comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cholice xp̃ianissimũ principẽ
conuenit ẽẽ sollicitum: et hoc
indefessis p̃cibus diumã mise¬
ricordiam posco.ut cordi ur̃o id
qd̃ est ueritatis inspiret: neq falli uos ina¬
liquo. humanarũ emulationũ fraude patiat᷑:
plene ac lucide literis meis quas. clementiã
ur̃am iam dudum ꝑ famulũ ur̃m epiphani¬
um tribunũ. qui ꝓhac causa missus ẽ. arbitror
accepisse. ratum ẽ. nec ambigi potest.
hoc nos purissi  mȩ credere. hoc constant
asserere: qd etiam uenerandi patres quondã
apud niceam congregati. scđm fidem symboli
credendũ & confitendũ sacratissima auctori-¬
tate sanxerunt. Nos enim uenerabilis imꝑa¬
tor. sic̃ nestorii dogna ꝑu̾sum merito anathe¬
matizauimꝰ: ita iuste etiã hoꝵ impietatem.
qͥ ueritatẽ carnis nr̃e negant a dño iħu xp̃o
susceptam eẽ. damnamꝰ. gł. Unde si pietas ur̃a
suggestioni ac supplicationi nr̃ȩ dignetur
annuere. ut intra italiã haberi iubeatis ep̃a¬

Expanded text:
Christianissimum principem convenit esse sollicitum, et hoc indefessis precibus divinam misericordiam posco, ut cordi vestro id quod est veritatis inspiret, neque falli vos in aliquo humanarum aemulationum fraude patiatur.plene ac lucide litteris meis, quas clementiam vestram jam dudum per famulum vestrum EPIPHANIUM tribunum, qui pro hac causa missus est, arbitror accepisse, reseratum est: nec ambigi potest, hoc nos purissime credere, hoc constanter asserere, quod etiam venerandi Patres, quondam apud Nicaeam congregati, secundum fidem Symboli credendum et confitendum sacratissima auctoritate sanxerunt. Nos enim, venerabilis imperator, sicut Nestorii dogma perversum merito anathematizavimus; ita juste etiam horum impietatem, qui veritatem carnis nostrae negant a Domino nosusceptam esse damnamus. Unde si pietas vestra suggestioni ac supplicationi nostrae dignetur annuere, ut intra Italiam haberi jubeatis episcopa
Abbreviated transcription (Latin):
religio prb̃is. seudiaconib.
głosis ducib. magnificis castal¬
dis. comitib etiã. uł cunctis xp̃ianis dm̃¬
Hollicitudinẽ nimiam gerentes ꝓspecula¬
tione credita: qͥa inumbra mortis aliquas

Expanded text:
religiosis presbyteris, seu diaconibus, gloriosis ducibus, magnificis castaldis, comitibus etiam, vel cunctis Christianis DSollicitudinem nimiam gerentes pro speculatione nobis credita, quia in umbra mortis aliquas
Abbreviated transcription (Latin):
di filius ds sibi dedit hoc nom̃. Quare gͦ pater
dr dedisse qđ diuinitas filii poterat homini
p̃stare: S forte dicet᷑. quia ado patre st̃ omĩa:
ideo ipse dicitur dedisse Sigͦ apatre omnia. qͣ¬
re non dicatur cuncta filio suo ꝑ gn̾ationem
dedisse. cũ sibi equalẽ genuit e Itẽ. donatum
illi sig̃cat: qͥ se exmnaniuit. qͥ formã serm acce¬
pit. S minquid pot̾at se exmnanisse homo res
infirma: Nunquid informa łi erat ante incar¬
nationẽ: Qđ si ñ erat. ñ accepit formã serm.
nec se exmanunt. Quia q̃ui erat informa dĩ
se exinanuut formã serm accipiens. Ergo ho¬

Expanded text:
i Filius Deus sibi dedit hoc nomen. Quare ergo Pater dicitur dedisse quod divinitas Filii poterat homini praestare? Sed forte dicetur quia a Deo Patre sunt omnia, ideo ipse dicitur dedisse. Si ergo a Patre omnia, quare non dicatur cuncta Filio suo per generationem dedisse, cum sibi aequalem genuit? Item donatum illi significat qui se exinanivit, qui formam servi accepit. Sed nunquid poterat se exinanisse homo res infirma? Augustinus Nunquid in forma Dei erat ante incarnationem? Quod si non erat, non accepit formam servi, nec se exinanivit; quia qui erat in forma Dei, se exinanivit formam servi accipiens. Ergo ho
Abbreviated transcription (Latin):
de quib ñ curet
tamqͣm morti de¬
nullã utilitatem.
s morti reseruatos
qđ ꝑ hoc uidetur
quia factisumus¬
mundo spectaculũ.
Ad spectaculũ enĩ¬
nr̃i quasi ad mon¬
strũ conuemiunt¬
gis ꝓbamur amici
Q

Expanded text:
de quibus non curet, tanquam morti denullam utilitatem, morti reservatos. Quod per hoc videtur, quia facti sumumundo spectaculum. Ad spectaculum enitri, quasi ad monstrum conveniunprobamur amici q
Abbreviated transcription (Latin):
ta signauit. atq illa duo coniungens.
p̃dictoꝵ testam̃toꝵ consonantiã declara¬
uit. Est enĩ rota inmedio rote: sic̃ uidit
ezechiel. Ex p̃dictis itaq patet: mysterii
euidentissima racio. qua epłas .xiiii. con
scͥpsit. ⁊ distincte .x. ad eccłias iii. ad ꝑso¬
nas direxit. Uñ quorundã insama ꝑcuti¬
tur. dicentiũ epłam que ad hebreos scri¬
bitur. ñ fuisse pauli. s barnabe. uł clem̃¬
tis. uł tertulliam. uł luce. quos inhc erro¬
rẽ occasio dedux̃ huiꝰmodi. quia nec salu¬
tatio eiꝰ nomine intitulata p̾scribit᷑. ⁊ lon¬
ge facundiore ⁊ splendidiore stilo q̃ cet̃e:¬

Expanded text:
o conjungens, praedictorum Testamentorum consonantiam declaravit. Est enim rota in medio rotae, sicut vidit Ezechiel. Ex praedictis itaque patet mysterii evidentissima ratio, qua Epistolas XIV scripserit et distincte X ad Ecclesias, IV ad personas direxerit. Unde quorumdam insania repercutitur, dicentium Epistolam, quae ad Hebraeos scribitur, non fuisse Pauli, sed Barnabae, vel Clementis, vel Tertulliani, vel Lucae. Quos in hunc errorem occasio deduxit hujusmodi, quia nec salutatio ejus nomine intitulata praescribitur, et longe facundiore et splendidiore stylo quam caete
Abbreviated transcription (Latin):
uelut triplici fune circũligata de lacu
ignorantie ⁊ infidelitatis: peccator ad lu
ne qr parilus in lege ⁊ ꝓpħis ꝑitus: ad fi¬
dei catholice assertionem congrna aue¬
toritatũ legis ⁊ ppħie induxit testimo¬
nia. ut eẽt basis: sub columpna. In grẽ
cõmendatione: sen spei subleuatione:
quia contra suꝑbos ⁊ arrogantes. ⁊ de suis
fortit᷑. prudent̃. atq acrit̾ dimicauit.
Que minirũ in illo euidentior ⁊ clarror
apparuit: quia int̾ alia oꝑa uehementer

Expanded text:
velut triplici fune, circumligata , de lacu velut triplici fune, circumligata , de lacu ignorantiae et infidelitatis peccator ad lucne, quia Paulus in lege et prophetis peritus ad fidei catholicae assertionem congrua auctoritatum legis et prophetiae induxit testimonia, ut esset basis sub columna; in gratiae commendatione, seu spei sublevatione, quia contra superbos et arrogantes, et de suis fortiter atque acriter dimicat, quia reuera in illo euidentior et clarior apparuit, qui cum talia operaretur uehementer
Abbreviated transcription (Latin):
rerum requirenda
sunt prius. ut ear̃
noticia plenior pos¬
demum facilius po¬
terit cause racio de¬
clarari: si eiꝰ origo
discatur. Si gͦ episto¬
larum scripture post eugłium edite.
modum ⁊ racionẽ ostenderimus: pot̾it
uideri uerũ quod dicimus. Sciendum
gͥ quod sicut inuet̾i testam̃to post le¬
Igis mosaicȩ eruditionẽ. ubi culturȩ di¬
uine mandata continebantur. ꝓpħica
doctrina fuit necessaria. que reduuua
popłi peccata supplicioꝵ denuntiatio¬
ne compesceret: atq eiuidẽ ppłm bono¬
rũ reꝓmissionib ad obediendum. ac ser¬
uiendũ do uiuenti cõmoneret: ita in no¬
uo testam̃to post engłm. in quo xp̃iane
religionis ordo ⁊ ꝑfecte sc̃ĩtatis doctrina
traditur: epistolaꝵ pauli ⁊ alioꝵ ꝑutilis
secuta ẽ doctrina. ut eccłiam di contra
hereticas p̃muniret prauitates. ⁊ suborien¬
tia uicia resecaret. ⁊ post futuras questio¬
nes excluderet. hii sunt panm qͥ ad extra¬
hendum ierennã de lacu funib circũliga

Expanded text:
rerum requirenda sunt prius, ut earum notitia plenior habdemum facilius poterit causae ratio declarari, si ejus origo discatur. Si ergo epistolarum scripturae post Evangelium editae modum et rationem ostenderimus, poterit videri verum quod dicimus. Sciendum igitur quod sicut in Veteri Testamento post legis Mosaicae eruditionem, ubi culturae divinae mandata continebantur, prophetica doctrina fuit necessaria, quae rediviva populi peccata suppliciorum denuntiatione compesceret, atque eumdem populum bonorum repromissionibus ab obediendum ac serviendum Domino viventi commoneret, ita in Novo Testamento post Evangelium, in quo Christianae religionis ordo et perfectae sanctitatis doctrina traditur, Epistolarum Pauli et aliorum perutilis secuta est doctrina, ut Ecclesiam Dei contra haereticas communiret pravitates, et suborientia vitia resecaret, et post futuras quaestiones excluderet. Hi sunt panni, qui ad extrahendum Jeremiam de lacu, funibus circumligat
Abbreviated transcription (Latin):
eret. ip̃m legis dĩ ꝑ moysen date destruc¬
torem fore calũpniantiũ: eũq modium
iudeoꝵ trahentiũ: quos placatos habere
uolens.x ad eccłias scͥpsit. At sic̃ moy¬
ses isrłitico ppło apharaonis ⁊ egiptioꝵ ser¬
uitute educto .x. mandatoꝵ doctrinam
testate. ⁊ ydolat̾e seruitute redemptas:
x epłaꝵ doctͥna informaret. Ideo etiã . x.⁊¬
.iiͦiͦi. scͥpsit: ut duoꝵ testam̃toꝵ concordiã
atq ꝯuenientiã signaret. quã ⁊ moyses
in duab tabulis lapideis simul uinctis.
quib legis decaloguis inscͥptus erat. osten
discipulis pascha celebrans figurauit. Ibĩ¬
⁊ enĩ lapis reꝓbus quẽ gessit angulus mi¬
ra p̾stans in ocłis nr̃is: panẽ suꝑcelestem
cũ tipoico agno conuinxit. finiens uetꝰ.¬

Expanded text:
t ipsum legis Dei per Moysen datae destructorem esse calumniantium, eumque in odium Judaeorum trahentium; quos placatos habere volens, X ad Ecclesias scripsit. Ut sicut Moyses Israelitico populo a Pharaonis et Aegyptiorum servitute educto X mandatorum doctrinam testate, et idololatriae servitute redemptas, X epistolarum doctrina informaret. Ideo et XIV scripsit, ut duorum Testamentorum concordiam atque convenientiam significaret, quam et Moyses in duabus tabulis lapideis simul junctis, quibus legis Decalogus inscriptus erat, ostendin coena cum discipulis Pascha celebrans figuravit. Ibi enim lapis reprobatus, quem gessit angulus, mira praestans in oculis nostris, panem supercoelestem cum typico agno conjunxit, finiens Te
Abbreviated transcription (Latin):
uelut triplici fune circũligata: de lacu
ignorantie ⁊ infidelitatis: peccator ad lu
forte excellit. scli in oꝑis ꝓfunditate. ⁊ in
fid̾i assertione. ⁊ in gr̃e cõmendatione.
seu spei subleuatione. In oꝑis ꝓfundita¬
ne: qr paulus in lege ⁊ ꝓpħis ꝑitus: ad fi¬
dei catholice assertionem congrna aue¬
toritatũ legis ⁊ ꝓpħie induxit testimo¬
nia. ut eẽt basis: sub columpna. In gre
cõmendatione: sen spei subleuatione:
quia contra suꝑbos ⁊ arrogantes ⁊ de suis
oꝑib p̃sumentes: ꝓ cõmendanda di gr̃a
fortit̾. prudent̃. atq acrit̾ dimicauit.¬

Expanded text:
velut triplici fune, circumligata , de lacu velut triplici fune, circumligata , de lacu ignorantiae et infidelitatis peccator ad lucforte excellit, scilicet in operis profunditate, in fidei assertione et gratiae commendatione, seu spei sublevatione: In operis profunditane, quia Paulus in lege et prophetis peritus ad fidei catholicae assertionem congrua auctoritatum legis et prophetiae induxit testimonia, ut esset basis sub columna; in gratiae commendatione, seu spei sublevatione, quia contra superbos et arrogantes, et de suis operibus praesumentes, pro commendanda Dei gratia fortiter, prudenter atq
Abbreviated transcription (Latin):
rerum requirenda
sunt prius. ut ear̃
noticia plenior pos¬
demum facilius po¬
terit cause racio de¬
clarari: si eiꝰ origo
discatur. Si gͦ episto¬
larum scripture post eugłium edite.
modum ⁊ racionẽ ostenderimus: pot̾it
uideri uerũ quod dicimus. Scienduor
gͥ quod sicut in uet̾i testam̃to post le¬
gis mosaicȩ eruditionẽ. ubi culturȩ di¬
uine mandata continebantur. ꝓpħica
doctrina fuit necessaria. que rediuiua
popłi peccata supplicioꝵ denuntiatio¬
ne compesceret: atq eundẽ ppłm bono¬
rũ reꝓmissionib ad obediendum. ac ser¬
uiendũ do uiuenti cõmoneret: ita in no¬
uo testam̃to post engłm. in quo xp̃iane
religionis ordo ⁊ ꝑfecte sc̃ĩtatis doctrina
traditur: epistolaꝵ pauli ⁊ alioꝵ ꝑutilis
secuta ẽ doctrina. ut eccłiam di contra
hereticas p̃muniret prauitates. ⁊ suborien¬
tia uicia resecaret. ⁊ post futuras questio¬
nes excluderet. hii sunt pann qͥ ad extra¬
hendum ierennã de lacu funib circũliga

Expanded text:
rerum requirenda sunt prius, ut earum notitia plenior habdemum facilius poterit causae ratio declarari, si ejus origo discatur. Si ergo epistolarum scripturae post Evangelium editae modum et rationem ostenderimus, poterit videri verum quod dicimus. Sciendum igitur quod sicut in Veteri Testamento post legis Mosaicae eruditionem, ubi culturae divinae mandata continebantur, prophetica doctrina fuit necessaria, quae rediviva populi peccata suppliciorum denuntiatione compesceret, atque eumdem populum bonorum repromissionibus ab obediendum ac serviendum Domino viventi commoneret, ita in Novo Testamento post Evangelium, in quo Christianae religionis ordo et perfectae sanctitatis doctrina traditur, Epistolarum Pauli et aliorum perutilis secuta est doctrina, ut Ecclesiam Dei contra haereticas communiret pravitates, et suborientia vitia resecaret, et post futuras quaestiones excluderet. Hi sunt panni, qui ad extrahendum Jeremiam de lacu, funibus circumligat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dictoꝵ testam̃toꝵ consonantiã declara¬
uit. Est enĩ rota inmedio rote: sic̃ uidit
erechiel. Ex p̃dictis itaq patet: mysterii
euidentissima racio. qua epłas .xiiii. con
scͥpsit. ⁊ distincte .x. ad eccłias . iii. ad ꝑso¬
nas direxit. Uñ quorundã insama ꝑcuti¬
tur. dicentiũ epłam que ad hebreos scri¬
bitur. ñ fuisse pauli. s barnabe. uł clem̃¬
tis. uł tertulliam. uł luce. quos inh̾c erro¬
rẽ occasio dedux̃ huiꝰmodi. quia nec salu¬
tatio eiꝰ nomine intitulata p̾scribit᷑. ⁊ lon¬
ge facundiore ⁊ splendidiore stilo q̃ cet̾e:¬

Expanded text:
m consonantiam declaravit. Est enim rota in medio rotae, sicut vidit Ezechiel. Ex praedictis itaque patet mysterii evidentissima ratio, qua Epistolas XIV scripserit et distincte X ad Ecclesias, IV ad personas direxerit. Unde quorumdam insania repercutitur, dicentium Epistolam, quae ad Hebraeos scribitur, non fuisse Pauli, sed Barnabae, vel Clementis, vel Tertulliani, vel Lucae. Quos in hunc errorem occasio deduxit hujusmodi, quia nec salutatio ejus nomine intitulata praescribitur, et longe facundiore et splendidiore stylo quam caete
Abbreviated transcription (Latin):
hii ab ipso apło st̃ conuersi.
qui p̃cepto dm̃ admonitus.¬
resedit apud corinthios: ꝑ¬
annũ unũ ⁊ menses sex do
uersi sunt. ut . s. debaptistis

Expanded text:
hi ab ipso Apostolo sunt conversi, qui praecepto Domini admonitusresedit apud Corinthios annum unum et menses sex, dobversi sunt, ut scilicet de baptistis
Abbreviated transcription (Latin):
citis. quasi. Ita reliquias¬
in hoc tempore ñ repulit
dñs. s saluauit si c̃ tẽpore¬
helie multos sibi reserua¬

Expanded text:
citis. Quasi dicat: ita reliquiasin hoc tempore non repulit Dominus, sed salvavit; sicut temporeEliae multos sibi reserva
Abbreviated transcription (Latin):
bel uxor eiꝰ ꝑseudo ꝓpħis credentes. ꝓpħas dĩ ꝑ¬
sequebantur: qui inspelimeis se occultabant.
⁊ ipse idem achab ⁊ iezabel ppłm ad ydolatri¬
am hortabantur. s ostendit d̾s helie qđ non
remanserat solus. ⁊ hoc ẽ quod ait. Annescitiᷤ
ꝗd dicit scͥptura .s. liber regũ. inhelia .i. ubi de
helia loquit᷑ .s. quẽ admodũ int̾pellat .i. int̾ se
⁊ illos. dm̃ udicẽ uocat. aduersũ isrł: dicens.¬

Expanded text:
bel uxor ejus pseudoprophetis credentes, prsequebantur, qui in speluncis se occultabant, et ipsi item Achab et Jezabel populum ad idololatriam hortabantur, sed ostendit Deus Eliae quod non remanserat solus, et hoc est quod ait: An nescitis quid dici Scriptura, id est liber Regum, in Elia, id est ubi de Elia loquitur, scilicet quemadmodum interpellat, id est inter se et illos Deum judicem vocat, adversum Israel, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
gentes quia sine lege erãt.
Uł modo sunt ñ gentes:
quia ñ gentiliter uiuuã
Inuidia enĩ iudeis est
dicunt. ⁊ ꝓmissiones ⁊

Expanded text:
gens, quia sine lege erant. Vel modo sunt non gens, quia non gentiliter vivunt. Invidia enim Judaeis est, dicunt, et promission
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. ⁊ legalia apseudo apłis nunquã recipiant.
his nec se apłm nominat. quia nnquã de eo mi¬
mis uł contra eũ senserant. Ideo gͦ dignitatem
supprimit: quia de eo recte sentiebant. lest in¬
tentio apłi in hac epła: cohortari philippenses ad
patientiã. contra tͥbulationes. ⁊ ad constantiã
contra pseudo p̃dicatores. Nodus tał. More soli¬
to salutationẽ premittit. Deinde grãs dõ agit
ꝓ eis. implorans eis maiora bona. ut inuirtutib̾
crescentes: ad ꝑfectionẽ ꝑueniant. Deinde ad pa¬
cientiã tͥbulationũ monet exemplosuo ⁊ xp̃i.
Postea ut sibicaueant a uersutiis pseudo apł̃oꝵ.
Tandẽ moralẽ ammonitionẽ interserit. ⁊ ꝓpe finem
de gr̃a quã sibi romã ꝑ epafroditũ miserant gau.¬
dere se dicit. P remittens gͦ salutationem: ait.

Expanded text:
fecit et legalia a pseudoapostolis nunquam recipiant. Is nec se Apostolum nominat, quia nunquam de eo minus vel contra eum senserant. Ideo ergo dignitatem supprimit, quia de eo recte sentiebant. Et est intentio Apostoli in hac Epistola cohortari Philippenses ad patientiam contra tribulationes, et ad constantiam contra pseudopraedicatores. Modus talis: More solito salutationem praemittit, deinde gratias agit Deo pro eis, implorans eis majora bona, ut virtutibus crescentes ad perfectionem perveniant. Deinde ad patientiam tribulationum monet exemplo suo et Christi, et postea ut sibi caveant a versutiis pseudoapostolorum, tandem moralem admonitionem interserit, et prope finem de gratia quam sibi Romam per Epaphroditum miserant gaudere se dicit. Praemittens ergo salutationem ait
Abbreviated transcription (Latin):
aulus ⁊ timotheus. Hanc epłam
scribit apłe philippensib. Phi¬
lippenses aũ funt macedones. qͥ
accepto uerbo p̃dicationis ab apło:
firmi infide fuert̃. nec pseudo¬
apłos receꝑunt. Uñ: eos laudat
p̃sens ñ potest: munit eos contra duplex bellũ.¬

Expanded text:
aulus et Timotheus. Hanc Epistolam scribit Apostolus Philippensibus. Philippenses autem sunt Macedones, qui accepto verbo praedicationis ab Apostolo firmi in fide fuerunt, nec pseudoapostolos receperunt. Unde eos laudat praesens non potest, munit eos contra duplex bellu
Abbreviated transcription (Latin):
firmans quicqͥd illi . s. archippus ⁊ epafras docu¬
erant. Et ẽ intentio eius in hac epła: confirma¬
re colosenses in eadẽ fide ⁊ doctrina: quã adis¬
cipulis euis acceꝑant. ⁊ non maliquo preter
xp̃m spẽ ponendam eẽ docere Modus tractan¬
ditalis ẽ.Solito more: salutationẽ p̃mittit.
qua p̃missa de bonis eoꝵ grãs agit. Et fidem ⁊
dilectionẽ eoꝵ cõmendans: orat ut ꝑficiant᷑
in xp̃o. cirius beneficia: ⁊ pͥmatũ scd̃m utrãq
naturã cõmendat. Demde. sin ministerii digni¬
tatẽ cõmemorans: monet: ne ꝑ philosophiam
uł legis cerimonias seducti: axp̃o recedant.
Tandẽ: ⁊ om̃s simul: ⁊ separatĩ scd̃m sexus ⁊ eta
tes: ⁊ conditiones moralit̾ instruit. Infine: ar-¬
chippum cõmonet: sollicitũ fore. suscepti mi¬
nisferii. Premittens autẽ salutationem: ait.
aulus a

Expanded text:
firmans quidquid illi, scilicet Archippus et Epaphras docufirmans quidquid illi, scilicet Archippus et Epaphras docuerant. Et est intentio ejus in hac Epistola confirmare Colossenses in eadem fide et doctrina, quam a discipulis ejus acceperant, et non in aliquo praeter Christum spem ponendam esse docere. Modus tractandi talis est: Solito more salutationem praemittit: qua praemissa, de bonis eorum gratias agit, et fidem et dilectionem eorum commendans, orat ut perficiantur in Christo, cujus beneficia et primatum secundum utramque naturam commendat. Deinde sui ministerii dignitatem commemorans, monet ne per philosophiam vel legis caerimonias seducti, a Christo recedant. Tandem et omnes simul et separatim secundum aetates, et sexus et conditiones moraliter instruit. In fine Archippum commonet, sollicitum fore suscepti ministerii. Praemittens autem salutationem, ait: Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc epłam scribit apłe colo¬
sensib. Colosenses autẽ sunt
asiam. quib non ipse apłe p̃
dicauit: s enis discipłi: archip¬
pus ⁊ epafras. Archippus uͦ: meis ministeriũ
acceꝑat. Epafras autẽ ab eis oriundus. ab a¬
postolo instructus: doctrinã archippi confir¬
mauerat. archippo gͦ predicante. ⁊ p̃dica¬
tionẽ enis epafra confirmante: gr̃am xp̃i
os euertẽ intebantur: carnales obseruanti¬
as p̃dicantes.⁊ philosophicis disputationibus
simplicitatẽ eoꝵ irretire conantes. his gͥ suꝑ
uenientib. ⁊ carnales obseruantias p̃dicanti¬
bus: indubium illis uenerat. quib potius cre¬
dendũ eẽt. Uñ paulus cuiꝰ auctoritas celebriserat
quasi mediꝰ iudicat. que pars potiꝰ sit tenẽda.
scribens eis ab epheso. Describit autẽ xp̃m ⁊ eius
beneficia. ostendens. quomͦ sufficiens ẽ ad omĩa.
Carnalia uͦ ꝓrsus imꝓbat. ut deinceps sincere
xͥ fidẽ teneant. Instruxit etiã eos moralit̾. con¬

Expanded text:
Hanc Epistolam scribit apostolus Colossensibus. Colossenses autem sunt Asiani, quibus non ipse Apostolus praedicavit, sed ejus discipuli Archippus et Epaphras. Archippus vero in eos ministerium acceperat; Epaphras autem ab eis oriundus ab Apostolo instructus, doctrinam Archippi confirmaverat. Archippo ergo praedicante, et praedicationem ejus Epaphra confirmante, gratiam Christi os evertere nitebantur, carnales observantiaedicantes et philosophicis disputationibus simplicitatem eorum irretire conantes. His igitur supervenientibus, et carnales observantias praedicantibus, in dubium illis venerat, quibus potius credendum esset. Unde Paulus, cujus auctoritas celebris erat, quasi medius judicat quae potius sint tenenda, scribens eis ab Epheso. Describit autem Christum et ejus beneficia, ostendens quomodo sufficiens est ad omnia. Carnalia vero prorsus improbat, ut deinceps sincere fidem Christi teneant. Instruit etiam illos moraliter, con
Abbreviated transcription (Latin):
Paulus. Cognito om¬
nib nomine. apłe¬
postolus
dignitate: recte hic
discipłos suos p̃dica¬
uerat. ecce auctoritaᷤ
tatẽ di. quod ñ pseu¬
do sunt. ⁊ timotheus¬
frat̃. qui ẽ uir mag¬
ne auctoritatis hec

Expanded text:
Paulus, cognito omnibus nomine, apostolus dignitate. Recte hic discipulos suos pverat. Ecce auctoritas tatem Dei, quod non pseudo sunt. Et Timotheufrater, qui est vir magnae auctoritatis haec
Abbreviated transcription (Latin):
eccł̃iȩ scindentel.⁊ lacram̃toꝵ¬
uirtutẽ ⁊ usũ exministroꝵ
m̾̃itis udicantes. Putabant¬
enĩ sacram̃ta maioris eẽ ustis.
siꝑ bonos tractarent᷑. maioris

Expanded text:
Ecclesiae scindentes, et sacramentovirtutem, et usum ex ministrorum meritis judicantes. Putabantenim sacramenta majoris esse usus, si per bonos tractarentur, majoris
Abbreviated transcription (Latin):
affirmat etiã eos cognouisse. Quasi. Om̃s qui¬
dem audiert̃. s de uideis specaliter dico.
Huunquid isrł ñ cogno¬
uit: Cognouit utiq. qͥa
moyses qui pͥmus .i. ma¬
uiiiqMximus fuit inter illos
dicit eos cognonisse. Uł
eũ dixerunt. Isrł antẽ¬

Expanded text:
Omnes quidem audierunt, sed de Judaeis specialiter dico: Nunquid Israel non cognovit? cognovit utique. Quia Moyses qui primus, id est maximus, fuit inter alios dicit eos cognovisse. Veleum dixerunt. Israe
Abbreviated transcription (Latin):
futurum fuerat dixit. non quod iam fac¬
tum atq completũ eẽt. sicut ⁊ ipse ꝓpħa qͦ
usus ẽ teste non ait exiturus est. s exiit
sonuseoꝵ quod nnq nondũ erat factum.
Dicendo gͦ eoꝵ: non solũ de apłis. s de eorũ
posteris intelligi uoluit sicut ⁊ illad: non
solum apłis dicitur. Testes mͥ eritis usq ad

Expanded text:
fuerat futurum praedixit, non quod jam factum atque completum esset, sicut et ipse Propheta quo usus est teste, non ait exiturus est. Sed exiit sonus eorum, quod utique nondum erat factum. Dicendo ergo, eorum non solum de apostolis, sed de eorum praeteritis intelligi voluit, sicut et illud non solum
Abbreviated transcription (Latin):
ditione: seruus.
a dignitate:
apłs. ab officio:
segregatus in eu¬
uangłium dei.
Ex nomme au¬
tem laudẽ sorti¬
tur. si uis ipsiuᷤ
nominis. ⁊ racio
impositionis. animad¬
uertatur. Paulus em̃
ebraice: quietus grece.
modicus latine: sonat.
id est hoc nom̃ paulus.
quod ẽ ebraicum ori¬
gine. ⁊ inuentione: ñ
terminatione: imposi¬
tum ẽ apło ꝓprie inno¬
tam gemine uirtutis.
.s. modicitatis. ⁊ quietiᷤ.
quarũ alt̾am: notat
hoc nomen generali
appellatione: ap̃ grecos.
.i. quietem. alt̾am ap̃
latinos.i modicitatem.
hoc enĩ nom̃ paulus:
cum sit appellatiuũ
apud grecos: ebreos. ⁊¬

Expanded text:
ditione, servus; a dignitate, apostolus; ab officio, segregatus in Evangelium Dei. Ex nomine autem laudem sortitur; si vis ipsius nominis et ratio impositionis animadvertatur. Paulus enim Hebraice, quietus Graece, modicus Latine sonat, id est hoc nomen Paulus, quod est Hebraicum origine et inventione, non terminatione, impositum est Apostolo proprie in notam geminae virtutis, scilicet modicitatis et quietis, quarum alteram notat hoc nomen generali appellatione apud Graecos, id est quietem; alteram, apud Latinos, id est modicitatem. Hoc enim nomen Paulus, cum sit appellativum apud Graecos, Hebraeos
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ subditur moralis ãmonitio: cũ iteratio¬
ne benedictionis. Premittens autẽ salutatio¬
nẽ contra pseudo suꝑbrã: paulũ. ⁊ contra
eoꝵdem p̃sumptionẽ: apłm se nominat. di¬
cens. P aulꝰ apłs¬
tẽ dĩ:. ñ hominũ. qͥa
non ab hominibus¬
sus. ⁊ timotheus fr̃.¬
qͥiuit cum prima
epła ad corithios.
ł⁊ renuntiauit apło
omnia que fiebant
ponit᷑: ut sciant¬

Expanded text:
dem subditur moralis admonitio cum iteratiodem subditur moralis admonitio cum iteratione benedictionis. Praemittens autem salutationem, contra pseudosuperbiam Paulum, et contra eorumdem praesumptionem Apostolum se nominat dicens: Paulus Apostem Dei, non hominum, quia non ab hominibussus; et Timotheus fraivit cum prima Epistola ad Corinthios, et renuntiavit Apostolo omnia quae fiebant ponitur, ut scian
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̃ hancitẽ
epistolam scribit apłc corm¬
thiis. quorũ quidã. ꝑ p̃ce¬
dentem epistolam: ⁊ si pͥ¬
mo contͥstati: postea tam̃
emendati fuerant. ⁊ multa
ꝓnomine xͥ passi. Aliqui
pseudo apłos. ostendendo deceptionẽ pre¬
dicationis eoꝵ. ⁊ se multis modis cõmendãs.
Notat etiã ilos inelemosinis parcos. Preci
pit quoq correctũ fornicatorẽ recipi: quẽ
ꝓponit. docens eos ñ debere egre ferre cũ
ipse ꝓalioꝵ salute ꝑiculis cotidie.⁊ morti
fubuiceat. Est igit᷑ intentio eiꝰ inhac epła ĩcor¬
rectos corrigẽ. ⁊ correctos adult̾iora ꝓuocare.⁊
psendo cũ sui cõmendatione depͥmere. Moduᷤ
tractandi talis ẽ. More solito salutationẽ pre¬
mittit. Denide: debonis ꝑ gr̃am collatis grãs
dõ agit: loquens ꝑfectis. Post ad passionis to
lerantiã sui exemplo inuitat. postea pseu¬
do apłos depͥmendo redarguit. detegens eoꝵ¬
uersutias. ⁊ se multis modis cõmendat. Tan¬

Expanded text:
c. Hanc item epistolam scribit Apostolus Corinthiis, quorum quidam per praecedentem Epistolam, etsi primo contristati, postea tamen emendati fuerant, et multa pro nomine Christi passi. Aliqui pseudoapostolos ostendendo deceptionem praedicationis eorum, et se multis modis commendans. Notat etiam illos in eleemosynis parcos. Praecipit quoque correctum fornicatorem recipi, quem proponit, docens eos non debere aegre ferre, cum ipse pro aliorum salute periculis quotidie et morti subjaceat. Est ergo intentio ejus in hac Epistola incorreione deprimere. Modus tractandi talis est: More solito salutationem praemittit; deinde de bonis per gratiam collatis gratias Deo agit, loquens perfectis; post ad tolerantiam passionis suae exemplo invitat; postea pseudoapostolos deprimendo redarguit, detegens versutias eorum, et se multis modis commendat; tan
Abbreviated transcription (Latin):
mine da
Paulus a cõ¬
ditione: seruus.
a dignitate:
apłs. ab officio.
segregatus in eu¬
uangłium dei.
Ex nomme au¬
tem laudẽ sorti¬
tur. siuis ipsiuᷤ
nominis. ⁊ racio
impositionis: animad¬
uertatur. Paulus enĩ
ebraice. quietus grece.
modicus latine: sonat.
id est hoc nom̃ paulus
quod ẽ ebraicum ori¬
gine. ⁊ inuentione: ñ
terminatione: imposi¬
tam gemine uirtutis.
.s modicitatis. ⁊ quietiᷤᷤ
quarũ alt̾am: notat
hoc nomen generali
appellatione: ap̃ grecos.
.i. quietem. alt̾am ap̃
latinos .i. modicitatem.
hoc enĩ nom̃ paulus:
cum sit appellatiuũ
apud grecos: ebreos. ⁊
latinos: impositũ apło:
ꝓpͥum fuit. qui ut ait
beda suꝑ actus apłicos.¬
anno passionis ⁊ resur¬
rectionis xp̃i: ad fidẽ
uenisse ꝓbatur:. Tercio
xp̃i passionẽ: apostola¬
tum gentiũ cũ barna¬
ba. ⁊ parili uocabulũ
accepisse. Prius enim
uocabatur: saulus: a
saule ꝑsecutore. qr fic̾
ille dauid: ita hic eccłi¬
am xp̃i ẽ ꝑsecutus. Qr¬

Expanded text:
mine, Paulus; a conditione, servus; a dignitate, apostolus; ab officio, segregatus in Evangelium Dei. Ex nomine autem laudem sortitur; si vis ipsius nominis et ratio impositionis animadvertatur. Paulus enim Hebraice, quietus Graece, modicus Latine sonat, id est hoc nomen Paulus, quod est Hebraicum origine et inventione, non terminatione, impositam geminae virtutis, scilicet modicitatis et quietis, quarum alteram notat hoc nomen generali appellatione apud Graecos, id est quietem; alteram, apud Latinos, id est modicitatem. Hoc enim nomen Paulus, cum sit appellativum apud Graecos, Hebraeos et Latinos, impositum Apostolo proprium fuit, qui, ut ait Beda super Actus apostoloanno passionis et resurrectionis Christi ad fidem venisse perhibetur; tertioi passionem apostolatum gentium cum Barnaba, et Pauli vocabulum accepisse. Prius enim vocabatur Saulus a Saule persecutore, quia sicut ille David, ita hic Ecclesiam Dei est persecutus. Quar
Abbreviated transcription (Latin):
eos grãs agit. Deinde increpat illos: qui de bap¬
tistis se iactabant. Post retrahit eos ab amore ter¬
rene sapĩe. Deinde redarguit eos: de forncatore.
quẽ int̾ se ẽẽ ferebant. Deinde increpat eos qui
deliũ examina requirebant. Postea instruit eos
de matͥmoniis. ⁊ de ꝑceptione eu caristie: ubi
plurimũ errabant. ⁊ dealiis plurib. Circa finẽ
uͦ. subdit᷑ moralis ammonitio. Premittit aut̃
salutationẽ: dicens. Paulus uocatis .i. electus¬
candũ gentib xp̃m. Uel uocatus .i. ab hominibꝰ
incipit qͣm ad romanos. quia alia causa ẽ hic
quã ibi. hic enĩ non uocat se seruũ: sicut ibi.
quia opus erat hic potuis auctoritate ⁊ ꝯmen¬
datione contra suꝑbiam corinthioꝵ. apud quos

Expanded text:
eos gratias agit. Deinde increpat illos qui de bapeos gratias agit. Deinde increpat illos qui de baptistis se jactabant, post retrahit eos ab amore terrenae sapientiae. Deinde redarguit eos de fornicatore quem inter se esse ferebant. Deinde increpat eos quiadelium examina requirebant. Postea instruit eos de matrimoniis, et de perceptione Eucharistiae, ubi plurimum errabant, et de aliis plurimis. Circa finem vero subditur moralis admonitio. Praemittit autem salutationem dicens: Paulus candum Christum. Vel, vocatus, id est ab hominibus incipit quam ad Romanos, quia alia causa est hic quam ibi. Hic enim non vocat se servum sicut ibi, quia opus erat hic potius auctoritate, et commendatione contra superbiam Corinthiorum apud quos
Abbreviated transcription (Latin):
magis uł minꝰ bonos darent᷑.
Ita quoꝙ subuers erant: nt
contempto apło de sapientibꝰ
scłi se iactarent: quoꝵ eloquen¬
tia ⁊ t̾reua philosophia delec¬
tabantur. ut subnomine xp̃i
his imbuerentur que contͣria
ft̃ fidei. Inflati quoq erant eo
qđ non iret adillos apłc. form¬
catorem quoq qͥ uxorem patͥs
tenebat int̾ se ẽẽ patiebantur¬
Sunt ⁊ alia capitula insins lo¬
affectu scribit eis apłc. aliqͣn¬
et nostłO. do cõmonens. aliquãdo blan¬
diens. aliquando arguens. Nã multe st̃ cause
tib ad fidẽ rect̃ã. ⁊ auiciis ⁊ aliis peccatis adbo¬
nos mores reuocare: ⁊ meis confirmare. Modus
talis. huie epłe sic̃ ⁊ aliis salutationem p̾scribit.
⁊ nom̃ suũ quod celebre erat omnib gentibus
p̃ponit: ut magistri nomine audito. acquies¬
cant correctioni. ⁊ quia eis uilis erat apponit
dignitatis nomma. ñ humilitatis ut seruus.
Post salutationẽ ꝓ bonis eoꝵ qͥ bomerant inter

Expanded text:
magis vel minus bonos darentur. Ita quoque subversi erant ut contempto Apostolo de sapientibus saeculi se jactarent, quorum eloquentia et terrena philosophia delectabantur, ut sub nomine Christi his imbuerentur quae contraria sunt fidei. Inflati quoque erant eo quod non iret ad eos Apostolus. Fornicatorem quoque qui uxorem patris tenebat inter se esse patiebantuSunt et alia capitula in suis loatis affectu scribit eis Apostolus, aliquando commonens, aliquando blandiens, aliquando arguens. Nam multae sunt causae tibus ad fidem rectam, et a vitiis et aliis peccatis ad bonos mores revocare, et in eis confirmare. Modus talis, huic Epistolae sicut et aliis salutationem praescribit, et nomen suum quod celebre erat omnibus gentibus, praeponit ut magistri nomine audito acquiescant correctioni, et quia eis vilis erat apponit dignitatis nomina non humilitatis, ut servus, post salutationem pro donis eorum qui boni erant inter
Abbreviated transcription (Latin):
rerum requirenda
sunt prius. ut ear̃
noticia plenior pos¬
demum facilius po¬
terit cause racio de¬
clarari: si eiꝰ origo
discatur. Si gͦ episto¬
larum scripturȩ post eugłium edite.
modum ⁊ racionẽ ostenderimuis: pot̾it
uideri uerũ quod dicimus. Scienduor
gͥ quod sicut in uet̾i testam̃to post le¬
gis mosaice eruditionẽ. ubi culture di¬
uine mandata continebantur. ꝓpħica
doctrina fuit necessaria. que rediuina
popłi peccata supplicioꝵ demntiatio¬
ne compesceret: atq eundẽ ppłm bono¬
rũ repmissionib ad obediendum. ac ser¬
uiendũ d̃o uiuenti cõmoneret: ita in no¬
uo testam̃to post eugłm. in quo xp̃iane
religionis ordo ⁊ ꝑfecte sc̃ĩtatis doctrina
traditur: epistolaꝵ pauli ⁊ alioꝵ ꝑutilis
secuta ẽ doctrina. ut eccłiam d̃i contra
hereticas p̾muniret prauitates. ⁊ suborien¬
tia uicia resecaret. ⁊ post futuras questio¬
nes excluderet. hii sunt panm qͥ ad extra¬
hendum ierennã de lacu funib circũliga

Expanded text:
rerum requirenda sunt prius, ut earum notitia plenior habdemum facilius poterit causae ratio declarari, si ejus origo discatur. Si ergo epistolarum scripturae post Evangelium editae modum et rationem ostenderimus, poterit videri verum quod dicimus. Sciendum igitur quod sicut in Veteri Testamento post legis Mosaicae eruditionem, ubi culturae divinae mandata continebantur, prophetica doctrina fuit necessaria, quae rediviva populi peccata suppliciorum denuntiatione compesceret, atque eumdem populum bonorum repromissionibus ab obediendum ac serviendum Domino viventi commoneret, ita in Novo Testamento post Evangelium, in quo Christianae religionis ordo et perfectae sanctitatis doctrina traditur, Epistolarum Pauli et aliorum perutilis secuta est doctrina, ut Ecclesiam Dei contra haereticas communiret pravitates, et suborientia vitia resecaret, et post futuras quaestiones excluderet. Hi sunt panni, qui ad extrahendum Jeremiam de lacu, funibus circumligat
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ p̾mittit. Deinde grãs agit dło: exponens
pͥus beneficia humano geñi p̾stita. post ipsis
apł̃is specialit̾ indulta. Deinde ephesiis ipsis. os-¬
tendens a quo.⁊ ad quid uocati sint. Beinde xp̃i
dignitatẽ ⁊ p̃lationẽ ostendit. Postea ad patien¬
tiam ⁊ caritatẽ eos inuitat. unitatẽ fidei ⁊ eccłe
cõmendans ⁊ dona gr̃e enum̾ans. Taudem ad
certam̃ exhortans. contra pͥncipes tenebrarũ:
militie xͥane armaturã describit. Prius gͦ salu¬
tans. ⁊ se noto nomine sig̾cans: ait. Paulus¬
aulus apo.¬

Expanded text:
tionem praemittit. Deinde gratias agit Deo, exponens tionem praemittit. Deinde gratias agit Deo, exponens prius beneficia humano generi praestita, post ipsis apostolis specialiter indulta, deinde Ephesiis ipsis ostendens a quo et ad quid vocati sint. Deinde Christi dignitatem et praelationem ostendit, postea ad patientiam et charitatem eos invitat, unitatem fidei et Ecclesiae commendans et dona gratiae connumerans. Tandem ad certamen exhortans contra principes tenebrarum, militiae Christianae armaturam describit. Prius ergo salutans, et se noto nomine significans, ait: Paulus apo
Abbreviated transcription (Latin):
aulus apłc. ⁊ c̾. Hanc tpis¬
tolam scribit apłe ephesiis.
E phesii aut̃ funt asiam hii
ꝑ paulũ non fundati. s con¬
firmati fuerant infide. Cos
enĩ non fundauit apłc in
fide. s confirmauit. Multa enĩ ꝓeis passus
aꝑfidis. qui post confirmationẽ fi̾r miter
steterant. infide ⁊ in bonis oꝑib. his scri¬
bit apłc aroma: de carcere ꝑtiticum. cõfor¬
tatoriã epłam. cũ ult̾ius nonẽẽt eos uisu¬
rus: ⁊ sciens eos eẽ bouos. ñ arguit de culpa
s ne relabant᷑ timendũ erat. Qui enim
stat cade potest. & quia nullus adeo ꝑ¬
fectus ẽ. qui crescere ñ possit: eos ad ult̾i¬
ostendit de quo statu ad quã dignũ uocati st̃
dicens. omĩa bñficia eis uł apłis ipsis uł toti
humano gen̾i data: ꝑ solã dĩ gr̃am fore colla¬
bonis habitis confirmare. ⁊ adult̾iora ꝓuocare
nec ñ ⁊ ad humilitatẽ actionẽq gr̃ãꝵ informa¬
re Modus tractandi. talis ẽ. De more suo saluta¬

Expanded text:
aulus apostolus. Hanc Epistolam scribit Apostolus Ephesiis. Ephesii autem sunt Asiani: hi per Paulum non fundati, sed confirmati fuerant in fide. Eos enim non fundavit Apostolus in fide, sed confirmavit, multa pro eis passus a perfidis, qui post confirmationem firmiter steterant in fide et in bonis operibus. His scribit Apostolus a Roma de carcere per Tychicum confortatoriam Epistolam, cum ulterius non esset eos visurus: et sciens eos esse bonos, non arguit de culpa, sed ne relabantur timendum erat. Qui enim stat cadere potest, et quia nullus adeo perfectus est qui crescere non possit, eos ad ulteriostendit de quo statu ad quem dignum vocati sunt, dicens, omnia beneficia eis vel apostolis ipsis, vel toti humano generi per solabonis habitis confirmare, et ad ulteriora provocare, nec non et ad humilitatem actionemque gratiarum informare. Modus tractandi talis est: De more suo saluta
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ⁊ duricie. suꝑbientis audacia uoluntatis
inflixit. Si gͦ dicitur ñ possunt uidei credẽ
quia ysaias p̃dixit. Respondeo Imino ñ posst̾:
uiribus attͥbuerent. ut negarent sibi esse¬
dũ. Quot quot enĩ tam suꝑbe sapiunt. ñ
possunt credere in xp̃m. non quia mutari
homines in melius non possunt: s quãdiu
talia sapiunt nonpossunt crede. Sicut gͦ
quod ds se ipsum negare non potest. laus
est uoluntatis diuine ita quod illi non
pot̾ant credere. culpa est uoluntatis humane
Si quis istã questionẽ melius nouit exponere
absit. ut non sim paratior discere qͣm docere.¬
Sequit᷑. Ergo. Quasi¬
rgo fides Quia aliquis credit au¬

Expanded text:
tatis et duritiae superbientis audacia et voluntatis, inflixit. Si ergo dicitur, non possunt Judaei credere, quia Isaias praedixit, respondeo imo non possunt viribus attribuerent, ut negarent necessadum. Quotquot enim tam superbe sapiunt non possunt credere in Christum, non quia mutari homines in melius non possunt, sed quandiu talia sapiunt, non possunt credere. Sicut ergo quod Deus seipsum negare non potest, laus est voluntatis divinae, ita quod illi non poterant credere culpa est voluntatis humanae. Si quis istam quaestionem melius novit exponere, absit, ut non sim paratior discere quam docere. Ergo quasi dicat quia aliquis credit
Abbreviated transcription (Latin):
penis ẽ mͥ. dico gͦ. quia tot auctoritatibus
confutauit uideos: insultare posst̾ gentes
dicentes. eos ex toto repulsosẽe. contra quos
incipit sic. Dico ergo.
credulum ostendit: ne om

Expanded text:
ers. 1.-- Dico ergo. Quia tot auctoritatibus confutavit Judaeos, insultare possent gentiles, dicentes eos ex ncipit sic: Dico ergo, credulum ostendit, ne omn
Abbreviated transcription (Latin):
atis quicqͥd boni est
uob̃̾. Paulus inquam¬
scribit ułmandat.
uł ego paulus scribo.
sine mando. omnibꝰ¬
qui ft̃ ephesi scĩs. exer¬
bus. fide recta que ẽ

Expanded text:
tis quidquid boni est vobis. Paulus, inquamscribit vel mandat, l ego Paulus scribo sive mando omnibsunt Ephesi sanctis exerbus fide recta quae est
Abbreviated transcription (Latin):
epistolam scribit apłc cori¬
thiis. quorũ quidã. ꝑ p̃ce¬
dentem epistolam: ⁊ si pͥ¬
mo contͥstati: postea tam̃
emendati fuerant. ⁊ multa
ꝓnomine xͥ passi. Aliqui
pserdo apłos. ostendendo deceptionẽ pre-¬
dicationis eoꝵ. ⁊ se multis modis cõmendãs.
Notat etiã illos inelemosinis parcos. Preci
pit quoq correctũ fornicatorẽ recipi: quẽ
ꝓponit. docens eos ñ debere egre ferre cũ
ipse ꝓalioꝵ salute ꝑiculis cotidie.⁊ morti
subiaceat. Est igit᷑ intentio eiꝰ in hac epła ĩcor¬
rectos corrigẽ. ⁊ correctos ad ult̾iora ꝓnocare.⁊

Expanded text:
epistolam scribit Apostolus Corinthiis, quorum quidam per praecedentem Epistolam, etsi primo contristati, postea tamen emendati fuerant, et multa pro nomine Christi passi. Aliqui pseudoapostolos ostendendo deceptionem praedicationis eorum, et se multis modis commendans. Notat etiam illos in eleemosynis parcos. Praecipit quoque correctum fornicatorem recipi, quem proponit, docens eos non debere aegre ferre, cum ipse pro aliorum salute periculis quotidie et morti subjaceat. Est ergo intentio ejus in hac Epistola incorr
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ꝑfecta caritas foras mittit: ẽ etiã seruitus
simul foras cũ eo mittenda est ⁊ alius timor ca¬
stus ꝑmanens inscłm scł̃i. Cui adiuncta ẽ alia
seruitus. qua miro ⁊ ineffabili s tam̃ uero mͦ¬
sic serui sumꝰ. ut lib̃i simus. serui. s. timore ca¬
sto. ad quẽ ꝑtinet seruitus intrans ingaudiũ¬

Expanded text:
quem perfecta charitas foras mittit. Est etiam servitus simul cum eo foras mittenda. Et alius timor castus permanens in saeculum saeculi: cui adjuncta est alia servitus, qua miro et ineffabili modo, sed tamen vero sic servi sumus, ut liberi simus servi, scilicet timore casto, ad quem pertinet servitus intrans in gaudiu
Abbreviated transcription (Latin):
aulus ⁊ timotheus.
Timotheũ apponit: qͥa
hunc erat adeos missu¬
cõmendans. ut eadem
que scribit. ab eobene

Expanded text:
aulus et Timotheus. Timotheum apponit, quia hunc erat ad eos missucommendans, ut eadem quae scribit ab eo bene
Abbreviated transcription (Latin):
huc. ⁊ sc̃s scĩficetur ad huc. Ecce uemo cito
et merces oxa mecum est. reddere unicuiꝙs¬
iohannies qui sciens suꝑuenisse sibi diẽ egri
decorpore. Comuortis ĩ epheso discipuł. d̾scĩ
indefossum sepulture suelocum. oratioẽq
ta reddidit spm̃. tã adolore mortis factus e¬
neus q̃ a corruptiõe carnis noscitut alienꝰ. Cin¬

Expanded text:
huc; et sanctus, sanctificetur adhuc. Ecce venio cito, et merces mea mecum est, reddere unicuiJoannes, qui sciens supervenisse sibi diem egressionis de corpore, convocatis in Epheso discipulis, descendit in defossum sepulturae suae locum, orationeque completa, reddidit spiritum tam a dolore mortis factus extraneus, quam a corruptione carnis noscitur alienus. C
Abbreviated transcription (Latin):
tib. et presentia atꝙ orientia tesecaret ui¬
tia. et post futuras excluderet q̃stioẽs. exẽ¬
ꝑlo ꝓpħarum qui post editã legẽ moysi inqͣ
om̃ĩa mandata dei legebantur. nichilominꝰ
cõ doctrina sua. recliuiua sẽꝑ p̾p ꝯpressere pec¬
cata. et ꝑꝑ exemplum inuendi. libros ĩ ad no
cur ñ amplius quã decem epłas adecclias scrip¬
recte. ut ostenderet nouũ ñ discrepare aueten
testam̃to. et se ꝯtra legem ñ facere moysi. ad
numerũ pͥmoꝵ d̾ calogi mãdatoꝵ suas epłas or¬
turtliberatos. totidẽ hic epłis adiaboli. ⁊ ydolat̾e
seruinite edecet acquisitos. Nã et duas tabulaᷤᷤ
lapideas duoꝵ testam̃toꝵ figurara hũisse uiri
eruditissimi tradiderunt. Epłam sane q̃ adhe¬
breos scribr̃. quidam pauliĩ eẽ affirmant. eo ꝙ
ñ sit euis noĩe titulata. et ꝑꝑ sermonis stiliꝙ di

Expanded text:
t, et ut praesentia atque orientia resecaret vitia: et post futuras excluderet quaestiones, exemplo prophetarum, qui, post editam legem Moysi, in qua omnia Dei mandata legebantur, nihilominus tamen doctrina sua rediviva semper populi compressere peccata, et propter exemplum vivendi libros ad nocur non amplius quam decem Epistolas ad Ecclesias scriprectae. Ut ostenderet Novum non discrepare a Veteri Testamento, et se contra legem non facere Moysi, ad numerum primorum Decalogi mandatorum suas Epistotuit liberatos, totidem hic Epistolis a diaboli et idololatriae servitute edocet acquisitos. Nam et duas tabulas lapideas, duorum Testamentorum figuram habuisse viri eruditissimi tradiderunt. Epistolam sane quae ad Hebraeos scribitur, quidam Pauli non esse affirmant, eo quod non sit ejus nomine titulata, et propter sermonis stylique di
Abbreviated transcription (Latin):
opam. ut g̃nosophistas. et famosissimao soł
mensam uideret insabbelo. Inuenit ille uir
ubiq ꝙ disceret. et semꝑ ꝓfitiẽs semper se melior
fieret. Scripsit superħ plenissime. &touolumi¬
nib philostratus. Quidloquar d̾ seculi hõib
cum apłs paulus uaselectioĩs. et magr̃ gentiuo

Expanded text:
 ut gymnosophistas et famosissimam Solis mensam uideret in sabulo. inuenit ille uir ubique, quod disceret, ut semper proficiens semper se melior fieret. scripsit super hoc plenissime octo uoluminibus Philostratus. Quid loquar de saeculi hominibus, cum a
Abbreviated transcription (Latin):
tib. et presentia atꝙ orientia tesecaret ui¬
tia. et post futuras excluderet q̃stioẽs. exẽ¬
ꝑlo ꝓpħarum qui post editã legẽ moysi inqͣ
om̃ĩa mandata dei legebantur. nichilominꝰ
cõ doctrina sua. recliuiua sẽꝑ p̾p ꝯpressere pec¬
cata. et ꝑꝑ exemplum inuendi. libros ĩ ad no
cur ñ amplius quã decem epłas adecclias scrip¬
serit. Decem sunt eͥ. cũ illa q̃ dr᷑ adhebreos. Nã
relique quattuor ad discipulos speciałr st̃ por¬
recte. ut ostenderet nouũ ñ discrepare aueten
testam̃to. et se ꝯtra legem ñ facere moysi. ad
numerũ pͥmoꝵ d̾ calogi mãdatoꝵ suas epłas or¬
turtliberatos. totidẽ hic epłis adiaboli. ⁊ ydolat̾e
seruinite edecet acquisitos. Nã et duas tabulaᷤᷤ
lapideas duoꝵ testam̃toꝵ figurara hũisse uiri
eruditissimi tradiderunt. Epłam sane q̃ adhe¬
breos scribr̃. quidam pauliĩ eẽ affirmant. eo ꝙ
ñ sit euis noĩe titulata. et ꝑꝑ sermonis stiliꝙ di

Expanded text:
t ut praesentia atque orientia resecaret vitia: et post futuras excluderet quaestiones exemplo prophetarum, qui post editam Legem Moysi, in qua omnia Dei mandata legebantur, nihilominus tamen doctrina sua rediviva semper populi compressere peccata et propter exemplum libris ad nocur non amplius quam decem Epistolas ad Ecclesias scripserit: decem sunt enim cum ea quae dicitur ad Hebraeos: nam reliquae quatuor ad discipulos specialiter sunt porrectae. Ut ostenderet Novum non discrepare a Veteri Testamento, et se contra legem non facere Moysi, ad numerum primorum Decalogi mandatorum suas Epistotuit liberatos, totidem hic Epistolis a diaboli et idololatriae servitute edocet acquisitos: nam et duas tabulas lapideas duorum Testamentorum figuram habuisse viri eruditissimi tradiderunt. Epistolam sane quae ad Hebraeos scribitur, quidam Pauli non esse affirmant, eo quod non sit ejus nomine titulata, et propter sermonis stylique di
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩposteritatẽ familic oxe. delẽ debeo.
Tumeo utere priilegio. quoox libenter
carere ꝓfiteor. hic auteo erat mos antiꝗtuᷤᷤ
misrael inter ꝓpinquos. si qñ alt̃ altĩ suo uire
cedelit. ut eẽt furmacõcessio. soluclut hoox¬

Expanded text:
neque enim posteritatem familiae meae delere debeo tu meo utere privilegio quo me libenter carere profiteor hic autem erat mos antiquitus in Israhel inter propinquos et si quando alter alteri suo iure cedebat ut esset firma co
Abbreviated transcription (Latin):
stes inquit uos estis hodie ꝙ possecerim oĩa
q̃ fucrĩt elimelech. ⁊ celion. ⁊ maalon. Tta¬
dente nocmi. Et ruth moabitideo. uxorẽ oxi¬
alon ⁊ inconiugid̾ sũpserim. ut suscitẽt no¬
m̃ defuncti inhereditate sia. ne uocabulũeiꝰ
demꝰ familia sua. ac fratrib ⁊ ppͦ deleatur. uos
inquam. huuis ceuesteos estis. Respondit
oĩs pp̾ quierat ĩporta. ⁊ maiores natu. Nos
testes sumus. faciat dñs hac mulietẽ q̃ ĩgͥd᷑

Expanded text:
tes, inquit, vos estis hodie, quod possederim omnia quae fuerunt Elimelech, et Chelion, et Mahalon, tradente Noemi: et Ruth Moabitidem, uxorem Mahalon, in conjugium sumpserim, ut suscitem nomen defuncti in hereditate sua, ne vocabulum ejus de familia sua ac fratribus et populo deleatur. Vos, inquam, hujus rei testes estis. Respondit omnis populus, qui erat in porta, et majores natu: Nos testes sumus: faciat Dominus hanc mulierem, quae ing
Abbreviated transcription (Latin):
familie tue ⁊ uccaretur. nom̃ eiꝰ ĩ isrł. Et hĩs
qui cõsoletur aiãm tuã. ⁊ cnintiat senectutẽ
denurue̾ tua natus est ꝗ te diligi. ⁊ multo tͥ ẽ
melior quamsi sept̃e hatrres filios. Susceptũq¬
ẽ nocmi puerũ posint ĩ sinusuo. ⁊ nutricis ac
gerule offitio fungebatut. Sitine auteoi

Expanded text:
et vocaretur nomen eius in Israhel et habeas qui consoletur animam tuam et enutriat senectutem de nuru enim tua natus est quae te diligit et multo tibi est melior quam si septem haberes filios susceptumque Noemi puerum posuit in sinu suo et nutricis ac gerulae officio funge
Abbreviated transcription (Latin):
ncorũ p̾bendas maisdem ꝯfem co
cccłus nõ sinatis quanum sũt cao¬
nici patres eorũ cum ĩdecorũ sit ũ
ĩaltans offitio illegittimus filu
ĩpudico patriministret in quo u¬
nigenitus filius et̾no patri ꝓsalu¬
terumani gnĩs usctunatur. ¶Dẽ¬

Expanded text:
nicorum praebendas in eisdem conferri ecclesiis non sinatis, quarum sunt canonici patres eorum, cum, indecorum sit, ut in altaris officio illegitimus filius impudico patri ministret, in quo unigenitus Filius aeterno Patri pro salute humani generis victimatur,