comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Fuerat aũt sauli cõcubina noĩ¬
ne resfã: filia ahiã. Dixitq his¬
bosẽth ad abner. Quare ingres¬
sus es ad cõcubinã prĩs mei: Ea
iratus nimis ꝓptꝰ uerba hysbo¬
sechait. Nũquid caput canis e¬
go sũ aduersũ iudã hodie quife¬
cerĩ miscd̃iã suꝑ domũ saul prĩs
tui et suꝑ frẽs et ꝓxĩos eius : et
non tradidite in manu dauid.
tu requisisti in me qd̃ argueres
pro muliere hodie: Hec faciat de¬
us abner et hec addat er: nisi
quomõ iurauit dũs dauid. sic
faciã cũ co. ut trãsferat᷑ regnũ de
domo saul: et eleuet᷑ thronus da¬
iud suꝑ isriꝰ et suꝑ iudã. a dan us¬
q bersabee. Et non potuir ei res¬
pondere quicꝙ̃: quia metuebar
illũ. Misit ergo abner nũcios
ad dauid pro se dicẽtes. Cuius est
terra: Et ut loq̃rent᷑. Fac metũ a¬
micicias ⁊ et erit manus mea te¬
tũ: et reducã ad te uniuersũ isri.
Qui ait. Oꝑtime ego faciã tecũ

Expanded text:
fuerat autem Sauli concubina nomifuerat autem Sauli concubina nomine Respha filia Ahia dixitque Hisboseth ad Abner quare ingressus es ad concubinam patris mei qui iratus nimis propter verba Hisboseth ait numquid caput canis ego sum adversum Iuda hodie qui fecerim misericordiam super domum Saul patris tui et super fratres et proximos eius et non tradidi te in manu David et tu requisisti in me quod argueres pro muliere hodie haec faciat Deus Abner et haec addat ei nisi quomodo iuravit Dominus David sic faciam cum eo ut transferatur regnum de domo Saul et elevetur thronus David super Israhel et super Iudam a Dan usque Bersabee et non potuit respondere ei quicquam quia metuebat illum misit ergo Abner nuntios ad David pro se dicentes cuius est terra et loquerentur fac mecum amicitias et erit manus mea tecum et reducam ad te universum Israhel qui ait optime ego faciam tecum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ abner. trecẽtos sexagĩta: qui
et mortui sunt. Tulerũtqz asa¬
hel: ct sepelierũt eũ in sepulchro
prĩs sui in bethleem. Et anibu¬
lauerũt tota nocte ioab et uiri
qui erãt cũ eo: et in ipso crepus¬
tulo ꝑuenerũt in hebron.
acta est ergo LI¬
longa cõcertacio inter
domũ sãul: et int̾ domũ dauid.
Dauid ꝓficiẽs et semꝑseipso ro¬
bustior: domius aũt saul decres¬
cens cotidie. Natiq sunt filii
dauid in hebron. fuitq primo¬
genitus eius ãmon. de achĩno¬
em iezrahelite: et post eñ chela¬
ab de abygail uxore nabal car¬
meli. Porro tertius absalon: fi¬
lius mãachã filie tholomãĩ re¬
gis gessur. Quartus aũt adonĩ¬
as filius aggich: et quĩtus sa¬
phatia filius ãbythal. Sextus
quoqz iẽthraain: de agla uxore
dauid. Hii sunt nati dauid in he¬
bron. Cũ ergo esset p̃liũ int̾ do¬
mũ saul. et domũ dauid: abuer
filius ner regebat domũ saul.

Expanded text:
cum Abner trecentos sexaginta qui cum Abner trecentos sexaginta qui et mortui sunt tuleruntque Asahel et sepelierunt eum in sepulchro patris sui in Bethleem et ambulaverunt tota nocte Ioab et viri qui erant cum eo et in ipso crepusculo pervenerunt in Hebron facta est ergo longa concertatio inter domum Saul et inter domum Daavid proficiens et semper se ipso robustior domus autem Saul decrescens cotidie nati quoque sunt filii David in Hebron fuitque primogenitus eius Amnon de Ahinoem Iezrahelitide et post eum Chelaab de Abigail uxore Nabal Carmeli porro tertius Absalom filius Maacha filiae Tholomai regis Gessur quartus autem Adonias filius Aggith et quintus Safathia filius Abital sextus quoque Iethraam de Agla uxore David hii nati sunt David in Hebron cum ergo esset proelium inter domum Saul et domum David Abner filius Ner regebat domum Saul
Abbreviated transcription (Latin):
occubuit. Et ueuerũt usq ad col
lem aqueductus: qui est ex adu̾¬
so uallis. et itiueris deserti in ga¬
baon. Congregatiq sũt filii bẽ¬
iamin ad abner: et cõglobati
in unũ cuneũ steterũt in sũmi¬
tate tumuli unius. Et exclama¬
uit abner ad ioab: et ait. Num
usq ad internecionẽ tiuis inu-
tro deseuiet: An ignoras qy peri¬
culosa sit desꝑacio: Usq quo
non dicis ppło ⁊ ut omittat p̾se¬
qui frẽs suos: Et ait ioab. Uiuit
dñs si locutus fuisses mane: re¬
cessisset pplus p̾sequẽs fratrẽ suũ.
Insonuit ergo io ab bucina. ⁊ ste¬
tit omĩs excertitus : nec ꝑsetuti
sunt ultra isrlꝰ neq ĩere certa¬
men. Abuer aũt et uiri eius ab¬
ierũt per cãpestria tota nocte il
la. et transierũt iordanen: et lus
omisso abner. cõgregauit oem̃
ppłm: et defuerũt de pueris da¬
uid decẽ et nouẽ uiri. excepto a sa¬
hel. Serui aũt dauid ꝑcusserũt
de beniam̃. et de uiris qui erãt

Expanded text:
occubuit et venerunt occubuit et venerunt lem aquaeductus, qui est ex adverso vallis, et itineris deserti in Gabaon. Congregatique sunt filii Benjamin ad Abner: et conglobati in unum cuneum, steterunt in summitate tumuli unius. Et clamavit Abner ad Joab, et ait: Num usque ad internecionem 305 tuus mucro desaeviet? an ignoras quod periculosa sit desperatio? usquequo non dicis populo ut omittat persequi fratres suos? et ait Joab: Vivit Dominus, si locutus fuisses, mane recessisset populus persequens fratrem suum. Insonuit ergo Joab buccina, et stetit omnis exercitus, nec persecuti sunt ultra Israel, neque iniere certamen. Abner autem et viri ejus abierunt per campestria, tota nola, et transierunt Jordanem, et lustomisso Abner, congregavit omnem populum, et defuerunt de pueris David decem et novem viri, excepto Asahele servi autem David percusserunt de Beniamin et de viris qui erant
Abbreviated transcription (Latin):
cursor uelocissimus fuit: quasi
unus ex cãpreis que morãtur ĩ
siluis. ꝑsequebat᷑ aũt asahel
abnẽr: et nõ declinauit ad dexre¬
rã neq ad sinistrã omittens ꝑ¬
sequi abuer. Riespexit itaqz ab¬
ner post tergũ suũ. et ait. Tu ne
es asahel: Qui rñdit. Egosũ.
Dixitqz ei abuer. Uade ad dexte¬
rã siue ad sistrã: et app̃hende
unũ de adolescentib: et tolle ti¬
bi spolia eius. Noluit aũt asa¬
hel omittere: quin urgeret eum.
Rursũq locutus ẽ abner ad a¬
sahel. Riecede noli me sequi⁊ ne
cõpellar confodere te in terrã; et
leuare nõ potero faciẽ meã ad
io ab fratrẽ tuũ. Qui audire cõ¬
tempsit: et noluit declinare. ꝑ¬
tussit ergo eũ abner auersa has¬
ta in inguine et transfõdit: et
mortuus ẽ in eodẽ loco. Omes¬
eiũ qui trãsibãt per locũ in quo
ceciderat asahel. et mortuꝰ erat:
subsistebãt. p sequẽtibz ãt ioab
et abysai fugientẽ abuer: sol

Expanded text:
cursor velocissimus fuit quasi cursor velocissimus fuit quasi unus ex capreis quae morantur in silvis persequebatur autem Asahel Abner et non declinavit ad dexteram sive ad sinistram omittens persequi Abner respexit itaque Abner post tergum suum et ait tune es Asahel qui respondit ego sum dixitque ei Abner vade ad dextram sive ad sinistram et adprehende unum de adulescentibus et tolle tibi spolia eius noluit autem Asahel omittere quin urgueret eum rursumque locutus est Abner ad Asahel recede noli me sequi ne conpellar confodere te in terra et levare non potero faciem meam ad Ioab fratrem tuum qui audire contempsit et noluit declinare percussit ergo eum Abner aversa hasta in inguine et transfodit et mortuus est in eodem loco omnesque qui transiebant per locum in quo ceciderat Asahel et mortuus erat subsistebant persequentibus autem Ioab et Abisai fugientem Abner sol
Abbreviated transcription (Latin):
ratus ẽ dauid ĩperãs in hebrõ su¬
per domũ iuda: septẽ annoꝵ ⁊ sex
mensiũ. Egressusqz est abner fi¬
lius ner. et pueri hysbosẽch filii
saul. de castris in gãbaon. Por¬
ro io ab filius seruĩe et pueri da¬
uid egressi stꝰ: et occurrerũt eis
iuxta piscinã gabaon. Et cũ in
unũ cõuenissent e regione seder̃t.
hii ex uua ꝑte piscine. et illi ex
altera. Dixitq abuer ad io ab.
Surgãt pueri: et ludant corã no¬
bis. Et rũdit io ab. Surgant.
Surrexerũt ergo et trãsierũt nume¬
ro duodecĩ de benianũ. ex ꝑte hys¬
bosech filii saul: et duodecĩ de pu¬
eris dauid. App̃hensoq unusqͥsq
capite cõparis sui. defixit gladi¬
um in latus cõtrarii: et ceciderũt
simul. Bocatũqz ẽ nomen loci
illius: ager robustoꝵ in gaba¬
onͥ. Et ortũ est bellũ durũ satis
in die illa. Fugatus qz ẽ abner
et uiri isriꝰ a pueris dauid. Erãt
aũt ibi tres filii seruie: ioab et
abysaĩ. et asahel. Porro asahel

Expanded text:
tus est David imperans in Hebron super domum Iuda septem annorum et sex mensuum egressusque Abner filius Ner et pueri Hisboseth filii Saul de Castris in Gabaon porro Ioab filius Sarviae et pueri David egressi sunt et occurrerunt eis iuxta piscinam Gabaon et cum in unum convenissent e regione sederunt hii ex una parte piscinae et illi ex altera dixitque Abner ad Ioab surgant pueri et ludant coram nobis et respondit Ioab surgant surrexerunt ergo et transierunt numero duodecim de Beniamin ex parte Hisboseth filii Saul et duodecim de pueris David adprehensoque unusquisque capite conparis sui defixit gladium in latus contrarii et ceciderunt simul vocatumque est nomen loci illius ager Robustorum in Gabaon et ortum est bellum durum satis in die illa fugatusque est Abner et viri Israhel a pueris David erant autem ibi tres filii Sarviae Ioab et Abisai et Asahel porro Asahel
Abbreviated transcription (Latin):
saul. Misit ergo daiuid nũcios
ad uiros iabes galaad: dixitq
ad cos. Benedicti uos dño: qui
feristis misid̾iã hanc cũ dño ur̃õ
saul: et sepelistis cũ. Et nũc retri¬
buet quidẽ uobis dñs miscd̾iã
et ueritatẽ. Sed et ego reddã gra¬
ciã: eo qd̃ feceritis uerbũ istud.
Confortẽtur manus ur̃e: et esto¬
te filii fortitudinis. Licer enĩ mor¬
tuus sit dñs ur̃ saul: tamen me
uuxit domus iuda regẽ sibi. Ab¬
ner aũt filius ner pr̃ceps exerti¬
tus saul. tulit hĩsboseth filiũ
saul. et tircũduxit eũ per castra:
regẽq cõstituit suꝑ galaad. et
suꝑ gẽsurĩ. et suꝑ iezrahel. et suꝑ
cphray. et suꝑ beniamn. et suꝑ
isrlꝰ uniuersũ. Quadragĩta an¬
noꝵ erat hysbosech filius saul

Expanded text:
os ad viros Iabesgalaad dixitque ad eos benedicti vos Domino qui fecistis misericordiam hanc cum domino vestro Saul et sepelistis eum et nunc retribuet quidem vobis Dominus misericordiam et veritatem sed et ego reddam gratiam eo quod feceritis verbum istud confortentur manus vestrae et estote filii fortitudinis licet enim mortuus sit dominus vester Saul tamen me unxit domus Iuda regem sibi Abner autem filius Ner princeps exercitus Saul tulit Hisboseth filium Saul et circumduxit eum per Castra regemque constituit super Galaad et super Gesuri et super Iezrahel et super Ephraim et super Beniamin et super Israhel universum quadraginta annorum erat Hisboseth filius Saul
Abbreviated transcription (Latin):
us forciũ. clipeus saul. quasi nõ
esser unctus oleo: a sanguĩe int̾¬
fectoꝵ ab adipe forciũ. Sagitta
ionathan nũqmͣ rediit rẽtrorsũ:
et gladius saul nõ est reuersus
inanis. Saul et ionathã ama¬
biles et decori in uita sua: in mor¬
te quoqz nõ sunt diuisi. Aquilis
uelociores: leonibz fortiores. Fili¬
eisrlꝰ suꝑ saul flete: qui uestie¬
bat uos cõcrino in deliciis: qui
prebebar ornaniẽta aurea cultui
ur̃o. Quomõ ceciderũt fortes in
prelio: Ionathan in excelsis tu¬
is occisus est. Doleo suꝑ te frater
mi ionatha decore nimis: et ama¬
bilis suꝑ amorẽ mulierũ. Sicut¬

Expanded text:
us fortium clypeus Saul quasi non esset unctus oleo a sanguine interfectorum ab adipe fortium sagitta Ionathan numquam rediit retrorsum et gladius Saul non est reversus inanis Saul et Ionathan amabiles et decori in vita sua in morte quoque non sunt divisi aquilis velociores leonibus fortiores filiae Israhel super Saul flete qui vestiebat vos coccino in deliciis qui praebebat ornamenta aurea cultui vestro quomodo ceciderunt fortes in proelio Ionathan in excelsis tuis occisus est doleo super te frater mi Ionathan decore nimis et amabilis super amorem mulierum qu
Abbreviated transcription (Latin):
luit dauid dñm dicẽs. Nũ
ascendã in unã de ciuitatib iuda:
Et ait dñs ad cũ. Ascende. Dixitq
dauid. Quo ascendã: Et rñdir ei.
In hebron. Ascendit ergo dauid
et due uxores eiꝰ: achinoẽm iez¬
rahelites. et abygail uxor nabal
carmẽli. Sed et uiros qui erãt cũ
eo. duxit dauid singulos cũ domo
sua: et remanserũt in oppidis he¬
bron. Benerũtqz uiri iudã: et unx¬

Expanded text:
David Dominum dicens num ascendam in unam de civitatibus Iuda et ait Dominus ad eum ascende dixitque David quo ascendam et respondit ei in Hebron ascendit ergo David et duae uxores eius Ahinoem Iezrahelites et Abigail uxor Nabal Carmeli sed et viros qui erant cum eo duxit David singulos cum domo sua et manserunt in oppidis Hebron
Abbreviated transcription (Latin):
dit enĩ te dũs hodie in manu
mea; et nolui leuare manũ me¬
nificata est aĩa tua hodie in o¬
culis meis. sic magnificet᷑ aĩa
mea in oculis diũ: et liberet me de
onĩ angustia. Ait ergo saul ad
dauid. Benedictus tu fili mi da¬
uid. Et quidẽ faciẽs facies: et po¬
tens poteris. Abiit aũt dauidin
uiã suã: et saul reu̾sus ẽ in locũ sum̃
t ait dauid LI¬
in corde suo. Aliqñ incidã
in unõdie in manus saul. Nõ¬
ne melius ẽ ut fugiã. et saluer
in terra philistinoꝵ ⁊ ut desperet
saul. cessetqz me q̃rere in cũctis
finib isrlꝰ. fugiã ergo manꝰ aꝰ
Et surrexit dauid: et abiit ipse et
sextẽti uiri cũ eo. ad achis filiũ
mnahoch regẽ geth. Et habitauit
dauid cũ achis in gech. ipse et ui¬
ri eius et domus eius: dauid er
due uxores eius achĩnotin iezra¬

Expanded text:
dit enim te Dominus hodie in manu dit enim te Dominus hodie in manu mea et nolui levare manum menificata est anima tua hodie in oculis meis sic magnificetur anima mea in oculis Domini et liberet me de omni angustia ait ergo Saul ad David benedictus tu fili mi David et quidem faciens facies et potens poteris abiit autem David in viam suam et Saul reversus est in locum suum t ait David in corde suo aliquando incidam in uno die in manu Saul nonne melius est ut fugiam et salver in terra Philisthinorum ut desperet Saul cessetque me quaerere in cunctis finibus Israhel fugiam ergo manus eius et surrexit David et abiit ipse et sescenti viri cum eo ad Achis filium Mahoc regem Geth et habitavit David cum Achis in Geth ipse et viri eius vir et domus eius David et duae uxores eius Ahino
Abbreviated transcription (Latin):
Et dauid. Uox mea dñe mirex. Et
ait. Quiã ob causã dñs meus ꝑ¬
sequit᷑ seruũ suũ: Quid fetr: aut
qdꝰ est in manu mea malũ: Nũc
ergo audi oro dñe mi rex. uerba
serui tui. Si dñs incitat te aduer¬
sũ me: odoret̾ sacrificiũ. Si autẽ
filii hoĩm : maledicti stꝰ in cõspec¬
tu dñi: qui eiecerũt me hodie.
ut nõ habitẽ in hereditate dñi.
dicẽtes. Bade. serui diis alienis.
Et nũc nõ effundat᷑ sanguis me¬
us in t̾ra corã dño : qͥa egressus
est rex isrlꝰ ut querat pulicẽ unũ
sicit ꝑsequit̾ ꝑ dix in mõtibz. Et
ait saul. Peccaui. Reu̾tere fili mi
dauid. Nequaꝙͣ enĩ ultra male
tibi faciã: eo ꝙ p̃ciosa fuei̾t aĩa
mea in oculis tuis hodie. Appa¬
ret ꝙ stulte egerĩ: et ignorauerĩ
multa nimis. Et rñdeus dauid
ait. Etre hasta regis. Transeat
unus de pueris regis: et tollat eã
Dñs aũt retribuat uniciũq se¬
cũdũ iusticiã suã et fidẽ. Tradi¬

Expanded text:
et David vox mea domine mi rex et et David vox mea domine mi rex et ait quam ob causam dominus meus persequitur servum suum quid feci aut quod est in manu mea malum nunc ergo audi oro domine mi rex verba servi tui si Dominus incitat te adversum me odoretur sacrificium si autem filii hominum maledicti sunt in conspectu Domini qui eiecerunt me hodie ut non habitem in hereditate Domini dicentes vade servi diis alienis et nunc non effundatur sanguis meus in terra coram Domino quia egressus est rex Israhel ut quaerat pulicem unum sicut persequitur perdix in montibus et ait Saul peccavi revertere fili mi David nequaquam enim ultra male tibi faciam eo quod pretiosa fuerit anima mea in oculis tuis hodie apparet quod stulte egerim et ignoraverim multa nimis et respondens David ait ecce hasta regis transeat unus de pueris et tollat eam Dominus autem retribuet unicuique secundum iustitiam suam et fidem tradi
Abbreviated transcription (Latin):
descendẽs perierit: ꝓpicius michi
sit dñs ne extendã manũ meã in
est ad capur eius. et scyphũ aque
et abeamus. Tulit ergo dauid
hastã er scyphũ aque qui erat ad
caput saul: et abierũt. Et non e¬
rat quisꝙͣ qui bidet et intelligẽt
et uigilaret ⁊ sed omẽs dormiebãt
quia sopor dñi irruerat suꝑ eos
Cũq transisset dauid ex adu̾so.
et strtisset in uertice mõtis delon¬
ge et esset grande int̾uallũ inter
cos: clamauit dauid ad ppłm et
ad abuer filiũ ner dicẽs. Nõne
rñdebis abuer: Et rñdens abuer.
ait. Quis es tu. qui clamas et ĩ¬
quietas regẽ: Et ait dauid ad
abner. Nũquid nõ uir tu es: Et
quis alius sili̾s tui in isrlꝰ: Qua¬
re ergo nõ custodisti dnm tuũ re¬
gem: Ingressus ẽ enĩ unus de
turba: ut interficet regẽ dñm tu¬
trũ xp̃m dñi. Nunc ergo uide ubi
sit hasta regis: et ubi sciphus a¬
que. qui erat ad caput eius. Cog¬
nouit aũt saul uotẽ dauid: et dix¬
it. Nũ uox tua hec est fili mi dauidꝰ

Expanded text:
pitius mihi sit Dominus ne extendam manum meam in est ad caput eius et scyphum aquae et abeamus tulit ergo David hastam et scyphum aquae qui erat ad caput Saul et abierunt et non erat quisquam qui videret et intellegeret et vigilaret sed omnes dormiebant quia sopor Domini inruerat super eos cumque transisset David ex adverso et stetisset in vertice montis de longe et esset grande intervallum inter eos clamavit David ad populum et ad Abner filium Ner dicens nonne respondebis Abner eait. Quis es tu qui clamas et inquietas Regem! Et ait David ad Abner. Nunquid non vir tu es? et quis alius similis tui in Israel? Quare ergo non custodisti Dominum tuum Regem? ingressus est enim unus de turba: ut interficeret Dominum tutum Domini nunc ergo vide ubi sit hasta regis et ubi scyphus aquae qui erat ad caput eius cognovit autem Saul vocem David et dixit num vox tua est haec fili mi David
Abbreviated transcription (Latin):
fuit aũt numerus dierũ quib
habitauit dauid in regione phi¬
listinoꝵ: quatuor mensiũ. Et
ascendit dauid et piri eius; et a¬
gebãt predas de gẽsuri. et de gedri¬
et de amalechitis. Hii enĩ pagi
habitabãtur in terra antiqͣtus
euntib sur. usq ad terrã egipti.
Et ꝑtuciebat dauid oẽm terrã:
nec reliuquebat uiuentẽ uirũ et¬
mulierẽ. Tollensq oues ⁊ boues
meridiẽ iuda. et cõtra meridiẽ hĩe¬
ramel: et cõtra meridiẽ cenĩ. Ui
et mulierẽ non uiuificabat da¬
uid. nec adducebat in gech: dicẽs
ne forte loquãtur aduersũ nos.
Hec fecit dauid. Et hoc erat decre¬
tũ illi omĩb dieb: quibz habi¬
tauit in regione philistinoꝵ. Cre¬
didit ergo dauid achis dicẽs. sul¬

Expanded text:
umerus dierum quibus habitavit David in regione Philisthinorum quattuor mensuum et ascendit David et viri eius et agebant praedas de Gesuri et de Gedriet de Amalechitis hii enim pagi habitabantur in terra antiquitus euntibus Sur usque ad terram Aegypti et percutiebat David omnem terram nec relinquebat viventemulierem, tollensque oves et boves, meridiem Judae, et contra meridiem Jerameel, et contra meridiem Ceni. Virum et mulierem non vivificabat David, nec adducebat in Geth, dicens: Ne forte loquantur adversum nos: Haec fecit David: et hoc erat decretum illi omnibus diebus quibus habitavit in regione Philisthinorum. Credidit ergo Achis D
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Uenerũt ergo dauid et abysai
ad ppłm uocte: et ĩuenerũt saul
iacentẽ et dormientẽ in tẽtorio. et
hastã fixã in terrã ad caput eius:
abuer aũt et ppli dormuentẽ in
cirtuitu eius. Dixitqz abysai ad
dauid. Conclusit deus hodie ini¬
micũ tuũ in manus tuas. Nũt
ergo ꝑfodiã eũ lancea in terra se¬
mel; et scdo opus nõ erit. Et dixit
dauid ad abysaĩ. Ne interficias
cũ. Quis enĩ extendet manũ suã
in xp̃m̃ dñi: et ĩnocẽs erit: Et dix¬
it dauid. Biuit dñs. quia nisi

Expanded text:
cum venerunt ergo David et Abisai ad populum nocte et invenerunt Saul iacentem et dormientem in tentorio et hastam fixam in terra ad caput eius Abner autem et populum dormientes in circuitu eius dixitque Abisai ad David conclusit Deus hodie inimicum tuum in manus tuas nunc ergo perfodiam eum lancea in terra semel et secundo opus non erit et dixit David ad Abisai ne interficias eum quis enim extendit manum suam in christum Domini et innocens erit et dixit David vivit
Abbreviated transcription (Latin):
carmẽli. Et nũciatũ est saul q
fugisset dauid in gerh: et nõ ad¬
didit ultra quere eũ. Dixit aũt
dauid ad achis. Si ĩuẽni graciã
in oculis tuis: detur michi locuᷤ
in una urbiũ regioĩs huius. ut
habitẽ ibi. Cur euĩ manet seruꝰ
tuus in ciuirate regis tetũ: De-¬
dit itaqz ei achis in die illa syce¬

Expanded text:
li et nuntiatum est Saul quod fugisset David in Geth et non addidit ultra ut quaereret eum dixit autem David ad Achis si inveni gratiam in oculis tuis detur mihi locus in una urbium regionis huius ut habitem ibi cur enim manet servus tuus in civitate regis tecum dedit itaque ei Achis in die illa S
Abbreviated transcription (Latin):
querẽs aĩam tuã: erit aĩa dñi
lo uiuẽtiũ apud dnm deũ tuũ.
Porro aĩa ĩumicoꝵ tuoꝵ rotabi¬
tur: quasi in ĩpetu et circulo fũde.
Cũ ergo fecerit tibi dñs dño meo
omĩa que locutus ẽ bona de te.
et cõstituerit te ducẽ suꝑ isrlꝰ. nõ
erit tibi hoc in singultũ er in scru¬
pulũ cordis dño meo ꝙ effuderis
sanguinẽ innoxiũ. aut ipse te ul¬
tus fueris. Et cũ benefecerit dñs
dño meo: recordaberis ancille tu¬
s. Et air dauid ad abygail. Bene¬
dictus dñs deus isrlꝰ. qui misit te
hodie in occursũ meũ : et baiedic¬
tũ eloquiũ tuũ. et benedicta tu
que ꝓhibuisti me hodie ne irem
ad sanguinẽ: et ulciscerer me
manu mea. Alio quĩ uiuit dñs
deus isrlꝰ. qui ꝓhibuit me ne ma¬
lũ facerẽ tibi: nisi cito uenisses ĩ
occursũ michi nõ remãsisser na¬
bal usq ad lucẽ matutinã mi¬
gens ad parietẽ. Suscenit ergo da

Expanded text:
i lo viventium, apud Dominum Deum tuum: porro anima inimicorum tuorum rotabitur, quasi in impetu et circulo fundae. Cum ergo fecerit Dominus tibi domino meo omnia, quae locutus est bona de te, et constituerit te ducem super Israel, non erit tibi hoc in singultum, et in scrupulum cordis domino meo, quod effuderis sanguinem innoxium, aut ipse te ultus fueris; et cum benefecerit Dominus domino meo, recordaberis ancillae tuae. Et ait David ad Abigail: Benedictus Dominus Deus Israel, qui misit te hodie in occursum meum, et benedictum eloquium tuum, et benedicta tu, quae prohibuisti me hodie, ne irem ad sanguinem, et ulciscerer e manu mea. Alioquin vivit Dominus Deus Israel, qui prohibuit me ne malum facerem tibi: nisi cito venisses in occursum mihi, non remansisset Nabal usque ad lucem matutinam, mingens ad parietem. S
Abbreviated transcription (Latin):
erat ex adu̾so solitudinis ĩuia.
Dauid aũt habitabat in deser¬
to. Bidens aũt ꝙ uenisser saul
post se in desertũ: misit explora¬
tores et didicit qdꝰ huc uenisset
certissime. Et surrexit dauid clã:
et uenit ad locũ ubi erat saul.
Cũqz uidisset locũ in quo dor¬
miebat saul et abner filiꝰ ner
prĩceps milicie eius. saulẽ dormiẽ¬
tẽ in tentorio. et reliquũ uulgus
per circuitũ eius: ait dauid ad a¬
thymelech etheũ. et abysaĩ filiũ
saruie fratrẽ ioab dicẽs. Quis des

Expanded text:
erat ex adverso solitudinis in via. David autem habitabat in deserto. Videns autem quod venisset Saul post se in desertum misit exploratores et didicit quod venisset certissime. Et surrexit David clam: et venit ad locum ubi erat Saul. Cumque vidisset locum in quo dormiebat Saul et Abner filius Ner princeps milicie ejus: Saulem dormientem in tentorio et reliquum vulgus per circuitum ejus: ait David ad Abimelech Cetheum et Abisai filium Sarvie fratrem Joab dicens. Quis de
Abbreviated transcription (Latin):
eis. Ascendite in carmelũ: et ue¬
nietis ad nabal. et salutabitis
eũ ex nõine meo pacifice: et dice¬
tis sic. Sit fratribz meis et tibi
pax. et domui tue: et omĩbz que¬
tũq habes sit pax. Audiui ꝙ tõ¬
derent pastores tui: qui erant
nobiscũ in deserto. Nũqmͣ eis
molesti fuimus: nec aliqñ de¬
fuit eis quitꝙͣ de grege. om̃i tẽ¬
ꝑe quo fuerũt nobiscũ in car¬
melo. Interroga pueros tuos:
et indicabũt tibi. Nũc ergo in¬
ueniãt pueri tui graciã in ocu¬
lis tuis: in die enĩ bona uẽni¬
tua: da seruis tuis. et filio tuo
dauid. Cũq uenissẽt pueri da¬
uid. locuti stꝰ ad nabal omĩa uͦ¬
ba hec ex noĩne dauid: et siluer̃t
Rñdens aũt nabal pueris dauid
ait. Qauis est dauid. et q̃s est fili¬
us ysai: Hodie increuer̃t serui:
qui fugĩt dños suos. Tollã er¬
go panes meos et aquas meas.
et carues pecoꝵ que occidi tonso¬
ribz meis : et dabo uiris quos nes¬

Expanded text:
eis: Ascendite in Carmelum, et veeis: Ascendite in Carmelum, et venietis ad Nabal, et salutabitis eum ex nomine meo pacifice et dicetis sic fratribus meis et tibi pax et domui tuae pax et omnibus quaecumque habes sit pax audivi quod tonderent pastores tui qui erant nobiscum in deserto numquam eis molesti fuimus nec aliquando defuit eis quicquam de grege omni tempore quo fuerunt nobiscum in Carmelo interroga pueros tuos et indicabunt tibi nunc ergo inveniant pueri gratiam in oculis tuis in die enim bona venitua da servis tuis et filio tuo David cumque venissent pueri David locuti sunt ad Nabal omnia verba haec ex nomine David et siluerunt respondens autem Nabal pueris David ait quis est David et quis est filius Isai hodie increverunt servi qui fugiunt dominos suos tollam ergo panes meos et aquas meas et carnes pecorum quae occidi tonsoribus meis et dabo viris quos nes
Abbreviated transcription (Latin):
nu tua regnũ isrł. iura michi in
dũ ne deleas semen meũ post
me. neq auferas nomẽ meũ de
domo puĩs mei. Et iurauit dauid
sãuli. abiit ergo saul in domũ
suã: et dauid et uiri eiꝰ ascẽder̃t
ad tuciora loca. U¬
ortuus est aũt samuhel.
et cõgregatus ẽ uniu̾sus
isrlꝰ. et planxerũt cũ. et sepelierũt
in domo sua in rãmatha. Cõsur¬
gens qz dauid: descendit in deser¬
tũ pharan. Erat aũt uir quispi¬
am in solitudine maon et pos¬
sessio eius in carmelo: et homo
ille magnus nimis. Erãtq ei o¬
ues tria milia: et mille capre.
Et accidit ut tõderet᷑ grex eius ĩ
carmelo. Nonie autẽ uiri illius
erat nabal: et nomẽ uxoris eiꝰ
abygail. Eratq mulier illa pru¬
dentissima et speciosa. Porro
uir eus durus er pessimꝰ. et ma¬
liciosus. Erat autẽ de genere ca¬
leb. Cũ ergo audisset dauid in
deserto ꝙ tonderet nabal gregẽ
suũ: misit detẽ iuuenes et dixit

Expanded text:
nu tua regnum Israhel iura mihi in nu tua regnum Israhel iura mihi in Domino ne deleas semen meum post me neque auferas nomen meum de domo patris mei et iuravit David Sauli abiit ergo Saul in domum suam et David et viri eius ascenderunt ad tutiora loca mortuus est autem Samuhel et congregaterunt in domo sua in Rama consurgensque David descendit in desertum Pharan erat autem vir quispiam in solitudine Maon et possessio eius in Carmelo et homo ille magnus nimis erantque ei oves tria milia et mille caprae et accidit ut tonderetur grex eius in Carmelo nomen autem viri illius erat Nabal et nomen uxoris eius Abigail eratque mulier illa prudentivir ejus durus, et pessimus, et malitiosus: erat autem de genere Caleb. Cum ergo audisset David in deserto quod tonderet Nabal gregem suum, misit decem juvenes, et dixit
Abbreviated transcription (Latin):
est in manu mea malũ. neq ini¬
quitas: neq peccaui in te. Eu ãt
insidiaris aĩe mee: ut auferas
cã. Iudicet dñs int̾ me et te. et ul¬
tiscaturme dũs ex te. Manꝰ mcu
autẽ non sit in te: sicut et in ꝓuꝰ¬
bio antiquo dicit᷑. ab impiis e¬
grediet̾ impietas. Manus ergo
mea nõ sit in te. Quẽ ꝑsc̃queris
me de manu tua. Cũ aũt cõples¬
set dauid loquẽs sermones huius-¬
temodi ad saul: dixit saul. Nũ
quid uox hec tua est fili mi da¬
uid: Et leuauit saul uocẽ suã:
et fleuit. Dixitqz ad dauid. Iusti¬
ortu es qmͣ ego. Tu enĩ tribuisti
michi bona: ego aũt reddidi ti¬
bi mala. Et tu indicasti michi¬
hodie que feceris michi bona:
quomõ tradiderit me dñs ĩ ma¬
nu tua. et nõ occideris me. Qaui
enĩ cũ ĩuen̾it ĩmicũ suũ dimit¬
ter eũ in uia bona: Sed dñs red¬
dat tibi uicissitudinẽ hanc pro
co qdꝰ hodie oꝑatus es in me.
Et nũc quia scio ꝙ certissĩe reg¬
naturus sis. et habiturus ĩ ma¬

Expanded text:
neque iniquitas, neque peccavi in te: tu autem insidiaris animae meae, ut auferas eam. Judicet Dominus inter me et te, et ulciscatur me Dominus ex te: manus autem mea non sit in te. Sicut et in proverbio antiquo dicitur: Ab impiis egredietur impietas: manus ergo mea non sit in te. Quem sequeris  me de manu tua. Cum autem complesset David loquens sermones hujuscemodi ad Saul, dquid vox haec tua est fili mi David et levavit Saul vocem suam et flevit dixitque ad David iustior tu es quam ego tu enim tribuisti mihi bona ego autem reddidi tibi mala et tu indicasti hodie quae feceris mihi bona quomodo tradiderit me Dominus in manu tua et non occideris me quis enim cum invenerit inimicum suum dimittet eum in via bona sed Dominus reddat tibi vicissitudinem hanc pro eo quod hodie operatus es in me et nunc quia scio quod certissime regnaturus sis et habiturus in ma
Abbreviated transcription (Latin):
dauid uiros suos sermonibz: et
nõ ꝑmisit eos ut cõsurgerẽt in
saul. Porro saul exurgẽs de spe¬
lunca: ꝑgebat cepto itinere. Sur¬
rexit aũt et dauid post cũ. Et egre¬
sus de spelũca: clamauit post ter¬
gũ saul dicẽs. Dñe mi rex. Et res¬
pexit saul post se. Et inclinãs se.
dauid ꝓnus in terrã adorauit.
Dixitqz ad saul. Quare audis
ucrba hoĩm loquẽtiũ⁊ dauid q̃¬
rit malũ aduersũ te: Etce hodie
uiderũt oculi tui: ꝙ tradiderit te
dñs in manu mea in spelunca
Et cogitaui ut occiderẽ te: sed pe¬
ꝑcit tibi oculus mens. Dixi enĩ
Non extendã manũ meã in dño
meo: quia xpũs dñi est. Quin
pocius patꝰ mi uide et cognosce
orã clamidis tue in manu mea:
qm̃ cũ preciderẽ sũmitatẽ clami¬

Expanded text:
David viros suos, sermonibus, et non permisit eos, ut consurgerent in Saul. Porro Saul exsurgens de spelunca, pergebat coepto itinere. Surrexit autem et David post eum, et egressus de spelunca, clamavit post tergum Saul, dicens: Domine mi rex: Et respexit Saul post se, et inclinans se David pronus in terram, adoravit, dixitque ad Saul: Quare audis verba hominum loquentium David quaerit malum adversum te ecce hodie viderunt oculi tui quod tradiderit te Dominus in manu mea in spelunca et cogitavi ut occiderem te sed pepercit tibi oculus meus dixi enim non extendam manum meam in domino meo quia christus Domini est quin potius pater mi vide et cognosce oram clamydis tuae in manu mea quoniam cum praeciderem summitatem clam
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi qͣdrĩgẽti uiri.. Porro ducenti
remanserũt ad sarcinas. Abyga¬
il aũt uxori nabal nũciauit unꝰ
de pueris dicẽs. Ette misit dauid
Hoĩnes isti boni satis fucrũt no¬
bis et nõ molesti: nec quitꝙͣ ali¬
qñ periit omi tꝑe quo sumus cõ¬
uersati cũ eis in deserto. ꝑ
niuro erãt nobis tam in nocte
qmͣ in die: om̃ibz diebz quibz pa¬
uimus apud ipsos greges. Exͣ
obrẽ considera. et recogita quid

Expanded text:
 quadringenti viri: porro ducenti remanserunt ad sarcinas. Abigail autem uxori Nabal nuntiavit unus de pueris, dicens: Ecce misit David Homines isti, boni satis fuerunt nobis, et non molesti: nec quidquam aliquando periit omni tempore, quo sumus conversati cum eis in deserto: pro muro erant nobis tam in nocte quam in die, omnibus diebus quibus pavimus apud eos greges. Quam ob rem considera, et recogita qui
Abbreviated transcription (Latin):
Que cõsurgẽs adorauit ꝓna in
terrã: et ait. Ecce famula tua sit
in ancillã: ut lauet pedes seruo¬
rũ dñi mei. Et festinauit et sur¬
rexit abygail et ascendit suꝑ a
sinũ: et quĩq puelle ierũt cũ ea
pedisseque eius: et setuta ẽ nũci¬
os dauid: et facta est illi uxor.
Sed et achino e̾m accepit dauid
de iezrahel: er fuit utrãq uxor en
Saul aũt dedit mychol filiã suã
uxorẽ dauid faltifilio lais: qui e¬
t uenerũt ziphe ad saul
in gabaa dicẽtes. Ecce da¬
uid absconditus ẽ in colle achi

Expanded text:
quae consurgens adoravit prona in quae consurgens adoravit prona in terram et ait ecce famula tua sit in ancillam ut lavet pedes servorum domini mei et festinavit et surrexit Abigail et ascendit super asinum et quinque puellae ierunt cum ea pedisequae eius et secuta est nuntios David et facta est illi uxor sed et Ahinoem accepit David de Iezrahel et fuit utraque uxor eius Saul autem dedit Michol filiam suam uxorem David Falti filio Lais qui et venerunt Ziphei ad Saul in Gabaa dicentes ecce David absconditus est in
Abbreviated transcription (Latin):
tulerat ei. Dixitqz ei. Uade pacifi¬
ce in domũ tuã. Etce audiui uocẽ
tuã: et honoraui faciẽ tuã. Ueĩt
aũt abygail ad nabãl: et ecce e¬
rat ei cõuiuiũ in domo ciꝰ quasi
cõuiuiũ regis. et tor nabal iocũ¬
dũ. Erat eñ ebrius nimis. Et
nõ indicauit ei uerbũ pusillũ aut
grande usq mane. Diluculo aũt
cũ digessisset uinũ nabal: indi¬
cauit ei uxor sua uerba hec. Et
emortuũ est cor eius intrĩsecus:
et factus ẽ quasi lapis. Cũq ꝑ¬
transissẽr decẽ dies: ꝑcussit dñs
nabal et mortuus est. Qd̃ cũ
audisset dauid mortuũ nabal
ait. Benedictus dñs qui udi¬
cauit causã obprobrii mei de
nabal. et seruũ suũ custodiuit
a malo: et maliciã nabal red¬
didit dñs in caput eius. Misit
ergo dauid et locutus ẽ ad aby¬
gail: ut sumẽt eã sibi in uxorẽ.
Et uenerũt pueri dauid ad aby¬
gail in carmelũ: et locuti stꝰ ad
eã dicẽtes. Dauid misit nos ad
ter ut accipiat te sibi in uxorẽ.

Expanded text:
ei vade pacifice in domum tuam ecce audivi vocem tuam et honoravi faciem tuam venit autem Abigail ad Nabal et ecce erat ei convivium in domo eius quasi convivium regis et cor Nabal iucundum erat enim ebrius nimis et non indicavit ei verbum pusillum aut grande usque in mane diluculo autem cum digessisset vinum Nabal indicavit ei uxor sua verba haec et emortuum est cor eius intrinsecus et factus est quasi lapis cumque pertransissent decem dies percussit Dominus Nabal et mortuus est quod cum audisset David mortuum Nabal ait benedictus Dominus qui iudicavit causam obprobrii mei de manu Nabal et servum suum custodivit a malo et malitiam Nabal reddidit Dominus in caput eius misit ergo David et locutus est ad Abigail ut sumeret eam sibi in uxorem et venerunt pueri David ad Abigail in Carmelum et locuti sunt ad eam dicentes David misit nos ad te ut accipiat te sibi in uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
uersũ uirũ tuũ. et aduersũ domũ
tuã. Et ipse filius ẽ belial: itart
nemo ei loqui possit. Festinauit
igit᷑ abĩgail. et tulit ducẽtos pa¬
nes. et duos utres uiui et quĩq
arictes coctos. et quĩqz sata polẽ¬
te. et centũ ligaturas uue passe.
et ducẽtas massas caricarũ. crĩ¬
posuit suꝑ asinos. dixitq pueri
suis. P̃cedite me: ecce ego post ter¬
gũ sequar uos. Uiro aũt suo na¬
ual nõ indicauit. Cũ ergo ascen¬
disset asinũ et descẽderet ad radicẽ
montis: dauid et uiri eius descen¬
debãt in occursũ eius. Quibz et
illa occurrit. Et ait dauid. Uere
frustra seruaui omĩa que huiꝰ
erãt in deserto: et nõ periit quitꝙ̃
de tũctis que ad cũ ꝑtinebãt: et

Expanded text:
uum et adversus domum tuam et ipse filius est Belial ita ut nemo ei possit loqui festinavit igitur Abigail et tulit ducentos panes et duos utres vini et quinque arietes coctos et quinque sata pulentae et centum ligaturas uvae passae et ducentas massas caricarum et inposuit super asinos dixitque pueris suis praecedite me ecce ego post tergum sequar vos viro autem suo Nabal non indicavit cum ergo ascendisset asinum et descenderet ad radices montis David et viri eius descendebant in occursum eius quibus et illa occurrit et ait David vere frustra servavi omnia quae huius erant in deserto et non periit quicquam de cunctis quae a
Abbreviated transcription (Latin):
que ad eũ ꝑtinẽt usq mane. m̃i¬
gentẽ ad parietẽ. Cũ aũt uidisser
abygail dauid: festinauit et des¬
cendit de asino. Et ꝓcidit coram
dauid suꝑ faciẽ suã. et adorauit
suꝑterrã: et cecidit ad pedes eius
et dixit. In me sit dñe mi hec iniqͣ¬
tas. Loquat᷑ obsecro aucilla tua
in auribz tuis: et audi uerba fa¬
mule tue. Ne ponat obsetro dũs
meus rex cor suũ suꝑ uirũ istũ in¬
iquũ nabãl: quia scd̾m nomẽ
suũ stultus est. et est stulticia
tũ eo. Ego aũt ancilla tua non
uidi pueros tuos dñe ii. quos
misisti. Nunc ergo dñe mi uiuit
dũs et uiuit aĩa tua: qui ꝓhi¬
buit te ne ueĩres in sanguiẽ. ⁊
saluauit manũ tuã tibi. Et nũc
fiant si cut nabal ĩunici tui: et
qui querũt dño meo malũ. Qua¬
ꝓͥpter suscipe benedictionẽ haut
quã actulit ancilla tua tibi dño
meo: et da pueris tus qui sequũ¬
tur te dñm intũ. Aufer ũquita¬
tẽ famule tue. Faciẽs enĩ faciat¬

Expanded text:
tinent usque mane mingentem ad parietem cum autem vidisset Abigail David festinavit et descendit de asino et procidit coram David super faciem suam et adoravit super terram et cecidit ad pedes eius et dixit in me sit domine mi haec iniquitas loquatur obsecro ancilla tua in auribus tuis et audi verba famulae tuae ne ponat oro dominus meus rex cor suum super virum istum iniquum Nabal quia secundum nomen suum stultus est et est stultitia cum eo ego autem ancilla tua non vidi pueros tuos domine mi quos misisti nunc ergo domine mi vivit Dominus et vivit anima tua qui prohibuit te ne venires in sanguine et salvavit manum tuam tibi et nunc fiant sicut Nabal inimici tui et qui quaerunt domino meo malum quapropter suscipe benedictionem hanc quam adtulit ancilla tua tibi domino meo et da pueris qui sequuntur te dominum meum aufer iniquitatem famulae tuae faciens enim faciet
Abbreviated transcription (Latin):
dauid inde: et habitauit
in lotis tutissimis engaddĩ. Cũ¬
qz reuersus esset saul postꝙͣ ꝑse¬
cutus ẽ philistẽos: nũciauerũt
ai dicẽtes. Ecce dauid in deserto ẽ
engaddi. Assumẽs ergo saul tri¬
a milia electoꝵ uiroꝵ ex oĩ isrłꝰ.
prexit ad inuestigandũ dauid
et uiros eius. etiã suꝑ abruptis¬
simas petras. que solis hibici¬
bus ꝑuie st̾. Et uenit ad caulas
ouiũ: que se offerebãt uiãti. E¬
ratq ibi spelũca. Quiã ingressꝰ

Expanded text:
David inde, et habitavit in locis tutissimis En-Gaddi. Cumque reversus esset Saul, postquam persecutus est Philisthaeos, nuntiaverunt ei, dicentes: Ecce David in deserto est En-Gaddi. Assumea milia electorum virorum ex omni Israhel perrexit ad investigandum David et viros eius etiam super abruptissimas petras quae solis hibicibus perviae sunt et venit ad caulas quoque ovium quae se offerebant vianti eratque ibi spelunca quam ingress
Abbreviated transcription (Latin):
Melius ẽ filia mi. ut cũ puelrꝰ
eius exeas ad metendũ: ne in
or: et tãm diu cũ eis mẽssuit.
donec ordea et triticũ in horrei
ad sotrũ suã: audiuit ab ea.
Filia mni querã tibi requiẽ: et ꝓ¬
uidebo ut bene sit tibi. Boor iste
cuius puellis in agro iũcta es.
ꝓpinquus est nr̃: et hac nocte a¬
ream ordei uentilat. Lauare ⁊ on¬
gere igit̾ et induere culcioribus
uestimẽtis: ac descende in aream
Non te uideat homo: donec esũ
potũq finierit. Qñ aũt ierit ad
dormiendũ: nota locũ in quo
dormat. Uenies et discooꝑies¬

Expanded text:
Melius est, filia mi, ut cum puellis Melius est, filia mi, ut cum puellis ejus exeas ad metendum  Vulg.oz, et tamdiu cum eis messuit, donec hordea et triticum in horreisad socrum suam, audivit ab ea: Filia mi, quaeram tibi requiem, et providebo, ut bene sit tibi. Booz iste, cujus puellis in agro juncta es, propinquus est noster, et hac nocte aream hordei ventilat. Lavare igitur et ungere, et induere cultioribus vestimentis, ac descende in aream. Non te videat homo, donec esum potumque finierit. Quando autem ierit ad dormiendum, nota locum in quo dormiat
Abbreviated transcription (Latin):
q inde surrexit : ut spicas ex mo¬
re colligẽt. p̃ cepit aũt boos pu¬
eris suis dicẽs. Etiã si uobiscũ
metere uoluerit. ne ꝓhibeatis
eã ⁊ et de ur̃s quoq manipulis
ꝓicite de industria. et remanere
ꝑmittite. ut absq rubõre colli¬
gat: et colligentẽ nemo corripi¬
at. Collegit ergo in agro usq
ad uesꝑani: et que collegerat
uirga cedens et excuciẽs inuẽnit
tres modios. Quos portãs re¬
uersa est in ciuitatẽ: et ostendit
socrui sue. Insuꝑ ꝓtulit er dedit
ei de reliquiis cibi sui: quosatu
tisti opus: Sit benedictus qui
misertus est tui. Indicauitq
ei apud quẽ esset oꝑata: er no¬
retur. Cui rñdit noemi. Bene¬
dictus sit a dño: qm̃ eandẽ gra¬
tiã quã prebuerat uiuis. ser¬
uauir et mortuis. Rursumq.
ꝓpinquus ait nr est homo. Et
ruch. Hoc quoq ĩquir p̃cepit
michi: ut tam diu messoribus
eius ĩgerer: doner omẽs sege¬
tes meterẽtur. Cui dixit sotrus.

Expanded text:
que inde surrexit ut spicas ex moque inde surrexit ut spicas ex more colligeret praecepit autem Booz pueris suis dicensmetere voluerit, ne prohibeatis eam, et de vestris quoque manipulis projicite de industria, et remanere permittite, ut absque rubore colligat, et colligentem nemo corripiat. Collegit ergo in agro usque ad vesperam, et quae collegerat virga caedens et excutiens, invenit tres modios. Quos portans reversa est in civitatem, et ostendit socrui suae: insuper protulit et dedit ei de reliquiis cibi sui, quo saturti, et ubi fecisti opus? Sit benedictus qui misertus est tui. Indicavitque ei apud quem fuisset operata, et noretur. Cui respondit Noemi: Benedictus sit a Domino: quoniam eamdem gratiam quam praebuerat vivis, servavit et mortuis: Rursumque: Propinquus, ait, noster est homo. Et Ruth: Hoc quoque, inquit, praecepit mihi, ut tamdiu messoribus ejus jungerer, donec omnes segetes meterentur. C. V. Cui dixit socrus:
Abbreviated transcription (Latin):
bibe aquas. de quibz et puei᷑ bi¬
bunt. Que cadens in faciẽ suã.
et adorãs suꝑ terrã: dixit ad eũ
Uude michi hoc ut ĩuenirẽ gra¬
ciã ante oculos tuos : et nosse
me dignareris ꝑegrinã mulie¬
rẽ: Cui ille rñdit. Nunciata st
michi omĩa que feceris socrui
tue. post mortẽ uiritur: er qd
reliqueris ꝑutes tuos et terrã in
qua nata es : et uẽneris ad ppłm
quẽ antea nesciebas. Reddat
tibi dñs pro oꝑe tuo ⁊ et plenã
mercedẽ recipias a dño deo isrlꝰ.
ad quẽ uenisti: er sub cuius cõ¬
fugisti alas. Que ait. Inuẽni
graciã apud oculos tuos dñe
mi. qui consolatus es es me et
locutus ad cor ancille tue: que
nõ sum similis uniꝰ puellarũ¬
tuarũ. Dixitq ad eã boor. Qñ
hora uescendi fuerit ueni huc.
et comede panẽ: et intingue buc¬
cellã tuã in aceto. Sedit itaq
ad messoꝵ latus: et congessit
polentã sibi. Comeditq et sa¬
turata est: et tulit reliquias. At¬

Expanded text:
bibe aquas de quibus et pueri bibibe aquas de quibus et pueri bibunt quae cadens in faciem suam et adorans super terram dixit ad eum unde mihi hoc ut invenirem gratiam ante oculos tuos et nosse me dignareris peregrinam mulierem cui ille respondit nuntiata sunt mihi omnia quae feceris socrui tuae post mortem viri tui et quod dereliqueris parentes tuos et terram in qua nata es et veneris ad populum quem ante nesciebas reddat tibi Dominus pro opere tuo et plenam mercedem recipias a Domino Deo Israhel ad quem venisti et sub cuius confugisti alas quae ait inveni gratiam ante oculos tuos domine mi qui consolatus es me et locutus es ad cor ancillae tuae quae non sum similis unius puellarutuarum dixitque ad eam Booz quando hora vescendi fuerit veni huc et comede panem et intingue buccellam tuam in aceto sedit itaque ad messorum latus et congessit pulentam sibi comeditque et saturata est et tulit reliquias at
Abbreviated transcription (Latin):
ad socrũ suã. Si iubes uadã in
agrũ. et cõlligã spicas que me¬
tenciũ fugerint manus: ubicũ¬
q clemẽtis in me pũsfamilias
reppẽrero graciã. Cui illa rñdit.
Uade filia mi. Abiit iraq: et col¬
li gebat spicas. post terga me¬
tenciũ. accidit aũt ut ager ille
ipse ueniebat de bechleẽ. Dixit¬
q messorib. Dñs uobiscũ. Ex¬
rñderũt ei. Benedicat tibi dñs.
Dixitq boor iuueni qui mes-¬
soribz p̃erat. Cuius est hec pu¬
ella: Qui rñdit. Hec est moa¬
bitis que uenit cũ noemi de re¬
gione moabĩtide: et rogauit
ut spicas colligẽt remanentes.
sequẽs messoꝵ uestigia ⁊ et de
mane usq nunc stat in agro:
et ne ad moniẽtũ quidẽ domũ
reuersa est. Et ait boor ad ruth.
audi filia. Ne uadas ad colli¬
gendũ in alterũ agrũ. nec rece¬
das ab hoc loco⁊ sed iũge̾ puelr
meis: et obi messuerĩt sequere.
Mandaui enĩ pueris meis: ut
nemo tibi molestus sit. Sed etiã
si sitieris. uade ad sarcinulas: ⁊

Expanded text:
ad socrum suam: Si jubes, vadam in agrum et colligam spicas, quae metentium fugerint manus, ubicumque clementis in me patris familias reperero gratiam. Cui illa respondit: Vade, filia mi: Abiit itaque et colligebat spicas post terga metentium. Accidit autem ut ager ille ipse veniebat de Beth-Leem, dixitque messoribus: Dominus vobiscum. responderunt ei benedicat tibi Dominus dixitque Booz iuveni qui messoribus praeerat cuius est haec puella qui respondit haec est Moabitis quae venit cum Noemi de regione moabitide et rogavit ut spicas colligeret remanentes sequens messorum vestigia et de mane usque nunc stat in agro et ne ad momentum quidem domum reversa est et ait Booz ad Ruth audi filia ne vadas ad colligendum in alterum agrum nec recedas ab hoc loco sed iungere puellis meis et ubi messuerint sequere mandavi enim pueris meis ut nemo tibi molestus sit sed etiam si sitieris vade ad sarcinulas et
Abbreviated transcription (Latin):
retinere: beue res acta est. Si ãt
ille noluerit; ego te absq ulla
dubitacione suscipiã. uiuit dñs
Dorm usq mane. Dormiuit
itaqz ad pedes eius usq ad noc¬
tis abscessũ. Surrexir itaq an¬
teqmͣ hoĩnes se cognosterent
nutuo. Et dixit boor. Caue ne
quis nouerit. qd̃ huc ueneris.
Et rursũ. Expande ĩquit pallio¬
lũ tuũ quo opĩeris: et tene utrã¬
qz manu. Quã extendẽte et tenẽte.
mensus est sex modios ordei. et
posuit suꝑ eã. Que portãs in¬
gressa est tiuitatẽ: et uenit ad
socrũ suã. Que dixit ei. Qd egis¬
ti filia: Marrauitqz ei omĩa q̃
sibi ferisset homo et ait. Ette sex
modios ordei dedit mͥ: et ait.
Nolo uatuã te reuerti ad socrũ
tuã. Dixitq noemi. Expecta fi

Expanded text:
retinere bene res acta est sin autem retinere bene res acta est sin autem ille noluerit ego te absque ulla dubitatione suscipiam vivit Dominus dormi usque mane dormivit itaque ad pedes eius usque ad noctis abscessum surrexitque antequam homines se cognoscerent mutuo et dixit Booz cave ne quis noverit quod huc veneris et rursum expande inquit palliolum tuum quo operiris et tene utraque manu qua extendente et tenente mensus est sex modios hordei et posuit super eam quae portans ingressa est civitatem et venit ad socrum suam quae dixit ei quid egistisibi fecisset homo. Et ait: Ecce sex modios hordei dedit mihi, et ait: Nolo vacuam te reverti ad socrum tuam. Dixitque Noemi: Exspecta, fi
Abbreviated transcription (Latin):
dicer tibi: quid age̾ debeas. Et
rñdit. Quitq̃d p̃cepis faciã. Des¬
cenditqz in areã: et fent omĩa
que sibi imꝑauerat socrus. Cũ
et factus esser hilarior issetq
ad dormiendũ iuxta aceruũ
manipuloꝵ: uenit abscondite.
et discoopto a pedibz eiꝰ ꝑ alli¬
o. se ꝓiecit. Et ecce nocte iã me¬
dia expauit homo et cõturba¬
tus est: uiditq mulierẽ iacẽtẽ¬
ad pedes suos. er au illi. Que es.
Illaq rñdit. Ego sũ ruch ancilla
tua. Expande palliũ tuũ supfa
mulã tuã: quia ꝓpinquus es.
Et ille. Benedicta inquit es dño
filia : et priorẽ nuscdiã posteri¬
ore suꝑasti: qͣa nõ es secuta iu¬
uenes. pauꝑes siue diuites. No¬
li ergo metuere: sed q̃dqͥd dixer̃
michi faciã tibi. Scit enĩ omĩs
ppłus qui habitat intͣ portas
orbis mee: mulierẽ te esse uirtu¬
tis. Nec abiuo me ꝓpinquũ:
sed est alius me ꝓpinquior. Qt̃¬
esce hac uocte ⁊ et facto mane
si te uoluerit ꝓpinquitaris iure

Expanded text:
agere debeas. Quae respondit: Quidquid praeceperis, faciam. Descenditque in aream, et fecit omnia quae sibi imperaverat socrus. C. et factus esset hilarior, issetque ad dormiendum juxta acervum manipulorum, venit abscondite, et discooperto a pedibus ejus pallio, se projecit. Et ecce, nocte jam media, expavit homo, et conturbatus est: viditque mulierem jacentead pedes suos, et ait illi: Quae es? Illaque respondit: Ego sum Ruth ancilla tua: expande pallium tuum super famulam tuam, quia propinquus es. Et ille, Benedicta, inquit, es a Domino filia, et priorem misericordiam posteriore superasti: quia non es secuta juvenes, pauperes sive divites. Noli ergo metuere, sed quidquid mihi mihi faciam tibi scit enim omnis populus qui habitat intra portas urbis meae mulierem te esse virtutis nec abnuo me propinquum sed est alius me propinquior quiesce hac nocte et facto mane si te voluerit propinquitatis iure
Abbreviated transcription (Latin):
chel ꝙ infecũda esset: ĩ¬
uidit sorori: et ait marito su¬
o. Da michi liberos: alioquĩ
moriar. Cui iratus. rñdit ia¬
cob. Num pro deo egosum.
qui priuauit te fructu uẽtris
tui: at illa. Habeo ĩquit fa¬
mulã balam: ingrede̾ ad illã
ut pariat suꝑ genua mea:

Expanded text:
hel quod infecunda esset invidit sorori et ait marito suo da mihi liberos alioquin moriar cui iratus respondit Iacob num pro Deo ego sum qui privavit te fructu ventris tui at illa habeo inquit famulam Balam ingredere ad eam ut p