comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tudiñe & imaginẽ dĩ: ubiiustitiȩ ubi
sapientiȩ. ubi om̃is forma uirtutis assu¬
mit᷑ Si in tellegas imaginẽ: uidebis ad
imaginẽ. Homo erũ nonẽ imagodĩ.
sed ad similitudinẽ factus ẽ. Aliust
imagodĩ inuisibilis. primogenit᷑ uni¬
uersę creaturę.ꝑ quẽ factas om̃a Ille
non ad imaginẽ. sed imago. Tu noni¬
mago sed adimaginẽ. Habes ergo ĩ
tua substantia aliquid deimagine et
similitudine dĩ. quod sit diuinȩ simi¬
le imaginis. Propterta imago ad eum
quiẽ adimaginẽ uenit: &x quęrit ima¬
goeũ quiẽ ad similitudinẽ sui: ut iterũ
signet. ut iterũ conformet: qra misisti
quod accepisti. Insufflauerat eñ tibi
ds̃. ut inspirationis suę donaret grãm
quã tibi tuacuspa sustulerat. factꝰeras
in animã uiuentẽ. Audi quid dicat Ñ
in carnẽ: sed in animã uiuentẽ Sspecca¬
tor signaculũ tenere non potuit. & mcri
mine posit̾ ñ habebat quȩ dĩ sunt sedq̃

Expanded text:
tudinem et imaginem dei, ubi iustitiae, ubi tudinem et imaginem dei, ubi iustitiae, ubi sapientiae, ubi omnis forma uirtutis adsumitur. Si intellegas imaginem, uidebis ad imaginem; homo enim non est imago dei, sed ad similitudinem factus est. alius est imago dei inuisibilis, primogenitus uniuersae creaturae, per quem facta sunt omnia. ille non ad imaginem, sed imago; tu non imago, sed ad imaginem. habes ergo in tua substantia aliquid de imagine et similitudine dei, quod sit diuinae simile imaginis. propterea imago ad eum, qui est ad imaginem, uenit et quaerit imago eum, qui est ad similitudinem sui, ut iterum signet, ut iterum conformet, quia amisisti. quod accepisti. insufflauerat enim tibi deus, ut inspirationis suae dono haberes gratiam, quam tibi tua culpa sustulerat. factus eras in animam uiuentem; audi quid dicat: non in carnem, sed in animam uiuentem. sed quia peccator signaculum tenere non potuit ex III crmine positus non habebat quae dei sunt sed quae
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ sp̃m uitȩ. et factus ẽ homo in animã
uiuentẽ. Uita ergonr̃ã coepit ex in¬
spiratione diuina: Sed uita haec scaes¬
sione animȩ corporisq dissoluit̾. inspi¬
ratio aut̃ diuma non soluit. Et ideo
intellege aliud eẽ quod figuratũ ẽ ali¬
ud quod factũ est uel paratũ. Merito¬
q duplicit̃ habes scriptũ de homint.
Primũ enĩ scriptũ ẽ faciamꝰ hominem
adimaginẽ & similitudinẽ nram: &
dominabunt᷑ inquit uel principatũ
habebunt: & fec̃ ds̃ hominẽ adimagi¬
nem dĩ. Secundo aut̃ loco ita scriptũ ẽ.
qr accepit ds̃ puluerẽ det̾ra. & plasma¬
uit hominẽ. Vbipuluis: ibi plasmatio.
U bi aut̃ nonpuluis: ibinonter᷑a. non
materia. sed incorporeũ. sed ad mirabi¬
le: ib iñ materia. sed inmateriale. Quot
enĩ scđm imaginẽ ẽ ñ ẽ in corpore. nec
in materie sed in anima rationabili.
Ibi operat᷑ ibiostendit᷑ homo adsimili¬

Expanded text:
deus spiritum uitae et factus est homo in animam deus spiritum uitae et factus est homo in animam uiuentem e m. uita ergo nostra coepit ex inspiratione diuina, sed uita haec secessione animae corporisque dissoluitur, inspiratio autem diuina non soluitur. et ideo intellege aliud esse quod figuratum est, aliud quod factum est uel paratum, meritoque dupliciter habes scriptum de homine. primum enim scriptum est: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram et: dominabuntur, inquit, uel principatum habebunt et: fecit deus hominem ad imaginem d e i. secundo autem loco ita scriptum est, quia accepit deus puluerem de terra et plasmauit hominem. ubi puluis, ibi plasmatio, ubi autem non puluis, ibi non terra, non materia, sed incorporeum, sed admirabile; ibi non materia, sed inmateriale. quod enim secundum imaginem est, non est in corpore nec in materia, sed in anima rationabili. ibi operatur, ibi ostenditur homo ad simili
Abbreviated transcription (Latin):
homo adsimilitudinẽ. Angłi enim ad
ministeriũ. homo adimaginẽ. Esto utet
angłi adimaginẽ. Scriptura tamen de
homine locutaẽ. quod sit ad imaginẽ
Habemꝰ enĩ aliquid: qđ angłi fortas se ñ
bis. filius dat̾ ẽ nobis Nobis carnẽ susce¬
pit: immopotius nos in illa carne susce¬
pit. quod filiũ hominis in dĩsede consti¬
tuit. Non lego angłos indĩsede nisistan¬
tes: nisiministeriũ deferentes. Nonbe¬
go angłos. sed homines. consepultos xp̃o.
conuificauit nos xp̃o. cuius gr̃a estissal¬
uifacti & simul suscitauit. simulq fe¬
cit sedere incȩlestib in xp̃o iħu. filius
ergo hominis addexterã dĩ. ñ angelus.
ñ archangelus. nec cherubin. & seraphin.
Illa laudant. filius hominis sedet fi¬
lius hominis angelox orelaudat᷑ quod
angelos malos uicerit. denequitiis sp̃i¬
talib quȩ sunt in caelestib triumpha¬
uerit. qđ fecerit similes angelox homi¬
nes in quib anteerant contagia mor¬

Expanded text:
homo ad similitudinem; angeli enim ad homo ad similitudinem; angeli enim ad ministerium, homo ad imaginem. Esto ut et angeli ad imaginem; scriptura tamen de homine locuta est quod sit ad imaginem. habemus enim aliquid quod angeli fortasse non bis, filius datus est -nobis. nobis carnem suscepit, immo potius nos in illa carne suscepit, quod filium hominis in dei sede constituit. non lego angelos in dei sede nisi stantes, nisi ministerium deferentes, non lego angelos, sed homines consepultos Christconuiuificauit nosin Christo—cuius gratia estis salui fecit simul suscitauit simulque fecit sedere in caelestibus in Christo Iesu. filius ergo homims ad dexteram dei, non angelus, non archangelus nec Cherubim et Seraphim. illa laudant, filius hominis sedet filius hominis angelorum ore laudatur, quod angelos malos uicerit, de nequitiis spiritalibus quae sunt in caelestibus triumphauerit, quod fecerit similes angelorum homines, in quibus ante erant contagia mor
Abbreviated transcription (Latin):
naris aut̃ in eo quod ipse mutat᷑ es: ut fieres
ex homine serpens. mulus. equus. uulpicu¬
la. His nos enĩ nominib iã scriptura coñ¬
dẽpnauit: quia exuti caelestis imaginis
ornamento : etiã nomen hominis amitti¬
mus. quigrãm hominis non tenemus In
aliquib: tamen codicib inuenimꝰ: manꝰ
tuae fecer̃ me & plasmauer̃ me Nec is¬
tud alienũ. qr & iobdix̃ : manus tuȩ plas¬
ma uer̃ me & fecer̃me. Vnde echic ei¬
dicit᷑. ut meminerit ds̃ qr puluis sum. et
uberioris grãe munꝰ infundat: nec in fir¬
mũ opͥ deserat Gubernator fluctuante
nauigio plus laboris inpendit: quãcũ
tu superante p̃currit. Manus tuȩ in¬
numea solidauicȩlũ: & manꝰ mea fec̃ harc.
In hominis constitutione uidet̾ non labun¬
dasse: qđ toto mundo ut fieret abunda¬
uit Carlũ manꝰ una firmauit: ut scrip¬
tũ ẽ. Et utraq dĩmanꝰ hominẽ figura¬
uit : ut legimꝰ. Cȩlũ ñ ad similitudinem.

Expanded text:
naris autem in eo quod ipse mutatus es, ut fieres naris autem in eo quod ipse mutatus es, ut fieres ex homine serpens mulus equus uulpicula. his nos enim nominibus iam scriptura condemnauit, quia exuti caelestis imaginis ornamento etiam nomen hominis amittimus, qui gratiam hominis non tenemus. In aliquibus tamen codicibus inuenimus manus tuae fecerunt me et plasmauerunt me. nec istud alienum, quia et Iob dixit: manus tuae plasmauerunt me et fecerunt me. unde et hic dicitur, ut meminerit deus quia puluis sumus et uberioris gratiae munus infundat nec infirmum opus deserat. gubernator fluctuante nauigio plus laboris inpendit quam cum tus supparo superante praecurrit. Manus tuae, innu mea solidaui caelum, et: manus mea fecit haec. in hominis constitutione uidetur non abundasse quod toto mundo ut fieret abundauit. caelum manus una firmauit, ut scriptum est, et utraque dei manus hominem figurauit, ut legimus. caelum non ad similitudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
nus quod es ad imaginẽ dĩ: & hoc inte
punat᷑ magis. Ds̃ enĩ non punit simi¬
litudinẽ suã. sed eũ punit. qui ad simi¬
litudinẽ dĩ factꝰ hoc quod accepit ser¬
uare ñ potuit. Punit᷑ ergo illud quid
ad similitudem dĩ eẽ desistit: hoc ẽ pec¬
catũ tuũ Nã suã ds̃ non dãpnat ima¬
ginẽ. nec in illud incendiũ mittit aet̃¬
nũ sed magis uindicat imaginẽ suã de
eo quiimagini illi fecit in iuriã: ut ꝑma
litiã quoderas tẽ desineres. & fieres mu¬
lus ex homine. Uindicat᷑ ergo imago
non condẽpnat᷑. Uindicat᷑ quasi expul¬
sa non condẽpnat᷑ quasirea. Post quã
enĩ peccasti: aliud eẽ corpisti. Illud qđ
eras : eẽ desisti. Quomodo igit᷑ punit᷑
inte. quod inte non inuenit᷑ Namsi inue¬
niat᷑ inte imago dĩ & similitudo. non supli¬
tio incipis dignꝰeẽ. sed p̃mio Ita imago
illa quiadimaginẽ & similitudemdĩ factꝰ
es. non condempnat᷑. sed coronat᷑. Condẽp¬

Expanded text:
nus, quod es ad imaginem dei, et hoc in te nus, quod es ad imaginem dei, et hoc in te puniatur magis. deus enim non punit similitudinem suam, sed eum punit, qui ad similitudinem dei factus hoc quod accepit seruare non potuit. punitur ergo illud quod ad similitudinem dei esse desistit, hoc est peccatum tuum. nam suam deus non damnat imaginem nec in illud incendium mittit aeternum, sed magis uindicat imaginem suam de eo qui imagini illi fecit iniuriam, ut per malitiam quod eras esse desineres et fieres mulus ex homine. uindicatur ergo imago, non condemnatur, uindicatur quasi expulsa, non condemnatur quasi rea. postquam enim peccasti, aliud esse coepisti, illud quod eras esse desisti. quomodo igitur punitur in te quod in te non inuenitur? nam si inueniatur in te imago dei et similitudo, non supplicio incipis dignus esse, sed praemio. ita imago illa, qua ad imaginem et similitudinem dei factus es, non condemnatur, sed coronatur. condem
Abbreviated transcription (Latin):
nis in lecebra. Miscđa suadet: quia
quod alteri contuleris. tibisoluis. quic¬
quid ate ꝓcedit: inte recurrit. Et quic¬
quid furris: tibi soluis. Et quic quid fu¬
eris: tibi ꝓficit. Uiuacis animȩ uigor
sensus rationis & intellectus capax. at¬
q: iuditii. ut digna domꝰ tanto habitatore
uideat᷑ Non amittet sue p̃rogatiuã
nature. ut hominis nomen ad mittit
Scriptura enĩ eũ hominẽ dic̃ : quiẽ ad imagi¬
nẽ & similitudinẽ dĩ. Peccantẽ au¬
tẽ non hominẽ sed aut serpentẽ aut
equum. aut hinnientẽ feminã. aut
uulpiculam. aut iumentũ uocare
consuruit. Nolite fieri sicut equus
et mulus quib nonẽ intellectus. In
freno & camo maxillas eox constrin¬
ge qui ad te non ad ꝓpinquant Et
dicite huic uulpi. dehero de ait. Gene¬
ratio ui perarũ : ab io hane ples homi¬
nũ. Magnũ ergo opus dĩ es homo.
magnũ ÷ quod dedit tibids̃. Uide ne
qđ ds̃ tribuit amittas: magnũ illud mu¬

Expanded text:
nis inlecebra misericordiam suadet, quia nis inlecebra misericordiam suadet, quia quod alteri contuleris tibi soluis; quicquid a te procedit in te recurrit et quicquid feceris tibi soluis et quicquid profueris tibi proficit. Uiuacis animae uigor, sensus rationis et intellectus capax atque iudicii, ut digna domus tanto habitatore uideatur, non amittat suae praerogatiuam naturae, ne hominis nomen amittat. scriptura enim eum hominem dicit, qui est ad imagiet similitudinem dei, peccantem autem non hominem, sed aut serpentem aut equum adhinnientem feminis aut uulpiculam aut iumentum uocare consueuit. nolite fieri sicut equus et mulus,quibus non est intellectus; in freno et camo maxillas eorum constringe qui ad te non adpropinquant, et: dicite huicuulpi de Herode ait, generatio uiperarum uocatur ab Iohanne plebs hominum. magnum ergo opus dei es, homo, magnum est quod dedit tibi deus. uide ne quod deus tribuit amittas magnum illud mu
Abbreviated transcription (Latin):
sentiunt : Nonuile igit᷑ non corporale
arbitror : quod parauit ds̃ . Nosce te ipsum
cete anima. quia non deterra. ñ deluto es
quia in sufflauitte ds̃. & fec̃ in anima uiuentẽ
Opus es magnificũdi gineratione inspira¬
tũ. Attende tibi ut lex dicit. Hocẽ
dana nonteneant. terrestria non mo¬
rent᷑. Ad illũ tota intentione festina:
excuius inspiratione consistis Grande
in quid homo. et p̃tiosum uir misericors.
Virũ fidelem opusẽ inuenire Disceho¬
mo ubi grandis atq prętiosussis. Uilem
te terra de monstrat. sed gloriosũ uirt̾fa¬
cit fides rarũ: imago p̃tiosũ An quic¬
qua tãp̃tiosum quã imago estdĩ: Quȩ
tibi pͥmofidẽ deb& infundere: & incorde
tuo refulgeat quȩ dã auctoris effigies.
ne quim̃tẽ tuã in t̾rogat. non agnoscat
auctorẽ. An quicquã tã p̃tiosũ quã hu¬
militas : ut naturã corporis & animȩ ꝑ¬
cias. altero. recognoscas . ꝓna inuitiũ car¬

Expanded text:
sentiunt? Non vile igitur, non corporale sentiunt? Non vile igitur, non corporale arbitror, quod paravit Deus. Nosce te ipsum, ce te, anima, quia non de terra, quia insufflauit te deus et fecit in animam uiuentem. opus es magnificum, dei generatione inspiratum. adtende tibi, ut lex dicit; hoc esdana non teneant, terrestria non morentur. ad illum tota intentione festina, ex cuius inspiratione consistis. grande, inquit, homo et pretiosum uir misericors, uirum autem fidelem opus est inuenire. disce, homo, ubi grandis atque pretiosus sis. uilem te terra demonstrat, sed gloriosum uirtus facit, fides rarum, imago pretiosum. an quicquam tam pretiosum quam imago est dei, quae tibi primo fidem debet infundere, ut in corde tuo refulgeat quaedam auctoris effigies, ne, qui mentem tuam interrogat, non agnoscat auctorem? an quicquam tam pretiosum quam humilitas, ut naturam corporis et animae pcias, altero recognoscas? prona in uitium car
Abbreviated transcription (Latin):
fecer̃ me & parauerunt me. Clamat ad
derelinquas. Te auctorẽ conuenio tete¬
neo conditorẽ: p̃sidia aliena ñ quero: in
adiumentũ accingere: qui accinctꝰes ut cre¬
ares. Dic ipse dauid quid senseris: cur
dixeris. manus tuȩ fecerunt me Sed
fecer̃ manus tuȩ. sed dixisti ꝓducant aq̃:
reptilia anmarũ uiuentiũ: & ꝓduxit
terra scđm genus qua drupedia. & rep¬
tilia & bestiasterrę̧. Meaut̃ in quit fecis¬
ti: metuis manib figurasti Hocẽ nonfi¬
gurasti bestias manib tuis. non reptilia. ñ
uolatilia: meaut̃ fecerunt manus tuat &
parauerunt me Non mediocre opus est
quod paratũ ẽ: cũ sapientia unũ quodq dis¬
ponit᷑ & parat᷑. Deniq sapientia dicit. cũ
pararet carlos cũ illo erã. Quod de homini¬
b: idemdicit ꝓpħt. Uox dñi p̃parantis cer¬
uos. Quȩ uoxd. dñi÷: insi faciamꝰ homi¬
nẽ : Qui sunt isticerui. nisimimici serpenti¬
b: qui suꝑ aspides ambulant. & uenena non

Expanded text:
fecerunt me et parauerunt me. clamat ad fecerunt me et parauerunt me. clamat ad derelinquas. te auctorem conuenio, te teneo conditorem, praesidia aliena non quaero. in adiumentum accingere qui accinctus es ut creares. dic ipse, Dauid, quid senseris, cur dixeris: manus tuae fecerunt me. sed fecerunt manus tuae, sed dixisti: producant aquae reptilia animarum uiuentium, et produxit terra secundum genus quadrupedia et reptilia et bestias terrae. me autem, inquit, fecisti, me tuis manibus figurasti, hoc est: non figurasti bestias manibus tuis, non reptilia, non uolatilia; m e autem fecerunt manus tuae et parauerunt me. Non mediocre opus est quod paratum est, cum sapientia unumquodque disponitur et paratur. denique Sapientia dicit: cum pararet caelos, cum illo eram. quod de hominibus idem dicit propheta: uox domini praeparantis ceruos. quae uox domini est nisi: faciamus hominem? qui sunt isti cerui nisibus, qui super aspides ambulant, et venena non
Abbreviated transcription (Latin):
retã quã possessione utit᷑: cęli ornamenta
gratꝰ mirat᷑ ad sercor. Cuanuerat rerũ
natura: nisi quiea uteret᷑ diuina ꝓuiden¬
tia eẽt adiectus. Deniq postquã fecit
ds̃ cęlũ & terrã. maria. postea quã om̃a
reptilia. uolatilia. animantia. postea
hominẽ fecit. quẽ animantib uiuentib
ante ferret. De quo ñ in merito caelesti
sententia resultauit. Faciam homine
ad imaginẽ & similitudinẽ nr̃am. Cete¬
ra dix̃ et facta sunt. mandauit. & creata
sunt ut homo fiat. specialis quidã dĩ acce¬
dit ortatus: ut tam quã laborantis dĩ in
huius munere creaturȩ significit᷑ opera¬
tio Ds̃ quidẽ expres laboris est sed tam̃
scripturȩ uerba quid aliud nisistudio¬
sam tui operationẽ eiꝰ ostendunt: Ergo
sids̃ maiore quodã studio te creauit. cur
ipse tuistudiũ derelinquis: Sids̃ intela¬
borauit quilaborare non nouit. cur ipse
fugitanssis laboris: Manus tuȩ inquit

Expanded text:
ri tamquam possessione utitur, caeli ornamenta ri tamquam possessione utitur, caeli ornamenta gratus miratur adsertor. euanuerat rerum natura, nisi qui ea uteretur diuina prouidentia esset adiectus. Denique postquam fecit deus caelum et terram et maria, posteaquam omnia reptilia uolatilia animantia, postea hominem fecit quem animantibus uiuentibus anteferret, de quo non inmerito caelestis sententia resultauit: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. cetera dixit et facta sunt, mandauit et creata sunt: ut homo fiat, specialis quidam dei accedit hortatus, ut tamquam laborantis dei in huius munere creaturae significaretur operatio. deus quidem expers laboris est; sed tamen scripturae uerba quid aliud nisi studiosam tui operationem eius ostendunt ? ergo si deus maiore quodam studio te creauit, cur ipse tui studium derelinquas ? si deus in te laborauit qui laborare non nouit, cur ipse fugitans sis laboris ? Manus tuae, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ honestatu celsus. uultu decorus. cęsan¬
argratꝰ. non in aliiũ ceterarũ more curuat᷑
animantiũ sed ipsonaturȩ iure sublimis. qui
in celũ libero spectet obtutu. nulla captiue
seruitute ceruicis ad pressus in terra. sedtã¬
quã ꝓpriȩ conscius libertatis & locuples sui
testis auctoris. Uerũ tam̃ inceteris animã¬
tib membroꝵ forma laudet᷑: in quib p̃tergra¬
tiã corporis nihilẽ aliud quod requi ratur.
homo in eoẽ pulcrior qđ ñuidet̾ ñ incorpore
qđ uidet᷑. in se habens aet̾nitatis grãm. & p̃¬
sentiũ uenustatẽ. Quȩ enĩ uident̾ tẽpora¬
lia sunt. Nam quȩ non uident̾: aet̾na sunt:
In hoc t̾restri hospitio indut̾ habitatione car¬
lesti. cuisimul conpetit. ex int̾ris uideri: &
dõ iungi. Magnũ sanemunꝰ sise ipse cognos¬
cat et quȩ dã forma iustitie. mundo magis
quã sibinasci. Vnde & salomonait Gran¬
de homo & p̃tiosũ uir misericors Virũ aut̃
estote. sicut & ego xp̃i. Terrã excolit ma¬

Expanded text:
enim homo statu celsus, uultu decorus, caesarie gratus, non in aluum ceterarum more curuatus animantium, sed ipso naturae iure sublimis, qui in caelum libero spectet obtutu nulla captiuae seruitute ceruicis adpressus in terram, sed tamquam propriae conscius libertatis et locuples sui testis auctoris. Uerumtamen in ceteris animantibus membrorum forma laudetur, in quibus praeter gratiam corporis nihil est aliud quod requiratur. homo in eo est pulchrior quod non uidetur, non in corpore quod uidetur, in se habens aeternitatis gratiam et praesentium uenustatem - quae e enim uidentur temporalia sunt, nam quae non uidentur aeterna —, in hoc terrestri hospitio indutus habitatione caelesti, cui simul conpetit et in terris uideri et deo iungi. magnum sane munus, si se ipse cognoscat, et quaedam forma Iustitiae, mundo magis quam sibi nasci. unde et Salomon ait: grande homo et pretiosum uir misericors, uirum autem estote, sicut et ego Christi. terram excolit, ma
Abbreviated transcription (Latin):
suauem cibum in xp̃o remollit et
format. Quanta dñi gractia ut nos
insuo ore constituat. & quasdam me¬
ritorum nostrorum epuletur dapes.
aut simeremur deuoret. si nr̃i cybi
suauitatibus delectenir. Beatus
quem sapientia deuorxuerit: quem
uirtus hauserit. quen iustitia recepe¬
rit. Culpa in eo habere non potest
portionem: quem absorbuerit remissio
peccatorum. Obiem error inueni

Expanded text:
suauem cibum in Christo remollit et suauem cibum in Christo remollit et format. quanta domini gratia, ut nos in suo ore constituat et quasdam meritorum nostrorum epuletur dapes ac, si meremur, deuoret, si nostri cibi suauitatibus delectetur! beatus quem sapientia deuorauerit, quem uirtus hauserit, quem iustitia receperit. culpa in eo habere non potest portionem quem absorbuerit remissio peccatorum. ubi eum error inueni
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq etigractia operata est in populo
nationum ut hereditatem dñi mere¬
retur qua o peractus est dñs. ut ecłam
sibi eanationibꝰ copularet. Telus gͦ
caritas est: Deniq ualida est sicut
mors caritis : durus sicut inferi ze¬
lus. Duras zelus: quemuitȩ huius
nulla uincit in lecebra. Durus sicut
inferi: perquem peccato morimur.
utuiuamus dõ. Angeli quoq sine
telo nihil sunt. & substantiȩ suȩ ami¬
tunt prerogatiuam : nisi eam teli
ardore sustentent: Deniq: in apo¬
calipsi iohannis. dñs adangelum
Paodiciȩ dicit. Scio operatua. Neq
frigidus es: neq calidus. Utinam
frigidus esses. uel calidus. Sed quia
tepidus es: incipiamte euomere ex
ore meo. quia dicis quod diues sum
&ditatus. & nullius egeo: & nescis
quod tues miser & miserabilis. & men¬
dicus. & nudus. cecus. consulo tibi
ut enias ame aurum igne ꝓbatum
Hic .ẽ. dĩ telus: hoc est fidei uapor:
deuotionisq feruor: quinos uelut

Expanded text:
itaque ea gratia operatus est in populo itaque ea gratia operatus est in populo nationum, ut hereditatem domini mereretur, qua operatus est dominus, ut ecclesiam sibi ex nationibus copularet. zelus ergo caritas est. denique ualida est sicut mors caritas, durus sicut inferi zelus. durus zelus quem uitae huius nulla uincit inlecebra, durus sicut inferi, per quem peccato morimur, ut uiuamus deo. Angeli quoque sine zelo nihil sunt et substantiae suae amittunt praerogatiuam, nisi eam zeli ardore sustentent. denique in Apocalypsi Iohannis dominus ad angelum Laodiciae dicit: scio opera tua: neque frigidus es neque calidus. utinam frigidus esses uel c-alidus. sed quia tepidus es, incipiam te euomere ex ore meo. quia dicis quod diues sum et ditatus et nullius egeo, et nescis quod tu es miser et miserabilis et mendicus et nudus et cae- cus, consulo tibi ut emas a me aurum igne probatum. hic est dei zelus, hoc est fidei uapor deuotionisque feruor. qui nos uelut
Abbreviated transcription (Latin):
domustuȩ deuotauit me. Sicut enim
ante in adam deuora uerot hominẽ
mors prȩualens. ita telus deuorxuit
quem uiuificauit in xp̃o. Telum habuit
helias. & deo raptus adcelum est. Te¬
lans inquit. ⁊elaui dnm̃. Telum matha¬
thias habuit. anus quiaduersus sacri¬
legia anthiochi excitauit dĩplebem¬
Zelum quihabent: om̃s sibi inimicossuos
putant qui sunt hostes dĩ. quãuis pa¬
trem. fratrẽ. sorores. De omnib dicit:
in hostes facti sunt mihi. sicut dauidait
Quid multa : a postolus quoq dñi hoc de¬
claratus est nomine. ut iudas zelotes
diceretur : sicut legimus in euangelio.
Z elo fidei. populus gentilium uitam sibi
ad quisiuit aeternam : quã neglegentia
atq desidia. iudeorum populus amisit
Ideoq scriptum .ẽ. Telus adp̃hendit
populum ineruditum. Qm̃ populus
quierat eruditus in lege. nullum fidei
habebat ardorem : contulit se ad gentes.¬
Telus cuius tanta est gratia. ut electio¬
nis progatiuam uirerit. & eruditio

Expanded text:
domus tuae deuorauit me. sicut enim domus tuae deuorauit me. sicut enim ante in Adam deuorauerat hominem mors praeualens, ita zelus deuorauit quem uiuificauit in Christo. zelum habuit Helias et ideo raptus ad caelum est — zelans, inquit, zelaui dominum -. zelum Mattathias Butanus, qui aduersus sacrilegia AntZelum qui habent, omnes sibi inimicos suos putant qui sunt hostes Dei, quamvis patrem, fratres, sorores. De omnibus dicit: In hostes facti sunt mihi , sicut David ait. Quid multa? Apostolus quoque Domini hoc declaratus est nomine, ut Judas Zelotes diceretur, sicut legimus in Evangelio . 13. Zelo fidei populus gentilium vitam sibi acquisivit aeternam, quam negligentia atque desidia Judaeorum populus amisit. Ideo scriptum est: Zelus apprehendit populum ineruditum ; quoniam populus qui erat erudihabebat ardorem. contulit se zelus ad gentes. cuius tanta est gratia, ut electionis praerogatiuam uicerit. ut eruditio
Abbreviated transcription (Latin):
& nunc finees: arripe gladiũ uerbi.
interfice ꝑfidiam. iugulato heresim.
neꝓpt̃ eum populus uniuersus in te¬
reat: urget ira cęlestis: percute ipsã
uuluam impietatis generatoriamq
ꝑfidiȩ ne partus formet᷑ infelix.
nead ulterina conceptio diffundat
seminarium p̃uaricationis & scele¬
ris. ut dñs te cd̃ stituat testam̃tum
debet sacerdos: qui incorruptã ser¬
uare stud& eccłȩ castitatem. & ideo
priecceps sacerdotũ dicit: Telus do¬
mustue cõmeditine. Et finees sacer¬
dos erat. & ne pos sacerdotis. et filius
sacerdotis. Bonus telus & utilis in
sacerdote : prȩcipue. nenegglegens
ne remissussit. Melius est ut unius aut
duorum damnationeeͥplurimilibe¬
rentur: quã duorũ absolutione plu¬
res periditentur. Ex qui siuit in¬
quidmẽ zelus domustuȩ. Dides qr
telus dĩ gratia est. qui exquirit qui
superuenit. quise iusti in fundit pectori:
Telus dĩ uitaest. Deniq dñsait. Telus

Expanded text:
et nunc, Phinees, arripe gladium uerbi, et nunc, Phinees, arripe gladium uerbi, interfice perfidiam, iugulato haeresim, ne propter eam populus uniuersus intereat. urget ira caelestis: percute ipsam uuluam impietatis generatoriumque perfidiae, ne partus formetur infelix, ne adulterina conceptio diffundat seminarium praeuaricationis et sceleris, ut dominus tecum statuat testamentumdebet sacerdos, qui incorruptam seruare studet ecclesiae castitatem, et ideo princeps sacerdotum dicit: zelus domus tuae conrodit m e. et Phinees sacerdos erat et nepos sacerdotis et filius sacerdotis. bonus zelus et utilis in sacerdote, praecipue ne neglegens, ne remissus sit. melius est ut unius aut duorum damnatione plurimi liberentur quam duorum absolutione plures periclitentur. Exuuisiuit, inquit, me zelus domus tuae. uides quia zelus dei gratia est, qui exquirit, qui superuenit, qui se iusti infundit pectori. zelus dei uita est. denique dominus ait: zelus
Abbreviated transcription (Latin):
emulatus . ẽ. zelum meum in illis: & non
consumaui filios isrħ inzelomeo: sicut
dixi. Ecce ego doei testamentũ pacis.
& erit illi & semini eius post eũ testam̃tũ
sacerdotii aeternum. propter quod
emulatus est dm̃ suum: & non exorauit
ꝓfiliis israel. Cesa iacebant xxiiii.
milia populorum. tendebat poena
in om̃s nec ullus finis exitii adripuit
siro masthen Finees. duos occidit in¬
terdicta sibi consuetudine copulatos.
redemit om̃s. indignationẽ dñi miti¬
gauit. dedit uictoriam : quib: negabat
salutem. Quã salutaris igitur est
dĩ zelus: Non unius tẽporis illud ui¬
tium fuit. &nunc madianitis mis¬
cetur iudeo. Madianitis est: que nul¬
lo est uxoris legitimȩ copulata con¬
iugio. nullo fidei iuncta consortio.¬
Madianitis est hereticorum ꝑfidia: cum
populum dĩ temptat. Quã multis po¬
pulis meretrix ista feralis in repsit.
que publico funere totum populum
communi morte tumulauit: Nesi

Expanded text:
aemulatus est zelum meum in illis. et non aemulatus est zelum meum in illis. et non consummaui filios Israel in zelo meo. sic dixi: ecce ego do ei testamentum pacis et erit illi et semini eius post eum testamentum sacerdotii aeternum. propter quod aemulatus est deum suum et non exorauit pro filiis Israel. caesa iacebant uiginti quattuor milia populorum; tendebat poena in omnes nec ullus finis exitii. adripuit siromasten Phinees, duos occidit interdicta sibi consuetudine copulatos, redemit omnes, indignationem domini mitigauit, dedit uictoriam quibus negabat salutem. quam salutaris igitur est dei zelus! Non unius temporis illud uitium fuit; et nunc Madianitis miscetur Iudaeo. Madianitis est quae nullo est uxoris legitimae copulata coniugio, nullo fidei iuncta consortio.Madianitis est haereticorum perfidia, cum populum dei temptat. quam multis populis meretrix ista feralis inrepsit, quae publico funere totum populum communi morte tumulauit! ueni
Abbreviated transcription (Latin):
sius: neq sine ipsius iudicio intribulati¬
ones uenimus. Hlaec iustorum est
consolatio: hoc. ẽ. dñi iudicium. Deniq
& supra habes : memor fui iudiciorũ
tuorum. quȩ a scło sunt & me consolatꝰ
sum. Aduertis ergo quia dñĩ iudicia
consolationes sunt: Mandasti iusti¬
tiam testimonia tua: & ueritatẽ tuã
nimis. Otrum nimis mandasti anni¬
miam ueritatem : sed &nimia ueritas.
plena laudis. & nimium mandare.
ꝓuidentię atq cautelȩ est. Ꝙenim in¬
firmos nouerat : ideo sepius ad mõnebat.
ut non obliuiscerent᷑. Seqͥtur uersus testius.
EX QISIUITME TELUS DO¬
MUS TUE. qm̃ inimicimei
oblitisunt uerborũ tuorũ
st zelus aduitam. & est zelus
admostem. Ad uitã zelus est.
diuina prȩcepta seruare &
amore dñi eius custodire mandata: ut
fecit finees de quo legimus innumers.
dicente dño ad moysen. finees filius
eleatar filii aaron sacerdotis sed auit
furorem meum afiliis i srħ. in eo quod

Expanded text:
sius neque sine ipsius iudicio in tribulatisius neque sine ipsius iudicio in tribulationes uenimus. haec iustorum est consolatio, hoc est domini iudicium, denique et supra habes: memor fui iudiciorum tuorum quae a saeculo sunt et me consolatus sum. aduertis ergo quia domini iudicia consolationes sunt. Mandasti iustitiam m testi monia tua et ueritatem t u a m nimis. utrum \'nimis mandasti an \'nimiam ueritatem\' ? sed et nimia ueritas plena laudis et nimium mandare prouidentiae atque cautelae est. etenim infirmos nouerat; ideo saepius admonebat, ut non obliuiscerentur. Sequitur uersus tertius: exquisiuit me zelus d omus tuae, quoniam inimici mei obliti sunt uerb or um tuorum. est zelus ad uitam et est zelus ad mortem. ad uitam zelus est diuina praecepta seruare et amore domini eius custodire mandata, ut fecit Phinees, de quo legimus in Numeris dicente domino ad Moysen: Phinees filius Eleazar filii Aaron sacerdotis sedauit furorem meum a filiis Israel in eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
Ananias in actib apostolorũ faxudati
pretii. quod deagri uenditione per¬
cepesiat crimen ad miseratꝰ qui potuȩ¬
rat nihil offessle. & crimen euadere
Oerum nequis in pune circũ scribendos
a postolos arbitretur. aut miseri cordiȩ
suȩ munus fraude contaminare ꝑfidiȩ.¬
mosti ad dictus aeternȩ. uniuersos ad fi¬
dei studium iusto terrore conposuit.
Farao cum populo suo fluctib mersus.
mundanȩ conuersationis exemplũ est.
nequis dĩ populum ꝑsequatur. Deniq
potuit eum uoluntati suę facere oboe¬
dientem: sed eius pęna om̃s uoluit em̃¬
dari . Ideoq dicit ad eum dñs. Quia
ad hoc ipsumte suscitaui ut ostendam
inte uirtutem meam: & ad nuntietur
nomen meum in uniuersa terra. Non
utiq: dñs suȩ laudis: sed nr̃ȩ correctio¬
nis increm̃ta querebat. Om̃s ergo se¬
quentes discunt. iustus es dñẽ. &
rectum iudicium tuum. Neq enim
tradimur aduersariis sine iudicio ip¬

Expanded text:
Ananias in Actibus apostolorum fraudati Ananias in Actibus apostolorum fraudati pretii, quod de agri venditione perceperat, crimen admisit, qui potuerat nihil offerre, et crimen evadere. Verum ne quis impune circumscribendos apostolos arbitraretur, aut misericordiae suae munus fraude contaminare perfimorti addictus aeternae, universos ad fidei studium justo terrore composuit. Pharao cum populo suo fluctibus mersus mundanae conversationis exemplum est, ne quis Dei populum persequatur. Denique potuit Deus eum voluntati suae facere obedientem, sed ejus poena omnes voluit emendari. Ideoque dicit ad eum Dominus: Quia ad hoc ipsum te suscitavi, ut ostendam in te uirtutem meam et adnuntietur nomen meum in uniuersa terra. non utique dominus suae laudis, sed nostrae correctionis incrementa quaerebat. Omnes ergo sapientes dicunt: iustus es, domine, e t rectum iudicium tuum. neque enim tradimur aduersariis sine iudicio ip
Abbreviated transcription (Latin):
pse pater fidei abraham cumadimmo¬
landum unicus asene filius posceretur:
paternȩ pietatis affectum. diuinȩ con¬
fessione iustitiȩ tempenaebat dicens. Iustꝰ
es dñe : non enim posscis alienum sed tuũ
reposcis: ipsum tibi restituo quẽ dedisti¬
łl unc imitatus iob: extinctis liberis.
matrimonioq: nudatus amisso: amictũ
sui corporis scindens ait. Nudus natꝰ
sum : nudus inquid & moriar. Dñs de¬
dit. dñs abstulit. sit nomendñi benedic¬
tum. Omnes ergo iustum dñm praedi¬
cemus: & quimoribunda sepulchro o mo
sua membra componit. & quidampno
feritur aut funere filiorum: dicat
iustus est dñs. Quid enĩ nr̃oc amittimꝰ
Clamat apłs. Quidhabes qđ nonacce¬
pisti : quod habemus ergo: accepimus.
Quod igitur amittimus: reddimus non
amittimus. Iustus inpericulis: iustys
indamnis. iustus in ultionib est: non
solum quia unus quisq iustȩ culpe suȩ
pretium luit: uerum &iam quia dum
unus punitur. plurimi corriguntur.

Expanded text:
ipse pater fidei Abraham, cum ad immoipse pater fidei Abraham, cum ad immolandum unicus a sene filius posceretur, paternae pietatis affectum diuinae confessione iustitiae temperabat dicens: iustus es, domine. non enim poscis alienum, sed tuum reposcis; ipsum tibi restituo quem dedisti. hunc imitatus Iob extinctis liberis patrimonioque nudatus amisso amictum sui corporis scindens ait: nudus natus sum, nudus, inquit, et moriar. dominus dedit, dominus abstulit; sit nomen domini benedictum m. Omnes ergo iustum dominum praedicemus. et qui moribunda sepulchro sua membra conponit et qui damno feritur aut funere filiorum, dicat: iustus es, domine. quid enim nostrum amittimus ? clamat apostolus: quid habes quod non accepisti ? quod habemus ergo accepimus, quod igitur amittimus reddimus, non amittimus. iustus dominus in perculis, iustus in damnis, isolum quia unusquisque juste culpae suae pretium luit: verum etiam, quia, dum unus punitur, plurimi corriguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
tauit. aforis sinefiliis fecit: & ab intus
mors. Clamabant hebrei. cum ꝓp̃ter
uistutem deuotionis & fidei gratiam.
fornacis ardentis ambirentur incendiis.
iustus es dñe in omnib quȩ fecisti. &
ideo meruerunt ut in lesi ignibus dñi
iustitias predicarent. Daniel quoq
propheta secundo in lacum missus leo¬
num. & inmaniũ ferarum seuitia atq:
hosore circum a datus. recta omnia
in conspectu esse dñi in ꝑterrito clamo¬
re iactabat. Ionas inclusus utero
bestiali. anhelandi sp̃s uix habens cõ¬
meatum: iustus in iustorum sorte
dampnatus. clamabat deuentre ceti
inmari: cumuoto laudis & confessionis
supplico tibi. Dauid cum fugeret afa¬
cie absalon. parricidalib: armis &
terris pulsus. & regno egressus. cum
ꝓtotius populi seoffestetꝰ excidio. di¬
cebat. Iustus es dñe: & rectũ iudicium
tuum. Grexan nocens iste quid fecit:
Ego pastor fecimalum. Apud iustum
dm̃ pęna deculpę auctore sumatur

Expanded text:
tautaumors . Clamabant Hebraei cum propter virtutem devotionis, et fidei gratiam fornacis ardentis ambirentur incendiis: Justus es, Domine, in omnibus quae fecisti ; et ideo meruerunt ut illaesi ignibus, Domini justitias praedicarent. Daniel quoque propheta secundo in lacum missus leonum, et immanium ferarum saevitia atque horrore circumdatus, recta omnia in conspectu esse Domini imperterrito clamore jactabat . Jonas inclusus utero bestiali, anhelandi spmeatum iustus iniustorum sorte damnatus clamabat de uentre ceti in mari: c um uoce laudis et confessionis supplic-o tibi. Dauid cum fugeret a facie Abessalon parricidalibus armis et telis pulsus et regno egressus, cum pro totius populi se offerret excidio, dicebat: iustus es, domine, e t rectum i u dicium tuum. grex innocens iste quid fecit? ego pastor feci malignum. apud iustum deum poena de culpae auctore sumatur.
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ irascitur. Sicut ultor culpȩ: ita
moderator. ẽ. pęne. Sicut uindex pec¬
catorum: ita remunerator. ẽ. uirtutũ
obtimorumq: meritorum. Qui uult dare
p̃miũ. debet spectare certamen. quia
nemo sine certamine coronatur. Sinit
ergo nos sepe tẽptare: uolens iustę pre¬
mia dare luctanti utiq non dormienti
N on decet redimitos floribus corona: sed
puluerulentos. nec molles delicus. sed
labore exercitos ornat uictoria. Iustꝰ
ergo : in aduersissuis iustitiamdĩ laudat
Sed non hoc sentit amissis teneris parens
libris: non in maturo nupte uiduatus
consortio. noneger indolore. non nau¬
fragus inpericulo. non reus iniudicio.
non captiuus in laqueo. Clamat tam̃
hȩeremias cum futurȩ adnuntians po¬
pulis captiuitatis aerumnam. in luti
uosagine turpi. necandus in luuiȩ mer¬
geretur : iustuses dñe. Clamabat iterũ :
cumuictȩ plebis miserandis seruitus auge¬
retur Iustus est dñs. quia os eius in ri¬

Expanded text:
semper irascitur; sicut ultor culpae, ita semper irascitur; sicut ultor culpae, ita moderator est poenae, sicut uindex peccatorum, ita remunerator est uirtutum optimorumque meritorum. qui uuit dare praemium, debet spectare certamen, quia nemo sine certamine coronatur. sinit ergo nos saepe temptari. uolens iuste praemia dare luctanti utique, non dormienti. non decet redimitos floribus corona, sed puluerulentos nec molles deliciis, sed labore exercitatos ornat uictoria. Iustus ergo in aduersis suis iustitiam dei laudat. sed non hoc sentit amissis teneris parens liberis, non inmaturo nuptae uiduatus consortio, non aeger in dolore, non naufragus in periculo, non reus in iudicio, non captiuus in laqueo. clamat tamen Hieremias, cum futurae adnuntians populis captiuitaris aerumnam in luti uoragine turpi necandus inluuie mergeretur: iustus es, domine. cJamat iterum, cum uictae plebis miserandis seruitiis angeretur: iustus est dominus, quia os eius inri
Abbreviated transcription (Latin):
ti bona inuitatuat: & lazarus simili¬
ter mala. Nunc autem hic consolatio¬
nem habet. tuuero cruciaris. N his
omnib: internos & uos chaos magnum
firmatum.ẽ. ut hii quiuolunt hinc
transire aduos non possint neq inde huc
transmeare. Sediam audiamus quid
iustus in consolando seloquatur
Iustus es dñe & rectũ iudiciũ tuũ.
IIMandasti iustitiã testimonia tua:
& ueritatem tuam nimis:.
cre iustus uir qui lacrimis
profluens. in uolutus ae¬
rumnis. graui supplicio delicta per¬
soluens. non tedio uincitur. non metu
frangitur. non labore lassatur. non in¬
gnetus. aut tristis.ẽ. Plerumq enim uulgꝰ
hominum sua delicta non repetens: in¬
iuste se putat tolerari quȩ patitur. At
uero uiruistus quiseipsum statim in exor¬
dio sermonis accusat: iustitiam dñi pre¬
dicat. quod meritissuis digna patiatur
Dicendo autem iustum dm̃. desua quidem
iniustitia ante ꝓnuntiat. sed de iustitia
dñi sperat & ueniam. Iustus enim. non

Expanded text:
ti bona in uita tua et Lazarus similiti bona in uita tua et Lazarus similiter mala; nunc autem hic consolationem habet, tu uero cruciaris. et in his omnibus inter uos et nos chaos magnum firmatum est, ut hi qui ueniunt hinc transire ad uos non possint neque inde huc transmeare. sed iam audiamus quid iustus in consolando se loquatur. Iustus es. domin e, et rectum iudicium tuum. mandasti iustitiam testimonia tua et ueritatem tuam nimis. uere iustus uir qui lacrimis profluens, inuolutus aerumnis, graui supplicio delicta persoluens non taedio uincitur, non metu frangitur, non labore lassatur, non ingratus aut tristis est. plerumque enim uulgus hominum sua delicta non reputans iniuste se putat tolerare quae patitur. at uero uir iustus, qui se ipsum statim in exordio sermonis accusat, iustitiam domini praedicat, quod meritis suis digna patiatur. dicendo autem iustum deum de sua quidem iniustitia ante pronuntiat. sed de iustitia domini sperat et ueniam. iustus enim non
Abbreviated transcription (Latin):
tuos magis quã uiuentes: & obtimum
supͣ hos qui nondũ natus. ẽ. qui non
uidit hocopus mali. Mortuus pre¬
fertur uiuenti : quia peccare desiuit.
Mortuo p̃fert᷑ quinatꝰ non . ẽ. quia
peccare nesciuit. Nuncdicamus
&iam dehis qui pȩnas scelerum sol¬
uerunt suorum. Nonne isti tuler̃
culpe p̃tium. Eiam non inte groc
his paena debetur. Clamat per
esaiam dñs. Consolamini populũ
meũ qe recepit demanudñi duplicia
peccata. Discite: unde plato hȩc sump¬
serit. Cruditionis gr̃a in aegyptum
profectus. ut moysi legis oracula ꝓphe¬
tarum dicta cognosceret. Audiuit
consolationem populi qui supra pecca¬
ti modum uidebatur fuisse punitus.
& hunc locum quadam adopertũ do¬
te uerborum indialogum transtulit.
quem scripsit deuirtute. Quem locum
tamen dñs in euangelio plenius com¬
p̃hendit & aꝑtius declarauit. dicens
ꝑ abrahe personam ad illum diuitem
scłi huius. Fili recordare quia recepis¬

Expanded text:
tuos magis quam uiuentes, et optimus tuos magis quam uiuentes, et optimus supra hos qui nondum natus est, qui non uidit hoc opus mali. mortuus praefertur uiuenti.quia peccare desiuit. mortuo praefertur qui natus non est, quia peccare nesciuit. Nunc dicamus etiam de his qui poenas scelerum soluerunt suorum. nonne isti tulerunt culpae pretium et iam non integra his poena debetur ? clamat per Esaiam dominus: consolamini populum meum, quia recepit de manu domini duplicia peccata. discite unde Plato haec sumpserit. eruditionis gratia in Aegyptum profectus, ut Moysi legis oracula, prophetarum dicta cognosceret, audiuit consolationem populi, qui supra peccati modum uidebatur fuisse punitus, et hunc locum quadam adopertum dote uerborum in dialogum transtulit quem scripsit de uirtute. quem locum tamen dominus in euangelio plenius conprehendit et apertius declarauit, dicens per Abrahae personam ad illum diuitem saeculi huius: fili, recordare quia recepis
Abbreviated transcription (Latin):
si fides deerat: pęnasatis fecerat. Rl¬
leuantur solutione pęnarum: ab sol¬
uunt᷑ cõm̃datione meritorum. Terti¬
um .ẽ. cũ lacrimis crim̃ abluit᷑. ut est
fletus mei. Quod &iam hoc loco. &
plerisq locis in libro spsalmoꝵ facile
reperitur. Consolatio igitur pͥmo¬
mane ordine. qm̃ non obliuiscitur ds̃
facere miseri cordi¬
am neq: in ae¬
putauerit
cohercendos. Secunda quod decursis
supplicus que propt̃ peccata nostrax
tolerauimus adueniam pertinemus.
U nde non nulli philo sophi disputar
ob ct̃. in ꝓbis ab solutionem ꝓdesse mor¬
tem : quodinilla incentiuũ sit delin¬
lomonis sit. qui parcit baculo odit
filium suũ: castigat aut̃ dñs quẽ diligit
Et infirc. Flagellũ equo & stimulus a¬
sino imperat. uirga aut̃ nationi in¬
prudenti. Poena enim corrigit : &e¬
mendat errantem. Sitalis. ẽ. quod¬
qui
emendari nonqueat : aufertur reme¬
dio. negrauioro cõmittat. Mortu¬
us enĩ iam nescit errare . Ideoq: ec¬
desiastes ait. & laudaui ego mor¬

Expanded text:
si fides deerat, poena satisfecerat. Relevantur solutione poenarum, qui absolvuntur commendatione meritorum. Tertium est, cum lacrymis crimen abluitur; ut est nus 1195 vocem fletus mei. Quod etiam hoc loco, et plerisque locis in libro Psalmorum facile repperitur. Consolatio igitur prima ordine, quoniam non obliuiscitur deus facere misericordiam neque in aeputauerit cohercendos. secunda. quod decursis suppliciis, quae propter peccata nostra tolerauimus, ad ueniam pertinemus. unde nonnulli philosophi disputarunt obesse inprobis absolutionem, prodesse mortem, quod in illa incentiuum sit delinlomonis sit: qui parcit baculo, odit filium suum, c astigat autem dominus quem diligit. et infra: flagellum equo et stimulus asino imperat, uirga autem nationi inprudenti? poena enim corrigit et emendat errantem. si talis est qui emendari non queat. aufertur e medio. ne grauiora committat; mortuus enim iam nescit errare. ideoque Ecclesiastes ait: et laudaui ego mor
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ilicationis meae. & clamabo ad excel¬
sum in diebus mcis. Animo aequo esto¬
te filii. clamate addnm̃. & extrah&
uos demanu principũ inimicorum.
Ego enim sꝑaui in illo aet̾̃no salutem
uroc̃m. Credentibus igitur indñm. ẽ
in dñi misericordia consolatio. Est¬
&iam aliud consolationis his gęnus
his quigraues soluerint poenas. ut habes
scriptum in libro isaie. Consolamini

Expanded text:
precationis meae et clamabo ad excelprecationis meae et clamabo ad excelsum in diebus meis. animo aequo estote. filii. clamate ad dominum et extrahet uos de manu principum inimicorum. ego enim speraui in illo aeterno salutem uestram. credentibus igitur in dominum est in domini misericordia consolatio. est etiam aliud consolationis genus his qui graues soluerint poenas, ut habes scriptum in Esaiae libro: consolamini
Abbreviated transcription (Latin):
peccaui stultae: fleuit igitur primo
quia clatus regia potestate. queren¬
do numerum plebis. mensurã egres¬
sus ẽ. conditionis humanȩ Deinde.
quia erroris p̃tio uindicabat᷑ inple¬
bem. sed a dño haec ꝓposita poena
fuerat non a rege ẽ. postulata.
dñi tamen secõmittendo misericor¬
diȩ. electionis causam ꝓbauit. si¬
mul qtuia propt̃ eum populus labora¬
bat ipse seofferendo ꝓpopulo ela¬
tionis soluit iniuriam pietatis ꝓ¬
decima : que latina inter p̃¬
tatione dicitur consolatio:
Osł more torrentium la¬
crimas ꝓfluentes & graues
Et qui grauib aerumnis pęnas com¬
missorum luerunt. criminũ spe¬
rant indulgentiam. & quifletibus
& lacrimis ꝓpͥa delicta lauerunt.
requiem ꝓmerentur. Haec omĩa
inscripturis diuinis quiquerit in¬
uenit. Nam & primum illud ut
indolore positos consolemur: docet
illa que in libro hieremiȩ flebilit̃
filii: ego enin derelicta sum desesta¬
exuime stolapacis. indui aut̃ stolam

Expanded text:
peccaui stulte. fleuit igitur primo, quia elatus regia Potestate quaerendo numerum plebis mensuram egressus est condicionis humanae, deinde quia sui erroris pretio uindicabatur in plebem. sed a domino haec proposita poena fuerat, non a rege est postulata. domini tamen se committendo misericordiae electionis causam probauit, simul, quia propter eum populus laborabat, ipse se offerendo pro populo elationis soluit iniuriam, pietatis prodecima, quae Latina interpretatione dicitur \'consolatio\'. post more torrentium lacrimas profluentes et graues et qui grauibus aerumnis poenas commissorum luerunt criminum, sperant indulgentiam, et qui fletibus et lacrimis propria delicta lauerunt, requiem promerentur. Haec omnia in scripturis diuinis qui quaerit, inuenit. nam et primum illud, ut in dolore positos consolemur, docet illa. quae in libro Hieremiae flebiliterfilii; ego enim derelicta sum desertaexui me stolam pacis, indui autem stolam
Abbreviated transcription (Latin):
mihi manducare & uestem indui. onmi¬
um qͣ das mihi decimam decima botibi
Nam si patres nostri spiritalem escam man¬
ducauerunt: & spiritalem potũ biber̃.
quanto magis sc̃s ia cob eybo pastus ẽ spi¬
ritali : Ille quoq intellectus hoclo¬
co sup petit nec alirnus auero ẽ. quia
iuurnior excongregatione gentium po¬
pulus. qui ante quam inxp̃o crederet
tortuoso errabat am factu. in eocorri¬
git uiam suam. quiadĩ uerba custo di¬
uit. quȩ noluit custodire populus iu¬
deorum. &idõ ille uiam salutis inurni¬
re non potuit. Con si deremus. & sequen

Expanded text:
mihi manducare et uestem indui. omnimihi manducare et uestem indui. omnium, quae das mihi, decimam decimabo tibi. nam si patres nostri spiritalem escam manducauerunt et spiritalem potum biberunt. quanto magis sanctus Iacob cibo pastus est spiritali! Ille quoque intellectus hoc loco suppetit nec alienus a uero est, quia iuuenior ille ex congregatione gentium populus, qui, antequam in Christo crederet, tortuoso errabat anfractu, in eo corrigit uiam suam, quia dei uerba custodiuit, quae noluit custodire populus Iudaeorum, et ideo ille uiam salutis inuenire non potuit. consideremus et sequen
Abbreviated transcription (Latin):
quasi custodientẽ uerba dĩ. Quod sire¬
perit᷑ iniumore. utiq & ipse est eligen¬
dus. Liquit igit᷑ ex his quod non fenre¬
tutis lon geiitas eligat᷑. sed custo cha uer¬
borum dĩ. Deniq ipse moyses hiesuon
naue. & chaleb iuurnes p̃cȩteris ad ꝓba¬
bat. quorũ consilium interrȩ electionẽ
magis quã multorum seniorũ. & ipse
secutus ẽ. & ds̃ pretulit. Unde &illud
dria cob quod supra diaamus. dĩ qui
pascit me Auiuentute mea. manifies¬
tat nobis deeo dictum. Quitulerit in
similibus enis. sedit singulariter in syon.
tempus expectat quopossit cum disci¬
plina ꝓferre sermonẽ. & ꝓpt̃ra spir¬
tali est donatus alimento. Ad huc eñ¬
eui integer. sed ueteranꝰ consilio. Hrq enĩ
dignum ẽ ut credamus. quod tantus pa¬
tniarcha decorporali cybo dixerit. ds̃
qui pascit me aiuiuentute mea. quia
nec corporalem panẽ desiderabat cum
diceret sidñs ds̃ mecum est. det panem

Expanded text:
quasi custodientem verba Dei: quod si requasi custodientem verba Dei: quod si reperitur in juniore, utique et ipse est eligendus. Liquet igittutis longaeuitas eligatur, sed custodia uerborum dei. denique ipse Moyses Iesum Naue et Caleph iuuenes prae ceteris adprobabat, quorum consilium in terrae electione magis quam multorum seniorum et ipse secutus est et deus praetulit. Unde et illud de Iacob, quod supra diximus: deus qui pascit me a iuuentute mea, manifestatur nobis de eo dictum, qui tulerit iusimilibus eius sedit singulariter, in se tempus expectans, quo possit cum disciplina proferre sermonem; et propterea spiritali est donatus alimento, adhuc aeui integer, sed ueteranus consilio. neque enim dignum est ut credamus, quod tantus patriarcha ---------- de corporali cibo dixerit: deus qui pascit me a iuuen tute mea, quia nec corporalem panem desiderabat, cum diceret: si dominus deus mecum e s t. det panem