comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
teres appellart Idõ stc̃i sũt ĩ rapinã et ĩ direpcõem
net fuit qui liberaret eos et ꝓ eis sermonẽ facoret
Siniul q ꝓphã cohortatur eos ut si om̃s aiddire ⁊
possina saltim pauci futura cognoscãt et ĩtebligant
a quo ista ꝑpessi fuc̃ causas ꝙ sue uastitatꝭ agnoscãt
qui net audire net facere uoluerũt que lege p̃cepta
fũt idõ effidit suꝑ eos dũs totã irã suã et ĩ digna¬
cõe furores sui plenãut qͥ pus tatuerat nequaquã
ultra ieticeret net ser monib eos s penis tormẽti¬
q corriperet ut conpiehẽderet eos bellũ fortissimũ
qd̾ nequaꝙͣ possint euadere ostendens ferocitatĩ roma
sanitatis tñ nõ ĩ telligit caufam pene sue qd̾ id tirço
punitus sit qr dĩ filiũ nõ retepit¬

Expanded text:
rapinam, et in direptionem: nec fuit qui liberaret eos, et pro eis sermonem faceret. Simulque Propheta cohortatur eos, ut si omnes audire non possint, saltem pauci futura cognoscant et intelligant, a quo ista perpessi sint. Causasque suae vastitatis agnoscant, qui nec audire nec facere voluerunt quae Lege praecept eos totam iram suam et indignationem furoris plenam, ut qui prius tacuerat, nequaquam ultra reticeret, nec sermonibus eos, sed poenis tormentisque corriperet, et comprehenderet eos bellum fortissimum, quod nequaquam possint evadere, ostendens ferociam Romanorusanitatis, tamen non intelligit causam poenae suae quod idcirco punitus sit, quia Dei Filium non receperit
Abbreviated transcription (Latin):
nuĩ meũ dauid et erit pastor eoꝵ ⁊ et ego dñs ero eis
ĩ dñi et dauid ĩ medio eoꝵ p̾nceps Ego dñs botutꝰ
sum et ponã cũ dauis testamẽtũ pacis. In quo cõside¬
randũ ꝙ post multa tpr̃a dauid gulosis pastorib re
ouũ siue fetas ip̃e portet ĩ humero suo S icut rewã¬
gelio legimꝰ ꝙ ouem errãtem et agrege solido remanẽ¬
tem fuis ad caulas humeris reportarit Possumꝰ oues

Expanded text:
vum meum David; et erit pastor eorum, et ego Dominus ero eis vum meum David; et erit pastor eorum, et ego Dominus ero eis in Deum, et David in medio eorum princeps. Ego Dominus locutus sum, et ponam cum David testamentum pacis . In quo considerandum quod post multa tempora David, gulosis pastoribus reovium, sive foetas oves ipse portet in humero suo. Sicut in Evangelio legimus, quod ovem erroneam et a grege solito remanentem, suis ad caulas humeris reportarit . Possumus oves
Abbreviated transcription (Latin):
eo et opus iluiꝰ corã ip̃o iuxͣ qd̾ ipẽ ditit ĩ ewãgelio
uenturus enĩ est filiu̾s qõis ĩ glã pñs sii et reddet
uniciuĩq scdm̃ opus suũ Sicut ꝑastor gregẽ suũ
pascet Iste qui postea ĩ maiestate uenturus est p̃̾us
formã ferut pastoris accipiet dicẽs ipe pdese Ego sũ
pastor bonus et cog nosco oues meas . et cogno scut̃
me mee et aĩãm meã pono ꝓouib meis de quo et ĩ¬
zaccraria pr̃ loquitur ꝑtustiam pastorẽ et oues disper¬
gentur In brachio suõ ĩ quit cõgregabit agnos non¬
tauros non arietes et hircos et grandes oues q̃ b
ꝑ ezechiel cõminatur ꝙ lacte uescantur et operiãtur
lamĩs et ĩsirmũ cõterant grrgeii. s ad quc agnos
⁊nelłos et rudes ĩ xxpo ĩfantes qui nuper ĩ baptis¬
mo sũt renati de qͥb ip̃e dñs boquebat᷑ ad petrũ. pas¬
te agnos meos. uñ ĩ eodem ezethiele striptũ est
Sustitabo suꝑ eos pastorẽ unũ et pascet eos ser¬

Expanded text:
us illius coram eo . Juxta quod ipse dicit in Evangelio: Venturus est enim Filius hominis in gloria Patris sui et reddet unicuique secundum opus suum . Sicut pastor gregem suum pascet. Iste qui postea in majestate venturus est, prius formam pastoris accipit, et dicit ipse de se: Ego sum pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae, et Zacharia Pater loquitur: Percutiam pastorem; et oves dispergentur . In brachio, inquit, suo congregabit agnos; nontauros, et arietes, et hircos, et grandes oves, quibus per Ezechiel comminatur, quod lacte vescantur et operiantur lanis, et infirmum conterant gregem, sed agnos adhuc tenellos, et rudis in Christo infantiae, qui nuper in baptismo sunt renati, de quibus ipse Dominus loquebatur ad Petrum: Pasce agnos meos . Unde et in eodem Ezechiele scriptum est: Suscitabo super eos pastorem unum, et pascet eos, ser
Abbreviated transcription (Latin):
onnupotẽtꝭ dĩ tãta sit magnitudo ut nichil eud la¬
teatet oĩa illiꝰ arbitris gubernẽtur quare dic̾is iacos
.i due tribus que appellabãtur inda et lo queris ĩsrl
decẽ alie trib ĩ samaria que iã captĩue daute estis
⁊ assirios absco ndita ẽ uia mea adrnõ etadõ meo iu̾¬
ciũ meũ transibit Et est sensus Dititis ad dmñ ter¬
rena nõ ꝑtinent nec cõsiderat q̃d unusqs nrm
gerat. Uñ et nos ab hostib ĩ iuste opp̾miniur et iũ mẽ¬
toꝵ et pisciũ silitudĩne mxta abacuhs ab s ullo ret¬
tore disꝑ dimui Quib rũdit deus Nũqͣd nescis nec
precedinciũ scripturaꝵ te uerba docuerũt ꝙ eter nus deꝰ¬

Expanded text:
eum lateat, et omnia illius arbitrio gubernentur, quare dicis Jacob, id est, duae tribus quae appellabantur Juda; et loqueris Israel, decem aliae tribus in Samaria, quae jam captivae ductae estis in Assyrios: Abscondita est via mea a Domino: et a Deo meo judicium meum transibit? Et est sensus: Dicitis, ad Deum terrena non pertinent, nec considerat quid unusquisque nostrum gerat. Unde et nos ab hostibus injuste opprimimur, et in jumentorum et piscium similitudinem, juxta Abacuc, absque ullo rectore disperdimur . Quibus respondit Deus: Numquid nescis; nec praecedentium Scripturarum te verba docuerunt, sive juxta L
Abbreviated transcription (Latin):
ger minãt ex ea dans flatũ ppło quĩ est suꝑ eõ et spm̃
calcãtib eã Ego dñs uocaui te iñ iustitiã et apprehendi
manũ tuã et seruam et dedite ĩ fedũs ppłi in lũcem
genciũ ut aperires ocułos cetorꝭ et educores de cõclusio¬
ne uictũ de domo carceris sedentẽ ĩ tenebris Ettodĩ
hot est nomẽ meũ plam̃ meã alteri nõ dalo et laudem

Expanded text:
germinant ex ea: Dans flatum populo, qui est super eam, et spiritus calcantibus eam. Ego Dominus vocavi te in justitia, et apprehendi manum tuam, et servavi te. Et dedi te in foedus populi, in lucem gentium: Ut aperires oculos caecorum, et educeres de cunclusione vinctum, de domo carceris sedentes in tenebris. Ego Dominus, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
mo ĩ h̾at ꝑ te scandali ari debet ꝙ ditatur apud hebre¬
os spũs genere femineo cũ eigua nrã appellet᷑ genere
mastulino. et greto sermone neutro In diuinitate eñ
ut sciamꝰ nlliꝰ eẽ gmis quod diuersũ est Quĩs m̃¬
sus est pugilo aquas et telũ pabmo ponderauit
uũt qͣs cõsiliariꝰ eiꝰ fuit et ostendit ilłi. Cũ quo ĩmit
ẽt erudiuit eũ sc̃ia et uiã prudenoe ostẽdit illi.
Ecce gentes qiͣ stilla stitule et qrͣ momẽtũ statere reputate

Expanded text:
m in hac parte scandalizari debet, quod dicatur apud Hebraeos spiritus genere feminino, cum nostra lingua appelletur genere masculino, et Graeco sermone neutro. In divinitate enim ut sciamus nullius esse generis quod diversum est. Quis mensus est pugilaut quis consiliarius eius fuit et ostendit illi? Quum quo inid et erudibit eum scientia: et viam prudentie ostendit illi. Ecce gentes quasi stille situle: et quasi moment
Abbreviated transcription (Latin):
sicut arena se mey tuũ et stirꝑs uteri tui ut lapilli eiꝰ
non ĩ teriss et nõ fuess atritũ nomen eiꝰ afaciõ mea
Qui isołi fuciaa ꝓ mittit reddit causas quare eos p̾us
affliperit quas si uitauerit nequaꝙͣ similia patiatur G
Que si sacisses fuiss sicus flamen ꝑax tua et iusticia
tua sicut gargites mario habũdatiã om̃ĩ rerũ copiã¬

Expanded text:
ui ut lapilli ejus: non interissent, et non fuisset attritum nomen ejus a facie mea. Quia Israeli futura promisit, reddit causas quare eos prius afflixerit: quas si vitaverit, nequaquam similia patiatur. Si, quae si fecisses; fuisset sicut flumina pax tua, et justitia tua sicut gurgites maris: abundantiam omnium rerum copiam
Abbreviated transcription (Latin):
et de uentre trãsgressorẽ uocauit te deus qñ de egipto liba¬
is qiͣ meo uentre cõceptꝰ es et educatꝰ et eruditꝰ caput bou
in frenabo te utme qrͣiumẽtũ et ñ frem̃s equus sequaris
siue nõ ĩdiuicio s ĩ fornate pauꝑ tat/ ꝓ bare te uolui Ex
quo oscẽdit᷑ et diuituis et pauꝑ tate pleros ꝙ tẽptarc i
aud̃ illis male abutãt᷑ aut pemiriã neqͣꝙͣ uirtute sustineãt
ꝓpter megͦ faciã ne blaspheres nomẽ meũ ĩ gentib¬

Expanded text:
et de ventre transgressorem vocavit te Deus, quando de Aegypto liberatus, quasi meo ventre conceptus es, et educatus, et eruditus. Caput bovis infrenabo te, ut me quasi jumentum et in frenis equus sequaris Sive non in divitiis, sed in fornace paupertatis probare te volui. Ex quo ostenditur et divitiis et paupertate plerosque tentari, si aut illis male abutantur, aut penuriam nequaquam virtute sustineant. Propter me ergo faciam, ne blasphemetur nomen meum in gentib
Abbreviated transcription (Latin):
te captinis remissionẽ cohortatõe eẽ ĩ telligũt eoꝵ quiꝰ
erãgeliũ mĩciãt siu̾e ip̃iꝰ dñi saluatoris ut egredia¬
mur de babilone i. de cõfusione illeꝰ mũdinet fuggianꝰ
⁊ul deos De quib trobro dectũ est Redemit eñ dñs seruit̃
suĩo iãcob p̃cio fissiõ sangiũe suo et ad dupit ꝑ desertũ

Expanded text:
aptivis remissionem , cohortationem esse intelligunt eorum qui Evangelium annuntiant ipsius Domini Salvatoris, ut egrediamur de Babylone, id est, confusione istius mundi; et fugiamus Chaldaeos, de quibus crebro dictum est: Redemit enim Dominus servum suum Jacob pretiosissimo sanguine suo, et adduxit per desertum
Abbreviated transcription (Latin):
actipiõdĩ est cũ pacẽ iustitiã ꝙ nõ habeant. Auc am̃
iratus est eis auc placatus Di iratus quõ semen illiꝰ
coctidie multiplicatur: Si platatus quõ steãt seruũt
et pacẽ iusticiãq non possident d̃ quo ꝓspicuũ est
pletur aduẽtu et añ faciẽ illi ꝰ semen ꝑmanet ĩstlis
Egre dimim debabilone. fugite achaldeis In uoa exul¬
tãtõls ã nũciatẽ audĩtũ facitehoc efferte illud usq ad

Expanded text:
accipiendum est, cum pacem justitiamque non habeant? Aut enim iratus est eis, aut placatus. Si iratus, quomodo semen ejus quotidie multiplicatur? Si placatus, quomodo serviunt, et pacem justitiamque non possident? Ex quo perspicuum est pletur adventu: et ante faciem illius semen permanet Israelis. Egredimini de Babylone, fugite a Chaldaeis: in voce exsultationis annuntiate, auditum facite hoc, afferte illud
Abbreviated transcription (Latin):
et cetera que seqũtur audi actenciꝰ que dic̃turus sũ Et nõndi
ꝙ nequapͣ eos appellet iacob s demũ iacob. nec isił qui hoc
falso appollat᷑ nõie cũ opus non habeat noĩs Et de aquis inquit
archar falios ostenderet eõ ẜ carm̃s Et recte aqua indrappel¬
luit qr sola tut ĩ terra iudea ad huc ꝑmanebat Tribum
et semen Sauis illo tpr̃e regiũ seruabat Qm̃ ĩquituiraf¬

Expanded text:
tur, audi attentius quae dicturus sum. Et notandum quod nequaquam eos appellet Jacob, sed domum Jacob; nec Israel, qui hoc falso appellantur nomine, cum opus non habeant nominis. Et de aquis, inquitarcharum filios ostenderet esse, sed carnium. Et recte aquas Juda appellavit, quia sola tunc in terra Judaea adhuc permanebat tribus; et semen David illo tempore 555 regium servabatur. Qui, i
Abbreviated transcription (Latin):
ast a ita feti tͣ noua ex nũc et cõseruata quenẽscis mͦ
treata sũs et mit᷑ ex tũt et añ dĩem et non audisti ea ne
fõrte Ditas. oete cognonĩea Neꝙ audisti neq cognouisti
noq ex tũc aꝑta fat᷑. est auris tua A cio enĩ qr ꝑ̃uaritans
nõmen gieũ longe faciã furorem meũ et laude mea ĩ fre¬
ꝑsisq suꝑandos et repente qd̾ minatus sũ ne cũ ueneñt
lencõ uitatẽ. Net narro p̃terita in quib sepe mea potẽcia pro¬
bata est quõ eduxerĩ ppłm dẽ egipto egipciõs inĩ marisus¬
merseũ lubro. terrã iꝓmissionis tradiderĩ gented uari¬

Expanded text:
s. Audita feci tibi nova ex tunc: et conservata quae nescis: modo creata sunt, et non ex tunc: et ante diem, et non audisti ea, ne forte dicas: ecce cognovi ea. Neque audisti, neque cognovisti, neque ex tunc aperta est auris tua: scio enim, quia nomen meum longe faciam furorem meum: et laude mea infrePersisque superandos, et repente faciam quod minatus sum, ne cum venerint lentio veritatem. Nec narro praeterita quibus saepe mea potentia comprobata est, quomodo eduxerim populum de Aegypto, Aegyptios in mari submerserim Rubro, terram
Abbreviated transcription (Latin):
flagella ppłm fugitinos q ĩ tellige.et acãsitũ maris
topt̾irũtatẽ ĩ Babylonẽ de qua postealecturi sumus.
Onuis de serti maris Suꝑ hoc plorabo ĩfletu iaqer ui¬
neã sabama Inebriabo te lacrima mã esebon et eles
matt̾tudĩe cõtestans flentisq uĩneã iazer et saba¬
ma et esebon et eleale uibes quõdã ualidissimas assỹ¬
io pugnãte suctĩsas Qnĩ suꝑ uĩdenniã tuã et supe
messem tuã uoꝵ calcãtiũ irruit Calcatores uue et uĩde¬
mie leticiã cõgregãtis hostiũ exertitus ĩtellige. et ꝙ ĩ
ĩp̃o leticie tp̃r̃e captiuitatis tẽpus aduenerit Et au̾se¬
retur. leticia et exultanio de carmelo Idioma scripturãꝵ¬

Expanded text:
agines populum fugitivosque ejus intellige: et transitum maris captivitatem in Babylonem, de qua postea lecturi sumus, Onus deserti maris. Super hoc plorabo in fletu Jazer, vinea Sabama: inebriabo te lacryma mea, Esebon et Eleale. magnitudine contestantis, flentisque vineam Jazer, et Sabama, et Esebon, et Eleale, urbes quondam validissimas, Assyrio putante succisas. Quoniam super vindemiam tuam, et super messem tuam vox calcantium irruit. Calcatores uvarum et vindemiae laetitiam congregantes, hostium exercitus intellige, et quod in ipso laetitiae tempore captivitatis tempus advenerit. Et auferetur laetitia, et exsultatio de Carmelo. Idioma Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
uĩnũ ĩ tortulari nõ caltabit qui caltare cõsueuerat
uotẽ caltãtiũ ab stuli Nequaꝙͣ ĩ uidemia letus uĩdemi¬
a tor celeuma cãtabit ẜ hostilis ubiq uastitas et uit¬
chy thara sonabit. et uistera mea ad murũ corti lateria Rle
quĩs putaret planctũ ꝓp̃ħe exultatõis ĩdiciũ postquẽ
ĩnĩtos ppłi isrłis ganDeret ẽẽ caꝑtiuos ex affectu ete
ĩmo cordis dolore potẽtissiã quõ dã urbem subrucã
lugere se dicit Et eut cũ apꝑabuerit qd̾ laborauit moab
up exelsis suis ĩgrẽdiet᷑ ad stã sua ut ob setret et ne
ualebit Ultima mi seria esti nec chũs quos sꝑ uenerata
est ħabere subsidiũ ide serta ĩquit uirib tiũs et cuc̃tꝭ
ꝓpugnatorib Iter fectis ꝑges ad ydola delubra uene¬
Raberis et nec ĩ illis ĩuẽnies aut reperies auxiliũ qͥb
uastitas tecũ cõmunis odueni et Hoc duerbũ qd lo dit̾ꝰ¬
est dñs ad moab ex uũt Ex quo putas tpr̃e. Uideliq

Expanded text:
Vinum in torculari non calcabit qui calcare consueverat: vocem calcantium abstuli. Nequaquam in vindemia laetus vindemiator celeuma cantabit, sed ubique hostilis vastitcithara sonabit, et viscera mea ad murum cocti lateris. Ne quis putaret planctum Prophetae exsultationis indictum, per quam inimicos populi Israel gauderet esse captivos, ex affectu, et ex intimo cordis dolore, et potentissimam quondam urbem subrutam lugere se dicit. Et erit, cum apparuerit quod laboravit Moab super excelsis suis, ingredietur ad sancta sua, ut obsecret, et non valebit. Ultima miseria est, nec in his, quos semper venerata est, habere subsidium. Deserta, inquit, viribus tuis, et cunctis propugnatoribus interfectis, perges ad idola, delubra veneraberis, nec 192 in illis reperies auxilium, quibus vastitas tecum communis adveniet. Hoc verbum quod locutest Dominus ad Moab ex tunc. Ex quo putas tempore? Videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
ibit᷑ y paucoꝵ quos assyrioꝵ rex relĩquerat ĩ ea. Y¬
ias aut̃ uicinã ab assyrũs captinuitatẽ nũciet. Aliĩ estimãt
de romanacaptiuitate p̃diciqñ et iudeoꝵ captus ẽ ppłus
damastus cui ĩperabat arecha similem sustinuit ser¬
uĩtutẽ ut cũcta suꝑ ea scripta sut̃ od xpĩ tẽpus et ad
apłoꝵ misteria trãsferaoit Et erit ĩ die illa attennabit᷑¬
ca iacob et pĩgues carnes eiꝰ marcescent Qñ ĩ qͣt da¬
mascus capta fuerit et tiuistas eẽ desierit᷑ et talis eã
gla coronauerit qualis isrł toronauit .i decẽtribus¬

Expanded text:
t, paucorum quos Assyriorum rex reliquerat in ea. Isaias autem vicinam ab Assyriis captivitatem nuntiat. Alii aestimant de Romana captivitate praedici, quoniam et Judaeorum captus est populus; et Damascus cui imperabat Areta, similem sustinuit servitutem: ut cuncta quae super eam scripta sunt, ad Christi tempus, et ad Apostolorum mysteria transferantgloria Jacob, et pingues carnes ejus marcescent. Quando, inquit, Damascus capta fuerit, et civitas esse desierit, et talis eam gloria coronaverit, qualis coronavit Israel, i
Abbreviated transcription (Latin):
abics dũ igit᷑ regrnãte eeclria sub quo detẽ̾ trib afen¬
nacherib rege assyrior ĩ captĩm̃tate ducte fut̃ Itaꝙ
siit mercẽnariꝰ solis expectat occubitũ et dieb acͥ noc¬
tib fĩnẽ oꝑis p̃stolatur at statutã mercedẽ accipuaty isic
et post tres ãnos et moabassyrio bemente delebitir
et uiox pauti relĩquẽtur ĩ terra qui subrutas habitẽ tarbes
et desertos agras exerceant. Potest et de sasplamacap¬
tiuitate predici ꝙ post captũ ihrłm et trãsiũ aenoru
triũ moal a caldeis uastãda sit

Expanded text:
decem tribus a Sennacherib rege Assyriorum in captivitatem ductae sunt. Itaque sicut mercenarius solis exspectat occubitum, et diebus ac noctibus finem operis praestolatur, ut statutam mercedem accipiat: sic et post tres annos et Moab, Assyrio veniente, delebitur, et vix pauci relinquentur in terra, qui subrutas habitent civitates, et desertos agros exerceant. Potest et de Babylonica captivitate praedici, quod post captam Jerusalem, et transitum annorum trium, Moab a Chaldaeis
Abbreviated transcription (Latin):
elligũt. finito ãtixpõ puluere et uastatore sublato qui
cõtultabat uniuer sam terrã rex xp̃s adueni et qͥ sedebit in
tabernaculũ dd et ĩ die iudicii reddet cuc̃us ꝓoperibus
suis Ret est ulla dubitatio quĩ epłm hoc de xpõ uatici¬
netur E nos ĩ pͥmo aduẽtu idip̃m ĩ telligere possumꝰ
atq ĩ eccłe tabernatulũ demõstrare qd̾ ĩ omĩ tetra moas¬

Expanded text:
ato, qui conculcabat universam terram, rex Christus adveniet, qui sedebit in tabernaculo David, et in die judicii reddet cunctis pro operibus suis. Nec est ulla dubitatio, quin capitulum hoc de Christo vaticinetur. Sed nos in primo adventu idipsum intelligere possumus, atque i
Abbreviated transcription (Latin):
ũ et para li pome non narrat hy storĩa.et ip̃iꝰ uastita¬
te ab assyrũs appropĩquare sigͣficat dicẽte rege asẜyũ¬
oꝵ Cepiarabiã et damastũ et samariã . sicut eñ illas
cepi et uniuer sa regna capiã Et ĩ regũ uolumie legi¬
nus dtscendit rex assyrioꝵ damascũ et cepiteã et¬
trãstulit mrenem raosim quoq ĩ ter fecit qui erat rex damas¬
i Que did̃ eze thria iherosolimis regnãte ꝓpessa ẽ Et

Expanded text:
on narrat historia, etiam ipsi vastitatem ab Assyriis appropinquare significat, dicente rege Assyriorum: Cepi Arabiam et Damascum et Samariam. Sicut enim illas cepi, et universa regna capiam. Item in Regum volumine legimus: Ascendit rex Assyriorum Damascum, et cepit eatranstulit in Cyrenen. Rasin quoque interfecit, qui erat rex Damasci. Quae omnia Ezechia Hierosolymis regnante perpessa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pãm ihero solimã urbem ĩterp̃cabit aut iux̾ sacratam
ĩtelligẽtiã occl̃am que sit ĩ uirtutũ culmĩe cõstituta Et
erit sicut auis fugiens et pulli de indo quo lãtes fic erũt
filie moab̾ ĩ trauscẽsu arnon Reditad ordinẽ quẽ ceperat
Tũ posuero ĩquĩt hũs qui fugerĩt de moab et reliquis terre
su arnon migrabũt q̃ est ter minꝰ amorreoꝵ et moabicarũ
Transtensũ aut̃ et hic ponens captiutatẽ fict̾ fitas Ini cõ¬
filiũ coge cõailiũ. pone qiͣ noctẽ umbrã tuã ĩmeridieab¬
conde fugiẽtes et uagos ne ꝓdas. habicabũt apud te

Expanded text:
solymam interpretabimur, aut juxta sacratam intelligentiam, Ecclesiam, quae sit in virtutum culmine constituta. Et erit, sicut avis fugiens, et pulli de nido avolantes, sic erunt filiae Moab in transcensu Arnon. Redit ad ordinem quem ceperat: Cum posuero, inquit, his qui fugerint de Moab, et reliquiis terrae b, in transcensu Arnon migrabunt, qui est terminus Amorrhaeorum, et Moabitarum. Transcensum autem et hic ponens, captivitatem significat. Ini consilium, coge concilium: pone quasi noctem umbram tuam in meridie, absconde fug
Abbreviated transcription (Latin):
tib ĩuoluitur et pretisis sentẽtũs dũ de alio loq̃tur trãsit
ad aluis Rasi ordinẽ scriptura cõseruet nõ fit uatitinũ seb
enarratiõ Et est sensus e malt moab ĩquẽ deseuiturus esti
leo et de qua ne relihe quidẽ saluari poterũt habeto sola
tui egredretui De te agnus ĩ matulatus qui tollat pccãmidi
qui duẽtu ĩ orbem terrar ide petra deferti hoc est de ruch
que mariti morte uiduata de bozor gemuit obechret de obeth

Expanded text:
tiis, dum de alio loquitur, transit ad aliud: ne si ordinem Scriptura conservet, non sit vaticinium, sed narratio. Et est sensus: O Moab, in quam desaeviturus est leo, et de qua ne reliquiae quidem salvari poterunt, habeto solatium hoc: Egredietur de te Agnus immaculatus qui tollat peccata mundi, qui dominetur in orbe terrarum. De petra deserti, hoc est, de Ruth, quae mariti morte viduata, de
Abbreviated transcription (Latin):
moab ad moab̾ uniuersus ululabit s̃ Qni letãtur suꝑ
muros cocti lateris loqͥmin plagas eiꝰ Rur sus ad pmia
redis et supbie arguit moab ꝙ multo plus elatus fit
Et cuc̃ta ululanib terra sonabit suꝑ muros cocti late
ris. ꝑ lec aut̃ potẽciã pͥstine felic̾itatis et plagas re¬
pẽtĩne subuer sionĩs ostendit Qñi suburbana esebo
deferta sut̃ et uinea sabama inter e sebon et sabama
uix quĩgẽtipassus sut Et ꝑ muectiaphorã uinre om̃is
ꝓuĩne sigͥfitas uastitatẽ idm̃ tẽciũ exciderũt flagel¬

Expanded text:
s ululabit: his qui laetantur super muros cocti lateris, loquimini plagas ejus. Rursum ad praesentia redit, et superbiae arguit Moab, quod multo plus elatus sit et cuncta ululatibus terra resonabit super muros cocti late autem et potentiam pristinae felicitatis, et plagas repentinae subversionis ostendit. Quoniam suburbana Esebon deserta sunt: vinea Sabama. Inter Esebon et Sabama vix quingenti passus sunt, et per metaphoram vineae, omnis provinciae significat vastitatem. Domini gentium exciderunt flagel
Abbreviated transcription (Latin):
lufit ad nomẽ. siue qd̾ añ nõ fuerat post uastitatẽ acci¬
dit ut eciã aque ĩ amaritudiẽ uerterẽ tur Qraruit herla
De fecit germen. uiror om̃ĩs ĩteriit. Non ut quidã putãt
uere pp̃ steriles nẽrim aquas omĩs herba exaruit s per
methaphorã striptura loqͥtur Et est sensus. In cuc̃to moab
aque nẽrim eiũo solse et amare Et quõ d̃bi ulla herla

Expanded text:
 accidit, ut etiam aquae in amaritudinem verterentur. Quia aruit herba, defecit germen, viror omnis interiit. Non ut quidam putant, vere propter steriles Nemrim aquas omnis herba exaruit, sed per metaphoram Scriptura loquitur. Et est sensus, in cuncto Moab aquae Nemrim erunt salsae et amarae; quomodo ibi nulla herba
Abbreviated transcription (Latin):
cabat terrã loquitur aut̃ ad moab ut cõsiliũ salutis ĩuemi¬
at et senib cõgregans cogat salutare cõtiliũ ¶Uis ĩquit
saluus ẽẽ et dĩ mĩa cõsequi et ꝓmereri  In clara luce etĩ
aꝑ ta fuga ppłi meĩ tu qiͣ nop et unibra esto susupe su¬
iẽtes uagos q ne ꝓdas Ethoc quare dixerit statĩ ĩfert
Habitabũt iux te ꝓfugi mei. Uastata ¶ enĩ ihrlm et oĩs
indea que cõfĩnis ẽ mꝯabiti ad te meus ꝑpłs trã sinigra¬
bit Esto ge latibulũ eoꝵ ne nineas ĩpetũ uastatoris qr fic̃
puluis cito trã sibit et de populator uniuerse terre qui
cõtultabat eũ et suis pedib subiciebat aura flãte disꝑe¬
stõs eo tpr̃e pp̃ uicinã urbis ileiosilime ad arabas trãsi¬
turos et nũteis p̃cipi ne ꝓdant fugiẽtes ad se Et prepa¬
ribitur ĩ mĩa soliũ et sedebit suꝑ illud ĩ ueritate. ĩ ta¬
bernatulũ dd̾ idicans et querens udiciũ et. uelo a terrẽd¬

Expanded text:
telligi. Loquitur autem ad Moab, ut consilium salutis inveniat, et senibus congregatis, cogat salutare concilium. Vis, inquit, salvus esse, et Dei misericordiam promereri? In clara luce, et aperta fuga populi mei, tu quasi nox et umbra esto, suscipe fugientes, vagosque ne prodas. Et hoc quare dixerit, statim infert: Habitabunt apud te profugi mei. Vastata enim Jerusalem, et omni Judaea quae confinis est Moabitis, ad te meus populus transmigrabit. Esto igitur latibulum eorum, nec timeas impetum vastatoris, quia sicut pulvis cito transibit: et depopulator universae terrae, qui conculcabat eam, 190 et suis pedibus subjiciebat, aura flante dispeSanctos eo tempore propter viciniam urbis Hierosolymae ad Arabas transituros, et nunc eis praecipi, ne prodant fugientes ad se. Et praeparabitur in misericordia solium, et sedebit super illud in veritate, in tabernaculo David, judicans et qu
Abbreviated transcription (Latin):
Nnfus uixͣ morbi magnitudĩe eat uifitatio. Bisitatio
de qͥb et dd̾ In salicib ĩ medio eiꝰ suspẽdimꝰ or gananĩa
Siue uallẽ arabie ꝑ quã ꝑgitur ad assyrios Qm̃ çircui¬
bit clamor terminos moab. usq ad gallim ululatus
eiꝰ et osq ad puceũ helm clanior eiꝰ Eadẽ ꝓpeoiã et ilre¬
remias strrbit. Sũt aut urbes et loc̃a moabitarũ ĩ q̾bus
clamor et heuilatio captini ppłi destribitur Quia aque di¬
non replete sũt santtu̾e.I.ui p̾us erat luxuria pp̃irrĩgti¬
os agros et sontes ingiter emanãtes ꝓ multitudĩe in¬
ter fector ẜ riui sangui̾s fluent Ponã enĩ suꝑ dibon addi¬
tamẽta qus ꝗͦ fugeñt de moab / leonẽ et reliquis terre Re
quis putet scriptoris uiciũ et errorẽ dũ emẽdare uult
faciat. una urbs et ꝑ m. ⁊ ꝑ u. licterã scribitur Eq̃b
dimon scilẽciũ ĩter p̃tatur dibon flens ĩditto btroq noĩe
pp̃ latices quitatite fluant usq hodie ĩd ifferẽter et dĩnõ

Expanded text:
nsus: Juxta morbi magnitudinem erit visitatio. Visitationem de quibus et D: sive vallem Arabiae, per quam pergitur ad Assyrios. Quoniam circuibit clamor terminum Moab, usque ad Agallim ululatus ejus, et usque ad puteum Elim clamor ejus. Eadem prope omnia, et Jeremias scribit. Sunt autem urbes, et loca Moabitarum, in quibus clamor, et ejulatio captivi populi describitur. Quia aquae Dibon repletae sunt sanguine. Ubi prius erat luxuria propter irriguos agros, et fontes jugiter emanantes, ibi prae multitudine interfectorum rivi sanguinis fluent. Ponam enim super Dibon additamenta his qui fugerint de Moab leonem, et reliquiis terrae. Ne quis Scriptoris vitium putet, et errorem emendare dum vult, faciat; una urbs et per m et per b litteram scribitur: e quibus Dimon, silentium interpretatur; Dibon, fluens; indito utroque nomine propter latices, qui tacite fluant. Usque hodie indifferenter et Dimon
Abbreviated transcription (Latin):
gona tqronã meid eio siłio alti ssimo Itaq furortuꝰ et
fopsia tua ꝑuenit ĩ aures meis Et neqͣꝙͣ teultia por¬
fało at ĩ tebligas qd̾ potuisti nõ tuis potuĩsse te uirib
s mes arbitrio Merebãtur enĩ tfẽtes ĩ pie et ⁊̃ fructuose
di bores ut ꝑ te qiͣ securĩ et serã meã succideiẽtur et ca
pqe matiũ ora cõstr̃ĩgũ ut ncqͣꝙͣ ultra talia loqͥ audẽas
frenũq miciã ĩ labiis tui̾s qd̾ tuã ferocitate̾ domet te

Expanded text:
ssimo . Itaque furor tuus et superbia tua pervenit in aures meas, et nequaquam te ultra portabo, ut intelligas quod potuisti, non tuis te potuisse viribus, sed meo arbitrio. Merebantur enim impiae gentes et infructuosae arbores, ut per te quasi securim et serram meam succiderenturphemantium ora constringam, et nequaquam ultra talia loqui audeas, frenumque injiciam labiis tuis, quod tuam ferocitatem domet, et te
Abbreviated transcription (Latin):
siue scrip tura dm̃ enĩ cathaplasma uuliũ ĩpoĩadest et
p̾us ab eo signũ petitũ future sanitatꝭ quã gr̃ãs age¬
ligi uolũt tui cõtraria putãtur uł sũpta ĩ abo uł appo¬
sita corꝑi q̃ cũq sũt dulcia Ergo ut di potẽtia mõstrare¬
tir ꝑ res noxias et aduersas sanitas restituta ẽ Atlii nõ¬

Expanded text:
taplasma vulneri impositum est, et prius signum ab eo petitum futurae sanitatis, quam gratias ageligi volunt, cui contraria putantur, vel sumpta in cibo, vel apposita corpori quaecumque sunt dulcia. Ergo ut Dei potentia monstraretur, per res noxias et adversas sanitas restituta est. Alii
Abbreviated transcription (Latin):
Mezecq̃riã loq̃tur quid sẽnacheris dixerit qd e ĩ dñs rũderit¬
nũt ad ipm̃ sermonẽ facit ne forsitã dubit uetura q̃
icta sũt et id̾tir co uł maxĩe ppͣħe apud ppłm sermo¬
nd̃ suoꝵ ħabebant fidem qr nõ solũ de hũs q̃ multa
ipr̃is spacrũ eẽnt ĩplẽda memorabãt. et qd ĩtra biẽ¬
n̾ũ et rex assyriꝰ ĩ teriret et urbi iħrlm̃ securitas i¬
doret᷑ Hocierit ĩ quit signũ eoꝵ q̃ futura ꝓnũtio qd̾
sidione laxata seminate et metite. plãtate ui̾neas et¬

Expanded text:
Ezechiam loquitur; quid Sennacherib dixerit, quid ei Dominus responderitnon ad ipsum sermonem facit, ne forsitan dubitet futura quae dicta sunt, et idcirco vel maxime prophetae apud populum sermonum suorum habebant fidemtemporis spatium essent implenda, memorabant, et quod intra biennium et rex Assyriorum interiret, et urbi Hierusalem securitas redderetur. Hoc erit signum eorum, quae futura pronuntio, quod sidione laxata, seminate et metite, plantate vineas e
Abbreviated transcription (Latin):
xĩ et factũ est ẽ eradicatoe colłiũ cõpugnãtiũ et ciui¬
tatũ munitariẽ̾ Habitatores eaꝵ breuiata manu cõtre¬
muerũt et cõ fusi sũt. sta sut sicut fenũ agri et gra¬
iẽ pastue et herba tector que ex ar uit anĩꝙͣ maturesce
Habitacõe tuã et egressũ tũ et ĩtroĩ tũ tuũ tognomꝰ
et ĩ somã tuã cõtra me Cũ fureres aduersũme suꝑbia

Expanded text:
 et factum est in eradicationem collium compugnantium, et civitatum munitarum. Habitatores earum breviata manu, contremuerunt, et confusi sunt: facti sunt sicut fenum agri, et gramen pascuae, et herba tectorum quae exaruit antequam maturesceret. Habitationem tuam, et egressum tuum, et introitum tuum cognovi, et
Abbreviated transcription (Latin):
uet caput suũ certa de ulcione secura de pena Et hec lo¬
tuta est. Non cõtra me s cõtra dmiĩ suꝑbisti net ip̃e ꝑ te ẜ¬
eñi ꝙ ĩ quadrigaꝵ tuaꝵ multitudie ascẽderis altitudłe
ut cedros ei atqi abietes ad potẽtes quosq et optĩmates
altitudie uõ sũmitatꝭ illiꝰ saltũ q carmeli referam had

Expanded text:
vit caput suum, certa de ultione, secura de poena. Et haec locuta est: Non contra me, sed contra Dominum superbisti: nec ipse per te,enim quod in quadrigarum tuarum multitudine ascenderis altitudinem ut cedros ejus atque abietes ad potentes quosque et optimates, altitudinem vero summitatis illius, saltumque Carmeli referamus ad
Abbreviated transcription (Latin):
tura noscebat etꝭ ab sentẽregẽ audierat et dicis qͦd renũ¬
tiare debent dño suo luĩlitati mixta fiducia ꝯsc̃ie Dic̃ite
sa q̃ regi assyũoꝵ facturus sũ ne mẽa uidear iactare potẽ¬
ciã s sd dãdus sit ei spũs nõ dĩ s aduersariꝰ Audito ꝙ¬
ñcio reuertetur ad terrã suã et corruet ĩ ea rldio. ut

Expanded text:
Isaias; etiam absentem regem audierat, et dicit quod respondere deberent Domino suo, humilitate mixta fiducia conscientiae. Dicite, quae regi Assyrio faciam, ne meam videar jactare potentiam. Sed quia dandus sit ei spiritus non Dei, sed adversarii, et audito nuntio revertens ad terram suam corruat gladio, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Het ex ꝑsona dĩ cõtra uerba assyrii sentiẽda sũt qd ad
Glasphemĩa eiꝰ sic rũderit dñs Num ignoras qd her
q̃ fecisti᷑ mea feceris uolũtate et ħt ego futura p̃dixerĩ ac
ꝑtefaciẽda mãdauerĩ. Itaq qd̾ ołim detreui hocexple¬
bũ est tpõe ut colłes .i. p̾ncipes qm̃ ĩ ter se añ pugnabbãt¬

Expanded text:
Haec ex persona Dei contra verba Assyrii sentienda sunt, quod ad blasphemiam ejus sic responderit Dominus. Num ignoras quod haec quae fecisti, mea feceris voluntate, et haec ego futura praedixerim, ac per te facienda mandaverim? Itaque quod olim decrevi, hoc expletum est tempore, ut colles, id
Abbreviated transcription (Latin):
sũt .Uel certe aꝑciꝰ babilonios assiriosq destriberet᷑
fuit uõ dicẽdo leuabit signũ ĩnacionib ꝓcul et swb̾il¬
lobit ad eũ de finib terre gentes longe positas sig̾ficat
et que ĩterre finib comorãtur.haut dubiũ quĩ roma¬
nos et om̃s ytalie galloꝵ q et hyspanie ppłos qui
tur Et hoc ueniente ꝑcussus est et om̃s iudee mõtes tur¬
bus mortuor ide scribit gͦ ẜmo diuinus uelocitatẽ ueni¬
enciã exercitud ꝙ nõ sua so nĩ uenerit uolũtate ỹ ma ad¬
tractus sit et sibillo illuis ꝓuotatus qd̾ ñ defecerit nec
tanto ĩtinere laborauent et cupedicate p̃dũdi sompni
oculis nõ admiserit Caltiamẽta quoq illiꝰ nõ fuit at¬
trita Sagictarioꝵ mulcitudiẽ eqͥcũ turmas turruũ
quadrigar q feruorẽ qd̾ ĩstas leome nõ tã ad pugnãdi

Expanded text:
describeret. Nunc vero dicendo: Levabit signum in nationibus procul, et sibilabit ad eum de finibus terrae, gentes longe positas significat, et quae in terrae finibus commorantur: haud dubium quin Romanos, et omnes Italiae, Galliarumque et Hispaniae populos, qui tur. Et hoc veniente percussus est, et omnes Judaeae montes turibit ergo sermo divinus velocitatem venientis exercitus, qui non sua, sed Domini venerit voluntate; immo attractus sit, et sibilo illius provocatus, quod non defecerit, nec tanto itinere laboraverit, et cupiditate praedandi, somnum 88 oculis non admiserit, calciamenta quoque illius non sint attrita, sagittariorum multitudinem, equitum turmas, curruum quadrigarumque fervorem, quod instar leonis, non tam ad pugna
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯninꝰ go pletã Qne em̃ cnũtas illi nõ ꝑatuit ͦ Eem̃s nõ
regtũ terga subiecit quĩ nuui p̃us ĩ expugnabiles
noͣ illi ꝰ absibione subuersi sus . Uoñ et ipm̃ prũ deus
apostrophã facit Dedit̾ chesauros et absconditas opes tũt¬
trꝭ urs ia Et q̃ p̾us colobas ydola bñficiis nũt sentires dm̃
p̃ser tĩ cũ scĩas niulto añꝙ nascereris tuũ nomẽ abysaia

Expanded text:
 expletam. Quae enim civitas illi non patuit? quae non regum terga subjecit? Qui muri prius inexpugnabiles, non illius obsidione subversi sunt? Unde ad ipsum Cyrum Deus apostropham facit: Dedi tibi thesauros, et absconditas opes cunctarum urbium; ut qui prius colebas idola, beneficiis unum sentires Deum, praesertim cum scias, multo a
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ ei nũddũ uideat eẽ subiectĩ et ex traneoꝵ noie na¬
cĩo nũ qnĩ qabitãt ĩ extremis sinib terre cuc̃tos teloꝵpcar¬
dinis et oũd terre lictoia eĩ creditura ꝑspiciat . Dñ pul¬
ique qrͣ laborãtib mo̾iore ydolamĩe cessare laboregipti
noudtur Rulla enĩ gens ita y dolatrie dedita fuit et tar
⁊̃ nuabilia portẽta uenerata est quã egiptus De qua sup̃¬

Expanded text:
ne nationum, quae habitant in extremis finibus terrae, cunctos coelorum cardines, et omnia terrae littora ei creditura perspiciat. Unde pulchre quasi laborantibus in errore idololatriae, cessare labor Aegypti nominatur. Nulla enim gens ita idololatriae dedita fuit, et tam innumerabilia portenta venerata est, quam Aegyptus, de qua sup
Abbreviated transcription (Latin):
ut corceptõe indigeant ꝓphãli ꝑ quã loqͥ tur ad eos deꝰ
Emi assimulastꝭ me et ad eguastiã et reliqua ead̃ aurũ
argẽtũ ꝙ cõtulerĩt et conducto statuario feceñt idola
et ad orauerĩt idola oꝑa manuũ suaꝵ que portẽtur au¬
meris et ꝯ sipa atq stabilita se non ualentes cõmouere
net ꝓdesse a quib colũtur manifesta trãsturrimꝰ ut¬
si Deus et nõ est ultra deuꝰ. nec est similis mei adnuĩ¬
tians ab exordio nouissima et ab ĩitio que mec dũ facta
fut diceno Confiliũ meũ stabit et oĩs uolũtas mea fiet

Expanded text:
 loquitur ad eos Deus: Cui assimilastis me, et adaequastis? et reliqua: quod aurum argentumque contulerint, et conducto statuario fecerint idola, et adoraverint opera manuum suarum, quae portentur humeris, et confixa atque stabilita se non valeant commovere, nec prodesse his a quibus coluntur. Manifesta transcurrimusum Deus, et non est ultra Deus; nec est similis mei annuntians ab exordio novissima, et ab initio quae necdum facta sunt, dicens: Consilium meum stabit, et omnis voluntas mea fiet
Abbreviated transcription (Latin):
nerent Ram eti mõte syna de exctefo excelso mꝯuertice
het audiẽtib ppłis locutꝰ esti Non erũt t̾ ydole dõ alii¬
in absq me not facies lydolũ S melius ut hoc dañ
de ewuãgelica p̃dicatõe credamꝰ moyses em̃ ĩ abscondita
ꝑuenerũt. Non dixi ĩ quit semini iacos srustra quenite me
Teloꝵ enĩ illis regna ꝓmisi et pͥmũ ad eos locutꝰ sũ
Non uoni ñ ad oues ꝑditas domꝰ iacob et isrł Et idtirco¬

Expanded text:
tice haec audientibus populis est locutus: Non erunt tibi dii alieni absque me, nec facies tibi idolum . Sed melius, ut hoc dictum de Evangelica praedicatione credamus: Moyses enim in abscondita pervenerunt . Non dixi, inquit, semini Jacob, frustra quaerite me. Coelorum enim illis regna promisi, et primum ad eos locutus sum: Non veni nisi ad o
Abbreviated transcription (Latin):
ese e qmi portamnni a meo utris quĩ gestanim a meauula
Usꝑ cõ senectutẽ ego ipẽ et usq ad canos ero portni ãto
slit ego pira. et ego portalo et salualo Eu essimulass
me et adrqastꝭ et cõparastꝭ me et fecistꝭ simlene Tro
cosert aurũ De saculo et argentũ ĩstatera ponderatis
cõ dutẽtio aucificem ut faciat dñi. Et ꝓcidut etudorãt¬
et portãt illats in qumelis gestãtes et ronẽ des in loco¬

Expanded text:
qui gestamini a mea vulva usque ad senectam ego ipse et usque ad canos ego portabo ego feci et ego feram et ego portabo et salvabo cui adsimilastis me et adaequastis et conparastis me et fecistis similem qui confertis aurum de sacculo et argentum statera ponderatis conducentes aurificem ut faciat deum et procidunt et adorant portant ill
Abbreviated transcription (Latin):
tere quod iudei mentꝭ suꝑbiã de monstoãtes oĩno
non faciut S et oĩs lingna cũcta ꝵ genciũ barbaraꝵ
non ã synagoiis s in ppĩ eccũs cõfitetur dñi ĩs aut¬
et meũ est ĩperiũ nõ ppłiiudõꝵ Ad eũ cuc̃tegẽtes ueni¬
ent et ꝯficdẽtur qͣ pͥuo illiꝰ ewãgelio repugnabãt et
in̾stisitabt᷑ atq landabr̃ om̃e semen ĩstł quoꝵ p̃dicatio
et semẽtꝭ sertil ssia iñ toto orle uberrimos attubie feuctuo¬

Expanded text:
tere: quod Judaei, mentis superbiam demonstrantes, omnino non faciunt. Sed et omnis lingua cunctarum gentium barbararum, non in synagogis, sed in Christi Ecclesiis confitetur Det meum est imperium, non populi Judaeorum. Ad eum cunctae gentes venient, et confundentur qui prius illius Evangelio repugnabant; et justificabitur atque laudabitur omne semen Israel, quorum praedicatio et sementis fertilissima in toto orbe uberrimos attulit fructu
Abbreviated transcription (Latin):
et uułua pregnãtis ex egipto eẽ portatos. Non quo ĩef¬
fabilis dĩ ĩ conp̃hensibilis q maiestas aut uterũ habeat
aut uuluã pedes q et manus et tetera corꝑis mẽbra s
quo nos affectũ gĩ ꝑ nra uerba discam ꝰ Et est fensuo
⁊ni uos trenni ab infancia et neeo uters uuluaꝙ gresta
ip̃e usq ad senectutẽ ꝓtegã. non meã s urãm uteos
treature sue Et pastor bomis ponit aia suã ꝓouib Qui

Expanded text:
et vulva praegnantis, ex Aegypto esse portatos. Non quo ineffabilis 546 Dei incomprehensibilisque majestas, aut uterum habeat, aut vulvam, pedesque, et manus, et caetera corporis membra; sed quo nos affectum Dei per nostra verba discamus. Alioi vos genui ab infantia, et meo utero vulvaque gestavi, ipse usque ad senectutem protegam, non meam, sed vestram, ut eos creaturae suae, et pastor bonus ponit animam suam pro ovi
Abbreviated transcription (Latin):
angelĩ gabriel saluabit ppłm suũ Tonfusi suc̃ et
erubuerũt om̃s simul scribe uidelic et pharisei Et
abierũt ĩ ꝯfusionẽ fabritatores erroris q̃ ĩ toto mũdo
ĩssemẽnauere mẽdatiũ ut eũ dicerẽt ab apłis furto
ẽẽ sublatũ Isuł aut̃ saluatus est ĩ dño salute eter na apłoꝵ

Expanded text:
Angelum Gabrielem salvabit populum suum . Confusi sunt et erubuerunt omnes simul. Scribae videlicet et Pharisaei. Et abierunt in confusione fabricatores erroris, qui in toto mundo disseminavere mendacium, ut eum dicerent ab Apostolis furto esse sublatum . Israel autem sa
Abbreviated transcription (Latin):
nes Quotquot aut̃ receperũt eũ dedit eis ptãcem
iliõs dĩ fieri Em aut̃ ego fseci terrã ut habitarep̾
ab hoĩl et celos extendi de suꝑ eteos astre uaue l ͤ
decoraui ut moracẽtur ĩterra cultores dĩ quid mirũ
sifiliũ iustũ iegẽ miserĩ nũdo fine ab ĩferis suscita¬
lus ĩuẽtus ẽst ĩ ore eiꝰ qini edificet ciu̾itatẽ meã suꝑ
petrã aduersũ quã porte ĩ seri nõ p̃ualeãt. et quẽ
p̾us alligatos om̃s dimittat liboros nõ ĩpretõneꝗ
ñ munerib Gratꝭ em̃ salĩ facti sumꝰ audiẽtil apłis
atq faciẽtib. gratꝭ accepistꝭ gratꝭ date. Non milli hoc¬

Expanded text:
erunt, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Sin autem ego feci terram, ut habitaretur ab hominibus, et coelos extendi desuper, et eos astrorum varietate decoravi, ut morarentur in terra cultores Dei: quid mirum si Filium meum, justum regem miserim mundo, sive ab inferis suscitalus inventus est in ore ejus . Qui aedificet civitatem meam super petram, adversum quam portae inferi non praevaleant ; et rius vinculis alligatos, omnes dimittat liberos, non in pretio neque in muneribus: gratis enim salvi facti sumus, audientibus Apostolis atque facientibus: Grat
Abbreviated transcription (Latin):
tiã sicex plairacõis sue nerba moderat᷑ . De eis q̃
cõ tradicũt dõ et xpm̃ nõ putat̃ ẽẽ uẽturũ quasi lutũ
et testa des cestis cõtradicat figulo suo Ue quĩ dicit
oĩpotẽti prĩ quare generas filiũ. et muliesi st̃ẽ mariẽ
muliere factus sub lege . Hecgͦ dicit dñs scũs ĩsrł q̃
plasmauit ĩ uirginali utero saluatorẽ dicẽs ꝑ gabũe¬

Expanded text:
 Vae eis qui contradicunt Deo, et Christum non putant esse venturum; quasi lutum et testa de testis contradicat figulo suo. Vae qui dicit Omnipotenti Patri, quare tu generas filium, et mulieri sanctae Mariae, muliere, factusque sub lege. Haec ergo dicit Dominus Sanctus Israel, qui plasmavit in virginali utero Salvatorem, dicens per Gabrie
Abbreviated transcription (Latin):
eg̃o dñs loquẽs iustiçiã ã nũciõns recta Congierram
et uenite et acce dite saimuł qmi saliñ est e gr̃aib Nesaẽ¬
tut᷑ qm̃ lenat signũ sculꝑtile sue et rogant dñ noꝵ
saluãtem adnũtiate et uenĩte et cõsiliannm simul Renis
luditũ fesit hit ab ũciõ. dx tilł piedixi illud Nũqd non

Expanded text:
Dominus loquens iustitiam et adnuncians recta. Congregamini et venite: et accedite simul qui salvatis ex gentibus. Nescierunt qui lebant signum sculpture sue: et rogant Deum non salvantem. Adnunciate et venite et consiliamini simul: quis auditum fecit hoc ab initio ex
Abbreviated transcription (Latin):
ro corde qui longe estꝭ a iusticia dedduxi iustitiã meam
et salurẽ meã que a me est tardaie non faciã Dedi in syo
salutẽ et ¶iłi glam Quib sup̃ dix erat audite me do¬
in ꝯiacos et om̃e residuũ domꝰ ĩseł et iterũredite pre¬
uaricatores ad cor etꝭ nũc aupta hebraicũ ꝓpter ĩcredu¬
q ꝑdiderint Qd secutus uir eruditus et dignus noĩs
et uenire ad terras et nequaquã ultra tardare nec ꝓculsie¬
ri Dedit enĩ salutare suũ syon et istłi gloriam suã Hoc

Expanded text:
 cor, qui longe estis a justitia. Adduxi justitiam meam, et salutem quae a me est, tardare non faciam. Dedi in Sion salutem et Israeli gloriam. Quibus supra dixerat: Audite me, domus Jacob, et omne residuum domus Israel. Et iterum: Redite, praevaricatores, ad cor, etiam nunc juxta Hebraicum propter increduque perdiderunt. Quod secutus vir eruditissimus, et dignus nomine et venire ad terras, nequaquam vult tardare nec procul fieri. Dedit enim Sion salutare suum, et Israeli gloriam suam. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
bi qni ⁊ tredulus est et nõ putat uõ tiua que dico quast
lutũ et testa cõfracta calũpniet᷑ sigulĩ suã quare fec¬
ta ade tueata facta fĩt etopus cõtia artisit loqra
mans et pr̃e at matre calũꝑmet᷑ seliu̾s cui ⁊ tetram
naturali lte ꝓfusus sit Cũ igitur ego dñs scũs
iscł plasmaueũ grĩ et mea iu̾ssione generatus
fit supfłuũ facitꝭ ambigere de futiuis dmĩn poas
nosse debetꝭ ꝙ siłios meos ppłm istl etopus maruũd
meꝵ nõ ur̃o arbitriõ s mea uolãtate dispensem
ut q̃ pus eis tenebras et malũ creani nut lucẽ et pacẽ
tribuam Ego eñ sũ deus quĩ nõ ĩbaciũ creaui ter¬
ram ut eĩt deserta squalida s ut hoĩes habitarent
Ego extendi sius firmani celos ut angłõ ꝑeent̃ ta¬
ber naculũ et stellaꝵ tot uarietate distĩxi et ĩꝑau
singulis quo currãt ordine et dier/ at mẽssiũm
ãnorq diuersa spacia cõplerent Qnĩ igitur celũ
feci et terrã quid magnũ est si uidregẽ treaue¬

Expanded text:
ei qui incredulus est, et non putat ventura quae dico, quasi si lutum et testa confracta calumnietur figulum suum, quare facta, vel cur ita facta sit; et opus contra artificis loquatur manus; et patrem ac matrem calumnietur filius, cur in terram naturae lege profusus sit. Cum igitur ego Dominus Sanctus Israel plasmaverim Cyrum, et mea jussione generatus sit, superfluum facitis ambigere de futuris; quin potius nosse debetis, quod filios meos, populum Israel, et opus manuum mearum, non vestro arbitrio, sed mea voluntate dispensem: ut qui prius eis tenebras et malum creavi, nunc lucem et pacem tribuam. Ego enim sum Deus, qui non in vacuum creavi terram; ut esset deserta et squalida, sed ut homines habitarent in ea. Ego extendi sive firmavi coelos, ut Angelorum essent habitaculum. Stellarumque eos varietate distinxi; et imperavi singulis quo currerent ordine, et dierum ac mensium annorumque diversa spatia complerent. Qui igitur coelum feci et terram, quid magnum est, si unum regem creave
Abbreviated transcription (Latin):
Regent sẽ de teria. De q̃ ꝯtradicit factori suo testade
semĩs tene Rñhd dicit lutũ figulo suo qd facidi et ꝙpꝰ
lai absq manib est. Ne qmĩ dicit prĩ quid generas
E nuibieri qͣd par̃turis: Het dicit dñs deus scua q̃uł
plastes eꝯ Bentura ĩ terrogate me suꝑ siliõs meoo et
sap os h maniĩ meaꝵ mandatis mmĩai Ego feti parrã

Expanded text:
reabi ea. Ve qui contradicit finctori suo: testa de samiis terre. Numquid dicit lutum figulo suo quid facis: et opus tuum absque manibus est? Ve qui dicit patri quid generas: et mulieri quid parturis. Hec dicit Dominus sanctus Srahel plastes eius: ventura interrogate me super filios meos et super opus manuum mearum mandate mici. Ego feci terram:
Abbreviated transcription (Latin):
miue refert. Hec ĩ quit t̾bmĩ t̾ ꝓpter iacob seruũd meũ¬
et ispł electũ meũ Et uocam te noĩe tuo sicut uocam a¬
brahani ysaac et iacob Et multo añ p̃dixi ut y saacet
osiã ne putareris ile eõ xp̃s cui assimilatꝰ es et
ĩ tuĩꝰ cypũ ymagĩe precessisti Tu aut̃ nõ cognoui¬
sti me .⁊. simulachra coluisti nõ dñi Acc̃ĩxi te fortitudie¬
.i multaꝵ gẽciũ feci te eẽ uictorẽ et nõ cognoiuistĩ auxi¬
liatorẽ tuũ. In quo loco satis mirari nequeo que stulti¬
tia sit legẽtiũ ut hec ad xpm reserãt ꝑ quẽ ꝯm̃odus
recõciliatus est dõ Ego aut̃ dñs et nõ amplius extra
me preter sermonẽ quippe atq ratõe uirtutẽq mea
et sap̃am que ĩ me est nublus est alter deus Echet
iti ut ab onẽte et occidẽte oĩs orbis agnoscat ułłm
em̃ ĩfilio et filius ĩ patre q̃ loq̃tur ĩ ewagrelio ego et pr̃
unũ sumꝰ In erdre deolumĩe positũ est scriꝑsisse crũ

Expanded text:
acob servum meuet Israel electum meum, et vocavi te nomine tuo, sicut vocavi Abraham, Isaac, et Jacob, et multo ante praedixi ut Isaac, et Josiam: ne putareris ille esse Christus, cui assimilatus es, et in cujus typo et imagine praecessisti: « Tu autem non cognovisti me, » id est simulacra coluisti, non Deum. « Accinxi te » fortitudine, multarum gentium feci esse victorem: « et non cognovisti » auxiliatorem tuum. In quo loco satis mirari nequeo, quae stultitia sit legentium, ut haec ad Christum referant: per quem mundus reconciliatus est Deo. Ego, ait, Dominus, et non est amplius extra me. Praeter sermonem quippe atque rationem virtutemque meam et sapientiam, quae in me est, nullus est alter Deus. Et haec feci, ut ab Oriente et Occidente omnis orbis agnoscat, nullenim in Filio, et Filius in Patre. Qui loquitur in Evangelio: Ego et Pater unum sumus . Et in Esdrae volumine