comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uero philologia intra cubiculũ tor¬
pet. significat quia uis rationis insi¬
ta humanis mentib intra tenebro¬
tes friget. S hanc uirtutum exerci¬
tium ⁊ acumͣ intelligentie ad publi-¬
cum hoc ẽ ad iu̾tatis agnitionem. ue¬
nire compellunt. Post has ingressa
quedam grauis cͥnita Ifeminã ⁊ ex eo
quod ꝑ ip̃sam iupit̾ ascensum cunc¬
tis in suꝑa tribuerit. ad modũ gło¬
sa. Quam cum uirgo conspic̾e̾t: ad
eam omni studio affectuq cucur¬
rit. Qppe quadam fiducia comꝑtoꝵ
ipsa cidem scandendum celum fu̾e¬
rat augurata. Et nͣunc ad eam in
nupͣtias torrogandam: ab ipso tͣns¬

Expanded text:
uod Philologia intra cubiculum torpet, signat quod uis rationis insita humanis mentibus inter tenebrotes friget; set hanc uirtutem et acumen intelligentie ad publicum, id est ad ueritatis agnitionem, uenire compellunt. quaedam gravis crinitaque femina et ex eo, quod per ipsam Iuppiter ascensum cunctis in supera tribuerit, admodum gloriosa. quam cum virgo conspiceret, ad eam omni studio affectuque concurrit; quippe quadam fiducia compertorum ipsa eidem scandendum caelum fuerat augurata et nunc ad eam in nuptias corrogandam ab ipso trans
Abbreviated transcription (Latin):
muneratione largissimam. Nam yex¬
t incultam a ferino more uersantẽ
apud hanc̃ asserit expolitam. ita ut
siquid pulcͥtudinis ornatꝰq gestaret
ex phylologie sibi cultib arrogarit.
Que eͣi tantum affectionis impendit.
ut eam semꝑ ĩmortalem facere labo¬
rarit. Nichil igitur inmorandum
quippe. cum impiger gelenͣdorum
sciat ẽẽ cyllemus. Sed acceptis apol¬
linis fatͣib respondit ipse maiugena.¬
is apollinis dictis letabunda uirtꝰ.¬
tis uirginis suasum uidet esse comu¬
amissum ex dignitate supͣdictarum
sophye uidelicet mantices ⁊ phices.
Omnes enim uirtutes quas in illis
laudauerat: in hac una repꝑiebat.¬

Expanded text:
muneratione largissimam. Nam Ψυχὴν incultam ac ferino more uersantem apud hanc asserit expolitam, ita ut, si quid pulchritudinis ornatusque gestaret, ex Philologiae sibi cultibus arrogarit, quae ei tantum affectionis impenderit, ut eam semper immortalem facere laborarit. Nihil igitur immorandum, quippe cum impiger gerendorum sciat esse Cyllenius. Sed acceptis Apollinis fatibus respondit ipse MaiugenaHis Apollinis dictis laetabunda Virtis uirginis suasum uidet esse coniumissum ex supra dictarumSophie scilicet, Mantices et Syches. Omnes enim uirtutes, quas in illis laudauerat, in hac una repe
Abbreviated transcription (Latin):
ertum est lauripotens decusq di-
ostrum exͣ conrigius uenire pͥectus.¬
t quicquid socium ciere  numen.
unctus comꝑerim probare rerum.
ed mnquam mage uelle disꝑamꝰ.
It fit collibitum manere uissis.
uam cum deliaco meare fatuͦ
ura atq arbitrio monemur isto.
unc quippe ambiguũ nefas putamꝰ.
E

Expanded text:
ertum est, Lauripotens decusque diuum, nostrum ex contiguis uenire pectusquicquid socium ciere numen iunctus compererim probare rerum. Sed numquam mage uelle disparamus et fit collibitum manere iussis, quam cum Deliaco meare fatu cura atque arbitrio monemur isto: hunc quippe ambiguum nefas putamus, e
Abbreviated transcription (Latin):
tes iouis ꝑ diu̾sas celi regiones apppe¬
Irant. Quippe discretis płimũ deorũ
Ulocis singuli mansitabant. Et licet ꝑ¬
Urodiacum tractum ñ nulli singulas

Expanded text:
tes Iouis per diuersas caeli regiones approperant. Quippe discretis plurimum locis deorum singuli mansitabant, et licet per zodiacum tractum nonnulli singulas
Abbreviated transcription (Latin):
dgenus płima suadente tͥcoma: regum
coniugum ut̃q consentit. Ac mox iouis
scba precipit᷑ ꝓ suo ordine ac iaris mo-¬
dis celicolas aduocare p̾cipueq se nato¬
res deoꝵ qui penates ferebant᷑ tonantiᷤᷤ
ipsius quorumq nomina q̃m plublica¬
ri secretũ celeste ñ ꝑtulit: ex eo qͦd om̃ia
parit̾ reꝑmittunt nom̃ eis ex consentio¬
ne ꝑfecit. W̾lcanum uͦ ioiuialem ipse
iupit̾ poscit. licet nunquam ille de sede co¬
rusca descendet. Tunc etiam ut uit̾ alios
potissimi rogarent᷑ ipsius college ious.
quibisseni cum eodem tonante numeran-¬
tur. Quosq disticum complectit᷑ ennia¬
num. Iuno. uesta. comerua. ceresq diana.
uenus. Mars. mercuriꝰ. Iupit̃. neptunus.
wylcanus apollo. Item nͭ uͤii. residui qui
int̾ .xii. ñ uocant᷑. Post hos quam plureᷤ
alti ꝓsuis gradib celites ac deoꝵ omiũ
populus. absq imꝑtinentib conuocan

Expanded text:
genus plurima suadente Tritonia regum coniugum uterque consentit. Ac mox Iouis scriba praecipitur pro suo ordine ac ratis modis caelicolas aduocare, praecipueque senatores deorum, qui Penates ferebantur Tonantis ipsius quorumque nomina quoniam publicari secretum caeleste non pertulit, ex eo quod omnia pariter repromittunt, nomen eis consensione perfecit. Vulcanum uero Iouialem ipse Iuppiter poscit, licet numquam ille de sede corusca descenderet. Tunc etiam ut inter alios potissimi rogarentur ipsius collegae Iouis, qui bis seni cum eodem Tonante numerantur, quosque distichum complectitur Ennianum: Iuno Vesta Minerua Ceresque Diana Venus Mars Mercurius Iouis Neptunus Vulcanus Apollo. item ex septem, residui qui inter duodecim non uocantur. Post hos quamplures, alti pro suis gradibus, caelites ac deorum omnium populus absque impertinentibus conuocan
Abbreviated transcription (Latin):
& uarro dicit. quia cum unus idem¬
onis sue diu̾sitate censetur uocabulis.
Ipse est enim ethereus ignis qui nun-¬
quam de sede etheris descendit. Dictꝰ
autem uulcanus quasi uolicanꝰ .i. uo
lans candor. Ipse iupit̾ poscit .i. non
ꝑ int̾nuncias parcas. sed ꝑ seipsum.¬

Expanded text:
 Varro dicit quod cum unus idemonis sue diuersitate censetur uocabulis.is est ethereus, qui nunquam de sede etheris descendit. Dictus est autem Vulcanus quasi ‘uolicanus’, id est uolans candor. Ipse IVBITER per se POSCIT, non per internuntias Parcas; sibi enim
Abbreviated transcription (Latin):
teste arithmetica. Arimeticã aut quasi
aliquam matͦnam reuendam testem
uirginitatis. Nam intra pͥmam thesse-¬
ram numerorum .i. intͣ denarium. nec
gignit aliquid nec gignit᷑ ex multipli¬
lii nunĩ intͣ denarium aut gignunt
alios: aut gignunt᷑ ab aliis. aut ⁊ gigñt¬
& gignunt᷑. Nam quat̾narius abmario
gignit᷑. & idẽ ꝑbinarium multiplicatꝰ
ꝑsemetipsum auctus noucnarium ꝑ¬
ficit. Bis ductus quinariꝰ. in denariũ
surgit. Solus septenariꝰ intra pͥmum
ordinẽ numeroꝵ. nec gignit aliquid ꝑ
multiplicationẽ nec gignit᷑. nͥ ab unita

Expanded text:
em arithmeticam etc. Arithmeticam quasi matronam quandam reuerendam testem uirginitatis. Nam <intra> primam thessaram numerorum, id est intra denarium, nec gignit aliquem nec gignitur ab aliquo multiplilii numeri intra denarium aut gignunt alios aut gignuntur ab aliis. Nam quaternarius a binario gignitur et idem per binarium multiplicatus semetipsum auctus nouenarium perficit. Bis ductus quinarius in denarium surgit. Solus igitur septenarius intra primum ordinem numerorum nec gignit aliquid per multiplic
Abbreviated transcription (Latin):
urora pͥmo conuenustans habitu.
urgens fenestras dissecaret lumine.
dhuc iuigata conuaret pagina.
uocunq ducta largiorem circulum.
unc gͦ mthos t̾minata infuint.
rtes libelli qui seqntes asserent
Iam fruge ueia omme fictũ dimouẽt.
Et disciplinas annot᷑ab̾t sobrias
ro pͥarce multa nec uetabt̃ ludicra.
abes quid instet si pocestas celitum.
aueant q muse & chelis lãstoia.

Expanded text:
urora, primo et conuenustans halitu surgens fenestras dissecaret lumine, adhuc iugata compararet pagina quocumque ducta largiorem circulum. Nunc ergo mythos terminatur, infiunt artes libelli qui sequentes asserent: nam fruge uera omne fictum dimouent et disciplinas annotabunt sobrias pro parte multa, nec uetabunt ludicra. Habes quid instet, si potestas caelitum faueantque Musae et chelys Latoia.
Abbreviated transcription (Latin):
matre camena: Pgenitũ
ꝑhibẽt copula sacra dm̃.
Semina qͥ archanis strin¬
gens pugnantia uinclis.
Cõplexuq sacro dissona
nexa foues. Nanq: ele

Expanded text:
matre Camena progenitum perhibent, copula sacra deum, semina qui arcanis stringens pugnantia uinclis complexuque sacro dissona nexa foues, namque ele
Abbreviated transcription (Latin):
Nam si reuoluas quicquid cauilla seuius.
Dudum locuta circulatrit nidecens.
Fies ꝓfecto decipula si astruretis.
Facessat gͦ uersilis ꝑfunditas.

Expanded text:
nam si reuoluas, quid cauilla saeuius? Dudum locuta, circulatrix indecens fies profecto, decipula si astruxeris. Facessat ergo uersilis profunditas
Abbreviated transcription (Latin):
Q uioquid deoent̾ docta disputatio.
Multo astruendum contulit uolumine.
Sat est ꝓfunde frons decens scientie.
Que abstrusa ꝓmit. nil morosũ disseretis
Pret̃uolatido nilq ignotum deserens.
Nanq suꝑ sunt fraude multa consita.
Que falsa captos curumit deceptio.

Expanded text:
quicquid decenter docta disputatio multo astruendum contulit uolumine. sat est profundae fons decens scientiae, quae abstrusa promit nil morosum disserens praeteruolando nilque ignotum deserens. Nam quae supersunt fraude multa consita, quis falsa captos circuit deceptio
Abbreviated transcription (Latin):
Ne inflexa tortos stringat intimatio.
Et multimodos ꝑpetui anfractꝰ dui.
Hẏmen recuset. editum ẽ compendio.
Quicquid decent̾ docta disputatio.
Multo astruendum contulit uolumine.
Sat est ꝓfunde frons decens scientie.
Que abstrusa ꝓmit. nil morosũ disserens.
Pret̾uolando nilq ignotum deserens.
Nanq suꝑ sunt fraude multa consita.
Que falsa captos circumit deceptio
um ãbage ficta prestrius sophismata.
aptentulis ue ludis illigantib.
ellax soritas cumq sensim congeris.¬

Expanded text:
ne inflexa tortos stringat intimatio et multinodos perpeti anfractus diu Hymen recuset. Editum est compendio quicquid decenter docta disputatio multo astruendum contulit uolumine. sat est profundae fons decens scientiae, quae abstrusa promit nil morosum disserens praeteruolando nilque ignotum deserens. Nam quae supersunt fraude multa consita, quis falsa captos circuit deceptio, dum ambage acta praestruis sophismata captentulisue ludis illigantibus pellax soritas cumque sensim congeris
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta ligas uicib
mundũq manitaꝰ.
Atq auram mentis corporib socias.
Federe cõplacito sub qͦ nat᷑a iugat᷑.
Serus contilians⁊ sub amore fidem
Ohymenee decens. cipridis qͥ maxĩa cͣa es
H inc tͥ nam flagrans ore cupido micat
Seu tͥ qd̾ bachus pat̃. ẽ. placuisse chioreas
C antare ad thalamos seu genitͥtis hs
Comere u̾nificis florentia limina seitis.
S eu consanguinco gratia trina dedit.
Connubiũ diuum cõponẽs calliopea.
Carminis auspicio te ꝓbat annuere

Expanded text:
ta ligas uicibus mundumque maritas atque auram mentis corporibus socias, foedere complacito sub quo natura iugatur, sexus concilians et sub amore fidem; o Hymenaee decens, Cypridis qui maxima cura es – hinc tibi nam flagrans ore Cupido micat –, seu tibi quod Bacchus pater est placuisse choreas, cantare ad thalamos seu genetricis habes, comere uernificis florentia limina sertis seu consanguineo Gratia trina dedit: conubium diuum componens Calliopea carminis auspicio te probat annuere
Abbreviated transcription (Latin):
Reliquumq tempꝰ liqueris sororib.
His auditis dialectica: cunctabunda pau¬
lulum tam̃ diue p̾ceptis paritura respon¬
dit᷑. U euerandus mnͥ fatꝰ reuerendusq sc¬
cuta Referam uissa pedem. atq ilicet
crorsa silebunt. Licet unam decuit iusso¬
ꝑmitter culpam. U t honoris p̃cio ce¬
det inferre relatꝰ. P opulum cecropida¬
tum bene quo palliatarum. S romius
conciꝑet contumelias nosse dolere. Ma¬
ge qͣ credidãt iuꝑcam noscere posset. Et
mers marsica dudum ficret prestigiatͥr.
Neq inc conspictret somnificam uł tenu¬
lentam. Loca passim blatterantem io¬
iualib suborsis. Tamen uni famulã¬
dum ẽ tͥuirgo reticemꝰ. Hec dicens ue¬
lut repressa conticuit. compluresꝙ. cã
dem diuor qui initer mitia detiserant

Expanded text:
reliquumque tempus liqueris sororibus.» His auditis Dialectica cunctabunda paululum, tamen diuae praeceptis paritura respondit: «Venerandus mihi fatus, reuerendosque secuta referam iussa pedem, atque ilicet exorsa silebunt, licet unam decuisset mihi permittere culpam, ut honoris pretio cederet inferre relatus, populum Cecropidarum bene quo palliatarum Bromius conciperet contumias nosse dolere, mage quam crediderat uipeream noscere posset. Et iners marsica dudum fieret praestigiatrix, neque me conspiceret somnificam uel temulentam ioca passim blaterantem iouialibus sub orsis. Tamen uni famulandum est tibi, Uirgo; reticemus.» Haec dicens uelut repressa conticuit, compluresque eam diuorum, qui inter initia deriserant,
Abbreviated transcription (Latin):
Dum abage ficta prestrius sophismata.
aptentulis ue ludis illigantib.
Pellax soritas cumq seusim congetis.
Formasuc mendas comꝓbat quas iu̾tas
Ne fas conantis garriat subautib.
Facimisq dirum. quippc summni celite̾.
Odere turpis ouine falsum femine.

Expanded text:
dum ambage ficta praestruis sophismata captentulisve ludis illigantibus pellax soritas cumque sensim congeris formasve mendas, improbat quas veritas, nefas Tonantis garriat sub auribus facinusque dirum; quippe summi caelites odere turpis omne falsum feminae.
Abbreviated transcription (Latin):
Federe cõplacito sub qͦ nat᷑a iugat᷑.
Sexus contilians⁊ sub amore fidem.
Ohymenee decens. cipridis qͥ maxĩa cͣa es
H inc tͥ nam flagrans ore cupido micat
Seu tͥ qd̾ bachus pat̃. ẽ placuisse choreas
Cantare ad thalamos. seu gemitͥtis hs
Comere u̾nificis florentia limina seitis.
Seu consangumeo gratia trina dedit.
Connubiũ diuum cõponẽs calliopea.
Carminis auspicio te ꝓbat annuere

Expanded text:
edere complacito sub quo natura iugatur, sexus concilians et sub amore fidem; o Hymenaee decens, Cypridis quae maxima cura es hinc tibi nam flagrans ore Cupido micat, seu tibi quod Bacchus pater est placuisse choreas, cantare ad thalamos seu genetricis habes, comere vernificis florentia limina sertis seu consanguineo Gratia trina dedit: conubium divum componens Calliopea carminis auspicio te probat annuere
Abbreviated transcription (Latin):
U quem
psallentem thalamis qͥm
matre camena: ꝓgenitũ
ꝑhibẽt copula sacra dm̃.
Semina qͥ archanis stun¬
gens pugnantia uinclis.
Cõplecuq sacro dissona
nexa foues. Nanꝙ ele¬
m̃ta ligas uicib
mundũq mantaᷤ.

Expanded text:
u quem psallentem thalamis, quem matre Camena progenitum perhibent, copula sacra deum, semina qui arcanis stringens pugnantia uinclis complexuque sacro dissona nexa foues, namque elementa ligas uicibus mundumque maritas
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃n aiationis utendum. s ubi mat̾ia ꝑmi¬
serit: .i. indigressione pͥnciporum aut nar¬
rationis assiduc. S & questionum non¬
numꝗͣ. In cpylogo generalit̃ obseruan¬
dum ut breuis sit. Siqͥdem cõmotꝰ uidex
statim dimitdendus ẽ. ad sententiam ꝓ¬
ferendam. dum aut adũsariis irascit᷑. aut
tuis miseret᷑ lacͥmis. aut rerum afflicta¬
tione cõmotꝰ. ¶ Sic adhuc asscrenti. innu¬
it ipse ꝙyllemꝰ: ut adgerinanarum cetũ
nubentisq tͣnsiret obseqͥuin. Quo cons¬
fiducia ꝓmptiore ꝑrexit. eiusq uerti

Expanded text:
m orationis utendum, sed ubi materia permiserit, id est in digressione principiorum aut narrationis assiduae, sed et quaestionum nonnumquam. In epilogo generaliter obseruandum, ut breuis sit, si quidem commotus iudex statim dimittendus est ad sententiam proferendam, dum aut aduersariis irascitur aut tuis miseretur lacrimis aut reorum afflictatione commotus.» Sic adhuc asserenti innuit ipse Cyllenius, ut ad germanarum coetum nubentisque transiret obsequium. Quo consfiducia promptiore perrexit eiusque uerti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtin̾e uidebat᷑ in assumptione ostendat᷑
ad subiectiuam ꝑtin̾e. Et item si alit̾ as¬
sumas: hoc ipsim ꝑtinebit ad declara¬
tiuam hocmͦ. Notum c̃ in pͥma forma ita
assumi subiectiuam assimptionis: ut si¬
ꝓposuetis sic. Omnsars firquenti exerci¬
tatione meditanda ẽ. Dictio autem. erei
citatio ẽ retharice. Rethonca igit᷑ frequẽ¬
ti exercitatione meditanda ẽ. In ꝓpositio¬
ne exercitatio ad declaratiuan partẽ
ꝑtin̾e udebat᷑. In assumptione ipsa exer¬
citatio ita ad declaratiuã ꝑtinet. Quo¬
mͦ gͦ forma setuata c̃. scił quia telictum
ẽ aliquid indeclaratiua ꝓpofitionis. qđ
non uen̾it in declaratiuam assumptio¬
ius. unde possit fieri conclusio: hoc c̃. ine¬
ditanda c̃. Nam si uellem sic assumẽ.
rethorica aũt arsc̃: totum seruabat᷑ ad
conclusionẽ. Rethorica gͥ frequentiȩ xer.¬
citatione meditanda c̃. Ex hoc appaut
assumptio. ¶Talib insistente dialectica.
ad quedam ñ nimꝰ mextͥcabilia quani ca¬

Expanded text:
rtinere uidebatur, in assumptione ostendatur ad subiectiuam pertinere. Et item si aliter assumas, hoc ipsum pertinet ad declaratiuam, hoc modo notum est in prima forma ita assumi ut aut subiectiua assumptionis. Si proposueris sic: «omnis ars frequenti exercitatione meditanda est; dcitatio est rhetoricae, rhetorica igitur frequenti dictione meditanda est', in propositione exercitatio ad declarativam partem pertinere videbatur, in assumptione ipsa exercitatio item ad declarativam pertinet. quomodo ergo forma servata est? scilicet quia relictum est aliquid in declarativa propositionis, quod non evenerit in declarativa assumptionis, unde possit fieri conclusio, hoc est 'meditanda est'. nam si vellem sic assumere, 'rhetorica autem ars est', totum servabatur ad conclusionem, 'rhetorica igitur frequenti exercitatiassumptio.» Talibus insistente Dialectica et ad quaedam non minus inextricabilia quam ca
Abbreviated transcription (Latin):
aut uoluntate cupiat pͥn¬
cipari. S si custos iusti exi¬
stens absq ratione et lege
nichil statuat imperandũ.
uirib deficit intlłtu: sic in¬
gens m̃tis industria ⁊ regna¬
tiua prudencia naturaliteꝵᷤ
dominatur. Qͣr si nr̃a ge¬
nerositas gloriosa me anl¬
cabiliter requisiuit. ut d
eruditione principum qͥt¬
dam librũ. siue de regimine
regum quendam librum ex
ponerem. Qͣ tinus gub̾nati
regimine natutali ut appa¬
ret idliquidũ nõ instinctu
hũano sed potius diuino hiꝰ
pecitio postulat᷑. uidet᷑ .ni. de¬
alem. cum ur̾am pudicam
ac uenerabilem infanciã
inclinauit ut sequens suoꝵ
patrum ac predecessoꝵ ue¬
stigia inquibus per ampli¬
us ⁊ perfectius uget ⁊ iugu¬
it zelus fidei ⁊ regio religi
oxpistiana non passione ⁊
uoluntate: sed lege et in¬
cu piat preseruare. dan
Incipit liber deregimine pͥn

Expanded text:
aut voluntate cupiat principari, sed si custos iusti existens absque ratione, et lege nihil statuat imperandum. viribus, deficit intellectu: sic vigens mentis industria, et regitiva prudentia, naturaliter dominatur. Quare si vestra generositas gloriosa me amicabiliter requisivit, ut de eruditione principum, sive de regimine Regum quendam librum componerem, quatenus gubernatiregimine naturali, ut apparet ad liquidum, non instinctu humano, sed potius divino, huiusmodi petitio postulatur. Videtur enim Dealem: cum vestram pudicam, ac venerabilem infantiam inclinavit, ut sequens suorum patrum, ac praedecessorum vestigia, in quibus peramplius et perfectius viget et viguit zelus fidei et religio christiana, non passione et voluntate, sed lege et incupiat praeservare. Hac i
Abbreviated transcription (Latin):
ac sanctis¬
sima pro¬
sapia ori¬
undo io suo
domino
speciali do¬
mino phi¬
lippo primogenito et heredi
preclarissimi uiri dominiphi¬
lippi dei gracia illustrissimi
regis francoꝵ suus deuotus
frater egidius romanus or¬
dinis fratrum hemitarum
sancti augustini cum retõ¬
m̃datõne se ip̃m ad omnia
famulatum. Clamat pobi¬
ticoꝵ sñia omnes pͥncipatꝰ
nõ esse equaliter duturnos.
Net equali ꝑyodo singulas
tegimina mensutari. S ali¬
qua sunt annalia. aliqua ad
uitam. aliqua uero ꝑheredi¬
tatem. aliqua ꝑ successiõem
in filiis quodam modo perpe¬
tua iudicantur. Cum igit ᷑
nullum uiolentum eẽ per¬
petuum fere omnia natu¬
sid̾at sũmoꝑe stud̾e debet
ut sit suum regimẽ nat᷑ale:
Nunqm aũt quis naturałr
rector efficitur si passiõne

Expanded text:
ac sanctissima prosapia oriundo suo Domino speciali Domino Philippo primogenito, et haeredi praeclarissimi viri Domini Philippi Dei gratia Illustrissimi Regis Francorum, Suus devotus Fr. Aegidius Romanus Ordinis Fratrum Eremitarum S. Augustini, cum recommendatione seipsum, et ad omnia famulatum. Clamat Politicorum sententia, omnes principatus non esse aequaliter diuturnos, nec aequali periodo singula regimina mensurari: sed aliqua sunt annualia, aliqua ad vitam, aliqua vero per haereditatem et successionem in filiis, quae quodammodo perpetua iudicantur. Cum igitur, nullum violentum esse perpetuum, fere omnia natusiderat, summopere studere debet, ut sit suum regimen naturale. Nunquam autem naturalis quis rector efficitur, si passione
Abbreviated transcription (Latin):
ac sanctis¬
sima pro¬
sapia ori¬
undo io suo
domino
speciali do¬
mino phi-¬
lippo primogenito et heredi
preclarissimi uiri domini phi-¬
lippi dei gracia illustrissimi
regis Francoꝵ suus deuotus
frater egidius romanus or¬
dinis fratrum hemitarum
s

Expanded text:
ac sanctissima prosapia oriundo suo Domino speciali Domino Philippo primogenito, et haeredi praeclarissimi viri Domini Philippi Dei gratia Illustrissimi Regis Francorum, Suus devotus Fr. Aegidius Romanus Ordinis Fratrum Eremitarum S
Abbreviated transcription (Latin):
ac sanctis¬
sima pro¬
sapia ori¬
undo io suo
domino
speciali do¬
mino phi¬
lippo primogenito et heredi
preclarissimi uiri domini phi¬
lippi dei gracia illustrissimi
regis francoꝵ suus deuotus
frater egidius romanus or¬
dinis fratrum h̾emitarum
sancti augustini cum retõ¬
m̃datõne seip̃m ad omnia
famulatum. Ciamat poli¬
ticoꝵ sñia omnes pͥncipatꝰ
nõ esse equaliter duturnos.
Net equali ꝑyodo singulao
tegimina mensutari. S ali¬
qua sunt annaliã. aliqua ad
uitam. aliqua uero ꝑheredi¬
tatem. aliqua ꝑ successiõem
in filiis quodam modo perpe¬
tua iudicantur. Cum igit᷑
nullum uiolentum ẽẽ per¬
petuum fere omnia natu¬
ralia protestent᷑ qui in se
si d̾at sũmoꝑe stud̾e debet
u̾t sit suum regimẽ nat᷑ale:
Nunqͣm aũt quis naturałr
stens absq¬

Expanded text:
ac sanctissima prosapia oriundo suo Domino speciali Domino Philippo primogenito, et haeredi praeclarissimi viri Domini Philippi Dei gratia Illustrissimi Regis Francorum, Suus devotus Fr. Aegidius Romanus Ordinis Fratrum Eremitarum S. Augustini, cum recommendatione seipsum, et ad omnia famulatum. Clamat Politicorum sententia, omnes principatus non esse aequaliter diuturnos, nec aequali periodo singula regimina mensurari: sed aliqua sunt annualia, aliqua ad vitam, aliqua vero per haereditatem et successionem in filiis, quae quodammodo perpetua iudicantur. Cum igitur, nullum violentum esse perpetuum, fere omnia naturalia protestentur, qui in ssiderat, summopere studere debet, ut sit suum regimen naturale. Nunquam autem naturalis stens absq
Abbreviated transcription (Latin):
dendi reddimꝰ regiam ma¬
iest atem beniuolã exor¬
docilem ex utilitate reꝑ¬
ta in dicẽd̾. reddidiꝰ ip̃am
intãtam. Restat dr̃e

Expanded text:
adendi reddidimus regiam maiestatem benivolam, ex ordocilem, ex utilitate reperta in eis reddidimus ipsam attentam, restat dice
Abbreviated transcription (Latin):
lia u̾ba drxit. ut sileã tuadona uo¬
um mintꝰ fert mea dampna. latet
haniꝰ ĩ esca. Me priuare cibo cogitat
to nõ plac hostis ero. Nõ implep
nox uua mͥ bona mille dieiũ. Nolo
semꝑ egẽs ẽẽ. seł q saturꝰ Iatratu tua
furta lõquar nͥ spõte recedas. Canis si¬
git. Sitͥ ꝙͥ detur. cur detur ꝓspice si de ͤ

Expanded text:
lia uerba canis: «Vt sileam tua dona uort munus mea damna tuum, latet hamus in esca: Me priuare cibo cogitat to non placet hostis hero. Non rapiet nox una mihi bona mille dierum: Nolo semper egens esse semelque satur. Latratu tua furta loquar, nisi sponte recedas». Hic sigit. Si tibi quid detur, cur detur respice; si des,
Abbreviated transcription (Latin):
unꝙͣ continentem prorsus & temperantẽ satis fideliter
uisum esse: cuius uita uictasq non inter ipsa errorum
pericula. & in mediis uoluptatum illecebris explorata
sit. Nam cui Libentiȩ gratiȩ q omnes conuiuiorum
ncognitȩ sunt: quiq illarum omnino expers sit. si
forte ad participandas eiusmoli uoluptates. aut uolũ¬
tas tulerit. aut casus induxerit: aut necessitas compu¬
lerit deliniri pletunq & capi. neq mentem animumq
eius consiste̾ sed ui quadam noua ictum labascere. Cõ¬
rediendum igitur censuit t tanꝗͣ in acie quadam
uoluptariis rebus. cumq ista uinilicentia cominus de¬
cernendum ut aduersum eas non fuga simus tati nec
absentia sed uigore animi & constanti presentia mode¬
ratoq usu. temperantiam conimnentiamq iueamur. &¬
calefacto refotoq animo. si quid in eo uel frigide tristi¬
tiae. uel torpeniis uerecundie fuerit diluamas. Ita illu

Expanded text:
umquam continentem prorsum ac temperantem satis fideliter umquam continentem prorsum ac temperantem satis fideliter visum esse, cuius vita victusque non inter ipsa errorum pericula et in mediis voluptatum inlecebris explorata sit. Nam cui libentiae gratiaeque omnes conviviorum incognitae sint quique illarum omnino expers sit, si eum forte ad participandas eiusmodi voluptates aut voluntas tulerit aut casus induxerit aut necessitas compulerit, deleniri plerumque et capi, neque mentem animumque eius consistere, sed vi quadam nova ictum labascere. Congrediendum igitur censuit et, tamquam in acie quadam, cum voluptariis rebus cumque ista vini licentia comminus decernendum, ut adversum eas non fuga simus tuti nec absentia, sed vigore animi et constanti praesentia moderatoqcalefacto simul refotoque animo, si quid in eo vel frigidae tristitiae vel torpentis verecundiae fuerit diluamus. Sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
uelim audiatis. Plato inquit in primo. t scdo de legi¬
bus: non ut ille Nebulo opinabatur abrietatẽ istam t̾ur¬
pissimam. quae labefacere & imminuere homuum me¬
tes solet laudauit Sed hanc largiore paulo iucundiorẽ¬
ꝙ uini inuitationem quȩ ficret᷑ sub quibusdam. qua
arbitris & magistris conuiuiorum sobrus non ĩprobauit.
Nam & modicis honestisq interbibendum remisliõib
refici integrariq animos ad instauranda s obrietatis
officia existimauit. reddiq eos sensim letiores. atq
ad intentiones rursum capiendas fieri habiliores. &si¬
mul si qui penitus in us affectionum. cupiditatumq
errores inessent. quos aliquis pudor reuerens uoncę¬
laret ea omnia sine graui periculo libertate per onũ
data decegi e ad corrigendum medendũq fieri op¬
portuniora Atq hoc etiam Plato ibidem dicit. non de¬
fugiendas esse. neq respuendas huiuscemodi exercitatio¬
nes aduersum propulsandam uim uiolentiam. Neq ullũ

Expanded text:
et. Sed enim Plato in primo et secundo De Legibus non, ut ille nebulo opinabatur, ebrietatem istam turpissimam quae labefacere et inminuere hominum mentes solet laudavit, sed hanc largiorem paulo iucundioremque vini invitationem, quae fieret sub quibusdam quasi arbitris et magistris conviviorum sobriis, non inprobavit. Nam et modicis honestisque inter bibendum remissionibus refici integrarique animos ad instauranda sobrietatis officia existumavit reddique eos sensimsensrm laetiores atque ad intentiones rursum capiendas fieri habiliores, et simul, si qui penitus in his adfectionum cupiditatumque errores inessent, quos aliquis pudor reverens concelaret, ea omnia sine gravi periculo, libertate per vinum data detegi et ad corrigendum medendumque fieri oportuniora. Atque hoc etiam Plato ibidem dicit, non defugiendas esse neque respuendas huiuscemodi exercitationes adversum propulsandam vini violentiam neque ullum
Abbreviated transcription (Latin):
losophorum & umbratilis. nec sententiis nec uer¬
hs instructa popularibus. nec iuncta numeris
sed soluta liberius: nihil iratum habet nihil inui¬
dum. nihil atrox. nihil mutabile nihil astarum:
casta: uerecunda uitgo incorrupta quodammodo.
taq sermo ponius ꝙͣ oratio dicitui. Sed aduer¬

Expanded text:
losophorum et umbratilis nec sententiis nec verbis instructa popularibus nec vincta numeris, sed soluta liberius; nihil iratum habet, nihil invidum, nihil atrox, nihil miserabile, nihil astutum; casta, verecunda, virgo incorrupta quodam modo. Itaque sermo potius quam oratio dicitur. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
sueuerũt:neq tributa una cum reliquis pendunt. mi¬
liuȩ uacationem: omniumq rerum habent immuna ¬
tatem. Tantis excitati prȩmiis:d sua sponte multi indi¬
sciplinam conueniunt & a parentibus propinquisq
mutunt᷑. Magnum ibi numerum uetsuum ediscere di¬
cuntur. Itaq nonnulli annos uiginti in disciplina ꝑꝰ¬
manent: neq fas esse existimant: ea litteris manda¬
re: cum in reliquis fere rebus publicis.priuatisq ra¬
tionibus. grȩcis luteris utantur. Id mihi duabus de
causis instituisse uident᷑ ꝙ neq in uulgum discipli¬
nam efferri uelint: neq eos qui discunt literis con¬
fisos minus memoriȩ studere. quod fete plerisq ac¬
cidit: ut pręsidio litterarum diligentiam in perdisre¬
do ac memoriam remittant. Ita non solum iudicio py¬

Expanded text:
sueverunt, neque tributa una cum reliquis pendunt. Militiae vacationem omniumque rerum habent immunitatem. Tantis excitati praemiis, et sua sponte multi in disciplinam conveniunt, et a parentibus propinquisque mittuntur. Magnum ibi numerum versuum ediscere dicuntur. Itaque annos viginti nonnulli in disciplina permanent, neque fas esse existimant ea litteris mandare, cum in reliquis fere rebus publicis privatisque rationibus Graecis litteris utantur. Id mihi duabus de causis instituisse videntur, quod neque in vulgum disciplinam efferri velint, neque eos qui discunt, litteris confisos, minus memoriae studere. Quod fere plerisque accidit, ut praesidio litterarum diligentiam in praediscendo ac memoriam remittant. In primis ho
Abbreviated transcription (Latin):
ta mente uideri.Ad quam percipiendam nihil
nagis impedire posse: ꝗͣ uitam libidinibus de¬
ditam. & falsas imagines rerum sensibilium: que
esse animum ipsum ad percipienda in cominuta¬
bilem rerum forma: & eodem modo semper se
habeniem: atq undiq sui similẽ pulchritudinẽ¬

Expanded text:
tam: ad quam percipiendam nihil magis impedire, quam vitam libidinibus deditam et falsas imagines rerum sensibilium, quaeesse animum ad intuendam incommutabilem rerum formam, et eodem modo semper se habentem atque undique sui similem pulchritudine
Abbreviated transcription (Latin):
as ꝓ amitisͤ. Porroquã salubͥs est
obligo ꝓfessionis: breui exẽmp
ꝑpend̾e̾ potestis. pat̾ filium ht̃ eg¬
tum qͥ sanari ñ pot̃: absq incisio
⁊ caut̾io. ꝯsulit pat̾ filiũ utr̃ liga
solui sedeposcit. s apr̃e ñ soluitu
donec sanet᷑. In hc̃ modũ mociachꝰ¬
qͥ se regłari discipline sponte ⁊ st

Expanded text:
as pro amissis. Porro quam salubris est obligatio professionis brevi exemplo perpendere potestis. Pater filium habet aegrotum, qui sanari non potest absque incisione et cauterio. Consulit pater filium, utrum ligari solvi deposcit; sed a Patre non solvitur, donec sanetur. In hunc modum monachus, se regulari discipl
Abbreviated transcription (Latin):
dum. opꝰ ẽ enĩ celeri ⁊ expedicto ci¬
sore. qui eñ cursu equare uolu̾it
qui ut gigat erultalut ad curre¬
dam uam. nec currentẽ sequi
t̾is hoñatus. Secure qͦ ẽ ac qͥete u¬

Expanded text:
dum: opus est enim celeri et expedito cursore, qui eum cursu aequare voluerit, qui ut gigas exsultavit ad currendam viam . Nec currentem sequi poteris oneratus. Secura quoque est ad quiete
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cũ aliis. s solum sũ aliis. ⁊ dicat.
alii alia eligunt quidã uoluptateᷤ
corꝑis sectando: portum insunt.
dispositissima ꝯ mutatio est. relĩq̃re
linq̃re disponit: se qͦ int̾ relinq̃n̾a
num̾are memn̾it. ĩmo pͥncipałr
possit dicẽ cũ pet᷑. Ecce nos reliqͥmꝰ
oĩa ⁊ secuti sumꝰ te. Sano qͥppe unt᷑
ꝯsilio: qui eligit głiari induõ: po¬
qꝰ quã deliciari in carne : ⁊ c̾cũ age¬
tari in scło. audierat cdo ⁊ expeli
aduocem illiꝰ qͥditit li scd̾m ca
iuxeritis: moriemim. Audierat

Expanded text:
n prae aliis, sed solum sine aliis, et dicat: Alii alia eligunt, quidam voluptatem corporis sectando porcum vivunt; Dispositissima commutatio est, relinquere linquere disponit, se quoque inter relinquenda numerare meminerit, imo principaliter possit dicere cum Petro: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te . Sano quippe utitur consilio, qui eligit gloriari in Domino, potius quam deliciari in carne, et circumagitari in saeculo: audierat credo, et expavit ad vocem illius qui dixit: Si secundum carnem vixeritis, m
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cũ aliis. s solum sñ aliis. ⁊ dicat.
alii alia eligunt quidã uoluptateᷤᷤ
corꝑis sectando: portum iniunt.
dispositissima ꝯ mutatio est. resiq̃re
linq̃re disponit: se qͦ int̾ relinq̃d̾a
num̾are menun̾it. ĩmo pͥncipałr
possit dicẽ cũ pet᷑. Ecoe nos reliqͥmꝰ
oĩa ⁊ secuti sumꝰ te. Sano qͥppe utit᷑
ꝯsilio: qui eligit głiari in dũo. po¬
qꝰ quã deliciari in carne: ⁊ c̾cũ age¬
tari in scło. audierat cd̾o. ⁊ expeli¬
aduocem illiꝰ qͥdixit. si scd̾m carnẽ
uixeritis: moriemin. Audierat ⁊ al¬
t̾m: dicentẽ. Amicꝰ hꝰ mundi: inimicꝰ
ꝯstituit᷑ di ꝑicliosa nuis amicitia.
um uoluptatũ iurentia deposuit
iuirulenta. gͣuem sarcinã ⁊ molam
asinariã negoꝵ reiecit scłariũ. dm¬

Expanded text:
n prae aliis, sed solum sine aliis, et dicat: Alii alia eligunt, quidam voluptatem corporis sectando porcum vivunt; Dispositissima commutatio est, relinquere linquere disponit, se quoque inter relinquenda numerare meminerit, imo principaliter possit dicere cum Petro: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te . Sano quippe utitur consilio, qui eligit gloriari in Domino, potius quam deliciari in carne, et circumagitari in saeculo: audierat credo, et expaviad vocem illius qui dixit: Si secundum carnem vixeritis, moriemini . Audierat et alterum dicentem: Amicus hujus mundi, inimicus constituitur Dei . Periculosa nimis amicitia ium voluptatum venena deposuit virulenta, gravemque sarcinam, et molam asinariam negoti
Abbreviated transcription (Latin):
orcio mea dũe. dixi custoꝵ.¬
dire legem tuã. Satis acturrate
nec sine breuitate morosa. formam
sacre religionis ꝓpħa nob̃ exp̃ssit. dicẽ¬
do uideł. ꝗdinspͣirante deo eleg̾it. ⁊
quid ex uoto ꝓiniserit. Portio meado
imine: ecce electio. dmicustodire legẽ
tuam: ecce ꝓfessio. dequa ⁊̃ est illud.

Expanded text:
ortio mea, Domine, dixi custodire legem tuam . Satis accurate, nec sine brevitate morosa formam sacrae religionis propheta nobis expressit: dicendo videlicet, quid, inspirante Deo, elegerit, et quid ex voto promiserit. Portio mea, Domine, ecce electio; Dixi custodire legem tuam, ecce professio; de qua etiam est illud:
Abbreviated transcription (Latin):
claustrał optimã ꝑtẽ elegiti q̃ nõ
auferet᷑ abeo. necĩaeit. Adcõp̃hendẽ¬
dum opꝰ ẽ enĩ celeri ⁊ expedicto cur¬
sore. qui eñ cursu equare uolu̾it.
qui ut gigat exultalut ad curren¬
dam uiam. nec currentẽ sequipo¬
t̾is hoñatus. Secure qͦ ẽ ac qͥete uiuẽ¬
dũ. si enĩ solũ dñm eleg̾is: ñ ihias
q̃rendis. ñ incubas q̃sitis. ñ te cͣci¬
as ꝓ ainicis . Porroquã salubͥs est
obligõ ꝓfessionis: breui exemplo
ꝑpende̾ potestis. pat̃ filium ht̃ egro¬
tum qͥ sanari ñ pot̃: absq incisiõe
⁊ caut̾io. ꝯsulit pat̾ filiũ utr̃ ligari
uelit. ille sanitatẽ desid̾ans: rogat
solui sedeposcit. s a pr̃e ñ soluitu.
donec sanet᷑. In hc̃ modũ mociachꝰ¬
qͥ se regłari discipline sponte ⁊ sci¬

Expanded text:
optimam partem elegit sibi, quae non auferetur ab eo . Necessaria est ad comprehendendum: opus est enim celeri et expedito cursore, qui eum cursu aequare voluerit, qui ut gigas exsultavit ad currendam viam . Nec currentem sequi poteris oneratus. Secura quoque est ad quiete vivendum; si enim solum Dominum elegeris, non inhias quaerendis, non incubas quaesitis, non te crucias pro amissis. Porro quam salubris est obligatio professionis brevi exemplo perpendere potestis. Pater filium habet aegrotum, qui sanari non potest absque incisione et cauterio. Consulit pater filium, utrum ligari velit. Ille, sanitatem desiderans, rogat solvi deposcit; sed a Patre non solvitur, donec sanetur. In hunc modum monachus, se regulari disciplin
Abbreviated transcription (Latin):
anuis adito p̃side ex asp̃tu corꝑis falso ꝓbanit
ꝑfectam etatem curacores cum intellexissẽt
eẽ in aiorem ꝑsererau̾unt in administrat̾one.
codem errore ꝑseuerassent ut putatent
maiortm eẽ. ut abstiuuissent se ab ammis¬
trãtone. curationem ĩ rellicuissent. in ꝑiau¬
ad cos ꝑcineat R. hii qui tebita exsolu̾it
lib̾ati iur ip̃o ñ deberet int̾im ꝯueniri.
plane curatores qui scientes eum minorẽ
cẽ pseuerauerunt ii codem officio ñ debuert
eum pati acciꝑe pecumas debitaᷤ. ⁊ debent
ħ nomine ꝯueniri ¶ Q si ⁊ ip̃i dec̾co p̃sidiꝰ
c̃diderunt ⁊ aministrare cessauerunt. ł ĩ

Expanded text:
annis adito praeside ex aspectu corporis falso probavit perfectam aetatem: curatores cum intellexissent esse minorem perseveraverunt in administratione: eodem errore perseverassent, ut putarent maiorem esse et abstinuissent se ab administratione, curationem etiam restituissent, an pericualiberati iure ipso non debent iterum conveniri. plane curatores, qui scientes eum minorem esse perseveraverunt in eodem officio, non debuerunt eum pati accipere pecunias debitas et debebunt oc nomine conveniri. quod si et ipsi decreto praesidis diderunt et a
Abbreviated transcription (Latin):
famibas muioci pecunam ẽdidit melior
est caͣ ꝯsum̃tis. nisi locuplecior ex ħ inue¬
matur sitis ꝯtestate c̃ꝑe is qui acce ¶ Mi¬
nores si iniudicem ꝯmpnis runt. ⁊ tuto¬
re actore stipulat st̃ integrum restituti¬
onenẽ adu̾sus talem obligatonem uirẽde¬
siderant.

Expanded text:
familias minori pecuniam credidit, melior est causa consumentis, nisi locupletior ex hoc inueniatur litis contestatae tempore is qui accepit. Minores si in iudicem compromiserunt et tutore auctore stipulati sunt, integri restitutionem aduersus talem obligationem iure desiderant.
Abbreviated transcription (Latin):
itm̃ laboramꝰ ⁊ geniumnꝰ. ad optionẽ filioꝵ
expectantes qͣ scd̾o luuam᷑ ĩregno. Uñ remoue
abhistoria diẽ. Infinẽ.Finis iste cõfũmatios ẽ
unctione int̾ adu̾sa scłi laborats sꝑet ĩ dñm
certꝰ d̾scd̾a unctiõe. In altera łi parte exponi¬
t᷑ labot genutꝰ otõ. uͥ scd̾a uncio possit habi.
credo uidẽ. Ultimꝰ uͦ uers ĩtenionẽ aꝑit. neꝗs

Expanded text:
im laboramus et gemimus adoptionem filiorum exspectantes, qua secundo liniamur in regno. Unde removens ab historia dicit in finem. Finis iste consummationis eunctionem inter adversa saeculi laborans speret in Dominum certus de secunda unctione. In altera vero parte exponitur labor, gemitus, oratio, ut secunda unctio possit haberi, Credo videre, etc. Ultimus versus intentionem aperit, ne quis
Abbreviated transcription (Latin):
itm̃ laboramꝰ ⁊ genimꝰ. adoptionẽ filioꝵ
expectantes qͣ scd̾o luuam ĩregno Uñ remoueᷤᷤ
ab historta dic̃.Infinẽ.finis iste cõfũmatioł ẽ
unctione int̃ adu̾sa scłi laborass sꝑet ĩ dñm
certꝰ d̾scd̾a unctiõe.In altera łi parte expon¬
t᷑ labor genutꝰ otõ. ũ scd̾̃a uncio possit habi.
Credo uidẽ. Ultimꝰ uͦ uers ĩ teniionẽ aꝑit. neꝗs

Expanded text:
gemimus adoptionem filiorum exspectantes, qua secundo liniamur in regno. Unde removens ab historia dicit in finem. Finis iste consummationis eunctionem inter adversa saeculi laborans speret in Dominum certus de secunda unctione. In altera vero parte exponitur labor, gemitus, oratio, ut secunda unctio possit haberi, Credo videre, etc. Ultimus versus intentionem aperit, ne quis
Abbreviated transcription (Latin):
sulẽ¶ Quĩtũ eĩ pompeiũ sille collegam senatꝰ Iussu ad
excitũ gnen pompen ꝙ̃ aliꝙ̃dui inuita ciuitate obtine

Expanded text:
sulem: Q. enim Pompeium Sullae collegam senatus iussu ad exercitum Cn. Pompei, quem aliquamdiu inuita ciuitate obtine
Abbreviated transcription (Latin):
eo timeus ab eo centurio nocturno tpe ut specu¬
laretur qͥnã om statu res marti uruti essent: dũ
crebros excessus uie petit / qr tenebrarum obsturi¬
tas hostes ne an cõmilitones occurrerẽt dignostẽ¬
non sinebatͥ. tardius ad cassiũ Rediit quẽ isͣ exceptũ ab

Expanded text:
eo Titinius centurio nocturno tempore, ut specularetur quonam in statu res M. Bruti essent, dum crebros excessus uiae petit, quia tenebrarum obscuritas hostesne an conmilitones occurrerent dinosnon sinebat, tardius ad Cassium rediit. quem is exceptum ab
Abbreviated transcription (Latin):
sas int̾ sõmum exaudisse uocẽ credidit nĩciantẽ futurũ
ut proximo die in ea urbe cenaret Letus igitur pro

Expanded text:
sas, inter somnum exaudisse uocem credidit nuntiantem futurum ut proximo die in ea urbe cenaret. laetus igitur p
Abbreviated transcription (Latin):
bellum cum ueientib et etiuscis gessit. illis t̾quimo
pristinum imperium restitue Romannis nuper partan
libertatem retinere cupientibus: etruscis aut et tarqui¬
mo in cornu dextro prelio superioribus tantus terror
subito incessit. ut nõ solum uictores ip̃i profugerẽt
sed eciam pau oris sui consortes secum ueientes.¬

Expanded text:
bellum cum Veientibus et Etruscis gessit, illis Tarquinio pristinum imperium restituere, Romanis nuper partam libertatem retinere cupientibus, Etruscis et Tarquinio in cornu dextro proelio superioribus tantus terror subito incessit, ut non solum uictores ipsi profugerent, sed etiam pauoris sui consortes secum Veientes
Abbreviated transcription (Latin):
terrarũ oibis Impeyiũ obtine̾t. Letus eo dñs: bouẽ sũ¬
ma cũ festinatõe ⁊oͭ mactandã in auẽtmo ante aram
dyane constituit. sacͥficio sabiuis regimẽ hũan gnis
daturꝰ. de qͣ Re antistes templi certior factus.⁊eligionẽ
hospiti nitulit ne prizus uictimam cederet: ꝙͣ proxima
se aqua abluisset. eo qz alutum tyberis petente. uaccã
ip̃e inmolauit. et urbem nram tot cuutatũ tot gen¬
ciũ dña pio sacͥficii furto reddidit: ¶ Quo in gn̾e
acuminis Ingenii Iumꝰ brutꝰ referendꝰ est in pͥmis.¬
Nam cũ a rege tarquimo auũculo ci suo om̃ez nobili ͭͥ
indolem excerpi Int̾ q ceteros eciã fratrem suũ qui
uegecioris erat ingemi int̾fectũ aĩadu̾teret: obtusi se
cordis eẽ symulauit ea q falla. maximas uirtutes
suas texit. profectus etiã delphos cum tarquimi fi¬
liis qͥs is ad appollinẽ phiciũ munerib et sacͥficiis ho

Expanded text:
errarum orbis imperium obtineret. laetus eo dominus bouem summa cum festinatione Romam actam in Auentino ante aram Dianae constituit, sacrificio Sabinis regimen humani generis daturus. de qua re antistes templi certior factus religionem hospiti intulit, ne prius uictimam caederet quam proximi amnis se aqua abluisset, eoque alueum Tiberis petente uaccam ipse immolauit et urbem nostram tot ciuitatium, tot gentium dominam pio sacrificii furto reddidit. Quo in genere acuminis in primis Iunius Brutus referendus est: nam cum a rege Tarquinio auunculo suo omnem nobilitatis indolem excerpi interque ceteros etiam fratrem suum, quod uegetioris ingenii erat, interfectum animaduerteret, obtunsi se cordis esse simulauit eaque fallacia maximas uirtutes suas texit. profectus etiam Delphos cum Tarquinii filiis, quos is ad Apollinem Pythium muneribus et sacrificiis ho
Abbreviated transcription (Latin):
des coactũ. dispsam q et uagam uitã missabilit̾ꝰ exigẽ¬
ten annuis paritꝰ atq armis ꝯfirmatũ ĩ pat̾am reduxͭ.
Insignẽ denĩ restitucõe libertatis uicto. clariorẽ aliꝙͣto
moderacionis laude fecit. plebi enĩ atũ int̾posuit. ne
qͣ p̃t̾itarum rerum mẽcio fieret. hec obluuo quam
athemẽses ⁊ ãnestram uocant. cõcussũ ⁊ labentem

Expanded text:
liter exigenliter exigentem, animis pariter atque armis confirmatum in patriam reduxit. insignem deinde restitutione libertatis uictoriam clariorem aliquanto moderationis laude fecit: plebei enim scitum interposuit, ne qua praeteritarum rerum mentio fieret. haec obliuio, quam Athenienses
Abbreviated transcription (Latin):
heretur adiecit nõ ẽẽ credibile. ut quẽ tantoꝑe amaret
ab eo inuicẽ nõ dilige̾tur. Postemo cũ ad iusiurandũ
ĩimiticias serentis malignitas confugisset: ne de par-¬
iurio eius disputaret: affirmauit nũꝙͣ penociatem
illa dictuꝵ fuisse: inisi ea expedire dici sͥ uidicasset
nõ ĩ corꝑe mortali. s in arce celesti: ⁊ quidẽ armatum
aĩz eius uite stacionẽ putes xegisse. hũanoꝵ uiciorũ¬
teursus ase ĩuicta pugͣ repellentem cũctos q uirtutis
ños altitudinis sue sinu clausos custodientem ¶Aeq̃ꝙ̃¬
płom cõmendacõne kãꝵ par siracusanꝰ dion. s qd̾ ad
p̾standã moderacõnẽ actinuit. uehemẽcioris exempli pa¬
tua pulsus a dyonisio tirãno me garã pecierat. ubi
micteretur multũ duqz añ fores ietentus: comiti suo
pacient̾ hoc ferendũ est ait. forsitã enĩ ⁊ nos cũ in
ꝯsilii ip̃e sibi condicionẽ exilii placidiorẽ reddidit:
Trasibulus eciam hoc loco apprehendẽdus est qui pplũ

Expanded text:
eretur: adiecit non esse credibile ut, quem tantopere amaret, ab eo inuicem non diligeretur. postremo, cum ad ius iurandum inimicitias serentis malignitas confugisset, ne de periurio eius disputaret, adfirmauit numquam Xenocratem illa dicturum fuisse, nisi ea dici expedire sibi iudicasset. non in corpore mortali, sed in arce caelesti et quidem armatum animum eius uitae stationem putes peregisse, huincursus a se invicta pugna repellentem, cunctosque virtutis sue numeros altitudinis sue sinu clausos custodientem. Sem commendatione par Syracusanus Dio, sed quod ad praestandam moderationem adtinuit, uehementioris experimenti. patria pulsus a Dionysio tyranno Megaram petierat ubi mitteretur, multum diuque ante fores retentus; comiti suo patienter hoc ferendum consilii ipse sibi condicionem exilii placidiorem reddidit. Thrasybulus etiam hoc loci adprehendendus est, qui populum
Abbreviated transcription (Latin):
uicinis dee littorib illisus est. in quib pectiũa ĩcolumis
reꝑta. sanctissimi thesauri custodie restituta est
nõ similit̾ masmissa rex cuiꝰ p̾fectus clãssis melitã¬
apulisset et eque ex fano iunoms dentes eburneos exi¬
mie magnitudinis sublatos: ad eum pro dono actulis

Expanded text:
uicinis deae litoribus inlisus est, in quibus pecunia incolumis reperta sanctissimi thesauri custodiae restituta est. At non similiter Masinissa rex. cuius cum praefectus classis Melitaaeque ex fano Iunonis dentes eburneos eximiae magnitudinis sublatos ad eum pro dono adtulis
Abbreviated transcription (Latin):
consecutꝰ haud dubiam pre se appetite clarioris sedis a¬
lacatatem ferens ad triremem romanam prexit.
Pauentibusq iusiato spectaculo nautis eo conscendit

Expanded text:
conspectus haud dubiam prae se adpetitae clarioris sedis alacritatem ferens ad triremem Romanam perrexit pauentibusque inusitato spectaculo nautis eo conscendit
Abbreviated transcription (Latin):
runt. quoꝵ alt̾ se ad hospitem contulit alt̾ꝰ in tabernã me¬
ritoriam diuertit. ¶ Is qui in hospicio erat iudit ĩ sõmi

Expanded text:
runt, quorum alter se ad hospitem contulit, alter in tabernam meritoriam deuertit. is, qui in hospitio erat, uidit in som
Abbreviated transcription (Latin):
ut alnĩ Illustrant. ita nõ nũꝙͣ domos euertũt.
define ig᷑ stulta futuris maloꝵ tuorũ causis qͣi
felicissimis rebus Inhiare. et totam celestiũ ar¬
bitrio ꝑmicte qz qͥ tubue̾ bona ex facili solent
eciã eligeꝰ aptissime possunt : ¶ Idem expedita
et cõpendiaria uia eos ad głiãm ꝑuenire dice¬
bat. qui id agerent ut quales bideri uellent
tales eciam ceñt. q̃ quidẽ p̾dicatõe aꝑte mõẽbat: Ut ppã¬

Expanded text:
ut aliquando illustrant, ita non nunquam domos evertunt. ut aliquando illustrant, ita non nunquam domos evertunt. Desine igitur stulta futuris malorum tuorum causis quasi felicissimis rebus inhiare, et totam te celestium arbitrio permitte, quia qui tribuere bona ex facili solent, etiam eligere aptissime possunt. Idem expedita et conpendiaria uia eos ad gloriam peruenire dicebat, qui id agerent, ut, quales uideri uellent, tales etiam essent. qua quidem praedicatione aperte monebat ut
Abbreviated transcription (Latin):
retinuit. tũ mauritame et numdiẽ tetaꝵ q illius
tractus gentiũ mĩꝙͣ fida pace quiescentẽ feritatẽ a
ualuis suis repulit : ¶ Tempꝰ deficiet domestita
narranti. qm̃ Imperiũ nr̃m nõ tam roboye corpo¬
rũ ꝙͣ aĩoꝵ uigoye Incremẽtũ ac tutellã sui cõpͥhẽ¬
dit. maiore itaq ex ꝑte rõna prude̾ͣ ĩ admĩstra¬
plis detur aditꝰ ¶ Sociates hũane sapiẽ qͣi qͦddã o
qͥd uincuq eẽt utile Nos aũt pleꝵq id uotis ex¬
petere stimꝰ. qd̵ nõ impetrasse meliꝰ foyet et enĩ
dẽpsissimis tenebris Inuoluta mortaliũ mẽs in ꝙͣ̃
late patentẽ errorem cecas p̾cacões tuas spargis
diuitias appetis q̃ młtis exicio fuerũt honores
cõcupistis / qui cõplures pessũdederũt. regna te-¬
cũ ip̃e uoluis quoꝵ exitꝰ sepenu̾o miserabiles ter-¬
nũt᷑ splendidis cõuigiis Inicis manꝰ As hec

Expanded text:
retinuit, tum Mauritaniae et Numidiae ceterarumque illius retinuit, tum Mauritaniae et Numidiae ceterarumque illius tractus gentium numquam fida pace quiescentem feritatem a ualuis suis reppulit. Tempus deficiet domestica narrantem, quoniam imperium nostrum non tam robore corporum quam animorum uigore incrementum ac tutelam sui conprehendit. maiore itaque ex parte Romana prudentia in admira exemplis detur aditus. Socrates, humanae sapientiae quasi quid uni cuique esset utile, nos autem plerumque id uotis expeteremus, quod non inpetrasse melius foret: etenim densissimis tenebris inuoluta mortalium mens, in quam late patentem errorem caecas precationes tuas spargis! diuitias adpetis, quae multis exitio fuerunt: honores concupiscis, qui conplures pessum dederunt: regna tecum ipsa uoluis, quorum exitus saepe numero miserabiles cernuntur: splendidis coni