comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis deuotione ꝓcures: ac pariter intelligas formicule et apicule
ingentes animos paruo corpore includi. Nichil enĩ magnũ locale
capit᷑: exiqua re locali. Et paruui corpꝰ atq ingens animꝰ. apicule.
Nongͦ capitur corpore. Extra se ꝙͥ est.S extra se nichil eẽ potest.
Est ergo totꝰ incorpore. S magnum corporeũ corporeo paruo non
capitur: quia tã magnũ replet locũ quam magnũ qͥdq locale est.
Aut gͥ anima inlocalis ẽ. & ꝑ hec incorporea erit: aut secũ tota non
erit. Sͦ nichil ẽẽ nisi secũ potest. Inlocaliter gͦ in re parua res magnaẽ.
Nongͥ localis animꝰ est. & nichil in locale corporeum. Corporent ꝙͥ
non est. Quicqͥd autem corporeum non est: non mole censendũ estͦ
Non gͦ ex magnitudine corporis: animi magnitudo. Quopiã nc̃ uide¬
amus euadas: apicula tͥ corporis. camelus animi magnitudinem

Expanded text:
operis deuotione procures ac pariter intellegas formiculae et apiculae operis deuotione procures ac pariter intellegas formiculae et apiculae ingentes animos paruo corpore non includi. nihil enim magnum locale capitur exigua re locali, et paruum corpus atque ingens animus apiculae: non ergo capitur corpore, extra se igitur est. sed extra se nihil esse potest, est ergo totus in corpore, sed magnum corporeum corporeo paruo non capitur, quia tam magnum replet locum, quam magnum quidque locale est. aut igitur anima inlocalis et per hoc incorporea erit, aut secum tota non erit. sed nihil esse nisi secum potest, inlocaliter ergo in re parua res magna est. non igitur localis est animus et nihil inlocale corporeum: corporeus igitur non est. quidquid autem corporeum non est, non mole censendum est, non ergo ex magnitudine corporis animi magnitudo. Quopiam nunc uideamus euadas: apicula tibi corporis, camelus animi magnitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
lo forsitan uoluisses uti ꝑfugio. ut diceres in usibilia uisibilibus ñ
posse metiri: euestigio responderẽ ex magnitudine corporis quod
animũ includeret. posse metiri animũ qui corpus impłeret. Si non
posse dixisses: instantissime quererẽ. cur fieri decorporis genere u¬
no ñ posset: quod de onũbus posset. Si annuises posse: dicerem tibi
sermone ꝓphetico. Uade ad formicã opiger. & emulare uidendo uias
eiꝰ. idest puidentias eiꝰ. Nisi forte credendũ est obid nos oracło celesti
commonitos: ut gradiendi scientiã ad formicã quereremꝰ. Non te in
hac prolocutione sollicitet ambulandi cura. s agendi sollercia: ut
uel ut ingentẽ formice farris aceruũ compopulant hẏemis memo¬
res tutoqͦ reponunt: sic homo omĩs in comparationẽ irrationalũ
ꝓthoplasti.lapse peccato. ne hyeme fuga tua fiat fidei calore. et

Expanded text:
lo forsitan uoluisses uti perfugio, ut diceres inuisibilia uisibilibus non lo forsitan uoluisses uti perfugio, ut diceres inuisibilia uisibilibus non posse metiri, e uestigio responderem ex magnitudine corporis quod animum includeret posse metiri animum qui corpus inpleret. si non posse dixisses, instantissime quaererem, cur fieri de corporis genere uno non posset, quod de omnibus posset? si adnuisses posse, dicerem tibi sermone prophetico: uade ad formicam, o piger, et aemulare uidendo uias eius, idest prouidentias eius, nisi forte credendum est ob id nos oraculo caelesti commonitos, ut gradiendi scientiam a formica quaereremus. non te in hac prolocutione sollicitet ambulandi cura, sed agendi sollertia, ut . ueluti ingentem formicae farris aceruum conpopulant hiemis memores tutoque reponunt, sic, homo hominis in conparationem inrationalium protoplasti lapse peccato, ne hieme fuga tua fiat, fidei calore et
Abbreviated transcription (Latin):
animo. quanto maior ẽ corpore. Si moles tͥ in istiusmodi comꝑrae¬
satione placuisset: eande nempe replicarẽ a&e niebulo secuis quererẽ
Sn modus anime. corporis modus ẽ.cur infra corporis modũ came¬
lus brutescat et supra corporis modũ formica iugeat. Sistarente
uerba fortassis que tuto tͥ magna uolant: istahee ipsa dup plicie
sorte ꝑponere : utrius maues tibi copiã facere. Si molẽ corporis ele¬
gisses ꝑ eriguum formice corpus opponerem. Sianama uigorerbil
hunc eundem nuliũ scãm molem fore conumcerẽ cuiꝰ ee nicbi
in alla corporea cameli magnitudine comprobarẽ hicetia tibi
maronianũ illudꝰ obicerẽ. qd̾ uerissime de apiculis dictũ est.
Ingentes animos angusto in pectore uersant. Iam cũ suꝑ stato
hominis dnertaret cepissem: ate scilicet nouo geometra ut ingenia
quoꝵcumq dinoscerẽ. decempedam non iudiciũ flagitarẽ. Ubi suul¬

Expanded text:
animo, quanto maior est corpore. si moles tibi in istius modi conpaanimo, quanto maior est corpore. si moles tibi in istius modi conparatione placuisset, eadem nempe replicarem et nihilo setius quaererem, si modus animae corporis modus est, cur infra corporis modum camelus brutescat et supra corporis modum formica uigeat ? sisterent uerba fortassis, quae tuto tibi magna uolant. ista haec ipsa duplici sorte proponerem, utrius malles tibi copiam facerem. si molem corporis elegisses, perexiguum formicae corpus obponerem, sin animi uigorem, hunc eundem nullum secundum molem fore conuincerem, cuius esse nihil in illa corporea cameli magnitudine conprobarem. hinc etiam tibi Maronianum illud obicerem, quod uerissime de apiculis dictum est: ingentes animos angusto in pectore uersant. Iam cum super statu hominis dissertare coepissem, a te scilicet nouo geometra, ut ingenia rumcumque dinoscerem, decempedam, non iudicium fiagitarem. ubi si il
Abbreviated transcription (Latin):
muerone conuicii: et cunctis creature partibus mensurã pondꝰ
& numerũ. indita ẽẽ dixisti. Qm̃ hec simul omnibus constat aneẽ
corporibus. & animã corpus ẽẽ decernis: que huiꝰ mensura ¶uui
qui numerus quid pondꝰ inquiro Si modũ uegetanti a nime ui¬
uentis corporis modꝰ faciat. quia corpus extrariũ quasi uas aliqd
animã ueluti minꝰ quoddam corpus includit. Ergo anune togu
ans quantuas ꝓ corporis quantitate censenda ẽ. Ołiiͥi. de his loqui
teci comminus. palamq proueniret. liberalit̾ uidelicet agere non¬
nuia tibi de meo iure concederem. Neq protinus de homine que¬
rerem :s pruis precario poscerem ut rerum callens eudenti fate¬
rere responso. formice & cameli animas utrũ nã prouidentia an
mole censeres. Si prouidentia: luce liquidiꝰ eẽt anime cameli. sice
animã prestare formice. ut camelus tanto pene minor sit formice

Expanded text:
mucrone conuicii et cunctis creaturae partibus mensuram pondus mucrone conuicii et cunctis creaturae partibus mensuram pondus et numerum indita esse dixisti, quoniam haec simul omnibus constat inesse corporibus et animam corpus esse decernis, quae huius mensura sit, qui numerus, quod pondus inquiro. si modum uegetanti animae uiuentis corporis modus facit, quia corpus extrarium quasi uas aliquod animam ueluti minus quoddam corpus includit, ergo animae, ut tu ais, quantitas pro corporis quantitate censenda est. 0 si mihi de his loqui tecum comminus palamque proueniret, liberaliter uidelicet agerem, nonnulla tibi de meo iure concederem neque protinus de homine quaererem, sed prius precario poscerem, ut rerum callens euidenti faterere responso, formicae et cameli animas utrumnam prouidentia an mole censeres? si prouidentia, luce liquidius esset animae cameli sic animam praestare formicae, ut camelus tanto paene minor formicae sit
Abbreviated transcription (Latin):
porata ẽ non ẽ corpus. Sin uͦ incorparata omnia eo forsitan sen¬
su dixisti. quo plane dici potuit. et si non debuit. omnra facta¬
ẽẽ corporea: excidisti pariter. et a proprietate uerbi & aratione
ueri: quia si omnis creatura corporea ẽ nichil incorporatũ est. Sed
autem incorporeũ quid creatũ est: non ẽ omiuis creatura corporea.
una ⁊ hec eademq causa ẽ. que te multiplici inuoluit errore: mag¬
na nidelicet rerum ignoratio & scientie mira presumptio. hine
quippe fit ut uel sp̃s corporatos corpus ẽẽ credas. uel item corporea
incorporata definias. In istis tamen dialecticis conclusionibus tuis.
semꝑ tibi ueniat inmentẽ illius. quam in urendã aucis aliis alti er¬
conis infamiã. Duimꝰ quoq temet sermo commoueat. opportere priꝰ
deponi trabem propriã ut possit alienã quis auferre festucam.
Proide quia non lacessis quasi dubios prelii.s ꝑcellis quieros

Expanded text:
porata est, non est corpus. si uero incorporata omnia eo forsitan senporata est, non est corpus. si uero incorporata omnia eo forsitan sensu dixisti, quo dici plane potuit, etsi non debuit, omnia factacorporea, excidisti pariter et a proprietate uerbi et a ratione ueri, quia si omnis creatura corporea est, nihil incorporatum est: si autem incorporeum quid creatum est, non est omnis creatura corporea. Sed una haec eademque causa est, quae te multiplici inuoluit errore: magna uidelicet rerum ignoratio et scientiae mira praesumptio. hinc quippe fit ut uel spiritus corporatos corpus esse credas uel item corpora incorporata definias. in istis tam dialecticis conclusionibus tuis semper tibi ueniat in mentem illius quam inurendam ducis aliis alti erroris infamiam. diuinua quoque temet sermo commoueat: oportere prius deponi trabem propriam, ut possit alienam quis auferre festucam. proinde quia non lacessis quasi dubios praelii, sed percellis quietos
Abbreviated transcription (Latin):
te nr̃i bone cognitor. presentis scłi ꝑitum facundũq doctorem:
intelligi: plus nobis quã uolumꝰ sponte largiris. Quia si aue¬
tor rerum que fecit omnia ñ corporauit: sine corpore sunt gͦ
quecumq sunt. Enim uero qd̾ ẽ et absq corpore est. incorporeũ
eẽ necesse ẽ: quod greci elegantiꝰ asomaton uocant. Sin autẽ
istiꝰ modi p̾positõne sĩpliciter usus es. incurristi nescius ueritatẽ: per
eandem tamen ignoranti ã uno tantũ lapsus articulo. qd̾ om¬
nia incorporata dixisti. cũ satis constat dupplicis creature
substantiã sic ordinatissima lege compositã. ut omne creatum
incorporeũ & incorporatũ sit. non autẽ oẽ corporeũ sit & aninatũ.
Ac ꝑ hoc incorporatũ corpus dici ñ potuit. uelut incorpus missũ:
quia incorporatio ad illam ꝑtinet absq ambiquitate naturam.
q̃ et priusquã incorporata ẽ non fuit corpus. & post quã in cor¬

Expanded text:
dverte, nostri bone cognitor, praesentis saeculi peritum facundumque doctorem, dverte, nostri bone cognitor, praesentis saeculi peritum facundumque doctorem, intellegi, plus nobis quam uolumus sponte largiris, quia si auctor rerum quae fecit omnia non corporauit, sine corpore sunt ergo quaecumque sunt. enim uero quod est et absque corpore est incorporeum esse necesse est, quod Graeci elegantius άσώματον uocant. sin autem istius modi praepositione simpliciter usus es, incurristi nescius ueritatem, per eandem tamen ignorantiam uno tantum lapsus articulo, quod omnia incorporata dixisti, cum satis constet duplicis creaturae substantiam sic ordinatissima lege conpositam, ut omne creatum incorporeum et incorporatum sit, non autem omne corporeum sit et animatum. ac per hoc incorporatum corpus dici non potuit uelut in corpus missum, quia incorporatio ad illam pertinet absque ambiguitate naturam, quae et, prius quam incorporata est, non fuit corpus et, postquam incor
Abbreviated transcription (Latin):
chil ipse scriptitauerit aposteris querenda sententia ẽ: in qui¬
bus uel potissimũ floruisse phylolaum repperio tarentinũ: qui
multis uoluminibus de intelligendis rebus. & qd̃ queq signi
ficent oppido obscure disertans: priusquã de anime substan¬
tia decernat. de mensuris. ponderibus. et numeris. uixta ge¬
ometricã musicã. atq aritħmeticã mirifice dispitat. Per hec
omne uniuersũ extitisse confirmans. illi uidelicet scripture
consentiens qua deo dicit᷑. mensura. pondere et numero omĩa
disposusti. Quã quidẽ ex diuina lectione sententiã nob̃ab ad.¬
uersario miror obiectam. Dicit enĩ his uerbis. Ds̃ qui ex nichi¬
lo fecit omnia. que sicut opere instituit. ita materia incorpora¬
uit.: rebus omnibus. int̾ quas anima censetur. sicut distribuit
pondꝰ nu̾m atq mensurã. ita posuit quantitatẽ. Animadu̾

Expanded text:
, quia nihil ipse scriptitauerit, a posteris quaerenda sententia est. in qui, quia nihil ipse scriptitauerit, a posteris quaerenda sententia est. in quibus uel potissimum floruisse Philolaum reperio Tarentinum, qui multis uoluminibus de inteficent oppido obscure dissertans, priusquam de animae substantia decernat, de mensuris, ponderibus et numeris juxta geometricam, musicam atque arthmeticam mirifice disputat: per haec omne universum exstitisse confirmans, illi videlicet Scripturae consentiens, qua Deo dicitur: Mensura, pondere et numero omnia disposuisti . Quam quidem ex divina lectione sententiam nobis ab adversario miror objectam. Dicit enim verbis his: Deus quidem ex nihilo fecit omnia, qui sicut opere instituit, ita materiam incorporavit rebus omnibus, inter quas et anima censetur. Sicut distribuit pondus. numerum atque mensuram, ita posuit quantitatem. II. Anima
Abbreviated transcription (Latin):
conuenientia qd̾ ẽ ds̃ et anima. incorporea simul eẽ non possent.
hinusmodi ꝙͥ rationibus utentiũ phylosophoꝵ quoad potui uo¬
luminibꝰ ꝑdagatis. ignobiliũ plebe reiecta. potiores quosq dele¬
qi. qui ueritati in presentiarum testificarent᷑: quoꝵ quid in ex
nabundanti ẽ proferre sententias. Non quo propriis deficiamus
s quo magis mirũ sit. aduersum nos dimicare nrõsice extraneos
pugnare pro nobis. Neq mͥ ꝑfecto cordi foret mutuoi ex his capere
quippiã: iste nisi corporis amicus. sola phylosophici nominis men¬
tione terriculamenta quedã nobis scientie profundioris ostenta¬
uisset. Ex his gͥ quos contra ueritatẽ uocat uocẽ ueritatis accipiat.
& gemine primũ gratie classicũ. multissona pita goreoꝵ tuba. &
lituus platonis exaudiat᷑. nec tumescat sola uanitate nominum.
s pinguescat multimoda ueritate rationũ. Pytagore gͥ quia ni

Expanded text:
conuenientia, quod est deus et anima, incorporea simul esse non possint.conuenientia, quod est deus et anima, incorporea simul esse non possint.Huius modi igitur rationibus utentium philosophorum quoad potui uoluminibus perdagatis ignobilium plebe reiecta potiores quosque delegi, qui ueritati in praesentiarum testificarentur, quorum quidem ex abundanti est proferre sententias, non quo propriis deficiamur, sed quo magis mirum sit aduersum nos dimicare nostros et extraneos pugnare pro nobis. neque mihi profecto cordi foret mutuum ex his carpere quippiam, nisi iste corporis amicus sola philosophici nominis mentione terriculamenta quaedam nobis scientiae profundioris ostentauisset. ex his igitur, quos contra ueritatem uocat, uocem ueritatis accipiat et geminae primum Graeciae classicum multisona pythagoreorum orum tuba et lituum Platonis exaudiat nec tumescat sola uanitate nominum, sed pinguescat multimoda ueritate rationum. pythagoreorum igitur
Abbreviated transcription (Latin):
num. uideat cecũ. substantia sit simul. & nichil. Hic gͥ intelligens
non nichil in anima humana ẽẽ deo simile. quia sit ile lumen¬
uluminans. & hec lumen illuminabile. in corporea non dubia de¬
creuit: illud adiciens qd̾ si anima corpus eẽt. et hec eadẽ similitu¬
do. dei eẽt. corporeus ds̃ eẽt. Iusteq maluit ꝓpter similitudinẽ erea¬
toris sublimare creaturam: quã ꝑꝑter eandem similitudinẽ humi¬
liare creatorm. Certo cognoscens indissolubilit̾ nexũ. ut duo similia
aut utraq incorporea sint. aut utraq corporea. Esse quoq in rebus
substantuuis quedam non solũ spetie dissimilia. s etiã naturali iigo¬
re contraria. ut aqua uel flamma ẽ: & hec tamen eẽ corporea.
atq hinc mirum fore si duo dissimilia eademq contraria ut ẽ
aqua uel flamina corporea eẽ possint: & duo similia eademq

Expanded text:
tuum, videat caecum, substantia sit simul et nihilum. Hic igitur intelligens tuum, videat caecum, substantia sit simul et nihilum. Hic igitur intelligens nonnihil in anima humana einluminans et haec lumen inluminabile, incorpoream non dubia decreuit illud adiciens, quod si anima corpus esset et haec eadem similitudo dei esset, corporeus ergo deus esset, iusteque maluit propter similitudinem creatoris sublimare creaturam, quam propter eandem similitudinem humiliare creatorem certo cognoscens indissolubiliter nexum, ut duo similia aut utraque incorporea sint aut utraque corporea. esse quoque in rebus substantiuis quaedam non solum specie dissimilia, sed etiam naturali uigore contraria, ut aqua uel flamma est, et haec tamen esse corporea atque hinc mirum fore, si duo dissimilia eademque contraria, ut est aqua uel flamma, corporea simul esse possint et duo similia eademque
Abbreviated transcription (Latin):
diam repperit: eo quod nec cuiquã corpoꝵ similis existeret. qui similitudo
de eẽt. Nec itidem equari deo poss: quia & si ab illo cepiss. de ulo non eẽt
Aumaduertit enim in rerũ plenitudine. aliud eẽ scdm quod duudica¬
retin. ce iudicaret. nec iudicaretur: aliud quod iudicaret et iudicaret᷑.
aliuid qd̾ iudicaret᷑ &̧ non iudicaret. Scdm̃ ueritatẽ udicantẽ iudica¬
Ni. de qua ñ indicaret᷑: animam et uidicare. & iudicari. corpora iudi¬
cari ae non iudicare. Tunc autem minime falli iudicantẽ cumadhe¬
ret illi scdm̃ quam iudicat: tẽ falli maxime cũ labit᷑ ad illud
de quo uidicat. Intellexit qͦ ꝓpter immutabilem ium contrarioꝵ. sic̃
tenebras luci. sicut essentie nichilũ. ⁊ta incorporeo corpus ẽẽ contra¬
rum: & uidit similitudinẽ cuiusq rei incontrario eẽ non posse.
Quia uidelicet ĩmota rerũ ratio non sinat: ut aliquid uinat mor¬

Expanded text:
diam repperit eo quod nec cuiquam corporum similis exsisteret, quia similitudo diam repperit eo quod nec cuiquam corporum similis exsisteret, quia similitudo dei esset, nec eidem aequari deo posset, quia etsi ab illo coepisset, de illo non esset.\' Animaduertit etiam in rerum plenitudine aliud esse secundum ueritatem quod iudicaret nec iudicaretur, aliud quod iudicaret et iudicaretur, aliud quod iudicaretur nec iudicaret: secundum ueritatem deum iudicare de quo non iudicaretur, animam iudicare et iudicari, corpora iudicari nec iudicare. tunc autem minime falli iudicantem, cum adhaeret illi secundum quod iudicat, tunc maxime cum conlabitur ad illud de quo iudicat. intetenebras luci, sicut essentiae nihilum, ita incorporeo corpus esse contrarium. Et vidit similitudinem cujusque rei in contraria esse non posse, quia videlicet immota rerum ratio non sinat, ut aliquid vivat mor
Abbreviated transcription (Latin):
tebat & ignorare necessario: & consequent̾ ambigere. Adiecto eo.
qd̾ et si non subderet᷑ motioni ꝑ locum: moueretur tempore per
affectũ. Nec principale rerum stabilimentũ foret. qd̾ uel loco
uel tempore moueri posset: quia nisi ꝑ aliud moueri nichil pos¬
s. In quo autẽ uniu̾sum starer: id in se ipso consisteret: sic in aue¬
tore suo altius ratiocinata cognouit. illud quod in libro suꝑio¬
re memoraui: uidit q nisi abimmoto moueri nichil posse. Itaꝙ¬
necessario stare animam: ut corpus moueat ꝑ tempus & locũ. S rare uͦ
m se ipso dm̃: qui moueat animam ꝑ tempus. corpus uͦ ꝑ locũ pariter
& ꝑ tempus. S qd̾ principio nullum potest eẽ principiũ: qd̾ urta de
amensitate ac sempiternitate cogitandũ ẽ. Quia sicut anullo cepiti
itaminullo consistit. Non sine quodam medio ab imis quod omne corpꝰ
e ad summa quod d̾s ẽ. transeundũ rata: se scilicet inter extrema me¬

Expanded text:
rtebat et ignorare necessario et consequenter ambigere, adjecto eo, rtebat et ignorare necessario et consequenter ambigere, adjecto eo, quod etsi non subderetur motioni per locum, moveretur tempore per affectum. Nec priuel tempore moueri posset, quia nisi per aliud moueri nihil posset, in quo autem uniuersum staret, id in se ipso consisteret. sic in auctore suo altius ratiocinata cognouit illud, quod in superiore libro memoraui, uiditque nisi ab inmoto moueri nihil posse, itanecessario stare animam ut corpus moueat per tempus et locum, stare uero in se ipso deum, qui mourat animam per tempus, corpus uero per locum pariter et per tempus. et quoniam principio nullum potest esse principium, quod iuxta de inmensitate ac sempiternitate cogitandum est, quia sicut a nullo coepit, ita in nullo consistit, non sine quodam medio ab imis, quod omne corpus est, ad summa, quod deus est, eundum rata se scilicet inter extrema me
Abbreviated transcription (Latin):
ramundi ꝑ ea que facta sunt intellecta conspiciunt᷑. Semptter¬
na quoq uirtus eiꝰ et diuinitas: ut sint in excusabiles. Quod cũ
cognouissent dm̃: nonsicut dm̃ magnificauerunt. Ergo cognone¬
runt. & ingressa ẽ diuinitatis abdite mens humana secretum.: trãs
dit eẽ creatorem: qui non solũ corporea uniu̾sa p̃iret sicut irrati
simul omnibus longe incomparabili potentia prestaret. Uide¬
bat enĩ moueri corpus ꝑ locos & tempora: cũ uel loco in locum
cederet. uel etatem temporis transcursione mutaret. Apud se staq
paululũ constitit. potentiamq sui non sine horrore suspiciens:
querendũ ne supra se aliquid. an in se ẽẽt consistendũ sibi dubita¬
uit. S dubitantẽ se non ẽẽ dm̃ dubitare non potuit: cui causa dubi¬
etatis ignoratio eẽt. non autem nisi ignarus ambigeret. Peus uero
nicħ ignoraret : ac ꝑ hoc dubitare non posset. Porro autem se animadu̾¬

Expanded text:
ra mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, sempiterra mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque uirtus ecognovissent Deum, non sicut Deum magnificaverunt . Ergo cognoverunt, et ingressa est divinitatis abditae mens humana secretum, transces vidit esse creatorem, qui non solum corporea universa praeiret, sicut irratiosimul omnibus longe incorporali potentia praestaret. Videbat enim moveri corpus per loca et tempora, cum vel de loco in locum cederet, vel aetatem temporis transcursione mutaret. Apud se itaque paululum constitit, potentiamque sui non sine horrore suspiciens, quaerendum ne supra se aliquid, an in se esset consistendum sibi, dubitavit. Sed dubitantem se non esse Deum dubitare non potuit, cui causa dubietatis ignoratio esset: non autem nisi ignarus ambigeret. Deus vero nihil ignoraret, ac per hoc dubitare non posset. II. Porro autem se animadve
Abbreviated transcription (Latin):
composita plus delectat. Oportuit gͥ hasce distantias pro suis qua¬
litatibus sibi compotes sortiri patronos: ut nec falsi lateret defen¬
sor. nec ueri uacaret assertor. Itaq fieret ut nec ille magis no¬
ceret occultꝰ: nec ociosus iste torperet. Et qm̃ mortaliũ generi
natura datũ est. ut abstrusa fortius querat. ut negata mͦagis
ambiat. ut tardius adepta plus diligat: eo flagrantius amaret᷑
ueritas quo uel diutius desiderat᷑. uel laboriosius querit᷑. uel tar¬
dius inuenit᷑. hinc factum ẽ ut phylosophi quoq excellentibꝰ
ingeniis. multimodis doctrinis. pugnantibus sententiis. longi
seculis de eadẽ ueritate querentes: ab usq pithagora italico uel
ionico talete semꝑ extiterint. qui dissidentibus aliis uel in
parte oꝑis aliquid dignũ tanta indage sentirent. Unde etiam
doctor gentiũ. non tã ignaros ueri phylosophos udicat: quã
cogniti contemptores accusat inquiens. Inuisibilia dei a creatu¬

Expanded text:
composita plus delectat. Oportuit igitur hasce distantias pro suis qualitatibus sibi compotes sortiri patronos, ut nec falsi lateret defensor, nec veri vacaret assertor. Itaque fieret ut nec ille magis noceret occultus, nec otiosus iste torperet. CAPUT II. natura datum est ut abstrusa fortius quaerat, ut negata magis ambiat, ut tardius adepta plus diligat, eo flagrantius ametur ueritas quo uel diutius desideratur uel laboriosius quaeritur uel tardius inuenitur, hinc factum est ut philosophi quoque excellentibus ingeniis, multimodis doctrinis, pugnantibus sententiis, longis saeculis de eadem ueritate quaerentes ab usque Pythagora Italico uel Ionico Thalete semper exstiterint, qui dissidentibus aliis uel in parte operis aliquid dignum tanta indage sentirent. unde etiam doctor gentium non tam ignaros ueri philosophos iudicat, quam cogniti contemptores accusat inquiens: inuisibilia dei a creatu
Abbreviated transcription (Latin):
tantum scilicet in his moratꝰ sum. quantũ prudentibꝰ arbitror satis.
quod ad plene cognoscant. nullas inanima corporeas eẽ mensuras.
nel localia pondera. uel partiũ sꝑatia: s illud abea ꝑcipi quod nec
locus capit nec pontꝰ mouet. nec diuisio minuit. Modo tuarbit̾
doce. probaueris iustã ignarꝰ ferre sententiã: anne sit locus qd̾ inlo¬
cale recipit᷑: an in partie qd̾ secari nequit: anmensurabile quod
infinttir capit. Nunc ad phylolaum redeo aquo dudũ magnoint̃

Expanded text:
tantum scilicet in his moratus sum, quantum prudentibus satis arbitror, tantum scilicet in his moratus sum, quantum prudentibus satis arbitror, quo adplene cognoscant nullas in anima corporeas esse mensuras uel localia pondera uel partium spatia, sed illud ab ea percipi, quod nec locus capit nec pondus mouet nec diuisio minuit, modo tu, arbiter docte, probaueris iustam gnarus ferre sententiam, anne sit locus quod inlocale recipit, an partile quod secari nequit, an mensurabile quod infinitum capit. nunc ad Philolaum redeo, a quo dudum magno int
Abbreviated transcription (Latin):
na. confilio & uoluntate subsistit. quibus capax ẽ mensure ponde¬
nis et numeri. Scdm hec de mensurabilibꝰ ponderabilibꝰ & numera¬
bilibus. hocẽ de corporibꝰ iudicans. que si corpꝰ eẽt incorporea certe
careret. Sicut corpus etiam iudicari possit: & de corporibꝰ iudicare
non possit. Fermanat gͦꝰ a summo quod ds̃ est. ꝑ mediũ quod est
anima. ad imũ quodest corpora. unite specimen trinitatis: corpo¬
ribus signa sui imprimens. animabus etiam noticie tribuens. illa
formans iusibilit᷑. has intelligibilit̾. Cum gͦ nichil substantia nͥ
absentia capiat. & nichil nisi tribus sicutꝰ supra disseruimꝰ unum
siat. quando tanta ẽ unitas in corpore hocẽ in uestigio.trinitatis:¬
quanta ẽ in anmia hoc est in imagine trinitatis:  itẽ cũ tanta
nt in imagine: quanta ẽ in ipsa trinitate ⁊ S qm̃ nc̃ tempꝰ ali
ud ẽ quam ut de questionis huiꝰ preminentia copiosus disputemꝰ:

Expanded text:
ria consilio uoluntate subsistit, quibus capax est mensurae ponderia consilio uoluntate subsistit, quibus capax est mensurae ponderis et numeri, secundum haec de mensurabilibus ponderabilibus et numerabilibus, hoc est de corporibus iudicans. quae si corpus esset, incorporea certe non caperet, sicut corpus etiam iudicari posset et de corporibus iudicare non posset. permanat ergo a summo, quod deus est, per medium, quoanima; ad imum quod sunt corpora, unitae specimen Trinitatis corporibus signa sui imprimens, animabus etiam notitiam tribuens: illa formans visibiliter, has intelligibiliter. Cum ergo nihil substantia nisi absentia capiat, et nihil nisi tribus, sicut supra disseruimus, unum fiat; quando tanta est unitas in corpore, hoc quanta est in anima, hoc est in imagine trinitatis, et item cum tanta sit in imagine, quanta est in ipsa trinitate? VII. PAGANIud est, quam ut de quaestionis huius praeeminentia copiosius disputemus,
Abbreviated transcription (Latin):
alsis iungit᷑ s ipsa quoq solidatur: quia consilii ac mentis amore me¬
ta suꝑeminens unitas pcelsissime trinitatis: mensura ẽ ut aiunt sine
mensura. & pondꝰ sine pondere. & numerus sine numero. Pondꝰ gͦ quo
hec eadẽ secum ineffabilit̾ unum sunt. caritas ẽ patris & filii:. quẽ
ꝑsp̃m scm̃ quidatꝰ ẽ nob̃: euident̾ oftendens isto pondere. diuina scilicet
aritate. illũ meffabilẽ numerũ illamq mensurã illo stabilit̾ ferri qͦ
ale pondꝰ accesserit. Igit᷑ tria hec inseparalia sunt in corpore. s mul¬
comagis in anima: & in diuidua sunt in anima.s multomagis in
u sł sicut nichil sine uno creatore hocẽ ipsa trinitate extitit: ita ni¬
ail omnino. eẽ potest. quod non et trifariũ subsistat et unũ sit.
Sine scilicet corpꝰ et unũ erit. et mensurabile erit: et numerabile.
eponderabile. & anima omnis rationalis tribus indiuiduis. memo¬

Expanded text:
aliis iungitur, sed ipsa quoque solidatur, quia consilii ac mentis amore mealiis iungitur, sed ipsa quoque solidatur, quia consilii ac mentis amore meta supereminens unitas praecelsissimae trinitatis mensura est, ut aiunt, sine mensura et pondus sine pondere et numerus sine numero. pondus ergo, quo haec eadem secum ineffabiliter unum sunt, caritas est patris et filii, quonsanctum, qui datus est nobis, euidenter ostendens isto pondere, diuina scilicet caritate, illum ineffabilem numerum illamque mensuram illo stabiliter ferri, quo tale pondus accesserit. igitur tria haec inseparabilia sunt in corpore, sed multo magis in anima et indiuidua sunt in anima, sed multo magis in se, et sicut nihil sine uno creatore, hoc est ipsa trinitate exstitit, ita nihil omnino esse potest, quod\' non et trifarium subsistat et unum sit. omne scilicet corpus et unum erit et mensurabile erit et numerabile et ponderabile et omnis anima rationalis tribus indiuiduis, memo
Abbreviated transcription (Latin):
spatio in sua ꝑueniant. Anime uero pondus uoluntas ẽ eiꝰ: que
proprie magis amor dicitur. Quo scilicet uel se ipsam uel aliã
quamlibet animã. siue enim sibi incorporea diligat ut eͣ uera sa¬
pientia. siue corpori corporea concupiscat. ut pulchra sunt corpora.
in locali amoris pondere rapit᷑. donec amatoꝵ adeptione potiat᷑.
Igit᷑ pondꝰ corporis quo cumq corpꝰ tulerit: mensuras eiꝰ et nume¬
ros indissociabilit̾ secũ trahit. Item pondꝰ hoc est amor anime. in
id quod diligit & memoriã et consiliũ cogit secũ quia nichil aliud
uel meminisse uel cogitare ualet. nisi illud ciniꝰ amore feruescit.
unde diuinitꝰ hominidr᷑. Diliges dominũ dm̃ tinũ ex toto corde tuo. &
tota anima tua. Uidelicet ut sicut corpꝰ pondere cogit᷑ in propria. sic
anima pondere ferat᷑ in patͥams. hoc pondere suo tamen anima non solũ

Expanded text:
spatio in sua perueniant. animae uero pondus uoluntas est eius, quae spatio in sua perueniant. animae uero pondus uoluntas est eius, quae proprie magis amor dicitur, quo scilicet uel se ipsam uel alia quaelibet amat anima. siue enim sibi incorporea diligat, ut est uera sapientia, sine corpori corporea concupiscat, ut pulchra sunt corpora, inlocali amoris pondere rapitur, donec amatorum adeptione potiatur. igitur pondus corporis, quocumque corpus tulerit, mensuras eius et numeros indissociabiliter secum trahit. item pondus, hoc est amor animae in id quod diligit et memoriam et consilium secum cogit, quia nihil aliud uel meminisse uel cogitare ualet, nisi illud, cuius amore feruescit. unde diuinitus homini dicitur: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et tota anima tua, uidelicet ut, sicut corpus pondere cogitur in propria, sic anima pondere referatur in patriam. hoc pondere suo tamen anima non solum
Abbreviated transcription (Latin):
met actitandi rationẽ ꝓ uirtutũ parilitate concinere: ut sapientie
iusticia. temꝑantie fortitudo respondeat. Que parilitas utiq nume¬
rosaẽ: quia tanto ẽ numeris uicinius quanto est quicq concinnen¬
tius. S illud in anima numerosũ potius arbittor. quo eadẽ scĩaliter
compos est numeri.: ut non partibus sicuti corpus numerosa sit. s ipsũ
dinoscat. Q scd̃m eundẽ udicet numerũ. Nam tria et quatuor septẽ
fore. & hec tria & .uii.xͣ. nulla preter humanã animã uel potest sci¬
re uel poterit. Sicut gͥ de mensura claruit. ita et de numeris satis
appareat: ẽẽ hos incorpore inuisibilit̾. & in anima intellectuabiliter.
R estat nunc ut de pondere disputemꝰ. Corporis pondꝰ illud eẽ patuit.
quo eadem in regiones suas un de primor dialiter existunt. naturalit̾
feruntur: nec quiescunt quoadusq transmisso elementi alteriꝰ

Expanded text:
met actitandi rationem pro uirtutum parilitate concinere, ut sapientiae met actitandi rationem pro uirtutum parilitate concinere, ut sapientiae iustitia, temperantiae fortitudo respondeat, quae parilitas utique numerosa est, quia tanto est numeris uicinius, quanto est quidque concinentius. sed illud in anima numerosum potius arbitror, quo eadem scientialiter compos\' est numeri, ut non partibus sicuti corpus numerosa sit, sed ipsum dinoscat et secundum eundem iudicet numerum. nam tria et quattuor septem fore et haec et tria decem, nulla praeter humanam animam uel potest scire uel poterit. sicut igitur de mensura claruit, ita et de numeris satis adparet esse hos in corpore uisibiliter, in anima intellectualiter. % Restat nunc ut de pondere disputemus. corporum pondus illud esse patuit, quo eadem in regiones suas, unde primordialiter exsistunt, naturaliter feruntur nec quiescunt, quoad usque transmisso elementi alterius
Abbreviated transcription (Latin):
Ego sic censeo. quod si scdm spatiũ sapientie capax ẽ sapientis anima:
ergo scd̃m molem magna ẽ sapientia. Quod quia non sinet dici ueritas.
ini̾ocale ẽ quod capit. uͦt in locale possit ẽẽ quod capitur. Entibi huma¬
ni animi sine mole magnitudinem. Numeri nc̃ intuere rationẽ. Anim¬
aduertisti ut arbitror hec ẽẽ incorporibus signa numeroꝵ. qd̾ scilicet
numerosa sint corpora: que corpora sibi scdm prestantissimã numeri
equalitatem partium parilitate respondeant. Ut qm̃ uniꝰ ad tinũ. &
duoꝵ ad duo & ad tria triũ summa equalitas est: sic itidem illud nu¬
merosum corpꝰ eẽ dicamus qd̾ rata dimensione formatũ ut uerbotes
humanũ. que sunt bina sic habeat ex aduerso posita. ut sibi nec mag¬
nitudine nec spetie nec loco dissentiant. ut sunt aures et oculi: que
item singula ut nasus et os mediu̾ locũ teneant: atq ut eẽ pulchra
possint concinentiã sumine equalitatis imitent᷑. Quatenus gͥ nu

Expanded text:
ego sic <censeo, quod si secundum spatium sapientiae capax est sapientis anima, ergo secundum molem magna est sapientia. quod quia non sinit dici ueritas, inlocale est quod capit, ut inlocale possit esse quod capitur. en tibi humani animi sine mole magnitudinem, numeri nunc intuere rationem. Animaduertisti, ut arbitror, haec esse in corporibus signa numerorum, quod scilicet numerosa sint corpora, quae sibi secundum praestantissimam numeri aequalitatem partium parilitate respondeant, ut quoniam unius ad unum et duorum ad duo et ad tria trium summa aequalitas est, sic itidem illud numerosum corpus esse dicamus, quod rata dimensione formatum, ut uerbo tenus humanum quae sunt bina sic habeat ex aduerso posita, ut sibi nec magnitudine nec specie nec loco dissentiant, ut sunt aures et oculi, quae item singula, ut nasus et os, medium locum teneant atque, ut esse pulchra possint, concinentiam summae aequalitatis imitentur. quatenus igitu
Abbreviated transcription (Latin):
Mecum reputanti michi quonam pacto excellentis¬
sima ueritas tantũ inimicoꝵ semet habere siuerit:
Post multũ de hac eadẽ questione tractatũ. non
improbabilis xatio sicuti reor apparuit: omnia
scilicet dinoscunt᷑ meliꝰ contrarioꝵ comparatione.
Sic equidem lumen tenebris. sic uita morti: sic ueritas falsitati

Expanded text:
mecum reputanti mihi, quonam pacto excellentissima ueritas tantum inimicorum semet habere siuerit, post multum de hac eadem quaestione tractatum non inprobabilis ratio, sicuti reor, adparuit: omnia scilicet dinoscuntur melius contrariorum conparatione. sic equidem lumen tenebris, sic uita morti, sic ueritas falsitati
Abbreviated transcription (Latin):
nuno presentes sibi ẽẽ non possint. S quod liber iste fine̾ flagi¬
at. eoquod aliquibꝰ suꝑficietenꝰ ad tactis. quamlibet multa bre¬
utatis studio omissa fecerim: non tamen om̃ibus ꝓ cause excellen¬
ia suꝑsedi: que post hinc dis pitanda sunt. principio secundi
uoluminis ordiamur

Expanded text:
in uno praesentes sibi esse non possint. sed quoniam liber iste finem flagitin uno praesentes sibi esse non possint. sed quoniam liber iste finem flagitat eo quod aliquibus superficie tenus adtactis, quamlibet multa breuitatis studio omissa fecerim, non tamen omnibus pro causae excellentia supersedi, quae post hinc disputanda sunt, principio secundi uoluminis ordiamur
Abbreviated transcription (Latin):
iamq ẽ. multumq uero contrariũ: ut imago d̾i. idest uerus ho
no ꝑcorpꝰ potiꝰ qͣm ꝑ se querat᷑. ꝑse aut̃ querit᷑ atiꝑ agnoscitur: si per imaginẽ
i. queritur. Imago autem dei omnis anuna rationalis est. ꝓinde qui in
ẜimaginem dei querit: tam se quam ꝑrimum q̃rit. Et qͥ illã in se q̃rendo cogno¬
si: in oi eaqde hoĩe recognõit. Lu autẽ ñ immerito carũ tuũ absentẽ te
abere causaris: in quo corpus diligis. Nec aliud quam corpꝰ diligere
n illo potes: quem non credis ẽẽ nisi corpus. Dilige dm̃ tuũ. dͦilige
não carũ tuũ. imaginẽ dĩ tui: ille te perinde diligendo. dm̃ in deo
aligat. Si uterq unum queritis. ad unũ tenditis. semꝑ apud inui¬
imꝰ eritis: quia in uno consistitis. Non autẽ uideo quod fieri que¬
it. ut corpora in unũ posita presentia sibi eẽ possint: & animo

Expanded text:
namque est multumque uero contrarium, ut imago dei, id est uerus homo namque est multumque uero contrarium, ut imago dei, id est uerus homo per corpus potius quam per se quaeratur. per se autem quaeritur atque agnoscitur, si per imaginem dei quaeritur, imago autem dei omnis anima rationalis est, proinde qui in se imaginem dei quaerit, tam se quam proximum quaerit, et qui illam in se quaerendo cognouerit, in omni eandem homine recognoscit. tu autem non inmerito carum tuum absentem te habere causaris, in quo corpus diligis, nec aliud quam corpus diligere in illo potes, quem non credis esse nisi corpus. dilige deum tuum, dilige in deo tuo carum tuum, imaginem dei tui. ille te perinde diligendo deum in deo diligat. si uterque unum\' quaeritis, ad unum tenditis, semper apud inuicem eritis, quia in uno consistitis. non autem uideo quod fieri queat, ut corpora in unum posita praesentia sibi esse possint et animi
Abbreviated transcription (Latin):
Luia si tibi in illa sui parte carus ẽ qua uterq homines estis. et qua
posmet uicario amore diligitis: ita tibi ille presens est. ut tu ipse
ibi. Quicqͥd enim tues substantialit̾: hoc ille ẽ. Uisio uͦ intellectꝰ
sanime. Si te uides. illum uides: qui nichil ẽ aliud quã tu. Qui
scorpora lit̾ adsisteret: ꝑ signa certe corporis agnitionẽ sui tibi
sceret. ꝑ quẽ si forte illud cępisses indiciũ quo eumdẽ tͥ inimicũ
ptiꝰ eẽ cognosceres. reuerberata utiq affectuũ disparilitate a¬
ima tua ab eiꝰ anima quodã modo resiliret: & in uno corporalit̾
oco atq in eodẽ si potest dici uestigio. satis scilicet essetis uolun¬
atũ diuersitate seiuncti. Quod cũ ita sit: non arbitror animos
equestratione dissici. quos uidemꝰ iunctis corporibus posse se¬
arari. Ac primũ parum ẽ qd̾ officiunt corpora mittuis animoꝵ
xpresentationibꝰ. si non aut ꝑ eadẽ aut ipsa querant᷑. Miserum

Expanded text:
uia si tibi in illa sui parte carus est, qua uterque homines estis et qua uosmet uicario amore diligitis, ita tibi ille praesens est, ut tu ipse tibi. quidquid enim tu es substantialiter, hoc ille est. uisio uero intellectus est animae: si te uides, illum uides qui nihil est aliud quam tu, qui si corporaliter adsisteret, per signa certe corporis agnitionem sui tibi faceret. per quae si illud forte cepisses indicium, quo eundem tibi inimicum potius esse cognosceres, reuerberata utique adfectuum disparilitate anima tua ab eius anima quodam modo resiliret, et in uno corporaliter loco atque in eodem, si potest dici, uestigio satis scilicet essetis uoluntatum diuersitate seiuncti. quod cum ita sit, non arbitror animos sequestratione disici, quos uidemus iunctis corporibus posse separari. ac perinde parum est, quod officiunt corpora mutuis animorum repraesentationibus, si non aut per eadem in se im
Abbreviated transcription (Latin):
quidue linea. S quia inter eos qui ista dignabunt᷑ legere. potest eẽ qͥ¬
nesciat: de hoc ipso paululũ disserendo queramꝰ. Line̾a ẽ ut doctissimi
atq exrellentes uiri. non dixere solũ. s ratiocinando etiã probauere:
longitudo simplex. que incorpore prorsus nequeat inueniri: eo quod¬
omne corpus longitudine longũ sit. ñ tamen ipsa sit longitudo. Neq¬
possit sic eẽ longũ: ut non latũ simul altũ ꝙ sit. Quo cirea sicut ai¬
unt etiã si aranee filũ cogitaueris. quia utiq corpꝰ ẽ: non solam
longitudinẽ cogistasti. habet enĩ ꝓ modo suo indissociabilẽ longi¬
tudinis sue iatitudinẽ atq atcitudinẽ. Igit᷑ sit ut fateri ueritas
cogit. aliud ẽ iongitudo quã latitudo: seposita latitudine solã lon¬
ꝗtu dinem cogitemꝰ. Scio aitẽ hanc eandẽ liquido conspici: non eẽ

Expanded text:
quidve linea. Sed quia inter eos qui ista dignabuntur legere esse potest qui quidve linea. Sed quia inter eos qui ista dignabuntur legere esse potest qui nesciat, de hoc ipso paululum disserendo quaeramus. Linea est ut doctissimi atque excellentes viri non dixere solum, sed ratiocinando probavere longitudo simplex, quae in corpore prorsus nequeat inveniri, eo quodomne corpus longitudine longum sit, non tamen ipsa sit longitudo, nequsse longum ut non latum simul altumque sit. Quocirca, sicut aiunt, etiam si araneae filum cogitaveris, quia utique corpus est, non solam longitudinem cogitasti. Habet enim pro modo suo indissociabilem longitudinis suae latitudinem atque altitudinem. Igitur si, ut fateri veritas cogit, aliud est longitudo quam altitudo, seposita latitudine solam longitudinem cogitemus. Scio autem hanc eamdem liquido conspici non esse
Abbreviated transcription (Latin):
tota diligit: & cum tota diligit. tota dilectio ẽ. Que unitas. incorpore
scilicet non est. S dicis. Quando absentẽ carũ suũ cogitat ñꝗͥd uelut ip̃o
conspecto. desideri is satisfecit: Ista ut ego conicio atq ut plane probo.
potissima admodũ causa e̾: que te tuimet ignarũ pepulit. ut animã
reare corporeã. Asensibus queso corporis paulisꝑ attollere: ac si uales per¬
cipe que uel quanta uis uidendi sit animoͬ &e si quid potes. animi uisũ
corporis q discerne. Corpꝰ certe nichil uidet: quia nichil utiq sentit absq
anima. Ac ꝑ hoc aĩmꝰ corporea ꝑ corpus itidet. incorporea ꝑse. hec ipsa nc̃
quantũ in presentiarũ res postulat sequestramꝰ: ut que sint animi uisa
ꝑ corpus. que sine corpore eiudent̾ appareant. Nam qui uelut aliquid
eruditus ẽ: credo nouerit ingeometrica disciplina quid sit punctum.

Expanded text:
tota diligit. Et cum tota diligit, tota dilectio est; quae unitas in corpore tota diligit. Et cum tota diligit, tota dilectio est; quae unitas in corpore ID PER CORPVS. Sed dicis: quando absentem carum suum cogitat, numquid uelut ipso conspecto desideriis satisfecit? ista, ut ego conicio atque ut plane probo, potissima admodum causa est, quae temet ignarum perpulit animam referre corpoream. a sensibus quaeso corporis paulisper adtollere ac si uales perspice, quae uel quanta uis uidendi sit animo, et si quid potes animi uisum corporisque discerne. corpus certe nihil uidet, quia nihil utique sentit absque anima, ac per hoc animus corporea per corpus uidet, incorporea per se. haec ipsa nunc, quantum in praesentiaper corpus, quae sine corpore, evidenter appareant. Nam velut qui vel aliquid eruditus est, credo noverit in geometrica disciplina quid sit punctum,
Abbreviated transcription (Latin):
d̾o: et in t̾ra pax hominibus bone uoluntatis. Eoce diletio ut tuarbi¬
traris. animi quedam portio mi ẽ: ut ratio docet animꝰ ẽ totꝰ. Siquid
gͦ toto amore amo: non id ipsum toto diligo animo: & ubi uacat illud
quod dicit᷑. diliges dnm̃ dm̃ tuũ extoto corde tuo. & extota anima tua:
si anime pars putat᷑ eẽ dilectio: Sienim parte sui diligit anima: ñ
utiq tota diligit. Sin uͦ tota diligit: tota absq ambiguitate dilectio ẽ.
Dicit᷑ enĩ uereq dicit᷑. qm̃ ds dilectio est. S dilectio illa talis e̾: ut
nec ipsa diligere nisi bonũ. nec ꝑ eam diligi possit nisi bene. h ec autẽ
dilectio qd̾ ẽ anima humana ꝓpter affectuum mutabilitatẽ potest et
in suꝑiora qd̾ ei solus d̾s ẽ celesti caritate flagrare: & in inferiora dãp¬
nabili amore diffluere. Qd̾ libet tamen diligat. si toto amore diligit.

Expanded text:
Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ecce dilectio, ut tu arbiDeo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ecce dilectio, ut tu arbitraris, animi quaedam portio est: ut ratio docet, animus totus est. Si quid ergo toto amore amo, non id ipsum toto animo diligo? et ubi vacat illud quod dicitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua , si animae pars putatur esse dilectio? Si enim parte sui diligit anima, non utique tota diligit. Sin vero tota diligit, tota absque ambiguitate dilectio est. Dicitur enim, vereque dicitur, quoniam Deus dilectio est . Sed dilectio illa talis est ut nec ipsa diligere nisi bonum, nec per eam diligi possit nisi bene. Haec autem dilectio quod est anima humana, propter affectuum mutabilitatem potest et in superiora, quod ei solus Deus est, coelesti charitate flagrare, et in inferiora damnabilia amore diffluere. Quodlibet tamen diligat, si toto amore diligit,
Abbreviated transcription (Latin):
caret uͦ. Anima nempe uariare cogitata potest: non cogitare non
potest. Quid autẽ illud ẽ qd̾ sompniare dicimꝰ: nisi qd̾ ne fesso quidẽ
corpore in sompnosq resoluto anime uis acogitationibꝰ uacat.
t ota uͦibiẽ ubiui cogitat. quia tota cogitat. Uerũ tu ideirco uel¬
maxime de anime statu falleris: quia aliud animã. aliud ẽẽ anime poten¬
tias credis. Quodenim cogitat accidens eiꝰ e̾: substantia uͦ que cogitat. hoc
equidẽ. de uoluntate oportet cognoscas. Lam sicut tota anma cogitatio ẽ.
ita tota anima uoluntas ẽ: & que ꝑfecte uult. tota uult.  ut supradic¬
tum ẽ. quecumq illi uelle acci dentia ẽ: ipsũ uero uelle substantia. hinc
etiã in sacris litt̾is uoluntatis ꝑfecte diffinitio ꝓut illud ẽ qd̾ ita uelit
Qui uiderit mulierẽ ad concupiscendũ eam: iam mechatꝰ ẽ eam in cor¬
de suo.  in bonã partẽ loco alio angłoꝵ uocibus dicit᷑. Gła in excelsis

Expanded text:
caret uero. anima nempe uariare cogitata potest, non cogitare non caret uero. anima nempe uariare cogitata potest, non cogitare non potest. quid autem illud est quod somniare dicimus, nisi quod ne defesso quidem corpore in somnosque resoluto animae uis a cogitationibus uacat? tota uero ibi est ubi cogitat, quia tota cogitat. uerum tu idcirco uelmaxime de animae statu falleris, quia aliud animam, aliud esse animae potentias credis. quod enim cogitat accidens eius est, substantia uero qua cogitat. hoc equidem de uolentate oportet agnoscas. nam sicut tota anima cogitatio est, ita anima tota uoluntas est et quae perfecte uult tota uult, et ut supra dictum est, quaecumque illi uelle accidentia est, ipsum uero uelle substantia est. hinc etiam in sacris literis uoluntatis perfectae definitio, prout illud est, quod ita uel ita quit, mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Et in bonam partem loco alio angelorum vocibus dicitur: Gloria in excelsis
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa primũ. dehinc emoritur ueluti eiucta langore. Cernis ista
dissonantibus ab unitatis continentia corporis partibus: uitã potius
a corpore deseri. quã corpus a uita dimitti. Constat gͥ omnẽ uitam
nec localit̾ absced̾ẽ a corpore. nec in corpore uelut in loco esse. nec locat̾ corpꝰ
accede. hic si causalium rationũ secreta rimare: aĩadu̾taᷤ lic& qfore fixiᷤ iuuenil
animam. s non defore incorporeã uitã. atq ut unũ aliqd̃ ex omni se¬
minum genere deligamꝰ. granũ certe tritici quante sit magnitu¬
dinis scimus: eiusdem capacitatẽ sui admodũ mole metitur. Cinꝰ
siquid internũ corporeũ indere uelimis: scisso eodem nichil nisi
tantum candentis farris aspicimꝰ: quantũ breuis capacitas tenu¬
issims cutis includit. Ecce tibi in spatio corporali summã grani
triticei:da tu ncͣ in eodem hoc granulo corporaliter michiꝰ tumo¬

Expanded text:
ipsa primum, dehinc emoritur ueluti uicta languore. cernis istic ipsa primum, dehinc emoritur ueluti uicta languore. cernis istic dissonantibus ab unitatis concinentia corporis partibus uitam potius a corpore deseri, quam corpus a uita dimitti. constat igitur omnem uitam nec localiter abscedere a corpore nec in corpore uelut in loco esse nec localiter corpori accedere. Hic si causalium rationum secreta rimare, animaduertas licet defore fixis uiuentibus animam, sed non defore incorpoream uitam. atque ut unum aliquod ex omni seminum genere deligamus, granum certe tritici quantae sit magnitudinis scimus eiusdemque capacitate si admodum molem metimur. cuius si quid internum corporeum uidere uelimus, scisso eodem nihil . nisi tantum candentis farris adspicimus, quantum breuis capacitas tenuissimae cutis includit. ecce tibi in spatio corporali summam grani triticei. da tu nunc in hoc eodem granulo corporaliter mihi tumo