comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ ĩmobilitatis atq crudelitatis ĩmutauit. Qͦ
im factus ẽ subciñitius panis: qui ñ reu̾sat᷑: Paniᷤ
nãq subciñitius suꝑse cinere portans partẽ mun¬
diorẽ deorsũ p̃mit: partẽ suꝑiorẽ tanto sordidio¬
rẽ habet. quanto in ea cinerẽ tolerat. Mens itaq
quȩ t̾rena cogitat: quid suꝑ se aluid ꝗͣ cineriᷤ mo¬
lẽ portat: S si reu̾sari uoluerit. mundã faciẽ
quã deorsũ p̃sserat. suꝑius reducit: cũ cincrẽ qͦ.
portabat excusserit Si gͥ t̾renarũ cogitationũ
cinerẽ a m̃te excutimꝰ. quasi panẽ subciũiciũ
reũsamus: ut illa nr̃a intentio iã pp̾oni debeat.
quã pͥus cogitatiõis infimȩ cinis p̃mebat: et mun.¬
da facies ad suꝑiora ueniat: ut recta nr̃a inten¬
tio. mole iam t̾reni desidii ñ p̃mat᷑: Qđ nequaꝗͣ

Expanded text:
suae immobilitatis atque crudelitatis immutavit. Quod suae immobilitatis atque crudelitatis immutavit. Quod im factus est subcinericius panis, qui non reversatur . Panis namque subcinericius super se cinerem portans, partem mundiorem deorsum premit, partemque superiorem tanto sordidiorem habet, quanto in ea cinerem tolerat. Mens itaque quae terrena cogitat quid super se aliud quam cineris molem portat? Sed si reversari voluerit, mundam faciem quam deorsum presserat superius reducit, cum cinerem quem portabat excusserit. Si igitur terrenarum cogitationum cinerem a mente excutimus, quasi panem subcinericium reversamus, ut illa nostra intentio jam postponi debeat, quam prius cogitationis infimae cinis premebat; et munda facies ad superiora veniat, ut recta nostra intentio mole jam terreni desiderii non prematur. Quod nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
tifera turpitudinũ oblectam̃ta defluebat: pꝰ¬
etiã ꝑsecutores diligat. quȩ pͥus diligere etiã se
muñe infusa. cont᷑ hoc qđ consueuerat agere
ceꝑit. t̾ra subu̾sa ẽ: quia et deorsũ missa ẽ. quȩ
pͥus eminebat: et sursũ leuata ẽ facies quȩ pͥus
unũ e multis ad mediũ paulũ uocare: qui cũ
acceptis cont᷑. xp̃m epistolis. damascũ ꝑgeret. scĩ
sp̃s gra in itin̾e infusus. ab illa sua ꝓtinꝰ crude¬
litate mutatꝰ ẽ: et pꝰmodii plagas ꝓ xp̃o accepit.
quas ueniebat inferre. xp̃ianis: et qui pͥus carna¬
lit̾ uiuens. in mortẽ conabat᷑ scõs dñi tradere:
gaudet pꝰmodũ ꝓ uita scõꝵ. uitã suȩ carnis im
phemꝰ et ꝑsecutor. humilis pꝰ factus ẽ piusq p̃di¬
cator: et qui lucrũ maximũ putauit. in disci¬
mori lucrũ: Emissa gͦ aqua. t̾ra subu̾sa ẽ: quia
paulimens mox ut sc̃ĩ sp̃s gr̃am accepit. statũ

Expanded text:
tifera turpitudinum oblectamtifera turpitudinum oblectametiam persecutores diligat, quae prius diligere etiam se munere infusa, contra hoc quod consueverat agere coeperit, terra subversa est, quia deorsum missa est, quae prius eminebat, et sursum elevata est facies, quae prius unum e multis ad medium Paulum vocare, qui cum acceptis contra Christum epistolis Damascum pergeret, sancti Spiritus gratia in itinere infusus, ab illa sua protinus crudelitate mutatus est, et postmodum plagas pro Christo accepit quas veniebat inferre Christianis. Et qui prius carnaliter vivens in mortem conabatur sanctos Domini tradere, gaudet postmodum pro vita sanctorum vitam suae carnis phemus et persecutor, humilis post factus est piusque praedicator: et qui lucrum maximum putavit se in discimori lucrum . Emissa ergo aqua terra subversa est, quia Pauli mens, mox ut sancti Spiritus gratiam accepit, statum
Abbreviated transcription (Latin):
eas: subũtent t̾rã Quid enĩ t̾ra nͥ peccator ac
cipit᷑: cui ꝑ sententiã dictũ ẽ. t̾ra es. et in t̾rã
ibis: Manet itaq t̾ra ĩmobilis. cũ p̃ceptis dñi¬
cis peccator obedire contẽpnit: cũ ceruicẽ su¬
ꝑbiȩ erigit: atq aueritatis lumine. oculos m̃¬
tis claudit S quia scriptũ ẽ. pedes eus stete¬
rt̃. et mota ẽ t̾ra: quia cũ ueritas in corde figi¬
statĩ t̾ra subũtit᷑⁊ quia peccatͥcis m̃tis duriti¬
a. ab ĩmobilitatis suȩ obstinatione ꝑmutat᷑:
ut tantũ se pꝰmodũ p̃ceptis dñicis flendo subi¬
ciat. qͣntũ suꝑbiendo pͥus contͤ dñm. ceriuoẽ cor¬
dis erigebat: Uideas nãq qdđ t̾ra cordis humani
aqua diuini mun̾is infusa. pꝰ libent̃ iniurias
tolerat. quas pͥus dem̃t irrogabat: pꝰ etiã sua tͥ¬
buat. quȩ pͥus et aliena rapiebat᷑: pꝰ carnẽ absti¬
nendo cruciet. quȩ pͥus sacietate carnis ꝑ mor¬

Expanded text:
eas, subvertent terram. eas, subvertent terram. cipitur, cui per sententiam dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Manet itaque terra immobilis, cum praeceptis dominicis peccator obedire contemnit; cum cervicem superbiae erigit, atque a veritatis lumine oculos mentis claudit. Sed quia scriptum est: Pedes ejus steterunt, et mota est terra , quia cum veritas in corde figistatim terra subvertitur, quia peccatricis mentis duritia ab immobilitatis suae obstinatione 372 permutatur, ut tantum se postmodum praeceptis dominicis flendo subjiciat, quantum superbiendo prius contra Dominum cervicem cordis erigebat. Videas namque quod terra cordis humani, aqua divini muneris infusa, post libenter injuritolerat quas prius vehementer irrogabat; post etiam sua tribuit qui prius aliena rapiebat; post carnem abstinendo cruciat qui prius satietate carnis per mor
Abbreviated transcription (Latin):
aqua scientia p̃dicatiõis accipit᷑. uixta qđ scͥp¬
tũ ẽ. aqua ꝓfunda u̾ba ex ore uiri. et torrens
redundans fons sapientiȩ: cii aqua contine¬
t᷑ cuncta siccant᷑: quia si scientia p̃dicatoꝵ sub¬
trahit᷑. eoꝵ qui iuridescere in spe ȩt̾na poterãt
corda ꝓtinꝰ arefiunt: ut in desꝑata siccitate
remaneant. dũ fugitiua diligentes. neseuin
spare mansura: Sin uͭ aquȩ nomine sc̃i sps¬
stati eugłista subiunx̃. hoc aut̃ dixit de sp̃ũ
quẽ accepturi erant credentes in eũ: congru¬
us in his sermonib intellectus patet. quib
scit ꝓtinus in tellectus. qui iã ꝑ spẽ uiridescere
in audiente uidebat᷑ Qd̃ aut̃ ñ aquã. s aqͦs
memorat: pluralitatis appellatione ad septi¬
formẽ donoꝵ spũaliũ gr̃am recurrit: quia
quasi tot aquis unꝰ quisq infundit᷑. qͦt donis
replet᷑. De quib apte subungit᷑. Si emiserit

Expanded text:
aqua scientia praedicationis accipitur, sicut scripaqua scientia praedicationis accipitur, sicut scriptum est: Aqua profunda, verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae , cum aqua continetur, cuncta siccantur; quia si scientia praedicatorum subtrahitur, eorum qui viridescere in spe aeterna poterant, corda protinus arefiunt; ut in desperata siccitate remaneant, dum, fugitiva diligentes, nesciunt sperare mansura. Sin vero aquae nomine sancti Spstatim evangelista subjunxit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum; congruus in his sermonibus intellectus patet, quibus scit protinus intellectus, qui jam per spem viridescere in audiente videbatur. Quod autem non aquam, sed aquas memorat, pluralitatis appellatione, ad septiformem donorum spiritalium gratiam recurrit, quia quasi tot aquis unusquisque infunditur, quot donis repletur. De quibus apte subjungitur: Si emiserit
Abbreviated transcription (Latin):
it ꝗͣ peccauit. Dicat᷑ gͦ: Si incluserit hominẽ.
nullusẽ qui aꝑiat: quia sic̃ nemo obsistit
largitati uocantis. ita nullus obuiat iusti¬
ciȩ relinquentis: Include itaq dĩ ẽ: clausis ñ
aꝑire: Uñ et ad moysen dr̃ de pharaone: Ego
obdurabo cor eus Obdurare quippe ꝑ iustici
isaac pͥmogenito filio uoluit: cũ hẽ fr̃i p̃po¬
nere benedicendo conatꝰ ẽ: S filiũ quẽ pat̾
uoluit. dñs reꝓbauit: et quẽ dñs uoluit. pat̾
etiã nolendo bñdixit: ut qui iã pͥmogenita
fr̃i ꝓ esca uendid̾at. pͥmogenitoꝵ bñdictionẽ
ñ acciꝑet. quã ex cupidine gulȩ reliquisset:
Qui t̾rena ambiens. fugituia sequens: heredi¬
tare cupiens bñdictionẽ. reꝓbatꝰ÷: Non enĩ
inuenit penitentiȩ locũ. quãꝗͣ cũ lacͥmis in¬
quisisset eã: quia udelicet fructũ ñ habent
lam̃ta. quȩ student cũ gemitu desid̾are ꝑitu¬
ra: Aꝑire itaq isaac nec filio potuit: quẽ ds̃

Expanded text:
t nemo. --Dicatur ergo: Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat, quia sicut nemo obsistit largitati vocantis, ita nullus obviat justitiae relinquentis. Includere itaque Dei est clausis non aperire. Unde et ad Moysen dicitur de Pharaone: Ego obdurabo cor ejus . Obdurare quippe per justitIsaac primogenito filio voluit, cum hunc fratri praeponere benedicendo conatus est . Sed filium quem pater voluit Dominus reprobavit, et quem Dominus voluit pater etiam nolendo benedixit fratri pro esca vendiderat, primogenitorum benedictionem non acciperet, quam ex cupidine gulae reliquisset; qui terrena ambiens, fugitiva sequens, haereditare cupiens benedictionem, reprobatus est. Non enim invenit poenitentiae locum, quanquam cum lacrymis inquisisset eam, quia videlicet fructum non habent lamenta, quae student cum gemitu desiderare peritura. Aperire itaque Isaac nec filio potuit, quem Deus
Abbreviated transcription (Latin):
cor reliquerat. cui foriᷤ ad testimoniũ uerba facie¬
bat. Bͥn aut̃ subdit᷑. si incluserit hominẽ nullũ
ẽ qui aꝑiat: quia om̃is homo ꝑ id qđ male agit.
qͥd sibi aliud ꝗ̃ conscientiȩ suȩ carcerẽ facit: ut
hc̃ animȩ reatus p̃mat. etiã si nemo ext̾ius accu¬
set: Qui cũ uidicante dõ. in malitiȩ suę cecitate
relinquit᷑. quasi int̾ semet ipsũ claudit᷑: ne eua¬
dendi locũ inueniat. quẽ inuenire minime
meret᷑ Nam sepe ñnulli exire a pͣius actib cu
piunt. s quia cordẽ actuũ pondẽ p̃munt᷑. in
malȩ consuetudinis carcere inclusi. a semet¬
ipsis exire ñ possunt E quidã culpas ꝓpͥas
punire cupientes. hoc qđ recte se agere esti
onẽ inueniant. Sic uidelicet reꝓb uidas. cũ
mortẽ sibi contͣ peccatũ intu lit ad et̾ne mor

Expanded text:
cor reliquerat, cui foris ad testimonium verba faciecor reliquerat, cui foris ad testimonium verba faciebat. Bene autem subditur: Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat. Quia omnis homo per id quod male agit, qhunc animi reatus premat, etiamsi nemo exterius accuset? Qui cum, judicante Deo, in malitiae suae caecitate relinquitur, quasi intra semetipsum clauditur, ne evadendi locum inveniat, quem invenire minime meretur. Nam saepe piunt: sed, quia eorumdem actuum pondere premuntur, malae consuetudinis carcere inclusi, a semetipsis exire non possunt; et quidem culpas proprias punire cupientes, hoc quod recte se agere aestimonem inveniant. Sic videlicet reprobus Judas, cum mortem sibi contra peccatum intulit , ad aeternae mor
Abbreviated transcription (Latin):
apud om̃ipotentẽ dm̃ ante scła in consilio late¬
dũ replet Neq enĩ humanã m̃tẽ debellando
destruit. s recedendo: quia ad ꝑditionẽ suã suf
ficit sibi dimissa: Un plerũq fit ut cũ audien¬
tis cor exigentib culpis om̃ĩpotentis dĩ gr̃a ñ re¬
plet᷑. in cassũ ext̾ius a p̃dicatore moncat᷑: qͥa mutũ
ẽ os om̃e qđ ioquit᷑. si ille int̾ius in corde ñ clamet.
qui aspirat u̾ba quȩ audiunt᷑. hinc ꝓpħa ait: H¬
dñs edificaũit domũ: in uanũ laborant qui e¬
dificãt eã: Hinc salomon ait. Consida oꝑa dĩ: qd̾
nemo possit corrigere. quẽ ille despexerit: Nec
mirũ si a corde reꝑbo p̃dicator minime audit᷑.
dũ ñnũꝗͣ ipse quoq dñs in his que loquitur re¬
sistentiũ morib impugnat᷑. Hinc ẽ enĩ qđ cain
et diuina uoce ãmoneri potuit. et mutari ñ po¬
tuit: quia exigente culpa malitie.iam intꝰ ds̃

Expanded text:
apud omnipotentem Dominum ante saecula in consilio laapud omnipotentem Dominum ante saecula in consilio ladum replet. Neque enim humanam mentem debellando destruit, sed recedendo: quia ad perditionem suam sufficit sibi dimissa. Unde plerumque fit ut cum audientis cor exigentibus culpis omnipotentis Dei gratia non repletur, incassum exterius a praedicatore moneatur, quia mutum est os omne quod loquitur, si ille interius in corde non clamet, qui aspirat verba quae audiuntur. Hinc Propheta ait: borant qui aedificant eam . Hinc Salomon dicit: Considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit . Nec mirum si a corde reprobo praedicator minime auditur, dum nonnunquam ipse quoque Dominus in his quae loquitur resistentium moribus impugnatur. Hinc est enim quod Cain et divina voce admoneri potuit, et mutari non potuit, quia exigente culpa malitiae, jam intus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
recte sapit. ad p̃dicandũ ñ debet in caute ꝓsili
oc solidata st̃: que ꝑ uiuendi usũ etiã ac̾tiuĩ ex¬
ꝑim̃to conualescunt: S quia multis et longior
uita tribuit᷑. et sapientie gr̃a ñ confert᷑: rec̾te ad¬
huc in cuiꝰ uidicio ipsa dona pendeant demon
tudo: ipse habet consilũ. et intelligentiã Hȩc
ut ipsũ ẽẽ dĩ sapientiã et forcitudinẽ sentiamꝰ:
Nam paulus quoq nr̃o intellectui attestat᷑ diceis.
xp̃m dĩ uirtutẽ et dĩ sapientiã. quȩ apud ipsũ
semꝑ ẽ. quia in pͥncipio erat u̾bũ. et u̾bũ erat ap̃
dm. et ds erat u̾bũ Habet aut̃ ds̃ consiliũ et
intelligentiã: consilũ uidelicet. quia disponit
in consilii nomine ipsa occulti uidicii mora si¬
gnari. ut qđ aliqndo tardius delinquentes ꝑcu¬
tit: ñ quia iniquoꝵ culpa ñ conspicit᷑ s ut dã¬
pnationis eor sententia que ꝓ agenda peniten¬
tia differt᷑. quasi tarda ex consilio uideat᷑ ꝓdire

Expanded text:
recte sapit, ad praedicandum non debet incaute prosilice solidata sunt, quae per vivendi usum etiam actuum experimento convalescunt. Sed quia multis et longior vita tribuitur, et sapientiae gratia non confertur, recte adhuc in cujus judicio ipsa dona pendeant demonstudo; ipse habet consilium et intelligentiam. 11. Cut ipsum esse Dei sapientiam et fortitudinem sentiamus. Nam Paulus quoque nostro intellectui attestatur, dicens: Christum Dei virtutem et Dei sapientiam ; qui apud ipsum semper est, quia in principio erat VerbuDeum, et Deus erat Verbum . Habet autem Deus consilium et intelligentiam: consilium videlicet, quia disponit .  Potest quoque consilii nomine ipsa occulti judicii mora signari, ut quod aliquando tardius delinquentes percutit, non quia iniquorum culpa non conspicitur, sed ut damnationis eorum sententia, quae pro agenda poenitentia differtur, quasi tarda ex consilio prodire videat
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet u̾bis beatꝰ iob amicoꝵ suoꝵ imꝑitiã. et
eoꝵ qui de doctrina sapientiȩ inflant᷑ arrogan
R ecte gͦ dr̃: Nonne auris u̾ba duudicat: et fau¬
ces comedentis saporẽ: Ac si aꝑte arrogantib
diceret᷑ Doctrinȩ u̾ba quȩ uob̃ usq ad aurẽ ue¬

Expanded text:
videlicet verbis beatus Job amicorum suorum imperitiam, et videlicet verbis beatus Job amicorum suorum imperitiam, et eorum qui de doctrina sapientiae inflantur arroganRecte ergo dicitur: Nonne auris verba dijudicat, et fauces comedentis, saporem? Ac si aperte arrogantibus diceretur: Doctrinae verba
Abbreviated transcription (Latin):
utit᷑. ut q̃uis ipsa sibimet nũꝗͣ sit dissimilis ꝑ no̾
tam̃ diu̾sa et dissimilia semꝑoꝑet᷑: quatinꝰ iste
sapientiȩ. ille scientiȩ donũ ꝑcipiat: iste genera
linguarũ. ille gram curationũ habeat. S in hĩ¬
u̾bis beati iob quib ait auris u̾ba diuidicat. et
fauces comedentis saporẽ. etiã de electis ac repbĩ
aliquid innuere uidet᷑: quia u̾ba sapientiȩ que
reꝓbi audiunt. electi ñ solũ audiunt. s etiã gu¬
stant: ut eis in corde sapiat. qđ reꝓbor: ñ m̃tib
s solum aurib sonat: Aliud nãq ẽ. nominatũ
cibũ audire solumͦ: aliud uͦ etiã gustare: Electi
itaq cibũ sapientiȩ sic audiunt ut degustenł
quia hoc qđ audiunt. eis ꝑ amorẽ medullitus
sapit: Reꝓbor uͦ scientia usq ad cognitione soni¬
tꝰ tendit᷑ : ut quidẽ uirtutes audiant: s tam̃
corde frigido qualit̾ sapiant ignorent. Quib

Expanded text:
utitur, ut quamvis ipsa sibimet nunquam sit dissimilis, per nos utitur, ut quamvis ipsa sibimet nunquam sit dissimilis, per nos tamen diversa et dissimilia semper operetur, quatenus iste sapientiae, ille scientiae donum percipiat; iste genera linguarum, ille gratiam curationum habeat. 9. verbis beatus Job, quibus ait: Auris verba dijudicat, et fauces comedentis, saporem, etiam de electis ac reprobis aliquid videtur innuere, quia verba sapientiae, quae reprobi audiunt, electi non solum audiunt, sed etiam gustant, ut eis in corde sapiat quod reproborum non mentibus, sed solummodo auribus sonat. Aliud namque est nominatum cibum audire solummodo, aliud vero etiam gustare. Electi itaque cibum sapientiae sic audiunt, ut degustent, quia hoc quod audiunt eis per amorem medullitus sapit. Reproborum vero scientia usque ad cognitionem sonitus tenditur, ut quidem virtutes audiant, sed tamen corde frigido qualiter sapiant ignorent. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
porem : Pene nullũ latet. qđ qͥnq sensus corꝑiᷤ
nr̃i uidelicet uisus. auditꝰ gustus. odoratꝰ. tac¬
tꝰ. in om̃e qđ sentiunt. atq discernt̃. uirtutem
discretioĩs et sensus. a cerebro trahunt: et cũ
unꝰ sit uidex sensus cerebri. qui intͥnsecus p̃si¬
mire oꝑante: ut neq oculus audiat. neq auriꝰ¬
uideat. neq os olfaciat. neq nares gustent. neq
manꝰ odorent᷑ E cũ ꝑunũ sensũ cerebri om̃ia
disponant᷑: quilibet tam̃ hor sensus aliud fa¬
cere ñ potest p̃t̃ id qđ ex dispositione conditorĩ
accepit Ex istis gͦ corꝑalib ext̃iorib int̾iora et
sp̃ualia colligenda sunt: ut ꝑ id qđ in nob̾ pub¬
licũ ẽ. transire debeamꝰ ad secretũ qđ in nob̾ẽ.
et int̾ nosmet ipsos latet: Intuendũ quippe ẽ
quia cũ una sit sapientia. aliũ minꝰ. aliũ ma¬
gis inhabitat: alii hoc alii illud p̾stat: et quasi¬
cerebri more. nob̾met ipsis uelut quibdã sensib

Expanded text:
oris nostri, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus et tactus, in omne quod sentiunt atque discernunt, virtutem discretionis et sensus a cerebro trahunt. Et cum unus sit judex sensus cerebri qui intrinsecus praesimira operante, ut neqvideat, neque os olfaciat, neque naris gustet, neque manus oderetur. Et cum per unum sensum cerebri omnia disponantur, quilibet tamen horum sensus aliud facere non potest, praeter id quod ex dispositione Conditoris accepit. Ex istis ergo corporalibus et exterioribus, interiora et spiritualia colligenda sunt, ut per id quod in nobis publicum est transire debeamus ad secretum quod in nobis est et in nobismetipsis latet. Intuendum quippe est quia, cum una sit sapientia, alium minus, alium magis inhabitat; alii hoc, alii illud pcerebri more, nobismetipsis velut quibusdam sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
reuelantur: Uñ ipsa quoq ueritas discipłis
in parabolis loquens ait: Qd̃ dico uob̃ in tene¬
bris: dicite in lumine: Cũ enĩ misticos allego¬
riarũ nodos ꝑ explanationẽ soluimꝰ: in lumi¬
ne dicimꝰ qđ in tenebris audiuimꝰ: Umbra aut̃
cantẽ morte corꝑis punire sanctiebat: S pꝰqͣm
redẽptor nr̃ asꝑitatẽ legalis sanctionis ꝑ man¬
suetudinẽ temꝑauit. ñ iam ꝓculpa morcem
carnis inferri constituit.s mors sp̃s qntũ tũ

Expanded text:
lantur? Unde ipsa quoque Veritas discipulis in parabolis loquens, ait: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine . Cum enim mysticos allegoriarum nodos per explanationem solvimus, in lumine dicimus quod in tenebris audivimus. CAP. cantem morte corporis punire sanciebat. Sed postquam Redemptor noster asperitatem legalis sanctionis per mansuetudinem temperavit, non jam pro culpa mortem carnis inferni constituit, sed mors quantum
Abbreviated transcription (Latin):
lit. męnia p̃cipitauit: quia uͦ spem. fidem. atq
caritatẽ. ꝓpt̾ eius duritiã auferri ꝑmisit: muni¬
tiones eius dissipare studuit: Rectus ũ ordo ser¬
uatꝰ ẽ. ut pͥus menia. et pꝰmunitiones dissipate
dicerent᷑: quia cũ peccatrix anima relinquit᷑.

Expanded text:
lit, moenia praecipitavit. Quia vero fidem, spem, et lit, moenia praecipitavit. Quia vero fidem, spem, et charitatem propter ejus duritiam auferre permisit, munitiones ejus auferre studuit. Rectus vero ordo servatus est, ut prius moenia, et post munitiones dissipatae dicerentur, quia cum peccatrix anima
Abbreviated transcription (Latin):
ert ꝑ infidelitatẽ: S cũ in carnationis dñicȩ
mysteriũ uidea negauit. gentilitas credidit:
et pͥncipes in despectionẽ cecidert̃: et hi qui op¬
p̃ssi in culpa ꝑfidiȩ fuerant. in uerȩ fidĩ lib̾ta¬
tẽ ieuati sunt Hunc uͦ isrłitarũ casũ longe an¬
te ieremias intuens ait: Facꝰtus ẽ dñs uelut ini¬
dissipauit munitiones eiꝰ Menia aut̃ in urbib
et alia sunt dona quȩ nos muniunt. alia quȩ
ornant: ꝓphetia qͥppe. doctrina. gen̾a linguarũ.
curationũ uirtus. quasi quȩdã menia m̃tis st̃:
quȩ et si quisq ñ habeat. stare munitꝰ ꝑ fidem
et in iusticiã potest: ꝗͣuis ornatꝰ uirtutũ. altitu¬
dine minime ẽẽ uideat᷑. Spes uͦ. fides. et caritaᷤ.
ñ nr̃a menia. s munitiones st̃: quȩ si habere ne¬
gligimꝰ. hostiũ insidus patemꝰ De uidea gͦ. qui
a ꝓpħiã. atq doctrinã uł miracłor signa abstu¬

Expanded text:
erunt per infidelitatem. Sed cum incarnationis Dominicae erunt per infidelitatem. Sed cum incarnationis Dominicae mysterium Judaea negavit, gentilitas credidit, et principes in despectionem ceciderunt, et hi qui oppressi in culpa perfidiae fuerant in verae fidei libertatem levati sunt. Hunc vero Israelitarum casum longe ante Jeremias intuens ait: Factus est Dominus velut inidissipavit munitiones eEt alia sunt dona quae nos muniunt, alia quae ornant. Prophetica quippe doctrina, genera linguarum, curationum virtus, quasi quaedam moenia mentis sunt. Quae etsi quisque non habeat, stare munitus per fidem et justitiam 376 potest, quamvis ornatus virtutum altitudine minime esse videatur. Spes non nostra moenia, sed munitiones sunt; quae si habere negligimus, hostium insidiis patemus. De Judaea ergo quia prophetiam et doctrinam, vel miraculorum signa abstu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ ea credendo secuti st. quȩ patres suos credidis¬
se meminert:. Un etiã helia ueniente ꝓmutit᷑.
qđ reducat corda filioꝵ ad patres eoꝵ: ut doctri¬
na senũ quȩ nc̃ a iudeoꝵ corde ablata ẽ. tc̃ mise¬
rante dño redeat: qͣndo hoc de dño intelligere
ceꝑint filii. qđ p̃dicauert̃ patres: Si uͦ senes eos¬
dẽ quoq uideos actipimꝰ. qui suadente ꝑfidia
ueritatis u̾bo contraire conati sunt: doctrina
senũ ablata ẽ. pꝰꝗͣ hanc ȩccłia ex gentib uideli¬
cet uuencula accepit. quȩ ꝑ psalmistã dicit:
Suꝑ seniores intellexi: Quã quia oꝑando tenuit.
qualit̾ suꝑ seniores intellexerit ostendit: dũ ꝓti¬
nus subdit dicens Quia mandata tua exqͥsiui:
Quia enĩ studuit oꝑando implere qđ didicit: ac¬
cepit intelligere qͥd doceret: Uñ adhuc apte sub
in legis mandata ꝑmañ et. et cuncta gentili¬
tas nulla dĩ p̃cepta cognosceret: et illi ꝑfidẽ
pͥncipari uidebant᷑: et isti in ꝓfundo p̾ssi iacu¬

Expanded text:
credendo secuti sunt quae patres suos praedixisse meminerunt. Unde etiam Elia veniente promittitur quod reducat corda filiorum ad patres eorum , ut doctrina senum quae nunc a Judaeorum corde ablata est tunc miserante Domino redeat, quando hoc intelligereerint filii quod praedicaverunt patres. Sin vero senes eosdem quoque Judaeos accipimus, qui, suadente perfidia, Veritatis verbo contraire conati sunt, doctrina senum ablata est postquam hanc Ecclesia ex gentibus videlicet juvencula accepit, quae per Psalmistam dicit: Super seniores intellexi . Quam quia operando tenuit, qualiter super seniores intellexerit ostendit, dum protinus subdit, dicens: Quia mandata tua exquisivi. Quia enim studuit operando implere quod didicit, accepit intelligere quod doceret. Unde adhuc apte subin legis mandato permaneret, et cuncta gentilitas nulla Dei praecepta cognosceret, et illi per fidem principari videbantur, et isti in profundo pressi jacu
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ societatib dixit. asceudã suꝑ altitu¬
dinẽ nubiũ. et similis ero altissimo: Quiag̃
unꝰqͥsq rector quotiens extollit᷑ in eo qđ cȩt̾os
regit. tociens ꝑ lapsũ suꝑbie a sũmi rectoris
seruicio separat᷑: et cũ equales sibi subditos
despicit. eiꝰ suꝑ se dñiũ sub quo om̃s equalẽ
sunt ñ agnoscit: recꝰte dr̃. qui dicit regi apo¬
xii.te subiungit᷑. qu̾i uocat duces impios Ad
uiã nãq pietatis ducerent: si subditoꝵ ocu¬
lis humilitatis exẽpla monstrarent: Dux
aut̃ ÷ impiꝰ qui a tmite ueritatis exorbitat:
et dũ se in p̃ceps ruit. ad abruta sequenteᷤᷤ
inuitat Dux ÷ impiꝰ. qui ꝑ tumoris exẽpla.
uiã ostendit erioris Paulus dux impiꝰ esst
metuebat: cũ potestatis suȩ celsitudinẽ
repͥmebat dicens: Nec querentes ab ho¬
minib głam. neq a uob̃. neq ab aliis. cũ¬

Expanded text:
 societatibus, dixit: Ascendam super altitudinem nubium, et similis ero Altissimo ? Quia ergo unusquisque rector quoties extollitur in eo quod caeteros regit, toties per lapsum superbiae a summi rectoris servitio separatur; et cum aequales sibi subditos despicit, ejus super se dominium sub quo omnes aequales sunt non agnoscit, recte dicitur: Qui dicit regi, apote subjungitur. Qui vocat duces impios. Ad viam namque pietatis ducerent, si subditolis humilitatis exempla monstrarent. Dux quippe est impius, qui a tramite veritatis exorbitat, et dum ipse in praeceps ruit, ad abrupta sequentes invitat. Dux est impius, qui per tumoris exempla viam ostendit erroris. Paulus dux impius esse metuebat, cum potestatis suae celsitudinem reprimebat dicens: « Non quaerentes ab hominibus g
Abbreviated transcription (Latin):
endũ ÷ quid dicat᷑: cui dicat᷑. qũdo dicat᷑. qͦ¬
mͦ dicat᷑ Helui aut̃ attendit qđ diceret: s
cui diceret ñ attendit: Beatus quippe iob
amabat iudiciũ: quia causas suas cũ dño
pensare subtilit̾ nouerat: Nec condẽpnaue¬
rat eũ qui iustus ÷ s cur sine peccato ꝑcus¬
sus fuerat. in dolore positus. cũ humilitate
requirebat: Amat uidiciũ quisqͥs uias suas
subtilit̾ discutit: et secretariũ cordis ingres¬
sus. qͥd dñs ipsi tribuat. qͥd ipse dño debeat
pensat Qd̃ beatus iob quomͦ ñ fecerat: qͥ tam
crebra sacrificia in expiatione filioꝵ etiã ꝓ co¬
gitationib feltꝵ offerebat: Na gͦ helut dix̃
qđ is qui uidiciũ ñ amat sanari ñ possit. ar¬
guens beatũ iob qđ uidiciũ ñ amaret: et qͥa
eum qͥ iustus ÷ condepnass. ilico eiusdẽ iusti
id÷ dĩi iusticiã subdidit dicens Qui dicit re

Expanded text:
quid dicatur, cui dicatur, quando dicatur, quomodo dicatur. Eliu autem attendit quid diceret, sed cui diceret non attendit. Beatus quippe Job amabat judicium, 785 quia causas suas cum Domino pensare subtiliter noverat. Nec condemnaverat eum qui justus est, sed cur sine peccato percussus fuerat in dolore positus cum humilitate requirebat. Amat judicium quisquis vias suas subtiliter discutit, et secretarium cordis ingressus, quid Dominus ipsi tribuat, quid ipse Domino debeat pensat. Quod beatus Job quomodo non fecerat, qui tam crebra sacrificia in expiatione filiorum etiam pro cogitationibus offerebat? Quia ergo Eliu dixit quod is qui judicium non amat sanari non possit, arguens beatum Job quod judicium non amaret, et quia eum qui justus est condemnasset, illico ejusdem justi, id est Domini, justitiam subdit, dicens: C
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾sus fuerat. dicens: Loquar ad dñm me¬
ũ: cũ sim puluis et cinis Q si uuen̾tẽ car¬
nẽ necdũ in t̾ra mors soluerat: hoc tam̃ a¬
pud se erant. qđ se futuros absq dubita¬
tione p̃uidebant: Hinc alias dr̃ Auferes
sp̃m eoꝵ et deficient: et in puluerẽ suũ reũ¬
ducto suꝑbiȩ sp̃u nichil se cde se eẽ cognoscãt
& reu̾tant᷑ in pulueiẽ: id÷ humilient᷑ ex infir¬
ma conditione. Ppt̾ hunc puluerẽ ad cuiꝰ
memoriã qui semetipsos consid̾ant reuo¬
cant᷑: ꝑ sapientiã dr̃. Iusti fulgebunt: et
sicut sintillȩ in arundineto discurrent. Sc̃ĩ
enĩ iuri dũ peccatorib ꝑmiscent᷑. eos exem¬
ploꝵ suoꝵ igne succendunt: atq om̃e quod
nitet in cinerẽ redigunt: quia pietatis flã¬
ma consũpti. dũ infirmitatẽ conditionis
suȩ conspiciunt. nichil aliud quã fauillã
se eẽ cognoscunt: ut a suꝑbiȩ suȩ auricia

Expanded text:
icens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Et si viventem carnem necnon in terra mors solverat, hoc tamen apud se erant, quod se futuros absque dubitatione praevidebant. Hinc alias dicitur: Auferes spiritum eorum, et deficient, et in pulverem suum reveducto superbiae spiritu, nihil se de se esse cognoscant. Et revertantur in pulverem, id est humilientur ex infirma conditione. Propter hunc pulverem, ad cujus memoriam qui semetipsos considerant revocantur, per Sapientiam dicitur: Justi fulgebunt, et sicut scintillae in arundineto discurrent . Sancti enim viri dum peccatoribus permiscentur, eos exemplorum suorum igne succendunt, atque omne quod nitent, in cinerem redigunt, quia pietatis flamma consumpti, dum infirmitatem conditionis suae conspiciunt, nihil aliud quam favillam se esse cognoscunt, ut a superbiae suae duritia
Abbreviated transcription (Latin):
habendȩ potestatis hic amore ꝑpetrant᷑. Tunc
solũ uͦ potestas bene gerit᷑: cũ ñ amando. sed
tim̃do retinee. Qui ut ministrari recte uale¬
at: oporcet pͥmũ ut hanc ñ cupititas. s neceᷤ¬
sitas imponat Ecepta aut̃ nec ꝓ formidiue
debet deseri nec ex libidine amplecti: ne aut
peius quis quasi ex humilita ͭͤ suꝑbiat. si di¬
uinȩ dispensationis ordinẽ fugiendo contem¬
pnat: aut eo uigũ suꝑni rectoris abiciat. quo
eũ suꝑ cec̾os priuatũ regunen delectat: Potestã
gͦ ũ ꝑcipit᷑. ñ ex libidine amanda ÷ s ex longa.¬
nimitate toleranda: ut inde tunc ad iudiciũ
salubrit̾ leus sit: uñ nc̃ ad ministeriũ patent̃
grauis INNotescit

Expanded text:
habendae potestatis amore perpetrantur. Tunc habendae potestatis amore perpetrantur. Tunc solum vero 787 potestas bene geritur, cum non amando, sed timendo retinetur. Quae ut ministrari recte valeat, oportet primum ut hanc non cupiditas, sed necessitas imponat. Percepta autem nec pro formidine debet deseri, nec ex libidine amplecti; ne aut pejus quis quasi ex humilitate superbiat, si divinae dispensationis ordinem fugiendo contemnat; aut eo jugum 788 superni rectoris abjiciat, quo eum super caeteros privatum regimen delectat. Potestas ergo cum percipitur, non ex libidine amanda est, sed ex longanimitate toleranda, ut inde tunc ad judicium salubriter levis sit, unde nunc ad ministerium patienter gravis innotescit
Abbreviated transcription (Latin):
cretariũ m̃tis. in chathedra p̃sideat humili¬
tatis. Cũq uidicanti ei a cȩt̾is foris a̾sistitur:
uigilanti oculo incessant̾ aspiciat. cui qͣndoq
uidici ipse de his ui licandꝰ assistat: ut qnto
nunc ante cũ quẽ ñ uidet sollicitꝰ trepidat:
tanto eũ cũ uiderit. securior cernat. Pẽn̾set gͦ qͥa
qui ad satisfaciendũ districto uidici de sua
tantũm̃ anima fortasse uix sufficit: et quot
regendis subditis p̃est reddendȩ apud eũ ra¬
cionis tẽꝑ:. ut ita dicã tot solus animas habr
Quȩ nimirũ cogitatio si assidue m̃tẽ excoquit:
omnẽ suꝑbiȩ tumorẽ p̃mit E recior ꝓuidũ
tanto iam neq rex apostata. neq dux impuꝰ
uocabit᷑. qnͣto ei cogitatione sollicita. potestas
quȩ accepta ÷ ñ honor s onus estimat᷑. Nã ceui
ẽẽ nunc uidicẽ libet: huic udere tunc uidi¬
cẽ ñ libet Numerari enĩ eulpe nequeunt: quȩ

Expanded text:
cretarium mentis in cathedra praesideat humilicretarium mentis in cathedra praesideat humilitatis. Cumque judicanti ei a caeteris foris assistitur, vigilanti oculo incessanter aspiciat, cui quandoque judici ipse de his judicandus assistat, ut quanto nunc ante eum quem non videt, sollicitius trepidat, tanto eum cum viderit securior cernat. Rec. XVI. Penset ergo qui ad satisfaciendum districto judici de sua tantummodo anima fortasse vix sufficit, quia quot regendis subditis praeest, reddendae apud eum rationis tempore, ut ita dicam, tot solus animas habet. Quae nimirum cogitatio, si assidue mentem excoquit, omnem superbiae tumorem premit. Et rector providus tanto jam neque rex apostata, neque dux impius vocabitur, quanto ei cogitatione sollicita potestas quae accepta est, non honor, sed onus aestimatur. Nam cui esse nunc judiciem libet, huic videre tunc judicem non libet. Numerari enim culpae nequeunt, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ettam̃ ex eo ad ꝓuectũ audientiũ uł seq̃n
tiũ. exempla rec̾tȩ oꝑationis imꝑtiant: ut
subditoꝵ culpas animadũtentes corrigãt.
nec tam̃ ꝑ uĩ eiusdẽ animadũsionis intu¬
mescãt: ut quędã lenit̾ correpta toleren
nec tam̃ disciplinȩ uincła. eadẽ lenitate dĩ¬
soluant: ut quȩdã tolerando dissimulent.
nec tam̃ ea crescere cissimulando ꝑmitat.
Uaboriosa sunt ista: et nͥ diuina gr̃a fulciat
ad custodiendũ difficilia Recte uͦ de aduẽ¬
tu districti uidicis: ꝑ sapientiȩ librũ dicte᷑
Horrendũ et cito apparebit: qm uidi
rissimũ his qui p̃sunt fiet: Quia gͦ plerũq
ꝑ potestatẽ reguninis ad culpã ꝓrũpit᷑ ela¬
tionis : atq apud districtũ uidicẽ ipsa ela¬
qui uocat duces impios De ipso quippe duca¬
tu dũ suꝑbiunt: exemplo suo subditos ad in¬
qui regendis hominib p̃fert᷑. apud se uit᷑ se¬

Expanded text:
et tamen ex eo ad provectum sequentium et tamen ex eo ad provectum sequentium tium exempla rectae operationis impertiant, ut subditorum culpas animadvertentes corrigant, nec tamen per vim ejusdem animadversionis intumescant, ut quaedam leniter correpta tolerent, nec tamen disciplinae vincula eadem lenitate dissolvant, ut quaedam tolerando dissimulent, nec tamen ea crescere dissimulando permittant. Laboriosa sunt ista, et nisi divina gratia fulciat, ad custodiendum difficilia. Recte ergo de adventu judicis per Sapientiae librum dicitur: Horrende et cito apparebit, quoniam rissimum his qui praesunt fiet . Quia ergo plerumque per potestatem regiminis ad culpam prorumpitur elationis, atque apud districtum judicem ipsa ela dicitur: Qui vocat duces impios. De ipso quippe ducatu dum superbiunt, exemplo suo subditos ad imqui regendis hominibus praefertur, apud se intra se
Abbreviated transcription (Latin):
dio eoꝵ factus fuerat: quia timebat ne si
uit̾ discipłos honorẽ suȩ celsitudinis uen¬
dicaret. exempla elationis ostenderet Time
bat nimirũ. ne dũ ipse sibi potestatẽ pasto¬
ralis potentiȩ quereret. grex subditus ꝑ ab
duceret. qui pietatis officiũ suscepisset. Uñ
necesse: ut is qui p̃est. quȩ exempla subdi¬
tis p̃beat. solleit̾ attendat: et tantis se sci¬
at uiuere. qͣntis p̃esse: ac uigilant̾ inspi¬
ciat. ne in eo qđ p̃latus ÷ intumescat: ne
iura debitȩ potestatis ĩmod̾atius exigat:
t̾at. inde magis intuentiũ corda ꝑu̾tat:
ne ut dictũ : impietatis dux. ꝑ offi̾ciũ pi¬
etatis existat: Non aut̃ debet humanũ du¬
catũ susciꝑe. qui nescit homines bñ uiuen¬
do p̃ire: ne qui ad hoc eligit᷑ ut alioꝵ cul¬
pas corrigat. qđ resecare debuit ipse cõmit¬
tat. Hinc uide se gͦ qui p̃sunt circũspici¬
ant. ut et sibi et subditis uiuant: ut bo¬
nũ qđ faciunt et int̾ suuł nĩcis abscondat

Expanded text:
dio eorum factus fuerat, quia timebat ne si inter discipulos honorem suae celsitudinis vindicaret, exempla elationis ostbat nimirum ne dum sibi ipse potestatem pastoralis potentiae quaereret, grex subditorum  Tduceret, qui pietatis officium suscepisset. Unde necesse est ut is qui praeest, quae exempla subditis praebeat solerter attendat, et tantis se sciat vivere, quantis praeesse, ac vigilanter inspiciat ne in eo quod praelatus est intumescat, ne jura debitae potestatis immoderatius exigat, terat, inde magis intuentium corda pervertat; ne, ut dictum est, impietatis dux per officium pietatis existat. Non autem debet hominum ducatum suscipere, qui nescit homines bene vivendo praeire; ne qui ad hoc eligitur ut aliorum culpas corrigat, quod resecare debuit, ipse committat. Hinc inde ergo se qui praesunt circumspiciant, ut sibi et subditis vivant, ut bonum quod faciunt, et intra sinum mentis abscondant,
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsa enĩ bona quȩ subditiᷤᷤ dicunt dũando
potius quã consulendo ꝓferunt: quia ui¬
delicet quiqꝗͣ. eis quasi ex equo dicere semet¬
ipsos estimant deiecisse. Singłaritate enĩ
gaudent culminis: et ñ equalitate condi¬
tionis: S quia hȩc tum̃tia corda rectoꝵ sub¬
tilit̾ dñs pensat: bñ contͣ eos dr̃. qui dicit
regi apostata Unusqͥsq enĩ suꝑb rector to¬
tiens ad culpã apostasiȩ dilabit᷑: quociens
p̃ẽẽ hominib delectat᷑: et honoris sui singła¬

Expanded text:
quae subditis dicunt dominando potius quam consulendo proferunt, quia videlicet quidquam eis quasi ex aequo dicere semetipsos existimant dejecisse. Singularitate enim gaudent culminis, et non aequalitate conditionis. Sed quia haec tumentia corda rectorum subtiliter Dominus pensat, bene contra eos dicitur: Qui dicit regi, apostata. Unusquisque enim superbus rector toties ad culpam apostasiae dilabitur, quoties, praeesse hominibus delectat
Abbreviated transcription (Latin):
dño uen̾ari uolunt. Intus enĩ ex tumore cordĩ
extollunt᷑ cunctosq subditos in sui cõpa¬
ratione despiciunt: nec condescendendo
consulunt. s dñando p̃munt: quia uide¬
licet alta cogitatiõe se erigunt: et equaleᷤ
se illis quib eos p̃eẽ contigit ñ agnoscunt.
Cont̾ hunc tumorẽ ꝑ eccłasticũ librũ dĩ Du¬
cẽ te constituert̃ noli extolli: s esto in illis
quasi unꝰ ex illis: Hunc tumorẽ ꝑ ꝓpħam

Expanded text:
no venerari volunt. Intus enim se tumore cordis extollunt, cunctosque subditos in sui comparatione despiciunt, nec condescendendo consulunt, sed dominando premunt, quia videlicet alta cogitatione se erigunt, et aequales se illis quibus eos praeesse contingit non agnoscunt. Contra hunc tumorem per Ecclesiasticum librum dicitur: Ducem te constituerunt; noli extolli, sed esto in illis qua
Abbreviated transcription (Latin):
magis patim̃. tanto minꝰ uidemꝰ. Sic quippe
inm̃te suꝑbia: sic̃ in oculis caligo generatur:
Quo se hȩc latius dilatat: eo uehem̃tiꝰ lum̃ an¬
gustat. Paulisꝑ gͦ elatio in p̃cordiis crescit: &
cũ se uastus extenderit opp̃ssȩ m̃tis oculum
funditus claudit: ut captuuis animꝰ elatio¬
nis typũ et pati possit. ettam̃ id qđ patit᷑. ui¬
dere ñ possit. S quia arrogantes uiri aliqndo
ut dixinꝰ rec̾ta ñ recte sentiunt: et bona in¬
uenire nouerunt. s hec bñ ꝓferre contẽpnt̃:
helui pꝰ elationis typũ quo dixerat. si habes
intellectũ audi qđ dr̃ subdidit dicens Nũ¬

Expanded text:
magis patimur, tanto minus videmus. Sic quippe magis patimur, tanto minus videmus. Sic quippe in mente superbia, sicut in oculis caligo generatur. Quo se hgustat. Paulisper ergo elatio in praecordiis crescit, et cum se vastius extenderit, oppressae mentis oculum funditus claudit; ut captivus animus elationis typum et pati possit, et tamen id quod patitur videre non possit. Sed quia arrogantes viri aliquando, ut diximus, recta non recte sentiunt, et bona invenire noverunt, sed haec bene proferre contemnunt, Eliu post elationis typum, quo dixerat: Si habes intellectum, audi quod dicitur, subdit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
Dic aliquid si tam̃ dignꝰ pot̾is ẽẽ qui dicas Hic
aut̃ ait: si habes intellectũ. audi qđ dr̃ Ac si
aꝑte dicat Audi me: si tam̃ dignꝰ pot̾is ẽẽ qͥ
audias: Isti sunt cotidiani defectus. qui in
cordib reꝓboꝵ fuint: quib indesinent̾ ad
det̾iora descendunt: quia dũ minora incau¬
te negligunt. ad maiora ꝑnitiose ꝓrũpunt:
Iam et hoc de suꝑbia fuerat: qđ beatũ iob id
qđ ustũ: loqui posse dubitabat: S dũ hanc
in semetipso considare negligit. ad nequiora
ꝑuenit: ut ñ solum posse ab eo dici qđ iustũ:
dubitet: s etiã dicentẽ se iusta ab eo intelligi
posse desꝑet: Uñ et uiciũ suꝑbiȩ ab ipsa mox
radice sẽcandũ÷: ut cũ latent̾ oritur. tunc
ugllant᷑ abscidat᷑: ne ꝓuectu uigeat. ne u¬
su roboret᷑ Dificuie enĩ in se quiꝰq ĩuet̾atã suꝑ¬
biã dep̃hendit: quia nimirũ hoc uiciũ qͣnto

Expanded text:
Dic aliquid, si tamen dignus poteris esse qui dicas. Hic Dic aliquid, si tamen dignus poteris esse qui dicas. Hic autem ait: Si habes intellectum, audi quod dicitur. Ac si aperte dicat: Audi me, si tamen dignus poteris esse qui audias. Isti sunt quotidiani defectus, qui in cordibus reproborum fiunt, quibus indesinenter ad deteriora descendunt, quia dum minora incaute negligunt, ad majora perniciose prorumpunt. Jam et hoc de superbia fuerat, quod beatum Job id quod justum est loqui posse dubitabat. Sed dum hanc in semetipso considerare negligit, ad nequiora pervenit, ut non solum posse ab eo dici quod justum est dubitet, sed etiam dicentem se justa ab eo intelligi posse desperet. Unde vitium superbiae ab ipsa mox radice secandum est, ut cum latenter oritur, tunc gilanter abscidatur, ne provectu vigeat, ne usu roboretur. Difficile enim in se quisque inveteratam superbiam deprehendit, quia nimirum hoc vitium quanto
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ꝓdit dicens: Si habe̾ gͦ ĩ tellectũ audi quod
⁊ dr̃ et ausculta uocẽ eloquii mei: Habent
hoc ꝓpͥũ om̃s arrogantes: ut cũ fortasse acu
tũ aliquid sentiunt. inde mox ad uicitĩ ela¬
tionis erũpant: sensusq om̃iũ in sui cõpa¬
ratione despiciant: seq in suo udicio alioꝵ
meritis anteponant: Quib contingit mise¬
ris. ut plus uidendo tenebrescant: quia dũ
subtilia attendunt. semetipsos intueri uesci¬
unt: & quo intelligentiã acutiꝰ ꝑcipiunt:
eo ꝑ suꝑbiã det̾ius cadunt Q bñ quidẽ subti¬
lia conspicerent: si ui eo qdđ ꝓferunt. se uide¬
rent: Suꝑuis nãq helui dixerat. si habes qd
loquaris responde mͥ: loquere. uolo enĩ te ap¬
parere iustũ:nunc alit̃ ait. si habes intellectũ
increm̃ta ꝓficit Suꝑius dubitauit si posset
beatus iob ꝓferre qđ iustũ ÷: nunc uͦ discutit.
si hoc qđ dr̃ saltẽ possit audire: Ibi dixit: si
habes qđ ioquaris responde mͥ Ac si diceret

Expanded text:
VERS. 16. Si habes ergo intellectum, audi quod dicitur, et ausculta vocem eloquii mei. - Habent hoc proprium omnes arrogantes, ut cum ftum aliquid sentiunt, inde mox ad vitium elationis erumpant, sensusque omnium in sui comparatione despiciant, seque in suo judicio aliorum meritis anteponant. Quibus contingit miseris ut plus videndo tenebrescant, quia dum subtilia attendunt, semetipsos intueri nesciunt; et quo intelligentiam acutius percipiunt, eo per superbiam deterius cadunt. Qui bene quidem subtilia conspicerent, si in eo quod proferunt se viderent. Superius namque Eliu dixerat: Si habes quod loquaris, responde mihi: loquere, volo enim te apparere justum . Nunc autem ait: Si habes intellectum, incrementa proficit. Superius dubitavit si posset beatus Job proferre quod justum est; nunc vero discutit si hoc quod dicitur saltem possit audire. Ibi dixit: Si habes quod loquaris, responde mihi. Ac si diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
lia uidit. om̃e qđ inferius in se carnalit̾ ui¬
uebat extinxit: ut qͣntomagis sũma pate.¬
scerent. tanto ampliꝰ una quȩ tenuerat nõ
liberent: Nam q̃nto incipit quisq suꝑuiᷤ
uiuere: tanto inchoat inferius int̾tre. Iuxta
affectũ uãq carnalis oꝑationis: om̃is caro
pauli simul int̾ierat cũ dicebat: Uiuo aut̃
loco helui subdidit: et homo in cinerẽ reu̾¬
tet᷑. In peccatis enĩ quisq positus. mortalita¬
tis suȩ obliuiscit᷑: et t̾ram se eẽ ñ meminit
dũ adhuc ꝑ suꝑbiã inflat᷑ Post conũsioniᷤ¬

Expanded text:
 vidit, omnia quod inferius in se carnaliter vivebat exstinxit: ut quanto magis summa patescerent, tanto amplius ima quae tenuerant non liberent? Nam quanto magis incipit quisque superius vivere, tanto inchoat inferius interire. Juxta affectum namque carnalis operationis, omnis caro Pauli simul interierat cum dicebat: « Vivo autem loco subdidit: Et homo in cinerem revertetur. In peccato enim quisque positus mortalitatis suae obliviscitur, et terram se esse non meminit, dum adhuc per superbiam inflatur. Post conversioni
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiã Qualẽ se apud habebat: hac lo¬
cutione manifestat qua dicit Attende iob
et audi me: et tace dũ ego loquor: Imm̃sa enĩ
suꝑbia ẽ. a seniore sibi reu̾entiã exigere: et
humilitatis grãm. ad cogitationũ suarũ
intima reu̾tunt᷑: atq in eo ipso qđ corripi¬
unt ne quid fortasse fallant᷑ ex quirt̃: corre¬
ptisq licentiã tribuunt. ut siquid ꝓ se ipsi
iustius sentiunt fateant᷑: hoc ñnũꝙͣ. etiã
arrogantes unitari appetunt: Paulisꝑ enĩ
in u̾bis elatione ppꝰosita. quasi eoꝵ qͦs corri¬
punt si forte repꝑire potuerint iusticiã
querunt: ñ quia ita sentiunt. s quia orna¬
ri ꝑ humilitatis speciẽ concupiscunt: Me¬
tuunt enĩ. ne suꝑbi ac tumidi quia st̃. et̃
uideant᷑ Uñ helui statim subdidit dicẽs.
Si aut̃ habes qđ loquaris. responde mͥ: uolo¬

Expanded text:
ant.---Qualem se apud se habeat hac locutione manifestat, qua dicit: Attende, Job, et audi me, et tace dum ego loquor. Immensa enim superbia est, a seniore sibi reverentiam exigere, et humilitatis gratiam ad cogitationum suarum intima revertuntur, atque in eo ipso quod corripiunt, ne quid fortasse fallantur exquirunt, correptisque licentiam tribuunt ut si quid pro seipsis justius sentiant fateantur, hoc nonnunquam etiam arrogantes imitari appetunt. Paulisper enim in verbis elatione postposita, quasi eorum quos corripiunt, si forte reperire potuerint, justitiam quaerunt, non quia ita sentiunt, sed quia ornari per humilitatis speciem concupiscunt. Metuunt enim ne superbi ac tumidi, quia sunt, esse videantur. Unde Eliu statim subdidit, dicens: Si autem habes q
Abbreviated transcription (Latin):
uentiũ: quã tanto tc̃ subtiliꝰ conspiciunt. qͣnto
nẽ ad illã puriꝰ cutiunt: Magna helui ac ual
de fortia ꝓtulit: s hoc unusqͥsq arrogass
habere ꝓpͥũ solet: qđ dũ uera et mystica
loquit᷑: subito ꝑ tumorẽ cordis. quędã ina¬
nia et suꝑba ꝑmiscet: Foris enĩ placere ap¬
petit in hoc qđ ueracit̾ sentit: et inde mox
in anescit a uero. uñ ꝑ elationis typũ recedit
ab intimo: Quia enĩ approbari doctus ext̾iꝰ
querit: uitus plenitudinẽ qua docebatur
ꝓfunda digessit: subito pꝰ casdẽ sententias
ueraces ac mysticas. fastu scientiȩ inflatũ
extollit᷑. Cuiꝰ mox inflationis merito: eiꝰ sen¬
sus ad inania ũba diriuat᷑: Nã subdidit di.¬

Expanded text:
ventium, quam tanto tunc subtilius conspiciunt, quanto ventium, quam tanto tunc subtilius conspiciunt, quanto nunc ad illam purius vivunde fortia protulit, sed hoc unusquisque arrogans habere proprium solet, quod dum vera ac mystica loquitur, subito per tumorem cordis quaedam inania et superba permiscet. Foris enim placere appetit in hoc quod veraciter sentit; et inde mox inanescit a vero, unde per elationis typum recedit ab intimo. Quia enim approbari doctus exterius quaerit, intus plenitudinem qua docebatur apientiae profunda digessit, subito post easdem sententias veraces ac mysticas fastu scientiae inflatus extollitur, cujus mox inflationis merito ejus sensus ad inania verba derivatur. Nam subdidit, di
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ ds trib uicib ꝑ suigłos: uidelicet conu̾sioniꝰ
ꝓbationis. et mortis: quia ꝑ tria hȩc et ditris pͥ¬
nũ stimulis meroris afficit᷑: et magnis pꝰmo¬
dũ securitatis gaudus refouet᷑. & quia electi u
niꝰcuiꝰq mens eisdẽ trib uicib id÷ uł labore c̃¬
u̾sionis. uł tẽptatione ꝓbationis. uł formidine
solutionis atterit᷑. atq ipsa atͥtione purgata
Sa corruptione: et illuminet luce uiuentiũ:
nimꝰ: Qui aut̃ adhuc huic mundo uiuunt:
luce morientiũ tenebrescunt: Illuminant᷑ aut̃
luce uiuentiũ qui despecto tẽꝑali lumine. ad
splendorẽ int̾nȩ claritatis recurrt̃: ut ibi iuuat
ubi uerũ lum̃ sentiendo uideant. ubi ñ aliud
lum̃ atq aliud uita. s ubi ip̃sa lux uita sit:
ubi sic nos lux ext̾ius circũscribat ut int̾ius
impleat: sic int̾ius impleat ut incircũscripta
ext̾ius circũscribat. Illuminant᷑ gͦ hac luce ui¬

Expanded text:
tur Deus tribus vicibus per singulos, videlicet conversionis, tur Deus tribus vicibus per singulos, videlicet conversionis, probationis, et mortis, quia per tria haec, et duris primum stimulis moeroris afficitur, et magnis postmodum securitatis gaudniuscujusque mens iisdem tribus vicibus, id est vel labore conversionis, vel tentatione probationis, vel formidine solutionis atteritur, atque ipsa attritione purgata a corruptione, et illuminet luce viventium. nimus. Qui autem adhuc huic mundo vivunt, luce morientium tenebrescunt. Illuminantur autem luce viventium, qui, despecto temporali lumine, ad splendorem internae claritatis recurrunt, 777 ut ibi vivant, ubi verum lumen sentiendo videant, ubi non aliud lumen, atque aliud vita, sed ubi ipsa lux vita sit, ubi sic nos lux exterius circumscribat, ut interius impleat; sic interius impleat, ut incircumscripta exterius circumscribat. Illuminantur ergo hac luce vi