comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
satio occulta ppͥonit. Ipsa aut diu̾sitas que
accessit ex uitio. recte ẽ diuinis iudicus ordi¬
nata: ut quia om̃is homo it̃ uite eque non
gradit᷑: alt̃ ab alt̾o regat᷑. Sc̃i aut̃ uiri dum
p̾sunt. ñ in se pocestatẽ ordinis. s equalita¬
tem conditionis accendunt: nec p̃eẽ homi
eius diceret. crescite et multiplicamini. et ĩ¬
plete t̾ram: subdidit. et t̾ror ur. ac tremor
sit suꝑ cuncta animalia t̾re: Non enĩ ait
suꝑ homines qui futuri sunt: s sit suꝑcun¬
cta animalia t̾rȩ: Homo quippe animalib
et ñ ab homine tuneat᷑: quia cont̾ naturã
suꝑbire ẽ. ab ȩquali uelle tuneri: Quãuis
plerũq a subditis etiã scĩ uiri tuneri appe¬
tunt: s q̃ndo ab eisdẽ subditis dm̃ timeri
minime dep̃hendunt: ut humana saltim
formidine peccare metuant. qui diuina iu¬
dicia ñ formidant Nequaꝗ. gͦ p̃positi ex hoc
quesito timore suꝑbiunt: in quo ñ suã sed¬

Expanded text:
satio occulta postponit. Ipsa autem diversitas quae satio occulta postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio, recte est divinis judiciis ordinata, ut quia omnis homo iter vitae aeque non graditur, alter ab altero regatur. Sancti autem viri cum praesunt, non in se potestatem ordinis, sed aequalitatem conditionis attendunt, nec praeesse gaejus diceret: Crescite et multiplicamini, et replete terram; subdidit: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae . Non enim ait, sit super homines qui futuri sunt; sed, sit super cuncta animalia terrae: homo quippe animalibuss, non ab homine timeatur: quia contra naturam superbire est, ab aequali velle timeri, quamvis plerumque a subditis etiam sancti viri timeri appetunt, sed quando ab eisdem subditis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam ergo praepositi ex hoc quaesito timore su
Abbreviated transcription (Latin):
ciant: quatinꝰ nec humilitas cũ uen̾atur
ꝓrimũ. largitatis gr̃am deserat: nec pie¬
tas cũ largit᷑ intumescat erga indigentẽ:
taq ꝓrimi humilitatẽ pietas fulciat. hu¬
militas pietatẽ: ut cũ indigentẽ reb neceᷤ¬
sarus naturȩ tuȩ consortẽ uides: nec ꝑ ĩpie¬

Expanded text:
iantur: quatenus nec humilitas cum veneratur proximum, largitatis gratiam deserat; nec pietas cum largitur, intumescat erga indulgentiam. Itaque proximi humilitatem pietas fulciat, humilitas pietatem, ut cum indigentem rebus necessariis naturae tuae consortem vides, nec per pie
Abbreviated transcription (Latin):
ũqͥd ñ ꝑditio ẽ iniquo: et alienatio oꝑanti¬
bus iniquitatẽ: Qđ uidelicet alienationis
u̾bũ duriꝰ sonaret: si hoc int̾pres in suȩ lui¬
guȩ uoce tenuisset: Qđ enĩ apud nos aliena¬
tio: hoc apud hebreos anathema dr̃ Tunc gͦ a¬
lienatio erit reꝓbis. cum ab hereditate distri¬
cti iudicis se anathema eẽ conspexerint: qͥa
hic eũ ꝑu̾sis morib contẽpserunt: Floreant
g iniqui a flore et̾ne hereditatis alieni:
iusti uͦ semetipsos sollert̃ inspiciant: & in
cunctis actionib suis se a dño uideri ꝑti¬
ipse consid̾at uias meas: et cunctos gressus
meos dinumerat: Quid uiarũ nomine. nisi
actiones denuntiat: Hinc enĩ ꝑ ieremiã dr̃
Bonas facite uias ur̃as: et studia ur̃a Qd uͦ ap¬

Expanded text:
uid non perditio est iniquo, et alienatio operantibus iniquitatem? Quod videlicet alienationis verbum durius sonaret, si hoc interpres in suae linguae voce tenuisset. Quod enim apud nos alienatio, hoc apud Hebraeos anathema dicitur. Tunc ergo alienatio erit reprobis, cum ab haereditate districti judicis se anathema esse conspiciunt, quia hic eum perversis moribus contempserunt. Floreant igitur iniqui, a flore aeternae haereditatis alieni; justi vero semetipsos solerter inspiciant, et in cunctis actionibus suis ipse considerat vias meas, et cunctos gressus meos dinumerat? - Quid viarum nomine, nisi actiones denuntiat? Hinc enim per Jeremiam dicitur: « Bonas facite vias vestras, et studia vestra .
Abbreviated transcription (Latin):
militate formidant: Quomͦ pondus dĩ pote¬
rit ferre qui despicit: si hoc et ille in u̾b̾e ꝑtu¬
lit. qui ꝑ timorẽ p̃uidit. Un sũ moꝑe formidã¬
dum ẽ nob̾: illud tante districtionis examen:
Constat aut̃ quia in hac uita cum ꝑcutit: si¬
ꝑcussionẽ correptio sequit᷑. disciplina patris
ẽ ñ ira iudicis. Amor corrigentis: ñ districtio
punientis. Ex ipso gͦ p̃senti u̾bere: iudicia et̃¬
na pensanda sunt. Hinc etenĩ ꝑpendere. hinc¬
quȩ repbat: si ferri mͦ uix ualet eiꝰ ira quȩ purgat.

Expanded text:
militate formidant? Quomodo pondus Dei potemilitate formidant? Quomodo pondus Dei poterit ferre qui despicit, si hoc et ille in verbere pertulit qui per timorem praevidit? Unde summopere formidandum nobis est illud tantae districtioniConstat autem quia in hac vita cum percussionem correptio sequitur, disciplina patris est non ira judicis, amor corrigentis est, non districtio punientis. Ex ipso ergo praesenti verbere judicia aeterna pensanda sunt. Hinc etenim perpendere quae reprobat, si ferri modo vix valet ejus ira quae purgat.
Abbreviated transcription (Latin):
unt. p̃uident quȩ sequant᷑. Bñ aut̃ subditur.
et pondus eius ferre ñ potui: qm̃ qui extremi¬
uidicui aduentũ intenta m̃te consid̾at: ꝓfec¬
to uidet quia tantus pauor ĩminet: qͣntũ ñ
solum tunc uidere. s se etiã nunc p̃uidere ꝑ¬
timescat Considatione nãq tanti t̾roris mecu¬
animus palpitat: et intentionis suȩ ocu¬
los declinans. intueri qđ p̃uidet recusat:
cũ suꝑnę maiestatis uim ad iudiciũ ueni¬
entis t̾rorẽq tanti examinis considerando
animꝰ conat᷑ ex quirere: mox ad semetipsurm
refugiens sese expauescit inuenisse:. S inter
hec sciendũ ẽ: quia beatus iob ista de se loqͥt᷑.
laudatꝰ et flagellatꝰ. Si gͥ saltim ad meritorũ
ꝓuectum ita ꝑcussus ẽ qui sic timuit: quo¬
mͦ feriendus ẽ qui contẽpnit: Quomͦ dep̾ssu¬
ra sunt dĩ uidicia eos qui se eleuant: si et
illos ad tempꝰ depͥmunt. qui hȩc semꝑ in hu¬

Expanded text:
unt, praevident quae sequantur. Sequitur: unt, praevident quae sequantur. Sequitur: Et pondus ejus ferre non potui. - Quia cumjudicii adventum intenta mente considerat, profecto videt quia tantus pavor imminet, quantum non solum tunc videre, sed se etiam nunc praevidere pertimescat. Consideratione namque tanti terroris metuanimus palpitat, et intentionis suae oculos declinans, intueri quod praevidet recusat. cum supernae majestatis vim ad judicium venientis terroremque tanti examinis considerando animus conatur exquirere, mox ad semetipsum refugiens, sese expavescit invenisse. Sed inter haec pensandum est quia beatus Job ista de se loquitur laudatus et flagellatus. Si igitur saltem ad meritorum profectum ita percussus est qui sic timuit, quomodo feriendus est qui contemnit? Quomodo depressura sunt Dei judicia eos qui se elevant, si et illos ad tempus deprimunt qui haec semper in hu
Abbreviated transcription (Latin):
debeat sollert̃ intueri: Tempestas quippe cum
orit᷑. pͥus ienes unde. et p̾modũ uolumina ma¬
iora concitant᷑: ad extremũ fluctus se in alta
erigunt: et nauigantes quosq ipsa sua alti¬
tudine subũtunt: Sic sic nimirũ extrema
illa ꝓperat. quȩ uniũsũ mundũ subruat tẽ¬
pestas animarũ: Nunc enĩ bellis et dadibũ
quasi quibdã undis. sua nob̾ exordia ostendit:
Ꝙ q̃nto ad finẽ cotidie ꝓpinqͥores efficim̃: tanto
grauiora irruere tribulationũ uolumina
uidemꝰ. Ad extremũ u̾ cõmotis om̃ib elem̃tiᷤᷤ
suꝑnus uidex ueniens. finẽ om̃iũ apportat:
quia uidelicet tunc tẽpestas fluctus in cȩlũ
leuat. Uñ et dr̃:. Adhuc modicũ: et ego moue.¬
bo ñ solum t̾ram. s etiã celum Quã scilicet tẽ
pestatẽ quia scĩ uiri uigilant̃ aspiciunt: q̃si
tum̃tes suꝑ se cotidie fluctus expauescunt:
atq ex his tribulationib que mundũ feri¬

Expanded text:
debeat solerter intueri. Tempestas quippe cum debeat solerter intueri. Tempestas quippe cum oritur, prius lenes undae, et postmodum volumina majora concitantur; ad extremum fluctus se in alta erigunt, et navigantes quosque ipsa sua altitudine subvertunt. Sic sic nimirum extrema illa properat, quae universum mundum 696 subruat tempestas animarum. Nunc enim bellis et cladibus quasi quibusdam undis sua nobis exordia ostendit, et quanto ad finem quotidie propinquiores efficimur, tanto graviora irruere tribulationum volumina videmus. Ad extremum vero commotis omnibus elementis, supernus judex veniens finem omnium apportat, quia videlicet tunc tempestas fluctus in coelum levat. Unde et dicitur: Adhuc modicum, et ego movebo non solum terram, sed etpestatem qui sancti viri vigilantes aspiciunt, quasi tumentes super se quotidie fluctus expavescunt, atque ex his tribulationibus quae mundum feri
Abbreviated transcription (Latin):
pauore tantȩ similitudinis pensemꝰ si possu¬
mꝰ: qͣnta in scõ uiro fuerit uis timoris fluctꝰ
enĩ contum̃tes: desuꝑ ĩminent: Cũq eam
quã deferunt mortẽ minant᷑: nulla tuncna¬
ugantib cura rerũ temꝑaliũ. nulla carnis
delectatio ad m̃tẽ reducit᷑. Ea ipsa quoq ex
naui ꝓiciunt: ꝓ quib longa nauigia sũpsert̃:
Cunctȩ res in despectũ m̃tis ueniunt: amore ui¬
uendi Quasi gͦ tum̃tes suꝑ se fluctus dm̃ me¬
tuit: qui dũ uerã uitã desidat. om̃ia despic̃
quȩ hic possidens portat Nam uelut tẽpesta¬
te dep̃hensi pondus nauis abicimꝰ: q̃ndo ab
opp̃ssa m̃te desidia t̾rena remouemꝰ: Fitq ut
subleuata nauis enatet. que mergebat᷑ oñata:
quia nimirũ curȩ que in hac uita depͥmunt.
m̃tẽ in ꝓfundũ trahunt: Quȩ uidelicet meis
tanto altius int̾ tẽptationũ fluctus attollit᷑:
qͣnto sollicitius ab huiꝰ scłi cogitatione uacu¬
at᷑. Est uͦ et aliud: qđ de maris concussione

Expanded text:
pavore tantae similitudinis pensemus, si possumus, quanta in sancto viro fuerit vis timoris. Fluctus etenim cum tumentes desuper imminent, cumque eam quam deferunt mortem minantur, nulla tunc navigantibus rerum cura temporalium, nulla carnis delectatio ad mentem reducitur; ea ipsa quoque ex navi projiciunt, pro quibus longa navigia sumpserunt; cunctae res in despectum mentis veniunt, amore vivendi. Quasi ergo tumentes super se fluctus Deum metuit, qui dum veram vitam desiderat, omnia despicit quae hic possidens portat. Nam velut tempestate deprehensi pondus navis abjicimus, quando ab oppressa mente desideria terrena removemus. Fitque ut sublevata navis enatet, quae mergebatur onerata, quia nimirum curae quae in hac vita deprimunt mentem in profundum trahunt. Quae videlicet mens tanto altius inter tentationum fluctus attollitur, quanto sollicitius ab hujus saeculi cogitatione vacuatur. Est vero et aliud quod de maris concussione
Abbreviated transcription (Latin):
Si ea quȩ dixi oꝑari renui: ipsũ qđ mͥ ado
licet cadat a corꝑe. qđ exercere nolui ad uti.¬
litatẽ Siuͦ hȩc maledicti sententia ad sp̃u¬
alẽ ẽ intelligentiã referenda: liquet ꝓfe¬
Cto qđ brachiũ corꝑi ꝑ humerũ iungi᷑.
Et sicut ꝑ brachiũ bona oꝑatio: ita ꝑ hume¬
rũ sotialis uitȩ coniunctio designat᷑. Uñ

Expanded text:
Si ea quae dixi, operari renui, ipsum, quod mihiSi ea quae dixi, operari renui, ipsum, quod mihilicet cadat a corpore quod exercere nolui ad utilitatem. Si vero haec maledicti sententia ad spiritalem est intelligentiam referenda, liquet profecto quod brachium corpori per humerum jungitur, et sicut per brachium bona operatio, ita per humerum socia
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta nr̃a oꝑatio cũ quib libet uideat᷑ ẽẽ
uirtutib plena. soluitͦ: nͥ ꝑ caritatis cun¬
culũ patientia seruetur: Sua enĩ bona ꝑdit
oꝑa: qui aliena mala renuit ꝑpeti: fertiore
quippe iracundi sp̃c: lesus quisq a dilectiõe
resilit Et cũ se ext̾iuis grauari ñ tolerat: intꝰ
se ꝑ amissũ lum̃ caritatis obscurat: Nec iu¬
det iam quo tendat pedẽ boni oꝑis: qui o¬
cłm ꝑdidit dilectionis: S sc̃i uiri humerus
a iunctura sua ñ cadit: quia udelicet euiᷤ
dilectio a socialis uitȩ concordia ꝑ impatien¬
tiã ñ recedit Eiuisq brachiũ minime frangi¬
tur: quia om̃is oꝑatio in coniuncꝰtione hu¬
meri. id est in caritatis conexione custoditur
S qua consid̾atione bona hȩc tanta egerit. at¬
ꝙ a malis om̃ib sese abstinuerit: adiungit di

Expanded text:
atio, cum quibuslibet videatur esse virtutibus, solvitur, nisi per charitatis vinculum patientia conservetur. Sua enim bona perdit operari qui aliena mala renuit perpeti. Fervore quippe iracundi spiritus laesus quisque a dilectione resilit, et cum se exterius gravari non tolerat, intus se per amissum lumen charitatis obscurat; nec videt jam quo tendat pedem boni operis, qui oculum perdidit dilectionis. Sed sancti viri humerus a junctura sua non cadit, quia videlicet ejus dilectio a socialis vitae concordia per impatientiam non recedit. Ejusque brachium minime frangitur, quia omnis ejus operatio in conjunctione humeri, id est in charitatis connexione custoditur, Sed qua consideratione bona haec tanta egerit, atque a malis omnibus sese abstinuerit, adjungit d
Abbreviated transcription (Latin):
ent ei humero uno In eo gͦ quod ait. si leua¬
ui suꝑ pupillũ manũ meã cũ uiderẽ me
in portã suꝑiorẽ: mirã uirtutẽ patientiȩ
seruasse se asserit: qui grauari se a ꝑsonis
minimis nec cont᷑ hoc qđ sibi uiste cõpẽ¬
tere poterat. declinauit Qđ tam̃ si mini¬
me fecerit: adiungit: Humerus meus a
iunctura sua cadat: quia nimirũ qui pa¬
tientiã seruare contẽpnit. socialẽ uitã citiꝰ
ꝑ impatientiã deserit: Aiunctura etenĩ
humerus cadit cadit: cũ adu̾sitatis aliqͥd¬
animꝰ ferre ñ ualens. fr̃nã concordiã relin¬
quit & quasi m̃brũ separat᷑ a corꝑe: cũ is
qui oꝑari bona poterat. a bonoꝵ om̃iũ ab¬
concordia: nͥ ꝑ solam patientiã ualet. Cre¬
bro nãq in humana actione nascit᷑: unde
m̃tes hominũ uicissim a sua unitate ac di¬
lectione separent᷑. & nͥ ad adu̾sa toleranda
se animꝰ p̃paret: ꝓculdubio humerus corꝑi
ñ inheret Hinc etenĩ paulus dicit Inuicẽ

Expanded text:
Si levavi super pupillum manum meam, cum viderem me in porta superiorem, » miram virtutem patientiae servasse se asserit, qui gravari se personis minimis, nec contra hoc quod sibi juste competere poterat, declinavit. Quod tamen si minime fecerit, adjungit: Humerus meus a junctura sua cadat. Quia nimirum qui patientiam servare contempsit, socialem vitam citius per impatientiam deserit. A junctura etenim humerus cadit, cum adversitatis aliqanimus non valens, fraternam concordiam relinquit; et quasi membrum separatur a corpore, cum is qui operari bona poterat a bonorum omnium abconcordia nisi per solam patientiam valet. Crebro namque in humana actione nascitur, unde mentes hominum vicissim a sua unitate ac dilectione separentur; et nisi ad adversa toleranda se animus praeparet, procul dubio humerus corpori non inhaeret. Hinc etenim Paulus ait: Invicem
Abbreviated transcription (Latin):
expectare feci ꝑ hec dicta uir sc̃s ostenditur
ñ solũ ad inopiã pauꝑib s etiã ad habendi
desidiũ deseruisse. S quid si ipsa uellent pau¬
ꝑes. quȩ fortasse acciꝑe ñ expediret: An quia
in scriptura sacra dici pauꝑes humiles soletł:
ea sola estimanda sunt quia acciꝑe pauꝑes
uolunt que humiles petunt: & ꝓculdubio¬
oportet. ut incunctant̃ det᷑. quiqͥd cũ uera
humilitate ieqͥrit᷑: id est qđ ñ ex desidio. sed
ex necessitate postulat᷑. Nam ualde iam suꝑ¬
bire ẽ: extra metas inopie aliquid desidare:
Uñ et suꝑbe petentib iacobi uoce dr̃. Petitis &
ñ accipitis: eo qđ male petatis Quia gͦ illi st̃

Expanded text:
erentur. ---Per haec dicta vir sanctus ostenditur, non solum ad inopiam pauperibus, sed etiam ad habendi desiderium deservisse. Sed quid si ipsa vellent 691 pauperes quae fortasse accipere non expediret? An quia in Scriptura sacra dici pauperes humiles solent, ea sola aestimanda sunt quae accipere pauperes volunt, quae humiles petunt? oportet ut eis incunctanter detur quidquid ab eis quod humilitate requiritur, id est quod non ex desiderio sed ex necessitate postulatur. Nam valde superbire est extra metas inopiae aliquid desiderare. Unde et superbe petentibus dicitur: Petitis et non accipitis, ec quod male petatis . Quia ergo illi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
agi consueũ̾at. porta nominat᷑. In porta gͦ se¬
suꝑiorẽ uidet: qui se melioris partis ẽẽ in uu¬
ditio ȩquitatis merito conspicit Beatus gͥ
iob quia nec tunc contra pupillũ manũ exer¬
cuit. cũ se etiã ꝑ iusticiȩ meritũ potiorẽ ui¬
dit: nob̾ timoris regulam insinuans dicit.

Expanded text:
agi consueagi consuesuperiorem videt, qui se melioris partis esse in judicio aequitatis merito conspicit. Beatus igitur Job, quia nec tunc contra pupillum manum exeruit, cum se etiam per justitiae meritum potiorem vidit, nobis timoris regulam insinuans, dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
ticie didice rint miserent᷑: apud quõ
nimir  plus familiaritas quã nat᷑a
ualet. dũ quibdã necessaria. ñ quia homi¬
nes. s quia noti sunt largiunt᷑. bñ nunc ꝑ
beatũ iob dr̃. si despexi p̃tereuntẽ eo qđ nõ
habuerit indum̃tũ: Ignoto enĩ ꝓruno mi¬
sertũ se indicat. quẽ p̾t̾euntẽ uocat: quia
iudelicet apud piam mentẽ plus natura ua¬
let quã noticia: Nam et unusqͥsq qui indi¬
get: eo ipso quo homo ẽ. ei iam incognitꝰ ñ est xu¬
Sequit᷑. Si leuaui suꝑ pupillũ manũ meam:
cum uiderem me in porta suꝑiorẽ: Mos apud
uet̾es fuit. ut ad portã seniores sederent. qui
certantiũ uirgia uidiciaria examinatione
distringerent: quatinus urbẽ in qua concor¬
dit̾ oporteret uiuere discordes minime intra
nomine expͥmit᷑: nͥ id qđ agebat᷑ ĩ porta:
Sicut enĩ pugnare castra dicimus ꝓ eo qđ
pugnat᷑ ex castris: ita uidiciũ qđ in porta

Expanded text:
titiae didicerint miserentur, apud quos titiae didicerint miserentur, apud quos nimirum plus familiaritas quam natura valet, dum quibusdam necessaria non quia homines, sed quia noti sunt, largiuntur, bene nunc per beatum Job dicitur: Si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum. Ignoto enim proximo misertum se indicat, quem praetereuntem vocat, quia videlicet apud piam mentem plus natura valet quam notitia. Nam et unusquisque qui indiget, eo ipso quo homo est, ei jam incognitus non est. S. 21. Si levavi super pupillum manum meam, cum viderem me in porta superiorem. - Mos apud veteres fuit, ut ad portam seniores sederent, qui certantium jurgia judiciaria examinatione distinguerent, quatenus urbem, in qua concorditer oportebat vivere, discordes minime intrarnomine exprimitur, nisi quod agebatur in porta? Sicut enim pugnare castra dicimus, pro eo quod pugnatur ex castris, ita judicium quod in porta
Abbreviated transcription (Latin):
diceret. In amore ꝓximi uno eodẽq ordi¬
ne. et suꝑbiȩ uiciũ et impietatis p̃mens. p̃¬
t̾euntẽ quẽpiam et humilit̾ aspiciens ñ
desperi: et misericordit̾ calefeci Quisqͥs
enĩ suꝑ eum cui aliquid tribuit. fastu se
elationis extollit: maiorẽ culpã intͥnsecus
suꝑbiendo ꝑagit: quã extͥnsecus largien¬
domercedẽ: fitq ipse bonis int̾iorib nu¬
dus: cum nudũ despicit uestiens Eoq agit.¬
ut se ipso det̾ior fiat: quo se indigente ꝓxi¬
mo meliorẽ putat: Minus quippe in ops est
qui uestẽ ñ habet: quã qui humilitatẽ: Un
necesse ẽ ut cũ naturȩ nr̃e consortes ext̾iora
ñ habere conspicimꝰ. quã multa nob̾ de¬
sit bona int̾iora pensemꝰ: quatinꝰ sese suꝑ
inopes cogitatio nr̃a ñ eleuet: cũ sollerter
uidet. quia nos tanto uerius. qͣͦuto et int̾uis
indigentes sumus & quia sunt ñ nulli qͥ
pietatis suȩ uiscera tendere usq ad incogni
tos nesciunt. s solis quos ꝑ assiduitatẽ no¬

Expanded text:
dicat: In amore proximi uno eodemque ordine et superbiae vitium et pietatis premens, praetereuntem quempiam et humiliter aspiciens non despexi, et misericorditer aequalem feci. Quisquis enim super eum cui aliquelationis extollit, majorem culpam intrinsecus superbiendo peragit, quam extrinsecus largiendo, mercedem, fitque ipse bonis interioribus nudus, cum nudum despicit vestiens; eoqut seipso deterior fiat, quo se indigenti proximo meliorem putat; minus quippe inops est qui vestem non habet quam qui humilitatem. Unde necesse est ut cum naturae nostrae consortes exteriora n habere conspicimus, quam multa nobis desint dona interiora pensemus, quatenus sese super inopes cogitatio nostra non elevet, cum solerter videt quia nos tanto verius, quanto et interius indigentes sumus. Sunt quippe nonnulli, qui pietatis suae viscera tendere usque ad itos nesciunt, sed solis quos per assiduitatem no
Abbreviated transcription (Latin):
talib int᷑ domesticos parietes debet: ex qͥb
et̾ne ꝓficiant merita retributionis: Unde
sc̃s uir. ñ quẽlibet. s ad manducandũ soci¬
um pupillũ habuisse se ꝑhibet: S tanta
hȩc pietatis uiscera. utrũ a semetipso habu¬
erit. an a conditoris sui gr̃ã sit consccutũ.¬
meȩ egressa ẽ mecũ: Miseratio enĩ et si ciu̾
fuit arbitru. ut cũ ipso ꝓficeret: liquet tam̃
quia eius arbitͥi ñ fuit ut cũ ipso exiret de¬
utero: Constat gͦ quia suȩ urtuti nil tbuit:
qui ꝓfecto testatur. quia hoc ex conditioniˢ
mune accepit: Bonũ gͥ qđ a conditione
habuisse se intunat. liquet ꝓculdubio quia
ad laudẽ conditoris narrat: indicans ab ip¬
so se accepisse ut pius eẽt. a quo accepit ut es¬
set: quia sicut suo oꝑe in ut̾o conditꝰ ñ fuit:
ita nec sua uirtute ab uto piꝰ fuit: S pensan¬
dũ est nob̃ qđ asserit: creuit mecũ: Nonnul¬

Expanded text:
talibus intra domesticos parietes debet, ex quibus talibus intra domesticos parietes debet, ex quibus aeternae proficiant merita retributionis. Unde sanctus vir non quemlibet, sed ad manducandum socium pupillum se habuisse perhibet. Sed tanta haec pietatis viscera utrum a semetipso habuerit, an conditoris sui gratia sit consecutumeae egressa est mecum. - Miseratio etenim etsi ejus fuit arbitrii ut cum ipso proficeret, liquet tamen, quia ejus arbitrii non fuit, ut cum ipso de utero exiret. Constat ergo quia suae virtuti nil tribuit, qui profecto testatur quia hoc ex conditionis munere accepit. Bonum igitur quod a conditione habuisse se intimat, liquet procul dubio quia ad laudem conditoris narrat, indicans ab ipso se accepisse ut pius esset, a quo accepit ut esset, quia sicut suo opere in utero conditus non fuit, ita nec sua virtute ab utero 692 pius fuit. Sed pensandum nobis est, quod asserit: Crevit mecum. Nonnul
Abbreviated transcription (Latin):
nec uoluit: S cũ largitatẽ m̃tis suę indicat.
quia ad uotũ se pauꝑib concurrise manife¬
stat: necesse ẽ ut queramꝰ. ne lumĩ miscđiȩ. da¬
tionis tarditate fuscau̾it. Uñ subiungit &¬
si oculos uiduȩ expectare feci Petentẽ se ui¬
duam expectare noluit: ut ñ solũ ex mune
s etiã ex celeritate muñis bonoꝵ oꝑũ meri¬
ta augeret. Uñ alias scriptũ ẽ: Ne dicas ami¬
co tuo uade et reũtere. et cras dabo tͥ: cũ
statĩ possis dare: S ñnulli solent ext̾uis
multa largiri: cõmusus aut̃ uitȩ grãm
repellentes. habere pauꝑes sotios in dome¬
stica conu̾satione refugiunt: Uñ beatus
iob ut ñ solum se insinuet ext̾ius mul¬
ta p̃buisse. s apud se quosq in opes etiam
in domestica conũsatione recepisse: ꝓtuiꝰ¬
et ñ comedit pupillus ex ea: Scilicet pie
tatis se p̃iuidiciũ facere estimans: si solus
comederet. qđ dñs om̃iũ cõmunit̃ crcasset.
Que ꝓfecto cõmunio conu̾sationis eẽ cum

Expanded text:
pensanda.---Sed cum largitatem mentis suae indicat, quia ad votum se pauperibus concurrisse manifestat, necesse est ut quaeramus ne lumen misericordiae dationis tarditate fuscaverit. Unde subjungit: Et oculos viduae expectare feci. Petentem se viduam exspectare noluit, ut non solum ex munere, sed etiam ex celeritate muneris, bonorum operum merita augeret. Unde alias scriptum est: Ne dicas amico tuo, vade et revertere, cras dabo tibi, cum statim possis dare . Sed nonnulli solent exterius multa largiri, communis autem vitae gratiam repellentes habere pauperes socios in domestica conversatione refugiunt. Unde beatus Job, ut non solum se insinuet exterius multa praebuisse, sed apud se quosque inopes etiam in domestica conversatione recepisse, et non comedit pupillus ex ea, » scilicet, quia pietati praejudicium facere existimarem, si solus comederem, quod Dominus omnium communiter creavit.Quae profecto communio conversationis esse cum
Abbreviated transcription (Latin):
entiã curramꝰ ꝓpositũ nob̾ certam̃ aspicientꝰ
in auctorẽ fidei et consũmatorẽ iħm: qͥ ꝓpo¬
sito sibi gaudio. sustinuit crucẽ confusione
contẽpta Ad hoc itaq dñs apparuit in cans
ut humanã uitã ãmonendo excitaret: eiꝰ¬
pla p̃bendo accenderet: mortendo rediss¬
ret: resurgendo repararet: Cuigͦ in si

Expanded text:
entiam curramus ad propositum nobis certamen, aspicientes in auctorem fidei, et consummatorem Jesum: qui proposito sibi gaudio, sustinuit crucem, confusione contempta . Ad hoc itaque Dominus apparuit in carne, ut humanam vitam admonendo excitaret, exempla praebendo accenderet, moriendo redimeret, resurgendo repararet. CAP. LI
Abbreviated transcription (Latin):
qui letũ diẽ dicimꝰ. ex quo contingit ur le¬
temͦ: Hinc ẽ enĩ qđ ad abraham dñs dicit
Nunc cognoui qđ timeas dm̃: Neq enĩ creator
tempoꝵ quicꝗͣ. cognouit ex tẽꝑe: s cognose¬
re eius ẽ. ex cuiꝰubet causȩ emergentis articł̃o.
nob cognitionẽ p̃bere: Quis uͦ staterȩ nomine
nͥ mediator dĩ et hominũ designat᷑. in quo

Expanded text:
contingit ut laetemur. Hinc est enim quod ad Abraham Dominus dicit: Nunc cognovi quod timeas Deum . Neque enim creator temporum quidquam cognovit ex tempore; sed cognoscere ejus est ex cujuslibet causae emergentis articulo nobis cognitionem praebere. Quis vero staterae nomine nisi Mediator Dei et hominum designatur? In quo
Abbreviated transcription (Latin):
munt: quia ab illo se uideri consid̾ant: qͥ
in eis et illa uidet. quȩ uidere ipsi in semet¬
ipsis ñ ualent: & quidẽ beatus iob ꝑfecti¬
onis uitã int̾ uet̾es tenuit: s quia eius in¬
tentio ad redẽptoris aduentũ ꝓpħico sp̃u
erũpit: in illius p̃ceptis pensat ip̃se quam
multa de ꝑfectione minus habeat: Uñ et¬
y subdit: Si ambulaui in uanitate. et festin¬
uit in dolo pes m̃s appendat me in statera
iusta: et sciat ds̃ simplicitatẽ meã: Scire dĩ¬

Expanded text:
munt, quia ab illo se videri considerant qui munt, quia ab illo se videri considerant qui in eis et illa videt quae videre ipsi in semetipsis non valent. Et quidem beatus Job perfectionis vitam inter veteres tenuit; sed quia ejus intentio ad Redemptoris adventum prophetico spiritu erumpit in illius praeceptis, pensat ipse quam multa de perfectione minus habeat. Unde ett? Si ambula vi in vanitate, et festinavit in dolo pes meus: Appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Si d
Abbreviated transcription (Latin):
minatione consid̾at: ut in unoquoq nr̃m.
nec ea quȩ remuneret bona. p̃tereat: nec ma¬
la quȩ uidelicet dispͥicent. sine increpatione
redarguit dicens. Scio ubi habitas ubi sedes
ẽ sathane: et tenes nom̃ meũ. et ñ negasti fidẽ

Expanded text:
i considerat, ut in unoquoque nostrum, nec ea quae remunerat bona praetereat, nec mala quae videlicet displicent sine increpatione redarguit, dicens: Scio ubi habitas, ubi sedes est satanae: et tenes nomen meum, et non negasti fidem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto fuerit expectando longanimis: S tam̃
int̾ hec scõꝵ patientiã dolor urget ad uocẽ: et
cũ dilati ꝓficiunt. metuunt ne deficientibũ
uirib despecti reꝓbent᷑. Sequit᷑. Mutatꝰ es mͥxx

Expanded text:
quanto fuerit exspectando longanimis. Sed tamen quanto fuerit exspectando longanimis. Sed tamen inter haec sanctorum patientiam dolor urget ad vocem, et cum dilati proficiunt, metuunt ne deficientibus viribus despecti reprobentur. Sequitur: CAPUT XX
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe fide stat: desidiis clamat. S dolet se¬
quasi ñ respici: dum sua uidet in tribulatio¬
nib uota differri: Alto nanq consilio om̃ps¬
Es cu sci ecuis adu̾sarioꝵ ꝑsecutionib cõpͥmus.¬
cũq assiduis ut liberent᷑ int̾pellationib cla¬
mant. differre solet uoces petentiũ. ut merita
patientiũ crescant: quatinꝰ eo magis exaudians
ad meritũ. quocitius ñ exaudiunt᷑ ad uotum:
Un alias scriptũ ẽ. Ds ms̃ clamabo ꝑ diẽ et ñ exau¬
dies: et nocte. Atq ipsa utilitas de exaudiendi
mora mox subdit᷑: cum illic ꝓtinꝰ subinfertur.
Et ñ ad insipientiã mͥ: Ad multiplicandã quip¬
pe scõꝵ sapientiã ꝓficit qđ postulata tarde ꝑci¬
piunt: ut ex dilatione crescat desidiũ : et ex de¬
sid̾io intellectus augeatur: Intellectus uͦ cum
tendit᷑: ei in dm̃ ardentior affectus aꝑit᷑. Affe¬
cꝰtus aut̃ ad ꝓmerenda cȩlestia tanto fit capax:

Expanded text:
tempore, fide stat, desideriis clamat, stempore, fide stat, desideriis clamat, squasi non respici, dum sua videt in tribulationibus vota differri. Alto namque consilio om cum sancti ejus adversariorum persecutionibus comprimueumque assiduis ut liberentur interpellationibus clamant, differre solet voces petentium, ut merita patientium crescant, quatenus eo magis exaudiantur ad meritum, quo citius non exaudiuntur ad votum. Unde alias scriptum est: Deus meus, clamabo per diem, nec exaudies, et nocte . Atque ipsa utilitas de exaudiendi mora mox subditur, cum illic protinus subinfertur: Et non ad insipientiam mihi . Ad multiplicandam quippe sanctorum sapientiam proficit quod postulata tarde percipiunt, ut ex dilatione crescat desiderium, ex desiderio intellectus augeatur. Intellectus vero cum intenditur, ejus in Deum ardentior affectus aperitur. Affectus autem ad promerenda coelestia tanto fit capax,
Abbreviated transcription (Latin):
torib uelut cius collũ p̃mentes. in ea claudere
it̃ uocis uolebant.S: electi quiq ꝑsecutionis
sue temꝑe paratiores sunt emori quã tacere:
A uidũ in mortẽ corꝑalit̾ corruunt: a stultis qͥ¬
brq et carnalib despecti ac uiles estimant᷑: qr
cum uidere reꝓbi nequeunt. que electi bona
sp̃ualit tencant. quos carnalit extingui con¬
ueri. In reꝓboꝵ quippe iudicio scã electoꝵ ec¬
da luto cõparat᷑: quia tẽꝑalit̾ conculcata des¬
picit᷑. Fauillȩ assimilat᷑ et cineri: quia dum
bona eius int̾iora ñ uident: ad sola hanc ma¬
la ꝑuenisse estimant. que in ea exhiberi cor¬
ꝑalit̾ uident: Fidelis tam̃ elec̾toꝵ ppłs cũ mul¬
tos ex se cadere conspicit: optat si optinere ua¬
leat. adusitatis suȩ temꝑa mutari. Huiꝰ quia
oratio differt᷑: gemitus auget᷑ Uñ et adhuc
respicis me: Sc̃a quippe eccła ꝑsecutionis suȩ

Expanded text:
toribus, velut ejus collum prementes, in ea claudere toribus, velut ejus collum prementes, in ea claudere iter vocis volebant. Sed electi quique persecutionis suae tempore paratiores sunt mori quam tacere. Qui dum in morte corporaliter corruunt, a stultis quibusque et carnalibus despecti ac viles aestimantur, quia cum videre reprobi nequeunt quae electi bona spiritaliter teneant, quos carnaliter exstingui conIn reproborum quippe judicio, sancta electorum Ecclesia luto comparatur, quia temporaliter conculcata despicitur. Favillae assimilatur et cineri, quia dum bona ejus interiora non vident, ad sola hanc mala pervenisse aestimant, quae in ea exhiberi corporaliter vident. Fidelis autem electorum populus, cum multos ex se cadere conspicit, optat, si obtinere valeat, adversitatis suae tempora mutari. Hujus quia oratio differtur, gemitus augetur, Unde adhuc sr
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Uiuo ego: quia om̃ib his uelut ornam̃ts
uestieris. S. cũ ꝓcella seuȩ ꝑsecutionis oborss.
pleriq fideliũ ab eius amore separant᷑ quis
sedule inherere uidebant᷑. Dicat gͦ in mul¬
tudine coꝵ consumit᷑ uestim̃tũ meũ: qula
dũ multi sunt qui cruciant: destruuntat
pluruni qui ei conexione amoris inherebant:¬
ñ aut̃ subdit᷑. et quasi capitio cunicȩ subcinxe¬
runt me: Tunicȩ quippe capitiũ: collũ circũ¬
dat induentis Collũ uͦ si stringit᷑: uocis usꝰ
et uitalis flatus necat᷑. Sc̃am gͦ ęcclam reꝓbi
quasi capitio tunicȩ constringunt: quia in
ca ꝑsecutionib siuis uicã fidĩ. et p̃dicationis
uocẽ extinguere conant᷑. Hoc quippe conari
ꝑsectitores eius specialit̾ solent: ut ab ea ante
om̃ia uerbũ p̾dicationis tollant. Uñ et hi qui
scẽ fidĩ pͥmordis resistebant: cesis apłis denun¬
tiabant dicentes: Precipiendo pcepimꝰ uobis
ne doceretis in nomine isto: et ecce replestis

Expanded text:
it: « Vivo ego quia omnibus his velut ornamento vestieris . » Sed cum procella suae persecutionis oboritur, plerique fidelium ab ejus amore separantur, qui ei sedulo inhaerere videbantur. Dicat ergo: In multitudine eorum consumitur vestimentum meum, quia dum multi sunt qui cruciant, destruuntur plurimi qui ei connexione amoris inhaerebantne autem subditur: Et quasi capitio tunicae succinxerunt me. Tunicae quippe capitium collum circumdat induentis. Collum vero si stringitur, vocis usus et vitalis flatus necatur. Sanctam ergo Ecclesiam reprobi quasi capitio tunicae constringunt, quia in ea persecutionibus suis vitam fidei, et praedicationis vocem exstinguere conantur. Hoc quippe conari persecutores ejus specialiter solent, ut ab ea ante omnia verbum praedicationis tollant. Unde et hi qui sanctae fidei primordiis resistebant, caesis Apostolis denuntiabant, dicentes: Praecipiendo praecepimus vobis ne doceretis in nomine isto, et 665 ecce reples
Abbreviated transcription (Latin):
gant᷑ electis in hac uita bona t̾rena: quia &¬
egris quib spes iuuendi ẽ. nequaꝗ̃ a medico
cuncta quȩ appetunt concedunt᷑. Dantur
aut̃ rȩꝓbis bona quȩ in hac uita appetunt:
quia et desꝑatis egris om̃e qđ desiderant. ñ
negat᷑. Fendant gͥ iusti quȩ sint mala q̃
iniquis ꝑmanent: et nequaꝗͤ. eoꝵ felicitati
inuideant. quȩ ꝑcurrit: Qd ẽ enĩ cle eoꝵ gau¬

Expanded text:
gantur electis in hac vita bona terrena, quia et agantur electis in hac vita bona terrena, quia et aegris, quibus spes vivendi est, nequaquam a medico cuncta quae appetunt conceduntur. Dantur autem reprobis bona quae in hac vita appetunt, quia et desperatis aegris omne quod desiderant non negatur. Perpendant igitur justi quae sint mala, quae iniquos manent, et nequaquam eorum felicitati invideant quae percurrit. Quid est enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
maloꝵ: Dũ enĩ ex eoꝵ int̾itu malũ conspi¬
cunt qđ euadunt: leue existimant qͥcquid
adũsũ in hac uita patiunt᷑. Eant gͦ nc̃ reꝓbi
et delectationũ suarũ desidia cõpleant: in
finis sui dãpnatione sensuri sunt. quia mor¬
tĩ male uiuentes amaueit̃: Transitorio aut̃
ubere affligant᷑ electi: ut a p̃uitate flagel¬
la corrigant. quos pat̾na pietas ad heredita¬
tĩ seruat̃ Nunc etenĩ flagellat᷑ iustus et ũ¬
bere disciplinȩ corrigit᷑: quia ad et̾nȩ heredi¬
atis patͥmoniũ p̃parat᷑. In suis aut̃ uolupta¬
tib relaxat᷑ iniustus: quia tanto ei tẽꝑalia
pona suppetunt. q̃nto ȩt̾na denegant᷑. Inui¬
sus ad debitã mortẽ currens effrenatis uo¬
luptatib utit᷑: quia et uituli qui mactan¬
di sunt in lib̾is pastib relinquunt᷑: At contͣ
iustus a delectationis tͣnsitorie iocunditate
restringit᷑: quia et nimirũ uitulus ad labo¬
ris usũ uitȩ deputatꝰ. sub iugo retinet᷑ Ne¬

Expanded text:
malum conspiciunt quod evadunt, leve existimant quidquid adversi in hac vita patiuntur. Eant ergo nunc reprobi, et delectationum suarum desideria compleant, in finis sui damnatione sensuri sunt quia mortem male viventes amaverunt. Transitorio autem verbere affligantur electi, ut a pravitate flagella corrigant quos paterna pietas ad haereditatem servat. Nunc etenim flagellatur justus, et verbere disciplinae corrigitur, quia ad aeternae haereditatis patrimonium praeparatur. In suis autem voluptatibus relaxtur injustus, quia tanto ei temporalia bona suppetunt, quanto aeterna denegantur. Injustus ad debitam mortem currens, effrenatis voluptatibus utitur, quia et vituli qui mactandi sunt in liberis pastibus relinquuntur. At contra justus a delectationis transitoriae jucunditate restringitur, quia et nimirum vitulus ad laboris usum vitae deputatus sub jugo retinetur. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
bonis nr̃is cogitationib occulte se quasi fur
inserit: saltm si ingredit᷑. ñ dñet᷑. Uir gͥsẽs¬
dicat. Pepigi fedus cũ oculis meis: ut ne cogi¬
tarẽ quidẽ de uirgine: Nequaꝗͤ. uult intel¬
ligi. quia eius animũ culpa in cogitatione
ñ contigit: s quia nũꝙͣ. hunc ex consensu su¬
ꝑauit: Nam uelut incegerrimã possessionẽ
di. m̃tẽ suã cont᷑ adũsarii dep̃dationẽ uendi
cat: qui ꝓtinꝰ adiungit Quã enĩ partẽ habe¬
ret ds̃ in me desuꝑ: et hereditatẽ om̃ps de
excelsis: Ac si aꝑte dicat Carne quidẽ mor¬
tali. corruptionis conditioni subiaceo: s au¬
ctori uñ seruio si ei integrũ a consensu culps¬

Expanded text:
bonis nostris cogitationibus occulte se quasi fur bonis nostris cogitationibus occulte se quasi fur inserit, saltem si ingreditur, non dominetur dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine, nequaquam vult intelligi quia ejus animum culpa in cogitatione non contigit, sed quia nunquam hunc ex consensu superavit. Nam velut integerrimam possessionem Dei mentem suam contra adversarii depraedationem vinditinus adjungit: Quam enim partem haberet Deus in me desuper, et haereditatem Omnipotens de excelsis? Ac si aperte dicat: Carne quidem mortali corruptionis conditioni subjaceo, sed auctori unde servio, si ei integrum a consensu culp
Abbreviated transcription (Latin):
obligat᷑. Plerũq enĩ cogitatione p̾ua pus¬
cipit. hoc int̾ semetipsũ etiã ꝑ desidiũ uolus
Et nimirũ m̃cẽ nequaꝗ̾. cogitatio ĩmunda
inquinat cũ pulsat: s cũ hanc sibi ꝑ delecta¬
tionẽ subiugat: Hinc etenĩ p̃dicator egregi
dicit: Tẽptatio uos ñ app̃hendat. nͥ huinana
Humana quippe tẽptatio ẽ qua plerũꝙ inco¬
gitatione tanguñ etiã nolentes: quia ut ñ¬
nũꝙͣ. et illicita ad animũ ueniant: hoc uti¬
q in nob̾metipsis ex humanitatis corrupti¬
bilis pondere habemꝰ: Iam uͦ demonica ẽ et
ñ humana tẽptatio: cum ad hoc qđ cariio
corruptibilitas suggerit. ꝑ consensũ se ani¬
mus astringit Hinc it̃m dicit: Non reguec
peccatũ in ur̃o mortali corꝑe Peccatũ qͥppe
ñ potest: Hoc ipsũ nãq ei de peccato tẽptari
peccatũ ẽ: Quo quia q̃diu uiumꝰ ꝑfecte om̃i¬
plene ñ potuit. ei de nr̃i cordis habitaculo
regnũ tulit: ut appetitꝰ illicitꝰ. et si plerũq

Expanded text:
obligatur. Plerumque enim cogitatione prava pulcipit, hoc intra semetipsum etiam per desiderium volvit. Et nimirum mentem nequaquam cogitatio immunda inquinat cum pulsat, sed cum hanc sibi per delectationem subjugat. Hinc etenim praedicator egregius dicit: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana . Humana quippe tentatio est, 681 qua plerumque in cogitatione tangimur etiam nolentes, quia ut nonnunquam et illicita ad animum veniant, hoc utique in nobismetipsis ex humanitatis corruptibilis pondere habemus. Jam vero daemoniaca est, et non humana tentatio, cum ad hoc quod carnis corruptibilitas suggerit per consensum se animus astringit. Hinc iterum dicit: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Peccatum quippe non potest. Hoc ipsum namque ei de peccato tentari peccatum est, quo quia quandiu viplene non potuit, ei de nostro cordis habitaculo regnum tulit, ut appetitus illicitus, etsi plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
orẽ fructũ ꝑ ext̾ĩorẽ uisũ ꝑdidit: ꝑ oculũ cor¬
ꝑis ꝑtulit p̾dam cordis Uñ nob̾ ad custodien¬
dam cordis munditiã: ext̾ioꝵ quoq sensuũ
disciplina seruanda ẽ Nani qͣntalibet uir¬
tute mens polleat: qͣntalibet grauitate ui¬
geat: carnales tam̃ sensus puerile quiddam
ext̾ius ꝑstepunt: et nͥ int̾ioris grauitatis
ponde. & quasi iuuenili quodã uigore re¬
frenentur. ad fluxa queq et leuia m̃tẽ ener-¬
uenili sapientiȩ uigore restringens aitz Pepi¬
gi fedus cum oculis meis & quia ñ in se acti¬
onẽ tantumͦ s etiã cogitationẽ iuxurie extin¬
xit: secutus adiunxit: ut ne cogitarẽ quidẽ
de uirgine. Sciebat nimirũ luxuriã in cor
et ab electis suis ñ solum luxuriã carnis. sed
etiã cordis. aboleret dicens: Scriptũ ẽ. Non ad¬
ult̾abis: Ego aut̃ dico uob̾. qm̃ om̃is qui uide¬
rit mulierẽ ad concupiscendũ eam: iam me

Expanded text:
orem fructum per exteriorem visum perdidit, per oculum cororem fructum per exteriorem visum perdidit, per oculum corporis pertulit praedam cordis. Unde nobis ad custodiendam cordis munditiam exteriorum quoque sensuum disciplina servanda est. Nam quantalibet virtute mens polleat, quantalibet gravitate vigeat, carnales tamen sensus puerile quiddam exterius perstrepunt, et nisi interioris gravitatis pondere et quasi juvenili quodam vigore refrenentur, ad fluxa quaeque et levia mentem enervenili sapientiae vigore restrinxit. Ait enim: Pepigi foedus cum oculis meis. Et quia non in se actionem tantummodo, sed et cogitationem luxuriae exstinxit, secutus adjunxit: Ut ne cogitarem quidem de virgine. Sciebat nimirum luxuriam esse inet ab electis suis non solum luxuriam carnis, sed etiam cordis aboleret, dicens: Scriptum est: Non adulterabis; ego autem dico vobis, quoniam omnis qui viderit mulierem ad concupisce
Abbreviated transcription (Latin):
illigata. uix magni luctaminis manu sol¬
uit᷑. Ne gͦ quedã lubrica in cogitatione u̾sen
t ꝓuidendũ nob̾ ẽ: quia intueri ñ debet. qđ
ñ licet concupisci. Ut enĩ munda mens in
cogitatione seruet᷑: a lascuua uoluptatiᷤ sue
depͥmendi sunt oculi. quasi quidã raptores
ad culpã Neq enĩ eua lignũ uetitũ contigis¬
set: nͥ hunc pͥus in caute respiceret: Scriptũ
quupe ẽ Uidit mulier qđ bonũ eẽt lignũ
ad uescendũ et pulchrũ oculis. aspectuq de¬
lectabile: et tulit de fructu illius et comẽdit:
inc gͦ pensandũ ẽ. quanto debemus mod̾a¬
mine erga illicita uisũ restringere nos qui
mortalit̾ uiiumꝰ: si et mat̾ iuuentiũ ꝑ ocłõ
ad mortẽ uenit. Hinc etiã sub iudeȩ uoce.
que ext̾iora uidendo concupiscens. bona in¬
t̾iora ꝑdid̾at: ꝓpħa dicit: Oculus ms dep̃datꝰ
ẽ anumã meã. Concupiscendo etenĩ uisibi¬
lia: inuisibiles urtutes amisit Quia gͦ int̾i¬

Expanded text:
illigata vix magni luctaminis manu solilligata vix magni luctaminis manu solvitur. Ne ergo quaedam lubrica in cogitatione versemus, providendum nobis est; quia intueri non decet quod non licet concupisci. Ut enim munda mens in cogitatione servetur a lascivia voluptatis suae deprimendi sunt oculi, quasi quidam raptores ad culpam. Neque enim Eva lignum vetitum contigisset, nisi hoc prius incaute respiceret. Scriptum quippe est: Vidit mulier quod bonum esset lignum ad vescendum, et pulchrum oculis, aspectuque delectabile; et tulit de fructu illius, et comedit . Hinc ergo pensandum est quanto debeamus moderamine erga illicita visum restringere nos qui mortaliter vivimus, si et mater viventium per oculos ad mortem venit. Hinc etiam sub Judaeae voce, quae exteriora videndo concupiscens bona interiora perdiderat, propheta dicit: Oculus meus depraedatus est animam meam . Concupiscendo enim visibilia, invisibiles virtutes amisit. Quae ergo interi
Abbreviated transcription (Latin):
si aꝑte dicat. Si m̃tẽ in cogitatione polluero:
eius qui munditiȩ auctor ẽ. ẽẽ hereditas ne¬
quaꝗͣ possum: Nulla enĩ bona sunt cet̃a:
si occulti uidicis oculis castitatis testimoni¬
o ñ approbant᷑. Om̃s quippe uirtutes in con¬
spectu conditoris sui uicaria ope se suble¬
uant: ut quia una iurtus sine alia. uł nul¬
la ẽ om̃ino. uł minima: uicissi sua contun¬
ctione fulciunt᷑. Si enĩ uł castitatẽ humili¬
tas deserat. uł humilitatẽ castitas relinquat:
apud auctorẽ humilitatis et castitatis ꝓdeẽ
quid p̾ualet. uł suꝑba castitas. uł humilitã
inquinata:. Sẽs gͥ uir ut ab auctore suo in
bonis reliquis possidi mereat᷑: cordis mundi¬
tiã custodiens dicat Pepigi fedus cum ocłis
meis: ut ne cogitarẽ quidẽ de uirgine: Quã
enĩ partẽ haberet ds̃ in me desuꝑ: et heredi
Habere me possessionẽ suã excelsoꝵ conditor
renuit: si mens mea ante conspectũ illius

Expanded text:
si aperte dicat: Si mentem in cogitatione polluero, ejus qui munditiae auctor est, esse haereditas nequaquam possum. Nulla enim bona sunt caetera, si occulti judicis oculis castitatis testimonio non approbantur. Omnes quippe virtutes in conspectu conditoris vicaria ope se sublevant, ut quia una virtus sine alia vel nulla est omnino, vel minima, vicissim sua conjunctione fulciantur. Si enim vel castitatem humilitas deserat, vel humilitatem castitas relinquat, apud auctorem humilitatis et munditiae prodesse quid praevalet vel superba castitas, vel humilitas inquinata? Sanctus igitur vir ut ab auctore suo in bonis reliquis possideri mereatur, cordis munditiam custodiens, dicat: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Quam enim partem haberet Deus in me dHabere me possessionem suam excelsorum conditor renuit, si mens mea ante conspectum illius
Abbreviated transcription (Latin):
format:. Nam quia diuinȩ sententię aliqͣn
int̾ius rimande sunt. aliqͣndo ext̾̃ius obser¬
uande : ꝑ salomonẽ quoq dr̃ Qui fortit̾ pre¬
mit ubera ad eliciendũ lac: expͥmit butyrũ:
Et qui uehem̃t̾ emungit᷑: elicit sanguinẽ: Ube¬
ra quippe fortit̾ p̃mimꝰ: cũ u̾ba sacri eloquii
subtili intellectu pensamꝰ Qua p̾ssione dũ
lac querimꝰ. butyrũ inuenimꝰ: quia dum
nutͥri uł tenui intellectu querimꝰ: ub̃tate
int̾nȩ pinguedinis ungimur: Qđ tam̃ nec ni¬
miȩ nec semꝑ agendũ ẽ: ne dũ lac querit᷑ ab
ub̃ib sanguis sequat᷑. Pleriq etenĩ quidam
dũ u̾ba sacri eloquii plusꝗͣ. debent discutiunt:
in carnalẽ intellectũ cadunt: Sanguinem
quippe elicit. qui uehem̃t̃ emungit᷑: quia car¬
nale efficit᷑ hoc. qđ ex nimia sp̃c discussione
sentit᷑ Uñ necesse ẽ. ut beati iob oꝑa hic quȩ
int̾ increpantiũ amicoꝵ u̾ba iccirco narrat. ne

Expanded text:
divinae sententiae aliquando interius rimandae sunt, aliquando exterius observandae, per Salomonem quoque dicitur: Qui fortiter premit ubera ad eliciendum lac, exprimit butyrum; et qui vehementer emungit, elicit sanguinem . Ubera quippe fortiter premimus, cum verba sacri eloquii subtili intellectu pensamus, qua pressione dum lac quaerimus, butyrum invenimus, quia dum nutriri vel tenui intellectu quaerimus, ubertate internae pinguedinis ungimur. Quod tamen nec nimie nec semper agendum est, ne dum lac quaeritur ab uberibus, sanguis sequatur. Plerumque etenim quidam dum verba sacri eloquii plus quam debent discutiunt, 678 in carnalem intellectum cadunt. Sanguinem quippe elicit, qui vehementer emungit, quia carnale efficitur hoc quod ex nimia spiritus discussione sentitur. Unde necesse est ut beati Job opera, quae inter in
Abbreviated transcription (Latin):
et uuln̾a nr̃a suscepisset: Nec iũ nob̾ suȩ di¬
lectionis ostenderet: nͥ hoc quod a nob̾ tolle¬
ret ad tempus ipse sustineret Passibiles quip¬
pe mortalesq nos reppit: et qui nos existere
fecit ex nichilo: reuocare uidelicet etiã sine
sua morte potuit a passione: S ut q̃nta ẽt
iuirtus cõpassionis ostenderet: fieri ꝓ nob di¬
gnatus ẽ qđ eẽ nos uoluit: ut ui semetipso t̃¬
ꝑalit̾ mortẽ suscipet. quã a nob̾ in ꝑpetuũ fu¬
garet. An ñ u diuiritatis suȩ diuitus nob̾
iniusibilis ꝑmanens. miris nos potuit uir¬
tutib ditare: S ui ad int̾nas diuitias rediret
homo: foris apparere dignatꝰ ẽ pauꝑ ds̃. Uĩ
et pdicator egreguis ut ad langitatis graciã¬

Expanded text:
et vulnera nostra susciperet; nec vim nobis suae diet vulnera nostra susciperet; nec vim nobis suae dilectionis ostenderet, nisi hoc quod a nobis tolleret ad tempus ipse sustineret. Passibiles quippe mortalesque nos reperit, et qui nos existere fecit ex nihilo, revocare videlicet etiam sine sua morte potuit a passione. Sed ut quanta esset virtus compassionis ostenderet, fieri pro nobis dignatus est quod esse nos noluit, ut in semetipso temporaliter mortem susciperet, quam a nobis in garet. Annon in divinitatis suae divitiis nobis invisibilis permanens, miris nos potuit virtutibus ditare? Sed ut ad internas divitias rediret homo, foris apparere dignatus est pauper Deus. Unde et praedicator egregius, ut ad largitatis gratia
Abbreviated transcription (Latin):
cõpassio ẽ. passioni ꝓximi ex largitate con¬
currere: ñnũꝗͣ. tam̃ cum ext̾ĩora quęq ha¬
bunde ad largiendũ suppetunt. celerius dã¬
tis manus dationẽ inuenit. qͣm anunꝰ dolo¬
rẽ. Uñ scurr necesse ẽ: quia ille ꝑfecꝰte tribuit.
qui cũ eo qđ afflicto porrigit. afflcti quoq
u se animũ sumit: ut pͥus in se dolentis pas¬
sionẽ tͣnsferat: et tunc cont᷑ dolorẽ illius per
ministeriũ concurrat: Nam sepe ut p̃dixi¬
mus largitorẽ mun̾is rerũ facit habundã¬
tia: et ñ uiitus cõpassionis Qui enĩ afflicto
ꝑfecte cõpatit᷑: plerũq et hoc indigenti tri
buit. in quo ipse si dederit angustat᷑: E tunc
plena ẽ cordis nr̃i cõpassio cum malũ inopi¬
e ꝓ. ꝓrimo susciꝑe ñ metumꝰ. ut illũ a pas¬
sione liberemus Quã uidelicet pietatis
formã. mediator nob̃ dĩ et hominũ dedit:
qui cũ posset nob̃ etiam ñ moriendo concur
rere. subuenire tam̃ moriendo hominibũ

Expanded text:
compassio est passioni proximi ex largitate concurrere, nonnunquam tamen, cum exteriora quaeque abunde ad largiendum suppetunt, celerius dantis manus dationem invenit quam animus dolorem. Unde scire necesse est quia ille perfecte tribuit, qui cum eo quod afflicto porrigit afflicti quoque in se animum sumit, ut prius in se dolentis passionem transferat, et tunc contra dolorem illius per ministerium concurrat. Nam saepe, ut praediximus, largitorem muneris rerum facit abundantia, et non virtus compassionis. Qui enim afflicto perfecte compatbuit in quo ipse qui dederit angustatur. Et tunc est plena cordis nostri compassio, cum malum inopiae pro maximo suscipere non metuimus, ut illum a passione liberemus. Quam videlicet pietatis formam Mediator Dei et hominum nobis dedit, qui cum posset nobis etiam rere, subvenire tamen moriendo hominibus