comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ p̃s. Primo eternũ refugiũ ponit temꝑali
honuni. Sodo exponit infirmitatẽ hominis. ei
nob̾ cepit esse qd̾ ñ erat ita plene .i. refugiũ. nulli
tam̃ accidenti subiectus. Es refugiũ a gen̾atione
in gen̾ationẽ .i. in om̃i gen̾atione. uł induab ge-¬
n̾ationib. scił inuet̾e. cuiusille moyses fuit mi-¬
nister. ⁊ in noua. cuius ille idem fuit ꝓpħa. Ne
aut̃ uidet᷑ ñ esse ante quã esset nob̾ ręfugiũ. ad¬
angłi. Quid enĩ magnũ est dicere de montib
usibilib. qui sunt pars terrȩ: Qua t̾ra ⁊ celo.
⁊ om̃ib corꝑalib pͥor ẽ ds̃. Et pͥusquã forma¬
ret᷑ terra .i. hõmines. Ecce om̃is rõnalis creatitra

Expanded text:
tus est psalmus. Primo aeternum refugium proponit temporali homini. Secundo exponit infirmitatem hominis, ei nobis coepit esse, quod non erat ita plene, scilicet refugium. Nulli tamen accidenti subjectus es refugium. A generatione in generationem, id est in omni generatione, vel in duabus generationibus, scilicet in veteri cujus ille Moses fuit minister, et in nova cujus ille idem fuit propheta. Ne autem videretur non esse antequam esset nobis refugium, adangeli. Quid enim magnum est dicere: De montibus visibilibus, qui sunt pars terrae? quia terra et coelo, et omnibus corporalibus prior est Deus, et priusquam formaretur terra, id est homine
Abbreviated transcription (Latin):
seundũ. hoc aut̃ mare ẽ magnũ ⁊ spaciosum
manib exercendis. Difficile enĩ est ibibona oꝑa-¬
ri. ⁊ꝯ illic .i. in illo mari sunt reptilia .i. mali sp̃c
numerȩ insidiȩ repunt in hoc scło. ꝯ incautos
occupant. Adhuc in his maris aquis sunt aĩalia
Multi enĩ pͥmates scłi. ⁊ multi pusilli scłi ñdũ
corde est clausa seuicia. ⁊ licet in hoc marisins
tot ꝑicła. datũ est tam̃ in nob̾ lignũ crucis in qͦ
transnauigemꝰ. ⁊ hoc est qd̃ seq̃r. tñ quãuis sit

Expanded text:
utem mare magnum est et spatiosum manibus exercendis. Aug. Difficile enim est ibi operari; et illic, id est in illo mari sunt reptilia, id est mali snumerae insidiae repunt in hoc saeculo, et incautos occupant, adhuc in his amaris aquis sunt. VERS. Multi enim primates saeculi, et multi pusilli saeculi noncorde est clausa saevitia. Et licet in hoc mari sint tot pericula, datum est tamen nobis lignum crucis, in quo transnavigemus. Et hoc est quod sequitur. Tamen quamvis sit
Abbreviated transcription (Latin):
eius. qui draco alibid̾r lucifer. alibileuiathan. qͥͣ
cet̾is in essentia celsior factus ẽ. in malicia maior
s nͨ ipsum draconẽ tunebunt nanes. unmo illu
in qua bonꝰ erat. & in enpirio locatus. s iuicio suo
mñ cadens factus ẽ hic ad illudendũ ei .i. adhoc ca
ut illudat᷑ ei ab angłis dlĩ. D̾r enĩ in iob illudisa¬
thanȩ ab angłis dĩ. qui sunt p̃positi suꝑ aerias po¬
testates ne noceant nob̃. Om̃ia. Q.d. ħ p̃dictast̃¬

Expanded text:
in. Qui draco alibi dicitur Lucifer, alibi Leviathan, qui caeteris in essentia excelsior factus est, in malitia major; sed nec ipsum draconem timebunt naves, imo illudin qua bonus erat in empyreo locatus; sed vitio suo inde cadens, factus est hic ad illudendum ei, id est ad hoc cadut illudatur ei ab angelis Dei. Dicitur enim in Job: Illudi Satanae ab angelis Dei, qui sunt praepositi super aerias potestates, ne noceant nobis , omnia, quasi dicat
Abbreviated transcription (Latin):
tũ hec ẽ enĩ petra. dȩ qua ut supͣdictũ est uolu¬
cres celi dant uoces. Fecit lunã. ad literã. Post
terrena transit ad celestia. que tñ terre faciunt i.
ȩccła. ⁊ crescit & decrescit. ⁊ quid facit ortus & occasus
Solem̃ sic occidit ut oriat᷑ ita qui dormit .i.xͨ. ñ addi
ciet ut resurgat: Occidit qi uoluit. nemo tollit ani¬
mã eius. Cũ aut̃ occidit. tenebrȩ factȩ sunt ĩ apłis.
Uere occidit sol q eo occidente posusti tenebras.
& facta est noxin apłis. scił. ut inpetro. qui nega
illȩ densȩ fuer̃t ut nox uel ita. Occũbente uͦ sole¬

Expanded text:
usque ad haec est de qua ut supra dictum est volucres coeli dant voces. VERS. 19.-- Fecit lunam. Post terrena transit ad coelestia, quae tamen terrae faciunt, id esia, et crescit et decrescit, et quid facit ortus et occasusSol enim sic occidit ut oriatur, ita qui dormit, id est Christus, non adjiciet ut resurgat? Occidit quia voluit, nemo tollit animam ejus. Cum autem occidit, tenebrae factae sunt in apostolis, ere occidit sol, quia eo occidente posuisti tenebras, et facta est nox in apostolis, scilicet ut in Petro, qui negavillae densae fuerunt ut nox.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicatis. qui ꝑ maioꝵ doctrinã credunt & ꝯfiten¬
cas de terra .i. dȩ subditis uinũ. ñ qd̾ conturbet
hominẽ. s qd̾ letificet corhominis. hoc uinũ sic
ineb̾at. ut sob̃os reddat. ħ eb̾etas uidet᷑ in alie¬
natione mentis a terra ad celum. Nonẽ gͦ hocui¬
nũ actuale quo male quidã in eb̾ant᷑. s sp̃uale.
Ut exhilaret. Postquã dixit de pane & umo qd̾
ad sciliandũ sc̃m amorẽ oleum dr ħ grã excellen¬

Expanded text:
dicatis, qui per majorum doctrinam credunt et confitencas de terra, id est de subditis, vinum, non quod conturbat hominem, sed quod laetificet cor hominis. Hoc vinum sic inebriat, ut sobrios reddat. Haec ebrietas videtur in alienatione mentis a terra ad coelum. Non est ergo hoc vinum actuale, quo male quidam inebriantur; sed spirituale, Ut exhilaret. Postquam dixit de pane et vino, quod ad conciliandum sanctum amorem; oleum dicitur hae
Abbreviated transcription (Latin):
pec̾coꝵ quȩ suauis ẽ dõ. Confite gͦ do qd̾ es:
facbona oꝑa. ⁊ disputas. Uñ ysaias. Auferte
nequicias ab animis ur̃is. Discite bñface. iudicate
pupillo. ⁊uenite & aisputemꝰ dicit dñs. Disputa¬
ecce ego uͦ delectabor in dño. Ecce bona cõmuta
co delectabor in dño. E meo exemplo peccores qͥ¬
scił insȩ peccant deficiant a terra .i. a pecc̃is nẽ iã

Expanded text:
peccatorum quae suavis est Deo. Confitere ergo Deo, quod es; peccatorum quae suavis est Deo. Confitere ergo Deo, quod es; fac bona opera, et disputas. Unde Isaias: Auferte nequitias ab animis vestris, discite benefacere, judicate pupillo, et venite, et disputemus, dicit Dominus . Disputaecce, Ego vero delectabor in Domino. Ecce bona commutatco, delectabor in Domino, et meo exemplo. VERS. cet in se peccant, deficiant a terra, id est a peccatis, ne jam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ exultabat dȩ bonitate sua. ⁊ sͥ uires opulen-¬
tiȩ suȩ tͥbuebat. quã dñs respicit & facit eam tre¬
m̾e. Melior ẽ tremor humilitatis: qͣ ꝯfidentia suꝑ-¬
biȩ. Un apłs. Cũ tremore oꝑaminiur̃am salutẽ.
D̾s enĩ est. qui oꝑatͦ om̃ia in uob̃. Et ip̃e est qͥ tan¬
git ꝯpunctione uł amissione rerũ montes .i. ẽos
qui suꝑbi erant iactantes sȩ ⁊ tacti fumigant .i.
fumigat ad łm. Incipit & flere: qr & fumꝰ excutit
p̃senti & futura spei ⁊ sp̃ei. mͦ enĩ spes ẽ uitant̃a.
post uita eterna erit. Uita uitȩ mortalis: spes ẽ
ne putet᷑ alius esse actus illiꝰ uitȩ. quã psallere.
Qa ñ p̾ uenire in fastidiũ uenire qui laudat᷑.
ñ uenit infastidiũ laudare. s semꝑ laudat᷑. sẽꝑ¬
indico scienti. ut sȩ mͥ indicet nescienti. sit euo
cundũ. & re uera ẽ: qr suauis ẽ dõ ꝯfessio tua.
Alia litera ht̃. suaiu̾s sit ei disputatio mea. Idẽ
sensus. DisputatioN. hominis add̾m ẽ ꝯfessio

Expanded text:
quae exsultabat de bonitate sua, et sibi vires opulentiae suae tribuebat, quam Deus respicit, et facit eam tremere. Melior est tremor humilitatis, quam confidentia superbiae. Unde Apostolus: Cum tremore operamini vestram salutem . Deus enim est, qui ogit compunctione, vel amissione rerum, montes, id est eos qui superbi erant, jactantes se, et tacti fumigant, id est fumigat ad Deum. Incipit etiam flere, quia et fumus excutit senti et futura; spei et speciei. Modo spes est vita nostra, post aeterna erit. Vita vitae mortalis, spes est ne putetur alius esse actus illius vitae, quam psallere, quia non potest venire in fastidium, qui laudatur non venit in fastidium laudare ipsum, sed seindico scienti, ut se mihi indicet nescienti, sit ei jucundum, et revera est, quia suavis est Deo confessio tua. Alia littera habet: Suavis est ei disputatio mea, idem sensus. Disputatio enim hominis ad Deum est confessio
Abbreviated transcription (Latin):
sig̾cant᷑ sp̃uales uiri. qui ñ in cordib suis. s ĩ mon
sunt aues sacͥficii. quas ñ diuisit abraham. Leg̾r
enĩ ingenesi. qd̃ abraham in sacͥficio suo accepit
arietẽ tͥmũ ⁊ uaccã trimã. & caprã tͥmã. ⁊ turtu-¬
rem & columbam. Arietẽ aut̃ & uaccam ⁊ caprã
diuisit. ⁊ adu̾sum se partes ꝯstituit. Aues aut̃
ñ diuisit: & sedit ibi abraham usq ad uesꝑam.
ꝯtunc uenit caminꝰ & terror. & transiit int̾ diuisa.
& fec̃ ħ ad dext̾am. illa uͦ ad sinstrã. Misticȩ aries
subditos. s uacca uideos ꝓpt̾ igũ legis. capra
gentiles. qui lib̾e uagabantͦ. ⁊ amaro ydolatriȩ
oleastͦ pascebant᷑. aues aut̃ sig̃r̃ant sp̃uales uiros
quȩ lib̾o aere ꝑfruunt᷑ ⁊ gaudent cęliserentate¬

Expanded text:
significantur spirituales viri, qui non in cordibus suissignificantur spirituales viri, qui non in cordibus suissunt aves sacrificii, quas non divisit Abraham. Legitur enim in Genesi quod Abraham in sacrificio suo accepit arietem trimum, et vaccam trimam, et capram trimam, et turturem, et columbam . Arietem et vaccam et capram divisit, et adversus se partes 225 constituit; aves autem non divisit, et sedit ibi Abraham usque ad vesperam. Et tunc venit caminus et terror, et transiit inter divisa, et fecit haec ad dexteram, illa vero ad sinistram. Mystice aries subditos. Sed vacca Judaeos propter jugum legis; capra gentiles, qui libere vagabantur, et amaro idololatriae oleastro pascebantur. Aves autem significant spirituales viros, qui lib
Abbreviated transcription (Latin):
tione totus orb̾ cuiꝰ sunt .iiͦiͬi. partes in noĩe tͥm¬
tatis uocat᷑ ut ȩccła congreget᷑. Dñs enĩ erant
in archa. om̃s indisco. om̃s mactat petrꝰ & man¬
ducat. om̃s aquã fluentẽ int̾ mediũ montiũ bibt̃
quã aquã expectabunt uł suscipient onagri. qͥ
sunt siluestres asini. ꝑ quos sĩgcant᷑ magni & in¬
domiti dȩ gentib qui sunt sine iugo legis. s ipsi
feri bibent has aquas cũ timidis. onager cũ lepo¬
re. magni cũ paruis qui sig̾cant᷑ ꝑbestias. sicut
ꝑ onagͦs magni. Utͥq aut̃ dȩ gentib accipiunt᷑
Potabunt dico uł suscipient. in siti sua. qr aliꝰ
sitimunus quisq capit. Temꝑata est ħ aqua
om̃ib. nullũ terret. ut sonus tullianȩ uocis &
dei. Et est. Expectabunt onagri .i. iudei insiti sua
bib̾e has aquas. qr suꝑbi iudei differrent bib̾e
litera .i. montes uolucres celi habitabunt Non õs
aues scdm literã in montib habitant. s ꝑ eas

Expanded text:
 sunt partes in nomine Trinitatis, vocatur, ut Ecclesia congregetur. Omnes enim erant in arca, omnes in disco, omnes mactat Petrus et manducat, omnes aquam fluentem inter medium montium bibunt, quam aquam exspectabunt, vel suscipient onagri, qui sunt silvestres asini, per quos significantur magni indomiti de gentibus qui sunt sine jugo legis; sed et ipsi feri bibent has aquas cum timidis. Onager cum lepore, magni cum parvis, qui significantur per bestias, sicut per onagros magni. Utrique autem de gentibus accipiuntur. Potabunt dico, vel suscipient, in siti sua, quia alius cundum suam sitim, unusquisque capit. Temperata est haec aqua omnibus, nullum terret, ut sonus Tullianae vocis, et perbi. Et est, exspectabunt onagri, id est Judaei, in siti sua, bibere has aquas, quia superbi Judaei differunt bibere littera, id est montes, volucres coeli habitabunt. Non omnes aves, ad litteram, in montibus habitant, sed per eas
Abbreviated transcription (Latin):
Qtuor enĩ lineis dȩ celo uas submissũ ẽ petro. u̾¬
petre. macta ⁊ manduca. Om̃s enĩ mactat petrꝰ.
in eo qd̾ mali sunt. ⁊ manducat in corpꝰ eccłȩ tra¬
iciendo. Qͣtuor lineis submissũ est in figura. iiͦii
partiũ orbis. il p̾dicandũ erat ȩuͣngłiũ. ⁊ bap¬
tirandi homines. Ter submissũ est: ut in nõie
tͥnitatis baptismꝰ fieret. Iñ scił ex ternario ⁊ qua¬
t̾nario collig̾r duodenariꝰ nuñnis qui ẽ predica

Expanded text:
Quatuor enim lineis vas submissum est Quatuor enim lineis vas submissum est Petre, macta, et manduca . Omnes enim mactat Petrus, in eo quod mali sunt; et manducat in corpus Ecclesiae trajiciendo. Quatuor lineis submissum est, in figura quatuor partium orbis, ubi praedicandum erat Evangelium; et baptizandi homines ter submissum est, ut in nomine Trinitatis baptismus fieret. Inde, scilicet ex ternario et quaternario, duodenari
Abbreviated transcription (Latin):
cui est. s publica. Ałr ñ est pãcifica uł secura
predicatis. ñ sit mea uł tuau̾itas. s idem sentiamꝰ¬
om̃s. & ñ fint in nob̾ scismata. Uñ apłs. Siue ego
siuie illi sic p̾dicamꝰ. ⁊ sic credistis. & alibi. Ds iqͥt
pacis det uob̃ id ipsum saꝑe. ⁊ it̾um ut id ipsũ sa¬
piatis om̃s. & ñ sint in uob̾ scismata. Nulla gͦ de
aquis discordet a montib. si quis alnia dicit de
suo dicit ñ dȩ medio. & hic talis mons ñ est audi¬
bunt dȩ gente in gentẽ p̃dicando. Aquȩ dico ꝑ¬
currentes int̾ mediũ .i. cõmune montiũ .i. subli
quos aquȩ .i. scripturȩ bñ dñr ꝑtransire qr decur¬
runt. ñ eos fecundant. s transeunt ab eis. Po¬
tabunt. Q.d. Aquȩ ꝑtransibunt int̾ medium
gunt᷑ ut patet ex archa noe in qua fuerunt q̃
figurat ȩccłam. in cuiꝰ cõpaginis unitate õẜ gt̃s
colligunt᷑ simiłr & om̃s fuert̃ in disco pet̾ ter ei
submisso .iiii. lineis. qui gerit ꝑsonã p̃dicatoꝵ.

Expanded text:
cui est, sed publica. Aliter non est pacifica vel secura praedicatio. Non sit mea vel tua veritas, sed idem sentiamus, non sint in vobis schismata . Unde Apostolus: Sive ego sive illi sic praedicamus, sic credidistis . Et alibi: Deus, inquit, pacis det nobis idipsum sapere et fari , et ut id ipsum sapiatis omnes, et non sint in nobis schismata. Nulla ergo de aquis discordet a montibus. Si quis aliud dicit, de suo dicit, non de medio. Et hic talis mons non est audibunt de gente in gentem praedicando. Aquae dico, percurrentes inter medium, id est commune montium, id est suquos aquae, id est Scripturae, bene dicuntur pertransire, quia decurrunt, nec eos fecundant, sed transeunt ab eis. at: Aquae pertransibunt inter medium guntur, ut patet ex arca Noe, in qua omnes fuerunt, quae figurat Ecclesiam, in cujus compaginis unitate omnes gentes colliguntur. Similiter et omnes fuerunt in disco Petri, ter ei submisso quatuor lineis, qui gerit personam praedicatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
dixit quid fecit occasus ueri solis. subdit dȩ ortu.
n quid faciat ip̃e ortus. quasi in nocte ꝑtransib̃t
catuli. s xͦ. resurgente. qr iom̃ib ñ possunt. ł in
cubilib .i. in cordib ꝑtinaciũ ꝑmanent. ⁊ hoc ẽ
sequutione eccłȩ in toto orbe clarificato .xͦ. Eb
enĩ ortus ẽ sol ñ audent eos inuad̾e leones. qͥa
habent signũ tau sc̃ptũ in frontib suis. uͭ illi
qui merechiele hoc signo lib̾ati sunt. E nota q
sicut in occasu xͥ ꝑtranseunt catuli leonũ. ⁊i
ortu congregant᷑. sic .xͦ. in aliquo occidente ꝑ pec¬
catũ uigent mala. eod̾ resurgente ꝑ grãm fugi¬

Expanded text:
dixit quid fecit occasus veri solis, subdit de ortu, et quid faciat ipse ortus. Quasi dicat: In nocte pertransibunt catuli sed Christo resurgente, quia in omnibus non possunt, vel in cubilibus, id est in cordibus pertinacium permanent. Et hoc est ersecutione Ecclesiae in toto orbe clarificato Christo. Quibus enim ortus est sol, non audent eos invadere leones, qui habent signum thau scriptum in frontibus suis, ut illi qui in Ezechiele hoc signo sunt liberati sicut in occasu Christi, pertranseunt catuli leonum, et ortu congregantur, sic Christo in aliquo occidente per peccatum, vigent mala, eodem resurgente per gratiam fugi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ montes stabunt aquȩ ꝑsequutionũ. Hoc
enĩ diluuiũ ꝑsequutionis &̃ montes dep̃ssit.¬
& quasi sub aquis fuga latebant apłi. s hocñ
facta formidabunt aquȩ. Malienĩ cõminatio¬
bissus t̾bulationũ circũdat ȩccłam. qr montes
ñ terreni. s tͥbulationũ fluctus magni uͭ mon-¬
tes ascendunt. Ascendunt ut montes. cũ seui¬
unt fluctus. & descendunt ut campi. cũ placa
dunt dico in locũ quẽ fundastieis. fundauir
enĩ eis locũ. Est quidã metus quasi ꝓfundꝰ locꝰ
quo recepta sunt quodãmͦ corda maloꝵ .i. quo¬
dã metu cõpressit corda seuoꝵ. mala sunt. s qͥe

Expanded text:
 montes stabilitatem aquae persecutionum. Hoc enim diluvium persecutionum etiam montes depressit. Et quasi sub aquis, fuga latebant apostoli; sed hfacta, formidabunt aquae. Mali enim comminatiobyssus tribulationum circumdat Ecclesiam, quia montes non terreni, sed tribulationum fluctus magni ut montes, ascendunt. Ascendunt ut montes cum saeviunt fluctus, et descendunt ut campi, cum placatdunt, dico, in locum quem tu fundasti. Fundavit enim eis locum. Est quidam metus quasi profundus locus, quo recepta sunt quodammodo corda malorum, id est quodam metu compressit. Corda servorum mala sunt, se
Abbreviated transcription (Latin):
na ł stagnensis. quomͦ dux est passerũ e S ꝑ
hoc innuit sp̃ualia esse querenda. Sciendũ gͦ
qr domꝰ fulicȩ est petra. quȩ in aqua ẽ. quȩ ton¬
sa fluctib frangit eos. s ñ frang̾r. fortis est ħ
ta passus a uideis. integer mansit quo nicħ ẽ
forte cedri mouent᷑ uolabunt passeres. s ñ ꝑib̃t
sicut diximꝰ fulica ẽ auis. quȩ in aquis habitat.
hii sunt qui ingr̃a baptisin ꝑmanent. quoꝵ do¬
Qui sunt passeres: Illi qui baptirant᷑. & hoc est.
fulice domꝰ .i. baptismus qui ẽ domꝰ regeneratoꝵ

Expanded text:
na, vel stagnensis, quomodo dux est passerum? Sed per hoc innuit spiritualia esse quaerenda. Sciendum ergo quia domus fulicae est petra, quae in aqua est, quae tunsa fluctibus frangit eos, sed non frangitur; fortis est haec ta passus a Judaeis integer mansit, quo nihil est forte cedri moventur, volabunt passeres, sed non perisicut diximus, fulica est avis, quae in aquis habitat. Hi sunt qui in gratia baptismi permanent, quorum doQui sunt passeres? Illi qui baptizantur. Et hoc est, fulicae domus, id est baptismus, qui est domus regeneratorum,
Abbreviated transcription (Latin):
rodiũ qui est ausrapax pͭ intelligi tribus benia¬
min de qua fuit paulus. de quo dr. Benamin
lupꝰ rapax mane comedet predã. uesꝑe diuidet
spolia. qͥa paulus in adolescentia ꝑsequutꝰ est ec¬
cłam. ⁊ in uesꝑe suȩ etatis spolia diabolo rapu¬
it p̾dicando. & est. Non mirũ si cetri plantant᷑¬
herodii .i. paulus qui fuit dȩ tͥbu beniamin. qui
dictus ẽ lupꝰ rapax dux est eoꝵ passerũ . ił cedroꝵ. qi
tes excelsi .i. altiora p̃cepta scͥpturaꝵ sunt firmam̃¬
tũ cerius. Cẽrui sunt magni sp̃uales. transcendñ¬
tes incursu om̃ia spmosa scłi. Hii sunt alti montes
scił quȩ eminent in scͥpturis altiora p̃cepta. cogi¬
tant enĩ sublunia. tenent eminentia. iustificant᷑
um herinaciis. ł hericiis ⁊ leporib alia litera .i.
tĩmidis ⁊ oꝑtis. minutis ⁊ cotidianis peccatis. he
aĩal timidũ. ⁊ sig̾c̃at timidos. Leporib gͦ ⁊ heri-¬
ciis quiñ possunt altaten̾e. fc̃s est .xͨ. refugnuim.

Expanded text:
herodium, qui est avis rapax potest intelligi tribus Benjamin, de qua fuit Paulus, de quo dicitur: Benjamin lupus rapax, mane comedet praedam, vespere dividet spolia , quia Paulus in adolescentia persecutus est Ecclesiam, et in vespere suae aetatis spolia diabolo rapuit, praedicando. Et est: Non mirum si cedri plantantur, etherodii, id est Paulus, qui fuit de tribu Benjamin, qui dictus est lupus rapax, dux est eorum passerum et cedrorum, quia tes excelsi, id est altiora praecepta Scripturarum sunt firmamentum cervis. Cervi sunt magni spirituales transcendentes in cursu omnia spinosa saeculi. Hi sunt alti montes, quae scilicet eminent in Scripturis altiora praecepta; cogitant enim sublimia, tenent eminentia, justificanturum herinaciis. Vel, hericiis et leporibus, alia littera, id est timidis, et opertis minutis et quotidianis peccatis. Heranimal timidum, et significat timidos. Leporibus ergo et hericiis qui non possunt alta tenere, factus est Christus refugium.
Abbreviated transcription (Latin):
b̾s. a quo cet̾i accipiunt ut exhilaret᷑ facies in
oleo. Seq̃r. & panis. Postquã dixit quid efficiat
uinũ & oleũ. subdit qͥd efficiat panis. cuiꝰ effectũ
& oleum ut exhilaret faciem & panis educit᷑ ut
ꝯfirmet cor homiis. Temꝑalis panis stomachũ
confirmat. uentrẽ replet. s hic est spũalis pans
qui ꝯfirmat cor. qr panis cordis ẽ. hic est pamis.
qui dȩ celo descendit. Idem est gͦ panis & uinũ
Panis iste iusticia ẽ uinũ illud isticia ẽ ueritã
est .xͦ. est. hoc letificat & confirmat corsemꝑ. S̾ͥ
turabunt᷑. Quid fiat de istis om̃ib eductis ae¬
terra ostendit hic. Qtuasi. De istis eductis de ter
terp̃tat᷑ candidatio. Non tam̃ aliȩ cectri s quas
plantauit dñs in fide. s cur plantatis a se relm¬

Expanded text:
bris, a quo caeteri accipiunt. Ut exhilaretur facies in oleo, et panis educitur. Postquam dixit quid efficiat vinum et oleum, subdit quid efficiat panis, cujus effectuslaetificet cor, et oleum ut exhilaret faciem. Et panis educitur, ut confirmet cor hominis, Temporalis panis stomachum confirmat, ventrem replet; sed hic est spiritualis panis, qui confirmat cor, quia panis cordis est. Hic est panis qui de coelo descendit . Idem est ergo panis et vinum. Panis iste justitia est, vinum illud justitia est, veritas est Christus. Hoc laetificAug. Quid fiat de istis omnibus eductis ostendit hic. Quasi dicat: De istis eductis de terrinterpretatur candidatio, non tamen aliae cedri, sed quas plantavit Dominus in fide. Sed cur plantatis a se reli
Abbreviated transcription (Latin):
miserunt quicqͥd habebant. s cẽ quicqͥd hab̾e
cupiebant. & cũ nich habeant om̃ia possident.
Prsus totũ mundũ dimisit petrꝰ ⁊ totũ mundũ
accepit. Eenĩ cedri libani scił nobiles & excelsi
huiꝰ scłi. qui cũ timore audiunt. beatꝰ qui intel¬
lig̃ suꝑ egenũ & pauꝑem. attendunt res suas
uillas. suꝑfluas copias. ⁊ p̃bent illas seruuis dĩ
& ita colligunt ut passeres ut incedris libam

Expanded text:
d habebant, sed etiam quidquid habere cupiebant; et cum nihil habeant, omnia possident Prorsus totum mundum dimisit Petrus, et totum mundum accepit. Etenim cedri Libani, scilicet nobiles et excelsi hujus saeculi, qui cum timore audiunt: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem . Attendunt res suas, villas superfluas, copias, et praebent illas servis Dei. Et ita colligunt passeres, ut in cedris Libani
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ fiunt utilitati fr̃m intendentes. ħ st̃
uim̾ta quib debet᷑ herba ut merces qr seruiũt
de quib dr̃. Non alligabis os boui tͥturanti. qi
dignus ẽ oꝑarius mercede sua. Debent᷑ enĩ pre¬
dicatorib temꝑalia. qui largiunt᷑ sp̃ualia. uñ
apłs. Si seminauimꝰ uob̃ sp̃ualia. magnũ est si
carnalia ur̃a metamꝰ: ꝓ quib dr̃. Beatus est.
qui p̃occupat uocem petituri .i. qui intelligit
suꝑ egenũ & panꝑem. Nonem̃ ita debes agere
bouitturanti. uͭ mendico tͣnseunti. Illi .i. m̃di¬
ti dare debes. uidȩ gͦ ne si sic egeat miles xͥ. ut
petat tȩ iudicet .i. dampnabilẽ ostendat. añꝗͣ
petat. Sicut enĩ dr dȩ illo qui tȩ querit. da oĩ¬
lemosina in smutua. donͨ inuemias iustũ cui des.
Om̃i petenti gͦ quicũq sit da. agnoscens in eo cui
des. s multo magis da seruo dĩ. militixͥ &̃ ñ pet̾n
erant. & suos & mulieres religiosas in comitatu
quȩ ministrabant ei dȩ sub̾asua. in his ꝑsonã infir¬

Expanded text:
fiunt, utilitati fratrum intendentes. Haec sunt jumenta quibus debetur herba ut merces, quia serviunt. De quibus dicitur: Non alligabis os bovi trituranti , et: Dignus est operarius mercede sua . Debentur enim praedicatoribus temporalia, qui largiuntur spiritualia. Unde Apostolus: Si seminavimus vobis spiritualia, magnum est si carnalia vestra metamus ; pro qui praeoccupat vocem petituri, id est qui intelligit super egenum et pauperem . Non enim ita debes agere bovi trituranti, ut medico transeunti; illi, id est menditi dare debes. Vide ergo ne sic indigeat miles Christi, ut petat te, judicet, id est damnabilem ostendat, antequam petat. Sicut enim dicitur de illo qui te quaerit: Da oleemosyna in manu tua, donec invenias justum, cui des . Omni petenti ergo quicunque sit da, agnoscens in eo cui des. Sed multo magis da servo Dei, militi Christi, etiamerant, et suos et religiosas mulieres, in comitatu quae ministrabant ei de sua
Abbreviated transcription (Latin):
sȩ qi solisc̃ĩ ñ diuidunt᷑ i hereses & scismata. In
cit ħ ad dexterã illa ad sinistram. Ita & dȩ carna-¬
lib eccłȩ diuisis p̾positis uł subditis. ligna. fȩ¬
nũ. stipula cõburunt᷑. Ipsi aut̃ ꝓpt̾ fundam̃tũ
cui nicħ añ posuerunt. saluierunt quasi ꝑ ignẽ.

Expanded text:
ersus se dividuntur per haereses et schismata. In cit haec ad dexteram, et illa ad sinistram. Ita et de carnalibus Ecclesiae divisis praepositis, vel subditis, ligna, fenum, stipula comburuntur. Ipsi autem propter fundamentum, cui nihil ante posuerunt, salvi erunt quasi
Abbreviated transcription (Latin):
corda. ĩo enĩ addidit celi. ut notet sc̃os habitabt̃.
qr ibi petras .i. firmamentũ p̃ceptoꝵ inueniunt.
sic̃ R. illa una petra .xͨ. uerbũ di est. sic multa uer¬
badi multȩ petrȩ sunt. n istȩ petrȩ st̃ in montib.
Quicũq gͦ uult ẽẽ sp̾ualis ibi inhabitet. ñ in cor¬
de suo aberret. S nȩ putet has uolucres suã
sequi auctoritatẽ: & dabunt uoces dȩ medio
petraꝵ .i. ñ dȩ sua. s dȩ auctoritate uerboꝵ dĩ
ñ de aliis pet̾s. uel ita ꝯtinua. Emittis fontes in
dȩ suꝑiorib suis .i. de altiorib ipsis montib .i.
de his quȩ sunt altiora ipsis montib. ab̾ eis aut̃¬

Expanded text:
corda. Ideo enim addidit, coeli, ut notet sanctos; habitabunt, quia ibi petras, id est firmamentum praeceptorum inveniunt. Sicut enim illa una petra Christus verbum Dei est, sic multa verba Dei multae petrae sunt, et istae petrae sunt in montibus. Quicunque ergo vult esse spiritualis, ibi inhabitet, non in corde suo aberret; sed ne putes has volucres suam sequi auctoritatem, quia dabunt voces de medio petrarum, id est non de sua, sed de auctoritate verborum Dei, non de aliis petris. Vel ita continua: Emittis fontes in de superioribus suis, id est de altioribus ipsis montibus, id est de his quae sunt altiora ipsis montibus, Au
Abbreviated transcription (Latin):
tuã. Multi impleti bonitate di sͥ tribuert̃ qd̾ ha¬
ꝓbare cłs qd̾ ñ a se habent s a dõ. ut cũ bonita¬
te habeant humilitatẽ. aliq̃n eos ꝑturbat.
au̾tit ab illis faciem. ⁊ cadunt intemptationẽ¬
ꝯita ostendit illis qͥa qd̾ iustierant ꝙ rectȩ am¬
bulabant. eo regente fiebat. S q̃uarȩ turbas e
meus. ⁊ de pec̾cis penitentes in pulu̾em suũ reu̾¬
tent᷑ .i. sȩ essẽ pulu̾em cognoscent. Inuenit enĩ h̃o

Expanded text:
. Multi impleti bonitate, sibi tribuerunt; vobare quod non a se habent, sed a Deo, ut cum bonitate habeant humilitatem, aliquando eos perturbat, avertit faciem, et cadunt in tentationeEt ita ostendit illis, quia quod justi erant, et recte ambulant, eo regente fiebat. Sed quare turbas? meus; et de peccatis poenitentis in pulverem suum revertentur, id est se esse pulverem cognoscent. I
Abbreviated transcription (Latin):
tes. & illis fugientib emient montes in salutẽ
ppłoꝵ. & hoc ẽ. Ascendunt montes .i. p̃lati exalta¬
tisunt lib̾a p̃latione. & campi .i. subditi descendt̃
uoluntaria subiectione. q isti ⁊ illi sunt in loco
quẽ fundasti eis .i. factunt scdindona quȩ ꝯtu¬
listi eis. Alios enĩ dedit apłos. alios eungłistas.
& huiꝰmodi. Terminũ posuisti aquis. quẽ ñ tͣns¬

Expanded text:
tes, et illis fugientibus eminent montes in salutem populorum. Et hoc est: ascendunt montes, id est praelati exaltati sunt libera praelatione, et campi, id est subditi, descendunt, voluntaria subjectione. Et isti et illi sunt, in loco quem fundasti eis, id est faciunt secundum dona quae contulisti eis; alios enim dedit prophetas, alios evangelistas, et hujusmodi . Terminum posuisti aquis quem non trans
Abbreviated transcription (Latin):
lit. Añ singłarit̾ erat donͨ transiret. s qñ ꝑ pas¬
sionẽ transiuit. dragnã ꝑditã inuenit. ⁊ o¬
uẽ errabundã ad gregem reduxit. Uñ gau¬
diũ ẽ. S tam̃ adhuc ẽ ꝑegͥnatio. adhuc scłm
quatit᷑ fluctib temptationũ. ⁊ tempestatib
tͥbulationũ. Uñ subdit. Hoc mare magnũ &¬

Expanded text:
 erat donec transiret , sed quando per passionem transivit, drachmam perditam invenit, et ovem errabundam ad gregem reduxit: unde gaudium est . Sed tamen adhuc est peregrinatio, adhuc saeculum quatitur fluctibus tentationum, et tempestatibus tribulationum. Unde subdit: PARS II.
Abbreviated transcription (Latin):
stabunt aquȩ. s ab increpatione tua fugient
ñ stet̾unt. ut dȩ p̃teritis solet dici ñ p̃terita s fu¬
tura nunciat. Pret̾itũ tempꝰ ꝓfuturo solet poni
in scͥpturis. figura aut̃ futuri dicere pret̾ita ñ
facile occurrit. Misticȩ dȩ diluiuo ꝑsequutionũ
ait qd̃ eccłam tanquã abissus circũdat. Ee est.
slon inclinabr eccła inscłm scłi. licet abissus ꝑse

Expanded text:
abunt. » Ab increpatione tua fugient non steterunt, ut de praeteritis solet dici, non praeterita, sed futura nuntiat; praeteritum tempus pro futuro solet poni in Scripturis: figura autem futuri dicere praeterita, non facile occurrit. Mystice de diluvio persecutionum agit, quod Ecclesiam tanquam abyssus circumdat. Et est: Non inclinabitur Ecclesia in s
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ȩcła suꝑ xp̃m fundata est. quȩ ñ potest inclina¬
ri. De terraem̃ adliterã ñ potest adeo dici. quȩ le¬
gitꝰ transitura. & est. Qui fundasti terram .i. eccłi¬
rañ inclinab̾r. licet abissus sicut uestimentũ sit
amictus eius terrȩ. Om̃is aqua diffusa ꝑ maria
ꝑ flumina. ꝑ antra occulta. abyssus dr. ħuͭ ues¬

Expanded text:
 Christum fundata est, quae non potest inclinari. De terra enim ad litteram, non potest a Deo dici, quae legitur transitura. Et est, qui fundasti terram, id est Ecclesira, licet abyssus sicut vestimentum sit amictus ejus terrae. Omnis aqua diffusa per maria, per flumina, per antra occulta. Abyssus dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
quã magna st̃: Quasi. Non pͣ explicari oꝑa tua
que ad literã supͣ exposita sunt. ł mistica. u̾ facta᷑
est terra possessione tua ł creatura tua alia lit̾a
⁊ in mari. ⁊ in celo. s qd̾ hic dicit. meliꝰ mistice
accip̃r dȩ noua creatura. quã eruit a uet̾i hõie

Expanded text:
 explicari, Opera tua quae ad litteram, supra exposita sunt. Vel mystica ubi facta? est terra possessione tua, vel, creatura tua, alia litteet in mari et in coelo . Sed quod hic dicit melius mystice accipitur de nova crea
Abbreviated transcription (Latin):
.i. eccłam. qr & sileues fluctꝰ assiliunt. terrã t̾n
eccłȩ diluuio ñ oꝑiunt. ut iamliceat ȩccłȩ lib̾e
p̾dicare. & si enĩ ꝑstrepunt aduch & murm᷑ant
ꝑ uentas terribiles cessau̾unt. quib cessantib
ascendunt montes & descendunt campi .i. appa¬
ret altitudo montiũ. ⁊ planicies campoꝵ. qui pͥ
latebant sub aquis qui sunt uł apparent in lo

Expanded text:
Ecclesiam, quia etsi leves fluctus assiliunt, terram tamen Ecclesiae diluvio non operiunt, ut jam liceat Ecclesiae libere praedicare. Etsi enim perstrepant adhuc et murmurent per ventos terribiles cessaverint, quibus cessantibus ascendunt montes et descendunt campi, id est apparet altitudo montium, et planities camporum, qui prius latebant sub aquis, qui sunt. Vel, apparuerunt in lo
Abbreviated transcription (Latin):
qui ħ temꝑalia ñ a dõ petunt. s a demonib.
Recessit gͦ a dõ factus ut iumentũ. s ñ longe.
Ait enĩ tecũ sum. Seq̃r exponendo. ꝑdidisti õs
qui fornicant᷑ post dãs alienos. & hii tales st̃
longe abste. Hũic fornicationi ꝯtrarius ẽ castꝰ
amor. qui gratis dm amat. in quoh̃t om̃ia. Iui

Expanded text:
 temporalia non petunt, sed a daemonibus. Recessit ergo a Deo factus ut jumentum, sed non longe, ait enim: Tecum sum exponendo, perdidisti omnes qui fornicantur post deos alienos. Hi tales sunt longe abs te; huic fornicationi contrarius est castus amor, qui gratis Deum amat, in quo habet omnia. Illi
Abbreviated transcription (Latin):
aliis dolo tollunt. animã suam ꝑdint. Alia lit¬
tera h̃t. Iuxta lubricũ posuisti eis. Lubricũ sunt
temꝑalia uͥ cadunt. qͥ amore sunt iuxta. ⁊ ẽ po
siusti eis .i. positionẽ fecisti eis iuxta lub̾cum. idẽ
uxta temꝑalia. Quasi. mͦ dolos fecistieis. sub
sp̃e boni dans que sunt eis mala sicut dolosus.
Deiecisti eos de alto aũ alleuarent᷑ .i. in eo ip̃o
qͦd alleuant᷑. ñ dico postquã alleuati sunt. qr ta¬
lis elatio casus ẽ. Itam p̃senti est eis. s in fut᷑o¬
sunt inmorte. que ⁊ repente uenit eis. uñ sub¬
dit. Subito defec̾unt: sicut fumꝰ deficit dũ extol¬
lit᷑. Et ñ cõmunit̾ cumbonis moriunt᷑ s ꝑie

Expanded text:
aliis dolo tollunt, animam suam perdunt; alia litaliis dolo tollunt, animam suam perdunt; alia littera habet, juxta lubricum posuisti eis: lubricum sunt, temporalia usuisti eis, id est positionem fecisti eis juxta lubricum, id est juxta temporalia, quasi modo dolosi fecisti eis, sub specie boni dans quae sunt eis mala, sicut dolosus, Dejecisti eos de alto. Dum allevarentur, id est in eo ipso quo allevantur, non dico postquam allevati sunt, quia talis elevatio casus est. Ita in praesenti est eis, sed in futsunt in morte, quae et repente venit eis. Unde subdit: Subito defecerunt sicut fumus deficit dum extollitur, et non communiter cum bonis moriuntur; sed p
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ r lex diuina. quã aliqͥs ꝯtuens. uidet in
iudicio eos dãpnandos. E quasi quis dic̾et.
quid tͥ in eo sc̃uarior subdit. ⁊ intelligã. ¶si.
De eo intendo ocłm mentis in finẽ. uͭ om̃ia se¬
cundũ m̾ita udicant᷑. ⁊ hoc ẽ. & ñ a me s in
scuario positꝰ intelligam ꝑp̾sentia in nouis¬
simis eoꝵ. uͥ flos scłariũ arescit. Uexũꝑtam̃¬
Tercia pars. Ecce quid didicit iste in sc̃uario
om̃ib deserendos. ã quo malo ip̃e lib̾atus
ẽ. qui etiã t̾rena quesiuit. s a do. Hic enim
dicit ⁊̃ in ħ mundo malos ñ e̾e inmunes
⁊ inpunitos. qr ⁊ si felices sint. reatum grs¬
tant. ⁊ frequentes ruinas incurr̃t. Q. d.
posustieis hunc florem temꝑaliũ ꝓpter dolos .i.
qr dolosi sunt. ⁊ in ipso dolũ patiunt᷑ frauduln¬
ti sunt faciendo fraudem gem̾ humano ĩ om̃ib
nequicuis suis. ⁊ ipsi fraudem patiunt᷑ ut t̾rena
eligant. ⁊ eternabona relinquant. Dũ enĩ aliqͥd

Expanded text:
itur lex divina quam aliquis contuens videt in judicio eos damnandos; et quasi quis diceret: Quid tibi in eo sanctuario? subdit, et intelligam, quasi de eo intendo oculo mentis in finem, ubi omnia secundum merita judicantur. Et hoc est, et non a me, sed in sanctuario positus, intelligam, per praesentia in novissimis eorum, ubi flos saecularium arescit. PATertia pars, Ecce quid didicit iste in sanctuariomnibus deserendos bonis a quo malo ipse liberatus est qui etiam terrena quaesivit, sed a Deo. Hic enim dicit etiam in hoc mundo malos non esse immunes et impunitos, quia et si felices sint, reatum gestant; et frequentes ruinas incurrunt. Alcuposuisti eis hunc florem temporalium, propter dolos, id est quia dolosi sunt et in ipso dolum patiuntur, fraudulenti sunt, faciendo fraudem generi humano, in omnibus nequitiis suis, et ipsi fraudem patiuntur, ut terrena eligant et aeterna bona relinquant; dum enim aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ad nchilũ rediges: s ⁊ ego qui mͦ talia dico de
diuitib aliq̃n talia desid̾aui. ⁊ ĩo tunc ad m¬
chilũ redactus sum. q̾n pene effusi sunt gͥssus
ut supra dixi. Nonẽ gͦ desꝑandũ etiã de hꝰmodi
Qd ĩo factũ est: qr cormeũ est inflãmatũ uł de
lectatũ alia littera t̾renis. ⁊ tunc renes mei .i.
sunt. s nesciui .i. hebui. scił hebes fui. Qͥd ẽ qd̾
aixi nesenu: Ecce ut pecꝰ alia litt̾a factꝰ sũ ap̃

Expanded text:
ad nihilum, sed et ego, qui modo talia dico de divitibus, aliquando talia desideravi. Ideo tunc ad nihilum redactus sum, quando pene effusi sunt gressus mei, ut supra dixi. Non est ergo desperandum etiam de hujusmodi. Quod ideo factum est, quia cor meum inflammatum est, vel delectatum, alia littera, terrenis, et tunc renes mei, id est, sunt. Et nescivi, hebui, scilicet hebes fui. Quid est quod dicit nescivi? Ecce ut pecus, alia littera, factus su
Abbreviated transcription (Latin):
incelesti ierłm. Qa cũ deerit eis u̾itas suꝑne
ciuitatis. ꝑibit ⁊̃ ymago. qr nͨ similitudinẽ
retinebint. qui de uera beatitudie nil ha-¬
bebunt. Et m̾ito hoc facit eis ds in sua celestici¬
uitate. qr ipsi in sua t̾rena ciuitate ymaginẽ dĩ
scił p̾onem ad nichiłũ redeg̾unt uñ om̃s ꝯparati
sunt iumentis. uel de heticis pͦ hoc accipi. quoꝵ
diu̾sas ẏmagines dieit diu̾sas hereses. ⁊ ꝑsonas
hesiarcharũ. quas sibi in uariis dogmatib
induerunt. quas rediget ãs ad nichilũ in cuu¬
tate sua. scił uł in p̾senti uł in suꝑcelesti eccłia

Expanded text:
it eis veritas supernae civitatis, peribit etiam imago, quia nec similitudinem, retinebunt qui de aeterna beatitudine nil habebunt. Et merito hoc facit Deus eis in sua coelesti civitate, quia ipsi in sua terrena civitate imaginem Dei, scilicet rationem ad nihilum redegerunt. Unde omnes comparati sunt jumentis. Vel de haereticis potest hoc accipi, quorum diversas imagines dives dicit diversas haereses et personas haeresiarcharum, quas sibi in variis dogmatibus induerunt, quas rediget Deus ad nihilum, in civitate sua, scilicet in praesenti, vel in supercoelesti Ecclesia.
Abbreviated transcription (Latin):
nientia uolo ꝓbare dm ñ esse inustũ. s hoc qͣ¬
łr sit mͦ cogito. ñ dum plene absoluo quomͦ uis¬
tussit. ⁊ bonis mala. malis bona det. mͥ nondũ
ꝑspicue plamĩ est. S existimabam uł cogita¬
infacie quom̃ ds̃ curet ħ. ⁊ bñsit malis. ⁊ bo¬
nis male. uellabor ẽ ante me .i. qͣntum ad ea
que sunt añ me .i. quantũ ad p̾sentia. que si

Expanded text:
n esse injustum, sed hoc qualiter sit modo cogito, nondum plene persolvo quomodo justus sit, et bonis mala, et malis bona det, mihi nondum perspicue planum est. Sed existimabam, vel cogitain facie, quomodo Deus curet haec et bene sit malis, et bonis male. Vel labor est ante me, id est quantum ad ea quae sunt ante
Abbreviated transcription (Latin):
delectatio moꝑe. Et cor meu̾ .i mala cogitatio. s
d s ẽ reformator in castitate integra cordis mei. Q
tã castũ cor mͥ fecit qd̾ gratis iam am amo ⁊ parꝰ
mea ds est Tam magnares. Alii eligant alia.
s ego dm̃. hoc ẽ qd̾ ei est in celo. ds dico existenᷤ
in eternũ. qd̾ ñ alia. uel est pars mea in eternũ.¬

Expanded text:
delectatio in opere, et cor meum, id est mala cogitatio, sed Deus est reformator in castitate integra cordis mei, qui tam castum cor mihi fecit, quod gratis jam Deum amo, et pars mea Deus, est: tam magna res, alii eligunt alia, sed ego Deum, hoc est quod est ei in coelo. Deus dico existens in aeternum, quod non alia. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
ita ꝯtinuia. Qͥa inflã matũ est cor meũ ĩo ut
iumentũ factus sum apd̾ te. Idem sensus. & ego sẽ
ꝑ ero tecũ. & tu tenuisti manũ dextere mee alia
sum. qd̃ filius sũ. ħ est dext̾a mea. In sinistra uͦ est
pecꝰ amans ħ temꝑalia. Manus gͦ est potestas.¬
nũ dext̾am meã ñ sinistram. Tenet dext̾am ds̾: dũ
ad bona oꝑa dirigit. ⁊ ne mergam᷑ lib̾at ut petrũ
E inuoluntate tua ñ m̃itis meis deduxisti me ad

Expanded text:
ita continua: Quia inflammatum est cor meum, ideo ut entum factus sum apud te. Idem sensus. Et ego ero semper tecum. Et tu tenuisti manum dexteram meam, vesum, quod filius sum. Haec est dextera mea. In sinistra vero est pecus amans haec temporalia. Manus ergo est potestasnum dexteram meam, non sinistram: tenet dexteram Deus, dum ad bona opera dirigit. Et ne mergamur liberat, ut Petrum et in voluntate tua, non meis
Abbreviated transcription (Latin):
punit: Quasi. uel om̃mo nescit. uł ñ cu
celso. defectio est hic. tunc innuistꝰ est ds sub¬
aud̃ qui patit᷑ malos. Io uidet᷑ eis nescire ħ¬
qr ecce ipsi pec̃cores. ⁊ habundantes in scło ob¬
tinuer̃t diuitias. Hoc ñ mutat᷑ huic ã stul¬
to ppło ꝯfutando respondet asaph. Q.d. ħ
est ut dicitis. qͦd inustꝰ uł inscius sit ds̾. ħ
inconuenientia sequunt᷑ qd̾ sine causa iusti¬
ficaui cor meu̾ ⁊ sñ catsa laui int̾ innocen¬
tes manꝰ meas. ñ mutat᷑. & sine causa fui¬

Expanded text:
punit? quasi vel omnino nescit qui non curcelso, defectio est hic, tunc injustus est Deus, subaudis qui patitur malos, ideo videtur eis Deus nescire  ipsi peccatores, et abundantes in saeculo, obtinuerunt divitias. Hoc non mutatur. Huic autem stulto populo confutando, respondet Asaph. Quasi dest ut dicitis, quod injustus et inscius sit Deus, haec inconvenientia sequuntur, quod sine causa justificavi cor meum, et sine causa lavi inter innocentes manus meas. Hoc non mutatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ta cõparatio. slam̃ qͣi clausis ocłis uidemꝰ bo¬
na. que mox aꝑtis ocłis ñ inueniemꝰ. In uita
gͦ ista sompniũ est. In morte uigilant. scien¬
tes quid ẽ. S ne mͦ uideant᷑ magna que eoꝵ
quas sibi faciunt in ciuitate caym alius enĩ
ferocitate factus ẽ leo. alius auis leuitate. aliꝰ aꝑ
libidinis sorde. ⁊ hoc in cruitate tua .i. in ꝯtuitu¬

Expanded text:
ausis oculis videmus bona, quae mox apertis oculis non invenimus. In vita ergo ista somnium est, in morte vigilant scientes quidem. Sed ne modo videantur magna quae eorum quas sibi faciunt in civitate Cain. Alius enim ferocitate factus est leo, alius avis levitate, alius aper libidinis sorde: Et hoc in civitate tua, id est
Abbreviated transcription (Latin):
tus habent. nͥ extra effundant. alios doceant.
loquunt᷑ de celo ⁊ de aliis. ac si dii essent. Ita e¬
nĩ uł minant᷑ uł quelibet disponunt. ac si eoꝵ
dignitas sit inmortalis. uel posuer̃t in celũ os

Expanded text:
tus habent nisi extra effundant et alios doceant. tus habent nisi extra effundant et alios doceant. loquuntur de coelo et de altis, ac si dii essent. Ita enim vel minantur vel quaelibet disponunt, ac si eorum dignitas sit immortalis. Vel posuerunt in coelum os
Abbreviated transcription (Latin):
m undiq ne resipiscant. uñ alia littera h̃t. cir¬
cũ amicti iniqͥtate ad ꝓximũ. ⁊ impietate sua
qr ꝯtra d̃mblasphemiꝰ sunt. ⁊ ita ñ uident. nͭ ui¬
dent᷑ int̾iora eoꝵ. Non uident᷑ qi ibi miseri st̃ qui
felices putant᷑. Nonudent. qr contẽptum nutrit
resoluta securitas. Ut aut̃ culpam eoꝵ exagg̾et
bundantia. ñ ex macie necessitatis. Sunt enĩ
quidã mali ex macie .i. ex necessitate. Alii ex ha¬
bundantia. ut pauꝑ egestate furat᷑ diues ex
cupiditate. Q isti tales transierunt ĩuã rectã
modũ hominũ. qri ñ putant se pares hominib
paupes despicientes. cũ tam̃ illos suscipiat nu¬
dos. cũ eis uita ⁊ putredo post mortẽ eque ꝯsu¬
mat. Ipsi dico tendentes in affectũ cordis .i. faci¬
entes qd̃ placet. uel transierunt qͣuasi a rectis
semitis de uicio in uiciũ ruentes in affectũ
cessitate. Et ut grauiꝰ eos peccasse ostendat. ꝗͣ

Expanded text:
et undique ne resipiscant. Unde alia littera habet: Ciret undique ne resipiscant. Unde alia littera habet: Circumamicti, iniquitate ad proximum, et impietate sua, quia contra Deum blasphemi sunt. Et ita nec vident, nec videntur interiora eorum; non videntur, quia ibi miseri sunt qui felices putantur; non vident, quia contemptum nutrit resoluta securitas. Ut autem eorum culpam exaggeret, abundantia, non ex macie necessitatis. Sunt enim quidam mali ex macie, id est ex necessitate; alii ex abundantia: ut pauper egestate furatur; dives ex cupiditate. Et isti tales transierunt viam rectam, modum hominum, quia non putant se pares hominibus, pauperes despicientes, cum tamen illos cum eis nudos suscipiat vita et putredo post mortem aeque consumat. Ipsi dico tendentes in affectum cordis, scilicet facientes quod placet. Vel, transierunt, quasi dicat, a rectis semitis de vitiis in vitia ruentes, in affectum gunt, non necessitate. Et ut gravius eos peccasse ostendat, quam
Abbreviated transcription (Latin):
morte peccati. ⁊ñ est firmamentũ .i. ꝯsolida¬
tio in p̾laga eoꝵ. Mortem ⁊ plagam dicit pec¬
cata eoꝵ. que ñ respicit ds ut sanet. Et ẽ sen¬
sus. Non miseret᷑ ds eis. solidando plagas eoꝵ.
uelita. slon ẽ respectus mortieoꝵ. Hoc dicit
a simili incurabilis. cui nicħ ꝓhibet᷑. Ita ⁊ ds
uidens incurabiles ñ retrahit eos amalis. s
tradit eos in desid̾ia cordis eoꝵ. Alia ñ mu¬
tant᷑. uel ita. Exponit quã pacem habent
ñ est declinatio morti eoꝵ .i. ñ eito moriunt᷑.
eoꝵ. qr ⁊ si aliq̃n eis plaga infert᷑. ñ firmat᷑
ut duret flagellũ correctionis. Uñ seq̃r. In
Et cũ hominib ñ flagellabunt᷑ ad correctionẽ¬
Et qr sic eis mͦ ꝓsꝑe cedit. iõ tenuit eos suꝑbia qͣsi¬
quib dã manib ne euadant. qd̃ quid penis est
scił suꝑbia teneri. quã quolibet modo suꝑbire
uñ ipsi sunt iniqui. ⁊ hoc ẽ oꝑti st̃. ñ dico amic¬
ti. ut uł lib̾um caput bab̾ent. s toti oꝑti sunt

Expanded text:
morte peccati. Et non est firmamentum, id est consolidatio in plaga eorum: mortem et plagam, dicit eorum peccata, quae non respicit Deus ut sanet. Et est sensus: Non miseretur Deus eis, solidando plagas eorum. Vel ita: Non est respectus mortis eorum, hoc dicit a simili incurabilis, cui nihil prohibetur: ita et Deus videns illos incurabiles non retrahit eos a malis, sed tradit eos in desideria cordis eorum , alia non mutantur. Vel ita expone: Quam pacem habent non est declinatio mortis eorum, id est non cito eorum, quia et si aliquando eis plaga infertur, non firmatur, ut duret flagellum correctionis. Unde sequitur:Et cum hominibus non flagellabuntur ad correctioneet quia sic eis modo prospere cedit,  pejus est, scilicet superbia teneri, quam quolibet modo superbire: unde ipsi sunt iniqui. Et hoc est, operti sunt, non dico amicti, ut vel liberum caput haberent, sed toti operti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ultra mensurã humanitatis loquunt᷑ qͣi in¬
mortales sint Transeunt enĩ t̾rena om̃ia ñ
cogitant se homines cito posse mori. s transit
lingua eoꝵ humanã fragilitatẽ. uelita. ⁊ lin¬
gua eoꝵ transiuit uł deambulauit modũ ex¬

Expanded text:
 ultra mensuram humanitatis loquuntur, quasi immortales sint; transeunt enim omnia terrena, quia non cogitant se homines posse mori cito; sed transit lingua eorum humanam fragilitatem. Vel ita, lingua eorum transivit, vel deambulavit,
Abbreviated transcription (Latin):
pus cũ ñ retum coresset m̃. pens motisepese
mei ad errandũ. pene esfisi funt gressus nei
des. gressus. scił affectus. beł pedes accipit. p
arbito mentis. qͦd a u̾itate discrepabat Gressusˢ
pacem temꝑalem fuixã caducam pet̃oꝵ quã
solebam a do pet̾e. ꝓ qua ⁊ seruiebam uidens
ñ intelligens. Qa ħ pax uidet᷑ s ñ intelligit᷑.¬

Expanded text:
prius cum non rectum cor esset mihi, pene moti sunt pedes mei, ad errandum, pene effusi sunt gressus mei, des et gressus, scilicet affectus. Vel pedes, accipit pro arbitrio mentis, quod a veritate discrepabat. Gressus pacem temporalem, fluxam, caducam peccatorum, quam solebam adeo petere pro qua et serviebam, videns, non intelligens, q
Abbreviated transcription (Latin):
s adhuc hesitat. ⁊ ppe ẽ sanitati. ⁊ de tã graui
infirmitate uicinior ẽ salus. sic̃ uicina sanita¬
te magis estuant egri. Si quis aut̃ respondet
scit. it̾um querunt. ⁊ quomͦ scit ds ita ut curet.
anita ut ñ curet ħ. Siquis uͦ querat ab eis qͣre
de hoc hesitent. respondent. Id̾o uidet᷑ ds nob̾
nescire. uł ñ curare ista. qr mali sunt felices.

Expanded text:
sed adhuc haesitat, et prope est sanitati; et de tam gravi infirmitate vicinior est salus, sicut vicina sanitate magis aestuant aegri. Si quis autem respondeat: Scit. Iterum quaerunt: Et quomodo scit Deus? Ita ut curet, an ita ut non curet haec? Si quis vero quaerat ab eis: Quare de hoc haesitent? Respondent: Ideo videtur Deus nobis nescire, vel non curare ista, quia mali sunt felices.
Abbreviated transcription (Latin):
Laudem. ⁊ dli. ⁊ cũ
cantico. Nisi enĩ
hab̾e ħ tria. ⁊ laudem. ⁊ di. ⁊ canticũ. In lau¬
de: ꝯfitentis est p̾dicatio. Incantico: amantis ẽ¬
affectio. Pret̾ solitũ uͦ addit filii iesse. In titłis
enĩ sepe nomen dauid repꝑit᷑. s nuinꝗͣ additũ
filii iesse nͥ hic. qd̾ ñ manit᷑ factũ est. dauid enĩ
homo qͥdam filius iesse regnauit in isrł tẽꝑe

Expanded text:
laudem et Dei, et cum cantico. Nisi enim habere haec tria, laudem et Dei, et canticum. In laude confitentis est praedicatio; in cantico amantis affectio. Praeter solitum vero addit, filii Jesse. In titulis enim saepe nomen David reperitur, sed nunquam additum filii Jesse, nisi hic, quod non inaniter factum est. David enim homo quidam