comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ st̃.: et tũc denrũ resecanda st̃ mala q̃ nobis clisplicent.
cũ prius ad audiend̃ placabilẽ eoꝵ m̃tẽ fec̾int premissa
bona q̃ placent. Nã ⁊ ecͦis indomitos blãda pͥus manu tan
et amaro pigm̃toꝵ poculo mellis cdulcedo adiungit᷑: ne ea
q̃ saluti ꝓfutura est. in ip̃o gustu asꝑa amaritudo sentiat᷑.
Dũ u̾o gustꝰ ꝑ dulcedinẽ fallit᷑: humior mortiferꝰ ꝑ amaritui¬
cdinẽ uacuat᷑. Ip̃a gͦ in elatis inuectõnis exorclia. ꝑmixta st̃
laude tẽperanda: ut dũ a̾mittũt fauores qͦs clilgũt: etiã
correptões recipiant qͣs oderũt. plerũq autẽ ꝑsuad̾e ela
dicamus÷ si coꝵ melioratõnen nobis magis ep̃ sibi impencli
postulamus. Facile enim ad bonũ elatõ flectit᷑: si eiꝰ infiexi
o et aliis ꝓdesse credat᷑. Inde moyses qͥ regẽte se deo deserti
iter. duce aeria colũpna ꝑgebat. cũ iethro cognatũ suum

Expanded text:
si non sunt; et tunc demum resecanda sunt mala quae nobis displicent, si non sunt; et tunc demum resecanda sunt mala quae nobis displicent, cum prius ad audiendum eorum placabilem mentem fecerint praemissa bona quae placent. Nam et equos indomitos blanda prius manu tangEt amaro pigmentorum poculo mellis dulcedo adjungitur, ne ea quae saluti profutura est, in ipso gustu aspera amaritudo sentiatur; dum vero gustus per dulcedinem fallitur, humor mortiferus per amaritudinem vacuatur. Ipsa ergo in elatis invectionis exordia, permixta sunt laude temperanda, ut dum admittunt favores quos diligunt, etiam correptiones recipiant quas oderunt. Plerumque autem persuadere elatdicamus, si eorum meliorationem nobis magis quam sibi impendi postulemus. Facile enim ad bonum elatio flectitur, si et aliis ejus inflexio prodesse credatur. Unde Moyses, qui regente se Deo, deserti iter aerea columna duce pergebat cum Hobab cognatum suum
Abbreviated transcription (Latin):
let libere uocis assertio: ut cũ quedã increpanda sũt uitia.
illi reticẽt ex timore. et tam̃ tacere se estimãt ex hũilitate.
Isti locũtur ꝑ ĩpatientiam elatõnis: et tam̃ loqͥ se credũt
ꝑ libertatẽ rectitudinis. Illos ut ꝑu̾sa ñ increpent sõ speci¬
e hũilitatis p̾mit culpa formidinis: istos ad increpanda
q̃ nõ debent. aut magis increpãda ꝙͣ debẽt. sb̾ ymagine pł¬
ꝙͣ decet st̃ liberi. Et humiles ammonẽdi st̃ ne plusꝙͣ expe¬
dit sint sb̃iecti: ne aut illi defẽsionẽ iustine u̾tant ĩ ex̾cita¬
tionẽ suꝑbie: aut isti cũ student plusꝙͣ necesse est hõibus
subici: cõpellant᷑ etiam eoꝵ uitia uenerari. Consid̾andũ
u̾o est. qͦd plerũq elatos utilius corripimus: si eoꝵ correp¬
tõnib q̃dam laudũ fom̃ta misceamus. Inferãda nãq ilł
st̃ aut alia bõa q̃ in ip̃is st̃. aut clicẽlũ certe q̃ pot̾ant ẽẽ

Expanded text:
let liberae vocis assertio. Et cum quaedam increpanda sunt vitia, let liberae vocis assertio. Et cum quaedam increpanda sunt vitia, illi reticent ex timore, et tamen tacere se aestimant ex humilitate, isti loquuntur per impatientiam elationis, et tamen se credunt loqui per libertatem rectitudinis. Illos ut perversa non increpent, sub specie humilitatis premit culpa formidinis; istos ad increpanda quae non debent, aut magis increpanda quam debent, sub imagine  decet sint liberi; et humiles admonendi sunt, ne plus quam expedit sint subjecti, ne aut illi defensionem justitiae vertant in exercitationem superbiae, aut isti cum student plus quam necesse est hominibus subjici, compellantur eorum etiam vitia venerari. Considerandum um est quod plerumque elatos utilius corripimus, si eorum correptionibus quaedam laudum fomenta misceamus. Inferenda namque illis sunt aut alia bona, quae in ipsis sunt, aut dicendum certe quae poterant esse,
Abbreviated transcription (Latin):
Occasio igit᷑ ꝑditionis nr̃e facta est suꝑbia diabli: et argu¬
m̃tum redẽptionis nr̃e. inuenta est huĩlitas xp̃i. hostis
enim nost̃ inter omĩa cõcditus: uideri suꝑ omĩa uoluit
elatus. Redemptor autẽ nr̃ magnus manẽs supͣ omĩa:
uideri inter omĩa clignatus est paruus. Bicatur ergo
humilib qi dũ se deiciunt ad dĩ similitudinẽ ascẽdũtz
clicat᷑ elatis. qr clum se erigunt: in apostate augłi imi¬
tatõnem cadunt. Quid itaq elatõne deiectius. q̃ dum
supra se tencditur. ab altitudĩe uere celsitudĩs elõgatͣ:
et quia humilitate sb̃limius. q̃ dũ se in ima depͥmit. auc¬
tori suo manẽti suꝑ sũma cõiungit᷑: Est tam̃ aliud quod
in. eis debeat caute pẽsari: qi sepe qͥdã hũilitatis decipiunt᷑
spetie: quidã u̾o elatõnis sue ignoratõne fallũtur. Nã ple¬
rumq nõnullis qui sibi hũiles uident᷑. is qͥ hũlib defer¬
ri ñ debet cõiunctꝰ est timor⁊ plerũq u̾o elatos comitari so¬

Expanded text:
ditionis nostrae facta est superbia diaboli, et argumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis enim noster inter omnia conditus, voluit videri supra omnia elatus: Redemptor autem noster magnus manens super omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Dicatur ergo humilibus, quia dum se dejiciunt, ad Dei similitudinem ascendunt: dicatur elatis, quia dum se erigunt, in apostatae angeli imitationem cadunt. Quid itaque elatione dejectius, quae dum supra se tenditur, ab altitudine verae celsitudinis elongatur? Et quid humilitate sublimius, quae dum se in ima deprimit, auctori suo manenti super summa conjungit? Est tamen aliud quod in eis debeat caute pensari, quia saepe quidam humilitatis decipiuntur specie, quidam vero elationis suae ignoratione falluntur. Nam plerumque nonnullis qui sibi humiles videntur, is qui hominibus deferri non debet, conjunctus est timor; plerumque vero elatos comitari so
Abbreviated transcription (Latin):
ro autẽ utitur: qui uite ꝓximi insidiat᷑. Ferrũ itaq in
fornace est: qͥ nocendi malitiam nõ amittit ĩ t̾błatione
Blũbũ qͦs cet̾is metailis est gͣuius. In fornace gͦ plũbũ
inuenitur. qͥ sic peccati sui pond̾e premit᷑: ut etiam ĩ tri

Expanded text:
ro autem utitur, qui vitae proximi insidiatur. Ferrum itaque in ro autem utitur, qui vitae proximi insidiatur. Ferrum itaque in fornace est qui nocendi malitiam non amittit in tribulatione. Plumbum quoque caeteris metallis est gravius. In fornace ergo plumbum invenitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ranimus babilonẽ: et nõ est sanata. Babilon qͥppe curat᷑
nec tam̃ ad sanitatẽ reclucit᷑: qñ mẽs ĩ praua actõne cõ
fusa u̾ba coreptõis audit. flagella ꝑcipit: et tam̃ ad rec¬
ta salutis itinera redire cõtempnit. Hĩc captiuo isrsitico¬
et ferrũ: et piũbũ ĩmecdio fornacis. Ac si aꝑte clicat pꝰ¬
gare eos per ignem tͥblatõis uolui: et argentũ illos nel
aurũ fieri q̃siuis sed ĩ fornace mͥ in es. stagnũ. ferrũ ⁊ plũ¬
bũ u̾si st̃: qr nõ ad iuitutẽ s ad uitia etiamĩ tͥbłatõe ꝓru¬
perũt. Es qͥipe clũ ꝑcutit᷑. amplius cet̾is metallis sonitũ
reddit. Qigitur in ꝑsecutõe positꝰ erũpit ad sonitũ mͣ¬
mͣatõnis: in es u̾sus est ĩ medio fornacis. Stagnũ u̾o
cũ ex arte cõponitur: argẽti spetiẽ m̃tit᷑. q gͦ simłatõis
uitio nõ caret ĩ tribłatõe: stagnũ fcũs ẽ in fornace. Fer¬

Expanded text:
ravimus Babylonem et non est sanata . Babylon quippe curatur, ravimus Babylonem et non est sanata . Babylon quippe curatur, nec tamen adfusa, verba correptionis audit, flagella correptionis percipit, et tamen ad recta salutis itinera redire contemnit. Et per Sapientiam: Sicet ferrum, et plumbum in medio fornacis. » Ac si aperte dicat: Purgare eos per ignem tribulationis volui, et argentum illos vel aurum fieri quaesivi, sed in fornace mihi in aes, stannum, ferrum et plumbum versi sunt; quia non ad virtutem, sed ad pitia etiam in tribulatione proruperunt . Aes quippe dum percutitur, amplius caeteris metallis sonitum reddit. Qui igitur in percussione positus erumpit ad sonitum murmurationis, in aes versus est 53 in medio fornacis. Stannum vero cum ex arte componitur, argenti speciem mentitur. Qui ergo simulationis vitio non caret in tribulatione, stannum factus est in fornace. Fer
Abbreviated transcription (Latin):
nõ debuerũt ag̾e recognoscũt. oͥrbi sb̃ auctoris spetie recte
ꝑ salomonẽ dr̃. Eñi sine cõsilio nichil fatias: et post factum
nõ penitebis. Et rursum. palpebre tue p̾cedant g̾ssus tuoᷤ.
Palpebre qͥppe gressus p̾cedunt: cũ oꝑationẽ nr̃am cõsilia
recta p̾uentunt. eͥl eĩ negligit cõsidando p̾uidere qd̃ facit:
gressus tẽdit. oculos. claudit ⁊ ꝑgẽndo iter cõficit. s p̾uiden¬
do sibimet ip̃i nõ antecedit ⁊ atq iccirco citius corruit: qr¬

Expanded text:
non debuerunt agere cognoscunt. Quibus sub auditoris specie recte non debuerunt agere cognoscunt. Quibus sub auditoris specie recte apud Salomonem dicitur: Fili, sine consilio nihil facias, et post factum non poenitebis . Et rursum: Palbebrae tuae precedant gressus tuos . Palpebrae quippe gressus praecedunt, cum operationem nostram consilia recta praeveniunt. Qui enim negligit considerando praevidere quod facit, gressus tendit, oculos claudit, pergendo iter conficit, sed praevidendo sibimetipsi non antecedit, atque idcirco citius corruit, q
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi inuenit qd̃ uł iuste metuat. ostẽclit qd̾ ĩ otio qͣsi nõ
ĩ uiste torpescat. Cui recte ꝑ salomonẽ dr̃. ꝓpt̃ frigꝰ pig̾¬
frigͥ piger nõ arat: dũ desidie torpore cõst̾ctus. agere q̃
debet bona clissimulat. ꝓpt̾ frigus piger nõ arat:dũ
ꝑua ex adu̾so mala metuit: et oꝑari maxima p̾t̾mittit.
Bñ autẽ dĩ. m̃dicabit estate: et ñ dabit᷑ ei. oi eĩ nũc ĩ bo¬
nis oꝑib nõ exsũdat: cũ sol iuclitii feruentior apparue¬
rit. qi frustra irgni aditũ postulat. nil accipiẽs estate
ꝑ nubes q̃ moisetur auẽtor nisi adu̾sitates prauoꝵ homi¬
nũ designant᷑ : A uẽtis uidel ĩpellũtur nubes: qr ĩmun¬
neq tũc manipulos scẽ ret̾butõis secat. At cõtra.
tunt ⁊ et sepe in malis corruũt: clum bona minime aisc̾inũt.
qͥ nequaꝙͣ que qͣndoq agãt inspitiũt: s plerũq acta qr ita

Expanded text:
quasi invenit quod velut juste metuat, ostendit quod in otio quasi non quasi invenit quod velut juste metuat, ostendit quod in otio quasi non injuste torpescat. Cui recte per Salomonem dicitur: Pquippe piger non arat, dum desidiae torpore constrictus, agere quae debet bona dissimulat. Propter frigus piger non arat, dum parva ex adverso mala metuit, et operari maxima praetermittit. Bene autem dicitur: Mendicabit aestate, et non dabitur ei. Qui enim nunc in bonis operibus non exsudat, cum sol judicii ferventior apparuerit, quia frustra regni aditum postulat, nil accipiens aestate per nubes quae moventur a vento, nisi adversitates pravorum hominum designantur? A ventis videlicet impelluntur nubes, quia immunneque tunc manipulos sanctae retributionis secat. At contra, m pervertunt, et saepe in malis corruunt, dum bona minime discernunt. Qui nequaquam quae quando agant inspiciunt, sed plerumque acta quia ita
Abbreviated transcription (Latin):
to corripit᷑: quãdo elata mẽs hũslitatis bonũ qd̃ tenere debe¬
at. ab affucta carne memoratur. S huiꝰ correptõis doñ iccco
balaam nõ obtinuit: q ad maledicend̾ ꝑgẽs. uocẽ nõ m̃tem

Expanded text:
to corripitur, quando elata mens, humilitatis bonum quod tenere debeto corripitur, quando elata mens, humilitatis bonum quod tenere debeat, ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum pergens, vocem non mentem
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m uolũtatẽ suã erudiebãt nos: hic autẽ ad id qd̾ utile ẽ.
ĩ recipiendo scĩficatõem eiꝰ. Animoriẽdi st̃ egͥ ut cõsid̾ent
quãta salus corlis sit molestia corꝑalis. q̃ ad cognitõem sui
mentẽ reuocat. Et quã plerũq salus abicit. ĩ firmitatime
mioria reformat: ut animus qui extͣ se ĩ elatõnem cliicit᷑.
cus sit eclitõni sb̾ditus. ex ꝑcussa quã sustinet carne memo¬
ret. sd̾ recte ꝑ balciam si tamen uocẽ dei sõseq obecliendo uo¬
luisset ĩ ip̃a eius itm̃is retardatõe signat᷑. Palcam nãcy ꝑ
uenire ad ꝓpositũ tendit: s eiꝰ uotũ animal cui pͥsidet ĩpedit
carni p̾sidens nõ uidebat⁊ ita ut auxitate sp̃c̃ ꝓfic̾e ĩ ixc nũ
do cupientis. uelut iter cẽdentis ĩpecdiat: donec es ĩuisibilem
it ꝓphete ĩsipientiam. Insanus quippe homo a sõtugali mu¬

Expanded text:
ic autem ad id quod utile est ic autem ad id quod utile est in recipiendo sanctificationem ejus . Admonendi sunt aegri, ut considerent quanta salus cordis sit molestia corporalis, quae ad cognitionem sui mentem revocat, et quam plerumque salus abjicit, infirmitatis memoriam reformat, ut animus qui extra se in elationem ducitur, cui sit conditioni subditus, ex percussa quam sustinet carne memoretur. Quod recte per Balaam si tamen vocem Dei subsequi obediendo voluisset in ipsa ejus itineris retardatenire ad propositum tendit, sed ejus votum animal cui praesedit praepedit. carni praesidens non videbat, ita ut anxietatem spiritus proficdo cupientis, velut iter tendentis, impediat, donec ei invisibilem, it prophetae insipientiam . Insanus quippe homo a subjugali mu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑforauit. Ex nuicrone qͥpre ꝑcut̾e est: impetu aꝑte increpa¬
tõnis obuiare. Au̾sa u̾o hasta ꝑseq̃ntẽ ferrre est: furẽtem trã¬
qͥlle ex qͥbusdam tang̾e. ⁊ qͣsi ꝑcendo suꝑare: Asanãl aaitem
ꝓtinus occũbit: qi cõmote m̃tes dũ et ꝑci fibiseutiunt. et
tam̃ respõsoꝵ iatõne in intimis sb̃ tranquislitate tãgunt᷑
lit̃ ammonẽtli st̃ humiles: atq alit̃ elati. Illis insimuan¬
dũ est qͣm sit u̾a excellentia ꝙͣ fꝑando tenent: istis uero

Expanded text:
transforavit. Ex mucrone quippe percutere est impetu apertae increpatransforavit. Ex mucrone quippe percutere est impetu apertae increpationis obviare. Aversa vero hasta persequentem ferire est furentem tranquille ex quibusdam tangere, et quasi parcendo superare Azahel autem protinus occubuit, quia commotae mentes dum et parci sibi sentiunt, et tamen responsorum ratione in intimis sub tranquillitate tanguntur, liter admonendi sunt humiles, atque aliter elati. Illis insinuandum est quam sit vera excellentia quam sperando tenent; istis vero
Abbreviated transcription (Latin):
abner au̾sa pesta in ingusne ⁊ fnffoclit esi: et mortuus est
Cmꝰ eĩ asanel typũ tenuit nͥ eoꝵ qͦs uehem̃ter arripiens fu¬
ror ĩ preceps cducit: Qui in ecdẽ furoris ĩpetu tãto erute decli¬
nandi st̃: quãto ⁊ insane rapiunt᷑. Inde ⁊ abner qͥ sermõe
nrõ pat̾s luc̾na clicit᷑. fugit: qͥa doctoꝵ lingua q̃ supnũ dei
lum̃ indicat. cum ꝑ abrupta furoris m̃tem cuꝰpiam feru̾e
cõspicit. cũq cõtra irascentẽ clissimilat u̾boꝵ iacula redd̾e:
quasi ꝑsequentẽ nõ uult feruie. S cum iracundi nullae
sid̾atione se mitigant. quasi a sahel ꝑsecͥ ⁊ iusanire nõ cessãt.
necesse est ut hi qui furẽtes repͥmere conant᷑ necͣniã se ĩ
furore erigãt. s cͥccͥd ẽ tͣnqͥslitatis ostẽdant⁊ q̃dam uͦ sc̃cili¬
t̃ ꝓferant: in qͥb ex obliqͦ furentis animũ pũgãt: Unde ⁊
abner cũ cõtra ꝑseq̃ntem sb̃sistit: nõ eũ recta. s au̾sa hasta

Expanded text:
sta in inguine, et transfodit eum, et mortuus est, » etc. Cujus Asael typum tenuit, nisi eorum quos vehementer arripiens furor in praeceps ducit? Qui in eodem furoris impetu tanto cautius declinandi sunt, quanto insane rapiuntur. Unde et Abner, qui sermone nostro Patris lucerna dicitur, fugit, quia doctorum lingua quae supernum Dei lumen indicat, cum per abrupta furoris mentem cujuspiam ferri conspicit, cumque contra irascentem dissimulat verborum jacula reddere, quasi persequentem non vult ferire. Sed cum iracundi nulla consideratione se mitigant, quasi Asahel persequi et insanire non cessat, necesse est ut ii qui furentes reprimere conantur, nequaquam se in furore erigant, sed quidquid est tranquillitatis ostendant; quaedam vero subtiliter proferant, in quibus ex obliquo furentis abner cum contra persequentem subsistit, non eum recta sed aversa hasta
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit. Cũ uero ita iracuncli alios impetũt ut declina¬
ri omĩno nõ possint: nõ aꝑta exꝓbratõne. sed sb̃ qͣdam st̃
cautela reu̾entie parcendo feriendi. Qd̾ melius ostencdimꝰ:
si abner fc̃m ad mecdiũ deducamus. hũc qͥppe cũ asahelui ĩ¬
caute p̾cipitatõnis impet̾et. scriptũ est: locutꝰ est ascibner

Expanded text:
audivit. Cum vero ita iracundi alios impetunt, ut declinaaudivit. Cum vero ita iracundi alios impetunt, ut declinari omnino non possint, non aperta exprobratione, sed sub quadam sunt cautela reverentiae parcendo feriendi. Quod melius ostendimus, si Abner factum ad medium deducamus. Hunc quippe cum Asael vi incautae praecipitationis impeteret, scriptum est: Locutus est Abner
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑturbatũ cor. et sine iustitie pretextu cõfundit. Illa eñ
in hoc qd̃ debet inordinate extendit᷑: hec autẽ semꝑ ĩ hiis
q̃ debet inflaminat᷑. Sciendũ quippe est qi hoc ab impa¬
tientib iracũcdi clifferunt: qd̾ illi ab aliis ⁊uata nõ tole¬
rant: isti autẽ etiam q̃ tolerant᷑ importãt. Nam iracun¬
di sepe se declinantes insecuntur ⁊ rixe occosionẽ cõmouẽt.
liuore cõtenctioĩs gaudẽt ⁊ qͦs tam̃ melius corrigimuᷤ: si
in rpsa ire sue cõmotõne declinainus. Pturbati quippe
qͥd aucliant ignorãt: sed ad se rectucti tanto libentꝰ exhor¬
tatõnis u̾ba recipiũt: quãto se tͣnqͥllius toleratos erubeᷤᷤ¬
cũt. shenti autẽ furore ebrie. omẽ rectũ qd̾ dicit᷑: ꝑu̾sum:
uidetur. Inde ⁊ nabal ebrio culpã suam abigail laudabi¬
lit tacuit: quã cligesto uino laudabilif clixit. Iecͥco enim
malum qd̃ fecerat cognoscere potuit: qr hoc ebrius non

Expanded text:
turbatum cor et sine justitiae praetextu confundit. Illa enim turbatum cor et sine justitiae praetextu confundit. Illa enim in hoc quod debet inordinate extenditur, haec autem semper in his quae non debet inflammatur. Sciendum quippe est quia in hoc ab impatientibus iracundi differunt, quod illi ab aliis illata non tolerant, isti autem etiam quae tolerentur important. Nam iracundi saepe etiam se declinantes insequuntur, rixae occasionem commovent, labore contentionis gaudent; quos tamen melius corrigimus, si in ipsa irae suae commotione declinamus. Perturbati quippe quid audiant ignorant, sed ad se reducti tanto liberius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius toleratos erubescunt. Menti autem furore ebriae, omne rectum quod dicitur, perversum videtur. Unde et Nabal ebrio culpam 58 suam Abigail laudabiliter tacuit, quam digesto vino laudabiliter dixit . Idcirco enim malum quod fecerat, cognoscere potuit, quia hoc ebrius non
Abbreviated transcription (Latin):
rursũ i emulatõis aidore uͥtutẽ m̃suetudĩs amittit. ̾d
fortasse melius ostẽcimus: si ĩ mediũ pauli apłi magistiũ
ꝓferamus÷ qui duob discipulis et nõ diu̾sa caritate p̾ditis:
enu̾sa tam̃ adiutoria p̾clicatõnis impendit. Tymot heũ nãcs
admonẽs ait. Argue. obsẽra. ĩcrepa: in om̃i patiẽtia ⁊ doct̾na
Tytũ cͦ ammoriet dicẽs hec loq̃re ⁊ exhortare: et argue cu
om̃i imꝑio. Quid est qd̾ doct̾nã suam tanta arte cdispensat ⁊
emulatõis studisi ĩ flãmat: hũc ꝑlenitatẽ patiẽtie tẽpat. Iili
qd̾ deest iungit: huic qd̃ suꝑest sixothit. Illũ stimulo ĩpelle¬
re nititur: hũc mod̾at᷑. Magnus qͥppe suscepte eccłe colomis.
alioᷤ pamites ut crestere deuemtrgat: ahos cũ plus iusto ẽs¬
cere conspicit resecat. ne aut crescendo fructus nõ ferãt:
aut ĩmoderate crescendo. qͦs ꝓtulerint amittant. S lon¬
ge est alia ira q̃ sb̃ eimilationis spetie sb̃ripit: alia que

Expanded text:
rursum in aemulationis ardore virtutem mansuetudinis amittit. Quod fortasse melius ostendimus, si in medium Pauli magisterium proferamus, qui duobus discipulis et non diversa charitate praeditis, diversa tamen adjutoria praedicationis impendit. Timotheum namque admonens, ait: Argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Titum quoque admonet dicens: Haec loquere, et exhortare, et argue cum omni imperio . Quid est quod doctrinam suam tanta arte dispensat, utaemulationis studium inflammat, hunc per lenitatem patientiae temperat. Illi quod deest jungit, huic quod super est subtrahit. Illum stimulo impellere nititur, hunc freno moderatur. Magnus quippe susceptae Ecclesiae colonus, alios palmites ut crescere debeant rigat; alios cum plus justo crescere conspicit resecat, ne aut non crescendo non ferant fructus, aut, immoderate crescendo, quos protulerint amittant. Sed longe alia est ira quae sub aemulationis specie subripit, alia quae
Abbreviated transcription (Latin):
magistra uoce u̾itatis. omĩs qui se hũibat exaltabit᷑. aucliãt
elati. oĩs qͥ se exaltat humiliabit᷑. Aucliant humiles. gloriã
p̾cedit humilitas: audiant elati. ante ruinã exaltat᷑ spiritꝰ.
Aucdiant humiles: ad quẽ respitiam nͥ ad hũilem ⁊ ad quie¬
tũ ⁊ trementẽ sermoes meos: Aucliãt elati qͥcl suꝑbit terra
et cinis: Aucdiant humiles. ds̃ hũilia respicit: aucdiãt ela¬
ti. et alta alonge cognoscit. Aucliant humiles qi filiꝰ hoĩs¬

Expanded text:
ce Veritatis: Omnis qui se humiliat, exaltabitur ; audiant elati: Omnis qui se exaltat, humiliabitur . Audiant humiles: Gloriam praecedit humilitas; audiant elati: Ante ruinam exaltatur spiritus . Audiant humiles: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, et trementem sermones meos ? audiant elati: Quid superbit terra et cinis ? Audiant humiles: Deus humilia respicit; audiant elati: Et alta a longe cognoscit . Audiant 59 humiles, quia Filius ho
Abbreviated transcription (Latin):
atterif. cũ iam egredi anima urgetur: diumale habita.
qͣsi ad bñ uniendũ salus amissa req̾rit᷑. Et tũc gemũt ho¬
mines qd̾ deo seruire noluerũt: quãdo dãpnia sue negligẽ
tie recuꝑetre serusendo neqͣuꝙͣ posstint. Unde alibi dr. Cum
occideret eos: tũc inqͥrebant eũ At cõtra ammonẽdi sunt
egri. ut eo se dei filios sentiant: quo illos cliscipline flagl¬
la castigant. Nisi entim corirctis hereclitatẽ dare neluffet dis¬
pon̾et: eruclure eos ꝑ molestias nõ curaret. hinc namq ad
iohẽm clñs per angelũ clicit. Ego quos amo arguo ⁊ castigo.
hinc rursum scriptũ est. Fili mi noli neglig̾e discipliuã clñi:
neq fatigeris cũ ab eo argueris. Quẽ enĩ cliligit d̾̃s castigat:

Expanded text:
atteritur, cum jam egredi anima urgetur, diu male habita atteritur, cum jam egredi anima urgetur, diu male habita quasi ad bene vivendum salus amissa requiritur. Et tunc gemunt homines quod Deo servire noluerunt, quando damna negligentiae suae recuperare serviendo nequaquam possunt. Unde alias dicitur: Cum occideret eos, tunc requirebant eum . At contra admonendi sunt aegri, ut eo se filios Dei sentiant, quo illos disciplinae flagella castigant. Nisi enim correctis haereditatem dare disponeret, erudire eos per molestias non curaret. Hinc namque ad Joannem Dominus per angelum dicit: Ego quos amo arguo et castigo . Hinc rursum scriptum est: Fili mi, noli negligere disciplinam Domini, neque fatigeris cum ab eo argueris. Quem enim diligit Dominus castiga
Abbreviated transcription (Latin):
iymaginem ac sumlitudinẽ cõclitouis. uste sue tempora
malignoꝵ sprĩum uoluntatib ãministt. Annos etiã suoᷤ
crudeli tradit: qͥ ad uoluntatẽ male cluantis adu̾sarũ. at¬
cepta uiuendi spatia expenclit. lbi bñ sb̾dit᷑. Ne forte ĩ ple¬
antur extranei uirib tuis: et labores fui sint ĩ domo alie¬
na. Quiscͥ eĩ ꝑ acceptam ualitudinẽ corꝑis. ꝑ t̾outã sibi
sapientiã m̃tis. nõ exercẽdis uͥtutib s ꝑpetrandis uitiisela¬
borat: necͤͣquã uirib suis dom̃ suam. s extͣueoꝵ hĩtacula.
id est ĩũdoꝵ spũum fcã multiplicat ÷ nimirũ uł iuxiã¬
do. uł suꝑbiendo agẽs: ut etiã se addito. ꝑclitoꝵ numerus
crestat. Bñ autẽ sb̾dit᷑ : et gemas ĩ nouisĩmis: qͣndo cõfũp¬
seris carnes ⁊ corpus tuum. Plerũq eĩ accepta salus car¬
nis ꝑuitia extendit᷑ ⁊ s cũ repente sõthit᷑. cũ molestiss caro

Expanded text:
imaginem ac similitudinem conditus, vitae suae tempora imaginem ac similitudinem conditus, vitae suae tempora malignorum spirituum voluntatibus administrat. Annos etiam suos crudeli tradit, qui ad voluntatem male dominantis adversarii, accepta vivendi spatia expendit. Ubi bene subditur: Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena. Quisquis enim per acceptam valetudinem corporis, per tributam sibi sapientiam, mentis non exercendis virtutibus, sed perpetrandis vitiis elaborat, nequaquam suis viribus suam domum, sed extraneorum habitacula, id est immundorum spirituum facta multiplicat; nimirum vel luxuriando, vel superbiendo agens, ut etiam se addito perditorum numerus crescat. Bene autem subditur: Et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes et corpus tuum. Plerumque enim accepta 50 salus carnis per vitia expenditur; sed cum repente subtrahitur, cum molestiis caro
Abbreviated transcription (Latin):
mane cõsurgẽt ⁊ nõ inuenient me. Salus itaq corꝑis quando
ad bñ oꝑandũ accepta despicit᷑: qͣnti sit mun̾is amissa sentitur.
Et infructuose ad ultimũ q̃rit᷑: que cõgruo cõcessa tẽpore utili¬
tuũ. ⁊ amnios tuos crudeli: ne forte ĩploantur extͣnei uirib tuiͤ
et labores tui sint ĩ domo aliena⁊ et gemas ĩ nouissimis: qͣndo
cõsumpseris carnes ⁊ corpus tuũ. Qrui nãq a nob̾ alieni st̃
nisi maligni spc̃ : qͥ a celestis st̃ pat̾e sorte seꝑati: Quis u̾o honor
nr̃ est. nͥ qd̾ etiam in luteis corꝑib cõcliti. ad cõclitoris tamen¬
nr̃i stimnus ymaginẽ ⁊ similitndinẽ cieati. Hel qͥo alꝰ coiuidelis
est uisi ille apostata angls qͥ ⁊ semetipm̃ pena mortis su¬
ꝓbiendo ꝑculit⁊ et ĩferre mortẽ humano gen̾i etiam per¬
ditus nõ peperrit: Honorẽ itaq suũ alienis dat: qui ad de

Expanded text:
mane consurgent, et non invenient me . Salus itaque corporis quando mane consurgent, et non invenient me . Salus itaque corporis quando ad bene operandum accepta despicitur, quanti sit muneris amissa sentitur. Et infructuose ad ultimum quaeritur, quae congruo concessa tempore utilituum, et annos tuos crudeli, ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena, et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes et corpus tuum . Quinamque a nobis alieni sunt, nisi maligni spiritus, qui a coelestis sunt patriae sorte separati? Quis vero honor noster est, nisi quod etiam in luteis corporibus conditi, ad conostri sumus imaginem et similitudinem creati? Vel quis alius crudelis est, nisi ille apostata angelus, qui et semetipsum poena mortis superbiendo perculit, et inferre mortem humano generi etiam perditus non pepercit? Honorem itaque suum alienis dat, qui ad Dei
Abbreviated transcription (Latin):
atos alit̃ egri. Anmonẽdi st̃ ĩcolismes. itt scluten
corporis ex̾ceant ad salutẽ m̃tis: ne si accepte ĩcolum itatiᷤ gra-¬
tiam ad usum neqͥtie inclinẽt. dono deteriores fiant: et eo
p̾tmod̾ supplitia grauiora m̾eant᷑: quo nc̃ largiorib bonis
dei. male uti nõ metuũt. Ammonẽdi st̃ incolumes ne opor¬
tunitatẽ salutis ĩ ꝑpetuũ ꝓm̾ende despitiant. Scriptũ qͥp¬
pe est. Ecce nĩc tẽpus acceptabile: ecce nc̃ dies salutis. Am
monẽdi st̃ incolumes ne placere deo si cũ possunt noluerĩt:
cũ uolu̾int sero nõ possint. hinc est eĩ qd̃ post sapientia de¬
serit: qͦs pͥus cliutius renuentes uocauit dicẽs. Nocaui ⁊
renuistis: extencdi manũ in nieam. ⁊ ñ fuit qͥ aspic̾et. Des-
pexistis õe cõsilium meũ: et ĩcrepatões moas neglexistiᷤ. E¬
go qͦ ĩ int̾itu ur̃o ridebo: et sb̃sannabo cũ uobis qd̃ timeba¬
tis aduen̾it. Et rursum. Tunc inuorab̃t me ⁊ nõ exaudliam:

Expanded text:
atque aliter aegri. Admonendi sunt incolumes, ut salutem corporis exerceant ad salutem mentis; ne si acceptae incolumitatis gratiam ad usum nequitiae inclinent, dono deteriores fiant; et eo postmodum supplicia graviora mereantur, quo nunc largioribus bonis Dei male uti non metuunt. Admonendi sunt incolumes, ne opportunitatem salutis in perpetuum promerendae despiciant. Scriptum namque est: Ecce nunc tempus acceptabmonendi sunt ne placere Deo si cum possunt noluerint, cum voluerint sero non possint. Hinc est enim quod eos post sapientia deserit, quos prius diutius renuentes vocavit, dicens: Vocavi, et renuistis; extendi manum meam, et non fuies meas neglexistis; ego quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit . Et rursum: Tunc invocabunt me, et non exaudiam;
Abbreviated transcription (Latin):
tõne nõ parcit᷑. hinc iacobus dicit. Si qͥs putat se religi¬
osum eẽ nõ refrenans linguã suam s seducẽs corsum:
huiꝰ uana est religio. hĩc rursus ait. Sit omĩs homo ne¬
lox ad aucliend̾: tardus autẽ ad loquendũ. Hinc it̾um
lingue uim definiens ait. Inqͥetũ malũ: plena ueneno
mortifero. hinc ꝑ semet spãm nos pͥitas ãmonet. adicẽs.¬

Expanded text:
tum non deerit . Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursus ait: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum. Hinc iterum linguae vim definiens, adjungit: Inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semetipsam Veritas admonet, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs actib leuia blaudim̃ta cõpescũt ⁊ qͥa ⁊ plerũq egͦs
qͦs fortis pigm̃toꝵ pocõ curare nõ ualuit: ad salutẽ priᷤ¬
tinam tepens aqͣ reuocauit ⁊ et nõnulla uulu̾a q̃ curari
incisione neq̃unt. fom̃tis olei sanãtur: et durꝰ adamas
ĩcisionẽ ferri minime recipit. s leni hyrcoꝵ sãguine mor¬
lit̾ ammonẽdi st̃ nimis taciti: Capłm .x. flescit¬
atq alit̾ młtiloqͥo uacantes. Insimiari nãq nimis
tacitis debet: qr dũ q̃dam uitia ĩcaute fugiũt. occłte de¬
t̾iorib implicantur. Nam sepe linguã qr ĩmod̾atius fre¬
nant: in corde gͣuius młtiloquiũ tolerant ⁊ ut eo plus
cogitatões ĩ m̃te ferueant: qͦ illas uiolenta cꝰ̾todia ĩ clis¬
creti silentii angustat. Que plerũq tãto latius defluũt.
qͣnto se eẽ secͣius estimãt: qi foris a rep̾hensorib nõ ui

Expanded text:
iquis actionibus lenia blandimenta compescunt; quia et plerumque aegros, quos fortis pigmentorum potio curare non valuit, ad salutem pristinam tepens aqua revocavit; et nonnulla vulnera quae curari incisione nequeunt, fomentis olei sanantur. Et durus adamas incisionem ferri minime recipit, sed leni hircorum sanguine moliter admonendi sunt nimis taciti, atque alitmultiloquio vacantes. Insinuari namque nimis tacitis debet, quia dum quaedam vitia incaute fugiunt, occulte deterioribus implicantur. Nam saepe linguam quia immoderatius frenant, in corde gravius multiloquium tolerant; cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantia itin̾is angꝰtabat. ꝙͣ ⁊ ad ꝓphetie sentẽtiã. cognitõ
diuinitatis expand̾at. quã colũpna ext̾ius p̾ibat. quã de cũc¬
tis int̾us ꝑ cõuersatõem deo sedulã locutõ familiaris instru¬
ebat sed uidel uir ꝓuid̾. elato aucditori cõloquẽs. solatium
petit ut daret : clucem reqͥrebat ĩ uia: ut clix ei fieri potins¬
set ad aistã. Egites ut suꝑbus auditor uoce ad menora su¬
adenti. eo magis deuotꝰ quo putaret᷑ necessarius ⁊ et un

Expanded text:
ignorantia itineris angustabat, quem et ad prophetiae scientiam cognitio divinitatis expenderat, quem columna exterius praeibat, quem de cunctis interius per conversationem cum Deo sedulam locutio familiaris instruebat. Sed videlicet vir providus, elato auditori colloquens, solatium petiit ut daret. Ducem eum requirebat in via, ut dux ei fieri potuisset ad vitam. Egit itaque ut superbus auditor voce ad meliora suadenti, eo magis fieret devotus, quo putaretur necessarius; et un
Abbreviated transcription (Latin):
sibimet ip̃i illuminãs ostẽclit ⁊ q̃ ante sc̃ĩ sp̃c aduentũ cogi¬
tatões prauas ⁊ portare pot̾at et pensare nesciebat. Iiuor gͦ
uuln̾is abst̾git mala. et plage in secretõrib uẽtris ⁊ quia
reuocam᷑: atq ante ocislos nr̃os cãcta q̃ a nob̾ st̃ male gesta
reclucimꝰ: et ꝑ hoc qd̾ foras patimimagis int᷑ qd̾ fecimꝰ dole¬
mus. Inde fit ut int̾ aꝑta uuln̾a corꝑis amplius nos ablu¬
at plaga secreta tientͥs ÷ qr sanat nequitias pͦui oꝑis: occuil¬
tũ uulnus doloris. Ammonẽdi st̃ egri qͣtinis patient᷑ u̾r¬
tutẽ seruẽt. ut incessant quãta redemptor nr̃ abhũs quoᷤ
creau̾at ꝑtuuit mala cõsid̾ent: qd̾ tot obiecta cõũtioꝵ ꝓbra
rapiens: insuitantiũ alapas accepit: qd̾ aqila salutis nõs
eiluens. a ꝑfidoꝵ sputis fatiẽ nõ abscõdit ⁊ qsd̃ aduocatõe
sua nos ab̃ et̾̃nis supplitiis lib̾ans. tacit᷑ flagella cołauit:

Expanded text:
sibimetipsi illuminans ostendit, quae ante Spiritus sancti adventum cogitationes pravas et portare poterat, et pensare nesciebat: « Livor ergo vulneris absterget mala, et plagae in secretioribus ventris, » quia cta quae a nobis sunt male gesta reducimus; et per hoc quod foras patimur, magis intus quod fecimus dolemus. Unde fit ut inter aperta vulnera corporis amplius nos abluat plaga secreta ventris, quia sanat nequitias pravi operis occultum vulnus doloris. Admonendi sunt aegri quatenus patientiae virtutem servent, utcreaverat, pertulit mala, considerent; quod tot abjecta conviciorum probra e rapiens, insultantium alapas accepit; quod aqua salutis nos diluens, a perfidorum sputis faciem non abscondit; quod advocatione sua nos ab
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ ãmonendi st̃ pigri: atq alit̃ p̾cipites. Illi nãq¬
suadencdi st̃ ne agenda bõa clũ differũt amittãt:
isti uero ammonẽli st̃ ne clũ bonoꝵ tẽpus ĩ caute festinã¬
do p̾ueniunt: eoꝵ m̾ita ĩmutẽt. Pigris itaq ĩtimãdũ est
qd̃ sepe cũ oportune ag̾e q̃ possummꝰ nolumus: pailop̾t cũ uo¬
lumus nõ ualemus Ipã quippe m̃tis desichia dũ cõgruo feruo

Expanded text:
liter admonendi sunt pigri, atque aliter praecipites. Illi namqusuadendi sunt, ne agenda bona, dum differunt, amittant; isti vero admonendi sunt, ne dum bonorum tempus incaute festinando praeveniunt, eorum merita immutent. Pigris itaque intimandum est quod saepe dum opportune agere quae possumus nolumus, paulo post cum volumus non valemus. Ipsa quippe mentis desidia dum congruo fer
Abbreviated transcription (Latin):
iustitie ⁊ elũ putant ⁊ et cũ uitiũ uirtꝰ credit᷑: sine metu
culpa cumulat᷑. Sepe gͦ m̃sueti clissolutõis torpescunt
tedio: sepẽ uracs̃de rectitiidĩs fallunt᷑ zelo. Inoꝵ itaq uir¬
tuti ustelm̃ tatent᷑ cĩdilingit᷑: nsis autẽ suũ uitiũ quasi
feruens uirtus uidet᷑. Ammonẽcli st̃ igitur illi ut fugiãt
qid̾ uixta ipõs est: isti cid̃ in ip̃is est attendant. Illi qd̾ nõ ha¬
bent cliscernãt: isti qd̾ habẽt amplectent᷑. Mansueti ꝑ solu¬

Expanded text:
justitiae zelum putant. Et cum vitium virtus creditur, sine metu culpa cumulatur. Saepe ergo mansueti dissolutionis torpescunt taedio; saepe iracundi rectitudinis falluntur zelo. Illorum itaque virtuti vitium latenter adjungitur; his autem suum vitium quasi virtus fervens videtur. Admonendi sunt igitur illi ut fugiant quod juxta ipsos est, isti quod in ipsis est attendant; illi quod non habent discernant, isti quod habent. Amplectantur mansueti sol
Abbreviated transcription (Latin):
tio ut doña tẽpalia neqͦquã ueluit ĩtolerabilia fugian.
ctor hic plerũq etiam bonos affici nõ ignorãt: Ammoisebi
sut si uialis u̾acit̃ carere desid̾ait: eterna suplma pe¬
emoris. Erãm nit̾mẽto caritatis excrescant. Scrptũ qtor
est. Serfecta cautas foras mittit cimorẽ. Et nĩsun scrio¬
tit̃ est. aesõ accepistis spm̃ seruitutis tt̾um ĩ timore: s sp̃m

Expanded text:
t; et mala praesentia nequaquam velut intolerabilia fugiant, quibus hic plerumque etiam bonos affici non ignorant. Admonendi sunt ut si malis veraciter carere desiderant, aeterna supplicia peamoris gratiam nutrimento charitatis excrescant. Scriptum quippe est: Perfecta charitas foras mittit timorem . Et rursum scriptum est: Non accepistis sp
Abbreviated transcription (Latin):
eicit: aꝑtam se adu̾sario ostẽcdit ⁊ qr tãto ille sine lauore
suꝑat: quãto ⁊ ipsa que uincit᷑ cõtua semetipsam ꝑ mł¬
tiogͥum pugnat. Plerũq autẽ qr ꝑ quosdam gradus
desidiosa mens in lapsum casus impellit᷑ ⁊ nã dũ otiosa
cauere u̾ba negligimus: ad noxia ꝑuenimus ⁊ ut peiuᷤ
loqui aliena lideat. postmod̾ detractõnib eoꝵ uitam de
qͥb locͥtur mordeat: ad extͤmũ uͦ usq ad aꝑtas linga
cõtumelias erũpat. hinc seminãtur stimani oriuntur
rixe ÷ accendũtur faces odioꝵ: pax extinguit cordium.
lnde bñ ꝑ salomonẽ dicit᷑. Qui climittit aqͣm: caput
est iurgioꝵ. Aquã cͥape climitt̾e est: lĩguam ĩ fluxũ eloqͥi

Expanded text:
ostendit. Quam tanto ille sine labore superat, quanto et ipsa quae vincitur, contra semetipsam per multiloquium pugnat. Plerumque autem quia per quosdam gradus desidiosa mens in lapsum casus impellitur, dum 55 otiosa cavere verba negligimus, ad noxia pervenimus; ut prius loqui aliena libeat, postmodum detractionibus eorum vitam de quibus loquitur mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Hine seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aqua
Abbreviated transcription (Latin):
go eius: necs ꝑ ignẽ. Ignẽ qͥppe nob̾ tͥbłatõis admouet:
ut ĩ nos rubiginem uitioꝵ purget. S nec ꝑ ignẽ rubi¬
ginem amnittimus: qͣndo ⁊ int̾ flagella uitio nõ caremꝰ.
Hĩc ꝓpħa it̾um dicit. Frust᷑ cõflauit cõflator: malitie eoꝵ
nõ st̃ cõsũpte. Sciend̾ uͦ est qd̾ nõnũꝙͣ cũ int̾ flagellorũ

Expanded text:
 ignem . Ignem quippe nobis tribulationis admovet, ut in nobis vitiorum purget; sed nec per ignem rubiginem amittimus, quando et inter flagella vitio non caremus. Hinc Propheta iterum dicit: Frustra conflavit conflator; malitiae eorum non sunt consumptae . Sciendum vero est, quod nonnunquam cum inter flage
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑ u̾ba etus in scandalum siue mens mũcla. seu ĩmũda
capiatur. hinc ad beatum iob dr̃. Quis dedit gallo intel¬
ligentiam: predicator ⁊ ẽi scũs caligoso hoc clamat intẽ¬
pore. quasi gallus cantat in nocte: cum dicit. Hora est
iam nos de somno surge. Et rursus. Ruigilate iusti ⁊
nolite peccare. Galius autẽ ꝓfimdiorib horis noctis
altos. exerȩ eaitus solet. Cum u̾o matutimi iam te¬
ptis ĩ ppimo ess minutas ac tenues ueces formats
qe nimint qͥ rede d̾licat. obscuris adhuc coiclio ap¬
ts elomat ⁊ nichil de occultis mystiis meteat. ut ce
sẜciliora que y de celestiu aucliant: cũ iuci uitatis t¬
saritatis studio retorquemur ⁊it p̾elicator q̃se
plus actib quã tiocib ĩsonet. et bñ uuẽdo iestigia se
tis  locutõne sua dñs assiumit. cũ iam ede cantꝰ prat
peus alais excutit: et semetipm̃ feriens. uigilente

Expanded text:
si per verba ejus in scandalum, sive munda sive immunda mens si per verba ejus in scandalum, sive munda sive immunda mens capiatur. Hinc ad beatum Job dicitur? Quis dedit gallo intelligentiam ? Praedicator etenim sanctus dum caliginoso hoc clamat in tempore, quasi gallus cantat in nocte, cum dicit: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate justi, et nolite peccare . Gallus autem 100 profundioribus horis noctis altos edere cantus solet; cum vero matutinum jam tempus in proximo est, minutas ac tenues voces format, quia nimirum qui recte praedicat, obscuris adhuc cordibus aperta clamat, nil de occultis mysteriis indicat, ut tunc subtiliora quaeque de coelestibus audiant, cum luci veritatis charitatis studio retorquemur, ut praedicator quisque plus actibus quam vocibus insonet, et bene vivendo vestigia seqcie in locutione sua Dominus assumit, cum jam edere cantus parat, prius
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum uero predicatori est. ut auclitoris sui
animũ ult᷑ uires nõ fy̾at ÷ ne ut ita clicam pluᷤ
quam ualet tẽditur: m̃tis corda rumpatur. Alta et eĩ
queq debent multis aucdientib cõtegi: et uix paucisaꝑ¬
iri. hinc naniq u̾itas ꝑ semetipsam dicit. Quisputas
est fidelis cdispensator ⁊ prudens ⁊ quem cõstituit dñs su¬
ꝑ familiam suam ut det illis in tẽpore truici m̃surã:
Per m̃suram quippe c̾tici. exprimitur mod u̾biz ne
lib. sed quasi carnalib ⁊ tanquam pinilis in xp̃o lac
potum dedi uobis: nõ escam. Hinc moyses. a secreto dei
exiens. coruscantem corã ppło fatiem uelat: qr nimirũ
turbis claritatatis intime archana nõ indicat. Bnc.
per eundẽ cliuina uoce p̾cipitur: ut is qͥ cisfram fodit
si oꝑire negligat. corrruente in ca boue uł asmo. p̾tiũ
reddat÷ qr ad alta scientie fluenta pueniens. cũ hec apd̃
bruta audientium corda nõ cõcegit. pene reus addicit᷑.

Expanded text:
 ut auditoris sui animum ultra vires non trahat, ne, ut ita dicam, dum plus quam valet tenditur, mentis chorda rumpatur. Alta enim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit dominus super familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram ? Per mensuram quippe tritici exprimitur modus verbi, ne libus, sed quasi carnalibus. Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Hinc Moyses a secreto Dei exiens, coruscantem coram populo faciem velat , quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat. Hinc per eum divina voce praecipitur , ut is qui cisternam foderit, si operire neglexerit, corruente in ea bove vel asino, pretium reddat; quia ad alta scientiae fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda non contegit, poenae reus addicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dicanda st̃ bona: ne ex lat̾e iubxant᷑ mala. Sic laudandã
Et bona simma: ne despitiant᷑̃ iatima. Sic nutenda sũt
ultima: ne dũ e̾dũtur susfic̾e. neqͣꝙͣ tẽdat᷑ ad sumina.
e gͣuis qͥdem p̾licatori labor est in cõmunis p̾dica¬
tionis uoce. ad occultos singłoꝵ motꝰ. caisasc uigila¬
ret et palesfrum more in cliu̾si lat̾is arte se u̾tere: młto
tam̃ acriori labore fatigat᷑ qͣndo uni ⁊ cõtriĩs uniis serus

Expanded text:
dicanda sunt bona, ne ex latere jubeantur et mala; sic laudanda sunt bona summa, ne despiciantur ultima, sic nutrienda sunt ultima, ne dum creduntur sufficere, nequaquam tendatur ad summa. Et gravis quidem praedicatori labor est, in communis praedicationis voce, ad occultos singulorum motus causasque vigilare, et palaestrarum more in diversi lateris arte se vertere; multo tamen acriori
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾̃ existit cõtrariũ crescat: curand̃ p̾licatori est. ut
ꝑ exhortatatõnem suam artificioso mod̾amine uñ
patiatur crescere. q̃tinus posit aliud a usceina mor¬
te reteere ÷ qdꝰ eum agit:non morbum exagerat s
uatinerati sui eui mecdicam̃tum adhibant utam ser¬
uat. ut exquitende saltitis tempus congrii uest¬

Expanded text:
quod existit contrarium crescat tolerandum praedicatori est, ut quod existit contrarium crescat tolerandum praedicatori est, ut per exhortationem suam artificioso moderamine unum patiatur crescere, quatenus possit aliud a vicina morte retinere. Quod cum agit, non morbum exaggerat, sed vulnerati sui, cui medicamentum adhibet, vitam servat, ut exquirendae salutis congr
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ corpꝰ debile: aduitoriũ forte ñ sustinet. Scudet gͥ
qͥ medetur. quatinus sic suꝑ existẽtem morbũ so̾tia¬
hat: ut neqͣ̃quã sõposita corꝑis debilitas crescat. ne for
iutorium cõponit: ut uno eodẽq tẽpore. ⁊ langori ob¬
uiet ⁊ debilitati. Si gͥ medicina corꝑis ineliuise adhi¬
bita. serurre chiuissibuit potest: tũc ẽ uere melicina ẽ
qͣndo sic ꝑ eam uitio suꝑexistenti succͤritur: ut etiam
sbposite cõsꝑsioni seruiat᷑. Cur medicina m̃tis. una e¬
ademq p̾clicatõne apposita. moꝵ morbis diuso ordine
obuiare nõ ualeat: que tanto so̾cilior agit᷑ ꝙͣto de in
langor nruit: hoc leuiꝰ illud fortasse grnuꝰ pre¬
mit. Et issi nimirũ uitio rectius sb̾ cełitate su̾ cełita¬
te sõuenitur: ꝑ qd̾ festine ad interitũ tẽcitur. Et
si hoc a uicina morte restͥngiꝰ^ potest. nisi illud etiam

Expanded text:
tamen corpus debile, adjutorium forte non sustinet. Studet igitur tamen corpus debile, adjutorium forte non sustinet. Studet igitur qui medetur, quatenus sic superexistentem morbum subtrahat, ut nequaquam supposita corporis debilitas crescat, ne fortcretione componit, ut uno eodemque tempore et languori obviet et debilitati. Si igitur medicina corporis indivise adhibita servire divisibiliter potest tunc enim vere medicina est, quando sic per eam vitio superexistenti succurritur, ut etiam suppositae conspersioni serviatur, cur medicina mentis una eademque praedicatione apposita, morum morbis diverso ordine obviare non valeat, quae tanto subtilior agitur, quanto de inlanguor irruit, hoc levius, illud fortasse gravius premit; ei nimirum vitio rectius sub celeritate subvenitur, per quod festine ad interitum tenditur. Et si hoc a vicina morte restringi non potest, nisi illud etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Qi uand̾ rãq p̾dicatori est qͣtinus sic tͥgat᷑ t̾stita q̃ uenit
ex tẽ pre: lit non augeat᷑ letitia q̃ so̾petit ex cõspsiõe. Et hc
frenetur letua q̃ ex cõspsione est: ut tam̃ nõ cieseat t̾stici¬
a q̃ nenit ex tẽpore. Iste grauat᷑ usu mmmod̾ate p̾cipitatõ¬
nis :÷ et aliqͣsndo tam̾en ab eo qd̾ festine agẽclũ eum uio ẽ¬
pedit subito nate formidinis. Ille gͣuat᷑ usu ñ nodate for¬
midonis ⁊ aliq̃udo tam̃ in eo quod appetit temitate ĩ pe¬
lit ꝓcipitatõnis Sic itaq i isto repͥmatur subito oroe¬
da forinido: ut tam̃ nõ excrescat enutta cliu preespitatõ.
Sic iu ilo repͥiat᷑ repente ouorta p̾cipitatio: ut tam̃ non
cõualesat ĩpresa ex cõspsione formido. oaud aute muri¬
si mentium medici ista custodiunt ⁊ ctum tanta discͤ¬
tõnis arte se tẽperant qui nõ corda sed corꝑa medent᷑.
plerũc eĩ corpus debile opprimit langor ĩmanis. cui
langori scilicet obtuari adiutoriis fortib debet. Sed

Expanded text:
que praedicatori quatenus sic tergatur tristitia quae venit ex tempore, ut non augeatur laetitia quae suppetit ex conspersione; et sic frenetur laetitia quae ex conspersione est, ut tamen non crescat tristitia quae venit ex tempore. Iste gravatur usu immoderatae praecipitationis, et aliquando tamen ab eo quod festine agendum est, eum vis praepedit subito natae formidinis. Ille gravatur usu immoderatae formidinis, et aliquando tamen in eo quod appetit, temeritate impellitur praecipitationis. Sic itaque in isto reprimatur subito oborta formido, ut tamen non excrescat enutrita diu praecipitatio. Sic in illo reprimatur repente oborta praecipitatio, ut tamen non convalescat impressa ex conspersione formido. Quid autem mirsi mentium medici ista custodiunt, dum tanta discretionis arte se temperant, qui non corda sed corpora medentur? Plerumque enim debile corpus opprimit languor immanis, cui languori 98 scilicet obviari adjutoriis fortibus debet, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nũt aũt lux ĩ dnõ ĩ suat nobis
quod̾ ͦ. ꝙ auocte dies sumat ni¬
tiũ sic̃ eĩ pͥi dies pptꝰ futuꝵ hoĩs la¬
psũ aluce ĩnoctem ita isti pp̃ hoĩs
reꝑacõnẽ atenebris ad lucẽ ꝯpu¬

Expanded text:
nunc autem lux in Domino ; insinuat nobis quodam modo quod a nocte dies sumat initium. Sicut enim primi dies propter futurum hominis lapsum a luce in noctem ; ita isti propter hominis reparationem a tenebris ad lucem compu
Abbreviated transcription (Latin):
meõrãt et dolores uulla cã oct ͬ car
quos in eis ĩuenit aut quosd᷑ quar
illo bñaicio digno iudicauit ad huc
ĩfera et ĩcoꝵ dolorib cõstitutis ñ bñ¬
ficiũ pͥstitile̾ bñficiũ lilu̾cõms dam

Expanded text:
memorant et dolores, nulla causa occurrit, cur  omnes, quos in eis inuenit, an quosdam, quos illo beneficio dignos iudicauit, adhuc inferos et in eorum doloribus constitutis hoc beneficium praestit
Abbreviated transcription (Latin):
amisit antanuoxiã sciens medi¬
ciẽ indigẽtẽ nõ credidit. aut ase a¬
lieuã putãs redẽpcõnis bñficio
nõ donauitant extoto ĩ sanablẽm
nidicãs creare nequinit. aut ut

Expanded text:
aut innoxiam sciens medicinae indigentem esse non crediderit, aut a se alienam putans, redemptionis beneficio non donaverit, aut ex toto insanabilem judicans, curare nequiverit, aut
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris ĩcludit qiͣ ex̃ nõ sit qiͣ celi
et terre ãmñstracõnẽ deseruerit qͣi
a prẽ recessit. S uos mainchei cor¬
de illo quo nichil potestis insi cor ͤͤ
fãtasmata cogitare. ista oĩno nõ

Expanded text:
udit, quasi extra non sit, quasi caeli et terrae administrationem deseruerit, quasi a patre recesserit. sed uos, Manichaei, corde illo, quo nihil potestis nisi corporalia phantasmata cogitare, ista omnino non
Abbreviated transcription (Latin):
il.x. detͥm. cũ pro xͦ mori uita sit. quid
ip̃e ĩ mortis sac̃m̃to doluisse estiãnd᷑
est qͥ prose moriẽtib uitã repẽd ͭ ⁊ iõ¬
deꝰ assũpsit ĩ quo ꝙͣuis aut ictus ĩ¬
tidc̾t aut uuliꝰ descende̾̃t aut nodi
ꝯcurre̾nt. aut suspẽsio eleuaret. affẽr¬

Expanded text:
 enim pro eo mori vita sit, quid ipse in mortis sacramento doluisse existimandus est, qui pro se morientibus vitam rependat? Deo, assumpsit. In quo quamvis aut ictus incideret, aut vulnus descenderet, aut nodi concurrerent, aut suspensio elevaret, affer
Abbreviated transcription (Latin):
cas expellit. extłi aũt mẽstruo cor
gestione q̃d̾ est p̾ꝑatus ad ꝯceptũ.
q. purior et ꝑfectior alio sanguine.
ht̃ tñ ĩpuritatẽ libidius ĩ ꝯcepci

Expanded text:
r gestione quadam est praeparatus ad conceptum, quasi purior et perfectior alio sanguine, habens in se impuritatem libidinis in conc