comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eiłis tpris hĩtãtoͦr es hĩtare nõ po¬
tuissent. ⁊ ratioem deduci. ⁊ tãti li¬
tem estimari. sinaũt nõ fuiss ne¬
cesse demoliri. s quia melius e¬
difficare uellet id feciss quãti ꝯ¬
ductoris int̃ess hĩtatores nemi¬
grañt. tãti ꝯdepnan oportẽt.
Edilis ĩnumcipio balnea ꝯlu¬
xerat ut eo ãno municipes gra¬
tis lauarẽtur: post tres m̃ses in
iore honẽ aductor eas rupiss. cõ¬
suͣsebat deactioẽ. Rdi. uł lege aꝗ¬
lia.ul exlocato recte eñ agere. set
lege aquilia tm̃ cum eo agi posse.
qui tunc mulas agitass ex lo¬
cato eciã si alius eas rupiss. cu
conductore agiposse. ¶Quie
edem faciendã locanãt. in lege
dix̾at. qd in opus lapidis opus e
nt. ꝓlapide ⁊ man̾u p̃tiodñs redẽo¬
tori impedes singłos octodabit.
quesitum ẽ utrum fc̃m opus. a
uillas hac lege acceꝑat. ut ĩcor¬
ruptas redie̾t p̃ter uim ⁊ uetu
statem. coloni suus uillas incẽ¬
dit nõ fortuito cau. nõ udi eã

Expanded text:
eius temporis habitatores habitare non potuissent, rationem duci et tanti litem aestimari: sin autem non fuisset necesse demoliri, sed quia melius aedificare uellet, id fecisset, quanti conductoris interesse‹t›, habitatores ne migrarent, tanti condemnari oportere. Aedilis in municipio balneas conduxerat, ut eo anno municipes gratis lauarentur: post tres menses inciore onere conductor eas rupisset, consulebat de actione. respondit uel lege Aquilia uel ex locato recte eum agere, sed lege Aquilia tantum cum eo agi posse, qu‹i› tum mulas agitasset, ex locato etiam si alius eas rupisset, cum conductore recte agi. Qui aedem faciendam locauerat, in lege dixerat: 'quoad in opus lapidis opus manupretio dominus redemptori in pedes singulos septem dabit': quaesitum est, utrum factum opus an uillam hac lege acceperat, ut incorruptam redderet praeter uim et uetstatem: coloni servus villam incendit non fortuito casu. non videri eam
Abbreviated transcription (Latin):
Lphenꝰ. In lege locationis
scriptum ẽ. redẽptor siluã ne
cedito. neue cingito. neue deu¬
rito. neue quẽ cinge̾. cedere. uere¬
re sinito. Querebatur utrũ re¬
demptor siquem ꝗd earum reꝵ
facẽ uidissi. ⁊ ꝓhib̾e debet. an
eciam ita siluam eustodire ne
ꝗs id facẽ possit. rrdi. u̾bum si¬
nere. utr̃a ꝙͦ hr̃e significatioẽ.
Rlocatorẽ potius id uid̾i uolu¬
isse. ut irdẽptor nõ solum siq̃
casu uidiss siluam ce̾dẽ ꝓbi¬
beret. s ut curaret dare opam¬

Expanded text:
. In lege locationis scriptum erat: 'redemptor siluam ne caedito neue cingito neue deurito neue quem cingere caedere urere sinito'. quaerebatur, utrum redemptor, si quem quid earum rerum facere uidisset, prohibere deberet an etiam ita siluam custodire, ne quis id facere possit. respondi uerbum sinere utramque habere significationem, sed locatorem potius id uideri uoluisse, ut redemptor non solum, si quem casu uidisset siluam caedere, prohiberet, sed uti curaret et daret op
Abbreviated transcription (Latin):
dem ipẽ quinoĩatus ẽmeiretiẽ
matioẽm m̾cedem qdem soluio¬
porteat. ⁊ ꝯductioem ad effectũ
puenire. sin aũt ille uel nolui̾t
ul nõ potuĩt m̃ cedem ddiffimẽ
si nulla m̾cede statuta. ¶ qui
fundum fruẽdum uł bĩtatio¬
nem alicui locauit. sialiqua ex
causa fundum uł edes uẽdat
curare debet ut apd̃ emptorem
quoꝙ eadem pactioẽ ⁊ colono ⁊¬
frm. ⁊ ĩꝗlino bĩtare lice̾at. alio¬
quin ꝓbĩtũs is. aget cum eo ex
conducto. ¶Euncino edifi¬
cante obscurẽtur lumina cera¬
duliꝰ fenĩ locatorem inq̃uilind̾.
Certe quĩ liceat colono nł inqͥ¬
lino relinq̃re ꝯductioẽm. nlla dr¬
bitatio ẽ. demcedib quoq sicũ
eoagatur. reputatiois ratio ha¬
bendã ẽ. eadem intlligimus si
hostia fenestras ue nimiũ cor¬
ruptas locator nõ restituat¶ Cõ
rare debet. ut oꝑa rustica suo quo¬
q tp̃r faciat. ne intẽpestina cultu¬
ra det̾iorem fundum faciat. ꝑ¬
tereauillarum curã age̾ debet. ni

Expanded text:
dem ipse qui nominatus est mercedem mationem et mercedem persolui oporteat et conductionem ad effectum peruenire: sin autem ille uel noluerit uel non potuerit mercedem definire, si nulla mercede statuta. Qui fundum fruendum uel habitationem alicui locauit, si aliqua ex causa fundum uel aedes uendat, curare debet, ut apud emptorem quoque eadem pactione et colono frui et inquilino habitare liceat: alioquin prohibitus is aget cum eo ex conducto. Si uicino aedificante obscurentur lumina cenaculi, teneri locatorem inquilino: certe quin liceat colono uel inquilino relinquere conductionem, nulla dubitatio est. de mercedibus quoque si cum eo agatur, reputationis ratio habenda est. eadem intellegemus, si ostia fenestrasue nimium corruptas locator non restituat. Condonus curare debet, ut opera rustica suo quoque tempore faciat, ne intempestiua cultura deteriorem fundum faceret. praeterea uillarum curam agere debet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
conductor. que usus fuiss pr̃a¬
turum eciã eius domus m̾cedẽ
que uitium feciss. debi putat.
Idẽ uiris ẽ. si potestat᷑em ꝯlneẽ
dibãt. ut pretium ꝯluctioĩs p̃¬
staret. Et si locator luetoris ⁊

Expanded text:
conductor aeque usus fuisset, praestaturum etiam eius domus mercedem, quae vitium fecisset, deberi putat. Idem iuris esse, si potestatem conducendi habebat, uti pretium conductionis praestaret. sed si
Abbreviated transcription (Latin):
T. Qui fundum colẽdum ĩ
plures ãnõs locauãt. decessit. et
eum fũdum legauit. cassius nx¬
fesset. Quod si colonus uelit
colere.⁊ ab eo euilegatus eẽt fũ¬
dus ꝓhibetur. cum hrde actio¬
nem colonũ hieͤ. ⁊ hoc detrinĩe¬
tum ad hudem ꝑtine. Sicuti
siꝗs rem quã uendidiss. nec ñ¬
dũ tradidisset. alii legass. herẽ
Si fundus quẽ michi
locauĩs publicãtus sit. tem̃s
actioe exglucto. ut michi fru¬
iliceat. quãuis ꝑte nõ stet quo¬
minus id pĩes. quẽad modũ
in qt sunsulam edificãdam lo¬
casses. ⁊ solũ corruiss. nichilo
minus tenebis. Nam ⁊ si ue̾¬
didis michi fundũ. isq priu¬
quã uacuns tradẽtur. publica¬
tus fũt tem̃s exep̃to. Quod
bactenus uerũ eĩt ut p̃tium re¬
stituas. nõ ut eciã prestes. siqd
pluris mea int̾sit eũ uacuu̾ũ
miebi tradidisti. Gimiliter
igitur ⁊ cura ꝯductioẽm ẜuan¬
dum puto. ut m̃cedem quam
prestit̾im restituas eius. s. tẽ
poris. quo fructus nõ fuerim

Expanded text:
. Qui fundum colendum in plures annos locauerat, decessit et eum fundum legauit. Cassius nes interesset. quod si colonus uellet colere et ab eo, cui legatus esset fundus, prohiberetur, cum herede actionem colonum habere: et hoc detrimentum ad herede‹m› pertinere: sicuti si quis rem, quam uendidisset nec dum tradidisseSi fundus quem mihi locaveris publicatus sit, teneri te actione ex conducto, ut mihi frui liceat, quamvis per te non stet, quominus id praestes: quemadmodum, inquit, si insulam aedificandam locasses et solum corruisset, nihilo minus teneberis. nam et si vendideris mihi fundum isque priusquam vacuus traderetur publicatus fuerit, tenearis ex empto: quod hactenus verum erit, ut pretium restituas, non ut etiam id praestes, si quid pluris mea intersit eum vacuum mihi tradi. similiter igitur et circa conductionem seruandum puto, ut mercedem quam praestiterim restituas, eius scilicet temporis, quo fruitus non fuerim,
Abbreviated transcription (Latin):
lant. nõ debet luctoridampno
eẽ si plusq̃ tollerabile ẽ lesi fue¬
rint fructus alisn modicum ⁊¬
dampnin equo aĩo ferre debr
colonus cui ĩ modicum lucrum
nõ aufert.: apparet aũt nos de
eo colono dicẽ qui ad peccĩam
iure ⁊ dãpnum ⁊ lucrũ cũ dño
fundi parciatur. ¶Qui co¬
lumpnã trans in portãdamꝰ
duxit. si eadum tollitur aut põ¬
tatur. aut reponitur fracta sit.
ita is ꝑicłm prãt. siqua ip̃ius

Expanded text:
lant, non debet conductori damnosa esse, si plus, quam tolerabile est, laesi fuerint fructus: alioquin modicum damnum aequo animo ferre debet colonus, cui immodicum lucrum non aufertur. apparet autem de eo nos colono dicere, qui ad pecuniam iure et damnum et lucrum cum domino fundi partitur. Qui columnam transportandam conduxit, si ea, dum tollitur aut portatur aut reponitur, fracta sit, ita id periculum praestat, si qua ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
buerunt.uł ut opus aliqd̃ effice¬
rẽnt. uł ꝓpagatioẽs facerẽt age̾
similiter põt. ¶ Golonus siei
fruinõliceat. toxius quĩqueni
noĩe statim rẽcte aget. ⁊ si reliqs
annis dñs fundi frui patiatur.
nec eni sẽꝑ lib̾abitur dñs eo qd̾
sedõ uł tercio anno paciat᷑ fũdo
frui.nã ⁊ qui expulsus aoducti¬
onc inaliam se coloniã ꝯtulit. ñ
suffecturus duab neͦq ip̃e pẽ¬
sionum noĩe obligatus erit.⁊
quãtum ꝑsuglos anos ꝯpendi¬
bi facturus erat: ꝯsequetur. sera
est enum paciẽtia fruẽdi que of¬
fertur eo tp̃r quo frui colonus
alis reb illigatus. nõ põt. Qd
si paucis dieb ꝓhibuit. dein pe¬
nitẽtiam agit. omĩaqz ie colono
integra sũt. ncħ ex obligãtione
paucoꝵ dierum mora minilet.
¶tẽ utilit ex xlucto agit is cru
hibẽ pͥõt. ¶Qui in plunes an¬

Expanded text:
buerunt, velut opus aliquod efficerent, propagationes facerent, agere similiter potest. Colonus, si ei frui non liceat, totius quinquennii nomine statim recte aget, etsi reliquis annis dominus fundi frui patiatur: nec enim semper liberabitur dominus eo quod secundo vel tertio anno patietur fundo frui. nam et qui expulsus a conductione in aliam se coloniam contulit, non suffecturus duabus neque ipse pensionum nomine obligatus erit et quantum per singulos annos compendii facturus erat, consequetur: sera est enim patientia fruendi, quae offertur eo tempore, quo frui colonus aliis rebus illigatus non potest. quod si paucis diebus prohibuit, deinde paenitentiam agit omniaque colono in integro sunt, nihil ex obligatione paucorum dierum mora minuet. item utiliter ex conducto agit is, cuirohibere potest. Qui in plures an
Abbreviated transcription (Latin):
illi que ẽ aẜuio introducta. ⁊
ab om̃ib fere ꝓbata ẽ ut si
adu̾sione insulam locatam.
dñs reficiẽdone ea ꝯductori
frin possit effeci̾t. aĩadũtatiur

Expanded text:
illi, quae a Seruio introducta et ab omnibus fere probata est, ut, si auersione insulam locatam dominus reficiendo, ne ea conductor frui possit, eff‹e›cerit, animaduertatur
Abbreviated transcription (Latin):
modum in em̃do ⁊ uẽdendo. nã¬
liter ocessum ẽ. qd pluris sit. mi¬
noris emẽ: qd̾ minoris sit: pluĩs
uend̾e. ⁊ ita inuicem se cucũscri¬
bere: ita in locatioĩb quoq ⁊ cõ¬
ductioĩb uiris est.
noris pensiois locatioẽ fc̃a. sinril¬
lus dolus adu̾sani ꝓbari possit.
rescindilocationõ põt.¬
approbetur. pi hẽtur hac si uiri
bonͣ arbitrium ꝯp̃hensum fuis¬
s . Ideq y̾uatur sialt̾ius cuius¬
libet arbitrium ꝯprehẽsum fuiᷤ¬
sr. nã fides boã exigit ut arbitriũ
tale pr̃etur quale uirobono con¬
uenit idq arbitriũ ad qualita¬
tem oꝑis nõ ad ꝓrogãdum tp̃s
qd̾ lege finitum sit ꝑtim. nisud
ip̃m lege ꝯprehẽsum sit. Quiboꝰ¬
dolo xluctoris frãnt exlocato agi
pot Sicolonus locauĩt fundum.
sent si primus colonus eos pee

Expanded text:
modum in emendo et vendendo naturaliter concessum est quod pluris sit minoris emere, quod minoris sit pluris vendere et ita invicem se circumscribere, ita in locationibus quoque et conductionibus iuris est: noris pensionis, locatione facta, si nullus dolus adversarii probari possit, rescindi locatio non poteadprobetur, perinde habetur, ac si uiri boni arbitrium, comprehensum fuisset, idemque seruatur, si alterius cuiuslibet arbitrium comprehensum sit: nam fides bona exigit, ut arbitrium tale praestetur, quale uiro bono conuenit. idque arbitrium ad qualitatem operis, non ad prorogandum tempus, quod lege finitum sit, pertinet, nisi id ipsum lege comprehensum sit. quibdolo conductoris facta, ut ex locato agi possit. Si colonus locaverit fundum, sent, si primus colonus eos pe
Abbreviated transcription (Latin):
telligimus ⁊ si dolia uł tignũ
trãsportãdum aliꝗs ꝯduxerit.
⁊dẽqr eciam ad cetẽras res tras¬
ferri põt. ¶ Si fullo aut sarci¬
nator uestim̃ta ꝑdidit. eoq no¬
mine dño satiffecerit. necẽe ẽ

Expanded text:
tellegemus et si dolia uel tignum transportandum aliquis conduxerit: idemque etiam ad ceteras res transferri potest. Si fullo aut sarcinator uestimenta perdiderit eoque nomine domino satisfecerit, necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
tem sip̃tio nõ soluto
mempta res fcãsit. tũc ex locͤato
eĩt accio. ¶Quotiens aũt faci¬
endum aliꝗd datur. locat᷑io est.
Cum insulam elificãdam loca¬
ueͬro. ut ĩ sua impẽsa Aluctor oĩa¬

Expanded text:
tem si pretio non soluto inempta res facta sit, tunc ex locato erit actio. Quotiens autem faciendum aliquid datur, locatio est. Cum insulam aedificandam loco, ut sua impensa conductor o
Abbreviated transcription (Latin):
sciebat ꝓposiram eẽ celamĩt. E¬
Sicuti qui fũdum t̃diderit. ⁊¬
cum sciat ctam ẜuitutẽ deberi.
ꝑfusorie dixit. itinera actus ꝗ¬
bus sũt. uti que sũt. recte reci¬
pitur euictois qd̾ noie selibe¬
rat. Si qr decepit emꝑtorẽ. ep̃¬
ti iuditõ tñtur. ¶En fũdone¬
dito cũ in odus ꝓmtiatus de¬
eẽ. sũmitur portio exp̃tio ꝙ to

Expanded text:
positam esse, celauit: sicuti qui fundum tradit et, cum sciat certam seruitutem deberi, perfusorie dixerit: 'itinera actus quibus sunt utique sunt, recte recipitur', euictionis quidem nomine se liberat, sed quia decepit emptorem, empti iudicio tenetur.In fundo uendito cum modus pronuntiatus deest, sumitur portio ex pretio, quod tot
Abbreviated transcription (Latin):
et euictioĩs noĩe ꝓpartib h̾rdi¬
tarus spõponderunt. cũ alt̾ p¬
gnus ꝓparit sua libasẜ̃. rem c̾¬
ditor euicit. querebat᷑. an ut̃q
h̾rdum ꝯuẽtri possit. idq pla¬
cebat ꝑꝑ indiuisam pignoris
cãm. Nec remedio locus ẽe uid̾¬
batur. ut ꝑdoli exeptioẽm acti¬
ones et qui peccĩam creditoride¬
dit pr̃arentur. qr nõ duo fũi iri¬

Expanded text:
et euictionis nomine pro partibus hereditariis spoponderunt: cum alter pignus pro parte sua liberasset, rem creditor euicit: quaerebatur an uterque heredum conueniri possit? idque placebat propter indiuisam pignoris causam. nec remedio locus esse uidebatur, ut per doli exceptionem actiones ei qui pecuniam creditori dedit praestar
Abbreviated transcription (Latin):
tioẽ statulib̾m ꝑfusone dixe¬
rit. sditioẽm aũt lib̾tatis cela¬
uent. ep̃tiuiditõ tñbitur. si
id nescierit ep̃tor. hic eñi exp̃¬
mitur cum quidix̾it statu li¬
berum.⁊ nlłam ꝯdictioẽm ꝓ¬
nuntiauit. euictioĩs qd noĩe
nõ teneri. si ꝯditioẽ impleta ẜ

Expanded text:
tione statuliberum perfusorie dixerit, condicionem autem libertatis celauerit, empti iudicio tenebitur, si id nescierit emptor: hic enim exprimitur eum, qui dixerit statuliberum et nullam condicionem pronuntiauerit, euictionis quidem no
Abbreviated transcription (Latin):
est. abeo cuiius agẽdi fuit ca¬
usam eẽ actam. ¶Presenti au¬
tem uẽclitori denutiandumꝰ ẽ
siue aũt absit. siũ presens sit
et peum fiat quomiñ dem̃iti¬
ctur. ꝯmittetur stipulatõ.

Expanded text:
est ab eo cui ius agendi fuit causam esse actam. Praesenti autem uenditori denuntiandum est: siue autem absit, siue praesens sit et per eum fiat quo minus denuntietur, committetur stipulatio.
Abbreviated transcription (Latin):
toris in eo sepultus fuit. actõ¬
de cuictioẽ int̾cidiͣt. hoc eñ eãu
emptor ꝓprietatem amitter. ñ
mirum aũt ẽ. ut euicto hõie d̾
euictioe tñatur ħ̃rs. quauis d̾¬
fũctus nõ similit fĩt obstrĩc¬
tus. cũ ⁊ aliis quibusda caib
plenius adu̾sus h̾ndem uł he¬
redi ꝯpetat obligatõ quã cõ peti¬
erat defucto. ut cum ẜnus post

Expanded text:
sepultus fuerit, acteuictione intercidit: hoc casu enim emptor proprietatem amittet.Non mirum autem est, ut euicto homine de euictione teneatur heres, quamuis defunctus non similiter fuerit obstrictus, cum et aliis quibusdam casibus plenior aduersus heredem uel heredi competat obligatio, quam competierat
Abbreviated transcription (Latin):
tingẽtis illis resi duis sola illa¬
cetum sexagnita fuissẽt cuicta.
Nam reliq̃ quadragita que u¬
niu̾so fundo decesẜunt. ꝓrata
noue regioĩs ee intlłigi.Ce¬
terum cũ ꝓdiuiso pars aliqra
fũdi erũcatur. tã ⁊ si c̾tus nũs
iugerum tͣditus sit tm̃ nõ pro
mo. s ꝓbõitate regioĩs pratũ
cuictio. ¶Quiunũ iugerum
ꝓindiuiso solũ hũit. ⁊ filidit.
scdin om̃ium snĩas nõ totum

Expanded text:
tingentis illis residuis sola centum sexaginta fuissent euicta: nam reliqua quadraginta, quae uniuerso fundo decesserunt, pro rata nouae regionis esse intellegi.Ceterum cum pro diuiso pars aliqua fundi euincitur, tametsi certus numerus iugerum traditus sit, tamen non pro modo, sed pro bonitate regionis praestatur euictio.Qui unum iugerum pro indiuiso solum ha buit, tradidit, secundum omnium sententias non totum
Abbreviated transcription (Latin):
torem te de euictõe ꝯuẽire.qr e
quum sit eandẽ cãm meã ẽẽ.
q̃d futura eẽt. si tũc ususfruc¬
tus alienus ñ fuiss̃. ¶ Si
te obligari ait ⁊ em̃ quo cãu
si ꝑ ꝓprium ꝯstituẽtis fundũ
concessa eẽt uia. iecte ostituere
tur. eo cãu si ꝑ alienũ xedẽtur.
cuictioĩs obligatioem ec̃hit. ⁊¬
¶Cum tibistichum uẽderm. di¬
xicum statu lib̃m eẽ. sub hacs
ditioẽ manumissũ. sinauis ex
asia uenĩt. is aũt sititius ꝯsul
factus fuit manumissus erat.
querebatur si prius nauis exa¬
sia uenĩt. ac postͣ titius ꝯsulfi¬
at. atqr ita mlib̾tatem cuictus
torem facere. cum prius extit̾it
ea ꝯlitio quã etuctioĩs noĩe ex¬
soluĩt. It si post biẽnum libe¬
rum fore dixi. qui postãnmm

Expanded text:
orem te de evictione convenire, quia aequum sit eandem causam meam esse, quae futura esset, si tunc usus fructus alienus non fuisset. Si te obligari ait: etenim quo casu, si per proprium constituentis fundum concessa esset via, recte constitur, eo casu, si per alienum concederetur, euictionis obligationem contrahit.Cum tibi Stichum uenderem, dixi eum statuliberum esse sub hac condicione manumissum 'si nauis ex Asia uenerit', is autem 'si Titius consul factus fuerit' manumissus erat: quaerebatur, si prius nauis ex Asia uenerit ac post Titius consul fiat atque ita in libertatem euictus torem facere, cum prius exstiterit ea condicio, quam euictionis nomine exsoluerit.Item si post biennium liberum fore dixi, qui p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓparte quta nõ q̃rta prabitũ.
nõ uẽditori actulit. ¶Gito¬
tus fundus quẽ flum̃ dimi¬
nuerat enictus sit iure non
diminuet᷑ euictioĩs obligati¬
onõ magis quã sũcuria fũ¬
dus aut fuus tͣlitus det̾ioꝵ
fẽs sit. Ñam ecõtrio nõ auge¬
turqu̾atitas euictioĩs siresire¬
lior fuĩt effecta. Euod simo
terre ĩtegro qui fuãt t̃aitus
dueẽta uigera ꝑ aluuioẽm ac¬
cefẜinit. ac posta ꝓ indiuisor
pars ꝗritatotius euicta sit.
pinpars quĩta prabitur. ac
si sola. cc. de illis mille iunge¬
rib que tradita sũt fuisset
euicta. quia aluuioĩs ꝑicłm
nõ pr̃at uẽutor. ¶Ouesitũ
est. si mille ingib traditis d̾¬
ꝑisset ducẽta. mox alluuo
cẽ supiorib. ut neq pars ⁊¬

Expanded text:
parte quinta, non quarta praestabitur: non uenditori attulit. si totus fundus quem flumen deminuerat euictus sit, iure non deminuetur euictionis obligatio, non magis quam si incuria fundus aut seruus traditus deterior factus sit: nam et e contrario non augetur quantitas euictionis, si res melior fuerit effecta.Quod si modo terrae integro qui fuerat traditus ducenta iugera per alluuionem accesserunt ac postea pro indiuiso pars quinta totius euicta sit, perinde pars quinta praestabitur, ac si sola ducenta de illis mille iugeribus quae tradita sunt fuissent euicta, quia alluuionis periculum non praestat uenditor.Quaesitum est, si mille iugeribus traditis perissent ducenta, mox alluuioesse superioribus, ut neque pars q
Abbreviated transcription (Latin):
quo titii eãt usus .f. ꝗ ei relictu
est quo adiuẽt. derẽtousu. f.
ignorãti michiuẽdideris. ⁊ ti¬
tius capitediminutus fuĩt. ⁊¬
aget titius ius sibi et̃ utẽdi fru¬
endi. ꝯpetit michi ad u̾sus te
exstipulatiõe de euictioe actio
quippe sium erat qd̾ michi di¬
xisses inueditioe recte negarẽ¬

Expanded text:
 Titii erat, qui ei relictus est quoad uiuet, detracto usu fructu ignoranti mihi uendideris et Titius capite deminutus fuerit et aget Titius ius sibi esse utendi fruendi, competit mihi aduersus te ex stipulatione de euictione actio: quippe si uerum erat, quod mihi dixisses in uenditione, recte negare
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ si euicrus ẽ ẜuus. nõ tntur uẽ¬
ditor. ¶ Si p̾sente ꝓmissoẽ qui
decictiõe ꝓmisit.⁊ nõ ignorã¬
te ꝓcurãtori de nũtiatum sit ꝓ¬
missor nichominus tenetur.¬
Simili mõ tenet̾ ⁊ qui cua̾uit
ne sibidenutiar possit. Si e¬
t am sinich uẽditore faciẽte.
emptor cognosce ubieẽt nõ po¬
tuit: nich̃minus ꝯmittitur sti¬

Expanded text:
uictus est seruus, non tenetur uenditor.Si praesente promissore qui de euictione promisit et non ignorante procuratori denuntiatum sit, promissor nihilo minus tenetur.Simili modo tenetur et qui curauit, ne sibi denuntiari possit.Sed et si nihil uenditore faciente emptor cognoscere ubi esset non potuit, nihilo minus
Abbreviated transcription (Latin):
est. iussuq h̾rdis ep̃toris acdiit
hiditatem. nã actiõe exc̃p̃to p̃¬
stare debet Bnlitat᷑em. quãuis
defucto inhoc tĩn fuit utilis ex
empto actio. ut ẜuus trad̾ctur.¬
Sipłes michi insolidum ꝓ
euictiõe tñantur. dein post E¬
uictioẽm cũ uno fuero exept̾u.
siagam cum cet̾is. exceptiõe
me ẽẽ iepellẽdum lab̾o ait.
D. Sciendum ẽ nicħ inteẽ
ex qua causa duple stipulatõ
fuĩt int̾põĩta. utrum excã ep̃¬
tionis. anexalia ut ꝯmittipos

Expanded text:
toris adiit hereditatem: nam actione ex empto praestare debet hereditatem, quamuis defuncto in hoc tantum fuit utilis ex empto actio, ut seruus traderetur.Si plures mihi in solidum pro euictione teneantur, deinde post euictionem cum uno fuero expertus, si agam cum ceteris, exceptione me ‹e›sse repellendum Labeo ait..Sciendum est nihil interesse, ex qua causa duplae stipulatio fuerit interposita, utrum ex causa emptionis an ex alia, ut committi pos
Abbreviated transcription (Latin):
do ut simpla ꝓmittat᷑. uł t̾plu.
aut quadrupluꝓmitt̾etur. ex
ep̃to ꝑpetua actõe agi pot̾it. nõ
tm̃ ut uulgus oppinatur. eci¬
am satis dare debet ꝗ dupla
ꝓmittit. s sufficit nuda repro¬
mifsio. nisi aliud ꝯueit¬

Expanded text:
 ut simpla promittatur, uel triplum aut quadruplum promitteretur, ex empto perpetua actione agi poterit. non tamen, ut uulgus opinatur, etiam satisdare debet qui duplam promittit, sed sufficit nuda repromissio, nisi aliud conuenerit
Abbreviated transcription (Latin):
emptori ⁊ siis qui ep̃torẽ ĩ euic¬
tione rei uicerit: añ ablatã. uł
abductã rem: sine successore
decesẜit ita ut neq ad fiscum
bonapuenire possit. neq pri¬
uatim acreditoĩb distrahi. tẽ
eñi nlla ꝯpetit emptori exstipu¬
latu actõ. quia iem eihr̃e lice̾t.¬
Quod cũ ita c̃ uid̾amus nũ⁊
si abeo quiceĩt doata legataue
res fuit emptoi. cq̃ dicẽdum ẽ
exstipulatu acrioẽm nõ nasci.
silicet si añq̃ abduc̾et. uł auft̃¬
ret donauĩt. aut legauĩt. alio

Expanded text:
emptor et si is, qui emptorem in euictione rei uicerit, ante ablatam uel abductam rem sine successore decesserit, ita ut neque ad fiscum bona peruenire possint neque priuatim a creditoribus distrahi: tunc enim nulla competit emptori ex stipulatu actio, quia rem habere ei licet.Quod cum ita est, uideamus, num et si ab eo qui uicerit donata legataue res fuerit emptori, aeque dicendum sit ex stipulatu actionem non nasci, scilicet si antequam abduceret uel auferret
Abbreviated transcription (Latin):
homine uediroris fuisse qua¬
ie siue partus aneille. siue he¬
reditas qua suus uissu empto¬
ris andierit euicta fũt. agiex
empto põt. ⁊ sicut obligatus
est uẽditor ut ꝓstet licere hr̃e
boiem que uẽdidit. ita ca qro¬
qr que ꝑcum acꝗri potuerunt.
prestare debet emptoriut hãt.¬

Expanded text:
hominem uenditoris fuisse. quare siue partus ancillae siue hereditas, quam seruus iussu emptoris adierit, euicta fuerit, agi ex empto potest: et sicut obligatus est uenditor, ut praestet licere habere hominem quem uendidit, ita ea quoque quae per eum adquiri potuerunt praestare debet emptori, ut ha
Abbreviated transcription (Latin):
potit.do. mali exceptioẽ sũmo¬
uere. Alias aũt si ẜuus hoĩez
emerit. ⁊ duplam stipuletur.
dein cum uẽdiderit.⁊ abemp¬
tore euictus fuĩt. dnõ ꝗdem
adu̾sus uẽditorem ĩsolidũs
petit actio. emptoriuo aduer¬
sus dñm dũtaxat de peculi¬
o. Benũtiare de euietoe emp¬
tor ẜuo. nõ dño debet. Ita eĩ
euicto hoĩe. utilit̾ depecłio ag̾e
pot̾it. Sinau̾t ẜuus decesẜit
tunc dño denuciandum est.¬
Si ame bessem em̾us fundi¬
et atitõ triẽtem. dein ꝑtem di¬
midiam fũdi ate ꝗs petat. si
qdem ex besse quẽ a me accepe¬
ras semis petitus fuit.titius
notnbitur. Omo triens q̃ ti¬
cius tibi tͣdiderit.⁊ sextas exbe

Expanded text:
xceptione summouere. alias autem si seruus hominem emerit et duplam stipuletur, deinde eum uendiderit et ab emptore euictus fuerit: domino quidem aduersus uenditorem in solidum competit actio, emptori uero aduersus dominum dumtaxat de peculio. denuntiare uero de euictione emptor seruo, non domino debet: ita enim euicto homine utiliter de peculio agere poterit: sin autem seruus decesserit, tunc domino denuntiandum est.Si a me bessem fundi emeris, a Titio trientem, deinde partem dimidiam fundi a te quis petierit: si quidem ex besse quem a me acceperas semis petitus fuerit, Titius non tenebitur, si uero triens quem Titius tibi tradiderat et sextans ex be
Abbreviated transcription (Latin):
tio ẽ. ut ad ep̃torem tñsiret. idẽ
sihrdidare iuissus ẽ ẜuus. na
si aliidar iissus ẽ. quãuis ue¬
ram peccĩe qͣntitatem dixit. ta¬
men sirio ãmonuit aludare iꝰ¬
sum. euictiõĩs noĩe t̾nbitur.

Expanded text:
io, ut ad emptorem transiret, id est si heredi dare iussus est servus: nam si alii dare iussus, quamvis veram pecuniae quantitatem dixerit, tamen, si non admonuerit alii dare iussum, evictionis nomine tenebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
i ei cumẽdidi. ⁊ du¬
plam ꝓmisi. cũ ip̃e eadem stipe¬
latiõe michicauiss. His extite¬
rim. euicto hoĩe nlła ꝑte stipx¬
& latio ꝯmittitur. neqr enĩ michi
euinci uid̾tur cũ uẽdiderim e¬
um. neq eicui me ꝓmissorem

Expanded text:
i ei cui uendidi et duplam promissi, cum ipse eadem stipulatione mihi cauisset, heres exstiterim, euicto homine nulla parte stipulatio committitur: neque enim mihi euinci uidetur, cum uendiderim eum, neque ei cui me promissorem
Abbreviated transcription (Latin):
cucũscriptum dicit. ⁊ impetir
cognitioem nõ tm̃ adiisus ti¬
cium si eciã adusus seium. seĩ
postula bat apud p̾torem ⁊¬
utilem sibi deerctior stipu¬
latioẽm intitium dari. egor
d̾adã putabam. 1. iustam rẽ
seius postulat. na si ei fũdus
pretoria cognitioẽ ablatus fu¬
erit. equũ erit ꝑeũdem preto¬
nem ⁊ euictiom restitui. ¶ Si¬
ẜuus tuus emerit hoĩem. ⁊ e¬
undem uẽdident titõq eius¬
qr noĩe duplam ꝓmifit. ⁊ tu

Expanded text:
rcumscriptum dicit et impetrat cognitionem non tantum adversus Titium, sed etiam adversus Seium: Seius postulabat apud praetorem utilem sibi de evictione stipulationem in Titium dari: ego dandam putabam. respondi: iustam rem Seius postulat: nam si ei fundus praetoria cognitione ablatus fuerit, aequum erit per eundem praetorem et evictionem restitui. Si servus tuus emerit hominem et eundem vendiderit Titio eiusque nomine duplam promiserit et tu
Abbreviated transcription (Latin):
mitti auiẽditore oꝑtet.nisi ali¬
ud ꝯueĩt. nõ tñ ut satisdet᷑ur ni
si sp̃ãliter id actũ ꝓpõatur. fiut
repromittat. Quod aũt dixi¬
mus duplam ꝓmitti oꝑtere.
sic erit accipiedum. ut nõ exõi
re id accipiamus. ẜ de hiis re¬
b que preciosi̾res eẽnt. si mar¬
garita forte. aũ ornam̃ta preci¬
o̾sa. uł uestis serica. uł qd aliũ
nõ ꝯtẽptibile uenierit. ¶ Per
ꝓdupla ꝑerrorem stipłatus est
emptor. re euicta. ꝯsecutum eũ
exempto. nerat᷑. ait. qnto minꝰ
stipulatus sit. simo omĩa fecit
emptor que instipulatõe ꝯtux̃¬
tur. qd sinõ fecit exempto id
tm̃n ꝯsecuturũ. ut eipmittatur
qd̃ minus instipulaticẽm supe¬

Expanded text:
uenditore oportet, nisi aliud conuenit: non tamen ut satisdetur, nisi si specialiter id actum proponatur, sed ut repromittatur.Quod autem diximus duplam promitti oportere, sic erit accipiendum, ut non ex omni re id accipiamus, sed de his rebus, quae pretiosiores essent, si margarita forte aut ornamenta pretiosa uel uestis Serica uel quid aliud non contemptibile ueneat. per pro dupla per errorem stipulatus sit emptor, re euicta consecuturum eum ex empto Neratius ait, quanto minus stipulatus sit, si modo omnia facit emptor, quae in stipulatione continentur: quod si non fecit, ex empto id tantum consecuturum, ut ei promittatur quod minus in stipulationem supe
Abbreviated transcription (Latin):
aiebat. qr nõ bone fidi ꝯuẽuret.
et ego exalia causa rem bab̾em.
certe dolimali exceptioe se tue¬
ri potit. st ita si culpa uł sp̃ore
duple stipulatoris possessio a¬
mifsa fuĩt. ¶ Quolibet tp̃r uẽ¬
⁊ ditori denunciari põt. ut de ea
it agenda adnt. quia no p̃fini

Expanded text:
aiebat, quia nec bonae fidei conueniret et ego ex alia causa rem haberem.certe doli mali exceptione se tueri poterit, sed ita, si culpa uel sponte duplae stipulatoris possessio amissa fuerit.Quolibet tempore uenditori renuntiari potest, ut de ea re agenda adsit, quia n
Abbreviated transcription (Latin):
satis accepiffi. ⁊ eumdẽ fund
in dotem dediss. deĩn aliqui
eum  amaĩto piuditiũ abstu¬
liss. põt mulier statĩ age ad¬
u̾sus fideiussores emptionis
noĩe. quasi minorẽ dotẽ hr̃e ⁊
cepiss. uł eciã nlłam. si tm̃ma¬
titus obtulissi. quãti fud̾ eẽt¬
mulieris euicatur regͥssus eiͣt
ad duple stipulatioem. quia ex
ꝓmissice maritus adu̾sus hr¬
des mulieris ag̾e potaipi exsti¬
pulatu age possunt.

Expanded text:
atis accepisset et eundem fundum in dotem dedisset, deinde aliquis eum a marito per iudicium abstulisset, potest mulier statim agere aduersus fideiussores emptionis nomine, quasi minorem dotem haber‹e› coepisset uel etiam nullam, si tantum maritus optulisset, quanti fundus esmulieris euincatur, regressus erit ad duplae stipulationem, quia ex promissione maritus aduersus heredes mulieris agere potest et ipsi ex stipulatu agere possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
p. Funcdum meũ õbli¬
gaui. dem alieauitibi ut eo
noĩe non obligareris. sieum
postã abs te emam. ⁊ satis ꝓ
cuictioẽ michides. excipiẽdũ¬
est acautioẽ qd̃ ꝓme obligatꝰ
sit. qz eriã nõ excepto eo agẽ¬

Expanded text:
.Fundum meum obligaui, deinde alienaui tibi: ut eo nomine non oblig‹e›ris, si eum postea abs te emam et satis pro euictione mihi des, excipiendum cautione, quod pro me obligatus sit, quia etiam non excepto eo age
Abbreviated transcription (Latin):
meus fẽs eet in eoenĩcaũ quo
meus fes ẽ. statim mea intest
quãto ob id det̾ior est. ⁊ quaac¬
tioẽm semel exstipulatu hĩe ce¬
pi. cam nec obeuictioem. nec i¬
morte. nec manumissione. nec
fugaẜui. nec ulla simili causa
admitti. ¶ At si inbonis meis
factus nõ sit. nicħ obł qd̾ fu¬
gitiuus sit. pauꝑior sim. utpo¬
te cum in bonis meis non sit.
Quod si sanũ eẽ. erronem non
efse stipulatus eẽm. tm̃ mea in¬
terest quãtum ad p̾sentem usũ

Expanded text:
us esset: in eo enim casu quo meus factus est statim mea interest, quanto ob id deterior est, et quam actionem semel ex stipulatu habere coepi, eam nec euictione nec morte nec manumissione nec fuga serui nec ulla simili causa amitti: at si in bonis meis factus non sit, nihil ob ea quod fugitiuus sit pauperior sim, utpote cum in bonis meis non sit. quod si sanum esse, erronem non esse stipulatus essem, tantum mea interesse, quantum ad praesentem usum
Abbreviated transcription (Latin):
et alicuius ẜuitutis eiucte no¬
mine aliꝗd ep̃tor auẽditoi
con secutus est. dem̃n totus fũ¬
aus eũcitur. ob eam euictio¬
nem id pr̃are debet. qd ex duplo
reliquumẽ. Lam si aliudob¬
x̃uabimus suitłitib aliqb.
et mox ꝓprietate eracta. ãplui
duplo emptorquã  emerit ꝯseq̃¬
p̾. Si pignora ueneãt per
apparitioẽs p̃toris extraordi¬
n em̃ sentẽtias excquetes. ne¬
mounqua dixit dandam in
eos acti oẽm ir emct᷑a. s sidolo
rem uiliori p̃clo ꝓlecerũt. tũe
dedolo acuodatur ad u̾suse¬
iꝑ imprudetiam idi¬
iudicis. anstultitia res pieĩt:
tius stichum post morte suã¬

Expanded text:
et alicuius seruitutis euictae nomine aliquid emptor a uenditore consecutus est, deinde totus fundus euincitur, ob eam euictionem id praestari debet quod ex duplo reliquum est: nam si aliud obseruabimus, seruitutibus aliquibus et mox proprietate euicta amplius duplo emptor quam quanti em.Si pignora ueneant per apparitores praetoris extra ordinem sententias sequentes, nemo umquam dixit dandam in eos actionem re euicta: sed si dolo rem uiliori pretio proiecerunt, tunc de dolo actio datur aduersus imprudentiam iudiiudicis an stultitia res perierittius Stichum post mortem sua
Abbreviated transcription (Latin):
to erit agẽdum de eo qd̾ acces¬
sit. quead modum ea que emp¬
to fundo nõiatim accesẜunt.
si cuicta sĩt. simplũ prat. ¶ Du¬
ple stipulatõ ꝯmittidicit̾ tũe
cum res restituta ẽ petitori. uel
dampnatus ẽ litis estimatioẽ
uł possessor ab emptor ꝯuẽtir
absolutus ẽ. ¶ Siẜuus cusꝰ
noĩc duplam stipulatisumus

Expanded text:
to erit agendum de eo quod accessit, quemadmodum ea quae empto fundo nominatim accesserunt si euicta sint, simplum praestatur.Duplae stipulatio committi dicitur tunc, cum res restituta est petitori, uel damnatus est litis aestimatione, uel possessor ab emptore conuentus absolutus est.Si seruus, cuius nomine duplam stipulati sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ul. Tacce emptor si uitulus
quipost emptioem natus ẽ eiũ¬
catur age. ⁊ exduple stipulati¬
one nõ põt qr nec ip̃a nec usus
fructus eũicitur. nã qd dicimꝰ
uitulum usum. f.ẽẽ uacce. nõ
uis s corpus demostramus. si¬
cuti pdioꝵ frum̃ta. ⁊ uinĩu fruc¬
tum recte dicimus. cũ ꝯstet ead̾

Expanded text:
um.Uaccae emptor, si uitulus qui post emptionem natus est euincatur, agere ex duplae stipulatione non potest, quia nec ipsa nec usus fructus euincitur. nam quod dicimus uitulum fructum esse uaccae, non ius, sed corpus demonstramus, sicuti praediorum frumenta et uinum fructum recte dicimus, cum constet eadem haec
Abbreviated transcription (Latin):
et id̾ꝰ sedm ea que ꝓponũtur.
pntiũ prelioꝵ peti posse. ⁊¬
Ex his u̾bis stipulatioĩs du¬
ple. uł simple. cum hoĩem de
quo agitur noxa eẽ solutum.
uenditorẽ ꝯueniri nõ posse ꝑꝑ
eas noxas q̃ publice coereeri
te dimidia G̾rs institutus.⁊
unu̾sa p̾aia uẽdidit. ⁊ cohere¬
des p̃tium acceperũt. euictis
serunt. uid̾iunu quẽq ꝑtẽ suã¬

Expanded text:
untur pretium praediorum peti posse.Ex his uerbis stipulationis duplae uel simplae 'eum hominem quo de agitur nox‹a› esse solutum' uenditorem conueniri non posse propter eas noxas, quae publice coercerite dimidia heres institutus uniuersa praedia uendidit et coheredes pretium acceperunt: euictis serunt, uideri unumquemque pa
Abbreviated transcription (Latin):
llud queritur. anisa
mancipium uẽdidit debeat
fideussorem o benictioem da¬
ix que uulgo auctore seđm ue
eant. ⁊ c̃ relatum. nõ debe. nisi
hoc noĩatim actũ ẽ. ¶ Sirpu¬
beris noĩe tutor uẽdiderit eiuo¬
lemactloẽm. ẜ acuicit in io de¬
mũqd ratioĩb erus accepto
latum est. s an intotum si ru¬
tor soluendo nõ sit. uidamu.
qd̾ magis puto. neq em̃ male
contrahitur cũ tutorib.
accessurum dixit. si uicarius
staturum lab̾o ait. quia si no
fuit inpeculio nõ accesẜit. srũ
fuĩt iniuriam aiuidice eptor
passus c̃. Alit̾ atq si noĩatuim
suum accedẽ dixisẜ. tũc eñ
pr̃are dehebit. ĩpeculio eũ esse.
Auis. Si fundus uẽierit ex
consuetudine cius regionis
in qua negotiũ gestum est. ꝓ

Expanded text:
llud quaeritur, an is qui mancipium uendidit debeat fideiussorem ob euictionem dare, quem uolgo auctorem secundum uocant. et est relatum non debere, nisi hoc nominatim actum est.Si impuberis nomine tutor uendiderit, euicilem actionem, sed adicit in id demum, quod rationibus eius accepto latum est. sed an in totum, si tutor soluendo non sit, uideamus: quod magis puto: neque enim male contrahitur cum tutoribus.accessurum dixit. si uicarius nditorem Labeo ait, quia siue non fuit in peculio, non accesserit, siue fuerit, iniuriam a iudice emptor passus est: aliter atque si nominatim seruum accedere dixisset: tunc enim praestare deberet in pecale.Si fundus uenierit, ex consuetudine eius regionis in qua negotium gestum est pro
Abbreviated transcription (Latin):
sum emp̃tor ĩue¬
ditorem. ⁊ cum
pars euincatur. siꝗdem ꝓin
diuiso eiuncatur. irgressum
h̃t ꝓ quatitate euicte ꝑtis.
Quod sictus locus sit euictꝰ.
nõ ꝓ indiuiso portio fũdiͭ ꝓ
bonitate loci eiͣt regressus. qd
enim si qd̃ fuit in agro p̃ciosi¬
simum hoc euictum ẽ. aũqd̃
fuit in agro uillissimu. estĩa¬
bitur loci qualitas. ⁊ sicerit

Expanded text:
sum emptor in uenditorem. sed cum pars euincatur, si quidem pro indiuiso euincatur, regressum habet pro quantitate euictae partis: quod si certus locus sit euictus, non pro indiuiso portio fundi, pro bonitate loci erit regressus. quid enim, si quod fuit in agro pretiosissimum, hoc e‹u›ictum est, aut quod fuit in agro uilissimum? aestimabitur loci qualitas, et sic erit
Abbreviated transcription (Latin):
tuos accipet toto auieos sb̃
usuris. decdit pignori siue
ypothece prediam ⁊ fideuꝰ¬
sorem batiũ. cui ꝓmisit. in¬
tra triẽmum ꝓximũ se eu
liberͣturũ. qd si id nõ fecent
die supͣscripta ⁊ solu̾t debi¬
tum fideuissor oditori ius
sit predia ep̃ta ẽẽ que o̾ditoĩ¬
b obliganãt. quero eũ non
sit lib̾atus lutius fideuisõ
atitio. ansi soluit c̾ditori
empta hr̃et sup̃scripta pre¬
dia. Redi. sinõ ut cãm obli
gatioĩs. s⁊ ut ep̃ta hãt. sub
condictoẽ emptioẽm factã
ẽ ⁊ ꝯͣctam eẽ obligationem
utius titius ꝓmisit defũ¬
do suo cẽtum milia modioꝵ
frum̃ti ãnua pr̃are preduis
ganscii. postea lutiuistitius
uedidit fũdum. aditis uer¬
bis his. Quo iure. quaꝙ
gaioseio ad pr̃ationem fru¬
menti sit obnoxius. exdi ep̃¬
toremgaioseio. ẜm ea que¬

Expanded text:
tuos acciperet tot aureos sub usuris, dedit pignori siue hypothecae praedia et fideiussorem Lucium, cui promisit intra triennium proximum se eum liberaturum: quod si id non fecerit die supra scripta et soluerit debitum fideiussorsit praedia empta esse, quae creditoribus obligaverat. quaero, cum non sit liberatus Lucius fideiussor a Titio, an, si solverit creditori, empta haberet supra scripta praedia. respondit, si non ut it, sub condicione emptio facta est et contractam esse obligationem. Lucius Titius promisit de fundo suo centum milia modiorum frumenti annua praestare praediis Gaii Seii: postea Lucius Titius uendidit fundum additis uerbis his: 'quo iure quaque Gaio Seio ad praestationem frumenti sit obnoxius. respondit emptorem Gaio Seio secu
Abbreviated transcription (Latin):
reis detossa. si nõ siit noĩa¬
tim inuẽditione excepta:⁊
horreoꝵ penditõi accenisse
uide̾ri. ¶ Eum qui ĩ locum
emptoris suc cͤessit. isdem d̾¬
fensioĩb uti posse quiboue
ditor eius uti põtuiss. S
longe possessioĩs prescripti¬
onem. siutriusq possessis ĩ¬
pleat tpr̃a ꝯstitutioĩb sta

Expanded text:
reis defossa si non sint nominatim in venditione excepta, horreorum venditioni cessisse videri. Eum, qui in locum emptoris successit, isdem defensionibus uti posse, quibus venditor eius uti potuisset, sed et longae possessionis praescriptione, si utriusque possessio impleat tempora constitutionibus sta
Abbreviated transcription (Latin):
ad sabinĩ scrib. Ide ait ⁊ sir
ꝑsona ydoneor accedat ad
emptionẽ equ̾e uid̾i melio¬
rem ꝯditoẽm allatam eẽ pr̃o¬
inde siꝗs accedat eusdem
pretii ep̃tor s qui lemioribo
enat ꝯditioĩb uł quisatis¬
datioẽm nlłam exigat: me¬
lor ꝯditio allata uidebitur.
ergo idẽ eĩt ꝓbãdum. ⁊ sum¬
lior pretõ emĩe sit ꝑatus. ea
tñ remutat que uẽditori g̃¬
uia erãt in priore ep̃tionẽ.

Expanded text:
 Sabino scribit. idem ait, et si persona idoneor accedat ad emptionem, aeque uideri meliorem condicionem allatam. proinde si quis accedat eiusdem pretii emptor, sed qui leuioribus emat condicionibus uel qui satisdationem nullam exigat, melior condicio allata uidebitur. ergo idem erit probandum et si uilior‹e› pretio emere sit paratus, ea tamen remittat, quae uenditori grauia erant in p
Abbreviated transcription (Latin):
Lp̃. I tem qd dictũ est. fruc¬
tus mtea captos. ep̃torem
priorem sequi. toties nm̃ ẽ.
quoties nullus ep̃tor exi¬
stit qui meliorẽ ꝯditioẽm
afferrat. uł falsus existit.
qui uõ extitit ep̃tor postĩor
fructus refũdere pnorẽ de¬
bere ꝯstat. uẽditori.⁊ ita uił.¬

Expanded text:
. Item quod dictum est fructus interea captos emptorem priorem sequi, totiens uerum est, quotiens nullus emptor existit, qui meliorem condicionem adferat, uel falsus exsistit: si‹n› uero exstitit emptor posterior, fructus refundere priorem debere constat, sed uenditori. et i
Abbreviated transcription (Latin):
tione ubi pure eẽbitur. uel
tũc nõ impleatur ubi sub
condictõe fiat. euni meliq
conditio sit allata. si falsus
emptor subiectus sit. elegã¬
ter. sab̃. scrib. priori rem eise
stente uõ emptore. S ⁊ exi¬
stat alius emptor. meliorẽ
affẽri uidetur. si pretium
sit acclitum. s ⁊ sinicħ pre¬
no adliciatur. solutõ tn of

Expanded text:
tione ubi pure contrahitur vel tunc non impleatur ubi sub condicione fit cum melior condicio sit allata: si falsus emptor subiectus sit, eleganter scribit Sabinus priori rem esse stente vero emptore. sed et si existat alius emptor, meliorem adferri videtur, si pretio sit additum. sed et si nihil pretio addatur, solutio tamen of
Abbreviated transcription (Latin):
xx. uẽditis ⁊ incliem adiec¬
tis. alt̾ decefrit. demñ unius
noĩe qui suꝑest: emꝑtor exti¬
andiscedatur apriore setu.
et ait disimilem ẽẽ hãe sp̃cm.¬

Expanded text:
 uenditis et in diem addictis alter decesserit, deinde unius nomine qui superest emptor extian discedatur a priore contractu? et ait dissimilem esse hanc spec
Abbreviated transcription (Latin):
cuig̃. cum qui emit fundum
indicͣm. intͣclicto qd in aut
clam. utiposse. na hoc inter¬
dictũ ei ꝯpetit cinus intest.
opus nõ ẽẽ factum. fundo
modum ⁊ in ꝯmodũ om̃e al
emptorẽ ꝑtinet. añ quã in¬
eum uẽditio tñfferratur. ⁊ id̾o¬

Expanded text:
it eum, qui emit fundum in diem, interdicto quod ui aut clam uti posse: nam hoc interdictum ei competit, cuius interest opus non esse factum. fundo ommodum et incommodum omne ad emptorem pertinet, antequam uenditio t
Abbreviated transcription (Latin):
et om̃imodo sods editor nichil
aliud iuris bt̃. nisiut soluat
priori ⁊ loco eius succedat.¬
nõ ꝯuenĩt. posterior uõ de xpo¬
theca uẽdenda ꝯuẽit. uerius ẽ.
prioiem potiorem ẽẽ. nã ⁊ in
pignore placet. si prioroue¬
nit de pignoe̾. licet post̾iorir
tradatur. ad huc potiorem eẽ
ni pensioẽm michi. sequetiũ
tibi accessuram. Pignoꝵ q i
ab inqlino datoꝵ utrũq ꝯse¬
adutr̃aq pẽsionem pignora
sufficerẽt. uis om̃ium pigno¬
rum primũ ad me p̃tiñẽ. qa
nichil ap̃te dc̃m eẽt. ant com¬
munit exom̃ib pignorib i
summa prata fuetur siqd su

Expanded text:
et omnino secundus creditor nihil aliud iuris habet, nisi ut soluat priori et loco eius succedat.convenerit, posterior vero de hypotheca vendenda convenerit, verius est priorem potiorem esse: nam et in pignore placet, si prior convenerit de pignore, licet posteriori res tradatur, adhuc potiorem esseni pensionem mihi, sequentium tibi accessuram pignorumque ab inquilino datorum ius utrumque sead utramque pensionem pignora sufficerent, ius omnium pignorum primum ad me pertinere, quia nihil aperte dictum esset, an communiter ex omnibus pignoribus summa pro rat
Abbreviated transcription (Latin):
ced̾ẽt. pignoris ypotheca. fin¬
gere seiũ ꝑatum eẽ offerre tibi
sũmam primo ordine eclitã
dixi ꝯ seques eẽ. ut senus poti¬
or sit in eo qd̃ amplius est ĩ
pignore. ⁊ obligata abeo sũ¬
mã primo ordine cdita. usu

Expanded text:
cederet pignoris hyperocha. finge Seium paratum esse offerre tibi summam primo ordine creditam. dixi consequens esse, ut Seius potior sit in eo quod amplius est in pignore, et oblata ab eo summa primo ordine credita usura
Abbreviated transcription (Latin):
sita ẽ. sine ꝯdictioe fc̃a eẽt. qd̾
n eẽnt. ⁊ an quã indueat᷑ alii
rem ypothece nõie obligaue
pure accep̃. qr nõ ex ꝯuc̃tiõe
prioriobligabitur. s exeo
qd̾ inducta ẽ res. qd post̾ius
ñt ut ypothecẽ sit. sicuti est
de ꝑtu hoc queritur. an ancil¬
la ꝯuctionis tp̃r in bonis fu¬
it debitoris ⁊ in fructib sis
uenit ut i sint pignori. core
queritur. an fudus. uł ius
utẽdi fruẽdi ꝯuẽtionis tp̃r¬

Expanded text:
sita est, sine condicione facta esset. quod eri essent, et antequam inducat, alii rem hypothecae nomine obligauerpure accepit, quia non ex conuentione priori obligatur, sed ex eo quod inducta res est, quod posterius nerit, ut hypothecae sit, sicuti est de partu, hoc quaeritur, an ancilla conuentionis tempore in bonis fuit debitoris: et in fructibus, si conuenit ut sint pignori, aeque quaeritur, an fundus uel ius utendi fruendi
Abbreviated transcription (Latin):
iei sue ꝯueĩssi. ⁊ posta eadem ip̃a
pignoã ob pecc̃iam c̃ditã pignoi
decut. ac post̾a ꝯditio legatoꝵ
extitit. hic quoq tuẽdum eũ
cui prius pignus datũ eẽt. exi¬
ris fc̃a. marito suo ĩ dotẽ ex̃tira
ẽde priore dimssio. seq̃ntios
firmatur pignus cũ res ĩbo¬
nis debitoris ĩuciatur inꝓpo¬

Expanded text:
enisset et postea eadem ipsa pignora ob pecuniam creditam pignori dedit ac post condicio legatorum exstitit, hic quoque tuendum eum, cui prius pignus datum esset, exiris facta marito suo in dotem aestimaenim priore dimisso sequentis confirmatur pignus, cum res in bonis debitoris inueniatur: in p
Abbreviated transcription (Latin):
anquã apriore creditore pignꝰ
lib̾aret. idẽ illud ob pecciamẽ¬
ditam alii pignori dediss. et
añ quã utriq cͥditori solũetd̃¬
bitum. rẽ aliam priori cditori
uendid̾at. creditũ q pẽsam̃t.
cũ pretõ rei uẽdite dicẽdum ẽ.
ꝑĩn br̃i deb̾e. ac si priorieredito¬
ri pecciã soluta eẽt. nec eñi in¬
tesse soluit. an pesauĩt.⁊ ido
post̾ioris c̾ditoris cã potor est.

Expanded text:
tequam a priore creditore pignus liberaret, idem illud ob pecuniam creditam alii pignori dedisset et, antequam utrique creditori solueret debitum, rem aliam priori creditori uendiderat creditumque pensauerit cum pretio rei uenditae, dicendum est perinde haberi debere, ac si priori creditori pecunia soluta esset: nec enim interesse, soluerit an pensauerit: et ideo posterioris creditoris c
Abbreviated transcription (Latin):
rat. obligauit pignoriomĩa
bona sua que habebat. que¬
q bĩturus eẽt. post̾a mutua¬
tus afisco pecciam. pignoĩ
eires suas om̃s obligauit.⁊
intulit seie ꝑtem debiti. ⁊ re¬
liqu̾ã summa nouatõe fcã eid̃
ꝓmisit. inq̃ obligatiõe simili¬
ter ut supͣ depignore ouẽĩt q̃

Expanded text:
rat, obligauit pignori omnia bona sua quae habebat quaeque habiturus esset: postea mutuatus a fisco pecuniam pignori ei res suas omnes obligauit: et intulit Seiae partem debiti et reliquam summam nouatione facta eidem promisit, in qua obligatione similiter ut supra de
Abbreviated transcription (Latin):
̾uus eñi peccĩa saluã
ferit totius pignoris cam. ꝙ
uelut naulũ ex solnatur. potẽti¬
or cĩt. licet post̾ior sit. nã ⁊ ip̃m
naulũ potẽtius ẽ. ¶Canrũdem
dicetur. ⁊ sim̾ces horreoꝵ uel

Expanded text:
us enim pecunia saluam fecit totius pignoris causam.uel ut naulum exsoluatur, potentior erit, licet posterior sit: nam et ipsum naulum potentius est. Tantundem dice
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ potiorem apparuit. sino ciedi¬
tor seci̾s p̃tium ei quinegniges¬
serat soluiss ũm ĩ ea quatita¬
te q̃m soluiss. eiusq uẜis po¬
tiorem fore ꝯstaret. nisi forte pͥ¬
or ei peccĩam offerrat. qd̃ si debi¬
orem preferirdum. ¶ Bost di
uisioem regioĩb feãm int̾ fr̃es
conueĩt. ut si frãt agriur por¬
tioẽm ꝓ ĩdunso pignori datã.
acreditõe suo nõlibass. exdn¬

Expanded text:
e potiorem apparuit, si non creditor secundus pretium ei qui negotium gesserat solvisset: verum in ea quantitate, quam solvisset eiusque usuris potiorem fore constaret, nisi forte prior ei pecuniam offerat: quod si debiouisionem regionibus factam inter fratres conuenit, ut, si frater agri portionem pro indiuiso pignori datam a creditore suo non liberasset, ex
Abbreviated transcription (Latin):
restituẽda sibi dote accepit. sb̃¬
secuta dem̃ ꝓparte nũatione.i
maritus eandẽ rẽ pignori ali¬
i dedit. iox residue quãtitatiꝰ
nũatio ĩpleta ẽ. querebatur
de pignoe cũ ex causa ꝓmisio¬
nis ad uniu̾se qͣntitatis exso¬
lutioẽm a dotẽ ꝓmisit. ꝯpelli¬
tur. nõ utiqr solutio nũ obsũa

Expanded text:
restituenda sibi dote accepit: subsecuta deinde pro parte numeratione maritus eandem rem pignori alii dedit: mox residuae quantitatis numeratio impleta est: quaerebatur de pignore. cum ex causa promissionis ad uniuersae quantitatis exsolutionem qui dotem promisit compellitur, non utiq
Abbreviated transcription (Latin):
ximis sdũxͤat. pactus erat ut
homo heros pignor locatori
eẽt donee m̾cedes soluerẽtur.
rotem alii ob peccĩam ereti tã
pignoridedit. ꝯsultus an ad¬
u̾sus hũc olitorem petẽtem⁊

Expanded text:
ximis conduxerat, pactus erat, ut homo Eros pignori locatori esset, donec mercedes solverentur: rotem alii ob pecuniam creditam pignori dedit. consultus, an adversus hunc creditorem petentem