comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aspexerit eum. uiuet. Et ita factum est.
sunt & incentiua uitiorum. quȩ animã
qͣm tangunt. sp̃uali morte ꝑimunt. Et
bene murmurans contra dñm populus.
serpentium morsibus sternebatur: ut
exordine flagelli exterioris agnosceret.
qͣntam intus ꝑnitiem murmurando pa¬
teretur. Exaltatio autem serpentis enei.
quem dum ꝑcussi aspicerent sanabant᷑:
passio est nr̃i redemptoris in cruce: in
cuius solum fide. regnum mortis & pec¬
cati suꝑatur. Recte & enim ꝑserpentes
peccata. quȩ animam simul & corpus ad
interitum trahunt exprimuntur: non so¬
lum quia igniti. quia uirulenti. quia ad
ꝑimendum sunt astuti: uerum etiam qͥa
ꝑ serpentem primi parentes nr̃i. ad peccan¬
dum ꝑsuasi. ac de immortalib sunt pec¬
cando mortales effecti. Recte ꝑserpentem
ȩneum dñs ostenditur. qui uenit in simi¬
litudinem carnis peccati: qͥa sicut ȩneus
serpens effigiem quidem ignitis serpenti¬
bus similem. sed nullum prorsus in suis

Expanded text:
aspexerit eum, vivet. Et ita factum est .aspexerit eum, vivet. Et ita factum est .sunt, et incentiva vitiorum, quae animam quam tangunt spiritali morte perimunt. Et bene murmurans contra Dominum populus serpentium morsibus sternebatur, ut ex ordine flagelli exterioris agnosceret quantam intus perniciem murmurando pateretur. Exaltatio autem serpentis aenei, quem dum percussi aspicerent, sanabantur, passio est nostri Redemptoris in cruce, in cujus solum fide 493 regnum mortis et peccati superatur. Recte etenim per serpentes peccata, quae animam simul et corpus ad interitum trahunt, exprimuntur; non solum quia igniti, quia virulenti, quia ad perimendum sunt astuti, verum etiam quia per serpentem primi parentes nostri ad peccandum persuasi, ac de immortalibus sunt peccando mortales effecti. Recte per serpentem aeneum Dominus ostenditur, quia venit in similitudinem carnis peccati , quia sicut aeneus serpens effigiem quidem ignitis serpentibus similem, sed nullum prorsus in suis
Abbreviated transcription (Latin):
celo potest ascendere in cȩlum. Unde
alias ipse dicit. Nemo uenit ad patrem
tis dicuntur cathecuminis. ut discant eiꝰ
menbris renascendo incorporari: ꝑ quem
possint ascendere in regnum dei. Et qͥa
ascensio uel in gressus regni fieri non potͤ
absq fide & sacramentis dñicȩ passionis:
recte sub infertur. Et sicut moyses exalta
Mira magisterii cęlestis arte dñs magistrũ
legis mosaice ad sp̃ualem legis eiusdem
sensum inducit: recordans hystorie ue¬
teris. & hanc infiguram sue passionis.
atq humane saluationis factam edisse-¬
rens. Narrat quippe liber numerorum:
quia ꝑtȩsus inheremo popłs isrl̃ itineris
longi ac laboris murmurauerit contra
dñm & moysen: ideoq dñs immiserit
in illum ignitos serpentes. Ad quorum
plagas & mortes plurimorum cum cla-¬
marent ad moysen. & ille oraret pro eis:
iussit eum dñs facere serpentem ȩneum.
& ponere pro signo. Qui ꝑcussus inquit

Expanded text:
coelo, potest ascendere in coelum. Unde coelo, potest ascendere in coelum. Unde alias ipse dicit: Nemo venit ad Patrem tis dicuntur catechumenis, ut discant ejus membris renascendo incorporari, per quem possint ascendere in regnum Dei. Et quia ascensio vel ingressus regni fieri non potest absque fide et sacramentis Dominicae passionis, recte infertur: Et sicut Moyses exaltavtam aeternam. Mira magisterii coelestis arte Dominus magistrum legis Mosaicae ad spiritalem legis ejusdem sensum inducit, recordans historiae veteris, et hanc in figuram suae passionis atque humanae salvationis factam edisserens. Narrat quippe liber Numerorum, quia pertaesus in eremo populus Israel itineris longi ac laboris, murmuravit contra Dominum et Moysen; ideoque Dominus immiserit in illum ignitos serpentes, ad quorum plagas et mortes plurimorum, cum clamarent ad Moysen, et ille oraret pro eis, jussit eum Dominus facere serpentem aeneum, et ponere pro signo. Qui percussus, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
enim estis corpus. xp̃i & menbra de m̃bro.
Nemo gͦ ascendit in cȩlum. nisi qui descen¬
dit de cęlo. filius hommnis qui est in celo:¬
quod est aꝑte dicere. Nemo ascendit in
cȩlum: nisi ap̃c in corpore suo qͦd ẽ eccl̃ia.
Qui in se ipso quidẽ primum cernentibus
apłis eminentiorib nimirum menbris
suis ascendit: & ex inde in menbris suis co¬
tidie ascendens se colligit in celum. Hinc
est enim quod ipsum corpus eius. inter ad¬
uersa presentis seculi deprehensum głatur.
& dicit. Nunc autem exaltauit caput
meum suꝑ inmicos meos. Ac si patenter
dicat. Qui occisum aiudeis xp̃m. caput
uidelicet meum suscitauit a mortuis. ac
frustratis omnib inimicoꝵ in sidiis suble¬
uauit in celũ: sꝑo qͦd me etiã de p̃sentib pe¬
cricłis eruens. meo capiti iungat in regno¬
lo. & ẽ i cȩlo se uera fidĩ & dilectiõis unitate
conuingat. aꝑte intelligens. quia nullo
alio ordine nisi ꝑ eum qui descendit de

Expanded text:
enim estis corpus Christi, et membra de membro . enim estis corpus Christi, et membra de membro . Nemo ergo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius homquod est aperte dicere: Nemo ascendit in coelum, nisi Christus in corpore suo, quod est Ecclesia, qui in seipso quidem primum cernentibus apostolis, eminentioribus nimirum membris suis, ascendit, et exinde in membris suis quotidie ascendens se colligit in coelum. Hinc est enim quod ipsum corpus ejus, intra adversa praesentis saeculi deprehensum gloriatur et dicit: Nunc autem exaltavit caput meum super inimicos meos . Ac si patenter dicat: Qui occisum a Judaeis Christum, caput videlicet meum suscitavit a mortuis, ac frustratis omnibus inimicorum insidiis, sublevavit in coelum, spero quod me etiam de praesentibus periculis eruens, meo capiti jungat in regnost in coelo, se vera fidei et dilectionis unitate conjungat; aperte intelligens quia nullo alio ordine, nisi per eum qui descendit de
Abbreviated transcription (Latin):
Et qu a ratione dicitur nisi qui descendit
de cęlo filius hominis qui est in celo: nͥ
quia una xp̃i ꝑsona est induab existens
naturis : Atq ideo filius hominis recte
dr̃. & descendisse de cęlo. & ante passionẽ
fuisse in celo: quia quod in sua natura
habere non potuit. hoc in filio dei aquo
substantia sed in homine assumpto san¬
guinem quem pro ȩccłia funderet habuit.
Hinc etiam psalmista dicit. Ascendit ds
iniubilatione. Quomodo enim d̾s nisi
in homine ascenderet: qui in sue natura
maiestatis semꝑ ubiq presens adest: S
& hoc querendum. quomodo dictum
sit. & nemo ascendit in celum nisi qui
descendit de cȩlo: cum omnes electi ueracit᷑
confidant ascensuros se incȩlum promit¬
tente sibi dño. quia ubi sum ego illic &
minister meus erit. Cuius tamen nodũ
questionis aꝑtissima ratio soluit. quia
itemq omnes electi eiusdem capitis m̃bra
sunt. dicente apł̃o. Et ipsum dedit capuit.
supra omnem ȩccł̃iam. Et rursum. Uos

Expanded text:
asc. in c. nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo, nisi quia una Christi persona est in duabus existens naturis? Atque ideo Filius hominis recte dicitur et descendisse de coelo, et ante passionem fuisse in coelo, quia quod in sua natura habere non potuit, hoc in Filio Dei a quo substantia, sed in homine assumpto sanguinem quem pro Ecclesia funderet, habuit. Hinc etiam Psalmista dicit: Ascendit Deus in jubilatione . Quomodo enim Deus nisi in homine assumpto ascenderet, qui in suae natura majestatis semper ubique praesens adest? Sed et hoc quaerendum quomodo dictum sit: Et nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, cum omnes electi veraciter confidant ascensuros se in coelum, promittente sibi Domino, Quia ubi ego sum, illic et minister meus erit . Cujus tamen nodum quaestionis apertissima ratio solvit, quia itemque omnes electi ejusdem capitis membra sunt, dicente Apostolo: Et ipsum dedit caput supra omnem Ecclesiam ; et rursum: Vos
Abbreviated transcription (Latin):
est ascensio eius ad uitam sempiternam:
terrena uero ex altatio eius ad mortem tem
uero de terrenis. Et sicut moy ses exalta¬
uit serpentem in deserto: ita exaltari opor¬
tet filium hominis. Merito autem quẽ¬
ritur quomodo dicatur filius hominis.
uel descendisse de cȩlo: uel eo tempore qͦ
hȩc in terra loquebat᷑ iam fuisse in oȩlo.
Nota est namq confessio fidei catholicȩ:
quia desdens de celo filius dei. filium ho¬
minis in utero uirginali suscepit: eumq
completa dispensatione passionis sue
resuscitauit a mortuis. & assumpsit in ce¬
lum. Non gͦ caro xp̃i descendit de cęlo

Expanded text:
est ascensio ejus ad vitam sempiternam; est ascensio ejus ad vitam sempiternam; terrena vero exaltatio ejus ad mortem tempcoelo. Subjungit vero de terrenis: Et sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet Filium hominis. Merito autem quaeritur quomodo dicatur Filius hominis, vel descendisse de coelo, vel eo tempore quo haec in terra loquebatur, 492 jam fuisse in coelo? Nota est namque confessio fidei catholicae, quia descendens de coelo Filius Dei, Filium hominis in utero virginali suscepit, eumque completa dispensatione passionis suae resuscitavit a mortuis, et assumpsit in coelum. Non ergo caro Christi descendit
Abbreviated transcription (Latin):
nem regni celestis. Querente autem ad¬
huc nichodemo quomodo possint hec
fieri. subiungit dñs dicens. Tu es magist
in isrł I& hȩc ignoras: Non quasi insul¬
tare uolens ei qui magister uocetur. cur
sit ignarus sacramentorum celestium:
sed adhumilitatis illum uiam ꝓuocans.
sine qua ianua celestis non potest inue¬
niri. Si terrena dixi uob & non creditis:
quomodo si dixero uob̃ celestia credetis ⁊
Terrena illis dixit. ut in suꝑiori lectione
inuenimus: tum de passione ac resurrec¬
tione sui corporis. quod de terra assumpse¬
rat loqueretur dicens. Soluite templum
hoc & intribus diebus excitabo illud. Non
tamen credebant uerbo quod dixit : sed
non de alio. qͣm de templo corporis sui
diceret.Qui gͦ terrena audientes non ca¬
unt: Addit autem adhuc dñs. & de cęle¬
stib sacramentis. & de terrenis instruere
eum: quem uidet sapienter ac diligenter
his quȩ audit intendere. Cȩlestis namq

Expanded text:
nem regni coelestis. Quaerente autem adnem regni coelestis. Quaerente autem adhuc Nicodemo quomodo possint haec fieri, subjungit Dominus, dicens: Tu es magister in Israel, et haec ignoras? Non quasi insultare volens ei qui magister vocetur, cum sit ignarus sacramentorum coelestium, sed ad humilitatis illum viam provocans, sine qua janua coelestis non potest inveniri. Si terrena dixi vobis, et non creditis, quomodo, si dixero vobis coelestia, credetis? Terrena illis dixit, ut in superiore lectione invenimus, cum de passione ac de resurrectione sui corporis, quod de terra assumpserat, loquerethoc, et in tribus diebus excitabo illud . Non tamen credebant verbo quod dixit, sed nnon de alio, quam de templo corporis sui diceret. Qui ergo terrena audientes non caunt? Addit autem Dominus adhuc, et de coelestibus sacramentis, et de terrenis instruere eum, quem vidit sapienter ac diligenter his quae audit, intendere. Coelestis namque
Abbreviated transcription (Latin):
substantia sp̃c inuisibilis est nr̃is aspectib.
ita is qui ꝑ grãm di renouatur inuisibi¬
liter fit sp̃ualis & dei filius: cum unsibi¬
liter omnib caro & filius hominis appa¬
reat. Sequit᷑. Non mireris quia dixi tͥ.
oportet uos nasci denuo. Sp̃c ubi uult
spirat: & uocem eius audis: sed non scis ũn
ueniat aut quo uadat. Sic est omnis qui
natus est ex sp̃u. Sp̃c ubi uult spirat: quia
cum te presente loquitur issqui sp̃u sancto
repletus est. Sed non scis unde ueniat &
quo uadat: quia etiam si te presente quem¬
piam sp̃c adhoram impleuerit. non potes
uidere quomodo in eum intrauerit uel
quomodo redierit. quia natura est inui¬
sibilis. Sic est omnis. qui natus est ex
sp̃u. Et ipse enim inuisibiliter agente spñ.
incipit ẽẽ quod ñ erat.ita ut infideles nes¬
ciant unde ueniat aut quo uadat: icdẽ
quia ã grͣa regenerationis uenit iadop¬
tionem filiorum dei. & uadit inꝑceptio¬

Expanded text:
substantia spiritus invisibilis est nostris aspectibus, substantia spiritus invisibilis est nostris aspectibus, ita is qui per gratiam Dei renovatur invisibiliter, fit spiritualis et Dei filius, cum visibiliter omnibus caro et Filius hominis appareat. Sequitur: Non mireris quia dixi tibi, Oportet vos nasci denuo. Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis: sed non scis unde veniat, aut quo vadat. Sic est omnis qui natus est ex spiritu. Spiritus ubi vult spirat, quia cum te praesente loquitur is qui Spiritu sancto repletus est, sed non scis unde veniat, et quo vadat: quia etiamsi te praesente quempiam Spiritus ad horam impleverit, non potes videre quomodo in eum intraverit, vel quomodo redierit, qui natura est invisibilis. Sic est omnis qui natus est ex Spiritu. Et ipse enim invisibiliter agente Spiritu incipit esse quod non erat, ita ut infideles nesciant unde veniat, aut quo vadat, id est, quia a gratia regenerationis venit in adoptionem filiorum Dei, et vadit in perceptio
Abbreviated transcription (Latin):
momenta proficit. Spiritalis autem ge¬
neratio: tota ininsibiliter agitur. Nam
uidetur quidem baptizandus in fontem
descendere uidetur aquis intingi. uidet᷑
de aquis ascendere: quid autem in illo
lauachrum regenerationis egerit mim¬
me potest uideri. Sola hoc fidelium pie¬
tas nouit: quia peccator in fotem descen¬
dit. sed purificatus ascendit. filius mor¬
tis descendit: sed filius resurrectionis ascen¬
dit. filius preuaricationis descendit: sed fi¬
lius reconciliationis ascendit. filius irȩ
descendit : sed filius miscd̃ie ascendit.
F ilius diaboli descendit: sed filius dei as¬
cendit. Sola hȩc eccl̃ia mater quȩ gẽne¬
rat. nouit: cȩterum oculis insipientium
uit. totumq ludus eẽ quod agitur. Un¬
de in fine uidentes glam scõrum dicent
computati sunt inter filios dei: Et apłs
aqua & sp̃u regeneratur. inuisibiliter
li efficitur sp̃ualis. Qui ideo recte non solum
sp̃ualis sed etiam sp̃c uocatur: quia sicut

Expanded text:
momenta proficit, spiritualis autem regemomenta proficit, spiritualis autem regeneratio tota invisibiliter agitur. Nam videtur quidem baptizandus in fontem descendere, videtur aquis intingi, videtur de aquis ascendere; quid autem in illo lavacrum regenerationis egerit, minime potest videri. Sola hoc fidelium novit pietas quia peccator in fontem descendit, sed purificatus ascendit: filius mortis descendit, sed filius resurrectionis ascendit; filius praevaricationis descendit, sed filius reconciliationis ascendit; filius irae descendit, sed filius misericordiae ascendit; filius diaboli descendit, sed filius Dei ascendit. Sola haec Ecclesia mater quae generat novit: caeterum oculis inspicientiumvit, totumque ludus esse quod agitur. Unde in fine videntes gloriam sanctorum dicent computati sunt inter filios Dei? Et apostaqua et Spiritu regeneratur, invisibiliter li efficitur spiritualis. Qui ideo recte non solum spiritualis, sed etiam spiritus vocatur, quia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
etiam de spiritali est gen̾atione sentiendũ:
ne quaqͣm tudelicet eam postquam semel
expleta fuerit posse repeti. Siue enim
hereticus. siue scismaticus. siue facinoro¬
sus quisq in confessione scę trimitatis
baptizet. non ualet ille qui ita baptiratꝰ
est a bonis catholicis rebaptitari: ne con-¬
fessio uel inuocatio tanti nominis iuidea¬
tur annullari. Sed quia nichodemus
ad primam dñi responsionem sollicitꝰ
quomodo sit intelligenda diligenter
inquirit. meretur iam plenius instrui:
& quia secunda natiuitas non carnaliss
sit spiritalis audire. Respondit namq¬
introire in regnum dei. Cuius natiuitatis
modum subsequenter exponens. prorsus¬
q a carnali distingnens ait. Quod natũ
est ex carne caro ẽ. Et quod natum est
ex sp̃u sp̃c est. Natura sp̃c inuisibilis. car¬
nis est uisibilis: atq ideo carnalis genera¬
tio insibiliter amministratur uisibilib
incrementis. Qui carne nascitur: ꝑ etatũ

Expanded text:
etiam de spiritali est regeneratione sentiendum. etiam de spiritali est regeneratione sentiendum. Nequaquam videlicet eam postquam semel expleta fuerit, posse repeti. Sive enim haereticus sive schismaticus facinorosus quisque in confessione sanctae Trinitatis baptizet, non valet iest, a bonis catholicis rebaptizari, ne confessio vel invocatio tanti nominis videatur annullari. Et quia Nicodemus ad primam Domini responsionem sollicitus, quomodo sit intelligenda diligenter inquirit, meretur jam planius instrui, et quia secunda nativitas non carnalis est, sed spiritalis, audire; respondit namqintroire in regnum Dei. Cujus nativitatis modum subsequenter exponens, prorsusque a carnali distinguens, ait: Quod natum est ex carne, caro est: et quod natum est ex spiritu, spiritus est. Natura spiritus invisibilis, carnis visibilis est; atque ideo carnalis generatio visibiliter administratur visibilibus incrementis: qui in carne nascitur, per aetatum
Abbreviated transcription (Latin):
Quis &e enim sine lauacro regenerationis re¬
missionem peccatoꝵ consequi. & regnum
ualet intrare cȩlorum: Sed nichodemꝰ
qui nocte uenit ad dñm: nec dum lucis¬
istius mysteria caꝑe nouerat. Nam &
nox in qua uenit. ipsam eius qua preme¬
batur ignorantiam designat. Nec dum
enim eorum numero sociatus erat quib
ait apłs. Fuistis aliqͣndo tenebre nunc
autem lux in dño: sed inter eos potius re¬
manebat: quib loquitur ysaias. Surge
illuminare iherłm quia uenit lumen tu¬
um: & gła dñi suꝑ te orta est. Respondit¬
uentrem matris suȩ iterato introire & nas¬
ci: Quia enim scd̃ȩ natiuitatis adhuc nes¬
cuis ꝑseuerabat. de salute autem sua iam
sollicitus extiterat. necessario de una qͣm
nouerat natiuitate an posset iterari. uel
quo ordine regeneratio posset impleri qͣ¬
rebat: ne huius expers remanendo. uite
cȩlestis particeps eẽ nequiret. Notandũ
autem quia quod de carnali dixit. hoc

Expanded text:
Quis etenim sine lavacro regenerationis, reQuis etenim sine lavacro regenerationis, remissionem peccatorum consequi, et regnum valet intrare coelorum? Sed Nicodemus, qui nocte venit ad Jesum, necdum lucis mysteria capere noverat; nam et nox, in qua venit, ipsam ejus qua premebatur ignorantiam designat; necdum enim eorum numero sociatus erat, quibus ait Apostolus: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino ; sed inter eos potius remanebat, quibus loquitur Isaias: Surge, illuminare Jerusalem, quia venit lumen tuum, et gloria Domini super te orta est . Responditventrem matris suae iterato introire et renasci? Quia enim secundae nativitatis adhuc nescius perseverabat, de salute autem sua jam sollicitus exstiterat, necessario de una quam noverat nativitate, an posset iterari, vel quo ordine regeneratio posset impleri, quaerebat: ne hujus expers remanendo vitae coelestis particeps esse nequiret. Notandum autem, quia quod de carnali dixit, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
princeps udeorum uenit
ad dñm nocte. cupiens
secreta eius allocutione
plenius discere mysteria
fidei: cuius aꝑta ostensione signorum aliqͣte¬
in uestigare promeru it. Rabbi inquit:
scimus quia a deo uenisti magister. Nemo
enim potest hȩc signa facere quȩ tu facis:
nisi fuerit deus cum eo. Adeo gͥ ih̃m ue¬
nisse ad magisterium celeste mundo adhi¬
bendum confessus est: dm̃ cum illo fuisse
tamen ipsum deum ẽẽ cognouit. Sed quia
quem magistrum nouerat ueritatis. studi¬
ose docendus adiit. merito ad agnitionem
diunitatis eius ꝑfecte doctus subiit: meri¬
to utruisq natiuitatis eius diuinȩ sciliat
& humane. sed & passionis atq ascensionis
ipsius archana ꝑcepit: nec non etiam mo
sacramenta dño reuelante didicit. Respon¬
dit enim iħc. & dixit ei. Amen amen dico
tibi nisi quis natus fuerit denuo: non po-¬
test uidere regnum dei. Quȩ sententia tan
to aꝑtius cunctis fidelib luce t: qͣnto con¬
stat quia sine huius luce fideles eẽ neq̃unt

Expanded text:
princeps Judaeorum venit ad Dominum nocte, cupiens secreta ejus allocutione plenius discere mysteria fidei, cujus aperta ostensione signorum aliquateinvestigare promeruit. Rabbi, inquit, scimus quia a Deo venisti magister. Nemo enim potest haec signa facere quae tu facis, nisi fuerit Deus cum eo. A Deo igitur Jesum venisse ad magisterium coeleste mundo adhibendum confessus est, Deum cum illo fuisse tamen ipsum Deum esse cognovit. Sed quia quem magistrum noverat veritatis, studiose docendus adiit, merito ad agnitionem divinitatis ejus perfecte doctus subiit, merito utriusque nativitatis ejus, divinae scilicet et humanae, sed et passionis atque ascensionis ipsius arcana percepit: necnon etiam modsacramenta, Domino revelante, didicit. Respondit Jesus, et dixit ei: Amen amen dico tibi, nisi quis natus fuerit denuo, non potest vito apertius cunctis fidelibus lucet, quanto constat quia sine hujus luce fideles esse nequeunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & echonomicus xenophontis pulcher¬
rimus liber est:qui non gubernatorem
uillȩ. sed dispensationem uniuerse domꝰ.
tulli o interpretante significat. Iste gͥ
dispensator accuisatus est ad dñm suum:
quod dissiparet substantiam eius. Quo
uocato dixit. Quid hoc audio de te
met ipso. Quid faciam quia dñs meus
aufert a me uillicationem: fodere n᷑
ualeo. mendicare erubesco. Scio quid
faciam. ut quando sublata fuerit ame
dispensatio. sciscipiant me in domos
suas. Nocauitq singulos debitorum do¬
mini sui: ce dixit primo. Quantum de¬
bes domino meo: Otu dixit ei. Centũ
cados olei. Ait illi. Accipe cautionem
tuam. & sedens cito. scribe quinquagita.
Demde ad alium locutus est. Eu autẽ
quantum debes: At ille respondit.
Centum choros tritici. Dicit ei. Tolle
cautionem tuam: & scribe occoginta.
Et laudauit dñs uillicum siuie dispen¬
satorem imquitatis. quod prudenter
fecerit: quia filii huius seculi prudentio¬

Expanded text:
unde et Olxovojnixog Xenofontis pulcherunde et Olxovojnixog Xenofontis pulcherrimus liber est, qui non gubernationem uillae, sed dispensationem uniuersae domus Tullio interpretante significat. iste igitur dispensator accusatus est ad dominum suum, quod dissipasset substantiam eius. quo uocato dixit: quid hoc audio de t emet ipso: quid faciam, quia dominus meus aufert a me dispensationem? fodere non ualeo, mendicare erubesco. scio, quid facidispensatio, suscipiant me in domos suas. Vocavit itaque singulos debitores domini sui, et dixit primo: Quantum debes Domino meo? Qui dixit ei: Centum batos olei. Ait illi: Tolle cautionem tuam, et sedens cito, scribe quinquaginta. Deinde ad alium locutus est: Tu autem quantum debes? At ille respondit: Centum coros tritici. Dixitque ei: Tolle cautionem tuam, et scribe octoginta. Et laudavit Dominus villicum, sive dispensatorem iniquitatis, quod prudenter fecerit: quia filii saeculi hujus prudentio
Abbreviated transcription (Latin):
medere siliquas porcorum ꝙybum. reu̾¬
sus ad patrem susceptus ẽ abeo. Frater
quoq minori inuidens senior. patris uo¬
ce corripitur. quod letari debuerit. &
tres parabolas contra phariseos & scri¬
bas locutus est: qui nolebant recipede
pęnitentiam peccatorum. & publica¬
norum salutem. Dicebat autem & ad
rabolam sicut prius ad scribas & pharise¬
os qua parabola ad cdementiam discipu¬
los hortaretur. & aliis uerbis diceret. Di¬
mittite & dimittet᷑ uobis. ut moratione
dominica. libera fronte poscatis: dimite
nobis debita nr̃a. sicut & nos dimitimꝰ
debitorib nr̃is. Quȩ ẽ gͦ parabola dñi¬
ad cdementiam discipũlos prouocãtis:
Homo quidam erat diues: qui habebat
uillicum siue dispensatorẽ. Hoc autẽ
echonomos significat. Uillicus propriȩ
uilse gubernator est: unde & auilla uil¬
licus nomen accepit. Echonomos autem:
tam pecunie qͣm frugum & omnium
quȩ domintis possidet. dispensator est.

Expanded text:
medere siliquas, porcorum cibum, revemedere siliquas, porcorum cibum, reversus ad patrem, susceptus ab eo est. Frater quoque invidens senior, patris voce correptus est, quod laetari debuerit, ettres parabolas contra Pharisaeos, et Scribas locutus est, qui nolebant recipere poenitentiam peccatorum, et Publicanorum salutem. Dicebat autem, inqurabolam, sicut prius ad Scribas, et Pharisaeos: qua parabola ad clementiam discipulos hortaretur, et aliis diceret verbis: Dimitte, et dimittetur vobis ; ut in Oratione Dominica libera fronte poscatis, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quae est ergo parabola ad clementiauidam erat diues, qui habebat uilic u m siue dispensatorem; hoc enim olxovo/xog significat. uilicus autem proprie uillae gubernator est, unde et a uilla \'uilicus\' nomen accepit. olxovofioo, autem tam pecuniae quam frugum et omnium, quae dominus possidet, dispensator est.
Abbreviated transcription (Latin):
uellem scire rati¬
onem & de quo
fonte processerit.
reuolui uolumen
euuangelicum: & inter cȩtera repperi. qͦd
appropinquantib saltiatori publicanis
& peccatoribus ut audirent eum. mur-¬
murabant pharisei & scribȩ dicentes.
Quare hic peccatores suscipit: & cõmedit
cum eis: Qui locutus est eis parabolam
centum ouium & unius perdite: quȩ in¬
uenta pastoris humeris reportata est: &
cur ẽẽt proposita statim intulit. Dico uo¬
bis. quod ita gaudium erit in cęlo suꝑ
uno peccatorẽ pęnitentiam agente:
qͣm supra nonaginta nouem iustis. qui
non habent opus pęnitentia. Aliam
quoq parabolam decem dragmarum.¬
& unius ꝑdite atq reperte cum propo¬
suisset: simili eam fine compleuit. Sic
dico uobis gauidium erit coram angłis
dei. suꝑ uno peccatore pęnitentiam agen¬
te. Tertiam quoq parabolam propositit
hominis habentis duos filios: & diuiden¬
tis inter eos substantiam. Cumq minor
facultatibus ꝑditis egere cepisset. & co¬

Expanded text:
uellem scire rationem et de quo fonte processerit, reuolui uolumen euangelicum et inter cetera repperi, quod adpropinquantibus saluatori publicanis et peccatoribus, ut audirent eum, murmurabant Pharisaei et scribae dicentes: quare iste peccatores suscipit et comedit cum eis? qui locutus est eis parabolam centum ouium et unius perditae, quae inuenta pastoris humeris reportata est, et, cur esset proposita, statim intulit: dico uobis: sic erit gaudium in caelo super uno peccatore paenitentiam agente magis quam super nonaginta non habent opus poenitentia. Aliam quoque parabolam decem drachmarum uniusque perditae, et repertae cum proposuisset, simili eam fine complevit. Sic dico vobis, gaudium erit coram Angelis Dei super uno peccatore poenitentiam agente. Tertiam quoque parabolam proposuit hominis habentis duos filios, et dividentis inter eos substantiam. Cumque minor facultatibus perditis, egere coepisset, et co
Abbreviated transcription (Latin):
qui nos possint reciꝑe in domos suas.
& mȩterna tabernacula: ut cum eis par¬
ua prebuerimus. recipiamus ab eis mag¬
na: & dantes aliena. nr̃a suscipiamus :¬
& seminemus in benedictione: ut meta¬
mus benedictionem. Qui enim parce
seminauerit. parce & mecet.

Expanded text:
qui nos possint recipere in domos suas et qui nos possint recipere in domos suas et in aeterna tabernacula, ut, cum eis parua praebuerimus, recipiamus ab illis magna et dantes aliena nostra suscipiamus et seminemus in benedictione, ut metamus benedictionem; qui enim parce seminauerit, parce et metet.
Abbreviated transcription (Latin):
sabbo transiret ad primam sabbati:
Ob hanc causam a dño predicatur quod
bene fecerit. & pro salute sua in euangelii
cdementiam de legis austeritate mutatꝰ
sit. Quod si quesieris quare uocetur uil¬
licus miquitatis. in lege quȩ dei est ini¬
quus erat uillicus. qui bene quidem
offerebat. sed non bene diuidebat: cre-¬
dens inpatrem: sed filium ꝑsequens: ha¬
bens deum omnipotentẽ. sed sp̃m sc̃m
negans. Prudentior itaq fuit paulus apl̃s
m transgressione legis. filiis quondam
lucis: qui in lege uersati xpm̃ qui dei¬
patris uerum lumen est perdiderunt.
mbrosius mediolanensis episcopus. quid
de hoc loco senserit incommentariis eiꝰ
legere poteris. Origenis & didimi in hãc
parabolam. explanationem inuenire ñ
potui. Et utrum abolita sit temporum
uetustate. an ipsi non scripserint: incer¬
tum habeo. Michi iuxta priorem inter¬
precationem hoc uidetur. quod de iniqͦ
mammona debeamus nobis amicos
facere: non quoslibet pauperes. sed eos

Expanded text:
abbato transiret ad primam Sabbati. abbato transiret ad primam Sabbati. Ob hanc causam a Domino praedibene fecerit et pro salute sua in euangelii clementiam de legis austeritate mutatus sit. quodsi quaesieris, quare uocetur \'uilicus iniquitatis\' in lege, quae dei est: iniquus erat uilicus, qui bene quidem offerebat, sed non bene diuidebat credens in patre, sed filium persequens, habens deum omnipotentem, sed spiritum sanctum negans. prudentior itaque fuit Paulus apostolus in transgressione legis filiis quondam lucis, qui in legis obseruatipatris uerum lumen est, perdiderunt. Ambrosius, Mediolanensis episcopus, quid de hoc loco senserit, in commentariis eius legere poteris. Origenis et Didymi in hanc parabolam explanationem inuenire non potui et, utrum abolita sit temporum uetustate an ipsi non scripserint, incertum habeo. mihi iuxta priorem interpretationem hoc uidetur, quod de iniquo mamona debeamus nobis amicos facere non quoslibet pauperes, sed eos,
Abbreviated transcription (Latin):
& a discipło anania salutis & fidi m̾dicare doc¬
trinã. faciã gͥ qͦd mͥ utile eẽ intelligo. ut pꝰqͣm
ꝓ iectꝰ fuero. de uillicatione mea. recipiat me
xp̃iani in domos suas. Cepitq eis qui pritis
uersabantur in lege & sic in cristo cre¬
diderant: ut arbitrarentur se
m lege iustificandos dicere legem abolitam
propħas preterisse. & quȩ antea prolucro
suerant. reputari instercora. Hocauitq du¬
os deplurimis debitorib. Primum qui
debebat centum cados olei eos uudelicet
qui fuerant exgentib congregati: & mag-¬
na indigebant miscdia dei. Et decente¬
nario numero qui plenus est atq ꝑfec
pę̧nitentͥum est. iuxta iubeleum. & illã
in euuangłio parabolam. inqua alteri
quinquagenti. alteri quinquaginta dena¬
rii dimittuntur. Scd̾m autem uocauit
popłm itideorũ: qui tritico man¬
datorum dei nutritus erat. &
debebat ei centenarium numerum : &
idẽ crederet in domini resurrectionem.

Expanded text:
et a discipulo Anania, salutis ac fidei mendicare docet a discipulo Anania, salutis ac fidei mendicare doctrinam. Faciam igitur quod mihi utile esse intelligo: ut postquam projectus fuero de villicatione mea, recipiant meChristiani in domos suas. coepitque eos, qui prius uersabantur in lege et sic in Christo crediderant, ut arbitrarentur se in lege iustificandos, docere legem abolitam, prophetas praeterisse et, quae antea pro lucro fuerint, reputari in stercora. uocauit itaque duos de pluribus debitoribus. primum, qui debebat centum batos olei, eos uidelicet, qui fuerant ex gentibus congregati et magna indigebant misericordia dei, et de centenario numero, qui plenus est atque perfpaenitentium est iuxta iubeleum et illam in euangelio parabolam, in qua alteri quingenti, alteri quinquaginta denarii dimittuntur. secundum autem uocauit populum Iudaeorum, qui tritico mandadebebat ei centenarium numerum, et X, id est crederet in Domini resurrectionem o
Abbreviated transcription (Latin):
nabant eum: carnalia & certe presentia.
spiritalibus ac futuris & quasi incertis
preponentes. Theophilus antiochẽne
ȩccłiȩ septimus post petrum apł̃m ep̃s:
opus dicta compingens ingeniz sui no¬
bis monimenta dimi̾sit: hec suꝑ hanc
parabolam. in suis commentariis est
locutus. Diues qui habebat iullicum
siue dispensatorem. deus om̃ps ẽ: quo
nichil est ditiuis. Huius dispensator
paulus. qui ad pedes gama lielis sacraᷤ
litteras didicit. legem dei susceperat dis¬
pensandam. Qui cum cepisset credentes
reptus a domino ẽ. Saule saule quid
me per sequeris: Durum est tibi contra
stimulum calcitrare. Dixitq incorde suo.
Quid faciam̃ quia magister fui & uillicꝰ:
cogor ẽẽ discipulus & oꝑariuse fõdere
non ualeo. Omnia enim mandata legis
quȩ terrȩ incubabant. cerno destructa.
& legem & prophas usq ad iohannem
baptistam eẽ finitos. Mendicare erubes¬
co: ut qͥ doctor fuerã iudeoꝵ. cogar agentib

Expanded text:
nabant eum carnalia et certa et praesentia nabant eum carnalia et certa et praesentia spiritalibus ac futuris et quasi incertis praeponentes. Theophilus, Anti- . ochenae ecclesiae septimus post Petrum apostolum epopus dicta conpingens ingenii sui nobis monumenta dimisit, haec super hac parabola in suis commentariis est locutus: diu e s, qui habebat uilicum siue dispensatorem, deus omnipotens est, quo nihil est ditius. huius dispensator Paulus, qui ad pedes GLitteras didicit , et Legem Dei susceperat dispensandam. Qui cum coepisset credentes reptus a Domino est: Saule, Saule quid me persequeris? Durum est tibi contra stimulum calcitrare . Dixitque in corde suo: Quid faciam? quia qui magister fui, et villicus, cogor esse discipulus et operarius. 867 Fodere non valeo. Omnia enim mandata Legis, quae terrae incubabant, cerno destructa: et Legem atque Prophetas usque ad Joannem Baptistam esse finitos. Mendicare erubesco, ut qui doctor fueram Judaeorum, cogar a gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
m quo nulla ẽ inquitas. qui apostolis
creditts est. si bene fuerit dispensatus.
dispensatores suos leuabit incelum :
Quamobrem sequittr. qui fidelis est in
minimo. hoc ẽ incarnalib: & in multis
fidelis erit idẽ inspiritalibus. Qui autẽ¬
in paruo est iniquus. ut non det fratrib
adutendum. quod a deo pro omnibus
est creatum: iste & inspiritali pecũnia di¬
uidenda iniquus erit: ut non pro neces¬
sitate. sed pro ꝑsonis doccrinam domini.
quȩ labuntur. non bene dispensetis:
tieras. eternasq diuitias doctrinȩ dei. qͥs
det uobis : Et sim his quȩ alienꝰ sunt:
alientm autem est a nob̃ omne quod
seculi est: infideles fuistis: ea quȩ ur̃a
sunt. & propriȩ homim deputata.
ritiam. & dicit eum qui amat pecuni¬
am. deum amare non posse. igitur &
apłis: si uelint amare deum. eẽ pecuni¬
as contempnendas. Unde scribȩ & pha-¬
risei qui erant auari. aduersum se
dictam intelligentes parabolam. stibsan-¬

Expanded text:
in quo nulla est iniquitas, qui et apostolis in quo nulla est iniquitas, qui et apostolis creditus est, si bene fuerit dispensatus, dispensatores suos leuabit in caelum! quam ob rem sequitur: qui fidelis est in minimo, hoc est in carnalibus, et multis fidelis erit, id est in spiritalibus. quiauteminparuoiniquus est, ut non det fratribus ad utendum, quod a deo pro omnibus est creatum, iste et in spiritali pecunia diuidenda iniquus erit, ut non pro necessitate, sed pro personis doctrinam domini quae labuntur, non bene dispensetis, ueras aeternasque diuitias doctrinae dei quis credet uobis ? et si in his, quae aliena sunt — alienum est autem nobis omne, quod saeculi est — infideles fuistis, ea, quae uestra sunt et proprie homini deputata, ritiam et dicit eum, qui amat pecuniam, deum amare non posse. igitur et apostolis, si uelint amare deum, esse pecunias contemnendas. unde scribae et pharisaei, qui erant auari, aduersum se dictam intellegentes parabolam subsan
Abbreviated transcription (Latin):
Audiebant autem hȩc ommia pharisei
qui erant auari: & deridebant illum.
Totum huius parabole textum posũi:
ut non nobis intellectum aliunde qͣra¬
mus. & in parabola certas nitamur
inuenire ꝑsonas. Sed interpretemur
eam quasi parabolam. hoc est simili¬
tudinem: quȩ ab eo uocatur quod alte
.proemium ueritatis ẽ. Si gͦ dispen¬
sator iniqui mammone. domini uoce
laudatur. quod de re iniqua sibi iͦti¬
ciam prepararit. & passus dispendiu᷑
dñs laudat. dispensatoris prudentiã:
quod aduersus quidẽ dnm̃ fraudu-¬
lenter sed pro se prudenter egerit:
quantomagis xp̃c qui nullum dam¬
num sustinere potest. & pronuis est
ad clementiam. laudabit discipulos
suos. si in eos qui crediti sibi stint
misericordes fuerint: Deniq post
parabolam intulit: & ego dico uob̃.
Facite uobis amicos de iniquo mam¬
breorum sed syrorum lingua. diuitiȩ
nuncupantur: quod de miquitate collectȩ
sint. Si gͦ iniquitas bene dispensata t̾itit᷑
iniusticiam: quantomagis sermo diumꝰ.

Expanded text:
audiebant autem haec omnia pharisaei, qui erant auari, et subsannabant illum. totum parabolae huius textum posui, ut non nobis intellegentiam aliunde quaeramus et in parabola certas nitamur inuenire personas, sed interpretemur eam quasi parabolam, hoc est similitudinem, quae ab eo uocatur, quod alteprooemiumue ueritatis est. si ergo dispensator iniqui mamonae \' domini uoce laudatur, quod de re iniqua sibi iustitiam praepararit, et passus dispendia dominus laudat dispensatoris prudentiam, quod aduersus dominum quidem fraudulenter, sed pro se prudenter egerit, quanto magis Christus, qui nullum damnum sustinere potest et pronus est ad clementiam, laudabit discipulos suos, si in eos. qui sibi crediti sunt, misericordes fuerint! denique post parabolam intulit: et ego dico uobis: facite uobis amicos de iniquo maHebraeorum, sed Syrorum lingua diuitiae nuncupantur, quod de iniquitate collectae sint. si ergo iniquitas bene dispensata uertitur in iustitiam, quanto magis sermo diuinus,
Abbreviated transcription (Latin):
leprosi. quȩ tumescentib uulnerib ascin¬
ditur. exalantib fecorib impleture. Sed
ecce in specie leprosi apparuit. & is qui ẽ
reuerendus suꝑ omnia. uideri despectus
infra omnia dedignatus non ẽ. Cur hoc
nisi ut nos sensu terdiores ammoneret
quatinus quisquis ei qui incelo est festi¬
nat assistere. humiliari interra. & com¬
pati etiam abiectis & despicabilib fr̃ib
neri non potest. quem disponit.ipse de
quo loquimur: qui uiuit as regnat
cum patre imnunitate sp̃c sancti deus. ꝓ
omnia secula seculorum. amereu¬

Expanded text:
leprosi, quae tumescentibus vulneribus scinleprosi, quae tumescentibus vulneribus scinditur, et exhalantibus fetoribus impletur? Sed ecce in specie leprosi apparuit; et is qui est reverendus super omnia, videri despectus infra omnia dedignatus non est. Cur hoc, nisi ut sensu nos tardiores admoneret, quatenus quisquis ei qui in coelo est festinat assistere, humiliari in terra et compati etiam abjectis et despicabilibus fratribus neri non potest, quem disponit ipse de quo loquimur, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus sancti Deus, per omnia saecula saeculorum. Ame
Abbreviated transcription (Latin):
Qua mre pensandum nobis est. qͣntum
fraterna compassio ualeat: qntum nos
ommipotenti deo miscłiȩ uiscera coniun¬
gant. Inde enim ei qui ẽ suꝑ omnia pro¬
pinquamus: unde nos ꝑ compassionem
proximi etiam sub nosmet ipsos deponimꝰ.
In rebus corporalib nemo tangit. alta msi
qui tenditur: in reb uero spiritalib cer¬
tum ẽ. quia qͣnto plus ꝑ compassionem
attrahimur. tanto altis uerius propin¬
quamus. Ecce autem redemptori huma¬
ni generis ad ȩdificationẽ nram minime
sufficit. quod inextremo iudicio dictu
nisi & ante iudicium hoc in se ostendet
quod drrisset. ut uidelicet demonstraret:
quia quisquis nunc bona opera indigentib
exibet. ei hȩc specialiter impendit. cuiꝰ
hȩc amore exhibuerit. Et tanto plus qͥsꝙ
maiorem mercedem recipit: qͣnto nec eum
despicit. qui amplus despiciendus uider᷑.
Quid enim inhumana carne sublimius
carne xp̃i. quȩ est suꝑ angelos eraltata :
Et quid inhumana carne abiectius carne

Expanded text:
Qua in re pensandum est nobis quantum Qua in re pensandum est nobis quantum fraterna compassio valeat, quantum nos omnipotenti Deo misericordiae viscera conjungant. Inde enim ei qui est super omnia propinquamus, unde nos per compassionem proximi etiam sub nosmetipsos deponimus. In rebus corporalibus nemo alta tangit, nisi qui tenditur; in rebus vero spiritalibus certum est quia quanto plus per compassionem attrahimur, tanto altis verius appropinquamus. Ecce autem Redemptori generis humani ad aedificationem nostram minime sufficit quod in extremo judicio dicturnisi et ante judicium hoc in se ostenderet quod dixisset; ut videlicet demonstraret quia quisquis nunc bona opera indigentibus exhibet, ei haec specialiter impendit cujus haec amore exhibuerit. Et tanto plus quisque majorem mercedem recipit, quanto nec eum despicit qui amplius despiciendus videtur. Quid enim in humana carne sublimius carne Christi, quae est super angelos exaltata? Et quid in humana carne abjectius carne
Abbreviated transcription (Latin):
eumq suo pallio undiq constrictum
suꝑ humerum leuauit. secumq reuertẽs
detulit. Cumq iam monasterii foribus
propinquaret. spiritalis pater eiusdem
monasterii. magnis clamare uocib cepit.
Currite ianuas monasterii cicius. aperite:
quia fr̃ martẏrius uenit. dñm portans.
Statim uero ut martyrius ad monasterii
aditum ꝑuenit. is qui leprosus ẽẽ putaba¬
tur. de collo eius exiliens. & in ea specie
apparens. qua recognosci ab hominibus
solec redemptor humani generis homo
rediit. eiq ascendens dixit. Martyri tu
me non erubuisti suꝑ terram: ego te non
erubescam suꝑ celos. Qui sc̃s uir mox ut
est monasteriũ ingressus: ei pater mona¬
sterii dixit: fũ martyri: ubi ẽ quẽ porta¬
bas: Cui ille respondit dicens. Ego si sci¬
rem quis eẽt: pedes eius tenuissem. Tunc
isdem martyrius narrabat. quia cum
eum portasset pondus eius minime sen
Nec mirum. Quomodo enim pondus
sentire poterat. qui portantem portabat:

Expanded text:
eumque suo pallio undique constrictum 1651 eumque suo pallio undique constrictum 1651 super humerum levavit, secumque revertens detulit. Cumque jam monasterii foribus propiaret, spiritualis pater ejusdem monasterii magnis vocibus clamare coepit: Currite, januas monasterii citius aperite, quia frater Martyrius venit Dominum portans. Statim vero ut Martyrius ad monasterii aditum pervenit, is qui leprosus esse putabatur, de collo ejus exsiliens, et in ea specie apparens qua recognosci ab hominibus solet Redemptor humani generis, Deusrediit, eique ascendens dixit: Martyri, tu me non erubuisti super terram, ego te non erubescam super coelos. Qui sanctus vir mox ut est monasterium ingressus, ei pater monasterii dixit: Frater Martyri, ubi est quem portabas? Cui ille respondit, dicens: Ego si scivissem quis esset, pedes illius tenuissem. Tunc idem Martyrius narrabat quia cum eum portasset, pondus ejus minime sensisset. Nec mirum quomodo enim pondus sentire poterat, qui portantem portabat?
Abbreviated transcription (Latin):
la quȩ possumus fr̃ibus impendere
bona. recusemus. Neq enim aliter redẽp¬
toris nr̃i menbra efficimur. nisi in heren¬
do deo. & compatiendo proximo. Sed
quia ad amorem dei & proximi plerũq
corda audientium plus exempla quam
uerba excitant: caritati ur̃ȩ indicare studeo.
quod is qui presto est filius meus epipha¬
mius diaconus de ysauria prouintia exortꝰ.
inuicina factum terra lẏcaoniȩ solet nar¬
rare miractilum. Ait enim quod in ea qui
rabilis monachus fuit. qui ex suo mona¬
sterio uisitationis gr̃a ad aliud monasteri¬
um tendebat: cui spiritalis pater pre erat.
ꝑgens itaq leprosum quẽdam. quem den¬
sis uulnerib elefantinus morbus ꝑm̾bra
fedauerat. inuenit inuia: uolentem ad
suum hospicium redire. & prelassitudine
non ualentem. Ipso uero itinere se habere
prosi lassitudini misertus. pallium quo
uestiebatur in terram protinus proiecit.
& expandit: ac desuꝑ leprosum posuit

Expanded text:
la quae possumus fratribus impendere la quae possumus fratribus impendere bona recusemus. Neque enim aliter Redemptoris nostri membra efficimur, nisi inhaerendo Deo, et compatiendo proximo. 10. Sed quia ad amorem Dei et proximi plerumque corda audientium plus exempla quam verba excitant, charitati vestrae indicare studeo quod is qui praesto est filius meus Epiphanius diaconus, Isauria provincia exortus, in vicina factum terra Lycaoniae solet narrare miraculum. Ait enim quod in ea quidrabilis monachus fuit, qui ex suo monasterio visitationis gratia ad aliud monasterium tendebat, cui spiritualis pater praeerat. Pergens itaque, leprosum quemdam, quem densis vulneribus elephantinus morbus per membra foedaverat, invenit in via, volentem ad suum hospitium redire, sed prae lassitudine non valentem. In ipso vero itinere se habere prosi lassitudinem misertus, pallium quo vestiebatur in terram protinus projecit et expandit, ac desuper leprosum posuit,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid requirenti aduersario. & multa sua
in nobis inuenienti dicemus: nisi solum
quod nobis est certum refugium. solida
spes. quia unum nos cum illo facti sumꝰ:
in quo princeps huius mundi & suum
aliquid requisiuit. & inuenire minime
potuit: Qm̃ solus est inter mortuos lib̃.
& a peccati iam seruitio ueraci libertate¬
iam soluimur:quia ei qui uere liber ẽ.
unimur. Constat enim nec negare possu¬
mus. sed ueracit̾ fatemur: quia princeps huiꝰ
mundi habet in nobis multa: sed tam̃
mortis nr̃e tempore iam nos rapere non ua-¬
let. quia eius menbra effecti sumus. in quo
non habet quicqͣm. Sed quid prodest
quod eidem redemptori nr̃o perfidem
iungimur. si ab eo morib disingamur:
Ipse enim dicit. Non omnis qui dicit
michi dñe dñe. intrabit in regnum cȩ-¬
iungenda sunt. Mala quȩ fecimus ꝑ
cotidiana lamenta diluamus. transac¬
tas nr̃as nequitias. surgentia ab amore
dei & proximi recta opera suꝑent: nul¬

Expanded text:
Quid requirenti adversario et multa sua Quid requirenti adversario et multa sua in nobis invenienti dicemus, nisi solum quod nobis est certum refugium, et solida spes, quia unum cum illo facti sumus in quo princeps hujus mundi et suum aliquid requisivit, et invenire minime potuit? quoniam solus est inter mortuos liber . Et a peccati jam servitio veraci libertate solvimur, quia ei qui vere liber est unimur. Constat enim, nec negare possumus, sed veraciter fatemur, quia princeps hujus mundi habet in nobis multa; sed tamen mortis nostrae tempore jam nos rapere non valet, quia ejus membra effecti sumus, in quo non habet quidquam. Sed quid prodest quod eidem Redemptori nostro per fidem jungimur, si ab eo moribus disjungamur? Ipse etenim dicit: Non omnis qui dicit mihi, Domine, Domine, intrabit in regnum coejungenda sunt. Mala quae fecimus per quotidiana lamenta diluamus, transactas nostras nequitias surgentia ab amore Dei et proximi recta opera superent, nul
Abbreviated transcription (Latin):
dubio uel actione uel locutione uel co-¬
gitatione aliquid suum princeps mun-¬
di huius habuit. sed id circo illos uel pꝰ po
raꝑe uel prius tenere non potuit. quia
eos ille a debitis suis eripint: qui pro
nobis sine debito. mortis debitum soluit:
ut nos ideo sub iure hostis nr̃i debita
nr̃a non teneant: quia pro nobis media¬
tor dei & hominum homo xp̃c iħc gra¬
tuito reddidit quod non debebat. Q uia
enim pro nobis mortem in debitam car¬
nis reddidit: nos adebita animȩ morte
liberauit. Ait gͦ. Uenit enim princeps
mundi huus. & in me non babet quic.¬
quam. Unde curandum nobis ẽ. & cum
magnis cotidie fletibtis cogitandum. qͣm
rabidus qͣm terribilis sua in nobis oꝑa
requirens in die nr̃i exitus pͥnceps mun¬
di huins ueniat: si etiam ad deum carne
morientem uenit. & in illo aliquid quȩ¬
siuit. inquo inuenire nil potuit. Quid
itaq nos miseri dicturi. quid acturi su¬
mus: qui innumera mala commisimus:

Expanded text:
dubio vel actione, vel locutione, vel codubio vel actione, vel locutione, vel cogitatione aliquid suum princeps hujus mundi habuit. Sed idcirco illos vel post rapere, vel prius tenere non potuit, quia eos ille a debitis suis eripuit, qui pro nobis sine debito mortis debitum solvit, ut nos ideo sub jure hostis nostri debita nostra 1650 non teneant, quia pro nobis mediator Dei et hominum homo Christus Jesus gratuito reddidit quod non debebat. Qui enim pro nobis mortem carnis indebitam reddidit, nos a debita animae morte liberavit. Ait ergo: Venit enim princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam . Unde curandum nobis est, et cum magnis quotidie fletibus cogitandum, quam rabidus, quam terribilis sua in nobis opera requirens in die nostri exitus princeps hujus mundi veniat, si etiam ad Deum carne morientem venit, et in illo aliquid quaesivit in quo invenire nihil potuit. 9. Quid itaque nos miseri dicturi, quid acturi sumus, qui innumera mala commisimus?