comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ edita adscriptione signauit. inqͥ se & ipse qͥ curistos homins
fecit: inuciur hominem. adseribiq unt̃ homanes uoluit. Upenttus
numquã aborbe condito. atq abexordio generis humani inhune mͦdĩ
nebabilonio quidem ł macedonico. ut non dicã minori cuiquã regio
concessum fuit. Nec dubium quin om̃iũ cognitioni. fidq inspceiomis
uihunc rerum apicem ꝓuexerit. Cuius potissime uoluit et cũuent.
dicen d utiq cuus romanꝰ cens ꝓfessione romani: quã obrem quia ad
inlus trauit reguĩq eesiri tranquillissimũ dedit. humc qꝗ sieetimi
lb ellũ hoc sine concluserim. ut germinantia tempora xp̃iana ma¬
ꝗisq int̃ prim̃tũmnꝰ erescentia: & que adhuc in puectu posita borõ
ipsor quib hȩc respondere cogimur insectacione mordentur. Septi¬
molibello si tam̃ adiuuante dño sufficerim cõp̃hendam. ut qm̃ abini¬

Expanded text:
hominum edita adscriptione signauit, in qua se et ipse, qui cunctos homines hominum edita adscriptione signauit, in qua se et ipse, qui cunctos homines fecit, inueniri hominem adscribique inter homines uoluit; quod penitus numquam ab Orbe condito atque ab exordio generis humani in hunc modum ne Babylonio quidem uel Macedonico, ut non dicam minori cuiquam regno concessum fuit. nec dubium, quin omnium cognitioni fidei inspectioniquin hunc rerum apicem prouexerit, cuius potissime uoluit esse cum uenit, dicendus utique cinis Romanus census professione Romani. Quamobrem quia ad duentu suo inlustrauit regnumque Caesari tranquillissimum dedit, hunc quoque sextum libellum hec fine concluserim: ut germinantia tempora Christiana magisque inter reprimentum manus crescentia et quae adhuc in prouectu posita horum ipsorum, quibus haec respondere cogimur, insectatione mordentur, septimo libello, si tamen adiuuante Domino suffecero, conprehendam, ut, quoniam ab ini
Abbreviated transcription (Latin):
t aliberis quidem aut nepotib suis ł serio uł ioco passus est.
Heo tempr̃ id ÷ eo anno qͦ firmissimam uerissimãq pacẽ ordinatione d̃
cęsar composuit. natdis : xp̃c. cuius aduentui pax ista famulata est.
incuius ortu audientib haminib exultantes angłi cęcinerunt.
Gła in exelsis dõ. & int̾ra pax hominib bonȩ uoluntatis. Codẽq tẽ pr̃
hic adquem rerum om̃iũ sũma concesserat dominũ se hominũ ap-¬
pellari ñ passus ÷ immo ñ aususa qͦ uerꝰ dñs tocius generis humani in¬
t̃ homines natꝰ est. Eodem ꝗꝗ anno tum pͥmũ idẽ cęsar quẽ his tan¬
tis misteriis p̃destinauerat dĩ. censum agi singularii ubiq ꝓunci¬
arum & censeri om̃s homines iussit. quando ds̃ & homo uideri.
adscript᷑ utnatꝰ est. Hec : illa pͥma clarissimaq ꝑfessio. quȩ gsire
om̃iũ pͥncipẽ romanosq rerũ dominos singillatim cunc toꝵ om̃iuar

Expanded text:
a liberis quidem aut nepotibus suis, vel serio vel joco, passus est. a liberis quidem aut nepotibus suis, vel serio vel joco, passus est. Igitur eo tempore, id est eo anno quo firmissimam verissimamque pacem ordinatione Dei Caesar composuit, natus est Christus, cujus adventui pax ista famulata est, in cujus ortu audientibus hominibus exsultantes angeli 449 cecinerunt: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Eodemque tempore hic, ad uerus dominus totius generis humani inter homines natus est. eodem quoque anno tunc primum idem Caesar, quem his tantis mysteriis praedestinauerat Deus, censum agi singularum ubique prouinciarum et censeri omnes homines iussit, quando et Deus homo uideri criptus at natus est. haec est prima illa clarissimaque professio, quae Caesarem omnium principem Romanosque rerum dominos singillatim cunctorum
Abbreviated transcription (Latin):
oceani circulũ cunctis gentib una pace compositis. iani portas tercio ipse
tunc clausit quas exeo ꝑ duo decim fere annos quietissimo semꝑ obseratas
ocio ipsa ȩtiam rubigo signauit. nec pͥusumquã nisi sub extrema senec
tute augusti. pulsate atheniensium sedicione & dacorũ cõmotione
patuerunt Clausis igitur portis iani. rem publicã qua bello quȩ¬
sierat pace enutrire. am plificare studens. leges plurimas statuit.
ꝑ quas humanũ genꝰ libera reuerentia disciplinȩ morẽ gereret
Dñi appelationem. ut homo declinauit. Nam cum eodem exspec¬
tante ludos ꝓnuntiatũ esset in mimmo. odominũ ęquũ & bonii.
uniuersiq quasi de ipso dictũ er̃t exultant̃ ad ꝓbauissetͥ. statim qͥ¬
dem manu uultuq in de coras adulationes repssit. & insequent
die grauissimo corripuit edicto. dominũꝙ sepꝰ hoc appellarine

Expanded text:
Oceani circulum cunctis gentibus una pace compositis, Jani portas tertio ipse Oceani circulum cunctis gentibus una pace compositis, Jani portas tertio ipse tunc clausit. Quas ex eo per duodecim ferme annos quietissimo semper obseratas otio, ipsa etiam rubigo consignavit: nec prius unquam nisi sub extrema setute Augusti pulsatae, Atheniensium seditione et Dacorum commotione patuerunt. Clausis igitur Jani portis, rempublicam quam bello quaesiverat, pace enutrire atque amplificare studens, leges plurimas statuit, per quas humanum genus libera reverentia disciplinae morem gereret, Domini appellationem ut homo declinavit. Nam cum eodem spectante ludos pronuntiatum esset in quodam mimo, O dominum aequum et bonum! universique quasi de ipso dictum esset exsultantes approbavissent, statim quidem manu vultuque indecoras adulationes repressit, et insequenti die gravissimo corripuit edicto, dominumque se posthac appellari ne
Abbreviated transcription (Latin):
legionib: agerinanis rebellantib mira suꝑbia atq a uaricia in subies¬
tos agens funditꝰ deletꝰ est. Qnam rerpublicȩ cladem cęsar augustus pu¬
adeo grauit iulit ut sepȩ ꝑium doloris caput parieti conlidens cla¬
maret . quintilliuare reddẽ legiones meas. Hosforanos uagrip¬
pa superauit & signis romanis quȩ quondã sub mithridate sustu
lerant bello recuperatis. uictos ad dedicionẽ coegit. Parthi qͣs
toto trarum orbe ł domito uel pacato om̃iũ oculis signarentur
atq inse solos om̃is iugor romani imperii uertendꝰ eẽt. quippe
quas pͥstina ulciscende crassianȩ cędis conscientia mordebat. ultro
signa quȩ crasso int̾fecto abstulerant acęsarẽ remiserunt.
regiisq obsib traditis. firmũ fedꝰ fideli supplicatione meruest̃¬
cęsas augustꝰ aboriente in occidentẽ. a septentrione in meridiẽ. ac ꝑtotũ

Expanded text:
legionibus a Germanis rebellantibus, mira superbia atque auaritia in subieclegionibus a Germanis rebellantibus, mira superbia atque auaritia in subiectos agens , funditus deletus eat. quam reipublicae cladem Caesar Augustus adeo grauiter tulit, ut saepe per uim doloris caput parieti conlidens clamaret Quintili Vare, redde legiones. Bosporanos uero Agrippa superauilerant, bello recuperatis uictos ad deditionem coegit. Parthi, quasi toto terrarum orbe uel domito uel pacato omnium oculis signarentur atque in se solos omnis uigor Romani imperii uertendus esset, quippe quos pristina ulciscendae Crassianae caedis conscientia mordebat, ultro signa, quae Crasso interfecto abstulerant, ad Caesarem remiserunt regiisque obsidibus traditis firmum foedus fideli supplicatione merueCaesar Augustus ab Oriente in Occidentem, a Septentrione in Meridiem, ac per totum
Abbreviated transcription (Latin):
głam quem sicut hispanorũ galloꝵq legatio inmedio ariente
apud babiloniã c̃ templatione picis adiit. ita hunc apud hispania
uoccidentis ultimũ supplex cumgentilicio munere eus indus. & sci¬
tharboreus. orauit. Cantabrico bello ꝑquinq annos acto. totaq
hnispania inȩtnã pacem cũ quadã respiratione lassitudinis reclinata
acreposita. cȩsar romam redi it. Quib & iam dieb multa ꝑse
multaq ꝑ duces & legatos bella gessit. Nam int̾ceteros & pysoadi¬
uersum undilicios missus est. quil subactis uictor ad cȩsarem
lugdunũ uenit. Pannonios nouo motu intumescentes tiberius
pͥuignus cȩsaris eruentissima cȩde deleuit: idemq continuo ger¬
uod reuera bellũ maximũ & formidolosissimũ XUlegionib per
trienniũ gestũ est. nec fere ullum mauis bellũ. sic̃ suctonuis ad¬
testatur post punicũ fuit. Subeo uͦ tempr̃ quintilius uarꝰ cũ trib

Expanded text:
gloriam: quem sicut Hispanorum Gallorumque legatio in medio Oriente gloriam: quem sicut Hispanorum Gallorumque legatio in medio Oriente apud Babylonem contemplatione pacis adiit, ita hunc apud Hispaniam in Occidentis ultimo supplex cum gentilitio munere Eous Indus et Scytha Boreus oravit. Cantabrico bello per quinque annos octo, totaque Hispania in aeternam pacem cum quadam respiratione lassitudinis reclinata ac reposita, Caesar Romam rediit. 447 Quibus etiam diebus multa per se, multaque per duces et legatos bella gessit; nam inter caeteros et Piso adversum Vindelicos missus est. Quibus subactis, victor ad Caesarem Lugdunum venit. Pannonios novo motu intumescentes, Tiberius, privignus Caesaris, cruentissima caede delevit; idemque continuo GerQuod revera bellum maximum et formidolosissimum quindecim legionibus per triennium gestum est, nec fere ullum majus bellum, sicut Suetonius attestatur, post Punicum fuit. Sub eodem vero tempore Quinctilius Varus cum tribus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓd int̃ nicionem deleuit. Postet fortissimnas nationes ẽquibus
natura iures. consuetudo experientiã uiriũ dabat. cheruscos sucuos.
& sicambros. parit̃ uno bello. sed ȩtiam suis aspero superauit. Quoꝵ
exeo c̃ siderari uirtꝰ acferitas potest. quod mulieres ꝗꝗ eoꝵ. siquan¬
do p̃uentu romanoꝵ int̃ claus tra sua concludebantur. deficienti¬
k tdis uł qualibet re. qua uelut telo uti furor possit. paruos si¬
lios comlisos hunii inhostiũ hora iaciebant. in singulis filio necib
bis parricidę.Tunc &iam in africam musolanos & getulos
latius uagantes. cossus dux cȩsaris a prȩfatis finib: cohercuit atq
aromanis limitib abstinere metu compulit. Iterta cęsarem
apud tarraconem ei terioris hispaniȩ urbem legati indoꝵ & scy¬
tharum toto orbe transmisso tandem ibi inuenerunt ultra qd
um querere non possent. refuderinꝙ incȩsare alexandri magni

Expanded text:
ad internecionem cecidit. postea fortissimas nationes et quibus ad internecionem cecidit. postea fortissimas nationes et quibus natura uires, consuetudo experientiam uirium dabat, Cheruscos Suebos et Sygambros pariter uno bello sed etiam suis aspero superauit. quorum ex eo considerari uirtus ac feritas potest, quod mulieres quoque eorum, siquando praeuentu Romanorum inter plaustra sua concludebantur, deficientibus telis uel qualibet re, qua uelut telo uti furor possit, paruos filios conlisos humi in hostium ora iaciebant, in singulis filiorum necibus bis parricidae. Tnnc etiam in latius vagantes Cossus, dux Caesaris, arctatis finibus coercuit, atque Romanis limitibus aapud Tarraconem citerioris Hispaniae urbem legati Indorum et Scytharum toto orbe transmisso, tandem ibi invenerunt, ultra quod jam quaerere non possent, refuderuntque in Caesarem Alexandri Magni
Abbreviated transcription (Latin):
Uictoriȩ suȩ testem relinquere. Cantabricȩ iustoriȩ hunc ho¬
norem cesar detulit. ut tunc ꝗꝗbelliportas claustro cohiberi
iuberet Ita tunc seđo ꝑcesarem quarto pꝰ urbẽ conditã clausꝰ
est ianus. Posthoc clauduis drusus priuignus cesaris. galliam
rediamq sortitꝰ. marimas fortissimas qgentts germaniȩ armis sub¬
egit. Namtunc ueluts ad constitutũ pacis dim festinarent: ita
om̃s ad experientiã belli decisionẽ ue federis undatim gentes cõmo¬
uebantur. aut suscepturȩ candiciones pacis si uincerentur aut usure
quicta libtate si uincerent. Noriq illiriq pannonii dalmatȩ
moesi thraes & dac. sarmate plurimiq & maxime germaniȩ
ꝑpłi. ꝑ diũsos duces ł superati. ł oppressi ł ȩtiam obiectu maximo
fluminũ rheni danubiiq seclusi sunt. Orusus ingirmania pͥmũ
susi petes. deuide tencteros. & cattos ꝑdomuit: marcomannos pere

Expanded text:
victoriae suae testem relinquere. Cantabricae victoriae hunc hovictoriae suae testem relinquere. Cantabricae victoriae hunc honorem Caesar detulit, ut tunc quoque belli portas claustro cohiberi juberet. Ita tunc secundo per Caesarem, quarto post Urbem conditam clausus est Janus. Post hoc Claudius Drusus, privignus Caesaris Galliam, Rhaetiamque sortitus, maximas fortissimasque gentes Germaniae armis subegit. Nam tunc veluti ad constitutum pacis diem fesomnes ad experientiam belli decisionemve foederis undatim gentes commovebantur; aut suscepturae pacis conditiones, si vincerentur, aut usurae quieta libertate, si vincerent Norici, Illyrii, Pannonii, Dalmatae, Moesi, Thracae et Daci, Sarmatae plurimique et maximi Germaniae populi per diuersos duces uel superati uel repressi uel etiam obiectu maximorum fluminum, Rheni Danuuiique, seclusi sunt. Drusus in Germania primum Vsipetes, deinde Tencteros et Cattos perdomuit. Marcomannos paene
Abbreviated transcription (Latin):
prisiuntun Raciluẽ demde oppidum magia ii acdu repugians. postro¬
mã captum ac dirutum est. Prȩterta ulteriorts galliciȩ pirtes que
montibus siliusq consete occino t̾minantur. antistius oe firinus lega¬
neq susca piendo bello parem intellegit. ad uoluntaria morte seru¬
turis timorẽ concurrit. Nlam se pene om̃s certatim igni fesuor
acueeno necirionti. Aus turas ũ positis cas tris apud as tura flun
romanos nisi ꝑditi ꝑ̃uentiq cẽnt magnis consilus urib q oppressis¬
sont ee res legaitos cũ legionib suis intria castra duusos. tribreq
sgminb obrucre repente molit suo ꝓdicione detesti sunt o
Nos posde carisius bello exceptos ñ parua ociam romanor elalle supe¬
rauit Pars coꝵ plio clapsa lancham confuge Eũꝙ milites ci¬
cu datam urbem incendit adoriri pararent. dux carisius &casuis¬
excgit. Studiose enĩ nitebatꝰ integram atq in colonmem ciuitati

Expanded text:
pti sunt. Racilium deinde oppidum magna ui ac diu repugnans, postrepti sunt. Racilium deinde oppidum magna ui ac diu repugnans, postremo captum ac dirutum est. praeterea ulteriores Gallaeciae partes, quae montibus siluisque consitae Oceano terminantur, Antistius et Firmius leganeque suscipiendo bello parem intellegit, ad uoluntariam mortem seruitutis timore concurrit. nam se paene omnes certatim igne ferro ac ueneno necauerunt. Astures uero positis castris apud Asturam flumen Romanos, nisi proditi praeuentique essent, magnis consiliis uiribusque oppressissent. tres legatos cum legionibus suis in tria castra diuisos tribus aeque agminibus obruere repente moliti, suorum proditione detecti sunt. hos postea Carisius bello exceptos non parua etiam Romanorum clade superauit. pars eorum proelio elapsa Lanciam confugit. cumque milites circumdatam urbem incendio adoriri pararent, dux Carisius tudiose enim nitebatur integram atque incolumem civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tabros atq ac tures duas fortissimas hispaniȩ gentes suis uti legib sin&d¬
r& aperiuuit ian portas. atq in hispanias ipse cũ exercitũ ꝓfrc ł est.
Cantabri & actures gilliciȩ ꝓiuntię porcio sunt. qͣ extentũ pyrenei
iugũ haut ꝓcul scđo oceano subseptentrione deducitur. Hi nsolu ꝓpͥã
libtatẽ tueri parati. Uerum &iam fuitimor ausi p̃ripere. vacccos .&.
tur mogos & autrigonas. assiduis eruptionib: populabatur. Igitur
cesir apud segysimam castra posuit. trib agminib: totã penc am¬
plexꝰ cantabriam. diu fatigato frustra atq inpericulũ sepe deducto
exercitu. tandem ab aquitanuco sinu ꝑ oceanũ in cautis hostibus ad¬
mouer classem atq exponi copias iubet. Tunc demũ cantabri sub
menib attiee marimo congress bello et uicti muniũ monte natus n
minisimum consugerunt. Ubi obsidionis fame adextrenũ pene consum¬

Expanded text:
tabros atque Astures, duas fortissimas Hispaniae gentes, suis uti legibus sinertabros atque Astures, duas fortissimas Hispaniae gentes, suis uti legibus sineret, aperuit Iani portas atque in Hispanias ipse cum exercitu profectus est. Cantabri et Astures Gallaeciae prouinciae portio sunt, qua extentum Pyrenaei iugum haud procul secundo Oceano sub septentrione deducitur. hi non solum propriam libertatem tueri parati uerum etiam finitimorum praeripere ausi, Vaccaeos et Turmogos et Autrigonas adsiduis eruptionibus populabantur. igitur Caesar apud Segisamam castra posuit, tribus agminibus totam paene amplexus Cantabriam. diu fatigato frustra atque in periculum saepe deducto exercitu, tandem ab Aquitanico sinu per Oceanum incautis hostibus admoneri classem atque exponi copias iubet. tunc demum Cantabri sub moenibus Atticae maximo congressi bello et uicti in Vinnium montem natura tutissimum confugerunt, ubi obsidionis fame ad extremum paene consum
Abbreviated transcription (Latin):
terosq qui sine domino in uenirentur morti supplicioq de¬
dendos remittendaq sub ȩlart debita peccatoꝵ inca urbe
spantaneũ fluxisset oleum. Cuidentissima his qͦ ꝓph&arũ uoces ñ audie¬
bant signa incelo. & int̃ra ꝓdigia ꝓdider. Tercio aut cum urbem trium¬
phans quinto consul in gressus: eoscilicet die que supͣ nominauimus
nom̃ ad sumpsit. quid fidelius ac uerius eredi aut cognosq potest c̃cur¬
rentib ad tantã manifestacionẽ pace nomine ac diei. quã hunc oe¬
culto quidem gestoꝵ ordine ad obsequiũ prȩparationis q p̃destinatõ
& pacis signũ pretulit & potestatis nom̃ ad sumpsit : Quid aut̃ in
quarto reditu cum finito cantabrico bello pecatisq om̃ib gentib
cęsir urbem repetut. ad contestacionẽ fidei quã ex ꝓmimꝰ actũ sit
ipso melius ordinc ꝓferentur. Anno ab urbe condita septingin¬
pa consulib cęsar parum in hispania ꝑceꝰ annos actũ intellegens. Si can¬

Expanded text:
terosque, qui sine domino inuenirentur, morti supplicioque dedendos, remittendaque sub Caesare debita peccatorum in ea urbe, spontaneum. fluxisset oleum, euidentissima his, qui Prophetarum uoces non audiebant, signa in caelo et in terra prodigia prodiderunt. Tertio autem, cum Vrbem triumpbans quintum consul ngressus est, eo scilicet die, quem supra nominauimus,nomen adsumpsit, quid fidelius ac uerius credi aut cognosci potest, concurrentibus ad tantam manifestationem. pace nomine die, quam hunc occulto quidem gestorum ordine ad obsequium praeparationis eius praedestinatum  pacis signum praetulit at potestatis nomen adsumpsit ? Quid autem in quarto reditu, cum finito Cantabrico bello. pacatisque omnibus gentibus Caesar Vrbem repetiit, ad contestationem fidei, quam expromimus, actum sit, ipso melius ordine proferetur. Anno ab Vrbe condita DCCXXVIpa consulibus Caesar parum in Hispania. per ducentos annos actum intellegens, si Can
Abbreviated transcription (Latin):
xpiani Romȩ ẽẽ ceperunt. Sensit hoc collatũ fidei suȩ roma bene¬
ficiũ. Nam cũ int̾ fecto caligula. multa de abrogando imperio
ac re publica in antiquũ ordineai restituenda delendaq pęnit cȩsar
uniũsa familia Senatꝰ & consules decreiussent. clauduis ut mox c̃firma¬
uit imperiuai: magna atq adhuc Rome in cognita usus clem̃tia. ne in
tantam nobiliũ multitudinẽ ulcio sieẽt cepta seuir&. biduũ illud qͥd
lerq publicȩ stitu infelicit c̃sultatũ ac tũꝙ fuerat memonrie saerit.¬

Expanded text:
stiani Romae esse coeperunt. sensit hoc conlatum fidei suae Roma benestiani Romae esse coeperunt. sensit hoc conlatum fidei suae Roma beneficium., nam cum interfecto Caligula multa de abrogando imperio ac republica in antiquum ordinem restituenda euerrendaque penitus Caesarum uniuersa familia senatus et consules decreuissent: Claudius mox ut confirmauit imperium, magna atque adhuc Romae incognita usus clementia, ne in tantam nobilium multitudinem ultio, si esset coepta, saeuiret, biduum illud, quo de reipublicae statu infelicit
Abbreviated transcription (Latin):
occisus est. Duo libelli insccretis eius reꝑti sunt quor alteri pugio alte¬
ri gladius ꝓsigno nominis ad scriptũ erat. Ambo lectissimor uiroꝵ utri¬
usq ordinis Sanatorii & ȩquestris nomina & notas continebant. morti destina¬
toꝵ. Inuenta ÷ xarca ingens uario venenoꝵ. Quib. mox claudio cȩsare io¬
bente dimersis: infecti Maria traduntur nonsine magno piscium exicio quos
enecatos ꝑpxima littora passim estus eiccit. Magnum reuera inditiũ mise¬
um disceretur ut̃ fectoꝵ oñibq int tesceret. quid tanta uenen moles ar¬
te aucta inmisera agere cuutate potuisset. quȩ neglegent effusa ȩtiã
simo quinto. Tiberius claudius ab augusto quartꝰ regnũ adeptꝰ :
mansitq inco annis .xiiii. Exordio regni es : Exordio regni es Paerð
apłs dñi iħũ xp̃i Romam uenit. & silutare cunctis credentib. fidẽ
fidel uerbo docuit. potentissimisq uirtutib ad ꝓbauit. atq ex huic¬

Expanded text:
occisus est. duo libelli in secretis eius reperti sunt, quorum alteri pugio, alteri gladius pro signo nominis adscriptum erat: ambo lectissimorum uirorum utriusque ordinis senatorii et equestris nomina et notas continebant morti destinatorum. inuenta est et area. ingens uariorum uenenorum, quibus mox Claudio Caesare iubente demersis infecta maria traduntur non sine magno piscium exitio, quos enecatos per proxima litora passim aestus eiecit. Magnum reuera indicium miseum disceretur omnibusque notesceret, quid tanta ueneni moles arte aucta agere in misera Ciuitate potuisset, quae neglegenter effusa etiam CXCV Tiberius Claudius ab Augusto quartus regnum adeptus est mansitque in eo annis quattuordecim. exordio regni esti, Romam uenit et salutarem cunctis credentibus fidem fideli uerbo docuit potentissimisque uirtutibus approbauit; atque exim Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tue. Rodem anno lmperii eius fames grauissima ꝑsyriã facti est.
hierosobonã c̃uectis ab egipto frum̃tis. helena id Zabenoꝵ regina
c̃ uersa ad fidema p̃ largissime minis trauit Anno imperii es
spacio extenta. Annõ eiusdem septimo sub ꝓcuratore iudee cumano
inhierosolimis tanta sedicio indieb aimoꝵ exorta ÷ Ut in portar
suffocata referantur. Anno euidem nono. ex pulsos ꝑclaudiua
urbe iudeos losephus refert. sed me magis suctonius mouet. qui
ait hoc modo. Claudius iudȩos inpulsares xp̃i assidue tumultu¬
antes. Roma expulit. Qđ utrum contra xp̃m tumultuantes
iudeos coherceri & cõprimi usserit. An&iam xp̃ianos simul
uelut cognatȩ religionis homines uoluerit expelli. nequaquã
discernitur. Uerũ tam̃ sequenti auna tanta fames Romȩ fuit
mansfesis uoncus sigus est mortous A nuno aburbe conditaort

Expanded text:
tur. Eodem anno imperii eius fames grauissima per Syriam facta estur. Eodem anno imperii eius fames grauissima per Syriam facta esHierosolymam, conuectis ab Aegypto frumentis, Helena Adiabenorum regina conuersa ad fidem Christi largissime ministrauit. Anno imperii eispatio extenta. Anno ejus septimo, sub procuratore Judaeae Cumano in Hierosolymis tanta seditio in diebus azymorum exorta est, ut in portaru et compressione suffocata referantur. Anno ejusdem nono, expulsos per Claudium Urbe Judaeos, Josephus refert: sed me magis Suetonius movet, qui ait hoc modo: Claudius Judaeos, impulsore Christo assidue tumultuantes, Roma expulit. Quod, utrum contra Christum tumultuantes Judaeos coerceri et comprimi jusserit, an etiam Christianos simul velut cognatae religionis homines voluerit expelli, nequaquam discernitur. Verumtamen sequenti anno tanta fames Romae fuit, manifestis ueneni signis est mortuus. Anno ab Vrbe condita
Abbreviated transcription (Latin):
ñ redhibitos transfugas uidebatur. transuer t in in sulã ÷. quã necante
luluĩ cesirẽ neq pcũ quisquã adire aus fuerit: Ibiq ut uerb̃ suctoni
erinquilli loquar. Sine ullo p̃lio ac singune: Intra paucissimosdies plii¬
mani insule partem indedicione receptt Orcadas etiam insulas ultra
brit tanniã Inoccano positas Romano adiecit imperio. ac sexto pꝰquan
ꝓfes Rerat mensc Romã rediit. Conferatur nunc siciuqua placet sub
una insula tempꝰ & tempꝰ. bellũ & bellũ. cesir &cesir. Nam define nihd
confero. am̃ hoe felicissima uictoria. illid acerlissima clades fuit & sic
demũ Rama cognoscat ꝑciꝰ latentẽ ꝓuidentiã magendis reb antea se
paxtem felienatis habuisse. euius agnicionisuscepta plenissima felici¬
tite ꝑfruitur Inquantũ ñ tam̃ blesphemiarũ offendiculis depraua¬

Expanded text:
non redhibitos transfugas uidebatur: transuectus in insulam est, quam neque ante non redhibitos transfugas uidebatur: transuectus in insulam est, quam neque ante Iulium Caesarem neque post eum quisquam adire ausus fuerat, ibique — ut uerbis Suetoni Tranquilli loquar — \'sine ullo proelio ac sanguine intra paucissimos dies plurimam insulae partem in deditionem recepit\'. Oroadas etiam insulas ultra Britanniam in Oceano positas Romano adiecit imperio ac sexto quam profectus erat mense Romam rediit. Conferatur nunc, si cuiquam placet, sub una insula tempus et tempus, bellum et bellum, Caesar et Caesar — nam de fine nil confero, quoniam hoc felicissima uictoria, illud acerbissima clades fuit — et sic demum Roma cognoscat, per eius latentem prouidentiam in agendis rebus antea se partem felicitatis habuisse, cuius agnitione suscepta plenissima felicitate perfruitur, in quantum non tamen blasphemiarum offendiculis depraua
Abbreviated transcription (Latin):
undiq a dnouũ im peratorem conueniretur. neq aquile oriari neq con¬
ueli q̃ quomodo signa moueriue potuerunt. Exereit a artuo tu inus.¬
tata mͥuraculi fide motꝰ & conuers inpenitentiã. scribonianũ quinta
tatim dic des titutũ uit̃ fecit seseq sicram̃to prioris milice ẽ tiuut:
Vr istius ac pniciosus e Rebi Romȩ nibil uimquã fuisse quã bella cuuilia
satis notũ cst. Itaq ꝓpt̃ aduentũ apł petri. & tenera xpĩanq. germura
uix dũ adhuc pauca adseȩ fide ꝓfessionẽ erũpentias hanc exoriente
ts rannidẽ & consurgens istied ciuile bellũ. neget quisquã diunitꝰ e
c̃ pressum. qͥ p̃teritis temporib de conp̃ssione belloꝵ ciuiliũ simila ꝓba¬
pit ex emꝑlum. Claudius quarto imperii sui anno cupiens suputilem
re publicȩ ostentare principẽ. bellũ ubiq & uic toriã undecũ ꝙ quesuit
taꝗ expedicionẽ ilnbrittanniã mouit. quȩ caritata intumultũ ꝓpt̃

Expanded text:
undique ad novum imperatorem conveniretur, neque aquilae ornari, neque convelli quoquomodo signa, moverive potuerunt. Exercitus tanta et tam inusitata miraculi fide motus, et conversus in poenitentiam, Scribonianum quinto statim die destitutum interfecit, seseque sacramento prioris militiae continuit. Tristius ac perniciosius urbi Romae nihil umquam fuisse, quam bella civilia, satis notum est. Itaque propter adventum apostoli Petri, et tenera Christianorum germina vixdum adhuc pauca ad sanctae fidei professionem erumpentia, hanc exorientem tyrannidem, et consurgens istud civile bellum neget quisquam divinitus esse compressum? Qui praeteritis temporibus de compressione bellorum civilium simile probarit exemplum. Claudius quarto imperii sui anno, cupiens se utilem reipub. ostentare principem, bellum ubique et victoriam undecumque quaesivit. itaque expeditionem in Britanniam mouit, quae excitata in tumultum propter
Abbreviated transcription (Latin):
nis om̃s uideoꝵ sacras sedes. atq in primis antiquũ illud in hierosoli¬
mis sacrariũ ꝓfanari sacrificiis gentiliũ. ac repleri statius. Simula¬
łrisq imperauit. se ib ut dm̃ coli precepit. Pilatꝰ aut̃ p̃ses qͥ
sententiam dãpu̾ationis in xp̃m dixerat: Pos łquã plurimas seda¬
ciones in hierosoleͥmis expleuit acfecit: tantis in rogante gaio
angorib coartatꝰ÷ ut sua se trasuerberans manu. maloꝵ c̃pendiũ
naret. Qui post. sinul om̃s exules iussit occidi. Ipse aut asiis ꝓtectorib¬

Expanded text:
nis omnes Iudaeorum sacras sedes atque in primis antiquum illud in Hierosolynis omnes Iudaeorum sacras sedes atque in primis antiquum illud in Hierosolymis sacrarium profanari sacrificiis gentilium ac repleri statuis simulacrisque imperauit seque ibi ut deum coli praecepit. Pilatus autem praeses, qui sententiam damnationis in Christum dixerat, postquam plurimas seditiones in Hierosolymis excepit ac fecit, tantis inrogante Gaio angoribus coartatus est, ut sua se transuerberans manu malorum conpendium naret. qui post omnes simul exules iussit occidi. ipse autem a suis protectorib
Abbreviated transcription (Latin):
dis. frenit horridus ore eruento. Serui rebelles &fugitius gladiaro¬
es ꝑterruere Romã Cuertere Italiam. Sicilia deluerunt um pdie
uniaer so humano generi toto orbe metuendi: Indieb aut̃ salutis iaec
dem magno & incredlbili apparatu sꝓfec ł querert hoste. urili ociosis¬
ne r estiti Cũꝙ ibi muinoci nobilinuar prittanoruai regis filiua
qapitre pulsus cũ paucis oberrabat indedicionẽ recepissẽte desficien¬
qͥ. belli materia Romam rediit. Hisdem aut̃ dieb uuaẽi qui iã
tuns ob pessionẽ xp̃i meritis ubiq cladib exagta belt opialpudale¬
xandr iam sedicione excitata ꝓfligati cede atq urbe ꝓpuls ex pro¬
mendaruaa querdarum causa phylonem quendam uirum sane
inpͥmus er udituau legatũ adecesarẽ miserant. Sed caligula cũ om̃ib
hominib Tum precipue iudeis infestissimus. spreta legatione filo¬

Expanded text:
dis fredis freres perterruere Romam, evertere Italiam, Siciliam delevere, jam pene universo humano generi toto orbe metuendi. In diebus autem salutis, huidem magno et incredibili apparatu profectus quaerere hostem viriniae restitit. cumque ibi Minocynobelinum Britannorum regis filium, qui a patre pulsus cum paucis oberrabat, in deditionem recepisset, deficiente belli materia Romam rediit. isdem autem diebus Iudaei, qui iam tunc ob passionem Christi meritis ubique cladibus exagitabantur, apud Alexandriam seditione excitata, profligati caede atque urbe propulsi, expromendarum querellarum causa Philonem quendam, uirum sane in primis eruditum, legatum ad Caesarem miserant. sed Caligula cum omnibus hominibus tum praecipue Iudaeis infestissimus, spreta legatione Philo
Abbreviated transcription (Latin):
tis eiusdem ł similia sec tantes urbe submouit. Sub pena ꝑpetuȩ ser¬
uitutis nisi obtemperassent. Sane assȩ ciuttatis illo terremotitdi¬
rutas. tributo dimisso ꝓpriam &iam libtatẽ donauit. Hic ambigu¬
is signis ueneni obiit. Anmno aburbe condita sẽptingentesimo¬
ante se & quiuere dignus Romanis blasphemantib. & udeis ꝑse¬
cutorib punitor adhibitꝰ uideretur. Hic ut breuit̃ magnitu¬
dinẽ crũdelitatis es exꝓmam. exclamasse fertur. Utina ppłs
romanꝰ unam ceruicem haberet: Sepe &iam de conditione
tempoꝵ suo conquestus÷. qđ nullis calamitatib publicis insg¬
nirentur. Oberta germina temporis xp̃rani quantũ pualius tis ireb
huimaus ut eciam erudelitas hominis magis potuerit dades desiderare
quã inuimire. Eece de tranqullitate generali feritas ie una sonquer tua
furor imnpus intꝰ seua sedeus suꝑ arma & centũ iuncais aenis peltguno¬

Expanded text:
tis eiusdem uel similia sectantes Vrbe submouit sub poena perpetuae sertis eiusdem uel similia sectantes Vrbe submouit sub poena perpetuae seruitutis, nisi obtemperassent. sane Asiae ciuitates illo terrae motu dirutas tributo dimisso propria etiam liberalitate donauit. hic ambiguis signis ueneni obiit. Anno ab Vrbe condita DCCXC tertitiosissimus et qui uere dignus Romanis blasphemantibus et Iudaeis persecutoribus punitor adhibitus uideretur. hic, ut breuiter magnitudinem crudelitatis eius expromam, exclamasse fertur utinam populus Romanus unam ceruicem haberet. saepe etiam de condicione temporum suorum conquestus est, quod nullis calamitatibus publicis insignirentur. O beata germina temporis Christiani, quantum praeualuistis in rebus humanis, ut etiam crudelitas hominis magis potuerit clades desiderare quam inuenire! ecce de tranquillitate generali feritas ieiuna conqueritur; furor impius intus Saeua sedens super arma et centum uinctus aeuis Post tergum no
Abbreviated transcription (Latin):
terremotu porbera facto. sata inmontib scissa marimar uasꝙ urliuaa
plurime purtes plussolita concussione cȩciderunt Eadem quoꝙ
dic adluoram dii sertam. sol intoto orbe obscurat, tetraq nec su¬
bito obdusta tirris ist. & sicut dictum ÷ onꝑiaq etnã timuer
scła noc tẽ. Usq adeo aut̃ neq lunã lumini solis. neq nubies ab
ta longissime a conspectu solis a fuisse & stellas tunc diurnis horis
ł potiuis i illa horrenda noc te toto cȩlo fulsisse referantur. Qd
ñ solum scoꝵ cuanglioꝵ fides. Sed oiam aliquanti grecoꝵ libri adtes¬
tantur. lam hinc post passionem dñ quem iudei quantũ mipss fuit
ꝑ secuti sunt. Continue clades uideoꝵ donet exinaniti disꝑsiꝓ de¬
ficiant. incessabilit̃ strepunt. liberius siquidem iuuentutẽ eo
ꝑspeciea sacramanti i puintias grauoris celi rdeguut. Reliquos gen¬

Expanded text:
terrae motu per Orbem facto saxa in montibus scissa, maximarumque urbium terrae motu per Orbem facto saxa in montibus scissa, maximarumque urbium plurimae partes plus solita concussione ceciderunt. eadem quoque die ad horam diei sextam sol in totum obscuratus tetraque nox subito obducta terris est et, sicut dictum est, Impiaque aeternam timuerunt saecula noctem. usque adeo autem neque lunam lumini solis neque nubes obsegione interiecta, longissime a conspectu solis afuisse et stellas tunc diurnis horis uel potius in illa horrenda nocte toto caelo fulsisse referatur. quod non solum sanctorum Euangeliorum fides, sed etiam aliquanti Graecorum libri adtestantur. iam hinc post passionem Domini, quem Iudaei quantum in ipsis fuit persecuti sunt, continuae clades Iudaeorum, donec exinaniti dispersique deficiant, incessabiliter strepunt. Tiberius siquidem iuuentutem eorum per speciem sacramenti in prouincias grauioris caeli relegauit, reliquos gen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓscripsit. & id mortem cocgit. xx sib patricios iuiros. consilii caufa de¬
gerit. Hon uix duos in columes reliquit. cȩteros diuersis causi f nccauit
eianũ pfectũ fuum Res nouas moliente int̾fecit. filiossuos drusuar
& germanicum. quor drusus naturalis germanicus ad optiuus erat.
manifestis uenenisignis ꝑdidit. filiosq germaniq filii sui int̾ fecit.
Leferre singillatim facta es horret. pudetq. Tanta libidinis &
re puiurentur. Huius tõmen imperii annoxii noua & ineredibił
clades. apud fidentiũ urbem accidit. Amphiteitri cauea popło gla¬
diatoriũ munꝰ spectante conlapsa est. & plusquã xxmił hominũ
occidit. Dignum sane posteris tante correptionis exemplum
tunc adspectandas hominum mortes auidos homines c̃uenisse. quan¬
do ꝓsalute hominũ ꝓuidenda ds̃ homo eẽ uoluit. Teinde anno
ni. Sed impiȩ ad iudeis ad phensus & patibulo suffixus est. maximo

Expanded text:
proscripsit et ad mortem coegit; uiginti sibi patricios uiros consilii causa leproscripsit et ad mortem coegit; uiginti sibi patricios uiros consilii causa legerat: horum uix duos ihcolumes reliquit, ceteros diuersis causis necauit; Seianum praefectum suum res nonas molientem interfecit; filios suos Drusum et Germanicum, quorum Drusns naturalis, Germanicus adoptiuus erat, manifestis ueneni signis perdidit; filios Germanici filii sui interfecit. referre singillatim facta eius horret pudetque; tanta libidinis et Caesare punirentur. huius tamen imperii anno duodecimo noua et incredibilis clades apud Fidenatium urbem accidit: amphitheatri cauea populo gladiatorium munus spectante conlapsa est et plus quam uiginti milia hominum occidit. dignum sane posteris tantae correptionis exemplum, tunc ad spectandas hominum mortes auidos homines conuenisse, quando pro salute hominum prouidenda Deus homo esse uoluisset. deinde anno ni, sed impie a Iudaeis apprehensus et patibulo suffixus est, maximo
Abbreviated transcription (Latin):
palam facte fuerant. ł ꝑ discipłos illius hn nomine es̃ fiebant.
& deeo qͥd xp̃c tertatĩ crescente plurimorum fide dseredereture
tiberus cũ suffragio magi fiuioris retulit adsenatua. ut ap̃s ds hibertt̃
enat᷑ in dignationc motꝰ. cur non sib pͥus scdm morc̃ delatũ ect. ut desusca¬
piendo culto prius ipse decer neret c̃ secrationẽ xp̃ recusauit. edic toq c̃sti¬
tuit ext̾minandos et̃ exurbe xp̃ianos. prȩcipue cũ & scianus p̃fec ł tybe¬
rii suscipiende rdigioni obstinatissime contradiceret Iberius tamen
edis to accusatorib xp̃ianoꝵ morte cõminatꝰ est. Itaq paulatim in¬
mutata est illa tyberii cesiris laudatissima modestia. inpenã c̃tradic¬
toris senatus. Namregi quẽ cumq uoluntati faciebat uoluptas erat atq
ex mansuetissimo pͥncipe scuissima bestia exarsit. Nã plurimos senatori

Expanded text:
palam factae fuerant uel per discipalam factae fuerant uel per disciet de eo, quod certatim crescente plurimorum fide Deus crederetur. ius cum suffragio magni favoris retulit ad senatum, ut Christus deus senatus indignatione motus, cur non sibi prius secundum morem delatum esset, ut de suscipiendo cultu prius ipse decerneret consecrationem Christi recusauit edictoque constituit, exterminandos esse Vrbe Christianos; praecipue cum et Seianus praefectus Tiberii suscipiendae religioni obstinatissime contradiceret. Tiberius tamen edicto accusatoribus Christianorum mortem comminatus est. itaque paulatim , immutata est illa Tiberii Caesaris laudatissima modestia in poenam contradictoris senatus; nam regi, quaecumque uoluntate faciebat, uoluptas erat, atque ex mansuetissimo principe saeuissima bestia exarsit. nam plurimos senatorum
Abbreviated transcription (Latin):
dent uos intribulationc̃ & occident uos. & eritis odio om̃ib gentib
ꝓpt̃ nom̃ meum. Hoc diuina ꝓuidentia docens. & credentes pmo¬
nendo firmauit.& incrẽ dulos prȩdicendo confudit. Anno ab
ti cȩsaris. tyberius cesar imperiũ adeptꝰ ÷ mansitq in eo annis
quidem aliqua grauia. nisi quod tantũ aliquantis in locis ꝑ̃ cogni¬
ts cito gentiũ tumores compͥmebantur. Sane quarto imperis es
anno. germanicus druss filius caligule pat̃. de germanis ad quos
ab augił sene missus fuerat trium phauit. Ipse aut̃ tiberuis plu¬
rima imperii sui parte cũ magna & graui modestia reipublicę
prefuit. ad eo ut quibusdam p̃sidib augenda ꝓuinciis tributa
suadentib scripserit. boni pastoris eẽ tondere pecus ñ degubero
discipłos suos adp̃di candũ dimisit. Pilatꝰ p̃ses palestinę ꝓuinciȩ
ad tyberium imperatoreM atq ad senatũ retulit de passione et
resurrectione xp̃i. consequentib ꝙ uirtutib quȩ ł ꝑ ipsua

Expanded text:
nt uos in tribulationem et occident uos, et eritis odio omnibus gentibus propter nomen meum. hoc autem diuina prouidentia docens et credentes praemonendo firmauit et incredulos praedicendo confudit. Anno ab i Caesaris Tiberiusquidem aliqua gravia, nisi quod tantum aliquantis in locis praecogniti cito gentium tumores comprimebantur. Sane quarto imperii ejus anno Germanicus, Drusi filius, Caligulae pater, de Germanis, ad quos ab Augusto sene missus fuerat, triumphavit. Ipse autem Tiberius plurima imperii sui parte, cum magna et gravi modestia reipublicae praefuit, adeo ut quibusdam praesidibus augenda provinciis tributa suadentibus scripserit, Boni pastoris esse tondere pecus, non deglubere. discipulos suos ad praedicandum dimisit, Pilatus, praeses Palaestinae prouinciae, ad Tiberium imperatorem atque ad senatum rettulit de passione et resurrectione Christi consequentibusque uirtutibus, quae uel per ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
digito. innumerabilia bella sopita. plurimos extinctos tirannos. c pressas. co¬
angustatas. addictas. exinanitasq in manissimas gs̃ minimo sanguine. nul¬
lo certamine ac penȩ sine cȩde. Suꝑ ÷ ut obtrectitores nr̃os molitionum
suarun peniteat. ueritatique erubescant. dm̃ꝙ uerũ & solu qͥ potest om̃ia
credant. tuncant. diligant. & sequantur. cuius om̃ia & quȩ mala pu¬
annos quinque mił sexcentos.xet uiii. cupiditates & puniciones hominõ

Expanded text:
digito innumera bella sopita, plurimos exstinctos tyrannos, compressas, codigito innumera bella sopita, plurimos exstinctos tyrannos, compressas, coangustatas, addictas, exinanitasque immanissimas gentes minimo sanguine, nullo certamine, ac pene sine caede. Superest ut obtrectatores nostros molitionum suarum poeniteat, veritatique erubescant; Deumque verum et solum, qui potest omnia, credant, timeant, diligant, et sequantur: cujus omnia, et quae mala puannos quinque mille sexcentos et septemdecim, cupiditates et punitio
Abbreviated transcription (Latin):
placidiã imperatorissororẽ honorifice apud se honesteꝙ habit  hr̃
reddidit Romatis sccuritati periculu suũ obtulit. ut ad usus gsco
qua is & ceter halanoꝵ auandaleꝵ sucuoꝵ ꝙ roges eode nobu scum¬
pacto ł placito de pucti forent mandantes imperatar: honorio. tucũ omibus
pacẽ habe. om̃iumq obsides accipe. nos nobis c̃fligimꝰ. nobperimꝰ. tibi uincimus.
inmortali uͦ questu republice tuę siutriq pereamꝰ. Quis hȩc crederet. nisi resdo¬
ceret: Itaq nunc cotidie apud hispinias geribella gentiũ & agistrages exalte¬
rutro barbaroꝵ crebris certisq nunciis discimꝰ. precipue ualliã gothoꝵrege in¬
sistert patrandę paci ferunt. Exqͦutcumq c̃ cesserini .utlicent̃ xp̃iana temporare
rep̃hendantur. si quid a conditione mundi usꝙ adiiune simil factũ feliciate do¬
ceatur. Manifestauimꝰ ut arbitror atq ostendimꝰ ñ magis uerbo lingꝑene quã

Expanded text:
Placidiam, imperatoris sororem, honorifice apud se honesteque habitam, fratri Placidiam, imperatoris sororem, honorifice apud se honesteque habitam, fratri reddidit., Romanae securitati periculum suum obtulit, ut adversum caetquamuis et ceteri Alanorum Vandalorum Sueborumque reges eodem nobiscum placito depecti forent mandantes imperatori Honorio: tu cum omnibus pacem habe omniumque obsides accipe: nos nobis confligimus, nobis perimus, tibi uincimus, immortali uero quaestu reipublicae tuae, si utrique pereamus. quis haec crederet, nisi res doceret ? itaque nunc cottidie apud Hisprutro Barbarorum crebris certisque nuntiis discimus, praecipue Valliam Gothorum regem insistere patrandae paci ferunt. Ex quo utcumque concesserim, ut licenter Christiana tempora reprehendantur, si quid a conditione mundi usque ad nunc simili factum felicitate 587 doceatur. Manifestavimus, ut arbitror, atque ostendimus, non magis verbo pene quam
Abbreviated transcription (Latin):
apũd posteros Romane restitutionis auctor pꝰ quã eẽ ñ potuerat inmutat
bboc abstinere adbello. obhoc inhare. paci nitebatur. pcipue placudie
uxori sue feminȩ sane ingenio acerrime & religione satis ꝓbate ad om̃ia
bonaris ordinationũ opera ꝑsuasu & c̃slio temperatus. Cũq eid paci
petede at ꝙ offerende studiosissime insister et. apud barebilonem
pispanie urbẽ. dolo suoꝵ ut fert᷑ occisus ÷. Posthunc segericus res igorbi
ercatꝰ cũttidem idicio d̃ ad pacẽ ꝓnus eẽt nihil ominus a suis urt fes¬
infringerent adhocor dinatꝰ ado ut pacẽ cfirmaret libagittra¬
instruitaarmis nalugiisꝙ transire in africã moliretur dindi milbi
mnemor eniã illius acceptȩ subalaricocladis. cũ insiciliã guthi transire
conati inc̃spectu suoꝵ miserabilit arrepti & dimersi sunt. pacem
optimã cũ honorio imperatore datis lectissimis obsidib pepigit

Expanded text:
apud posteros Romanae restitutionis auctor, postquam esse non potuerat immutator. apud posteros Romanae restitutionis auctor, postquam esse non potuerat immutator. ob hoc abstinere a bello, ob hoc inhiare paci nitebatur, praecipue Placidiae uxoris suae, feminae sane ingenio acerrimae et religione satis probae, ad omnia bonarum ordinationum opera persuasu et consilio temperatus. cumque eidem paci petendae atque offerendae studiosissime insisteret, apud Barcinonam Hispaniae urbem dolo suorum, ut fertur, occisus est. Post hunc Segericus rex a Gothis creatus oum itidem iudicio Dei ad pacem pronus esset, nihilominus a suis interfecinfringeret; ad hoc ordinatus a Deo, ut pacem confirmaret. Hic igiturinstructa armis navigiisque transire in Africam moliretur, in duodecimmemor etiam illius acceptae sub Alarico cladis, cum in Siciliam Gothi transire conati, in conspectu suorum miserabiliter arrepti et demersi sunt, pacem optimam cum Honorio imperatore, datis lectissimis obsidibus pepigit.
Abbreviated transcription (Latin):
sũ prudenteq & grauem. apud bethleem oppidũ palestine beatissimo hiero¬
nimo prbro referentẽ auduii. sed familiarissimũ atahulfo apud narbonã ac de
eo sepedũb testificatione didicisse. qđ ille cũ eẽt animo. uirib ingiuoꝙ nimius re¬
ferre solitus eẽt. se in primis ardent inhiasse. Ut abluterato Ramano nami¬
ne. Ramanũ omnę solũ Gathoꝵ imperiu & faceret & uocarit eetꝙ ut uulgarit
loquar̾ gothia qd romania fiusset. fieretq nunc atabulsus qd quondã cefarau¬
gustus. Atubi multa experientia ꝓlauisset neq gatdius ullomodo partre le¬
gib posse ꝓpt effrenata barbariem. ncꝙre publice int diqleges oportere sine ql
res publica ñ ÷. respublica clegissem saltim ugłamsib derestituendo min
tegrũ : augendoq Romano nomine gothoꝵ uirib quereret. haberaturi

Expanded text:
sum prudentemque et grauem, apud Bethleem oppidum Palaestinae beatissimo Hierosum prudentemque et grauem, apud Bethleem oppidum Palaestinae beatissimo Hieronymo presbytero referentem audiui, se familiarissimum Athaulfo apud Narbonam fuisse ac de eo saepe sub testificatione didicisse, quod ille, cum esset animo uiribus ingenioque nimius, referre solitus esset: se inprimis ardenter inhiasse, ut oblitterato Romano nomine Romanum omne solum Gothorum imperium et faceret et uocaret essetque, ut uulgariloquar, Gothia, quod Romania fuisset; fieretque nunc Ataulphus, quod quondam Caesar Augustus. At ubi multa experientia probavisset, neque Gothos ullo modo parere legibus posse propter effrenatam barbariem, neque reipublicae interdici leges oportere, sine quibus respublica non est respublica,. elegisse saltim, ut gloriam sibi de restituendo in integrum augendoque Romano nomine Gothorum uiribus quaereret habereturque
Abbreviated transcription (Latin):
taginẽ incertũ. Telo stimulatꝰ ł auro corruptꝰ occidit. Lii continuo reuo¬
catꝰ ex africa factꝰꝙ pͥuatꝰ. ł ad pęnã ł ad pęnitentiã c̃ scientiȩ suę dimissus est
Inno aburbe condita millesimo .cͦ .lxͦ. uiiͦi constant̾is comes apud arłatẽ
galliȩ urbem consistens. magnarerũ gerendarũ industria gothas anarbona expu¬
lit. ati abire in hispaniã cocgit. int̃dictũ ꝓp̃cipue ati int̃ cluso om̃i commeato
nauiũ. & peregrinoꝵ usu cõmertioꝵ. Gothoꝵ tunc̃ ppłis atahulfus ret ꝑ̃erat.
Qui pꝰ inruptione urb ac mortẽ a laricregis placidia ut dix captiuã sorore im¬
Imperatoris mnuxorem adsunpta alaricoiregiũ successerat. Is ut scpe auditu atꝙ
ultimo exitueius ꝓbatũ ÷. sitis studiose sec tator pacis. militare fidelit houorio im¬
ratori ac ꝓdefendenda Romana republica inpendere uires gotdio

Expanded text:
— incertum zelo stimulatus an auro corruptus — occidit: qui continuo reuo— incertum zelo stimulatus an auro corruptus — occidit: qui continuo reuocatus ex Africa factusque priuatus uel ad poenam uel ad paenitentiam conscientiae suae dimissus est. Anno ab Vrbe condita MCLXVIII Constantins comes apud Arelatem Galliae urbem consistens, magna rerum gerendarum industria Gothos a Narbona expulit atque abire in Hispaniam coegit interdicto praecipue atque intercluso omni commeacommerciorum. Gothorum tunc populis Athaulfus rex praeerat: qui post inruptionem Vrbis ac mortem Alarici Placidia, ut dixi, captiua sorore imperatoris, in uxorem adsumpta Alarico in regnum successerat. is, ut saepe auditum atque ultimo exitu eius probatum est, satis studiose sectator pacis militare fideliter Honorio imperatori ac pro defendenda Romana republica inpendere uires Gothoru
Abbreviated transcription (Latin):
ipse tandẽ cũ utmnsa certe temporib nris satis incredibili classc̃ nauiũ roma c̃tendit
N ã habusse tunc triamił septingentas naues dicitur. Quẽ numerũ neq apud
Xerxen quidẽ ꝑsarũ illũ regẽ pelarum & alexandrum magnũ .ł quemquã alũ
uisse historiȩ ferunt. Issimul ut cũ agmine militũ adurbõ ꝑges
rediit. atq ibi continuo militari manu int̾ fect÷. Sabinus generesꝰ c̃stanti¬
nopolim fugit. unde pꝰ aliquantũ temporis retract exilioq dampnat
c̃stantius comes industria & celeritate confecit. Merito sane quia in his dieb
p̃cipiente honorio & adiuuante c̃stantio. pax & unitas ꝑ uniũ san africã eccłȩ.
cathalicȩ reddita ÷. &corpꝰ xpi qd̃ nos sumꝰ redintegrata dississione sanatũ:
in posita executione p̃cept sc̃i marcellino tribuno. uiro in pͥmis prudenti &it
dustria om̃iũꝙ bonoꝵ studioꝵ appente tissimo.quẽ marinꝰ comes apud̾ car¬

Expanded text:
ipse tandem cum inmensa, certe temporibus nostris satis incredibili classe nauium Romam contendit. nam habuisse tunc tria milia septingentas naues dicitur, quem numerum ne apud Xerxen quidem praeclarum illum Persarum regem et Alexandrum Magnum uel quemquam alium regum fuisse historirediit, atque ibi continuo militari manu interfectus est. Sabinus, gener ejus, Constantinopolim fugit, unde post aliquantum temporis retractus, exsilioque damnatus Constantius comes industria et celeritate confecit: merito sane, quia in his diebus praecipiente Honorio, et adjuvante Constantio, pax et unitas per universam Africam Ecclesiae ta est et corpus Christi, quod nos sumus, redintegrata discissione sanatum est, imposita exsecutione sacri praecepti Marcellino tribuno, uiro inprimis prudenti et industrio omniumque bonorum studiorum appetentissimo. quem Marinus comes apud Ca