comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in se scit aliii p̃poĩtum eẽ.
ñ moleste ferat aliquem sͥ ẽẽ prelatum. Ip̃anã¬
o ec̃clia que prima ẽ ita reliquis eccłisuices suas
licitudins nõ in olenitudinem potestatis. Unoi
um awellantium aplicam sedem gõrum ĩuditi
ꝙ icuncta maiorum nẽgotia cãrum eidem sc̃ẽ secli
ꝑ sit expectandum ꝯsultum. cunis tͤmiti siquis

Expanded text:
i se scit aliis prepositum esse, non moleste ferat aliquem sibi esse prelatum. Ipsa namclesia que prima est, ita reliquis ecclesiis vices suaslicitudinis, non in plenitudinem potestatis. Unde omnium appellantium apostolicam sedem episcoporum judicia, et cunctarum majorum negotia causarum, eidem sanctae sedi per sit exspectandum consultum; cujus t
Abbreviated transcription (Latin):
udicumꝰ ꝙ hñricus rauennas dictus mui¬
archiep̃c unsus sit ce excoĩtare. Uerum quia ex-¬
coicatus te excoĩcare ñ potu̾it apłica auctoritate. te
cuosq ab soluendo mancdamꝰ exiñ numqͣm curare
Si aut̃ ex corde suo nouam ħesim confinxit ex quo
talia p̃dicare ceꝑit: neminem dampnare potuit.
qr sĩ poẽ deicẽ qͣm qͣm iam ꝓstratus ligandi namq¬

Expanded text:
d Henricus, Ravennas dictus archiepiscopus, visus sit te excommunicare. Verum, quia excommunicatus te excommunicare non potuit, apostolica auctoritate te tuosque absolvendo mandamus exinde nunquam curareSin autem ex corde suo novam haeresim confinxerit, ex quo talia praedicare coepit, neminem damnare potuit, quia nec potest dejicere quemquam jam prostratus. Ligandi namq
Abbreviated transcription (Latin):
catholicorum extͣneus hãtur. si uõ serius ꝓculpa su¬
a ab eccła defensatus sacmenta dñi cłicis exigentib de
inpunitate ꝑceꝑit exire nolentem adño liceat occupa-¬

Expanded text:
catholicorum extraneus habeatur. Si vero servus pro culpa sua ab ecclesia defensatus sacramenta, domini clericis exigentibus de impunitate perceperit, exire nolentem a domino liceat occupa
Abbreviated transcription (Latin):
uł ut̃us q sexus ꝑ̃ prietatis sue loca. ⁊c̃ sicut in eod̾
capitło incã mõnachorum notata inueniuntur
Si gͥ laicus uł cdicus uł quelibet ꝑsona loca sueꝑ
etatis uencdens aut donans ꝓuentum decimatio¬
num ab eccłacmi legicume assignatus ẽ. nullomͦ
pot̃ abstraħe. ne. isti detliocesi addiocesim tͣnse-¬

Expanded text:
que sexu persona proprietatis suae loca, etc. sicut in eodem capitulo in causa monachorum notata inveniuntur. Si ergo laicus, vel clericus, vel quaelibet persona, loca suae proprietatis vendens aut donans, proventum decimationum ab ecclesia, cui legitime assignatus est, nullo modo potest abstrahere, nec isti de dioecesi ad dioecesim transe
Abbreviated transcription (Latin):
b relinquẽ. I tem p̃cepit ddñs discipuł sus ut come-¬
cdent ⁊ibibent ea que apilauditores suos erant. sec
fiuissit eis ut dños dedomib suis eicẽnt ⁊ reb suis ex¬
poliarent. Non  facle muenies qui tales hospites li¬
bent̃ suscipiant. Mus in ꝑa: ignis in sinu. Spensin
les iueniatis nob hospites qͣles nobͥ ẽẽ uultis non
sufficit uob̃ ałe ibibẽ. que indomo nr̃a sunt dũ co-¬
tidianos fructus uł usus obłonum ꝑcipitis. ex qͥb
inctum ⁊uestitum haeatis. quib cum apło debetis
eẽ concenti s ñ uultis quia imitatores enis ñ estis.
expoliare ꝯtenditis dum ⁊̃ nechorum decimatio¬
cdelaborante agricola sine de eo qui suis stipendnˢ
ñ milidat adhunc aitictilum defimus ut fructũ
tidianis obsequns istorum recipiatis. Uecimatio¬
nes uõ corum que nob debentur nob̃ intactas re-
linquite. nẽdum quentis usurpare ꝗ ur̃m ñ ẽ. iu

Expanded text:
 11. Item praecepit Dominus discipulis suis, ut comederent et biberent ea, quae apud auditores suos erant, sed non jussit eis, ut dominos de domibus suis ejicerent, et rebus suis spoliarent. Non facile invenietis qui tales hospites libenter suscipiant. Mus in pera, ignis in sinu, serpens les inveniatis vobis hospites, quales nobis esse vultis. Non sufficit vobis edere et bibere quae in domo nostra sunt, dum quotidianos fructus oblationum percipitis, ex quibus victum et vestitum habeatis, quibus cum Apostolo debetis esse contenti; sed non vultis, quia imitatores ejus non estis,exspoliare contenditis, dum nec etiam eorum decimatiode laborante agricola, sive de eo, qui suis stipendiis non militat, ad hunc articulum deferimus, ut fructum quotidianis obsequiis istorum recipiatis, decimationes vero eorum, quae nobis debentur, intactas nobis relinquite, ne, dum quaeritis usurpare quod vestru
Abbreviated transcription (Latin):
nos qrodea que nobis debentur suriꝑe querimuᷤ
aduos ħ sententia manauit. nisi quia qͣnto ardo-¬
re nr̃a ꝯcupisctis ut ur̃a putetis uob̾ auferri. cum
or. tĩn bonim ereptum ẽẽ ex faucib. S uidete ne
⁊ debita uob̃ obsequia a nob̃ subtͣhi ꝯquesti estis. S
umenta g̃uantur. Sint hec uobis ⁊ gͣna nobis relm¬
quite. pastinatores uineaum. fossores agrorum. rig
tes fruictus dñis telinquuint. uos gͦ recepta mͣcede ur̃i
oꝑis incoticlianis obłomb ⁊ alis obsequiis que ꝓ¬

Expanded text:
nos, quod ea, quae vobis debentur, subripere quaerimus, ad vos haec sententia manavit, nisi quia tanto ardore nostra concupiscitis, ut vestra putetis vobis auferri, quum or tantum bolum esse ereptum ex faucibus. Sed videte, neet debita vobis obsequia a nobis subtrahi conquesti estis. Sedumenta servantur. Sint haec vobis, et grana nobis relinquite. Pastinatores vinearum, fossores agrorum rigattes fructus dominis relinquunt. Vos ergo recepta mercede vestri operis in quotidianis ob
Abbreviated transcription (Latin):
mag̃ mños: Item quis plantat uineam ⁊ de fructu
eius non edit: Nos plantauimus uineam ⁊uos uul
ituranti. Nos sumus boues iturantes. llos queritis al-¬
ligare os nr̃um. ⁊ cdenr̃a tͥtura uictum uob̃ queritis
numquid de eo cruñ des̃uiunt. Itemqr in sacͣrio
oꝑantur. cum sacͣtio parcicipant. S nuꝙͥ cum illo
inquo nõ oꝑantur: nos ẽuraus altano uos ei par¬
ticipare nultis. nos nõ uacuos ⁊ manes dimitt̃e que¬
le laborantes uos pͥmum uultis ꝑciꝑe de fructib no-¬
stris. Immo ñ pͥmum. quia nec ultimum nob relin¬
quẽ uultis. Apriorib ⁊ incipientes paulatim secꝑi¬
tis ⁊ totum usurpare contenditis ut ꝓ uob̾ iudeat᷑
dictum. frustatim lup̃ comeditagnum. Item quiᷤ

Expanded text:
n potius nos? Item: Quis plantat vineam, et de fructu ejus non edit? Nos plantavimus vineam, et vos vabis os bovi trituranti. Nos sumus boves triturantes: vos vultis, alligare os nostrum et de nostra tritura victum vobis quaeritis? numquid de eo, cui non serviunt? Item: Qui in sacrario operantur cum sacrario participant. Sed numquid cum illo, in quo non operantur? Nos servimus altario, vos ei participare vultis, nos vero vacuos et inanes dimittere quae laborantes, vos primum vultis percipere de fructibus nostris? imo non primum, quia nec ultimum nobis relinquere vultis. A prioribus enim incipientes paulatim serpitis, et totum usurpare contenditis, ut pro vobis videatur dictum: frustatim lupus comedit agnum. Item: Quis
Abbreviated transcription (Latin):
bant filii lemi decimas nͥ ab eis ꝑquib offerebant p̃¬
ces ⁊ sacͥficia. Quia gͦ nos suimus dño in tab̃naculo of¬
pto leuita qui secum erat ip̃e eliget. cu uellet decim¬
as dare. NTam dictum ẽ. Leuita qui tecum moratur
unt᷑ muros urbis tre habitat comedeo eas Ioͣ ⁊̃ exsĩ¬
una queq tͥb illis ꝑsolũet decimas. qui secum erãt
Nam moyses precepit filiis ifrł sicut legiturin de¬
ut̃o nomio. in loco quem eleg̃it dñs ds̃ñr ut sĩ nom̃¬

Expanded text:
nt preces et sacrificia. Quia ergo nos servimus Domino in tabernaculo, ofto Levita, qui secum erat, ipse eligeret cui vellet decimas dare. Nam dictum est: Levita, qui tecum moratur et intra muros tuos habitat, comedet eas. Ideo ex siuaeque tribus illis persolveret decimas, qui secum erant. Nam Moyses praecepit filiis Israel, sicut legitur in Deuteronomio: In loco, quem elegerit dominus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ celebrare suas exequias apud eam eccłiam in qͣ illis
quondam ħ plenarie fiebant: aparentib eorum ⁊ de¬
endi decimas ⁊ fũandi tollatur. Quodpriori eccte ħ
bare conantur. Constat unamqͣmꝙ bap̃malem eccłã
hr̃e dicesim sͥ legittme assignatam sicut parochia¬
les eccłe hñt parochias distributas. etñ cdionisius ep̃c¬

Expanded text:
 celebrare suas exsequias apud eam ecclesiam, in qua quondam haec fiebant a parentibus eorum? endi decimas et funerandi tollatur? Qbare contendunt. Constat unamquamque baptismalem ecclesiam habere dioecesim sibi legitime assignatam, sicut et parochiales ecclesiae habent parochias sibi distributas. Unde Dionysius P
Abbreviated transcription (Latin):
nesta int̃pretatio. ẽ. utinam inueniatis qui sic ꝑuo-
b̾ int̃precentur. Quia gͦ nos rigamus ppłum huncim¬
brem doctrine ei amministrantes quia colimus cũ
nis s ñ uultis siñe. uł patimin eum nob fructifi¬
care ⁊ qͣlia uob fĩnon uultis nob̃i ferre cauece. ne

Expanded text:
sta interpretatio est: utinam inveniatis qui sic pro vobis intepretentur! Quia ergo nos rigamus populum hunc, imbrem doctrinae ei ministrantes, quia colimus eum es, si non vultis sinere, vel patiamini nobis eum fructificare, et qualia
Abbreviated transcription (Latin):
canicis insticutis apparet gͥhosñ fuisse coniugeᷤ.
cem si comuges eẽnt discessio abinuicem ẽẽt li¬
diuortium. S horum separationem negat am̃b̃r
ẽẽ cdiubrciim licens debeata maria quã ioseph¬
sͥ desponsau̾at. ⁊n suam dux̃at. Ioseph numqͣm¬

Expanded text:
nicis institutis. Apparet ergo, hos non fuisse conjuges. § 2. Item si conjuges essent, discessio ab invicem esset divortium. Sed horum separationem negat Ambrosius esse divortium, dicens de B. Maria, quam sibi Joseph desponsaverat, et in suam duxerat: Joseph nunq
Abbreviated transcription (Latin):
possibilitas coeundi si p̃camalem copulam muẽ-¬
ri aliumiurum acciꝑe. lñ apparet illos ñ fuisserõ-¬
inges. Alioqui ñ licẽt eis ab inuicem discełe exc¬
epta cã fornicõnis ⁊ sic discedentes oportet man̾e
innuptos. aut sͥ inuicem reconciliari. Item. Si
sponsa ꝯuix eẽt mortuo sponso mañet uidua. Si
aũ mdua eẽt uir eius ad sacros ordines conscen

Expanded text:
alem copulam deprehealium virum accipere. Unde apparet, illos non fuisse conjuges; alioqui non liceret eis ab invicem discedere, excepta causa fornicationis; et sic discedentes oportet manere innuptos, aut sibi invicem reconciliari. § 1. Item si sponsa conjunx esset, mortuo sponso remaneret vidua. Si autem vidua esset, vir ejus ad sacros ordines conscen
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceꝑat auiro ñ discede nͥ cã fornicõnis cõmendas
eam discipulo: auctor diuortii fuiss. Ecce cõm̃¬
datio marie ioh̃i. ⁊decͣctõ ioseph negatur fuisse di¬
uortium quia ioseph ñ cognou̾at eam. I ñ appa
gatur fuisse. multom inus ista que simptr spõsa
Soiorem uroris polluens neutͣm ħre ual

Expanded text:
perat a viro discedere, nisi causa fornicationis, commendans eam discipulo, auctor divortii fuisset. Ecce, commendatio Mariae Joanni, et detractio Joseph negatur fuisse divortium, quia Joseph non cognoverat eam. Unde appargatur fuisse, multo minus ista, quae simpliciter sponsa Sororem uxoris polluens neutram
Abbreviated transcription (Latin):
uotiens uo loquimur aut ñ inportuno
temꝑr aut non ĩoportuno loco auit nõ ut con-¬
uenit auclientib totiens smo malus ꝓcedit
de ore nr̃o add destructionem eorum qui au¬
diunt. Considemus itaq quid loqͣmur qr ꝑ oĩ

Expanded text:
uoties vero loquimur, aut non re, aut importuno loco, aut non ut convenit audientibus, toties sermo malus procedit de ore nostro, ad destructionem eorum qui audiunt. Consideremus itaque quid loquamur, quia pro
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝙ accusator siue qͣuecur siuẽ ñ uox appelłonisñ
ẽ deneganda. Qindam tñita clistĩngunt ut uolẽceᷤ
ad conseͣndos necc̃atem patientes ad orp̃ssos referat
ut sit sensus Om̃s qui uolłunt a romana eccłaꝯse
cͣcionem accipe ⁊ ab aliquib impediuncur eam de-¬
bentacrellare quibcumq in suis otõssionib nect̾¬
se fũit ad eam fug̃e simiłr uocem apoelłonis exhi¬
beant ut isti tuitionem.: ⁊ illi consectionem ab ea ac¬
cipiant. simiłr unud repherim distinguitur ab
ł qui a p̃latis suis aliqm iniuriam passi fcũnt maxͣ
tñ ab oppssis sclum prim̃am int̃precõnem opp̃ssi in¬
celliguntur aliqͣ inina affecti Iuxa t̃o sccłam otp̃

Expanded text:
n vox appellationis non est deneganda. Quidam tamen ita distinguunt, ut volentes ad consecrandos, necessitatem patientes ad oppressos referant, ut sit sensus: Omnes, qui voluerint a Romana ecclesia consecrationem accipere, et ab aliquibus impediuntur, eam debent appellare; quibuscunque in suis oppressionibus necesse fuerit ad eam suffugere, similiter vocem appellationis exhibeant, ut isti tuitionem, et illi consecrationem ab ea accipiant. Similiter et illud Zephyrini distinguitur: Abl qui a praelatis suis aliquam injuriam passi fuerint, maxime tamen ab oppressis. Secundum primam interpretationem oppressi intelliguntur aliqua injuria affecti; juxta secundam vero
Abbreviated transcription (Latin):
nimib placẽ stucdeant: mnȩc in suꝑfluitate fiss¬
ure aut colore uestium nenͣ intonsura intuenti¬
um quoꝵ forma ⁊ exemplum ẽẽ lebent offend¬
ant aspetum s pot̾ius ꝗ eorum deceat scitacem
ꝙ si moniti ab ep̃is emendare nolunt ecclasticiᷤᷤ¬
io uł ab officio suo discecłe atq ad scłarem itd¬
ei impencdit cum eodem de eccłe cõmunione pe-¬

Expanded text:
minibus placere studeant, et neque in superfluitate, scissura, aut colore vestium, neque in tonsura, intuentium, quorum forma et exemplum esse debent, offendant aspectum, sed potius quid eorum deceat sanctitatem, qui si moniti ab episcopis emendari noluerint, ecclesiastici et ab officio suo discedere, atque ad saecularem jud impenderit, cum eodem de ecclesiae communione pel
Abbreviated transcription (Latin):
non utantur nut conclecet trinicas a c̾dotali
s neq dum ambulaũint inciuitate aut ĩuia
aut in plateis sũ oꝑimento p̃sumant ambul¬
are pret qͣm si i itiñe longo ambulaĩint sr
sicut mulier orans in eccłus non uelato capite

Expanded text:
non utantur, nisi, ut condecet, tunica sacerdotali; sed neque dum ambulaverint in civitate, aut in via, aut in plateis, sine operimento praesumant ambulare, praeter si in itinere longo ambulaverint, quia sicut mulier orans in ecclesia non velato capite
Abbreviated transcription (Latin):
te moriat᷑ quia sponsamalt̃uis molauit. Item ile¬
gib principum. sponsa iubet᷑ iug̃e mortem sponsitã

Expanded text:
te moriatur, quia uxorem alterius violavit. § 1. item in legibus principum sponsa jubetur lugere mortem sponsi tan
Abbreviated transcription (Latin):
malos ab eccłie communione ut si ꝓuiditium aufer¬
ri ñ possunt tolentur potius ne puerse malos euitãdo
nnam. suua i adħ nob inscͥpturis sunt exempla itosi¬
ta ut uelud in messe palea sufferat᷑ usqꝙ ad ultimũnẽ¬
tilabrum uł int᷑ illaretia u̾pisces boni cum mał usq¬

Expanded text:
malos ab aecclesiae communione, ut, si per iuditium auferri non possunt, tolerentur potius, ne perverse malos evitandonobis sunt in Scripturis sanctis exempla proposita, velut in messe, ut palea sufferatur usque ad ultimum ventilabrum ; velut intra illa retia, u
Abbreviated transcription (Latin):
reamus: obnitimur. ⁊ reluctamur ꝑtinatium mo¬
re s̃uorum ad ospectum dñ. cum tͥstitia ⁊ menoce ꝓ¬
ip̃is minimis ⁊ extremis quotiens reuelatum ẽ. ꝗͣ
frequent̃ atq manifeste decłidignatione p̃ceptum
amus ñ ammitti s p̃mitti recedentes p̃cecłe at ꝑfi¬
ciscentes ut nauigantes solent. tem ioħs crisost̃¬

Expanded text:
reamus! obnitimur et reluctamur et peruicacium more seruorum ad conspectum Domini cum tristitia et maerore peripsis minimis et extremis quoties revelatum est, quam frequenter atque manifeste de Dei dignatione praeceptum amus non eos amitti sed praemitti, recedentes praecedere, ut proficiscentes, ut navigantes solent, desiderari eos
Abbreviated transcription (Latin):
tbenda. Ouitan tunc credebantur que nunc uenitus
phibentur. Tunc i samuel agath pinguissimum re¬
gem amalech infrust᷑ conscidit. Nunc nuuui ecclastic¬
orum iuditium sanq̃uinis agitare licet. Tunc finces
uideum coheuntem cum madianita interfeit. ⁊ ieo¬
utatum ẽ ei inusticiam. hodie sacendotib in pernitiẽ¬

Expanded text:
enda. Multa enim concedebantur tunc, quae nunc penitus prohibentur. Tunc enim Samuel Agag pinguissimum regem Amalech in frusta dividendo conscidit; nunc nulli ecclesiasticorum judicium sanguinis agitare licet. Tunc Phinees Judaeum coeuntem cum Madianita interfecit, et reputatum est ei ad justitiam; hodie sacerdotibus hujusmodi a
Abbreviated transcription (Latin):
supius dixinus quenius ut ex amussim exagitẽt
amine: qͥtenus in postum nicħ sit ꝙ exeis indiscussũ
cm insidebat inuia se opposuit euaginatoq gladio eã
ab itiñe com̃pescuie. qͣm dum ille uerd̃il affliget in
uocem prupit ⁊ ppħte uesamam redarguit. Si gͦ aĩal

Expanded text:
superius diximus, quaerimus ut examussim exagitent,amine, quatenus in posterum nihil sit, quod ex eis indiscussum cui insidebat, in via se opposuit, evaginatoque gladio eam ab itinere compescuit, quam dum ille verberibus affligeret, in voc
Abbreviated transcription (Latin):
in causis dei uñ reges a ꝓphis. ⁊ sacdotib ungebantur
⁊ eorum obłone pecc̃a rͦgum expiabant r sicut q̃ a
cbar a dñolepͣ ꝑcussuis est qui sacdotum ꝯfficia usuro¬
are uolure. sic saceitotib.⁊ ꝓpħis regum offã usuryã¬
uinẽ executus officium: in quo erãt rere supĩor nõ
usurpauit regis officium in quo erat nge infiõ. M¬

Expanded text:
in causis Dei. Unde reges a prophetis et sacerdotibus ungebantur et eorum oblatione peccata regum expiabantur. § 4. Sicut ergo Ozias a Domino lepra percussus est, quia sacerdotum officia usurpare voluit, sic sacerdotibus et prophetis regum usurpaum est exsecutus officium, in quo erat rege superior, non usurpavit regis officium, in quo erat rege inferior; m
Abbreviated transcription (Latin):
⁊pbalaam orelati non tñ ħ exemplo ꝓbantur p̃lati
agusandi a subditis s subditis cm̃datur forma hum
ilic renitendi prelatis si forte cos admalum cogẽ nolu¬
ennt Balaam namq asinam urgens ut ad maledi
orrore ficture uindicte a consensu aliene malitie illoᷤᷤ
fuimus nisi nunc cum ad malum cogimur. llidece
illum qui phibet ab incepto. Nongͥ binc prelati ꝓbat᷑
accusanli a subditis. tem. Cum dł adultiumi
homicidium commnisiss missus ẽ a dõnathanꝓpha ũ
cumrecdargũet. Ecce ꝙ p̃lati sunt arguendi ⁊rep̃̾hnͣ̃
sicut reges presunt in causis scłi. ita sacedotes in q̃s¬

Expanded text:
am praelati; non tamen hoc exemplo probantur praelati accusandi a subditis, sed subditis tantum forma datur humiliter renitendi praelatis, si forte eos ad malum cogere voluerint; Balaam namque asinam urgens, ut ad maledihorrore futurae vindictae, a consensu alienae malitiae illos fuimus, nisi nunc, quum ad malum cogimur? Videte illum, qui prohibet ab incepto. Non ergo hinc praelati probantur accusandi a subditis. § 2. Item quum homicidium commisisset, missus est a Deo Nathan propheta, ut eum redargueret. Ecce, quod praelati sunt arguendi et reprehenSicut reges praesunt in causis saeculi, ita sacerdotes in
Abbreviated transcription (Latin):
t suam sententiam ¶ Exbis omnib colligitur ꝙ
subditi possunt reprchñdẽ ⁊ accusare p̾latos suos Si sic̃
dexxp̃o dictum ẽ qñ udeis dixit. Si male locutus sum
⁊c̃ ita de his intelligendum ẽ qd suo eremplop̃latio
dełunt facultatem recipienidi subditos maccusatio¬
ne sui sz non coegerunt. tem. aulus de aclinesi
citur. deponitur. altermloco euis substitiutur. ħam̃
ex dispensatione accusatian ex rgore irissit fcom

Expanded text:
 colligitur, quod subditi possunt reprehendere et accusare praelatos suos. Sed, sicut de Christo dictum est, quando Judaeis dixit: Si male locutus sum, etc., ita de istis intelligendum est, quod suo exemplo praelatis dederunt facultatem recipiendi subditos in accusationem sui, sed non coegerunt. C. XLIII. De eodem. citur, deponitur, alius loco ejus substituitur. Hoc an ex dispensatione accusati, an ex rigore juris sit factum,
Abbreviated transcription (Latin):
tes accipiunt. Iule portat gladium ad uindictam m̃ale¬
sc̃orum laudem ũobonorum. Ittĩhnt claues ad exclusi¬
ones exomumcõrum ireconciliationem penitentium
hg exemplo subdicipbantur reprchñdia p̃latis. ñ p̃la¬
tia sublitis. Item. Namel nulla legitcima pocesta¬
te sunctus iudices a ppło constitutos de falso testimo¬
nio conuicit ⁊ conuctos dampnauit. Constat ꝙͥ q nł
lam potestatem hñtes possunt recdargũe ddignitatibs

Expanded text:
tes accipiunt. Ille portat gladium ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum; isti habent claves ad exclusionem excommunicandorum et reconciliationem poenitentium. Hoc ergo exemplo subditi probantur reprehendendi a praelatis, non praelati a subditis. § 7. Item Daniel nulla legitima potestate functus judices a populo constitutos de falso testimonio convicit, et convictos damnavit. Constat ergo, quod nullam potestatem habentes possunt redargue
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid atimus ⁊ insubditis i¬
ste legis t̾micẽm sĩ cõnseruauimus. ur̃o ac missorum
iũdrum cuncta uolumus emendare iudicio. Qm̃ si ne
qui auiena debemuscorrigẽ pecc̃a peiora comitimus
ces̃is eporis mãgistri. Iñ magitudinis ur̃e magnope
iletiam impłoramus ut tãles ad ħ que diximus per¬
quirenda missos inhisꝑarcib dingans qui dum ꝑ
omĩa timeant ⁊ cuncta quemadinodũ sur̃a preses¬

Expanded text:
aliquid egimus et in subditis iustae legis tramitem non conservavimus, vestro ac missorum vestrorum cuncta volumus emendare iudicio, quoniam, si nos, qui aliena debemus corrigere, peiora committimuseris erroris magistri. Inde magnitudinis vestre magnopere clemenciam imploramus, ut tales ad hoc, que diximus, perquirenda missos in hiis partibus dirigatis, qui deum per omnia timeant, et cuncta, quemadmodum si ves
Abbreviated transcription (Latin):
ib pecetur ab scondit se texint de demplo. Sic ĩ
cum dnõetur ad crucem noluit cõmouere adũ¬
sus semores iucłorum turbam que nuꝑ ei obuiã
ꝑcesserat ⁊ cum palmifilandib eum receꝑat. Sic
⁊ int̾rogatus a pilato an rex eẽc ait. Regnum i¬
eum nõ ẽ de ħ mundo. si n eẽc de ħ mundom¬

Expanded text:
ibus peteretur, abscondit se, et exivit de templo. Sic etiam, quum duceretur ad crucem, noluit commovere adversus seniores Judaeorum turbam, quae nuper ei obviam processerat, et cum palmis et laudibus eum receperat. Sic etiam interrogatus a Pilato an rex esset, ait: Regnum meum non est de hoc mundo. Si enim esset de hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
pacient᷑ ferant potus qͣm repecendo. frẽs scandaliz¬
ent. Sic ab udolotitis ⁊a qualibet esca abstinendũ
cẽsset: potuus qͣm cum scandalo frẽm eclamus. Sic
⁊ a sumptib abstinet nealiquod offendiculum
eungłio xp̃i p̃staret. cum gͥ ille qui ab iniuria ar¬
mis arcetur non minus scandaliretur. qͣm illea qͦ
pecuntur. Boms ⁊ non rice innirie iundictam
petit quiamalum ꝓ malo rectłet qͣm tñ iudex re¬
cte inflig̃et nec insibonum ꝓ malo redłet. uñas¬

Expanded text:
patienter ferant potius quam repetendo fratres scandalizent. Sic ab idolothytis et a qualibet esca censet abstinendum potius quam cum scandalo fratrum edamus. Sic et a sumtibus abstinet, ne aliquod offendiculum evangelio Christi praestaret. Quum ergo ille qui ab injuria armis arcetur, non minus scandalizetur quam ille a qupetuntur. Bonus enim non rite injuriae vindictam petit, quia malum pro malo redderet, quam tamen judex recte infligeret, nec nisi bonum pro malo redderet. Un
Abbreviated transcription (Latin):
uino p̃siclio ab iminenti iniuria se tũi contendũt
Item discipuł sius ait Siuos ꝑsecuti fũmt mun
am cuutatem fugite in aliam ñ arma armis s fu¬
gam ꝑsequentib docuit oppomi. Item sicut legͣr
misia Egiptus a nabugotlonosor deuastata ẽ.¬

Expanded text:
imminenti injuria se tueri contendunt. Item, quum discipulis suis ait: Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam, non arma armis, sed fugam persequentibus docuit opponi. § 1. Item, sicut legitur in Esaia, Aegyptus a Nabuchodonosor devastata e
Abbreviated transcription (Latin):
a eccla sua auctoritate cong̃gataualet disiunger ⁊ di̾¬
iuncta ꝯg̾gare. rõnis tñ equitate consicłata. uñ ue pi¬
etatis uł necc̃itatis intuitu semel a se concessa ualec t̃
in totum uł inpartem ꝯmutare. ꝓnecc̃itate namq co¬
rrigendorum uitiorum puilegia multaium ecclaꝵ¬

Expanded text:
et disjungere, et disjuncta congregare; rationis tamen aequitate considerata. Unde vel pietatis, vel necessitatis intuitu semel a se concessa valet in totum vel in partem commutare. Pro necessitate namque corrigendorum vitiorum privilegia eccl
Abbreviated transcription (Latin):
acłe iura docum̃toꝵ qͦ int̃cedñti ritati¬
um fiñnt auctoritate fĩmata nullatenus abhis dis¬
cedñdi lib̾am ponti fex uł siuult ꝑmittat᷑ hr̃e seliten-¬
aliorum ponufitum sc̃e romane eccłe iniuiolata suan¬
tur. si ea que ccͣleges fiunt ꝓifectis hrida sunt. sip¬
ontifex ñ hãt lib̾am licentiam discedñdi a docum̃tiᷤ¬

Expanded text:
ae iura documentorum quoque intercedentium fuerunt auctoritate firmata, nullatenus ab his discedendi liber am pontifex, vel si velit, permittatur habere licenaliorum Pontificum sanctae Romanae ecclesiae inviolata servantur; si ea, quae contra leges fiunt, pro infectis habenda sunt; si Pontifex non habet licentiam discedendi a documentis
Abbreviated transcription (Latin):
misat frum. Misit ĩ beliseus lignum in aqͣm ina¬
Qd̃ si tr̃ualuit humana bñdictio ut nat᷑amoue
rtẽt. Quid dm̃s de ip̃a ꝯsecͣtione diuina uͭ ũba dñi¬
saluatoris oꝑant᷑. Nam sacͣmentũ istud ꝙ accipis¬
xͥ s̃mone ꝯficitur. Nd̃ si tm̃ ualuit s̾mo heue ut ig
qi ip̃e dix̃ ⁊ fcã sunt ip̃e mandauit ⁊ treata sũt. s̃¬

Expanded text:
claret, naturam vel maritimorum fluctuum, vel flerat, ut sitiens populus bibere non posset; misit Moyses lignum in aquam, et amaritudinem suam aquarum natura deposuit, quam infusa subito gratia temperavit. Sub Heli sermone conficitur. Quod si tantum valuit sermo Eliae ut ignquia ipse dixit et facta sunt, ipse mandavit et creata sunt . S
Abbreviated transcription (Latin):
dictionis qͣm nature quia bñdictione ĩ natura
ip̃a mucat᷑. Lugam tenebat moises ⁊ piecit eam⁊
fcã ẽ s̃pens. Rursus app̃bñdit caudam spentis ũ
tam ẽẽ naturam ⁊ spentis ⁊ uirge. Currebant egip-¬
ti flumina puro meatu aq̃rum subito cde fontiũ
uenis sanguis cep̃ erumꝑe. ñ erat potus in flumiiᷤ
Rursus ad ꝓpħe p̃ces cruor cessauit. fluminum a¬
qͣrum natura remeauit. Cutumlusus erat ũdiq¬

Expanded text:
quam naturae, quia benedictione etiam natura ipsa mutatur? Virgam tenebat Moyses, projecit eam et facta est serpens. Rursus apprehendit caudam serpentis etam esse naturam et serpentis et virgae. Currebant Aegypti flumina puro aquarum meatu, subito de fontium venis sanguis coepit erumpere; non erat potus in fluviis; rursus ad Prophetae preces cruor cessavit fluminum, aquarum natura remeavit. Circumclusus erat undiq
Abbreviated transcription (Latin):
da ut discant qͣ caritare dilexit suos qui ꝑ eiꝰ m¬
ori lignatus ẽ. cui oñs incem debemus. rependẽ
caritatis. qr ad ħ nos prior dilexit cum cẽmꝰ geh¬
enne filii. ut diligemus eum a morte iͦiam lib̃¬

Expanded text:
da, ut discant qua charitate suos dilexit, qui pro eis mori dignatus est: cui omnes vicem debemus rependere charitatis, quia ad hoc nos prior dilexit, cum essemus gehennae filii, ut diligeremus eum a morte jam lib
Abbreviated transcription (Latin):
liquem sententiam ꝑfert: ⁊ si isse qñt ad se iustam re-¬
portet sententiam. ĩste tñ qui nõ amore iustitie s li-¬
istirie defensio s amor precii ꝓuocat suub sispes nũ¬
mi subtͣhitur confestim auisticie confessione recedt̃
Acceptio nummorum p̃uaricatio uitatis ẽ uñri ꝑru
sto dicitur. Qui excutit manum suam ab omĩ muñe
testas ẽ. nequid agendum pr̾iusqͣm concitata ad tñ-¬
quillicatem mens redeat. nam commotionis cemꝑe
iosto amplius irascimur ⁊ uolumus aliena pecca co-¬
cantes kiñi s date locumire. h ẽ declinenĩ eam. nenoᷤ
discipulos. misit eos sine auro sñ argento sñ pecunia

Expanded text:
liquem sententiam profert, etsi ille quantum ad se iustam reportet sententiam, iste tamen qui non amore iustitie, sed lijustitiae defensio, sed amor praemii provocat. Quibus si spes nummi subtrahitur, confestim a justitiae confessione recedunt. Acceptio nummorum praevaricatio veritatis est. Unde et pro justo dicitur: Qui excutit manus ab omni munere, testas est, nec quidquam agendum priusquam concitata ad tranquillitatem mens redeat. Nam commotionis tempore justo amplius irascimur, et volumus alienum coarissimi: sed date locum irae , hoc est, declinemus eam, ne nos lizandum discipulos, misit eos sine auro, sine argento, sine pecunia,
Abbreviated transcription (Latin):
diaconus orarium ⁊ albam. si subdiaconus patenam
non pecita absolutione sua celebrare officia sicut gela-¬
suis uidecur sent̾ire ad ħ respondendum ẽ quod señtia¬
dampnatione dignum. Aliqñ nonẽ in eonlud super
quod fertur. s exauo nominandus ẽ. Ex annno ẽ. inĩ¬
ta sententia cum aliquisuata indegͥtate iuditiauior¬
dinis iadult̾um uł quemlibet cͥmmosum ñ amore

Expanded text:
diaconus, orarium et albam. Si subdiaconus, patenam non petita absolutione, sua celebrare officia, sicut Gelasius videtur sentire? Ad hoc respondendum est, quod sentdamnatione dignum. Aliquando non est in eo illud super quod fertur, sed ex alio nominandus est. Ex animo iniusta sententia est, cum aliquis servata integritate iudiciarii ordinis, in adulterum vel quem
Abbreviated transcription (Latin):
corumdem gͣlum ut ordinem secunt᷑ si ad testimon-¬
ium dicendum peciti fũint pũt leges prͣccipumt aci-¬
diantur salua tn sit litigatorib falsi actio si forte pł
digni quib cum plurimum honoris piussionẽ no¬
dum taxat ꝑxii annos separati monastĩo tͥilantur
Si in criminali clicatus honore nũdati legittimis

Expanded text:
orum gradum vel ordinem secuntur, si ad testimonium dicendum petiti fuerint, prout leges praecipiunt, audiantur. Salva tdigni, quibus cum plurimum honoris per noduntaxat per tres annos separati monasterio tradantur: si in criminali, clericatus honore nudati legitimis po
Abbreviated transcription (Latin):
ppħaium pͥrimus ex p̃cepto choro ordi meccem emit
qm s in comugium copulauit. S aliuo ẽ m̃etͥcem
ducẽ ⁊ adult̾am reciñẽ qͣm tua consuettidine casti¬
tatem ⁊pudicitia exhornes atq aliud qͣm eaium
hr̃e qͣm nullo ꝑastu a luxu carnis sue reuocare ua
anclus ꝙ ex mala bonam fecit. Non ⁊ quibonus per¬
manet polluit᷑. si sotiet᷑ malo. S qui malus conũtit᷑
copulatum s fornicanam assitisisse pudicitiam ꝙͣ
continentie ducitur hinc uidet᷑ ꝓbare posse. ꝙ cõu-¬
gium ppagationis ñ explende sibidims cãa cloinst¬

Expanded text:
ro hordei meretricem emit, quam sibi in coniugium copulavit. Sed aliud est meretricem ducere vel adulteram retinere, quam tua consuetudine, castitate et pudicitia exornes atque aliud aliquam earum habere, quam nullo pacto a luxu carnis sue revocare vaandus, quod ex mala bonam fecerit. Non enim qui bonus permanet ipse polluitur, si societur malo: sed qui malus est copulatum, sed fornicariam assumsisse pudicitiam, quincontinentiae ducitur, hinc videtur probari posse, quia conjugium propagationis, non explendae libidinis causa a Deo inst
Abbreviated transcription (Latin):
sim quolibet loco fuerit in quo et eccłia ẽ ⁊ ad
cotidianum psallendi officium matutinis ut
uesꝑtinis horis ad eccłiam non conueñit deponat᷑¬
ores exordine suꝑiorib debent. Summo enim poͣ¬
tifici ea debetur abomnib obedientia ut nullili¬
ceat ei communicare cui ꝑ actib sius ip̃e inimicuˢ¬

Expanded text:
in quolibet loco in quo ecclesia est, et ad quotidianum psallendi sacrificium matutinis vel vespertinis horis ad ecclesiam non convenit, deponatores ordines superioribus debent. Summo enim Pontifici ea debetur ab omnibus obedientia, ut nulli liceat ei communicare, cui pro actibus suis inimicu
Abbreviated transcription (Latin):
teneatur ita ut scdum apłum nemini fidelĩmiꝰ¬
ceat᷑. Idem. Pn qui monastĩa. ⁊ loca do licata ⁊
eccłas infringunt ⁊ depoi̾ta uł aua quelibet exinde
tentie subigantur. Item alexander ppͣ.ni. Nisi
catum canonice auctores ⁊cooꝑatores tanti scesisan¬
atħmatientur. ⁊ bona eorum eccł̃e ip̃ius uiri ꝑpetrio¬

Expanded text:
teneatur, ita, ut secundum Apostolum nemini fidelium misceatur. Idem: § 4. Si qui monasteria, et loca Deo dedicata, et ecclesias infringunt, et deposita vel alia quaelibet exinde tentiae subigantur. C. XXII. Nisi catum canonice, auctores et cooperatores tanti sceleris anathematizentur, et bona eorum ecclesiae ipsius juri per
Abbreviated transcription (Latin):
liue ꝑsonis ad quos querimonia saclegii iuste ꝑtin¬
iũt xxx.lbras examinati argentri purissimi ꝯpõ¬
deuotis omĩb q eccł asticis psonis Capelle que sunt
infra ambitum muroꝵ castellorum ñ ponirntur in
hac .xxx. passuum obs̃uatione. Si miłr sacrilegium
de ñ sacro. Idem. Siquis doñum cdi molaũt
ialiq̃ sñ licentia illius cui cõmissa ẽẽ dignoscit᷑ inde

Expanded text:
ersonis ad quos querimonia sacrilegii iuste pertinuerit, XXX libras examinati argenti et purissimi compodevotis, omnibusque ecclesiasticis personis. Capellae, quae sunt intra ambitum murorum castellorum, non ponuntur in hac triginta passuum observatione. § 2. Similiter sacrilegium de non sacro. Iet aliqua sine licentia illius, cui commissa esse dignoscitur, inde
Abbreviated transcription (Latin):
luaũ exigis habrexore tua ⁊ ñ ius redde ħ uxori
Et cum debeas uircute p̃cede uxorem q̃m caftͣcͣt¬
uis uxorem tuam iuctricem eẽcitu nictus iaces:¬
tum tu cap̃ sis uxoris p̃cedit te ad dum ctuus cap̃
es: llis tuam domum capite deorsum pencłe: Cap̃

Expanded text:
u exigis hoc ab uxore et non vis hoc reddere uxori, et cum debeas virtute praecedere uxorem, vis uxorem tuam victricem esse? tu Et cum tu caput uxoris sis, precedit te ad deum, cuius caput es. Vis tuam domum capite deorsum pendere. Capu
Abbreviated transcription (Latin):
putet se posse hac excusatione defendi ꝙ inspici
uł ꝓbari possit. anuirgo sit cum ⁊̃ manus obstetͥcũi
ocuł sepe fallatur: ⁊si incorrupta fũit inuenta uir-¬
go eã parte qͣ mulier potĩt ẽẽ corrupta potit tñex ali-
a parte corꝑis peccasse qͣ corrumpi pot̃ ⁊ tñ insp̃ici nõ
si suꝑuemens maritus sponsam suam iacentem
cum adultõ uidit nõne indignat᷑ i fremit: ĩ ꝑreli
sue destin̾atam iace cum adultõc̃nit qͣm inlignat᷑
sipenitentiam hunus illiciti concubitus sui egunt
iã se inuicem recesserunt. inspitiantur ic̃um uirgi¬
nes abobstecͥcib diligent᷑:i si uirgines inuente fue-¬
rint acceꝑta cõmumione ad eccl̃am admittantur
hanc tñ int̃minatione ut si adeosdem masculos p̃¬
nodum reũse fu̾int aut si cum eisclem inuna do-¬

Expanded text:
putet se posse hac excusatione defendi quod inspici et probari possit an uirgo sit, cum et manus obstetricum et oculus saepe fallatur, ut et si incorrupta inuenta fuerit uirgo ea parte qua mulier potest esse, potuerit tamen et ex alia corporis parte peccasse quae corrumpi potest et tamen inspici non si superueniens maritus sponsam suam iacentem cum altero uideat, nonne indignatur et fremit et per zeli suae destinatam iacere cum altero cernit, quam indignatur si poenitentiam hujus illiciti concubitus sui egerint et a se invicem recesserint, inspiciantur interim virgines ab obstetricibus diligenter; et, si virgines inventae fuerint, accepta communicatione, ad Ecclesiam admittantur, hac tamen interminatione, ut si ad eosdem masculos postmodum reversae fuerint, aut si cum eisdem in una do
Abbreviated transcription (Latin):
dem ab aliquo captõ iniuste sua exiguntur
ꝓtta tñ redim̃da uiste offeruntur. Itemuasa sacͣ
ab aliquo barbaro iniuste exiguntur ꝓ redempti-¬
one captiuorum tñ iuste p̃stantur. Sic ĩ iniuris ꝓ¬
uacare. Sicq aliud ẽ. suffragitm ab homine. tamꝙͣ
aministro iustitie postulare ut mala uoluntasad¬
ũantium eius ministĩo careat effectu ⁊ bonorum
uoluntas eius suffragatio souiatur effectum. Aliud
spem fuam a dõm hominem tͣnsferre ut adũsaque
infũntur acło ⁊ ad uite correctionem humano pel
ifrłice qui captuntatem sͥ inminentem egiptioꝵ
suffragio seputabant posse euacde sine penitẽtia
p̃cĩce uite ñ reuocantes ad memoriam. Da nob̾ a

Expanded text:
em ab aliquo capto iniuste sua exigunt, pro vita tamen redimenda iuste offeruntur. Item sacra vasa ab aliquo barbaro iniuste exiguntur, pro redemptione captivorum iuste prestantur. Sic etiam iniurie vacare. Sicque aliud est suffragium ab homine, tamquam a ministro iustitie postulare, ut mala voluntas adversantium eius ministerio careat effectu et bonorum voluntas eius suffragio sortiatur effectum; aliud spem suam a deo in hominem transferre, ut adversa que inferuntur a deo ad vite correptionem, humano pelitae, qui captivitatem sibi imminentem Aegyptiorum suffragio se putabant posse evadere sine poenitentia praeteritae vitae, non revocantes ad memoriam: Da nobis a
Abbreviated transcription (Latin):
laris discipline debiusti custos existẽ ut ea que
te stulstitia negligentem ñ solum de ilł offenditur
s ĩ ad ultiscendum desidiam tuam nichominus
si quolibet in hac re negligens uł lentus exstitis ita
ximus si intellectum hominis hũisses que face mͦ

Expanded text:
laris disciplinae debuisti custos existere, ut ea qut stultitia negligentem, non solum de illis offendimur, sed etiam ad ulciscendam desidiam tuam nihilominussi quolibet modo in hac re negligens vel lentus exstiteris, ita ximus, si intellectum hominis habuisses, haec quae
Abbreviated transcription (Latin):
plures. primus lamech sanguinarius atq homic¬
da unam carnem induas diuisit uxores. fr̃cidiũ
⁊ cligamiam. eadem chathadisim pena deleuit. De
altõ septies cdealtõ septũagies septies uindicatum ẽ.
gamia hinc ⁊̃ ostendit᷑ ꝙ digamus ad sac̃dotium eli¬
gi ñ pot. Et idem apłc ad cimothum. Uidua inquit e¬
ligatur non minus xl. ãnorum que fuit unus uiri
uxor. hinc cõmune p̃ceptum ẽ de his uidiis que ecłe¬

Expanded text:
plures. Primus Lamech sanguinarius et homicida unam carnem in duas divisit uxores; fratricidium et bigamiam eadem cataclysmi delevit poena: de altero septies, de altero septuagies septies vindicatum est. gamia, hinc ostenditur, quod bigamus in clerum eligi non potest, et ideo Apostolus ad Timotheum: Vidua, inquit, eligatur non minor sexaginta annorum, quae fuerit unius viri uxor. Hoc omne praeceptum de his est viduis, quae ec
Abbreviated transcription (Latin):
apli ⁊ eos seq̃ntes sc̃ipr̃es sententiałr aliquid dif¬
fimerunt ibi nõ nouam legem romanus pontifex
dare s potius ꝗ p̃dicatum ẽ. usq ad aĩmam ⁊ san¬
guinem confirmare debet. sut ꝙ docũunt apłri¬
ꝓpħe destrũe ꝗ absit nitẽntuumn᷑ sententiam clare
concełe uł miutare nec huius quid sedispot̃an
ctoritas. Apud nosa inconuulsis radicib uitut an¬
titurtas cui dec̃ta pr̃um sanx̃e reu̾entiam.

Expanded text:
li, et eos sequentes sancti Patres sententialiter aliquid definierunt, ibi non novam legem Romanus Pontifex dare, sed potius quod praedicatum est usque ad animam et sanguinem confirmare debet. Si enim quod e destruere quod absit! niteretur, non sententiam dare, quid vel mutare nec huius quidem sedis potest auctoritas. Apud nos enim inconvulsis radicibus vivit antiquitas, cui decreta patrum sanxere reverentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
fluãm constitutionem mois om̃ĩb remoueb. ut uꝰ¬
n imq aut mincina s̃ eccła aut in electa ꝓsue mentis
bapetur arbitrio. Cathedraticum ⁊̃ nõ plusqm urecusti
ep̃is ꝑmittitur erigẽ pret̾ medietatem rił tc̃iam par-¬
tem obłonum que ꝓuaria eccłatum consuecudine ex
nec illa pars obtonum omiugñałr incelligenda est.
nium dierum ꝓ ut int̃ ep̃um ⁊ sac̃dotem tempore de
crudełr deseuiunt sic statutum ẽ inconcił tolet᷑. i.¬

Expanded text:
fluam constitutionem modis omnibus removebis, ut unusquisque aut in vicina sibi ecclesia, aut in electa pro suae mentis baptizetur arbitrio. Cathedraticum etiam non amplius episcopis permittitur exigere, praeter medietatem vel tertiam partem oblationum, quae etialligenda est, nium dierum, prout inter episcopum et sacerdotem tempore dedcrudeliter desaeviunt, sic est statutum in terti
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos reuentissimum fr̃m nr̃um basilium ep̃m
nelud unum de laicis in causis scłarib occupari. ⁊ p̃¬
ip̃um uilem reddit ⁊ reuentiam sacerdotalem ani-¬
ch̾at. statim ut expientia tua hpreceptum susceꝑit
usatione immoraui nonliceat ne si quolibet mͦ eũ
amplius ibidem moram hr̃e ꝑmisis cum ip̃oapud

Expanded text:
ad nos est reverendissimum fratrem nostrum Basilium episcopum velut unum 1048 de ultimis in causis occupari, et pripsum vilem reddit, et reverentiam sacerdotalem annihilat, statim ut experientia tua hoc praeceptum susceperiusatione immorari non liceat; ne si quolibet modo eum ibidem moram habere permiseris, cum ipso apud
Abbreviated transcription (Latin):
cłi rełone didicimus. Imͣpossibile enim ẽ ut nosimn p¬
tuncia illa dumtaxat insiracusanis partib aliicuili-
lũit de cuius conscĩa possimus eẽ securi. t ã te lãbores
istos paululum remouẽ possimus. Mox gͦ dilectio tua
ad supͣdictam cachanerisium eccłam p̃gat: ⁊ hom̃em

Expanded text:
ione didicimus. Impossibile enim est, ut nos in provincia illa duntaxat in Syracusanis partibus alii cuililuerit, de cujus conscientia possimus esse securi, ut a te labores istos paululum removere possimus. Mox ergo dilectio tua ad supradictam Catinensem ecclesiam pergat, et hominem
Abbreviated transcription (Latin):
pbros collocent s ep̃i parochie curam cum abbatum
ꝯsensu sac̃doci comitant ut eiusmõĩ sacerdotes de
ppłi quidem cura ep̃is rõnẽm recdiant. Abbati uõ ꝓre
b temꝑalb acdmonastĩum ꝑtinentib debitã sub¬
iectionem exhibeant:⁊ sic sua cuiq iura suent᷑. Idẽ¬

Expanded text:
ros collocent. Episcopi autem parrochie curam cum abbatum consensu sacerdoti committant, ut eiusmodi sacerdotes de plebis quidem cura episcopo rationem reddant, abbati uero pro rebus temporalibus ad monasterium pertinentibus debitam subiectionem exhibeant et sic sua cuique iura seruentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tione uoti penĩtentia iubetur sͥ mdici. Ex mͦ ui¬
rancd tunt ẽ illicitum iuram̃to qͥ ñ inconsicłato
incͥcum specte aliquid iuratur. quo nec corꝑal nec

Expanded text:
tione voti penitentia iubetur sibi indici. Ex modo iurandi tunc est illicitum iuramentum quando inconsiderate et incircumspecte aliquid iuratur, quo nec corporalis nec
Abbreviated transcription (Latin):
tem iuditium niustitiam. ubi aũ ista defĩ̾int nõ
ẽ. iuram̃tum s ꝑuirium. Uñ datur intelligi illici¬
tum ẽẽ iuram̃t cui aliꝙ istorum defcũt. Non tñ cu¬
icumq ꝯtigit aliꝙ istorum dece ꝓhibetur s̃uari-¬
concencdat prerogatiua conugii non pp̃ religio¬
nem iusiurandi suari ammadũtat Gabaonitas

Expanded text:
tem, judicium, et justitiam; ubi autem ista defuerint, non est juramentum, sed perjurium. Unde datur intelligi illicitum esse juramentum, cui aliquod istorum defuerit; non tamen cuicunque contigerit aliquod istorum deesse prohibetur servaricontendat praerogativa conjugii, non propter religionem jurisjurandi servari, animadvertat, Gabaonitas
Abbreviated transcription (Latin):
ratur tunc ẽ illicitum iuram̃t qñ id qd̃ nitatur
in sui natura uitiosum ẽ. uł uitam adimens ũ
redue. indigenti miscłr non subuenire. Ista qui
a ꝑspicuam hñt in se iustitiam. ⁊ suuram̃to fir¬
mentur tñ seruari non debent Curaħ itaq iura-¬
m̃ta intelligenda sunt que de illicitis iuramͣtis
non obs̃ uandis supͣ statuta leguntur. Quisquiᷤᷤ¬
salus reparari uł cons̃uar non possit. fidem pro¬
missam s̃uiare ꝓhibetur. Quorum exempla p̃miᷤ¬
se auctoritates subicumt. Dum eum qui homici
redire iuram̃tum p̃stãdo uł ꝓmis̃it salubriori
consilio illicitauota obs̃uare ñ ꝑmittuntur. Est¬

Expanded text:
ratur, tunc est illicitum iuramentum, cum id quod iuratur in sui natura vitiosum est vel vitam adimens, utredire, indigenti misericorditer non subvenire. Ista quia perspicuam habent in se iniustitiam et si iuramento firmentur, tamen servari non debent. Circa hec itaque iuramenta intelligenda sunt que de illicitis iuramentis non observandis, supra statuta leguntur. Quisqusalus reparari vel confirmari non possit, fidem promissam servare prohibetur; quorum exempla praemissae auctoritates subjiciunt, dum eum, qui homiciredire, juramentum praestando promiserit, salubriori consilio illicita vota observare non permittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinea uł quia creditur eẽ indira. Aliud suo
sat ñ cui ꝑmittitur us ignorare. ibi ũo ignorantia
sc̃ qͣ quisq fere excusatur. Semores aũ isrł. nõ ig¬
norabant gentes t̃re ꝓmissionis ex precepto dm̃ ẽe
delendas s ignorabant gabaonicas ẽẽ incolas t̃-¬
re ꝓmissionis. Ignorabant si quid̃ fcũm s nonig

Expanded text:
sanguinea vel quia creditur esse vidua. Aliud si ideo sat, nisi cui permittitur jus ignorare; ibi vero ignorantia facti, qua quisque vere excusatur. Seniores autem Israel non ignorabant gentes terrae promissionis ex praecepto Domini esse delendas; sed ignorabant Gabaonitas esse incolas terrae promissionis. Ignorabant siquidem factum, sed non ig
Abbreviated transcription (Latin):
atum ut dełent gentes t̾re ꝓmissionis deceptitñ aꝙ
abaonicis nesciebant eos eẽ incolas tr̃e sͥpmisse. uene-¬
tunt a ut historia refert accͥcis calciamtis ⁊ cum aridi
panib dicentes. uiri pacifici tienimus de t̃ralongĩqͣ
salciam̃ta sunt atcͥca inpedib nr̃is ꝑanis defecit in
compone ꝑatem ꝗ ũbum placuit semorib isrł ifece¬
runt pacem cum eis. pꝰ diem aũt̃tium cum fili isrł
appinquarent gabaonitis occurterunt eis quib iura¬
u̾ant seniores isit. Iiiaũ indnͣtes se ẽẽ deceptos uol¬
ũunt dełe eos s peꝑcit eis iosue sp̃ uiram̃tum semoꝵ
omni uerbo non uicuꝑanda facilitas s laudandab¬
onitas. ħ ẽ innocentem ẽẽ ignorare ꝗ noceat: isi cirtũ¬

Expanded text:
eratum, ut delerent gentes terrae promissionis, decepti tamen a Gabaonitis nesciebant eos esse incolas terrae promissae. Venerunt enim ut historia refert attritis calceamentis, et cum aridis panibus, dicentes: Viri pacifici, venimus de terra longinqua, calceamenta scomponere pacem. Quod verbum placuit senioribus Israel, et fecerunt pacem cum eis. Post diem vero tertium, quum filii Israel appropinquarent Gabaonitis, occurrerunt eis, quibus juraverant seniores Israel. Illi autem videntes se esse deceptos, voluerunt delere eos, sed pomni verbo . Non vituperanda facilitas, sed laudanda bonitas. Hoc est innocentem esse ignorare quod noceat: et si circum
Abbreviated transcription (Latin):
electus ẽ minime accessit. non suo uitio s quod
eum aut ppłs uecet aut pp̃ aliam causam non tñ¬
eius uitio ꝑpecͣtam. hic ⁊ honoris sit ⁊ minist̾ri par-¬
ticeps. dum mͦ reb eccłie uͥ ministrare cognos cit᷑.
do eos abiti placuit. Quoo si uoliũnt in ps sr̃i or¬
dine uͥprius fũant ut põbr̃i rẽsidere. non abĩtiã

Expanded text:
electus, minime accesserit, non suo vitio, sed quod eum aut populus vetet, aut propter aliam causam, non tejus vitio perpetratam, hic et honoris sit et ministerii particeps, dummodo rebus ecclesiae, ubi ministrare cognoscitur, do, hos abjici placuit. Quod si voluerint in presbyterii ordine, ubi prius fuerant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tined. tem. aruulum ⁊ siñ dum fides illa q
credñtium noluntate consistit iam tñ ip̃ras fiders¬
acͤmentum fideles facit sicut cred̾e. Respondec̃ ica
Eta fideles uocantur ñ remip̃am mente abnitẽdo
s ip̃ius rei sac̃mentum ꝑcipiendo. I dem in libͣ. de¬

Expanded text:
Item. Parvulum etsi nondum fides illa quae in credentium voluntate consistit, jam tamen ipsius fidei sacramentum fidelem facit, sicut credere respondetur; ita etenim fideles vocantur, non rem ipsam mente abnuendo, sed ipsius rei sacramentum percipiendo. CAP. 188.
Abbreviated transcription (Latin):
annoꝵ surt renoluta itaut filios hãnt. in xi. qͥ
inuenti fc̃ aut fortasse mo. huiusmoĩ ñ sepẽtũr
donet nos dño ꝑmitcente ore ad os loqͣmur. ħaũ
dico scd̃ indulgentiam ñ scdm imꝑiũ. Qui nõde
his duob gͣdib nouias ed̾tͣcisse nuptias iudñt᷑
.i. infraanm coronã moĩs omĩb separent᷑ De ce-¬
statitta firint᷑ ut nullus audeat deinceps tale
sic̃ iãdudũ uob̃ scͥpsimus qui in eod̃ gͣdu inuẽti
sitt̃ separent᷑ aut suispendat᷑ eoꝵ cã usq dũ nos
insimul dño auxiliante ꝯueniamꝰ. Ite. Ne hiᷤᷤ¬

Expanded text:
annorum sint revoluta, ita ut filios habeant, in sexto qui inventi sunt, aut fortasse in quinto, hujusmodi non separentur, donec nos Domino permittente ore ad os loquamur. Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium. Qui vero de his duobus gradibus novas contraxisse nuptias videntur, id est infra anni coronam, modis omnibus separentur. De cetaliter firmentur, ut nullus audeat deinceps tale sicut jamdudum vobis scripsimus, qui in eodem gradu inventi sunt, separentur, aut suspendatur eorum causa, usque dum nos insimul Domino auxiliante conveniamus. Idem:
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑ ĩ ep̃i ãministr̃onis plixe aut p̃carias. cum ordi¬
nati sunt facẽ ñ debuisse aut̃ dii recentas faculta-¬
tes. iniis sue ꝓriecatis posse tnsscrib̾e. Item ex concił
Que humanitatis intuitu aliqbꝰ pr̃ant᷑ p̾sẽ

Expanded text:
tempore administrationis prolixae aut precarias, quum ordinati sint, facere non debuisse, aut diu retentas facultates in jus suae proprietatis posse transscribere. C. XII. Quae humanitatis intuitu aliquibus prae