, Domini est solus cum dicitur, ad homines sermo dirigitur; nec ita sequitur, Et super populum suum benedictio ejus, ut totum hominibus dictum sit; sed ad ipsum Deum oratio convertitur, pro ipso populo cui dictum est: Domini est salus. Quid felix ego homo, quis me liberabit de corpore
Abbreviated transcription (Latin):
electi eiꝰ & ꝑsecutores eoꝵ puniunt᷑. Dicat
popłs dĩ etiã illuo. Ego dormiui & sõnũ
cepi. & exsurrexi. qm̃ dñs suscipiet me: ut
aduingat᷑. & cohereat capiti suo : Huic enĩ
popło dĩ dictũ .ẽ. Surge qͥ dormis. & exsur¬
ge amortuis. & conting&s te xp̾s: qm depec

Expanded text:
tores eorum puniuntur. Dicat populus Dei etiam illud: Ego dormivi, et somnum cepi; et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me, ut adjungatur et cohaereat capiti suo; huic enim populo dictum est: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et continget te Christus ;
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rarũ. qđ iã contigisse scimꝰ.: Pãt quio
multiplicatis qͥ tribulanc me: multi insurgunt
aduersũme. xpĩanũ nom ex t̃minare cũpi¬
entes.: Multi dicunt anime meȩ: non .ẽ.
salus illi indõ eiꝰ: Nonalit̃ enĩ sꝑarent pos¬
se se ꝑde ęxcdam latissime pullulantẽ: ni¬
si addĩ curã ꝑtinere ñ cred̾ent. T uaut̃ đ¬

Expanded text:
isse scimus: Domine, quid multiplicati sunt qui tribulant me? multi insurgunt adversum me, christianum nomen exterminare cupientes. Multi dicunt animae meae: Non est salus illi in Deo ejus: non enim aliter sperarent posse se perdere Ecclesiam latissime pullulantem, nisi ad Dei curam pertinere non crederent. Tu aut
Abbreviated transcription (Latin):
hendite disciplinam. nequando irascacur do.¬
minus. & pereanus deuia iusta. lam uero iras.¬
catur dominus. quo modo accipiendum sit.
supra dictum est & pereatis deuia iusta. Hȩc
magna pena est quȩ abhis formidatur: qui
aliq̃uid dulcedinis iusticiȩ ꝑ ceꝑunt. Qui enĩ
perit deuia iusticiȩ: cum magna miseria ꝑuias
eus: beati omnes qui confidunt ineo. ld ÷ cum
undicta uenerit que impus & peccatorib pre¬
patur: non solum eos non atinget qui confidunt
indomino. sed etiam ad regnum illis instruendũ
& sublimandum ꝓficiet. N on enim ait cum
exarserit inbreui ira euis. securi omues qui con-¬
fidunt ineo: tanquam hoc solum inde habe.¬
ant. quod non puniantur : sed beati dixit: ubi ÷
bonorum omnium sumina & cuinulus. Quod
autem positum est inbreui: hoc significare ar-
bitror. quia repentinum erit aliquid. dum hoc
remotum & longe futurum peccatores existima.¬

Expanded text:
hendamus disciplinam, nequando irascatur Dohendamus disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereamus de via justa. Jam vero, irascatur Dominus, quomodo accipiendum sit supra dictum est. Et pereatis de via justa: haec magna poena est, quae ab iis formidatur qui aliquid dulcedinis justitiae perceperunt; qui enim perit de via justitiae, cum magna miseria per vias ejus, beati omnes qui confidunt in eo: id est, cum vindicta venerit, quae impiis et peccatoribus praeparatur, non solum eos non attinget qui confidunt in Domino, sed etiam ad regnum illis instruendum et sublimandum proficiet. Non enim dixit: Cum exarserit in brevi ira ejus, securi omnes qui confidunt in eo, tanquam hoc solum inde habeant, quod non puniantur; sed beati dixit, ubi est bonorum omnium summa et cumulus. Quod autem posbitror, quia repentinum aliquid erit, cum hoc remotum et longe futurum peccatores existim
Abbreviated transcription (Latin):
nolite esse cristes reges t̾rȩ quasibonum ur̃m uob̾
ablacum sit. S ed intelligite potius: &e erudimini.
Idenim uobis expedit: ut sub illo sitis. aquo in¬
cellectus & eruditio uobis datur ł choc uobis ex¬
pedit: ut nontemere dominemini sed domino
omnium cum timore seruiatis. Et exultetis inbe¬
atitudine certissima & sincerissima:. caute cireũ¬
spicientes. ne ab ea ꝑsuꝑbiam decidatis: Appre
ri.: hoc est apprehendẽ disciplinam. Uerunta.¬
men ueo quod dicitur app̃hendite : satis signi.¬
ficatur presidium quoddam atq munimentũ
esse aduersus oninia quȩ obesse possunt. iusi
tanta cura apprehenderetur. Nequando autem
irascatur dominus: cum dubitatione positum ẽ.
Non scd̃m uisionem ꝓpħȩ eiu cercum est: secd secun¬
dum eos ipsos qui monentur. quia cum dubitatio¬
ne solent cogitare iram dĩ. quib non aꝑte re-¬
uelatur. Hoc gͦ sibi ipsi debent dicere. Appre-¬

Expanded text:
nolite tristes esse, reges terrae, quasi bonum vestrum vobis nolite tristes esse, reges terrae, quasi bonum vestrum vobis ablatum sit; sed intelligite potius, et erudimini. Id enim vobis ex pedit ut sub illo sitis, a quo intellectus et eruditio vobis datur. Et hoc vobis expedit, ut non temere dominemini; sed Domino omnium cum timore serviatis, et exsultetis in beatitudine certissima et sincerissima, cauti et circumspicientes ne ab ea per superbiam decidatis. 10. vri, hoc est apprehendere disciplinam. Verumtamen in eo quod dicitur, apprehendite, satis significatur praesidium quoddam atque munimentum esse adversus omnia quae obesse possent, nisi tanta cura apprehenderetur. Nequando autem irascatur Dominus, cum dubitatione positum est; non secundum visionem Prophetae, cui certum est, sed secundum eos ipsos qui monentur; quia cum dubitatione solent cogitare iram Dei, quibus non aperte revelatur. Hoc ergo sibi ipsi debent dicere: Appre
Abbreviated transcription (Latin):
uat .s. iam contritis luteis integumentis. id est carna-¬
ub uasis erroris quȩ ad preteritam uitam ꝑtiuent.
nunc intelligite iam reges id÷ iam ualentes reagere
quicquid in nobis seniue atq bestiale ÷ iam ualentes
pugnare. Nonquasi aerem aedentes. sed castigantes ur̃a
corpora & sernituti fubicientes. At erudimini qui-
i idicatis terrani. Hoc idem repetitum erudimini: ꝓ
e od dictum est i. itelligite. Qui udicatis aute
terram: peo quod dictiis÷ reges. Sp̃uales enim sig.¬
nifieat: ÷ qui uidieant t̃ram. Inferuis enim nobis ẽ.:
quicqiud uidicamus. Qu. equid autem infra spũalẽ
ł or. mnem est: merito t̾ra nominatur. quia t̾rena la.¬
t̾ram. Exultate ei intremore Optime subiertum est.
effusionem tenieritatis. additumẽ. cum tremore: ut
ad cautiorem ualeret oncum spectaniq scĩfcationis
oustodiam. Ftiam sic potest accipi. Et nunc reges
intelligite.: Id est etiam nunc me rege constituto.

Expanded text:
vati, jam contritis luteis tegumentis, id est carnalvati, jam contritis luteis tegumentis, id est carnalibus vasis erroris quae ad praeteritam vitam pertinent: nunc intelligite jam reges, id est, jam valentes regere quidquid in vobis servile atque bestiale est; et jam valentes pugnare, non quasi aeret caedentes, sed castigantes vestra corpora, et servituli subjicientes . Erudimini, omnes qui judicatis terram. Hoc idem repetitum eeo quod dictum est, intelligite; qui judicatis autem terram, pro eo quod dictum est, reges. Spirituales enim significat qui judicant terram: inferius enim nobis est, quidquid judicamus; quidquid autem infra spiritualem hominem est, merito terra nominatur, quia terrena laterram. Et exsultate ei cum tremore: optime subjectum est effusionem temeritatis, additum est, cum tremore; ut ad cautionem valeret circumspectamque sanctificationis custodiam. Etiam sic potest accipi, Et nunc reges intelligite, id est, Et jam nunc me rege constituto,
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum hominem intelligendum est: qui saerificiũ
se obculit ꝓomnibus sacristus. qui etiam inter¬
pellat ꝓnobis. Ut adcotani ipsam dispensationem tẽ.¬
poralem quȩ progenere humano facta est referatur
quod diccumẽ. P ostula ame. Ut sciiat gentes nomini
xpiano copulent: atqr ita amorte redimant. & axp̃o
possideantur. H abo tibi gentes hereditateni tuam.
quas possideas adearum s̃alutem. & quȩ tibi frucife.¬
rent sp̃ualia E t possessionem cuam terminos t̃rae.
Idem repetitum est terminos terrȩ: ꝓeo positum qđ
dietum est gentes Sed hoc planuis est: ut omnes
gentes incelligamus. P ossessionem autem tuam ꝓeo
quod dietumẽ hereditatem tuam. Reges ens inuir.
ga ferrea: in .nflexibili iusticia. Et tanquam uas
figuli conteres eos  onteres ineis terrenas cupidi.¬
tãtes: & ueceris hominis lutulenta negotia: & quic¬
quid deperatore limo contractum atq in olitum ẽ.
Ei nune iegges intelligite. Et nunc. id÷ iam inno-¬

Expanded text:
nem, qui sacrificium sese obtulit pro omnibus sacrificiis, qui etiam interpellat pro nobis ; ut ad totam ipsam dispensationem temporalem, quae pro genere humano facta est, referatur quod dictum est, Postula a me; ut scilicet gentes nomini christiano copulentur, atque ita a morte redimantur, et possideantur a Deo. Dabo tibi gentes haereditatem tuam, quas possideas ad earum salutem, et quae tibi fructificent spiritualia. Et possessionem tuam terminos terrae. Idem repetitum est: terminos terrae, pro eo positum quod dictum est, gentes; sed hoc planius, ut omnes gentes intelligamus: possessionem autem tuam, pro eo quod dictum est, haereditatem tuam. 8. vers.ga ferrea: in inflexibili justitia. Et tanquam vas figuli conteres eos; id est, conteres in eis terrenas cupiditates, et veteris hominis lutulenta negotia, et quidquid de peccatore limo contractum atque inolitum est. Et nunc, reges, intelligite: et nunc, id est jam inno
Abbreviated transcription (Latin):
utbenedicant patrẽ urm qͥ incelis. ẽ.: Horũ
enĩ auctoritate cõmoti. dõ ꝑ illos loquenti &
oꝑanti homines credunt: & seꝑati a sđo cui con¬
formati erant. in exłȩ m̾bris transeunt. : łt
idõ recte isti ꝑ qͦs hȩc fuint dentes dicunt᷑.
detonsis ouib similes: qr curarũ t̾renarũ
onera deposuer̃. Ascendentes delauachro.
desordiũ scłi ablucione ꝑsacramtu̾ baptis¬
matis.:: Om̾s geminos paruint: oꝑant᷑ etũ
duo p̃cepta. de qͥb dictũ . ẽ.: In his duob p̃¬

Expanded text:
edicant Patrem vestrum qui in coelis est : horum enim auctoritate commoti, Deo per illos loquenti et operanti homines credunt, et separati a saeculo cui conformati erant, in Ecclesiae membra transeunt. Et ideo recte isti, per quos haec fiunt, dentes dicuntur detonsis ovibus similes, quia terrenarum curarum onera deposuerunt, et ascendentes de lavacro, de sordium saeculi ablutione per sacramentum baptismatis, omnes geminos pariunt. Operantur enim duo praecepta, de q
Abbreviated transcription (Latin):
ille dies inꝓphetia dictus. uidĩ. quo iħe xp̃c sedm ho.¬
minem natus ẽ tamen hodie quiã presentiã signi-¬
ficat. atq in eternitate nil preteritum quicquamẽ.
quasi esse desierit. nec futurum quasi nondum sit sed
p̃sens cantum. quia quicquid eternum est semꝑ est: di¬
uinitus accipitur sođm hoc dictum. hodie genui te.
Quod sempiternam geuerationem iuurutis & sapientiȩ
dĩ qui est unigenitus filius fides sincerissima & catho-¬

Expanded text:
ille dies in prophetia dictus videri quo Dominus secundum hoille dies in prophetia dictus videri quo Dominus secundum hominem natus est, tamen hodie quia praesentiam significat, atque in aeternitate nihil praeteritum est, quasi esse desiepraesens tantum, quia quidquid aeternum est, semper est; divinitus accipitur secundum id dictum, Ego hodie genui te, quo sempiternam generationem virtutis et sapientiae Dei, qui est unigenitus Filius, fides sincerissima et catho
Abbreviated transcription (Latin):
lud. quodd scriptum ÷ insalomone. Iu autem dñe iurtu-¬
cum eum tranquillitate uidicas: & cum magna reueren-¬
tia disponis nos. Ira gͦ dĩest: motus qui fit in aninia.
quȩ lagem di nouit: cum eandem legem uideat a perratore
p̃teriri. Pipter humanum motum iustarum animarũ.
multa uindicantur. Quamquam possit iradĩ rectȩ iutel.¬
ligi. etiam ipsa mentis obscuratio. quȩ consequitur eos qui
euis. E x ꝑsona domini nr̃i iħu xp̃i ista manifesta sunit.
Syon autem quȩ speculationẽ ut quidam interp̃tant᷑
significat: nichil magis quan ȩccłani debemus acciꝑe.
ubi cotidie intentio erigitur speculandȩ claritatis dĩ.
sicut apłs dicit. Hos aucem reuelata faciȩ glam domini
pellat. ꝓpter eminentiam & firmitatem. E go autẽ
constitutussum rex abeo. Ego scilicet: cuius uineula
illi disrumꝑe. & iugum meditabantur abicere. Pix¬
dicans preceptum illius. Quis hoc non sentiat. cum
estu. ego hodie genuite. Quamquam possit etiam

Expanded text:
iptum est in Salomone: Tu autem, Domine virtutis, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos . Ira ergo Dei est motus qui fit in anima quae legem Dei novit, cum eamdem legem videt a peccatore praeteriri; per hunc enim motum justarum animarum multa vindicantur. Quanquam possit ira Dei recte intelligi etiam ipsa mentis obscuratio, quae consequitur eos qui ersona ipsius Domini nostri Jesu Christi ista manifesta sunt. Sion autem, si speculationem, ut quidam interpretantur, significat, nihil magis quam Ecclesiam debemus accipere, ubi quotidie intentio erigitur speculandae claritatis Dei, sicut Apostolus dicit: Nos autem revelata facie gloriam Domini pellat propter eminentiam et firmitatem. Ego autem constitutus sum rex ab eo: ego scilicet, cujus vincula illi disrumpere et jugum meditabantur abjicere. Praedicans praeceptum ipsias: quis hoc non sentiat, cum es tu: ego hodie genui te . Quanquam possit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
loquitiur: dixit conturbabit eos ut inira sua. hoesit infu.¬
rone fio. lram autem & furorem domini di non ꝑcurbat¬
onem mentis oportet incelligi.: sed uini qua iustissime uin¬
dicit sub iectam sibi administerium uniuersam creatu.¬

Expanded text:
loquetur, dixit, conturbabit eos; ut in ira sua, hoc sit, in fuloquetur, dixit, conturbabit eos; ut in ira sua, hoc sit, in furore suo. Iram autem et furorem Domini Dei non perturbationem mentis oportet intelligi, sed vim qua justissime vindicat, subjecta sibi ad ministerium universa creatu
Abbreviated transcription (Latin):
apłorum commemorantur. Disrumpamus iuncula
eorum: & abitiamus a nobis uigum ipsorum. Quaniꝗ
possit & aliter intelligi: tamen aꝑtius ei eoruni per¬
sona accipitur. quos dix̃ in ania meditatos. ut hoc
sit. Difrumpamus uincula eorum: & abitiamus a nob̾
bigum ipsorun. Demus oꝑam: ut non nos alliget.
Repetita ẽ sententia. Nam peo quod÷. qui habitat in
ridebit: subsequenter positum est sub sannabit. Nichil
horum tamen sapere orportet carnaliter: quasi aut
buceis dominus trrideat. aut naso sub saunet. Secͥ
ea uis acripienda ẽ quam dat scĩs suis. ut fttura aer.¬
nentes. id ÷ nomen xp̃i & dominationem ꝑuagacuram
inposteros. & uniuersas gentes obtenturam illos inania
meditatos esse intelligant. Hec enm uis qua ista presci-¬
ta sunt: irrisiodĩẽ & subsantatio. Qui habitat in
celis urtidebit eos. Cęlos si animas sc̃ãs acripiamus. perhas
cos utiq p̃seiens quod futurum sit. deridebit eos & subsant
curbabit eos. Planuuis enim ostendens quo modo adillos

Expanded text:
rs. 3. Disrumpamus vincula eorum, et abjiciamus a nobis jugum ipsorum. Quanquam et possit aliter intelligi, tamen aptius ex eorum persona accipitur, quos dixit inania meditatos; ut hoc sit, Disrumpamus vincula eorum, et abjiciamus a nobis jugum ipsorum, demus operam ut non nos alliget, Repetita sententia est: nam pro eo quod est, Qui habitat in ridebit, subsequenter positum est, subsannabit. Nihil horum tamen sapere oportet carnaliter, quasi aut buccis Deus irrideat, aut naso subsannet: sed ea vis accipienda est, quam dat sanctis suis, ut futura cernentes, id est nomen Christi et dominationem pervagaturam in posteros et universas gentes obtenturam, illos inania meditatos esse intelligant; haec enim vis qua ista praescita sunt, irrisio Dei est et subsannatio. Qui habitat in coelis, irridebit eos: coelos si animas sanctas accipiamus, per has eos, utique praesciens quid futurum sit, deridebit Deus et subsanin furore suo conturbabit eos: planius enim ostendens quomodo ad eos
Abbreviated transcription (Latin):
t quid fremuerunt gs.
& popłi meditatis unt
in ania: Adstiterunt
reges trȩ & principes
conuenerunt munum.
aduersus dñm. & aduer.¬
sus xpm eius. Proeo dic¬

Expanded text:
t quid fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania? adstiterunt reges terrae, et principes conuenerunt in unum aduersus dominum et aduersus Christum eius. et
Abbreviated transcription (Latin):
qui inhabitant orbẽ crę. Fera sȩuit: dm̃ time.
eiũ creatura sub illo ẽ quẽ iuberis timere:
Qm̃ ipse dix̃ & factas ipse mandauit &
creata sunt: hoc in psalmo seqͥc᷑ Cũ enim
dixisset ab ipso cõ moueant̾ om̃s qͥ in habi¬
tant orbẽ t̾rę.ne conuerteret se homo ad
more dĩ tanꝗ dicens nob̾. & allo quens nos
ꝗuid formidaturꝰ es aliquid decęlo. aliquid
det̾ra. aliqͥd demari: Ipse dix̃ & factas.
mandauit &r creata sunt: ꝗ uid dixit
& facta sunc : in andaũ a creacas. Cũ uibet mouen

Expanded text:
qui inhabitant orbem terrae. Fera saevit? Deum time. qui inhabitant orbem terrae. Fera saevit? Deum time. me. Tota enim creatura sub illo est quem juberis timere. Quoniam ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt. Hoc in Psalmo sequitur. Cum enim dixisset, Ab ipso commoveantur omnes qui inhabitant orbem terrae: ne converteret se homo ad more Dei tanquam dicens nobis, et alloquens nos: Quid formidaturus es aliquid de coelo, aliquid de terra, aliquid de mari? Ipse dixit, et facta sunt; mandavit, et creata sunt. Qui dixit et facta sunt, mandavit et creata sunt, cum jubet mo
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpꝰ ꝓferat. unde ꝓferat. quantã pocestatẽ tri¬
buat mat inb onis. aduidicandos quidẽ malosi
erudiendos aut̃ bonos.: Nouic quomͦ hȩc agat.
qui ponit inthesauris ab r̃ssos. Fiat ergo qđ
sequit᷑. t imeat dm̃n omĩs t̃ra. Nougłetur
suꝑba letitia temeraria exultatione: dics
Iã congregataẽ. uel ut inutre aqua maris.
le inhes auris abyssos Nescis uide ꝓferat
qđo pꝰẽ. ad flagellandũ tẽ pat̾ tuus Quiqui¬
dẽ addisciplinã tuã habet ab ussi chẽsauros.
quib erudiat adthes auros cęlorũ.: Ergo
redi adtimorẽ: qͥiã ibas insecuritatẽ.. Exul¬
tat t̾ra: sedcimeat: Exultet: Quare : Quia
mi scđia dnĩ plenaẽ. tra: Timeat. Quare :
qr sic congregauit inutre aquas maris. ut
poneret inchesauris ab x̾ssos Fit gͦ nulla.
qđ alibi breuit̃ utrũq dr̃: Seruite dnõ iN
timore : & exultate ei cũ tremore: Timeat

Expanded text:
tempus proferat, unde proferat, quantam potestatem tritempus proferat, unde proferat, quantam potestatem tribuat malis in bonos, ad judicandos quidem malos, erudiendos autem bonos. Novit quomodo haec agat, qui ponit in thesauris abyssos. Fiat ergo quod sequitur: Timeat Dominum omnis terra. Non glorietur superba laetitia temeraria exsultatione, dicens: Jam congregata est velut in utrem aqua maris; le in thesauris abyssos, nescis unde proferat quod opus est ad flagellandum te pater tuus? Qui quidem in disciplinam tuam habet abyssi thesauros, quibus te erudiat ad thesauros coelorum. Ergo redi ad timorem, qui jam ibas in securitatem. Exsultet terra, sed et timeat. Exsultet: quare? Quia misericordia Domini plena est terra. Timeat: quare? Quia sic congregavit in utrem aquas maris, ut poneret in thesauris abyssos. Fit ergo in illa quod alibi breviter utrumque dicitur: Servite Domino in timore,
Abbreviated transcription (Latin):
eccła. ambulet. facta ẽ. uia strata nra ab im¬
ꝑacor munita ẽ.. Ferueamꝰ initinerib bono¬
rũ oꝑum Hoc ẽ. eiũ ambulare nrm. : ꝙ siꝗ
do existunc tẽptationes p̃ssurę unde ñsꝑaban¬
cur Iã congregatis uelut uiutre aquasmaris:
Incelligamꝰ dinñ facere hoc addisciplinã. ut
excutiat a nob̾ male p̃ uidentẽ detẽporalib
securitatẽ. & dirigat nos inregnũ suũ cõposi¬
to desiđio. Qđ desidium cribulationib hinc
atq hinc contundentib ꝓducit᷑. ut simꝰ ca¬
nori aurib dnĩ. tanꝗ tubȩ ductiles.. Diccũ
ẽ. enĩ & hoc inpsalmis: ut in cubis ductilib
laudemꝰ dm̃.. Tuba duccilis: in alleo ꝓducit᷑:
Ita xp̃ĩ anorũ cor indm̃ p̃ssurarũ plagis extendic̃.
quo nos eiũ det. cũ em̃datione nob opꝰ ẽ. Idõ enĩ
seqͥt᷑ Ponens inhesauris abyssos.: Thesaurũ
d̃. dic̃ secretũ. Nouit ille omĩum corda. qͥ ad

Expanded text:
Ecclesia, ambulet: facta est via, strata nostra ab imEcclesia, ambulet: facta est via, strata nostra ab imperatore munita est. Ferveamus in itineribus bonorum operum, hoc est enim ambulatentationum pressurae unde non sperabatur, jam congregatis velut in utrem aquis maris, intelligamus Dominum facere hoc ad disciplinam, ut excutiat a nobis male praefidentem de temporalibus securitatem, et dirigat nos in regnum suum composito desiderio. Quod desiderium tribulationibus hinc atque hinc contundentibus producitur, ut simus canori auribus Domini tanquam tubae ductiles. Dictum est enim et hoc in Psalmis, ut in labis ductilibus laudemus Deum . Tuba ductilis malleo producitur, ita christianum cor in Deum pressurarum plagis extenditur.quo nos emendet: cum emendatione nobis opus est. Ideo enim sequitur. Ponens in thesauris abyssos. Thesauros Dei dicit secretum Dei. Novit ille omnium corda, quid ad
Abbreviated transcription (Latin):
celebrare sollẽpnitates. laudes iã manifestas &
publicas dõ nrõ. Pucatis eos ñdolere putatis
ñ fremere : sed iunc implet᷑. qđ de illis dictumẽ:
Peccator uidebit & irascet᷑. Quid gͦ qr irascetur.
netimeas ouis lupũ  mͦ minas eorũ & fremitꝰ ñti¬
quęremansit in xpĩanos. sȩuire ñ audet Oc¬
cultũ aut̃ murmur rugit uise. ꝙ utra morta¬
lẽ pellẽ fremic condusa salsũgo.: Uidete qͥd
sequit᷑. Congregans sic̃ inutre aquas maris..
Cũ gͦ antea mare lib̾is fluctib sȩuiebat. mͦ aut̃
incra mortalia pectora inclusũ amaruẽ. ille fe¬
cit qui in illis uincit. Q ui posuic tunc marit̃mi¬
nos ut insẽ remeantes conminuerent᷑ fluctus eiꝰ:
Ipse congregaũ ueluc inutre aquas maris: mor¬
calis pellis contegit amarã cogitationẽ. Tim̃¬
tes enĩ pellẽ suã. intꝰ tenent qđ audis amitere :
nã eadẽ ẽ. a maricudo: Sic oder̃. sic detestant᷑
cã quã qđ dictũ ẽ. frendet q cabescec : ẜ ac gͦ

Expanded text:
celebrationes, solemnitates, laudes jam manifestas et publicas Dei nostri, putatis eos non dolere, putatis non fremere? Sed nunc impletur quod de illis dictum est: Peccator videbit, et irascetur. Quid ergo, quia irascetur? Ne timeas, ovis, lupum. Modo minas eorum et fremitus non tiquae remansit, in Christianos saevire non audet, occultum autem murmur rodit in se, et intra mortalem pellem fremit conclusa salsugo; videte quid sequitur: Congregans sicut in utrem aquas maris. Cum ergo antea mare liberis fluctibus saeviebat, modo autem intra mortalia pectora inclusum amarum est, ille fecit qui in illis vicit, qui posuit tunc mari terminos, ut in se remeantes comminuerentur fluctus ejus. Ipse congregavit velut in utrem aquam maris: mortalis pellis contegit amaram cogitationem. Timentes enim pelli suae, intus tenent quod non audent emittere. Nam eadem est amaritudo: sic oderunt, sic detestanturcam quam quod dictum est, Frendet, et tabescet? Eat ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ñdeserit. imortales factos quo mͦ saciabic:
sed quandui tẽpꝰ ẽ. famis: tolerandũ ẽ. duran¬
dũ ẽ. ꝑ seuerandũ ẽ. usq i finẽ Iã currenda
portemꝰ: Ad huc qͥdẽ ex peccatores in amphi¬
teatro forte insanis: & insole sedent: ꝙ sista¬
mus tam̃ inumbraculũ. tam̃ uciliora ꝙ pul¬
crioras quȩ ex pectamꝰ Ex pectemꝰ pulcia:¬

Expanded text:
non deserit, immortales factos quomodo satiabit? non deserit, immortales factos quomodo satiabit? Sed quamdiu tempus est famis, tolerandum est, durandum est, perseverandum est usque in finem. Jam currenda portemus. Adhuc quidem spectatores in amphitheatro forte insaniunt, et in sole sedent: et nos si stamus, tamen in umbraculo sumus, et utiliora et pulchriora sunt quae spectam
Abbreviated transcription (Latin):
celsiorẽ. sed eciã tutiorẽ falso ꝑ ucas Quomͦ
enĩte deitiat : nescis Tanco elisio grauis.
quanto sublimius ferebaris: Mendaxequus
ad salucẽ: In ab ũdancia aut̃ iurtucis suȩ
ñ erit saluus: Et unde erit saluus: ñ de uirtute.
ñ deuirib ñ de honore. ñ de gła. ñde equo.:UN¬
de quo ibo. ubi unde ueniã. unde saluussim :
noli diu quęrere. noli longe: Icce inqͥt oculi
diũ suꝑ tuñtes eũ.: Uidetis qx ipsis quos ꝓspex̃
deh abicaculo suo Ecce oculi diũ. suꝑ tim̃tes
eũ. Sꝑ antes suꝑ miscdiam eiꝰ: ñ demeritis sus.
ñ deuirtuce. non defortitudine. ñ de equo. s9
de miscđia eiꝰ: Ut eruat amorte animas eorũ:
U icã ȩc̃nã ꝓmittit.. Qui dinista ꝑ egrinationes
nũ quid deserit: uide quid sequit᷑: ⁊ talat
eos infame. Tẽpꝰ famis ẽ .mͦ. tẽpꝰ saturitatis
post erit. qui nos infame huiꝰ corruptionis

Expanded text:
celsiorem, sed etiam tutiorem falso putas. Quomodo celsiorem, sed etiam tutiorem falso putas. Quomodo enim te dejiciat nescis, tanto elisum gravius, quanto sublimius ferebaris. Mendax equus ad salutem: in abundantia autem virtutis suae non erit salvus. Et unde erit salvus? Non de virtute, non de viribus, non de honore, non de gloria, non de equo. Et unde? Quo ibo? Ubi inveniam unde salvus sim? Noli diu quaerere, noli longe. Ecce oculi Domini super timentes eum. Videtis quia ipsi sunt quos prospexit de habitaculo suo. Ecce oculi Domini super timentes eum, sperantes super misericordiam ejus: non de meritis suis, non de virtute, non de fortituders. 19. Ut eruat a morte animas eorum. Vitam aeternam promittit. Quid in ista peregrinatione? numquid deserit? Vide quid sequitur: Et alat eos in fame. Tempus famis est modo, tempus saturitatis post erit. Qui nos in fame hujus corruptionis
Abbreviated transcription (Latin):
bare: Nonfallacit̾ audiat qđ sequit᷑: Mendax
equus ad salutẽ: Anintellexistis qͥddictũ sic.
m̃dax equus adsalutẽ : ñtͥ ꝓmitat equustuus
salutẽ. Si ꝓmiserit: m̃tiet᷑. Si enĩ ds̃ uolue¬
rit: lib̾aberis Sids̃ noluerit: cadente equo
altius cades: Non gͦ pucetis dictũ mñ dax equis
adsalutẽ. quasi m̃dax iustꝰ ad salutẽ. qđ uelu¬
ti iusti aqdsalutẽ m̃tiant᷑.. Nonẽ. enĩ scriptũ
ȩquus qđ ab eqͥcate dr̃: sedequus animal qua¬
drupes. hoc grecꝰ cõdex indicat Et redargu¬
unt᷑ in ala uim̃ta homines quisibi quȩr̃ occasio¬
nes m̃datiorũ. cũ scripcura dicat osqđd m̃
Nũ qͥd equus alicui loqͥt᷑. & ꝓmitit salutems
sedcũ tu uides equũ bene formatũ. bonis uiri¬
tuet᷑. qr m̃ dax equus ad salutẽ: E quũ acci¬
pe eciã figurate quã libet ã plitudinẽ scłi
huiꝰ. quẽ lib et honorẽ inquẽ suꝑb incidis.
quo altius in grederis. & eõtenus tantum

Expanded text:
 sequitur: Mendax equus ad salutem. Intellexistis quid dictum sit: Mendax equus ad salutem? Non tibi promittat equus tuus salutem: si tibi promiserit, mentietur. Si enim Deus voluerit, liberaberis: si Deus noluerit, cadente equo altius cades. Non ergo putetis dictum, Mendax equus ad salutem, quasi mendax justus ad salutem, quod velut justi ad salutem mentiantur. Non est enim scriptum aequus, quod ab aequitate dicitur; sed equus, animal quadrupes. Hoc graecus codex indicat. Et redarguuntur mala jumenta, homines qui sibi quaerunt occasiones mendaciorum: cum Scriptura dicat, Os quod Numquid equus alicui loquitur, et promittit salutem? Sed cum tu vides equum bene formatum, bonis virituetur, quia Mendax equus ad salutem. Equum accipe etiam figurate quamlibet amplitudinem saeculi hujus, quemlibet honorem in quem superbus ascendis: quo altius ingrederis, eo te non tantum