comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
debet. qd̃ płumq uitia uirtutes e ẽ m̃tinutur.
Nam sepe sõ ꝑsimonie noĩe se tenatia palliat: cõtraq
se effusio so apeslatõe largitatis occłtat. Sepe ĩordi¬
nata remissio pietas cirdit᷑: & effrenata ira spũał ⁊e¬
li uirtus estimatur. Sepe p̾cipitata actio uelocitatiꝰ
efficatia: atq agendi tarditas grauitatis cõsiliũ pu¬
tatur. Inde necesse est ut rector aĩaꝵ uͥtutes ac uitia.
uigilanti cura cliscernat ⁊ ne aut cor tenatia occupet.
et parcũ se uidi in clispensatõib exultet: aut cũ effu¬
se quicl perditur: largũ se qͣsi miserando gleturz auit
remittendo qd̾ ferire debuit. ad et̃na supplitia sb̾ditos
ꝑtͣhat : aut ĩmaniter feriendo qd̾ delinquit᷑. ip̃e gͣuiuᷤ

Expanded text:
. Plerumque vitia virtutes se esse mentiuntur. Nam saepe sub parcimoniae nomine se tenacia palliat, contraque se effusio sub appellatione largitatis occultat. Saepe inordinata remissio pietas creditur, et effrenata ira spiritualis zeli virtus existimatur. Et saepe praecipitata actio velocitatis efficacia, atque agendi tarditas gravitatis consilium putatur. Necesse est ut electus quisque virtutes ac vitia vigilanti cura discernat, ne aut cor tenacia occupet, et parcum se videri in dispensationibus exsultet, aut cum effuse quid fuerit perditum, largum se, quasi miserando, glorietur, aut remittendo, quod ferire debuit, ad aeterna supplicia subditos pertrahat. aut immaniter feriendo, quod delinquitur, ipse gravius
Abbreviated transcription (Latin):
iesunium. Ienuesũ d pe scifaare est: adimictis bonis alq̃s
clignam deo abstinentiam carnis ostende. Ammonẽdi sũt
abstinentes ut nou̾int qͥa tũc placentẽ deo abstinentiam
offerũt: cũ ea q̃ sibi. de alim̃tis sõtrahãti inligẽtib largiũ¬
t᷑. Sollert̾ namq auiliendũ est: qd̃ ꝑ ꝓphetã clñs redãrguit¬

Expanded text:
jejunium . Jejunium quippe sanctificare est adjunctis bonis aliis dignam Deo abstinentiam carnis ostendere. Admonendi sunt abstinentes ut noverint quia tunc placentem Deo abstinentiam offerunt, cum ea quae sibi de alimentis subtrahunt indigentibus largiuntur. Solerter audiendum est quod per prophetam Dominus reda
Abbreviated transcription (Latin):
c̾e ⁊ qͣndo dei atq hõis filius. cũ uirtutis suegłiam uenit
ostend̾e. testat᷑ se nõ a seipso iudicare: At cõtra ammonẽ¬
di st̃ incõstantes. ut m̃tem gͣuitate roborẽt ÷ tũc eĩ ger¬
mina in se mutabilitatis arefiunt: cũ a corde pͥus iaclicẽ
leuitatis abscidũt ⁊ qr̃ tũc fabrica robusta cõstruit᷑: cũ
pͥus locus solidus ĩ ũ poni fundam̃tũ debeat ꝓuidet᷑. sist
ergo ante m̃tis leuitas caueat᷑: cogitatõnũ inconstãtia mi¬
nine uĩtit᷑. A qͥb alienũ se fuisse paulus ꝓhibuit: cũ dicit

Expanded text:
cere, quando Dei et hominis Filius, cum virtutis suae gloriam venit ostendere, testatur se non a semetipso judicare? At contra admonendi sunt inconstantes, ut mentem gravitate roborent. Tunc enim genimina in se mutabilevitatis abscindunt, quia tunc fabrica robusta construitur, cum prius locus solidus in quo poni fundamentum debeat providetur. Nisi ergo ante mentis levitas caveatur, cogitationum inconstantia minime vincit
Abbreviated transcription (Latin):
rũcs ĩpatientia. a sinu tnqͥllicatis excut̾et: neqͣquã petrus
dic̾et ⁊ ministrate in fide nr̃a uͥtutẽ. in u̾tute aucẽ sciẽtiã
in scientia autẽ abstinẽtiam: ꝓcims adiung̾et aicẽs ĩ auati
nẽtia autẽ panẽtĩam. Deesse quippe abstinẽtuꝵ patienti ã pͥui-¬
cũit: que eis ut adesset ãmonuit. Rursum nͥ cogitatõnes

Expanded text:
rumque impatientia a sinu tranquillitatis excuteret, nequaquam Petrus cum diceret: Ministrate in fide vestra virtutem, in virtute autem scientiam, in scientianentia autem patientiam; deesse quippe abstinentibus patientiam praevidit, quae eis, ut adesset, admonuit. Rursum nisi cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto u̾bis ostendit᷑. qi epulando cotidie crebuꝰ ĩ lĩgna
rebat. Rursumq gule declitos leuitas ꝓtinus oꝑis secͥ¬
tͣr auctoritas sacra testat᷑ dicẽs. Sedit popłs m̃lucare ⁊
bibere: et surrex̾unt lud̾e. Quos plerũq edacitas usq
ad luxuriam ꝑtrahit: qr dũ sat̾itate uent̾ extẽdit᷑ acu¬
lei libiciinis excitant᷑. Inde ⁊ hosti callido qͥ primi hoĩssẽ¬
sum ĩ cõcupiscentiani pomi aꝑuit. s in peccati laqͥo st̾n¬
xit: cliuina uoce clicit᷑. Pectore ⁊ uentre repes. Ac si aꝑte¬
ic̾etur. Cogitatõne ⁊ ĩglunie suꝑ humana corda domi¬
naberis. Quiagule deditos luxuria seqͥtur. ꝓpheta testa¬
t᷑: qui clũ aꝑta nariat. occulta deuũtiat cdicens. prĩcep
est. Cui magnũ obseqͥũ a coqͥs ĩpendit᷑: ut ipse delecta¬
bilit cibis ĩpleat᷑. Muri autẽ ierłm uirtutes st̃ anime:
ad desid̾ium suꝑne pacis eleuate. Eoci igit pͥnceps mos

Expanded text:
quia epulando quotidie crebrius in lingua rebat. Rursum quia gulae deditos levitas protinus operis sequitur, auctoritas sacra testatur, dicens: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Quos plerumque edacitas usque ad luxuriam pertrahit, quia dum satietate venter extenditur, aculei libidinis excitantur. Unde et hosti callido, qui primi hominis sensum in concupiscentia pomi aperuit, sed in peccati laqueo strinxit, divina voce diceretur: Cogitatione et ingluvie super humana corda dominaberis. Quia gulae deditos luxuria sequitur, propheta testatur; qui dum aperta narrat, occulta denuntiat, dicens: Princeps est, cui magna cura obsequium a coquis impenditur, ut ipse delectabiliter cibis impleatur. Muri autem Jerusalem virtutes sunt animae, ad desiderium supernae pacis elevatae. Co
Abbreviated transcription (Latin):
abstientes. un souicite sem̃ꝑaspitant nie cũ graensti¬
rii fũgiunt  acͥora hiis uitia qͣsĩ ex nirtute generenfr
naie cdũ carnem mat̾ante ad impactentiã spũs erumpant.
Alitfdor antẽ dũ mẽs abstiitentiũ ab ĩrã so depͥmitimhanc
qͣs ꝓegrina alenĩens letitia corrũpits et eo aꝑsttrf̃cie ro¬
nũ depit. e sese a spiritaum aistũemntiae cͦtoclit Hñbe rec

Expanded text:
abstinentes, ut sollicite semper aspiciant, ne cum gulae vitium fugiunt, acriora his vitia quasi ex virtute generentur; ne dum carnem macerant, ad impatientiam spiritus erumpant: Aliquando autem dum mens abstinentium ab ira se deprimit, hanc quasi peregrina veniens laetitia corrumpit, et eo abstinentiae bonum deperit, quo sese a spiritalibus vitiis minime custodit. Unde rec
Abbreviated transcription (Latin):
acqͥescit: cõstant̾ se in bono õꝑe clirigit. Cor u̾o stultoꝵ clisᷤ¬
simile est: qr dũ mutabilitate se uarium exhibet: nũꝙͣ
icl qd̃ fuerat manet. Et qͥa q̃dam uitia sicut ex seietip¬
sis ginnũt alia. ita ex aliis oriunt᷑ scienclũ sũmoꝑe ẽ q̃r
tũc ea corripiendo meliꝰ t̃gimus: cũ ab ip̃o amarituciinis
sue fonte siccamꝰ. Ptinatia cͥipe ex supbia fncõstãtia aũfe
ex leuitate geu̾atur. Ammonẽcdi st̃ igit᷑ ꝑtinaces: ut
elatõnem sue cegitatõnis agnoscant.: et semetipõs uin¬
cere studeant: neclũ rectis alioꝵ sũasionib. foris suꝑari
despitiũt: intus a suꝑbia captiui teneant᷑. Ammonẽcli
st̃ ut soleit̾ aspitiant. qr filius hõis cui una semꝑ cũ pa¬

Expanded text:
scit, constanter se in bono opere dirigit. Cor vero stultorum dissimile est, quia dum mutabilitate se varium exhibet, nunquam id quod fuerat manet. Et quia quaedam vitia sicut ex semetipsis gignunt alia, ita ex aliis oriuntur, sciendum summopere est quod tunc ea corripiendo melius tergimus, cum ab ipso amaritudinis suae fonte siccamus. Pertinacia quippe ex superbia, inconstantia vero ex levitate generatur. Admonendi igitur sunt pertinaces, ut elationem suae cogitationis agnoscant, et semetipsos vincere studeant; ne dum rectis aliorum suasionibus foris superari despiciunt, intus a superbia 61 captivi teneantur. Admonendi sunt, ut solert
Abbreviated transcription (Latin):
ces: atcs alit̃ incõstantes. Illis elicendũ est. q o plus
de se quã st̃ sentiũt: et iccirto alienis cõsiliis nõ acqͥesc̃t:
istis uero intimanclũ est. qd̾ ualde se despitientes negli¬
gunt ⁊ et ideo leuitate cogitatõnum. a suo iudicio ꝑ tẽ¬
poꝵ mom̃ta flectũtur. Illis clicend̾ est qͥa nisi meliores
se ceteris estimarent nequaꝙe cũctoꝵ cõsilia sue deubera¬
tõni postpon̾ent ⁊ istis u̾o clicẽclum est qi si hoc qd̃ st̃ utcũ¬
q attend̾ent: nequaꝙ̧ͣ eos ꝑ tot uarietatis lat̾a. mutabi¬
litatis aura u̾saret. Illis ꝑ parciũ dr̃. Nolite prudẽtes esse
apud uosmet ipõs ⁊ at contra. isti aucliũt: nõ circũfera¬

Expanded text:
ces, atque aliter inconstantes; illis dicendum quod plus de se quam sunt sentiunt, et idcirco alienis consiliis non acquiescunt: istis vero intimandum est quod valde de se despicientes negligunt, et ideo levitate cogitationum a suo judicio per temporum momenta flectuntur. Illis dicendum est, quia nisi meliores se caeteris aestimarent, nequaquam cunctorum consilia suae deliberationi postponerent; istis dicendum est, quia si hoc quod sunt utcunque attenderent, nequaquam eos per tot varietatis latera mutabilitatis aura versaret. Illis per Paulum dicitur: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos; at contra isti audiunt: Non circumfera
Abbreviated transcription (Latin):
enim suꝑfluitas locutõnis. leuitas oꝑis. atq luxuria:
istos u̾o sepe ĩpatientia. sepe u̾o suꝑbie culpa comitat᷑
Nisi enin gule declitoᷤ ĩ mod̾ata loquacitas itiꝑet : cliue
nõ arderet dicens. Pat̃ abbraham miserere mei: ⁊ mit¬
te lazarũ ut intinguat extrem̃ cdligiti sui ni aqͣ. ut refri

Expanded text:
enim superfluitas locutionis, levitas operis, atque luxuria; istos vero saepe impatientiae, saepe vero superbiae culpa comitatur. Nisi enim gulae deditos immoderata loquacitas raperet, dives non arderet, dicens: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refri
Abbreviated transcription (Latin):
dalitatur. Audiant isti. Modico uino utere ꝓpt̾ stomachũ¬
tiũ: et freq̃ntes infirmitates tuas. Quatimis ⁊ elli clis¬
cant cibos carnis anorcdinate ñ appet̾e: et isti creat᷑am dei

Expanded text:
ndalizatur . Audiant isti: Modico vino utere propter stomachum et frequentes tuas infimitates . Quatenus et illi discant cibos carnis inordinate non appetere, et isti creaturam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
uenes: alit̾ senes. ii. Alit̃ in opes: alit̾ secundi .co.¬
locupletes. in.¶Alit̾ leti: aliter tͥstes imAliter
sb̾diti: alit prelati .u. Alit̃ serui: alit dñi .ui.
Ant̃ huiꝰ m̃cli sapientes: alit̃ hebetes: un. Aliter
ĩpudentes: alit̾ uerecũcdi .uiii Alit̃ ꝓt̃ui: aliter
pusillanimes.xs Alit̃ impatientes: alit̾ patien¬
tes .x. Alit̾ beniuoli: alit̃ ĩuicdi .xi. Alit̃ sĩpli¬
ces: aliter impuri.xii.s Alt̃ incolumes: aliter¬
egri .xiii. Alit̃ qͥ flagellametuũt ⁊ ꝓpt̃ca innocent̾ uiuũt.
alit̾ qui sic inũiqͥtatib cluruersĩt ut neq ꝑ flagella cor

Expanded text:
venes, aliter senes. Aliter inopes, aliter locupletes. Aliter laeti, aliter tristes. Aliter subditi, aliter praelati. Aliter servi, aliter domini. aliter hujus mundi sapientes, aliter hebetes; aliter impudentes, aliter verecundi; aliter protervi, aliter pusillanimes; aliter impatientes, aliter patientes; aliter benevoli, aliter invidi; aliter simplices, aliter impuri; aliter incolumes, aliteregri; aliter qui flagella metuunt, et propterea innocenter vivunt; aliter qui sic in iniquitat
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ tenuit. Pigͥus eĩ fortasse inced̾et: si ab ip̃o sermo¬
nis exordio aꝑte culpã ferire uoluisset. Sed p̾missa
similitudĩe. eam quã occłtabat exacuit increpationẽ.
Ad egrum medicꝰ uen̾at ÷ secandum uulnꝰ uidebat: sed
de patientia egͥ dubitabat. Abscõclit igit᷑ ferrũ medi¬
cinale sb̾ ueste. qd̾ ecluctũ subito fixit in uulu̾e ⁊ut se¬
cantẽ gladium sentiret eger anteg᷑ c̾ueret: ne si añ¬
te cerneret sentire recusaret. Qatum capitulum.

Expanded text:
quem tenuit. Pigrius enim fortasse incideret, si ab ipso sermoquem tenuit. Pigrius enim fortasse incideret, si ab ipso sermonis exordio aperte culpam ferire voluisset; sed praemissa similitudine, eam quam occultabat exacuit increpationem. Ad aegrum medicus venerat, secandum vulnus videbat, sed de patientia aegri dubitabat. Abscondit igitur ferrum medicinale sub veste, quod eductum subito fixit in vulnere, ut secantem gladium sentiret aeger antequam cerneret, ne si ante cerneret, sentire recusaret. CAPUT III  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs nr̃e tͣnqͥllitate reuocet᷑. Aliqͣndo autẽ cũ huiꝰ secłi
potẽtes arguunt᷑ pͥus ꝑ quasdẽ similitudĩes uelut de
alieno negotio requirendi st̃: & cũ rectam sentẽtiam
qͣsi in alterũ ꝓtulerint. tũc moclis cõgruentib de ꝓpͥo
rratu feriendi⁊ ut mẽs de tẽꝑali potentia tumida. cõ¬
tͣ corripientẽ neqͣquã se erigat: que suo sibi iuditio.
sr̃bie ceruicẽ calcat⁊ et in nulla sui defensiõe se exer¬
ceat: quã sententia ꝓprii oris ligat. Hic ẽ eĩ qd̾ nachã
ꝓpheta arguere regem uen̾at: & qͣsi de causa pauꝑis
contͤ cliuitẽ iuclitium q̃rebat ÷ ut pͥus iex sentẽtiam
dic̾et. et reatũ suũ p̾tinod̾ audiret: qͣtius neqͣquam
nistirie cõtraclicet. quam in se ip̃e ꝓtilisset. Iiritaq
scũs et pccorem cõsid̾ans ⁊ regẽ miro ordine audacẽ ⁊ reũ
pͥus ꝑ cõfessionẽ ligare studuit. & p̾tmod̾ ꝑ inuectionẽ
secare celauit paululũ quẽ q̃siuit: s ꝑcussit repente

Expanded text:
itate revocetur. Aliquando autem cum hujus saeculi potentes arguuntur, prius per quasdam similitudines velut 37 de alieno negotio requirendi sunt; et cum rectam sententiam quasi in alterum protulerint, tunc modis congruentibus de proprio reatu feriendi sunt; ut mens temporali potentia tumida contra corripientem nequaquam se erigat, quae suo sibi judicio superbiae cervicem calcat; et in nulla sui defensione se exerceat, quam sententia proprii oris ligat. Hinc est enim quod Nathan propheta arguere regem venerat, et quasi de causa pauperis contra divitem judicium quaerebat ; ut prius rex sententiam diceret, et reatum suum postmodum audijustitiae contradiceret, quam ipse in se protulisset. Vir itaque sanctus et peccatorem considerans et regem, miro ordine audacem reum prius per confessionem ligare studuit, et postmodum per invectionem secare. Celavit paululum quem quaesivit, sed percussit repente
Abbreviated transcription (Latin):
De hiis ĩ enãgłio clũs dicit. Ue nobis diuitib qͥ hẽtis
cõsolatõnem urãm. Quia eĩ q̃ st̃. efna gaudia nesci
rendꝰ est timor qͦs cõsolatio głe tẽꝑalis extollit: ut ⁊
illi cliscant qr diuitias qͣs ñ cõcupiscũt possidẽt: ⁊ isti
cognoscant. qr eas qͣs cõcupiscũt. ten̾e nequage possũt.
Plerũq tam̃ ꝑsonaꝵ ordinẽ ꝑmutat qͣlitas morũ:
ut sit diues hũlis. sit pauꝑ elatus. Inde mox p̾dicã¬
tis linga. cũ aulientis debet uita cõpons: ut tãto dis¬
latõnis ĩfestat ⁊ et tanto lenius hũilitatẽ cliuitũ mul¬
ceat: qͣnto eos nͨ habundantia q̃ sb̾leuat exaltat. Non¬
nũꝙ̃. tam̃ etiani sc̃bus diues exhortatõnis blandi¬
mento placandus est: et qr et plerũq cdura uuln̾a
ꝑ lenia fomenta molescunt. Et furor insanoꝵ sepe ad
salutẽ medico blandiente reducitur⁊ cũq eis in clul¬
cedĩe cõdescenditur: langorinsanie mitigat᷑. Neq e¬

Expanded text:
e his in Evangelio Dominus dicit: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram . Quia enim quae sunt aeterna gaudia nesciurendus est timor, quos consolatio gloriae temporalis extollit; ut et illi discant quia divitias quas non conspiciunt possident, et isti cognoscant quia eas quas conspiciunt nequaquam tenere possunt. Plerumque tamen personarum ordinem permutat qualis. Unde mox praedicantis lingua cum audientis debet vita componi, ut tanto dis paupertas inclinat; et tanto lenius humilitatem divitum mulceat, quanto eos nec abundantia quae sublevat, exaltat. Nonnunquam tamen etiam superbus dives exhortationis blandimento placandus est, quia et plerumque dura vulnera per lenia fomenta mollescunt, et furor insanorum saepe ad salutem medico blandiente reducitur; cumque eis in dulcedine condescenditur, languor insaniae mitigatur. Neque e
Abbreviated transcription (Latin):
sllicita q̃ fatiunt etiam laudant: alit̃ qui acõant praua
nec tam̃ deuitant. xxx. alit̾ qͥ repentina cõcupiscẽ¬
tia sũant᷑: alr̃ qui ĩ cłpa ex cõsilio ligant᷑.xxxi. ẜ Aliter
.xxxiii. Alr̃ qͥ mala occłte agunt ⁊ bõã publice: alit̃
qui bõã q̃ faciunt abscõdunt⁊ et tam̃ qͥbdam fcĩs pub¬
blice: mala de se opinari ꝑmittũt. Sed qͥd utilitatis.¬

Expanded text:
nt prava nec tamen devitant; aliter qui repentina concupiscentia superantur, aliter qui in culpa ex consilio ligantur; aliter aliter qui mala occulte agunt, et bona publice, aliter qui bona quae faciunt abscondunt, et tamen quibusdam factis publice mala de se opinari permittunt. Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
lit iopes atq aut̃ locupletes. Ilł nãc offerre con¬
solatõnis solatiũ cõtia tͥbłatõnem: istis u̾o ĩferre me
diens dicit. Pauꝑcula tẽpestate cõuulsa. Rursũq
hanc cõsolatur clicens. Elegi te in camino pauptatis.
At cõtra paulus cliscipulo de dinitib dicit. Diuitib
huiꝰ scl̃i precipe nõ suꝑbe saꝑe: ueq sꝑare ĩ incerto liui¬

Expanded text:
t inopes, atque aliter locupletes; illis namque offerre consolationis solatium contra tribulationem, istis vero inferre metdiens, dicit: Paupercula tempestate convulsa . Rursumque banc consolatur, dicens: Elegi te in camino paupertatis . At contra Paulus discipulo de divitibus dicit: Divitibus hujus saeculi praecipe non superbe sapere, neque sperare in incerto divi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb eclificat᷑ homo: uarias cõsectant᷑ u̾itutes. huilitatis
ex xpõ⁊ deuotioĩs ex pet ⁊ caritatis ex iohñe ⁊ obecliẽtie de a¬
braham. patientie de ysaac: tolantie de iacob. Castimoĩe
de ioseph. m̃suetuclĩs de moyse. cõstantie de iosue: bensgni¬
tatis de samuele. Miscd̃ie de dauicl: abstiuẽtie de dauiele.
Sic ⁊ cet̾a fc̃a pͥoꝵ. quo labore. q mod̾anũe. qͣ intẽtiõe uł cõ

Expanded text:
onsectari virtutes: humilitatis ex Christo, devotionis ex Petro, charitatis ex Joanne, obedientiae ex Abraham, patientiae ex Isaac, tolerantiae ex Jacob, castimoniae ex Joseph, mansuetudinis de Moyse, constantiae de Josue, benignitatis de Samuele, misericordiae de David, abstinentiae de Daniele; sic et caetera facta priorum quo labore, quo moderamine, quave intent
Abbreviated transcription (Latin):
accipientiũ pͣuitas. cõferri sibi indulgẽtiam abnegat.
In hac uita tantũdẽ peĩtentie patet libertas ⁊ post mor
Me oportet opari oua enis qui me misit. donec clies ẽ. Ieni¬
et autẽ nox: qũ nemo potest potest oꝑari. Hinc ⁊ ꝓpħ̾a ait

Expanded text:
accipientium pravitas conferri sibi indulgentiam abnegat. 10. accipientium pravitas conferri sibi indulgentiam abnegat. 10. In hac vita tantumdem poenitentiae patet libertas; post morteMe oportet operari opera ejus qui me misit, donec dies est; veniet autem nox, quando nemo potest operari . H
Abbreviated transcription (Latin):
fcã cõdepnat. Amaritudo peĩtentie. facit nimiũ ani
flendo cõmemorare. Nichil autẽ peius ẽ ꝙͣ culpã ag¬
noᷤcere nec deflere. Duplicẽ hẽre debet flecũ in penitẽ¬
tia omĩs peccator⁊ siue qr ꝑ negligẽtiam bonũ nõ fecit.
hoc gessit: et gessit qd̃ nõ oportuit. Ille penitẽtiã clig¬
ne agit: qui reatũ suũ satisfatõe legitima plangit. cõ¬
dẽpuendo scil ac deflendo q̃ gessit ⁊ tãto inde plorando
ꝓfuncdiꝰ: quãto extitit ĩ peccando ꝓliuus. Ille peĩtẽtiam
digne agit. qui sic p̾terita mala deplorat: ut fut᷑a ite¬
rũ nõ cõmittat. Nam qͥ plangit peccatũ. ⁊ iterũ admit¬
tit peccatũ: sic ẽ quasi si quis lauet lat̾em crudũ. Quẽ
qͣntomagis eluerit: tãto ampliꝰ lutũ facit. Quãuis dͥs¬
q sit peccator ⁊ impiꝰ: si ad peĩtentiã cõu̾tat᷑: cõseqͥ posse
ueniam creclit᷑. Nullus eĩ de boĩtate dĩ dubitat: s sola

Expanded text:
at. Amaritudo poenitentiae facit animum et flendo commemorare. Nihil autem pejus quam culpam agnoscere nec deflere. Duplicem habere debet fletum in poenitentia omnis peccator, sive quia per negligentiam bonum non fecit, non gessit; et gessit quod agere non oportuit. 6. Ille poenitentiam digne agit, qui reatum suum satisfactione legitima plangit, condemnando, scilicet, ac deflendo quae gessit, tanto in deplorando profusius, quanto exstitit in peccando proclivius. 7. Ille poenitentiam digne agit, qui sic praeterita mala deplorat, 210 ut futura iterum non committat. Nam qui plangit peccatum, et iterum admittit peccatum, quasi si quis lavet laterem crudum, quem quanto magis eluerit, tanto amplius lutum fecit. 8. Quamvis quisque sit peccator, et impius, si ad poenitentiam convertatur, consequi posse veniam creditur. 9. Nullus de bonitate Dei dubitat, sed sola
Abbreviated transcription (Latin):
atq in bonis factis. mala gesta cõmutãt. Quib iuste to¬
tũ qd̾ delifrant ignoscit᷑: qr ipi qd̾ male gesserũt. peni
picit quales antea uiximus: s qͣleᷤ cura finc̃ uite erim̃.

Expanded text:
atque in bonis factis mala gesta commutant; quibus juste totum quod deliquerant ignoscitur, quia ipsi, quod male gesserunt, poeniDeus non respicit quales antea viximus, sed quales circa finem vitae exi
Abbreviated transcription (Latin):
te sceler peussos. ad despationẽ declucit. It s̃tracta speue¬
nie fiat mdifsidẽtiam. qͦs nõ potuit tenere pseuantes ĩ
culpa. S penstẽs pͥinde debet callidas cõt᷑ se hotis in solas
sicai dei iustitiam metuat. ut tam̃ ꝙͣuis in magnis scede¬
peta et aliqñ cõu̾sa: quã de ea q̃ nũꝙͣ extitit ꝑclita: sic̃

Expanded text:
 subtracta spe veniae, trahat in diffidentiam quos non potuit retinere perseveranter in culpa. Sed poenitens praevidere debet callidas contra se hostis insidias; sicque Dei justitiam metuat, ut tamen, quamvis in magnis sceleperata, et aliquando conversa, quam de
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. Nam securitas negligẽtiam parit: negligẽtia autẽ.
sepe incautũ ad uitia tͣnsacta reducit. Dũ ꝑ peĩtentiã ex
qual. cłpa sb̾repserit: cõfestim delectatões pͥstine uitioꝵ.
mentẽ auidius irrepũt. Pulsantesq hoĩeni in cõsuetis o¬
ꝑib gͣuius ꝑtͣũt: ita ut sint nouissima hoĩs ilłi peiora pͥ

Expanded text:
tatem. Nam securitas negligentiam parit, negligentia autem saepe incautum ad vitia transacta reducit. 212 19. Dum per poeniquaelibet culpa subrepserit, confestim delectationes pristinae vitiorum mentem avidius irrepunt, pulsantesque hominem in consuetis operibus gravius pertrahunt, ita ut sint novissima illius pejora
Abbreviated transcription (Latin):
tate ⁊ desid̾ium suꝑne pat̾e: quatenus ad eam quãtonꝰ
ualeat ꝑuei̾re. orsc dũ peccatoꝵ memoria cõpũgit᷑ ad
lamẽta: tunc dei se ussitari sciat p̾sentia ⁊ qͣndo ex o
xit. Unde ⁊ psalmus. Respexit incͥt. ⁊ cõmota ẽ: et cõ¬
troniuit fia. Sressus dei st in corde hoĩs int̾ioris: ꝑ qͦs bo¬
na desid̾ia suigsĩt ut calcẽtur mala. Qñ g ista in cosde
hoi̾s fiunt: sciend̾ ẽ tũc ẽẽ deũ ꝑ grãm cord huãno pͤ
sentẽ. Inde se tũc magis hõ acuere debet ad cõpũctions
cõpũctõe rapiat᷑: et cͣlit infirmata reu̾tat᷑. Regͥtate lucis
in de gustanit. Sũt dͥdã qͥ nõ ex u̾a cordis cõpũctiõe sus
accusatores fiunt ÷ s tantũ ex hoc eẽ se pocõres adsignã
ũ ex ficta hũlitate cõfessioĩs: locũ inuensant sactitatꝰ.

Expanded text:
tate, desiderium supernae patriae, quatenus ad eam quantocius valeat pervenire. 5. Quisque peccatorum memoria compungitur ad lamenta, tunc Dei se sciat visitari praesentia, quando id, quod xit . Unde et psalmus: Respexit, inquit, et commota est, et contremuit terra . 6. Gressus Dei sunt in cor hominis interior vis, qua bona desideria surgunt, ut calcentur mala. Quando ergo ista in corde haesentem. Unde se tunc magis homo sollicitare debet ad compunctionem, compunctione rapiatur, et qualiter infirmata revertatur de gustatae lucis inde gustavit. Sunt nonnulli qui non ex vera cordis compunctione sui accusatores fiunt, sed tantum se ad hoc esse peccatores assignant ut aedificata humilitate confessionis locum inveniant
Abbreviated transcription (Latin):
debent in curis ext̾iorib ꝓuehi⁊ nã si ĩplicĩtur: cõfestim
qͣsi plantata arbuscula. ⁊ ndũ raclice p̾fixa. cõcutiuntur
parit ⁊ arescsit. Ualet int̾clũ cõu̾sis ꝓ animi salute: muitatõ
loci. płmq eĩ clũ mutat᷑ locꝰ: mutatur ⁊ m̃tis affectꝰ. Cõgru
ũ ẽ inde etiam corꝑalr̃ auelli: ubi qͥsq illeceb̾s deseruiuit.
Nam locꝰ uͥ qͥsq praue uixit: hoc in aspectu m̃tis opponit:
qd̾ semꝑ ibi uel cogitauit. uel gessit. De exemplis scõꝵ .xi.

Expanded text:
debent in curis exterioribus provehi. Nam si implicentur, confestim, quasi plantata arbuscula, et necdum radice praefixa, concutiuntur pariter et arescunt. 7. Valet interdum conversis pro animae salute mutatio loci. Plerumque enim, dum mutatur locus, mutatur et mentis affectus. Congruum est enim inde etiam corporaliter avelli, ubi quisque illecebris deservivit; nam locus ubi prave quisque vixit, hoc in aspectu mentis opponit quod semper ibi vel cogitavit, vel gessit. CAPUT XI.
Abbreviated transcription (Latin):
n̾so: q̃ pocõri ꝓsix blancliebant. Atet itẽ fiũt blãda cõu̾so: que
p̾catori adu̾sa extit̾unt. Multoᷤ ht̃ cõflictꝰ dĩ seruus: ex recorda¬
nõe oꝑũ p̾teritoꝵ. Multico post cõu̾sionẽ etiam nolentes: mocũ
libidinis sentiũt. Qd̾ tam̃ ad dãpnationẽ nõ tolerãt: s ad ꝓba¬
tionẽ. scil uͭ semꝑ hc̃ant ꝓ excutienda inh̾tia hostẽ cui resistãt.
dũ modo ñ cõsentiant. IInde ⁊ nou̾snt serui dei se etiã a p̾citis
e niũdatos. s tam̃ cogitationũ t̃piun adhic int̾pellatõe pl¬
sari Aute cou̾sionẽ ꝑocõꝵ tb̃a p̾cecdit: post cousionsẽ seat̃ fle
tepatatiorũ. Illa se obtriunt nead deũ cõu̾tam̃: istase nige¬
riuit ue lib̾is cordis oculis des̃ ceruamꝰ. Ut̾usc timmłtus m¬
iolentiam nob̾ gignit: itẽtionẽq nrãm sepe fiaude msłi¬
nioda inteludit. Ntile ẽ dei seruo post cõu̾sionẽ tẽptari: Ni

Expanded text:
iebantur; atque item fiunt blanda converso, quae peccatori adversa exstiterunt. 4. Multos habet conflictus Dei servus ex recordatione operum praeteritorum; multique post conversionem etiam nolentes motum libidinis sustinent, quod tamen ad damnationem non tolerant, sed ad probationem, scilicet ut semper habeant pro excutienda inertia hostem, cui resistant, dummodo non consentiant. Unde et noverint servi Dei se etiam a peccatis e mundatos, sed tamen cogitationum turpium adhuc interpellatione pulsari. 5. Ante cotentationum. Illa se objiciunt, ne ad Deum convertamur; ista se ingerunt, ne liberis cordis oculis Deum cernamus: utriusque tumultus insolentiam nobis gignit, intentionemque nostram saepe fraude multimoda intercludit. 6. Utile est Dei servo post conversionem
Abbreviated transcription (Latin):
apd̃ existimationẽ huãnam qͣles fu̾int. tales adhuc esse
pritaut᷑. Iani tam̃ in dei oculis surrex̾unt. Itẽ qͥdã adhuc hu¬
mano iuditio stare cernunt᷑: iam tam̃ ĩ dei ocłis ceciders̃t.
Nulti apd̃ hoĩes reprobi st̃: et apd̃ deũ electi. Atq itẽ młti
a pd̃ hoĩes electi. putant᷑: et apd̃ deũ reꝓbi existũt. salomo¬

Expanded text:
apud aestimationem humanam, quales fuerunt, tales adhuc esse putantur; jam tamen in Dei oculis surrexerunt. Item quidam adhuc humano judicio stare cernuntur; jam tamen in Dei oculis ceciderunt. 13. Multi apud homines reprobi sunt, et apud Deum electi; atque item multi apud homines electi putantur, et apud Deum reprobi existunt, Salomo
Abbreviated transcription (Latin):
caruis stimłos calcare cupiat. ⁊ sũma uirtutil subire
cõtendat÷ si forte adhuc aliqͣ adu̾sa de caruis molestiis tołat:
nõ frangat᷑. Qa clispensator bonoꝵ: nouit adu̾sitatis repͥm̾e
uitium successioẽ uirtutũ. ẽ unc magis gͣuari se qͥsq ĩpłsu
uitioꝵ agno̾cit: clũ ad agnitionẽ dĩ accesserit. Sic̃ ppłs isrł

Expanded text:
carnis stimulos calcare cupiat, et summa virtutum subire contendat, si forte adhuc aliqua adversa de carnis molestiis tolerat, non frangatur, quia dispensator bonorum novit adversitates reprimere vitiorum successione virtutum. 2. Tunc magis gravari se quisque impulsu vitio
Abbreviated transcription (Latin):
exasꝑare potius quam corrigere nouit. Couilisus qͥscr ante¬
a ab oꝑe corrigendꝰ ẽ: postea n̾o a cogitatõe. It pͥus refrenet
pͣuum actũ: deinde apꝑxtitũ ac delictũ. Ut cd̾ iam nõ ĩ opere
apparet: incogitatõe necͣquã ꝑduret. Oĩs noua cõu̾sio. adhuc
pͥstine uite ht̃ cõnustionẽ. ꝓptẽa neciquã ea uͥrt ꝓcedẽ ad hoĩ

Expanded text:
s quam corrigere novit. 6. Conversus quisque antea ab opere corrigendus est, postea vero a cogitatione, ut prius refrenet pravum actum, deinde appetitum delictum, ut quod jam in opere non apparet, in cogitatione nequaquam perduret. 7. Omnis nova conversio adhuc pristinae vitae habet commistionem: propterea nequaquam ea
Abbreviated transcription (Latin):
Hitoᷤ remissꝰi con̾sio ĩ pͥstinos ertores recducit: ac piiue¬
ui tepore resoluis. hoꝵ gͦ exẽpla qͥsco cõn̾sus euisai: le
dum timorẽ dei a tepore nicipis. rursus m̃danss erioribm
nigaris. Tepidus in cõt̾isiõe otiosa u̾ba ⁊ uanas cegitattos
uorias ẽ nõ cõspitit. Qd̾ si a torpore m̃tis euigilaint. Q¬

Expanded text:
o in pristinos errores reducit, ac vivendi tempore resolvit; horum ergo exempla quisque conversus evita, ne dum timorem Dei a torpore incipis, rursus mundanis erroribus immergaris. 2. Tepidus in conversione otiosa verba et vanas cogitationes noxias esse non conspicit; quod si a torpore mentis evigila
Abbreviated transcription (Latin):
modis terret d̃s̃ hoĩes: ut uł sero cõu̾tant᷑. Atq exĩde ma¬
gis erubescant: qd̾ tam cliu expectati st̃ ut redeant. Nã
nũc minis. nc̃ plagis. nc̃ reuelatoĩb: qͦsdã cõncutit. Ut¬
qui uolũtate cõu̾ti despitiunt: cõmoti t̃rorib corrigant᷑.
Pleriq ex sola m̃tis deuotiõe cõn̾tunt᷑ ad deum. Nõmli⁊io
coacti plagis cõu̾tunt᷑: qͥ ex deuotõne nõ cõu̾tebãtur. iuxta
capłm psalmi clicẽtis. In freno ⁊ chadmno maxillas eoꝵ cõs

Expanded text:
modis terret Deus homines, ut vel sero convertantur, atque inde magis erubescant quod tandiu exspectati sint ut redirent. Nam nunc minis, nunc plagis, nunc revelationibus qespiciunt, commoti terroribus corrigantur. 9. Plerique ex sola mentis devotione convertuntur ad Deum; nonnulli vero coacti plagis convertuntur, qui ex devotione non convertebantur, juxta capitulum psalmi dicentis: In freno et camo maxillas eorum cons
Abbreviated transcription (Latin):
ce ones meas. Sĩ gͦ testimoĩum est dilectõis cura pa ͤ¬
cionis ⁊ qͥsqͥs uͥtũtib pollens gͣgẽ dei renuit pasc̾e: pas¬
torẽ sũmum cõuincit᷑ nõ amare. Hinc paulus clicit.
sed ei qͥ ꝓ ipĩs mortuus ẽ ⁊ resurrexͤ. Hĩc moyses ait: nt
uxorẽ frats sine faiis defuncti supstes frat̃ accipiat atq:
nom̃ fratris filios ginnat. Quam si acciꝑe renu̾it.
qͥppe dofunctus ille est: qͥ p̾t głam resurrectõis appa¬
rens clixit. Ite nũtiate frat̾ͥb meis. Q qͣsi sine filiss
obiit: qr ad huc electoꝵ suoꝵ nim̾um nõ impleuit.
Huiꝰ scil uxorẽ suꝑstes frat̃ sortiri p̾cipit᷑: qr dignũ
ꝓfecto est. ut cura scẽ eccle ei qͥ hãc bñ ieg̾e p̾ualeat
imporuat᷑. Cui nolenti młer in fatiẽ expuit: qr qͥs¬
qͥs ex mun̾ib q̃ ꝑcipit ꝓdesse aliis nõ cͤat. boĩs qͦ eiꝰ
scã eccłia exꝓb̾ans. ei quasi in fatiẽ saliuã iactat. Eui
ex ino pede caltiam̃tum tollit᷑: ut cdiscaltiati domus

Expanded text:
ce oves meas. Si ergo dilectionis est testimonium cura pastionis, quisquis virtutibus pollens gregem Dei renuit pascere, pastorem summum convincitur non amare. Hinc Paulus dicit: sed ei qui pro ipsis mortuus est, et resurrexit . Hinc Moyses ait , ut uxorem fratris sine filiis defuncti, superstes frater 7 accipiat, atque ad nomen fratris filios gignat: quam si accipere forte rquippe defunctus ille est, qui post resurrectionis gloriam apparens, dixit: Ite, dicite fratribus meis . Qui quasi sine filiis obiiHujus scilicet uxorem superstes frater sortiri praecipitur, quia dignum profecto est ut cura sanctae Ecclesiae ei qui hanc bene regere praevalet imponatur. Cui nolenti mulier in faciem expuit, quia quisquis ex muneribus quae percepit prodesse aliis non curat, bonis quoque ejus sancta Ecclesia exprobrans, et quasi in faciem salivam jacit. Cui ex uno pede cal
Abbreviated transcription (Latin):
Que egit ferre nõ ualet: et auget qd portet. Cap̃ .uiii.
libidĩs ĩstrim̃tum apłici sermoĩs arripiũt.
quo ait. Si qͥs epãtum desid̾at: boñ opꝰ desid̾at. Qͥ
tam̃ laudans desid̾ium ĩ pauorẽ u̾tit ꝓtinus quod
laudauit: cũ repente sb̃iungit. Oportet autẽ ep̃m¬
ẽẽ iͣrep̾hensibilem. Cũq uirtutum necessaria sb̃¬
seq̃nter enum̾at: q̃ sit ĩnrep̾hensibłitas ipã maĩfes¬
otat. Et fauet gͦ ex desid̾io: et t̃ret ex p̾cepto. Ac si aꝑ
te dicat. Laudo qd̃ q̃ritis: sed pͥus discutite qͥd q̃ratis.
Ne dum uosmet ip̃õs metiri negligitis: tanto fedior
ur̃a rep̾hensibłitas appareat: quanto ⁊ a cũctis ꝯspici
in honoris arce festinat. Magnus eĩ regendi artifex
fauorib ĩpellit. trorib retͣhit: ut auclitores suos ⁊ dis¬
t̾cto ĩ rep̾hensibłitatis cłmine rest̾ngat a suꝑbia: et¬

Expanded text:
quae egit ferre non valet, et auget quod portet. CAPUT VIII. quae egit ferre non valet, et auget quod portet. CAPUT VIII. bidinis instrumentum Apostolici sermonis arripiunt, quo ait: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat ; qui tamen laudans desiderium, in pavorem vertit protinus quod laudavit, cum repente subjungit: Oportet autem episcopum irreprehensibilem esse . Cumque virtutum necessaria subsequenter enumerat, quae sit irreprehensibilitas ipsa manifestat. Et favet ergo ex desiderio, ette dicat: Laudo quod quaeritis, sed prius discite quid quaeratis: ne dum vosmetipsos metiri negligitis, tanto foedior vestra reprehensibilitas pateat, quanto et a cunctis conspici in honoris arce festinatis. Magnus enim regendi artifex favoribus impellit, terroribus retrahit, ut auditores suos et descripto irreprehensibilitatis culmine, rest
Abbreviated transcription (Latin):
copatũ desid̾at: bonũ opꝰ desid̾at. Ip̃ẽ gͦ sibi testis est
qr episcopatũ nõ appetit: qͥñ ꝑ hũc bõi oꝑis minist̾iũ
s honoris glam c̃rit. Sacrum qͥꝑpe offitiũ ñ solũñ
diligit omino s nescit: qͥ ad culm̃ regiminis anhelãs.
ĩ occulta meditatõne cogitatõnis cet̾oꝵ sb̃iectione
pascit᷑. laude ꝓpria letatur ⁊ ad honorẽ cor eleuat: re¬
rum habundantia affluentium exłtat. Mundi ergo
lucrũ q̃ritur sb̃ eiꝰ honous spetie: quo m̃di lucͣ destru
i debuerant. Cũq mens humilitatis cł̾imen arriꝑe

Expanded text:
 , sibi testis est, quia episcopatum non appetit, qui non per hunc boni operis ministerium, sed honoris gloriam quaerit. Sacrum quippe officium non solum diligit omnino, sed nescit, qui ad culmen regiminis anhelans, in occulta meditatione cognitionis caeterorum subjectione pascitur, laude propria laetatur, ad honorem cor elevat, rerum affluentium abundantia exsultat. Mundi ergo lucrum quaeritur sub ejus honoris specie, quo mundi destrui lucra debuerunt, cumque mens humilitatis culmen
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Qui studio caritatis nũdi. abstinentie robore
ualidi ⁊ doctͥne dapib referti. pacientie longanimita¬
te hũles. auctoritatis fortitudĩe erecti⁊ pietatis grã
uenigni: iusticie seu̾itate distͥcti sunt. Qui nimirũ
culm̃ regiminũ si uocati susciꝑe renuũt. ip̃a. sibi ple¬
priuata hẽre appetũt bonis pͥuant. Hinc nãq ad clisci¬
płos u̾itas clicit. Non potest ciuitas absconcli super

Expanded text:
tis mundi, abstinentiae robore validi, doctrinae dapibus referti, patientiae longanimitate humiles, auctoritatis fortitudine erecti, pietatis gratia benigni, justitiae severitate districti sunt. Qui nimirum culmen regiminum si vocati suscipere renuunt, ipsa sibi pleprivata habere appetunt, bonis privant. Hinc namque ad discipulos Veritas dicit: Non potest civit
Abbreviated transcription (Latin):
studiosi oꝑis tacendo sentiret. Sed hoo in utͥsq ẽ sb̃tilit̃
intuend̾ ⁊ qi et is qͥ recusauit plene nõ restitit: et is qͥ
mitti uoluit ante se ꝑ altaris calculũ pͣgatũ uidit : ne
aut nõ purgatꝰ adire quisq sac᷑ myst̾ia audeat: aut quẽ
suꝑna grã elegit sb̾ hũditatis spetie suꝑbe cõtͣoicat. oͥa

Expanded text:
studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter intuendum, quia et is qui recusavit plene non restitit, et is qui mitti voluit, ante se per altaris calculum purgatum vidit, ne aut non purgatus, adire quisquam sacra ministeria audeat, aut quem superna gratia eligit sub humilitatis specie superbe contradicat. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
Unt itaq nõnulli qͥ magnis ut cliximus mu¬
n̾ib ditati. dũ solius ꝯtẽplatõnis stutlus ĩ aite ᷤ¬
cunt. parere utilitati ꝓximoꝵ ĩ p̾dicatõe refugiunt⁊ se¬
cretũ quietis cliligunt: secessum specłatõis petũt. De qͦ
si cliftͥcte iudicemur. ex tantis ꝓcłdubio rei st̃: qͣntis ue¬
nientes ad publicũ ꝓdẽe potuerũt. Qua eĩ m̃te is qͥ pro¬
ximis ꝓsut᷑us enitesceret. utilitati cet̾oꝵ secͤtũ p̾ponit¬
siuim⁊ quãdo ip̃e summmi prĩs unigenit᷑ ut młtis ꝓ¬
desset de simi prĩs egͦssus est ad publicũ nr̃m: Et st̃
m̃tulli qͥ ex sola hu̾litate refugiunt ne eis qͥb se im¬
ad respuãnd̾ hoc qd̾ utilit sb̾ire p̾cipit᷑ ꝑtinax nõ est.
Neq enim u̾e humilis est qͥ suꝑni nutus arbitͥum
ut debeat p̾esse intelligit: et tam̃ p̾esse cõtempuit. S
diuinis dispositõnib sb̾̃ditꝰ. atq a uitio obstinatõis
alienꝰ ⁊ cũ sibi regiminis cł̾men ĩꝑatur. si iã donis pre¬

Expanded text:
itaque nonnulli qui magnis, ut diximus, mueribus ditati, dum solius contemplationis studiis inardescunt, parere utilitati proximorum in praedicatione refugiunt, secretum quietis diligunt, secessum speculationis appetunt. De quo si districte judicentur, ex tantis proculdubio rei sunt, quantis venientes ad publicum prodesse potuerunt. Qua enim mente is qui proximis suum, quando ipse summi Patris Unigenitus, ut multis prodesset de sinu Patris egressus est ad publicum nostrum? Sunt nonnulli qui ex sola humilitate refugiunt, ne eis quibus se imad respuendum hoc quod utiliter subire praecipitur pertinax non est. Neque enim vere humilis est, qui superni nutus arbitrium ut debeat praeesse intelligit, et tamen praeesse contemnit. Sed divinis dispositionibus subditus, atque a vitio obstinationis alienus, cum sibi regiminis culmen imperatur, si jam donis prae
Abbreviated transcription (Latin):
clestasticꝰ doctor siam doct̾ua sine inita: arrogãtem red¬
dit. Uita sine docłua: nutilẽ facit. Saedotis pͥdicatõ: opib¬
confirmanda ẽ: ita ut qd̾ docet uerbo instruat exemplo.
Uera ẽ et̃ illa doctͥna: quã uuendi sequit᷑ forma. siam ni¬
re oꝑe negligat. T̃unc eĩ pͥclicatõ utilit̾ ꝓfert᷑: qñ effica¬
hẽre debet studium. Nan alt̾um sine alt̾o: nõ facit pro¬

Expanded text:
clesiasticus doctor. Nam doctrina sine vita arrogantem reddit, vita sine doctrina inutilem facit. Sacerdotis praedicatio opeconfirmanda est, ita ut quod docet verbo instruat exemplo. Vera enim est illa doctrina quam vivendi sequitur forma. Nam nire opere negligat. Tunc enim praedicatio utilitate utihabere debet studium; nam alterum sine altero non facit pro
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ip̃a u̾ax doct̾na uilescit. Et qͥ nõ uiuit sic̃ docet. ⁊ p¬
sam ꝙͦ p̾dicat u̾itatẽ cõtẽptibilem facit. Aicus ꝑu̾sus ẽ
lingua magistroꝵ docẽtium bñ: et iuẽtium male.
Et idõ qͣsi ex ꝑu̾so arcu sagittã emittũt: dum suã pra.¬
uam uitam ꝓprie lingue ictu cõfocliunt. or bsi docet et
male uiuit: tanꝙͣ es aut cimbalũ sonũ facit aliis: ip̃e¬
tam̃ sibi manet insensualis. q bñ docet ⁊ malȩ uiuit:
rp̃i ⁊ aliis utile ẽ. Indigne autẽ uiuens aliis qͥdẽ uti¬
lis ẽ loq̃udo: se autẽ int̾ficit prauie uiuẽdo. Ac ꝑ hoc qd̾
uiuit: uidet᷑ ut cereus qui aliis se exponẽdo lucẽ solet¬
p̾stare: se u̾o in malis suis ꝯsum̾e atq extĩguere. Qͥ

Expanded text:
erax ipsa doctrina vilescit, et qui non vivit sicut docet, praedicat veritatem contemptibilem facit. Arcus perversus est lingua magistrorum docentium bene et viventium male, et ideo quasi ex perverso arcu sagittas emittunt, dum suam pravam vitam propere linguae arcu confodiunt. Qui bene docet, et male vivit, t male vivit, terium ejus et ipsi et aliis utile est. Indigne autem vivens, aliis quidem utilis est loquendo, se autem interficit prave vivendo. Ac per hoc quod vivit, videtur ut cereus, qui aliis bonum exponit, lucem praestare; se vero in malis suis consumere, atque exstinguere. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
sacdotale assequi ꝓhibent᷑: ita indocti ⁊ ĩperiti a tali
offitio retrahũt᷑. Illi eĩ exemplis suis uitã bonoꝵ corrũpũt:
isti sua ignauia iniquos corrig̾e nesciũt. Quid eĩ docere¬
pot̾unt qd̵ ip̃i ñ cdidicerũt: Desinat locũ docendi susciꝑe:
qui nescit doc̾e: Iguorantia qͥppe p̾sulũ: uite nõ cõgruit
sb̾iectoꝵ. Cecꝰ eĩ si ceco clucatũ prebeat: ambo ĩ foueam ca¬
dunt. Sac̾dotes indoctos ꝑ ysaiam ꝓpħam ita dñs improbat
Ipi inqͥt pastores ignorauerũt intelligẽtiam. Et it̾um. Spe¬
culatores ceci om̃s: id ẽ ep̃i imꝑiti. Nescierũt ĩqͥt uniu̾si.¬
canes nuti nõ ualẽtes latrare. hoc ẽ plebes cõmissas nõ ua¬
lentes resistendo malis: ꝑ u̾bũ doctͥne deffend̾e. De doct̾na

Expanded text:
sacerdotale assequi prohibentur, ita indocti et imperiti a tali officio retrahuntur. Illi enim exemplis suis vitam bonorum corrumpunt, isti sua ignapotuerunt, quod ipsi non didicerunt? Desinat locum docendi suscipere, qui nescit docere. Ignorantia quippe praesulum vitae non congruit subjectorum. Caecus enim si caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt. . 2. Sacerdotes indoctos per Isaiam prophetam ita Dominus improbat: Ipsi, inquit, pastores ignoraverunt intelligentiam. Et iterum: Speculatores caeci omnes, id est, impericanes muti, non valentes latrare: hoc est, plebes commissas non valentes, resistendo malis, per verbum doctrinae defendere. CA
Abbreviated transcription (Latin):
emicat: s tam̃ hoc carnalia oꝑa obscͤant. In lippis qͥipe
oculis pupille sane st̾. s humore defluenti ĩfirmãteᷤᷤ
palpebre grossescunt. Qͣꝵꝵ qi ĩ fusiõe crebro att̾itur: e¬
ẽ st̃ nõnulli qͦꝵ sensum carnalis uite oꝑatio
sautiat: qui uide recta sp̃tilit ꝑ ĩgeniũ pot̾ant.
s usi prauoꝵ actuũ caligant. Lippꝰ itaq est cuius sen¬
sum natura exacuit: s cõu̾satõis prauitas ꝯfũdit. Cui

Expanded text:
emicat, sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis quippe emicat, sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluente infirmatae palpebrae grossescunt. Quae quia infusione crebro atteruntur, et nonnulli, quorum sensum carnalis vitae operatio sauciat quia videre recta subtiliter per ingenium poterant, sed usu pravorum actuum caligant. Lippus itaque est, cujus sensum natura exacuit, sed conversationis pravitas confundit. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est ex̾centes. ex nimia sb̃tilitate fallũtur. Unde nͥ
qͦ sb̾dit᷑. Hel gͣndi ⁊ corto naso. Nasus ⁊ eñi gͣndis ⁊ tor¬
tus est: discretõis sb̾tilitas ĩmod̾ata. q̃ dũ plusquã
decet excreu̾it: actõnis sue rectitudiẽm ip̃a cõfundit.
Fracto autẽ pede uł manu est: qͥ uiam dñi ꝑg̾e omĩno
ñ ualet ÷ atci a bonis actib funditꝰ exsoruacat: qͣtims
hec ñ ut claudꝰ saltẽ cũ infirmitate teneat. s ab niis¬
oĩmodo aliemis existat. Gilbris u̾o est: quẽ frene solli¬
citudĩs pondꝰ deprimit. ne uniꝙͣ ad suꝑna respitiat: s
solis hiis q̃ in ĩfimis calcant᷑ intendat. Qr et si qͣndo a¬
liq̃d ex bono pr̃ie celestis audierit: ad hoc nimirũ ꝑu̾
sollicitudĩs cͣuum tenet. Ex hoꝵ qͥppe spetie: psalmista
uoluptatib uite. euntes suffocant᷑: et nõ refu̾nt fr᷑¬
tũ. ⁊ ippus uͦ est. cuiꝰ qͥdem ĩgeniũ ad agnitõem u̾itatis

Expanded text:
cesse est exercentes, ex nimia subtilitate falluntur. Unde hic quoque subditur: Vel grandi et torto naso. Nasus enim grandis et tortus est discretionis subtilitas immoderata, quae dum plus quam decet excreverit, actionis suae rectitudinem ipsa confundit. Fracto autem pede vel manu est, qui viam Dei pergere omnino non valet, atque a bonis actibus funditur exsors vacat, quatenus haec non ut claudomni modo alienus existat. Gibbus vero est quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his quae in infimis calcantur, intendat. Qui etsi quando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimirum pervsollicitudinis curvum tenet. Ex horum quippe specie Psalmista voluptatibus vitae euntes suffocantur nec referunt frctum . Lippus vero est cujus quidem ingenium ad cognitionem veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
ut uͥtutib pollens coactus ad regim̃ ueĩat ⁊ uͥtutib
uacuus nͨ coactus accedat: Ille si oĩno renitit᷑ caueat
ilenti torporis abscond̾e. At cõtra iste cũ regim̃ appetit.
attendat ne ꝑ exemplũ praui oꝑis phariseoꝵ more ad
ĩgressum regni tendentib obstaculũ fiat ⁊ qͥ iuxta n¬
magri uocẽ. nec ip̃i intrant: nec alios int᷑ie ꝑmittunt.
Cui cõsid̾and̃ qͦ est. qi cũ causam ppłi electus p̾sul sus¬
cipit: quasi ad egrũ medicꝰ accedit. Si gͦ adhuc eius
in opere passiones uiuũt ⁊ qua p̾sumptõne ꝑcussum
mederi ꝓperat qui in fatie uulnus portat: Capłm .x.
trahi: qͥ cunctis carnis passioĩb moriens iam spũalr̃
uiuit⁊ qui ꝓspa mũdi postposuit. qͥ nulla adu̾sa perti¬
mescit: qui sola int̾na desid̾at. cuiꝰ intentõni bñ ꝯgru

Expanded text:
ut virtutibus pollens coactus ad regimen veniat, virtutibus ut virtutibus pollens coactus ad regimen veniat, virtutibus vacuus nec coactus accedat? Ille si omnino renititur, caveat lenti torporis abscondere. At contra, iste cum regimen appetit, attendat ne per exemplum pravi operis, Pharisaeorum more, ad ingressum regni tendentibus obstaculum fiat: qui juxta Magistri vocem nec ipsi intrant, nec alios intrare permittunt. Cui considerandum quoque est, quia cum causam populi electus praesul suscipit, quasi ad aegrum medicus accedit. Si ergo adhuc in us opere passiones vivunt, qua praesumptione percussum mederi properat, qui in facie vulnus portat? CAPUT X. Qtrahi, qui cunctis carnis passionibus moriens jam spiritaliter vivit, qui prospera mundi postposuit, qui nulla adversa pertimescit, qui sola interna desiderat. Cujus intentioni bene congru
Abbreviated transcription (Latin):
qquã ualet ĩ culmine huilitatẽ cdisce: qͥui ĩ ins po¬
situs nõ desiit suꝑbire. Nec scit laudẽ cũ suppetit fu¬
gere: qui ad hanc didicit cum deesset anhelare. Ne¬
quaqͣm uinc̾e auaritiam potest: qñ ad multoꝵ fustẽ¬
tatõnem tendit is cui suffic̾e ꝓpria nͭ soli potuerũt.
Ex ante acta gͦ uita se qͥsq inueniat: ne ĩ appetitu cul¬
minis ymago cogitatõnis illudat. Quãnis płmq
ĩ occupatõne regiminis ip̃e qͦ bõĩ oꝑis usus ꝑditir:
qͥ iu tranqͥllitate tenebat᷑ ⁊ qr qͥeto mari recte nauim
let ĩperitꝰ dirigit: tͤbatis autem tẽpestatis fluctibus.
etiam se ꝑitꝰ nauta cõfundit. Qͥd nãq potestas cłmi
inis nͥ tẽpestas m̃tis÷ in qͣ cogitatõnum semꝑ ꝓcellis
nauis cordis qͣtitur: huc illucq incessant̃ ĩpellitͣzut
ꝑ repentinos excessus oris ⁊ oꝑis quasi ꝑ obuiantia sa¬
ra frangat᷑. Int̾ hec itaq qͥd seq̃ndũ est qͥd tenend̾. nͥ

Expanded text:
am valet in culmine humilitatem discere, qui in imis positus non desiit superbire. Nescit laudem cum suppetit, fugere, qui ad hanc didicit, cum deesset, anhelare. Nequaquam vincere avaritiam potest, quando ad multorum sustentationem tendit is cui sufficere propria nec soli potuerunt. Ex ante acta ergo vita se quisque inveniat, ne in appetitu se culminis imago cogitationis illudat. Plerumque in occupatione regiminis, ipse quoque boni operis usus perditur, qui in tranquillitate tenebatur: quia quieto mari recte navem et imperitus nauta dirigit, turbato autem tempestatum fluctibus etiam peritus se nauta confundit. Quid inis nisi tempestas mentis? In qua cogitationum semper procellis cordis navis quatitur, huc illucque incessanter impellitur, ut per repentinos excessus oris et operis, quasi per obviantia saxa frangatur. Inter haec itaque quid sequendum est, quid tenendum, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo quomͦ aliis ueniam postuiat÷ qͥ utrũ sibi sit
placatus ignorat: Qua in re est adhuc aliud solliti¬
tius formidand̃⁊ ne qui placare iram posse creditur:
hãc ip̃e ex ꝓpͥo reatu m̾eatur. Cuncti liqͥdo nouimꝰ qr
cũ sis qui cdisplicet ad ĩtercedẽdũ mittit᷑ irati aĩmꝰ
ad det̾iora ꝓuocat᷑. Q gͦ adhuc desid̾iis t̾renis ad stͥn¬
git᷑: caueat ne clistͥcti iram iudicis gͣuius accendẽs.
dum loco delectat᷑ głe: fiat sb̃ditis auctor ruine. Sol¬
iert̾ gͦ se unusqͥsq metiat᷑. ne locũ regimĩs assumere
audeat: si qd̾ adhuc in se uitiũ dãpnabłit regnat⁊ ne
is quẽ cͥmen depuat ꝓpͥum: int̾cessor fieri appetat pro

Expanded text:
ab eo quomodo aliis veniam postulat, qui, utrum sibi sit placatus ignorat? Qua in re est adhuc aliud sollicitius formidandum, ne qui placare iram posse creditur, hanc ipse ex proprio reatu mereatur. Cuncti liquido novimus quia cum is qui displicet ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora provocatur. Qgitur, caveat, ne districti iram judicis gravius accendens, dum loco delectatur gloriae, fiat subditis auctor ruinae. Solerter ergo se quisque metiatur, nec locum regiminis assumere audeat, si in se adhuc vitium damnabiliter regnat; nec is, quem crimen depravat proprium, intercessor fieri appetat pro