comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eius: ꝑais ei datus est. Quid est emm obturare aures suas ne audiat sanguinem.
nisi pc̃tis suadentibus que de carne et sanguine nascũtur. nõ prebere consensum:ͥ
Et quid ẽ ne malũ iudeat oculos claudere. insi omne quod rectitudim adiersũ ẽ non
mentẽ iã in sublimibus fixit. Minimenta saporũ suboliitas eius. quia abiet ta
desideria terrene cõuersatioĩs caltat: et ad supernã patriã per p̃cedentiũ patrum
exempla se subleuat. Et quia per cõtemꝑlatiõis donũ grã spũali satiatur aꝑtẽ
slibiũgitur. panis ei datus est. idest refectionẽ spũalis gratie percipit quia se a
bonis infimis celestia sperando suspendit. Hinc etiã de sc̃a eccłia per dauid dñs¬
dicit. pauperes eius saturabo pamibus: quia in illa posite mentes humiliũ spũaluũ
situt per prophetã dicitur. Qui habitatis in terra austri: cũ panibus occurrite fligiẽti.
In terra quippe austri habitãt: qui in scã eccłia positi superm spus caritate perflãtur

Expanded text:
equirit. Quid est autem obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus quae de sanguine et carne nascuntur non praebere consensum? Et quid est ne malum videat oculos claudere, nisi omne quod rectitudini adversum est non ui abjecta desideria terrenae conversationis calcat, ad supernam patriam per praecedentium patrum exempla se sublevat. Et quia per contemplationis donum gratia spiritali satiatur, apte subjungitur: Panis ei datus est, id est refectionem spiritalis gratiae percipit, quia se a bonis infimis coelestia sperando suspendit. Hinc etiam de sancta Ecclesia per David Ddicit: Pauperes ejus saturabo panibus , quia in illa positae mentes humilium, spiritualium sicut per prophetam dicitur: Qui habitatis in terra Austri, cum panibus occurrite fugienti . In terra quippe Austri habitant qui in sancta Ecclesia positi superni Spiritus charitate perflantur.
Abbreviated transcription (Latin):
pulsatur. a mente eius per meroris fastidiũ gaudiũ õne ⁊espuitur: que piiuus
ecdem gandio quasi satiata letatatu. Quia ergohõ tẽptatus ab ore tordis cem
tibũ ⁊ espuit debectatic̃is. nichilq ei aliud ꝙͣ semetipsum et cenostere et deflee
delrctas ⁊ eene dicitur. abhoĩabilis ei fit in uita sua panis. et ar̃e illius cibi
ante desiderabilie
Tabescit caro illius: et ossa que
tecta fuerant nudabuntur

Expanded text:
pulsatur, a mente ejus per moeroris fastidium gaudium omne respuitur, quae prius pulsatur, a mente ejus per moeroris fastidium gaudium omne respuitur, quae prius eodem gaudio quasi satiata laetabatur. Quia igitur homo tentatus ab ore cordis omnem cibum respuit delectationis, nihilque eum aliud quam semetipsum et cognoscere et flere dante aesiderabilis, tabescet caro ejus, et ossa quae tecta fuerant, nudabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
fastidioẽ. et sele se in aĩo tenebre meroris effundunt inchil quod delectat as pititu
mens sibi in amaritudinẽ uerti considerat. Nõnũꝙͣ uoro quidquid gaudii quidquid
uirtutis fauere iudebatur subito pauore tep̃tatiois amittitur: et quasi euacuatus
eisde irtutibus rsti s amimꝰ sub merore pissidetur. Cum enim paulouehem̃tius
impulsu tẽptatiomis afficitur quia exercere iim sdite fortitudims nõuaret¬
resten eam iã uelut perditã docet: seq ex se uatuũ sentiens infirmitatẽ suã ex
ipfa sua manitate cognescit unde ab om̃ni mex iccũditate quasi frãgitur: Q
estas prioris letitre respuens eo quẽ solũ libenter appetit luctu satiatuꝵ ũuis qͥsq
enimĩ tum sibi beneuiuendi presperitas arridet hilarescit : atq ia hilarit ax
am̃ trelut desiderabilis reficit tibus. Sed cũ teptatione paulo a plus mmente

Expanded text:
fastidio est, et solae se in animo tenebrae moeroris effundunt; nihil quod delectet aspicitur, fastidio est, et solae se in animo tenebrae moeroris effundunt; nihil quod delectet aspicitur, . Nonnunquam vero quidquid gaudii, quidquid virtutis favere videbatur, subito in pavore tentationis amittitur, et quasi evacuatus eisdem virtutibus tristis animus solo moerore possidetur. Cum enim paulo vehementius impulsu tentationis afficitur, quia exerere vim solitae fortitudinis non valet, eam jam velut perditam dolet, seque ex se vacuum sentiens, infirmitatem suam ex ipsa sua inanitate cognoscit. Unde ab omni mox jucunditate quasi frangitur; et escas prioris laetitiae respuens, eo quem solum libenter appetit luctu satiatur. Unusquisque enim cum sibi bene vivendi prosperitas arridet hilarescit, atque ipsa hilaritas animum velut desiderabilis cibus reficit. Sed cum tentatione paulo amplius imminente
Abbreviated transcription (Latin):
enim poxulus queut panẽ : cum praua homm multitudo asffligitur. quia nõaduetis
de pntis uite iecũditate satiatur. Sed et pretiosa queq pro cibo dat᷑: quia uietutes
mentis in appetitu transitorre delectatiõis melinat et refocillare aiam intitu
quia peripersis suis desideriis satisfacere conatur. Unde bene mox illit ux uote
quipte plebe dei efficitur: qñ prauorũ numero trestente in eis nõ sũma ⁊ celestia
sed abiecta et terrena sectature m¬
depe aĩa alituius bomi sibi tonscia cũ uirtutes suas sibi ad memoriã reuotat
quadã delectatiõe pascitur. et quasi gratulatione proprie plenitudĩs ĩpinguatur.
nos aliuius ẽẽ momenti bona nr̃a pensando credidimꝰ: pulsati pauldã rliꝰ poriture
nos̾ iã iãq formidamu. Tunt õne bonorũ nr̃oꝵ gaudiũ uertitu inpauo penar
dunc iques nos ex de prehendimus : qui sanctos paulo ante credetamꝰ. abesert
mendi stupent eculi. et omne quod prius presperũ arridebat euanestit: lupitsa

Expanded text:
e populus quaerit panem, cum prava hominum multitudo affligitur; quia non ad votum de praesentis vitae jocunditate satiatur. Sed et pretiosa quaeque pro cibo dat, quia virtutes mentis in appetitu transitoriae delectationis inclinat, et refocillare animam nititur; quia perversis suis desideriis satisfacere conatur. Unde bene mox et ex voce elequippe plebs Dei efficitur cum, pravorum numero crescente, in eis non summa et coelestia, sed abjecta et terrena sectatur. aepe anima alicujus boni sibi conscia, cum virtutes suas sibi ad memoriam revocat, quadam delectatione pascitur, et quasi gratulatione propriae plenitudinis impinguatur, nos alicujus esse momenti bona nostra pensando credidimus, pulsati paulo amplius perituros nos jam jamque formidamus. Tunc omne bonorum nostrorum gaudium vertitur in pavorem poenarunc iniquos nos esse deprehendimus, qui sanctos paulo ante credebamus. Tabescit mens, stupent oculi, omne quod prius prosperum arridebat evanescit; lux ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
i eugl̃o dñs turbis se sequẽtibꝰ dicit: queritis me nõ quia iudistis signa. sed quia
manducastis ex paibus et saturati estis. de sextẽ emm pambu ^atilti fãt
ordimes ad dñm apprepinquates non in eisdẽ ordimbus iurtutũ mxuta s sicsidi
uite pñtis exquirũt : nec cogitãt quid uiuẽdo mtari debeãt᷑ ses que flsentia
poereipiendo Iatiẽtur. Satiarbe quiꝑpe de pambus dñm sequ et. de sca ecdesi

Expanded text:
 Dominus turbis se sequentibus dicit: Quaeritis me, non quia vidistis signa: sed quia manducastis de panibus, et saturati estis. De septem enim panibus fuerant saordines ad Dominum propinquantes, non in eisdem ordinibus merita, sed subsidia vitae praesentis exquirunt, nec cogitant quid vivendo imitari debeant, sed quae compendia percipiendo satientur. Satiatos qui
Abbreviated transcription (Latin):
perficitur. Qruod idcirto illi in infirmitate propria dutũ qt ͭ ne sigulatun udĩs
omnbus diceretur. In scriptura igitur satra uctẽ dei affluto pauis atuatim nelis
idest in his que per scripturã sacrã ad patres m̃os preculit ⁊ ndo rordsie non regetit

Expanded text:
perficitur. Quod idcirco illi in infirmitate propria dictum est, ne singulatim nobis perficitur. Quod idcirco illi in infirmitate propria dictum est, ne singulatim nobis omnibus diceretur. In Scriptura igitur sacra vocem Dei afflicto Paulo audivimus, ne cum id est, in his quae per Scripturam sacram ad patres nostros protulit, nos erudire curavit
Abbreviated transcription (Latin):
cunctorũ questiõibus responderet ait. Adueisus eũ tontendis ꝙ nõ ad oĩa uetba ĩ sponderit
tibi. Semel loquitur deus et secundo idipsum non iepentt  ⁊ sidicet reus in singudam
cordibus priuatis uocibus non respondet Sed tale eloquiũ construit per quod inetoierum
questiomtus satisfacit. in scaptiore quippe eius eloquid tausas nras singuis requiumu
muremmus: nec opus est ut in eo quoo specialiter quiq tcberat ⁊ espondesi sedrmus
uote spetialiter querat. Ibi enim ncbis ommibus in ei qued specialtes patimusibi duunte
⁊ espondetur: ibi uita precedentiũ fit Forma scquentĩ. Ut eniunũ pturb tẽqumt¬
ette dũ passione aliqua uel molestia aliqua affitimurtarnis sare fortasse actulta ⁊ cobesam
passionis eiusdemuel molestre optamus : quatenꝰ in eoqucd patimur exrraatis causas
respondetur ad scuptura sacrã recurrimus. Ii uidelitet mueni ꝙ pauls sarnali
infirmitate xulratus audiuit: sufficit tibi gratia mea nã mtu i infimitalim̃

Expanded text:
responderit tibi? Semel loquitur Deus, et secundo id ipsum non repetit: ac si diceret: Deus singulorum cordibus privatis vocibus non respondet, sed tale eloquium construit, per quod cunctorum questionibus satisfaciat. In Scripturae quippe eius eloquio causas nostras singuli, si requirimus, invenimus: nec opus est, ut in eo quod specialiter quisque tolerat, responderi sibi divina voce specialiter quaerat. Ibi enim non bis omnibus in eo quod specialiter patimur, communiter respondetur. Ibi vita praecedentium sit forma sequentium. Ut enim unumqua vel molestia carnis afficimur, scire fortasse occultas causas passionis ejusdem vel molestiae optamus, quatenus in eo quod patimur ex ipsa rerum scirespondetur, ad Scripturam sacram recurrimus. Ibi videlicet invenimus quod Paulus carnis infirmitate tentatus audivit: Sufficit tibi gratia mea, nam
Abbreviated transcription (Latin):
perurerse hereticorũ mentes dum sibi superbe intellectũ tabuunt : quasi tertas dare
sententras etiã de incogintis presimunt uide fit ut ipsa eos elatio que intus ipidd¬

Expanded text:
perversae haereticorum mentes dum sibi superbe intellectum tribuunt, quasi certas dare perversae haereticorum mentes dum sibi superbe intellectum tribuunt, quasi certas dare sententias etiam de incognitis praesumunt. Unde fit ut ipsa eos elatio, quae intus apud
Abbreviated transcription (Latin):
dme s adomesietit. paidentie tue pone medum. lint urisum ditit aes muenfat
carerde quẽd susficit tibi᷑ ne forte saturatus enomas illud. Durrdinẽ quidẽ spntalis.
Entelligentue qui ultra ꝙͣ capit comedere appetit. etiã quod tomederat uomit. qula
dum suna intelliggere ultia uires querit. etiã que bñ intellexeat amitttt quia
masep dicit. Sicut qui mel multũ comedit non est ei bonũ : sic qui serutator est
mquescatis oprimetur eloria. gloria quipoe muisi bilis conditrras. que mederi ate
mausita nes engnts ultia uires perstrutata premut. staq beretic quia desuelum ⁊
intelligeittia quanto a plius ambint replers tanto amrelius man etunt s demm ⁊¬
intellegerd et quedã nõ intelletta uenerari: ut et e intesliguat uererater tentãt
electorũ sensibus aperit: que ad intelligendũ impossibilia esse debantitr es gtio

Expanded text:
. Hinc Salomon ait: Prudentiae tuae pone modum . Hinc rursum dicit: Mel invenisti, . Hinc Salomon ait: Prudentiae tuae pone modum . Hinc rursum dicit: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte saturatus evomas illud . Dulcedinem quippe spiritalis intelligentiae qui ultra quam capit comedere appetit, etiam quod comederat evomit, quia dum summa intelligere ultra vires quaerit, etiam quae bene intellexerat amittit. Hinc rursum dicit: Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum, sic qui 645 perscrutator est majestatis, opprimetur a gloria . Gloria quippe invisibilis conditoris, quae moderate inquisita nos erigit, ultra vires perscrutata premit. Itaque haeretici, quia de sublimi intelligentia quanto amplius repleri ambiunt, tanto amplius inaneintelligere, et quaedam non intellecta venerari: ut et quae intelligunt veneranter teneant, s ea etiam electorum sensibus aperit, quae ad intelligendum impossibilia esse videbantur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
Dan̾nes heretici dim in satro eloquio xlus secreta dei student perscrutari ꝙͣ capiũt.
faore sns Rcndied stt . Neg emim ea querũt ex quidus semet iNos ad h̃itatẽ eiũdiat.¬
mcres u tamn quillitate disponãt. patientiã seruent longammitaro e sinbtat erudra
sdlĩgodo que eos dectos ac loqates demonstrent. Ila stue apetint ⁊xquibud ea¬
ingulariter eruditi iudeantur. ꝑlerũq emim audatter de natura diantatis
tractant cũ semetipsos nnseri mesciant. Egestate aigo et fame sua sterilen tait
qui ea perstraita n desiderãt. ex quibus bone iute germina non pr ducant uitiunt
quiꝑpe sunt qre perscrutãtur. dũq ad hoc tendunt quod comprehendere nequeunt:
ua tognescere negligunt. ex quibus erudiri potuerunt. exbene eorũ audatiã predirator
yrequis refrenat dicens. Non plus sapere ꝙͣ eportet sapere : sed sage ad scbretate

Expanded text:
- Omnes haeretici dum in sacro eloquio plus secreta Dei student perscrutari quam capiunt, - Omnes haeretici dum in sacro eloquio plus secreta Dei student perscrutari quam capiunt, fame sua steriles fiunt, neque ea quaerunt ex quibus semetipsos ad humilitatem erudisponant, patientiam servent, longanimitatem exhibeant; sed ea solummodo quae eos doctos atque loquaces demonstrent, illa scire appetunt ex quibus singulariter eruditi videantur. Plerumque enim audacter de natura divinitatis tractant, cum semetipsos miseri nesciant. Egestate ergo ac fame sua steriles fiunt, quia ea perscrutari desiderant, ex quibus bonae vitae germina non producant. Ultra se quippe sunt quae perscrutantur, dumque ad hoc tendunt quod comprehendere nequeunt, ea cognoscere negligunt ex quibus erudiri potuerant. Quam bene eorum audaciam praedicator egregius refrenat, dicens: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem
Abbreviated transcription (Latin):
se ad impetũ dei rrascentis opponens ait. Aut dimitte eis hãt noxã: aut si nõ faris. dele
confieeber illis quia nũꝙͣ noui ues: discedite a me qui eperam̃ iiquitatẽ. Qua ninirum
sententia quid̾ datur intelligi isi ut in embus haritas. hũillitas non autẽ debeãt uitutuꝰ
siggna ueneraro: unde mint sancta etclesia etiã si qua fiant heretitoꝵ mratula tu
despitit: qui a bxc sanetitatis spetũe non esse tegnosct. prodatio quppe sc̃itatis nõ est
aigna facere sed anũquẽs ut se diligere. de dedautẽ uera de proxnno uero melior a de¬
oy de semetipsosentire. ulum qua uera uirtus in amore est. non aure mteneloma
miacalis ueritas demenftiat que ait. I heot tognostent onnes quia mrerdiscipuli
dssrosi d mettituem habueritis ad inuicom. qui enim non ait mict ognostitur quia
ergo superm discipulatus: est donum fraterne dilectiom¬
Egestate et fame steriles

Expanded text:
se ad impetum Dei irascentis opponens, ait: Aut dimitte eis hanc noxam; aut si non facis, dele me de libro tuo quem scripsisti . se ad impetum Dei irascentis opponens, ait: Aut dimitte eis hanc noxam; aut si non facis, dele sententia quid datur intelligi, nisi ut hominibus charitatis humilitas, non autem debeant virtutum signa venerari? Unde nunc sancta Ecclesia, etiam si qua fiant haereticorum miracula, despicit, quia haec sanctitatis specimen non esse cognoscit. Probatio quippe sanctitatis non est signa facere, sed unumquemque ut se diligere, de Deo autem vera , de proximo vero meliora quam de semetipso sentire. Nam quia vera virtus in amore est, non autem in ostensione miraculi, veritas demonstrat, quae ait: In hoc cognoscent omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem . Qui enim non ait: In hoc cognoscetur quia ergo superni discipulatus est donum fraternae dilectioEgestate et fame steriles.
Abbreviated transcription (Latin):
Decundũ dies quibus deus custodiebat me:
quando splendebat lucerna eius suꝑ caput
meum. et ad lumen eius ambulabam in

Expanded text:
ecundum dies, quibus deus custodiebat me? Quando splendebat lucerna eius super caput meum et ad lumen eius ambulabam in
Abbreviated transcription (Latin):
Ieuditiur. np̃sonat si amxlius ⁊ autum sonat : qria minrruutus arstiet se aiims
Sorrumo nula est si tantũ quisq corpus non edomat mãtmaet aut ualdt enordiãto
⁊esti si tonpus atterit plus y ualet. Per alstmentiã qnne malts auit uasdet ingrdiãta¬
hez enregiũ predicatorẽ libet quãta arte magisterii fideliũ aias ueluti itptlana
cordas tensas. alias amglius tendendo extenuat ⁊ err alas litaifione suta m laplrto
cduseruat. Alis etenim ditit non in comessanciubus et ebaetatitus. nesm cudlaind
et ugudititus :et riusũ ait. mortifitare mẽbra ia stra qreasunes uenreuba dit an

Expanded text:
enditur, non sonat; si amplius, raucum sonat, quia nimirum virtus abstinentiae aut omnino nulla est, si tantum quisque corpus non edomat quantum valet; aut valde inordinata est, si corpus atterit plus quam valet. Per abstinentiam quippe carnis vitia sunt exstingueec egregium praedicatorem libet, quanta arte magisterii fidelium animas velut in cithara chordas tensas, alias amplius tendendo extenuat, atque alias a tensione sua relaxando conservat. Aliis etenim dicit: Non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis . Et rursus ait: Mortificate membra vestra
Abbreviated transcription (Latin):
narrat. ne afflicta mens illius in desperatiõe deficiat iuxta pondus hystorie
perscrtenur: ne si het ammꝰ plusꝙͣ necesse est spũaliter inuestigat a uerboꝵ
eius uberibus sangius nebis pro lacte respondeat

Expanded text:
narrat ne afflicta mens illius in desperatione deficiat, juxta pondus historiae narrat ne afflicta mens illius in desperatione deficiat, juxta pondus historiae perscrutemur, ne si haec animus plusquam necesse est spiritaliter investiget, a verborum ejus uberibu
Abbreviated transcription (Latin):
rimãde sunt. aliqñ exterius deseruãde: per salomonẽ quoq dicitur. Qui fortit᷑
premit ubera ad elciendũ lac. expiimit butyrũ: et qui ueliem̃ter emulaxt.
elicit sangumẽ. Ubera quippe fortiter premimus: cũ uerbã satri eloquii sbtli
intellectu pensamus. Qua pressione dũ lac querimꝰ butirũ inuenimꝰ : quia
dũ mitriri uel tenui intelleũ querimꝰ. ubertate interne pinguedims ungiiuir
Quod tñ nec nimie nec semper agendũ est: ne dũ lac queritur. abuberibus
sanguis sequatur. plerũq etenim quidã dũ uerba sacr eloquii plusꝙͣ debent¬
discutiunt: in carnalẽ intellectũ cadũt⁊ Sanguinẽ quipoe elicit quĩ uelem̃ter
emulget: quia carnabe efficitur. hoc quod ex mimia spũs discussione sentitur.
uñde necesse est. ut beati icb opera que inter merepantiũ amieoꝵ uerba idcirto.

Expanded text:
rimandae sunt, aliquando exterius observandae, per Salomonem quoque dicitur: Qui fortiter rimandae sunt, aliquando exterius observandae, per Salomonem quoque dicitur: Qui fortiter premit ubera ad eliciendum lac, exprimit butyrum; et qui vehementer emungit, elicit sanguinem . Ubera quippe fortiter premimus, cum verba sacri eloquii subtili intellectu pensamus, qua pressione dum lac quaerimus, butyrum invenimus, quia dum nutriri vel tenui intellectu quaerimus, ubertate internae pinguedinis ungimur. Quod tamen nec nimie nec semper agendum est, ne dum lac quaeritur ab uberibus, sanguis sequatur. Plerumque etenim quidam dum verba sacri eloquii plus discutiuntur, in carnalem intellectum cadunt. Sanguinem enim elicit, qui vehementer emulget, quia carnale efficitUnde necesse est ut beati Job opera, quae inter increpantium amicorum verba idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
quasi cortiee subtrahimus. et dũ plerũq intellectũ littere sequimur: quasi
cortitẽ reseruamus. dũq ab ipsis cortex littere subducitur: allegorie cãdo
interior demonstratur. et dũ cortex ⁊ clinquitur: exterioris intelligentie
uirentia exempla monstrãtur. Quas bñ iacob in aque canalibus posuit: qr
et redẽptor nr̃ in librs eas sacre sciẽtie quibus nos intrĩsetus infundimuur:
infixit. Has aspiciẽtes arietes cũ ouibus corunt: quia rationales nr̃i sprritꝰ
dũ in earũ intentiõe deͤfixi sunt. singulis quibusq actionibus pormiscentu ⁊
ut tales fetus oxerũ procreentur qualia exẽpla pretẽdentiũ in uocitꝰ p̃cextoꝵ
iudent: et diuersũ ciorẽ pres boni operis habeat. quia et nõnũꝙͣ subtiacta
lictere cortice acutius interna considerat: et reseruato nõnũꝙͣ histore tegimine

Expanded text:
quasi corticem subtrahimus, et dum plerumque intellectum litterae sequimur, quasi quasi corticem subtrahimus, et dum plerumque intellectum litterae sequimur, quasi corticem servamus. Dumque ab ipsis cortex litterae subducitur, allegoriae candor interior demonstratur, et dum cortex relinquitur, exteriora intelligentiae virentia exempla monstrantur. Quas bene Jacob in aquae canalibus posuit; quia et Redemptor noster in libris eas sacrae scientiae, quibus nos intrinsecus infundimur, fixit. Has aspicientes arietes cum ovibus coeunt, quia rationales nostri spiritus, dum in earum intentione defixi sunt, singulis quibuscunque actionibus permiscentur, ut tales fetus operum procreent, qualia exempla praecedentium in vocibus praeceptorum vident, et diversum colorem proles litterae cortice acutius interna considerat, et reservato nonnunquam historiae tegmine,
Abbreviated transcription (Latin):
ante ocules haberent unrgas. et in earũ conspectu cõciperẽt. Factũq ẽ ut in ipso
calore coitus oues inturrentur uirgas: et parent maculosa et naria. et
diuerso colore ⁊espersa. Quid est emim uirgas populcas uirides amigdalmas
atq ex platams. ante oculos gregũ ponere. insi per scripture sacre seriem
antiquoꝵ patiũ uitas atq sentẽtias. in exemplũ populis prebere: erue nimr
quia iuxta rationis examen recte sunt: uirge noĩantur. Quibus ex parte
cortieẽ subtrahit. ut in his que expclĩãtur intimus candor appareat᷑: et ex
parte corticẽ seruat. ut sicut fuerant exterius in iuriditate permaneant.
Uariusq uurgarũ color efficitur: dũ cortex ex parte subtrahitur. et ex parte
recinetur. Ante consideratiõis enim nr̃e oculos precedentiũ patrũ sentẽtie
quasi uirge uarie ponuntur : in quibus dũ plerũq intellectũ lattere fugimꝰ.

Expanded text:
ante oculos haberent virgas, et in aspectu earum conciperent. Factumque est ut in ipso ante oculos haberent virgas, et in aspectu earum conciperent. Factumque est ut in ipso calore coitus oves intuerentur virgas, et parerent maculosa et varia, et diverso colore respersa . Quid est enim virgas virides, amygdalinas, atque ex platanis ante gregum oculos ponere, nisi per Scripturae sacrae seriem antiquorum Patrum vitas atque sententias in exemplum populis praebere? Quae nimirum quia juxta rationis examen rectae sunt, virgae nominantur. Quibus ex parte corticem subtrahit, ut in his quae exspoliantur, intimus candor appareat; et ex parte corticem servat, ut sicut fuerant exterius, in viriditate permaneant; variusque virgarum color efficitur, dum cortex ex parte subtretinetur. Ante considerationis enim nostrae oculos praecedentium patrum sententiae quasi virgae variae ponuntur, in quibus dum plerumque intellectum litterae fugimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Antellectus sacri eloquii inter textũ et isterĩ tanta est libratiõe pensandus.
Iut utriusq partis lance mederata. hunc neq nune discussioĩs pondꝰ deprimat :
neq rursus torpor inturre uacuũ relinquati Multe qui ꝓpe eius sentẽtie tãta
allegoriarũ cenceptione sunt grauide: ut quisquis eas ad solã renere histtriam
nititur. earũ notitia per suã inturiã priuetur. Nonnulle uero ita erterioribus¬
i preceptis inseruiunt: ut si quis eas su̾ctilius penetrare desiderat᷑ intus quidt̃
nchĩ iueniat: sed hoc sibi etiã quod foris loquũtur abscondat. Inde bene quoq
uirides et amigdalinas et ex platanis ex parte decortitauit eas: detractisq torticibbꝰ
in hns que expdiata fuerant candor apparuit. illa uero que integra erant urudia ꝑmã¬
serunt : atq in hunt modũ color ffectus est uarius. Ubi et subditur. Posiutq ẽas
in canalibus in quibus effundebatur aqua: ut cũ uenissent greges ad bibẽdũ

Expanded text:
ntellectus sacri eloquii inter textum et mysterium tanta est libratione pensandus, ut utriusque partis lance moderata, hunc neque nimiae discussionis pondus deprimat, neque rursus torpor incuriae vacuum relinquat. Multae quippe ejus sententiae tanta allegoriarum conceptione sunt gravidae, ut quisquis eas ad solam tenere historiam nititur, earum notitia per suam incuriam privetur. Nonnullae vero ita exterioribus praeceptis inserviunt, ut si quis eas subtilius penetrare desiderat, 677 intus quidem nihil inveniat, sed hoc sibi etiam quod foris loquuntur abscondat. 2. Probatur priovirides, et amygdalinas, et ex platanis, ex parte decorticavit eas, detractisque corticibus, in his quae exspoliata fuerant candor apparuit; illa vero quae integra erant viridia permanserunt, atque in hunc modum color effectus est varius . Ubi et subditur: Posuitque eas in canalibus in quibus effundebatur aqua, ut cum venissent greges ad bibendum,
Abbreviated transcription (Latin):
mala que fetit: nisi tũ pro eisdem malis puniri iã ceꝑit. Ande et per prepham
dreitioi. Et dãt ũ modo sda uegatio : intellectũ dabit auditui: Tune nanicn
intelligit quod audiuit : cũ se iã pro ꝯtẽꝑtu nexari dilurut. hm̃t per balaam
de semetipso dicitur Dixit hõ cuiꝰ dotinatus est oculus dixit audditor felnnũ
dei. qui iusionẽ cĩpotentis intuitus est: qułtadit et sit aperũtur cculi rius.¬
Consiliũ quiꝑoe contra isrlitas prebuit . sed post in pena uidit. quid p̃ꝰ ex cubpa
ꝯmiserit. Electi autẽ qui ne peccare debeãt prouident. eisꝰ iudelicet otuli an
caset patẽnquus uero ꝑ est casũ oculos aꝑit : qm̃ post culpã in pena sua astic᷑¬

Expanded text:
mala quae fecit, nisi cum pro eisdem malis puniri jam coeperit. Unde et per prophetam dicitur: Et tantummodo sola vexatio intellectum dabit auditui . Tunc namque intelligit quod audivit, cum se jam pro contemptu vexari doluerit. Hinc per Balaam de semetipso dicitur: Dixit homo, cujus obturatus est oculus: dixit auditor sermonum Dei, qui visionem Omnipotentis intuitus est, qui cadet: et sic aperientur oculi Consilium enim Balaam contra Israelitas praebuit, sed post in poena vidit quid prius ex culpa commiserit. Electi autem, qui ne peccare debeant, praevident; eorum videlicet oculi ante casum patent. Iniquus vero post casum oculos aperit; q
Abbreviated transcription (Latin):
in filiis. dũpro culꝑa parẽtis ex originali ptto aĩa polluitur prdusi et usum
non teddit parentũ pcta in filis. quia tũ ab origiali tulpa per baptis muu
erberamur : non ia parentũ culpas. sed quas ipsi ꝯmittimꝰ habemꝰ. E uodtñ
intellig xtĩã aliter potest. quia qiusquis praui parẽtis inquitatẽ mtatu
etiã eiꝰ deletgillius grauatur Unde fit ut iniquus filius iniqui puis. nõsdlum¬

Expanded text:
in filiis, dum pro culpa parentis ex originali peccato animus polluitur prolis. Et rursum non reddit parentum iniquitatem in filiis, quia cum ab originali culpa per baptismum liberamur, non jam parentum culpas, sed quas ipsi commisimus habemus. CAPpolluitur prolis. Et rursum non reddit parentum iniquitatem in filiis, quia cum ab originali culpa per baptismum liberamur, non jam parentum culpas, sed quas ipsi commisimus habemus. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
pñei etiã culxã parentis miqui persduere. Snide et illit dictũ est. aĩa patus
nrea est. et aĩa Rilii mea est: aĩa que peccau̾it ixsa morietur⁊ quia in came e ũ¬
nõnũo fulii etiã ex patrs pc̃to perimũtur. deleto autẽ orginali pets ex
padentũ nequitia in aĩa benẽtiir. Quid enim est ꝙ paruuli filii plerumi̾q
a demomibus arripiũtur : nnsi ꝙitaro filii ex patrs pena multatur: Inꝰ
usemetorsuemm percutitur pater imquus : et ꝑcussiõis ium sentire ꝯtẽpuit.
plerũq percutitur in fulis: ut acrius uratur : et dolor prĩs carm filiorum
redditur. quatinꝰ per filioꝵ penas. mens patris iniqua pũĩatur. cũ uero t¬
non pariuili. sed prouectiores filii ex parentũ culpa ferĩtur: quid aliudapte
detre: intelligi nisi ꝙ allorũ etiã pen̾as luunt: quorũ sequuti sunt facta  unde
reite dicitur: usq in terciã et quartã progemiẽ. Qiua enim usq ad tertiã et

Expanded text:
. Unde et illic dictum est: Anima patris mea est, et anima filii mea est. Anima quae peccaverit, ipsa morietur: quia in carne nonnunquam filii etiam ex patris peccato perimuntur. Deleto autem originali peccato, ex parentum nequitia in anima non tenentur. Quid enim est quod parvuli filii plerumque a daemonibus arripiuntur, nisi quod caro filii ex patris poena multatur? In semetipso enim percutitur pater iniquus, et percussionis vim sentire contemnit. Plerumque percutitur in filiis, ut acrius uratur; et dolor patris carni filiorum redditur, quatenus per filiorum poenas mens patris iniqua puniatur. Cum vero non parvuli, sed jam provectiores filii ex parentum culpa feriuntur, quid aliud aperte datur intelligi, nisi quod illorum etiam poenas luunt, quorum facta secuti sunt? Unde et recte dicitur: Usque ad tertiam et quartam progeniem. Quia enim usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
fiduria ⁊ edis. dũ bona rãoe bemanitatis erdesscesꝰs quatens mt̃e e dsscees
fuerãt superna adiutoria etiã si nulla beneficia precessissẽt: sciendũq ꝙ
deus hoiem quẽ benigne condidit inique non sperint. Pensandũ igitur est
est perituli si in hac procella tribulationũ desperatioĩs naufragio frãginu
qui ad portũ spei uelut imensis fumbus preteritis doms liamur. Dicatu
itaq decte. Iudicare corã illo. et expecta eũ. Nlam qui semetipsum corã deo
non iudicat: eũ dũ afflgitur non expectat cuus enimbona p̃tessisse
dissimulat. adiutoria subsequi posse desperat: et cũ preteritoꝵ obluustitu
etiã subsequentiũ largitate fraudatur
Nlunt enim non infert
furorẽ suũ : nec ulciscitur¬

Expanded text:
fiduciam redis, dum bona tantae benignitatis erubescis, quatenus inter adversa im fuerant superna adjutoria, etiam si nulla beneficia praecessissent. Sciendumque quia Deus hominem quem benigne condidit inique non spernit. 36. Qui praeterita muest periculi si in hac procella tribulationum desperationis naufragio frangimur, qui ad portum spei velut immensis funibus praeteritis donis ligamur. Dicatur itaque recte: Judicare coram illo, et exspecta eum. Nam qui semetipsum coram Deo non judicat, eum dum affligitur non exspectat. Cujus enim bona praecessisse dissimulat, adjutoria subsequi posse desperat; et cum praeteritorum obliviscitur, etiam subsequentium largitate fraudaturNunc enim non infert furorem suum, nec ulciscitur
Abbreviated transcription (Latin):
Ualde mirũ est ꝙ homo in terra editus atq a celesti patria exigẽtibus
meritis longe dãpnatus. non solũ ad statũ conditiõĩs reducitur sed etiam
gloriosius exaltatur: ut qui paradysũ perdidit celũ recipiat. Et non solũ hũc
debiti sui rratus nõteneat: sed huit post culpã dona cumulatius excrestant.
ut ille contẽptor dei. ille imitator dyaboli si ad fructũ peĩtentie redeat: usq ad
celsitudinẽ contẽplande intime lucis ascendat. Cuius itaq cor non in huiu᷑
pietatis ãmiratione exiliat. cuius torpor non in sũbbeuatione tãte ꝯsida̾tiõis
expauescat a
ãgitur : locus nrui cordis fit amor eteruitatis :

Expanded text:
a, quod homo in terra editus, atque a coelesti patria exigentibus meritis longe damnatus, non solum ad statum conditionis reducitur, sed etiam gloriosius exaltatur, ut qui paradisum perdidit coelum recipiat; et non solum hunc debiti sui reatus non teneat, sed huic post culpam dona cumulatius excrescant, ut ille contemptor Dei, ille imitator diaboli, si ad fructum poenitentiae redeat, usque ad celsitudinem contemplandae intimae lucis ascendat. Cujus itaque cor non in hujus pietatis admiratione exsiliat? Cujus torpor non in sublevatione tantae considerationis expavescat? tangitur locus nostri cordis, fit amor aeternitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Plãma. Quibus uerbis nobis nõ hoc innotescit. quia illit in tanto ardore una tunt
a̾d sufficientiã refrigerii aque stilla requiratur: sed ꝙ is qui de abundãtia prcau̾it
illic estuãti ninus cremetur inopia. uidemus eĩ in uerbis diuitis. et subtilissimo
dei iudicio: ꝙͣdigna tali culpe prna responderit Agente nãq mopia. illit usq ad
minima petenda ꝯpulsus est: quia hic agente tenacia usq ad miniima neganda
peruemit ndt mudraetubui suctilius quid diftrctius potest. oͣuttã a que prtiit : qui
ẽmitas pains negauit

Expanded text:
flamma . Quibus verbis nobis non hoc innotescitur, quia illic in tanto ardore una tunc flamma . Quibus verbis nobis non hoc innotescitur, quia illic in tanto ardore una tunc ad sufficientiam refrigerii aquae stilla requiratur, sed quod is qui de abundantia peccaverit, illic aestuante nimis cremetur inopia. Videmus enim in verbis divitis ex subtilissimo Dei judicio quam digna tali culpae poena responderit. Agente namque inopia, illic usque ad minima petenda compulsus est, qui hic, agente tenacia, usque ad minima neganda pervenit. Quid retribui subtilius, quid districtius potest? Guttam aquae petit, qui micas panis ne
Abbreviated transcription (Latin):
quia hic clausos tenuit cũ inurenrre pctuit. Tarde illi cculos a perĩt: qui teste
sapiẽtia dãpnatiõis sue tẽpore dicturi referũtur. eruid nobis profuit suꝑbia.
et diuitiarũ iactãtia quid c̾ctulit nctis: Transierũt oĩa illa ta ꝙͣ umbra: et¬
tãꝙͣ nũtius percurrens. Uilia ⁊ fugitiua fuisse que tenuerunt: iam amissa
cegnoscunt. Que ꝙͣdiu aderãt. Itultis eoꝵ cordibus magna et mansure
uidebantur. Sero quoq diues a peruit oculos. quando lazarũ ⁊equiestete
uidit: quẽ iacentẽ ante ianuã uidere ꝯtẽp̃sit. Incellexit ibi: quod hit facere
nluit . In dãpnatione sua rognoscere cõpulsus est quid fuit quod perdidit : qñ
fuit abundantia eꝑulãtis Ut enim. Pater abrahã miserere nei : et mitte laꝵarũ ut
intingat extremũ digiti sui inaquã. et refrigeret linguã meã. quia crutior ĩ hat᷑

Expanded text:
quos hic clausos tenuit cum invenit. Tarde quoque illi oculos aperiunt, ququos hic clausos tenuit cum invenit. Tarde quoque illi oculos aperiunt, qusapientia damnationis suae tempore dicturi referuntur: Quid nobis profuit superbia, et divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt ista  fugitiva fuisse, quae tenuerant, jam amissa cognoscunt. Quae quandiu aderant, stultis eorum cordibus et magna et mansura videbantur. Sero dives aperuit oculos, quando Lazarum requiescentem vidit, quem jacentem ante januam videre contempsit . Intellexit ibi quod hic facere noluit, et in damnatione sua cognoscere compulsus est, quid fuit quod perdidit, quando fuit abundantia epulantis. Ait enim: « Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aqua, et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac
Abbreviated transcription (Latin):
nã euaita ⁊erũ simul ducitur: ꝙͣuis hic oĩa pro quibus culpa perpetiata ust
relinquantur
Repee contingit dormienti incpi. ut se per sõpmũ diuuitẽ iudrat: atq ex risdẽ
eebuẽ cum̃o extollat. letetur se habere quod nõ hatuit : iãq dedignari que̾rat a
quibbus dediggnatũ ẽẽ se dduit. Sed repente eiugilans eugilasse sedeat: qr
interim diuitiarũ ymaginẽ uel doriens tenebat. Gennt enm protanꝰ sub
paupertatiõ pondere. mopie sire angustit premitur. et eo penis quoad tẽ pus
breuissimũ uatue dures fuit. Sic sit iiirum huiꝰ mundi sũt diuites qui rebꝰ
aceptis tument : bene operari de sua abundantia nesciũt. euasi dormiẽtes sunt
diuites. sed paupertatẽ suã eigilantes inueniunt: quia nichil secũ ad illud iudiciũ
⁊quod permanet ferunt. Et quãto nũc ad breue tempus subaimius elati sũt: tanto
misericordiã clausos tenebat. I perit quidẽ et pietatis fructũ nõ muenit᷑

Expanded text:
Nam culpa rerum simul ducitur, quamvis hic omnia, pro quibus culpa perpetrata est, relinquanture contigit dormienti inopi, ut se per somnium divitem videat, atque ex eisdem rebus animum extollat: laetetur se habere quod non habuit, jamque dedignari quaerat, a quibus dedignatum esse se doluit. Sed repente evigilans evigilasse se dolet, qui interim divitiarum imaginem vel dormiens tenebat. Gemit enim protinus sub paupertatis pondere, et inopiae suae angustiis premitur, et eo pejus quo ad tempus brevissimum, vel vacue dives fuit. Sic, sic nimirum hujus mundi sunt divites, qui rebus acceptis tument. Bene operari de sua abundantia nesciunt. Quasi dormientes sunt divites, sed paupertatem suam evigilantes eveniunt; quia nihil secum ad illud judicium, quod permanet, ferunt: et quanto nunc ad breve tempus sublimius elati sunt, tanto misericordiam clausos tenebat. Aperit oculos suos, et pietatis fructum non invenit,
Abbreviated transcription (Latin):
et eã que de nr̃a nobis intertitudĩe subrepsat
togitatioĩs querelã placare. E̾cte rnmq electos ad uitã flagella reuotant : et a
malis actibus reprobos nec flagella ꝯpescũt. oĩpotentio dei iudicia super nos ualde
ocrulta sunt: et iniusta nõ sunt. Sedtendamꝰ oculũ mẽtis ad suꝑiora: in illis aspicimꝰ.
quia de nobis quid iuste conqueri nõ habemꝰ. Sumpotẽs enim deꝰ angeloꝵ merita
discernẽs. alics in eterna luce sine lapsu ꝑmane ꝯstituit. alics̃ sponte lapsos ab ftatu
sue celsitudis in eterne dãpnatiõis ultione preftrauit. Nobiscũ igitur nehil iniuiste
agit: qui et subtiliorẽ nccis naturã iuste iudicauit

Expanded text:
s incertitudine surrexerat, cogitationis querelam placare. Ecce enim quod electos ad vitam flagella revocant; et a malis actibus reprobos nec flagella compescunt: omnipotentis Dei judicia super nos valde occulta sunt, et injusta non sunt. Sed si tendamus oculum mentis ad superiora, in illis aspicimus, quia de nobis quid juste conqueri non habemus. Omnipotens enim Deus angelorum merita discernens, alios in aeterna luce sine lapsu permanere constituit; alios sponte lapsos a statu suae celsitudinis, in aeternae damnationis ultione prostravit. Nobiscum igitur injuste nihil agit, qui et subtiliorem nobis naturam juste judicavit
Abbreviated transcription (Latin):
Cdepe hi qui supplicia eterna nõ metuũt. praua
agere protẽporali saltẽ percussione pertimeseũt.
Redisunt nõnulli qui ita in imquiͭͤ duruerunt
ut nec ipsis metuant ferrri que amãt : dũmodo que ꝑuerse cogitauerint
uropleant
minis peccator prudens erit in pena : qui stultus fuerat ĩ culpai quia ibi iã
dolore constrictus ad rationẽ oculos aperit. quos hic uluptati dedites elausit :
et pena torquẽte exigitur ut sapiat. qui hic excecãte superbia desipixdat. Cu
etamen sua sapiẽtia iã tũt minime proderit: quia hoc ubi operari iupͣ saprẽtiã
debuit tẽpus amisit
Brauis ualde culpe reatus. est. et penã proculpa menti propone. et tñ nec
tormenti metu sub iugo ꝯditoris ceruicẽ cordis inclinare:¬

Expanded text:
ero hi qui supplicia aeterna non metuunt, prava agere pro temporali saltem 493 percussione pertimescunt. Sed sunt nonnulli qui ita in iniquitate duruerunt, ut nec in ipsis metuant feriri quae amant, dummodo quae perverse cogitaverint expleantmque peccator prudens erit in poena qui, stultus fuit in culpa , quia ibi jam dolore constrictus ad rationem oculos aperit, quos hic voluptati deditus clausit; et poena torquente exigitur ut sapiat, qui hic excaecante se superbia desipiebat. Cui tamen sua sapientia jam tunc minime proderit, quia hic ubi operari juxta sapientiam debuit, tempus amisitgravis culpae reatus sit, et poenam pro culpa menti proponere, et tamen nec tormenti metu sub jugo conditoris cervicem cordis inclinare
Abbreviated transcription (Latin):
quodã uentre auaritie multa ꝯgessent satiatus
artatur. qr anxiatur qualit̾ ad quisita custodiat
sed quia ubi eos tantos repone̾t nõ habebat

Expanded text:
quodam ventre avaritiae multa congesserit, satiatus artabitur; quia dum anxiatur, qualiter adquisita custodiased quia ubi eos tantos reponeret non habebat
Abbreviated transcription (Latin):
eRepe õipotens deus cũ auare menti uehem̃ter rrascitur. prius ei ꝑmittit ad uctũ
cuncta suppetere: et pest hõc ꝑ ultionẽ subtralit ut pro eis sempiterna supplicia
Edebeat tolerare.
Iaioris iracundre est. cũ et hoc tribuitur quod male desideratur: nã et inde repẽtina
ultio sequitur. quia hoc quoq cbtinuit. quod deo rascence ꝯtu piuit . Unde et ꝑ psalmistã
dicitur: cũ escas carins male populꝰ desiderasse perhibetur. Adhut este eoꝵ erãt in
ore ipsorũ: et ira dei ascendit super eos. et occidit plurĩcs eoꝵ. Solent nãq tardius
apparere diuina iudicia: cũ prepediũtur ne impleri debẽãt mala uota: Ulaiquantũ
citius impleri malũ uocũ permittitur: plerũq tantũ celeriꝰ punitur. Inde ergo
ypotrita festine multiplicatur ut potens sit: inde agitur cũ celeritate ne sitr quia¬
qꝵ et arbusta que tardius crescũt annosa perdurãt: et que in tẽporis breuitate ꝓficiũt

Expanded text:
epe omnipotens Deus cum avarae menti vehementer irascitur, prius ei permittit ad votum cuncta suppetere, et post hanc per ultionem subtrahit, ut pro eis debeat supplicia aeterna tolerare.ajoris iracundiae est cum hoc tribuitur quod male desideratur, quia inde repentina ultio sequitur, quia hoc quoque obtdicitur, cum escam carnis male populus desiderasse perhibetur: Adhuc esca eorum erat in ore ipsorum, et ira Dei ascendit super eos, et occidit plurimos eorum . Solent namque tardius apparere divina judicia, cum praepediuntur, ne impleri 479 debeant mala vota. Nam quanto citius malum votum impleri permittitur, plerumque tanto celerius punitur. Unde ergo hypocrita festine multiplicatur ut potens sit, inde agitur cum celeritate ne sit, quia et arbusta quae tardius crescunt annosa perdurant; et quae in temporis brevitate proficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
obedientiã cupimꝰ : consideratis ãtiquoꝵ patrũ uestigiis uiuamur. Quid
enim abrahã obediẽtius qui ad unã uocẽ dñitã cognatos et patriã deserit
et pro adipiscenda eterna hereditate ipsũ ferire nõ trexidat. quẽ senex
iã et pene moriturus acceperat heredem: Cum patrẽtie uirtutẽ ap̃phẽ de̾
conamur: precedentiũ exẽpla conspicimꝰ. Quid enim ysaat patrentius
qui ligna portat. de holocausto interrogat. atq post paululũ ligatur et
nõ loquitur are superpoitur et nõ reluctatur: Quid ergo istouiro dici
patientius pt̃. qui quasi ad solatiũ ducitu⁊ et requirit. ad feuẽdũ ligatur
et conticescit. oblaturus de hdocausto inrerrogat. eferendus holocaustũ
tacet: Cum actingi ad laborũ telerãtiã ntimur: exẽplis precedentium
informamur. Quid iacob laboriosius. qui apud laban tã longo tẽpore ꝓpĩqu

Expanded text:
obedientiam cupimus, consideratis antiquorum Patrum vestigiis adjuvamur. Quid obedientiam cupimus, consideratis antiquorum Patrum vestigiis adjuvamur. Quid enim Abraham obedientius, qui ad unam vocem Dominicam cognatos deserit et patriam, et pro adipiscenda aeterna haereditate, ipsum ferire non trepidat, quem senex jam et pene moriturus acceperat haeredem? Cum patientiae virtutem apprehendere conamur, praecedentium exempla conspicimus. Quid enim Isaac patientius, qui ligna portat, de holocausto interrogat, atque post paululum ligatur et non loquitur, arae superponitur et non reluctatur? Quid ergo isto viro dici patientius potest, qui quasi ad solatium ducitur et requirit, ad feriendum ligatur et conticescit, et oblaturus holocaustum interrogat, offerendus in holocaustum tacet? Cum accingi ad laborum tolerantiam nitimur, exemplis praecedentibus informamur. Quia enim Jacob labor
Abbreviated transcription (Latin):
quasi intuẽtes celũ prius nubes aspitimꝰ : quia ante bonoꝵ facta ãmirãde
cerminꝰ. et post illa que sunt celestia experiendo penetramus. Quia
autẽ sit in cũctis que spiritualiter appetimꝰ exẽfls precedentiũ ĩformam᷑¬
alias dicitur. illuminãs tu mirabiliter a montibus eternis. Qui enin ꝯ¬
orrentẽ solem contẽplari non ualet. iradiatos montes aspicit : et quia
sol ortus sit deprehendit. Ex eterms ergo montibus nos deus lluminat.
quia per amiratã uitã patrũ precedent ii radio nos sue̾ claritati
illuitrat. Ecce in studio deuotiõis dñite et caritatis accendimur: sed
in hac deuotione et caritate melius haꝵ nubiũ conteplatiõe formamur
Quid enim deuotius petro: Quid carius iolye: Ille per deuotionẽ fliuda
maris dorsa calcare non tumuit: iste per amorẽ in ipsoautoris nostri
pectore quieuit. et qui ad corporalis tene refectionẽ uenerat : spũale

Expanded text:
quasi intuentes coelum prius nubes aspicimus, quia ante bonorum facta admirando cernimus, et post illa quae sunt coelestia experiendo penetramus. Seqquasi intuentes coelum prius nubes aspicimus, quia ante bonorum facta admirando cernimus, et post illa quae sunt coelestia experiendo penetramus. Sequialias dicitur: Illuminans tu mirabiliter a montibus aeternis . Qui enim orientem solem contemplari non valet, irradiatos montes aspicit, et quia sol ortus sit deprehendit. Ex aeternis ergo montibus nos Deus illuquia per admiratam vitam Patrum praecedentium radio nos suae claritatis illustrat. Ecce in studio devotionis Dominicae et charitatis accendimur, sed in hac devotione atque charitate melius horum montium contemplatione formamur. Quid devotius Petro? Quid charius Joanne? Ille per devotionem fluida maris dorsa calcare non timuit ; iste per amorem, et in ipso auctoris nostri pectore requievit, et qui ad corporalis coenae refectionem venerat, spirituale
Abbreviated transcription (Latin):
edificãtes: hic factus est in taxut anguli. Huius lapidis ⁊ yxũ rexieconias
tenuit : quẽ matheus dũ quaterdenas generatioes descaberet sẽtundo
numerauit. Quem enim fimi secũde: ipsũ tursus mitio tertre gn̾atiõis
inseuut. Ipse nãq in babxlomiã ecũ isrlitita plebe migratus ⁊̃: quĩ dum
ab aliis ad alia ductitur pro utausq latere parietis non m̃e to setundo
mineratur. Cuius migratioĩs fexu ãgularẽ lapidẽ sigͣt. ubi em ordo
a rectitudire flectitur: ut eat in diuersũ tãꝙͣ angulũ facit. Recte rrgo
uidreraribis patuit : qr ꝑer utiũq pauetem quasi duo in se latera ondit
unde et rius bñ ymagii tenuit qui in iudea oitus gẽtilitatẽ telligẽ
quasi ab iheros chmis babilomã uenit. atq hãt in semet ipso fidei fabuta
prius discordre studio scissã arte caritatis intexouat  t P

Expanded text:
aedificantes, hic factus est in caput anguli . Hujus lapidis typum Jechonias aedificantes, hic factus est in caput anguli . Hujus lapidis typum Jechonias rex tenuit, quem Matthaeus dum quaterdenas generationes describeret, secundo numeravit . Quem enim fini secundae, ipsum rursum initio tertiae generationis ilatere non immerito secundo numeratur: cujus migrationis flexus angularem lapidem designat. Ubi enim ordo a rectitudine flectitur, ut eat in diversum, tanquam angulum facit. Recte ergo numerari bis potuit, quia per utrumque parietem, quasi duo in se latera ostendit. Unde et ejus bene imaginem tenuit qui in Judaea ortus, gentilitatem colligens, quasi Jerosolymis Babyloniam venit; atque hanc in semetipso fidei fabricam, prius discordiae studio scissam, arte charitatis intexuit. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
patrũ precedentiũ in usũ dedit: qr uerba rebus exposuite
ui sibi quod bonũ est tribuit i solida basis non est. Qruia dũ fundam̃to
non ĩnititirr: ipso suo pondere in yma precipitatur
Iam per diuinã gratiã õibus liquet que̾ scrptura sacra ãgularem
lapide̾ uocet. ilłũ profecto qui dum in se hnc iudaitũ illĩc gentilem
populũ suscepit. in una ecclie fabrita quasi duos parietes iugit: illũ
de quo seriptũ ẽ. qui fecit utraq unũ. Qui ãgularẽ lapidẽ se nõ scũ
in inferioribus. sed et in superius exhibuit. qr et in terra plebi isrłitice
nationes gentiũ: et utraq simul ãgelis sociauit in cels. Eo qui ppe
nato clamauerũt ãgeli: in terra pax hõibus bone uolũtatis. In ortu
enim regis nequaꝙͣ pro magno efferrẽt hõĩbus pacis gaudia: si discordiã
non haberẽt. De hoc la pide per prophetã dicitur. Lapidẽ quẽ ⁊ exrobauerũt

Expanded text:
Patrum praecedentium in usum dedit, quia verba rebus exposuit. Patrum praecedentium in usum dedit, quia verba rebus exposuit. nim sibi quod bonum est tribuit, solida basis non est, quia dum fundamento non innititur, ipso suo pondere in ima praecipitaturam per divinam gratiam omnibus liquet, quem Scriptura sacra angularem lapidem vocet, illum profecto qui, dum in se hinc Judaicum illinc gentilem populum suscipit, in una Ecclesiae fabrica quasi duos parietes jungit, illum de quo scriptum est: Fecit utraque unum . Qui angularem se lapidem non solum in inferioribus, sed et in supernis exhibuit, quia et in terra plebi Israeliticae nationes gentium et utramque simul angelis in coelo sociavit. Eo quippe nato clamaverunt angeli: In terra pax hominibus bonae voluntatis . In ortu enim Regis nequaquam pro magno offerrent hominibus pacis gaudia, si discordiam non haberent. De hoc lapide per Prophetam dicitur: Lapidem quem reprobaverunt