comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uamqͣm per
quatuor mũ¬
di climata fi¬
delium cõnexi¬
one propaga¬
ta. sacranssi¬
me marie
magdalene insignia pio imita¬
tionis exemplo sacrosc̃a celebret
eccłia: atq in beatissimoꝵ scͥp¬
tis eungłistaꝵ ip̃ius deuotio¬
nis sedula famulanio. ꝑseue¬
ransq seruitus. ⁊ ingens dilec¬
nonis feruor. ac illius sc̃e fa¬
miliaritatis ministratio. et
usq ad triumphum dñice pas¬
sionis in effabili habeatur cõ¬
stantia ⁊ nec nõ ⁊ que in morte
sui redemptoris etiam apłis
fugientib egerit. ⁊ qd̾ ipsi dñs
magni consilii angłs resurgẽs
a mortuis primo ei apparue¬
rit ÷ tamen utilitati legentiũ
consulentes. ea que de ipsius
uirtutum floscuculis gemi¬
narum more. sanctaꝵ elucidãt
pagine scripturaꝵ. ⁊ quodam¬
modo sui iubaris impressione
uernantes reddunt. compen¬
diose prelibare curauimus:
ut si cui forte nõ uacat sanclis¬
simi presagns eungelii ex or¬
dine transcurrere. in quo tan¬
te fidei continentur preconia:

Expanded text:
uam per quatuor mundi climata, fidelium connexione propagata, sacratissimae Mariae Magdalenae insignia, piae imitationis exemplo sacrosancta celebret Ecclesia; atque in beatissimorum scriptis evangelistarum, ipsius devotionis sedula famulatio, perseveransque servitus et ingens dilectionis fervor, ac illius sanctae familiaritatis ministratio, et usque ad triumphum Dominicae passionis ineffabilis habeatur constantia; nec non et quae in morte sui Redemptoris etiam apostolis fugientibus egerit, et quod ipse Dominus magni consilii angelus, resurgens a mortuis primo ei apparuerit, tamen utilitati legentium consulentes, ea quae de ipsius virtutum flosculis gemmarum more, sanctarum elucidant paginas Scripturarum et quodammodo sui jubaris impressione vernantes reddunt, compendiose praelibare curavimus. Ut si cui forte non vacat sanctissimi pelagus Evangelii ex ordine percurrere, in quo tantae fidei continentur praeconia,
Abbreviated transcription (Latin):
tes eus sue ꝑfidie culpam ag¬
runt. eiq reliquerunt. Qua
ille suscepta multis se diebus
ac noctib in orationem dedit :
tantoqꝰ annis precib ĩcubu¬
it. quanto ⁊ in uno corpore es¬
tra se assistere legionis aciem
inuenit. Cum non post mul¬
tos dies ita sanam atq in co¬
lumen reddidit: ac si in eam

Expanded text:
tes ejus suae perfidiae culpam tes ejus suae perfidiae culpam runt, eique reliquerunt. Qua ille suscepta, multis se diebus ac noctibus in orationem dedit; tantoque annisu precibus incubuit, quanto et in uno corpore contra se assistere legionis aciem invenit. Cum non post multos dies ita sanam atque incolumen reddidit, ac si in ea
Abbreviated transcription (Latin):
hementissime uexari conspic̾et.
exaltari protinus findonem
tulit eamq coop eruit ⁊ sed
uasit. Et quia ultra iures uo¬
luit quicqmͣ presumere ⁊ com¬
pulsus est cognosdere in sua ue¬
xatione quid ess. Hi u̾o qui a¬
derant: puellam ins manib
exoratorio sublatam ad domũ
propriam deportauerunt:
Cumq hanc antiquus hostis
uexatione continua uehxment
attereret.propinqui sui eam
carnaliter amantes atq amã¬
do ꝑsequentes adoptinendum
salutis remedium maleficis tͣ¬
diderunt: ut eius anmam
funditus extinguerent ⁊ cuius
carni magicis artib ad tempꝰ
prodesse conarentur. Ducta ita-
q est ad fluuium atq in aqͣm
mersa: ibiq diutinis in canta¬
tionib agere malefici molie¬
bantur. ut is qui eam ĩuaserat
potentis dei iudicio dum ꝑuer
in eam subito legio intrauit.
Cepit ex hoc illa tot motibz a¬
gitari. tot uocib clamoribq
per strepere ⁊ qd̃ spiritib teneba¬
tur. Tunc mito consilio parẽ¬

Expanded text:
hementissime vexari conspiceret, hementissime vexari conspiceret, ex altari protinus sindonem tulit, eamque operuit; sed vasit. Et quia ultra vires voluit quidquam praesumere, compulsus est cognoscere in sua vexatione quid esset. Hi vero qui aderant, puellam in manibus ex oratorio sublatam ad domum propriam deportaverunt. Cumque hanc antiquus hostis vexatione continua vehementer attereret, propinqui sui eam carnaliter amantes, et amando persequentes, ad obtinendum salutis remedium maleficis tradiderunt; ut ejus animam funditus exstinguerent, cujus carni magicis artibus ad tempus prodesse conarentur. Ducta est itaque ad fluvium, atque in aquam mersa; ibique diutius incantationibus agere malefici moliebantur, ut is qui eam invaserat potentis Dei judicio, dum artein eam subito legio intravit. Coepit ex hoc illa tot motibus agitari, tot vocibus clamoribusque perstrepere, quot spiritibus tenebatur. Tunc inito consilio paren
Abbreviated transcription (Latin):
leret.⁊continue orationis stu¬
dio intentus. obiectas contra
se eoꝵ multrtudines superaret.
Huiꝰ uiri familiarissimus fu
it iulianus nr̃e eccł̾ie defensor.
qui ante nõ longum tempus
in hac urbe defunstus est. cuiꝰ
ego quoq hoc didici relatione
quod narra: quia sepe gestis
illiuis ausit familiaritatis in¬
tererat. eiusq post memoriam
ad instrustionem nr̃am quasi
sani dulcedinem in ore retine
cum eadem socru sua ad dedica¬
tionem oratorni beati sebastia¬
ni mr̃is fuerat inuitata. Noc¬
te uero eadem qua sub sequenti
die ad dedicationem predicti
oratorii fuerat processura uo¬
luptate carnis de uista. a uiro
suo sese abstinere non potuit. Cũ¬
q mane facto conscientiam de¬
terreret perpetrata camus de¬
lectatio. processionem uero im¬
peraret uerecundia ⁊ plus eru¬
bescens uultum hominũ quã
dei iudicium metuens cum so¬
cru sua ad dedicationem orato¬
rii processit. Mox uero ut reli¬
quie beati sebastiani mrͣis ora

Expanded text:
leret et continue orationis stuleret et continue orationis studio intentus obiectas contra se eorum multitHujus viri familiarissimus 193 fuit Julianus nostrae Ecclesiae defensor, qui ante non longum tempus in hac urbe defunctus est. Cujus ego quoque hoc didici relatione quod narro, quia saepe gestis illius ausu familiaritatis intererat, ejusque post memoriam ad instructionem nostram quasi favi dulcedinem in ore retinebcum eadem socru sua ad dedicationem oratorii beati Sebastiani martyris fuerat invitata. Nocte vero eadem qua subsequente die ad dedicationem praedicti oratorii fuerat processura, voluptate carnis devicta, a viro suo sese abstinere non potuit; cumque mane facto conscientiam deterreret perpetrata carnis delectatio, processionem vero imperaret verecundia, plus erubescens vultum hominum, quam Dei judicium metuens, cum socru sua ad dedicationem oratorii processit. Mox vero ut reliquiae beati Sebastiani martyris o
Abbreviated transcription (Latin):
uadam uero die dum me
odem uestibulo staret pu¬
er bonefacus. uulpes ex more
uenit ⁊ et gallinam abstulit.
Ip̃e autem concitus eccłiam intͣ¬
uit: ⁊ se in orationem ꝓsternẽs
aꝑtis uocib dixit. Placet tibi
dñe ÷ ut de nutrimento matris
mee manducare nõ possim: Et¬
ce enun gallinas quas nutrit.
uulpes comedit. Qui ab orati¬
one surgens: eccliam egressus¬
est. Mox autem nulpes redit
gallinam qmͣore tenebat di¬
misit ⁊ atq ip̃a moriens ante
eius oculos in terram cecidit.
qd̃ exaudire preces in se
sperantium. etiam in reb in
lib dignatur deus. Gregoriꝰ.
oe petre ex magna condito¬
ris nr̃i dispensatione agi¬
tur. ut ꝑ minima que ꝑcipiꝰ
sperare maiora debeantꝰ Exau¬
ditus namq est in reb ulib
puer sc̃s ⁊ simplex. ut in paruis
disceret. qnͣtum de deo presume¬
re in magnis pentionib deberet.
D lacet quod dicis. Petrus.
in mense uirtutis gr̃a pollebat.
ita ut nõ numqͣm ab obsessis
corporib legiones demonũ pel¬

Expanded text:
uadam vero die dum in eodem vestibulo puer Bonifacius staret, vulpes ex more venit, et gallinam abstulit. Ipse autem concitus Ecclesiam intravit, et se in orationem prosternens, apertis vocibus dixit: Placet tibi, Domine, ut de nutrimentis matris meae manducare non possim? Ecce enim gallinas quas nutrit vulpes comedit. Qui ab oratione surgens, Ecclesiam est egressus. Mox autem vulpes rediit, gallinam quam ore tenebat dimisit, atque ipsa moriens ante ejus oculos in terram cecidit. PETR. d exaudire preces in se sperantium etiam in rebus s dignatur Deus. GREGOR. Hoc, Petre, ex magna Conditoris nostri dispensatione agitur, ut per minima quae percipimus, sperare majora debeamus; exauditus namque est in rebus vilibus puer sanctus et simplex, ut in parvis disceret quantum de Deo praesumere in magnis petitionibus deberet. PETR. Placet quod dicis. ΚΕΦΑΛ.immense virtutis gratia pollebat, ita ut non nunquam ab obsessis corporibus legiones demonum repel
Abbreviated transcription (Latin):
on longe autem a monas¬
terio uicus erat ⁊ in quo
non minima multitudo homi¬
num ad fidem dei ab idolorum
cultu bñdc̃i fuerat exhortatio¬
ne conuersa. Ibi quoq quedã
scimoniales femine merant:¬
⁊ crebro illuc proeghortandis
animab fr̃es suos mittere. be¬
nedictus dei faiulus curabat.
Quadam uero die misit ex mo¬
re.s is qui missus fuerat mo¬
nachus post ammonitionem
factam. a scĩmonialib femi¬
nis rogatus mappulas acce¬
pit: sibiq eas abscondit insi¬
nu. Qui mox ut reuersus est: eũ
iuir dei uehementissima amari¬
tudine cepit increpare dicens.
Quomodo ingressa est miqui¬
tas in sinum tuum⁊ Et ille ob¬
stupuit.⁊ quid egiss oblitus :
unde corripiebatur ignorabat.
Cui ait. Num quid ego illic p̾¬
sens non eram quando ab an¬
cillis dei mappulas accepisti:
tibiq eas in sinum misisti :
Qui mox eius uestigus prouo¬
lutus. stulte se egisse penituit:¬
⁊ eas quas in sinu absconderat

Expanded text:
on longe autem a monasterio vicus erat in quo non minima multitudo hominum ad fidem Dei ab idolorum cultu Benedicti fuerat exhortatione conversa. Ibi quoque quaedam sanctimoniales feminae inerant, et crebro illuc pro exhortandis animabus fratres suos mittere Benedictus Dei famulus curabat. Quadam vero die misit ex more; sed is qui missus fuerat monachus, post admonitionem factam, a sanctimonialibus feminis rogatus mappulas accepit. sibique eas abscondit in sinu. Qui mox ut reversus est, eum vir Dei vehementissima amaritudine coepit increpare, dicens: Quomodo ingressa est iniquitas in sinum tuum? At ille obstupuit, et quid egisset oblitus, unde corripiebatur ignorabat. Cui ait: Nunquid ego illic praesens non eram quando ab ancillis Dei mappulas accepisti, tibique eas in sinum misisti? Qui mox ejus vestigiis provolutus, stulte se egisse poenituit, et eas quas in sinu absconderat
Abbreviated transcription (Latin):
Nam redemptum feren¬
tini ep̃m uite uenerabilis uirũ
qui ante hos fere annos septẽ.
ex hoc mundo migrauit : tua di¬
lectio cegnitum habuit. Hic si¬
cut mͥ adhuc in monasterio po¬
sito. ualde familiariter iunge¬
batur. hoc qd̾ iohannis iumo¬
ris pre decessoris mei tempore
de mundi fine cognouerat: si¬
cut longe lateq claruerat. a

Expanded text:
38. Redemptum Ferentinae episcopum, vitae venerabilis virum, qui ante hos fere annos septem ex hoc mundo migravit, tua dilectio cognitum habuit. Hic, sicut mihi adhuc in monasterio posito valde familiariter iungebatur, hoc quod Iohannis iunioris, praedecessoris mei, tempore de mundi fine cognoverat, sicut longe lateque claruerat, a
Abbreviated transcription (Latin):
ed neq hoc silendum puto
qd̃ illustri uiro aptanio
narrante cognoui: quiaiebat
patris sui puerum morbo ele¬
phantino fuisse correptum i¬
ta ut iam pilis cadentib cu¬
tis intumesceret: atq in cres¬
centem saniem occultare no
poss. Qui ad iurum dei sib eo¬
dem patre euis mussus est: ⁊¬
saluti pristine sub omni cele¬
ritate restititus.

Expanded text:
ed neque hoc silendum puto, quod illustri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre ejus missus est et saluti pristinae sub omni celeritate restitutus.
Abbreviated transcription (Latin):
onis pater defũctus est: om̃isq
ex illo congregatio ad eundem
uenerabilem benedictum uenit.¬
⁊ magnis precib ut eis preeẽ
eodem monasterio regularis ui¬
te custodiam teneret. nulliq
ut prius ꝑactus illicito in
dextrain leuamq partem de¬
flectere aconuersationis itine¬
re liceret ⁊ suscepti frẽs in saue
seuientes semet ipos prius ac¬
cusare ceperunt. quia hunc sͥ
preesse poposcerant. quoꝵ scili¬
cet tortitudo in norma eius rec¬
titudinis offendebat. Cumq
sibi sub eo consꝑicetent illicita
non licere. ⁊ se dolerent afueta
relinquere. durumq esse quod
in mente ueteri cogebant᷑ noua
meditari: situt prauis morib
semꝑ grauis est uita bonoꝵ : trac¬
tare de eius aliquid morte conati

Expanded text:
onis Pater defunctus est, omnisque onis Pater defunctus est, omnisque ex illo congregatio ad eumdem venerabilem Benedictum venit, et magnis precibus ut eis praeesse eodem monasterio regularis vitae custodiam teneret, nullique ut prius per actus illicitos in dexteram laevamque partem deflectere a conversationis itinere liceret; suscepti fratres insane saevientes semetipsos prius accusare coeperunt, quia hunc sibi praeesse poposcerant: quorum scilicet tortitudo in norma ejus rectitudinis offendebat. Cumque sibi sub eo conspicerent illicita non licere, et se dolerent assueta relin mente veteri cogebantur nova meditari, sicut pravis moribus semper gravis est vita bonorum, tractare de eius aliquid morte conati
Abbreviated transcription (Latin):
cipitur. ut leuite auiginti ⁊ qͥn¬
q annis ⁊ supra ministrare de¬
beant. ab anno uero qͥnquage
testimonii michi aliquantulũ
intellectus interlucet: sed ta
tute carnis temptatio
ferueat ⁊ ab anno autem quin¬
quagesimo calor corporis fages¬
cat. Uasa autem sacra. sunt fi¬
delium mentes. Electi ergo cũ
adhuc in temptatione sunt :
sub esse eos ac seruire. necesse est
⁊ obsequiis laboribq fatigari.
ubi uero iam mentis etate trã¬
quilla calor recesserit temptati¬
onis. custodes uasoꝵ sunt: quia
doctores animaꝵ fiunt. Derr.
ateor placet qd̃ dicis ⁊ s
quia prolati testimonii
causa reserasti: queso ut de iita
iisti debeas ea que sunt in choa¬
sa ꝑcurrere.
ecedente igitur temptano¬
ne⁊ uir dei quasi spiis e¬
riitis exculta terra. de nirtitũ
segete feratius fructum dedit.
Preconio itaq exinue conu̾sati¬
onts celebre nomen eius habeba¬
tur. Non longe autem monas¬
terium fuit cuius congregati¬

Expanded text:
cipitur , ut levitae a viginti quincipitur , ut levitae a viginti quinque annis et supra ministrare debeant: ab anno vero quinquagestestimonii mihi aliquantum intellectus interlucet: sed tamtute carnis tentatio ferveat, ab anno autem quinquagesimo calor corporis frigescat: vasa autem sacra sunt fidelium mentes. Electi ergo cum adhuc in tentatione sunt, subesse eos ac servire necesse est, et obsequiis laboribusque fatigari: cum vero jam mentis aetate tranquilla calor recesserit tentationis, custodes vasorum sunt, quia doctores animarum fiunt. Petr. Fateor, placet quod dicis: sed quia prolati testimonii claustra reserasti, quaeso ut de vita justi debeas ea quae sunt inchoata, percurrere. ecedente igitur tentatione, vir Dei quasi spinis erutis exculta terra de virtutum segete feracius fructus dedit. Praeconio itaque eximiae conversationis celebre nomen ejus habebatur. Non longe autem monasterium fuit, cujus congregati
Abbreviated transcription (Latin):
illiuis accendit. ut se in eus pec¬
tore amoris flamma uix cape¬
ret ⁊ etiam pene deserere here¬
mum uoluptate uictus delibe¬
raret. Cum subito suꝑni gr̃a
respestus ad semet ip̃m reu̾sus
est: atq urticarum ⁊ ueprium
iuxta densa succrescere frutecta
conspiciens ex iitus indumento
nudum se in illis spinaꝵ acule¬
is.⁊ urticaꝵ incendus proiecit.
Ibiq du uolutatus. toto ex eis
corpore uuilneratus exiit ⁊ et ꝑ
cutis uulnera. eduxit a corpore
uulnus mentis: quia uolupta¬
tem traxit in dolorem. Cumq
Uicit itaq pcc̃m ÷ quia muta¬
uit incendium. Ex quo uideli¬
cet tempore sicut post discipulis
ꝑhibebat ip̃e. ita in illo est tẽp¬
tatio uoluptatis edomita ⁊ ut
tale inse aliquid minime senti¬
ret. Ceperunt postmodum multi
iam mundum relinquere ⁊ atq
ad eius ministerium festinare.
Liber quippe a temptationis uicio.
iure iam factus est uirtutum
magister. Unde ⁊ ꝑ moysen pre¬

Expanded text:
illius accendit, ut se in ejus pecillius accendit, ut se in ejus pectore amoris flamma vix caperet, et jam etiam pene deserere eremum voluptate victus deliberaret. Cum subito superna gratia respectus ad semetipsum reversus est, atque urticarum et veprium juxta densa succrescere fruteta conspiciens, exutus indumento nudum se in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projecit: ibique diu volutatus, toto ex eis corpore vulneratus exiit, et per cutis vulnera eduxit a corpore vulnus mentis; quia voluptatem traxit in dolorem. CumqueVicit itaque peccatum, quia mutavit incendium. Ex quo videlicet tempore, sicut post discipulis ipse perhibebat, ita in eo est tentatio voluptatis edomita, ut tale aliquid in se minime sentiret. Coeperunt postmodum multi jam mundum relinquere, atque ad ejus magisterium festinare. Liber quippe a tentationis vitio, jure jam factus est virtutum magister. Unde et per Moysen prae
Abbreviated transcription (Latin):
cybum. Expleta itaq refectione
A colloquio ⁊ ad eccliam pbr re¬
cessit.
odem quoq tempore hunc
in specu latitantem et iã
pastores inuenerunt. Quẽ dũ
uestitum pellib inter frutecta
cernerent. aliquam bestiam eẽ
crediderunt. S cognoscentes di
famulum ⁊ eoꝵ multi ad pieta¬
tis grãm abestialis mente mu¬
tati sunt. Nomen itaq eius ꝑ
fom est ut ex illo iam tempore
a multis requentari cepisset.
Qui cum ei cybos deferrent cor¬
poris ⁊ ab eius ore in suo pecto¬
re alimenta referebant uite.
circa eius faciem uolitare cepit.
eiuisq uultui in portune insis¬
tere. ita ut capi manu posset:
si hanc uir sc̃s tenere uoluisset.
S signo crucis edito ⁊ recessit a¬
uis. Tanta autem carnis temp¬
tatio aui eadem recedente secu¬
ta est: quantum uir scs nũqm
fuerat ex ꝑtus. Quandam nãq
aliquando feminam iuderat :
qmͣ malignus sp̃t ante eiꝰ men¬
tis oculos reduxit. Tantoq ig¬
ni serui dei animum in speciem

Expanded text:
cibum. Expleta itaque refectione et colloquio, ad ecclesiam presbyter recessit. Eodem quoque tempore hunc in specu latitantem etiam pastores invenerunt: quem dum vestitum pellibus inter fruteta cernerent, aliquam bestiam esse crediderunt: sed cognoscentes Dei famulum, eorum multi ad pietatis gratiam a bestiali mente mutati sunt. Nomen itaque ejus ps: factumque est ut ex illo jam tempore a multis frequentari coepisset, qui cum ei cibum afferrent corporis, ab ejus ore in suo pectore alimenta referebant vitae. circa ejus faciem volitare coepit, ejusque vultui importune insistere, ita ut capi manu si hanc vir sanctus tenere voluisset: ed signo crucis edito recessit avis. Tanta autem carnis tentatio ave eadem recedente secuta est, quantam vir sanctus nunquam fuerat expertus. Quamdam namque aliquando feminam viderat, quam malignus spiritus ante ejus mentis oculos reduxit: tantoque igne servi Dei animum in specie
Abbreviated transcription (Latin):
Petrus.
ideor michi utiliter non
intellexisse que dixeras:
quando ex tarditats mea tantũ
creauit expositio tua. S quia
hec liquide meis sensib in fu¬
disti: queso ut ad narrationis
ordinem redeas.
ibet petre aidhuc de hoc
multa narrare: s quedam
eus studiose pretereo. quia
ałd alioꝵ gesta uoluenda festi¬
no. Hoc autem nolo te late¬
at qd̾ uir dei inter tot mira¬
cula quib in mundo claruit.
doctrine quoq uerbo nõ me¬
diacriter fulsit. Nam scͥpsit
monachoꝵ regulam discretio¬
ne precipuam: sermone lucu¬
lentam. Cuiꝰ siquis uelit sub¬
tilius mores uitamq cognos¬
cere: potest in eadem institu¬
tione regule om̃s magisterii
sui actus inuenire. quia sc̃s

Expanded text:
Petr. Videor mihi utiliter non intellexisse quae dixeras, quando ex tarditate mea tantum crevit expositio tua. Sed quia haec liquido meis sensibus infudisti, quaeso ut ad narrationis ordinem redeas. Libet, Petre, adhuc de hoc multa narrare: sed quaedam ejus studiose praetereo, quia ad aliorum gesta evolvenda festino. Hoc autem nolo te lateat, quod vir Dei inter tot miracula, quibus in mundo claruit, doctrinae quoque verbo non mediocriter fulsit. Nam scripsit monachorum regulam, discretione praecipuam, sermone luculentam. Cujus si quis velit subtilius mores vitamque cognoscere, potest in eadem institutione regulae omnes magisterii illius actus invenire: quia s
Abbreviated transcription (Latin):
os mente captus iacebat: quẽ
medici greco uocabulo frenett¬
cum appellant. Qui nocte qua¬
dam cum magnas uoces scili¬
cet ut insanus ederet cunctos¬
q egros in mensis clamorib ꝓ¬
turbaret: ita ut nulli illic ca¬
pere somnum liceret fiebat res
ualde mirabilis: quia unde umꝰ
mala uide om̃s deterius habe¬
bant. Sz sient ⁊ prus a reue¬
rentissimo florido ep̃o. qui tunc
cum predcõ pb̃ro illic pariter
manebat. ⁊ post a puero qui noc¬
te eadem egrotantib seruebat
subtiliter agnoui. idem uene¬
rabilis pb̃r de ꝓprio stratu
surgens ad lectum frenetici
silenter accessit: ⁊ suꝑ eum po¬
sitis manib orauit. Moxq il¬
lum melius habentem tulit:
atq ad suꝑiora domus secum
in oratoruim duxit. Ubi pro
illo liberius orationi incubuit
⁊ statim eum sanum ad lectũ
ꝓprium reduxit: ita ut nullas
ulterius uoces ederet neq egͦ¬
toꝵ. quempiam aliquo clamo
re turbaret. nec lam egritudi¬
nem auxit alienam: qui per¬

Expanded text:
os mente captus jacebat, quem os mente captus jacebat, quem medici Graeco vocabulo phreneticum appellant. Qui nocte quadam cum magnas voces, scilicet ut insanus, ederet, cunctosque aegros immensis clamoribus perturbaret, ita ut nulli illic capere somnum liceret, fiebat res valde miserabilis, quia unde unus male, inde omnes deterius habebant. Sed sicut et prius a reverentissimo viro Florido episcopo, qui tunc cum praedicto presbytero illic pariter manebat, et post a puero qui nocte eadem aegrotantibus serviebat, subtiliter agnovi, idem venerabilis presbyter de proprio stratu surgens, ad lectum phrenetici silenter accessit, et super eum positis manibus oravit. Moxque illum melius habentem tulit, atque in superiora domus secum ad oratorium duxit, ubi pro eo liberius orationi incubuit, et statim eum sanum ad lectum proprium reduxit, ita ut nullas ulterius voces ederet, nec jam aegrotorum quempiam aliquo clamore perturbaret; nec jam aegritudinem auxit alienam, qui per
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ neritatis atꝙ scĩta¬
¶t̃is est. di lestioni tue ĩcognitũ
non est. Hic mͥ eẽ apud se pb̃rm
quendam amantium nomine.
precipue simplicitatis narra¬
uit uirum: quem hoc habere uͭ¬
tutis ꝑhibuit. ut apłoꝵ more
manum suꝑ egros ponat. et
salutem restituat ⁊ quam lib
uehe mentis egritudo sit. ad tac¬
tum illius abscedat. Quem
hoc etiam habere miraculuatl¬
iunxit. quia in quãlibet loco
qmius immanissime asperi¬
tatis serpentem reppererit. mox
ut eum signo crucis signau̾it
extinguit. ita ut uirtute cru¬
cis qmͣ uir dei digito ediderit.
disruptis iuscerib moriatur.
Quasi qñdo serpens in forami¬
ne fugerit. signo crucis os fo¬
raminis benedicit. statimq
ex foramine serpens iam mor¬
tuus trahitur. Quem tant&
urctutis uirum. ip̃e etiam ui¬
dere curaui. Eumq ad me
deductum in infirmoꝵ domo
paucis dieb manere uolui :
ubi si qua ad ess curationis
gr̃a. citius probari potuiss.
Ibi aut̃ quidam int̾ egros ali¬

Expanded text:
us veritatis atque sanctitatis est dilectioni tuae incognitum non est. Hic mihi esse apud se presbyterum quemdam Amantium nomine praecipuae simplicitatis narravit virum; quem hoc habere virtutis perhibet, ut apostolorum more manum super aegros ponat, et saluti restituat, et quantumlibet vehemens aegritudo sit, ad tactum illius abscedat. Quem hoc etiam habere miraculi adjunxit, quia in quolibet loco quamvis immanissimae asperitatis serpentem repererit, mox ut eum signo crucis signaverit, exstinguit, ita ut virtute crucis quam vir Dei digito ediderit, diruptis visceribus moriatur. Quem si quando serpens in foramine fugerit, signo crucis os foraminis benedicit, statimque ex foramine serpens jam mortuus trahitur. Quem tantae virtutis virum ipse etiam videre curavi, eumque ad me deductum in infirmorum domo paucis diebus manere volui, ubi, si qua adesset curationis gratia, citius probari potuisset. Ibi autem quidam inter aegros ali
Abbreviated transcription (Latin):
um seuientium uuando¬
loꝵ tempore fuiss italia incam¬
panie partib depopulata. mul-¬
tiq essent ex hac terra in affri-¬
canam regionem transclucti:

Expanded text:
um saevientium Vandalorum tempore fuisset Italia in Campaniae partibus depopulata, multique essent de hac terra in Africanam regionem transducti
Abbreviated transcription (Latin):
proximo tam constanter de¬
creuit: ⁊ pro temporali uita
frĩs unius despexit suam atq
sub gladio ceriicem tetendit:
Que ius amoris gͦ illud cor
tenuit: qd̾ mortem suam pro
unius salute ꝓximi nõ expeuit:
Scimus certe quia idem uir ue¬
nerabilis sanctulus. ip̃a quoq
elementa literaꝵ bñ nõ nouerat:
legis precepta nesciebat. S qr
plenitudo legis est caritas. legẽ
totam in dei ac ꝓximi dilectione
scruauit: ⁊ qd̃ foras in cognitio¬
ne non nouerat. et intus uiuebet
in amore. Et qui numqͣm fortas¬
tam sublime apłicum p̃ceptum
faciendo magis qmͣ sciendo no¬
uerat. Comparemus si placet
cum hac nr̃a in docta scientia
illius doctam ignorantiam. ubi
hec nr̃a iacet. ibi illius discipli¬
na eminet. Nos de uirtittibus
uacui loquimur. ⁊ qiͣ int᷑ fructi¬
fera arbusta positi odoramus
poma:⁊ non manducamus.
Ille uirtutum frustus carpere
nouerat: qmͣuis hos in u̾bis
odorari nesciebat.

Expanded text:
proximo tam constanter deproximo tam constanter decrevit, et pro temporali vita fratris unius suam despexit, atque sub gladio cervicem tetendit? Quae ergo vis amoris illud cor tenuit, quod mortem suam pro unius salute proximi non expavit? Scimus certe quia idem venerabilis vir Sanctulus ipsa quoque elementa litterarum bene non noverat. Legis praecepta nesciebat; sed quia plenitudo legis est charitas , legem totam in Dei ac proximi dilectione servavit; et quod foris in cognitione non noverat, intus vivebat in amore. Et qui nunquam fortastam sublime apostol cum praeceptum faciendo magis quam sciendo noverat. Comparemus, si placet, cum hac nostra indocta scientia illius doctam ignorantiam. Ubi haec nostra jacet, ibi illius disciplina eminet. Nos de virtutibus vacui loquimur, et quasi inter fructifera arbusta positi, odoramus poma, nec manducamus; ille virtutum fructus carpere noverat, quamvis hos in verbis odorare nesciebat.
Abbreviated transcription (Latin):
brachium contra dm̃ tendendo
ꝑdiderat : pena sua exigente
manum deorsum. Qui statim
deposuit. Atq ilico adiunxit.
Remitte gladium tnũ ĩ uaginã.
Et statim remisit. Omnes igit᷑
tante uirtutis hominem cog-¬
noscentes. boues ⁊ iumenta.
que depredati fuerant. certatĩ
ei offerre in munere uolebant.
S uir dñi tale munus susciꝑe
rennuit: munꝰ autem bone mer¬
cedis quesiuit dicens. Si mͥ ali¬
quid uultis concedere. omnes
captiuos quos habetis mͥ tribu¬
ite: ut habeam unde pro uob̾¬
gͦ cum eo captiui dimissi sunt.
atq suꝑna gr̃a dispensants cũ
se unus pro uno morti optulit:
multes a morte liberauit.
hanc ab aliis ⁊ ip̃e cognoue¬
rim. uere tamen fateor. quia mͥ
quoties narratur innouaturr.
ichil in hac re Greg¬
in sanctulo mireris sz pen¬
sa si potes quis ille sp̃c fuerit qͥ
eum tam simplicem mentem
tenuit: atq in tanto uirtutis
culmine erexit. Ubi enum euis
animus fuit. qnͣdo mori pro

Expanded text:
brachium contra Deum tenendo brachium contra Deum tenendo perdederat, poena sua exigente manum deorsum'. Qui statim deposuit. Atque ilico adiunxit: 'Remitte gladium in vagina'. Et statim remisit. Omnes igitur tantae virtutis hominem cognoscentes, boves et iumenta, quae depraedati fuerant, certatim ei ofFerre in munere volebant. Sed vir Domini tale munus suscipere renuit. Munus autem bonae mercedis quaesivit, dicens: 'Si mihi aliquid vultis concedere, omnes captivos quos habetis mihi tribuite, ut habeam, unde pro vob cum eo dimissi sunt, atque, superna gratia disponente, cum se unus pro uno morti obtulit, multos a morte liberavit. hanc ab aliis et ipse cognoverim, vere tamen fateor quia mihi quoties narratur innovatur. GREGOR. Nihil in hac re in Sanctulo mireris, sed pensa, si potes, quis ille spiritus fuerit, qui ejus tam simplicem mentem tenuit, atque in tanto virtutis culmine erexit. Ubi enim ejus animus fuit, quando mori pro
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ut surgeret dicens. Surge
sexo genu extende ceruicem.
Surrexit autem uir dñi genu¬
flexit. ceruicem terendit: s ten¬
so collo eductam contra se spatã
dixisse. Sc̃e iohannes suscipe il¬
lam. Tunc electus carnifex eua¬
ginatum. gladium tenens. an-¬
nisu forti in altum brachium
ꝑcussurus leuauit: s deponere
nullomodo potint. Nam repẽte
diriguit: ⁊ erecto incelum gla¬
dio. brachium in flexibile re¬
mansit. Tunc omins longo¬
bardoꝵ turba que ad ilsd̃ mor¬
tis spectaculum aderat ĩ lau
dis fauorem comisa mirari ce¬
pit uirumq dei cum timore
uenerari. quia profecto cla¬
ruerat cuiꝰ sc̃itatis ess qui cidr¬
nificis sui brachium in aere li¬
gass. Itaq postulatus ut sur¬
geret. surrexit. Postulatus ut
brachium sui carnificis sana¬
ret: negauit dicens. Ego ꝓ eo
nullomodo orabo. nisi michi
uiramentum ante dederit. qr
cum manu ista. xͥanum homi¬
nem nuqmͣ occidat. S lon¬
gobardꝰ idem qui ut itadicã

Expanded text:
vit ut surgeret, dicens: Surge, et vit ut surgeret, dicens: Surge, et flexo genu tende cervicem. Surrexit autem vir Domini, genuflexit, cervicem tetendit, sed tenso collo eductam contra se spatham dixisse: Sancte Joannes, suscipe illam. Tunc electus carnifex evaginatum gladium tenens, nisu forti in altum brachium percussurus levavit, sed deponere nullo modo potuit, nam repente diriguit, et erecto in coelum gladio brachium inflexibile remansit. Tunc omnis Langobardorum turba quae ad illud mortis specdis favorem conversa, mirari coepit virumque Dei cum timore venerari, quia profecto claruerat, cuius sanctitatis esset, qui carnificis sui brachium in aere ligasset. Itaque postulatus ut surgeret, surrexit; postulatus ut brachium sui carnificis sanaret, negavit, diceris: 'Ego pro eo nullo modo orabo, nisi mihi ante iuramentum dederit, quia cum manu ista christianum hominem non occidat'. Sed Langobardus isdem, qui, ut ita dicam,
Abbreviated transcription (Latin):
mortem qmͣ us. Quib uir dñ
respondit. In manu dei sum. ea
morte me occidite: qua me ecida¬
ip̃e ꝑmiserit. Tunc omnib qui
illic aderant longobardis placu¬
it: ut eum capite truncare de¬
buissent. quatinus sine graui
cruciatu uitam eius compendi¬
osa morte terminarent. Cogni¬
to itaq qd sanctulus qui inter
eos pro scĩtatis reuerentia mag¬
ni honoris habebatur occidendꝰ
ess. om̃s qui in eodem loco in¬
uenti sunt longobardi conuene¬
runt: sicut sunt nimie crudeli¬
tatis leti ad spectaculum mor
Uir autem dñi deductus ĩ me¬
dium est. atq ex om̃ib uiris
fortib electus est unus. de quo
dubium nõ ess: qd̃ uno istu
caput euis abscideret uenerã¬
dus igitur uir intra. armatos
deductus: ad sua arma statim
cucurrit. Nam petiit ut sibi pau¬
ulum orandi licentia daretur.
Cui dum concessum fuiss: in
t̾ram se strauit ⁊ orauit. Qui
cum paulo diutius oraret. ħx
ilectus inter fector calce pulsa¬

Expanded text:
mortem quam vis. Quibus vir Domini mortem quam vis. Quibus vir Domini respondit, dicens: In manu Dei sum, ea morte me occidite qua me occidipse permiserit. Tunc omnibus qui illic aderant Langobardis placuit ut eum capite truncare debuissent, quatenus sine gravi cruciatu vitam ejus compendiosa morte terminarent. Cognito itaque quod Sanctulus qui inter eos pro sanctitatis reverentia magni honoris habebatur occidendus esset, omnes qui in eodem loco inventi sunt Langobardi convenerunt  sicut sunt nimiae crudelitatis laeti ad spectaculum mortVir autem Domini deductus in medium est, atque ex omnibus viris fortibus electus est unus, de quo dubium non esset quin uno ictu caput ejus abscinderet. Venerandus igitur vir inter armatos deductus, ad sua arma statim cucurrit; nam petiit ut sibi paululum orandi licentia daretur. Cui dum concessum fuisset, in terram se stravit et oravit. Qui dum paulo diutius oraret, hunc electus interfector calce pulsa
Abbreviated transcription (Latin):
ut si iste fugerit pro eo ip̃e mori¬
aris. Qd̃ uir dñi liberter accipi¬
ens: predictum diaconem ĩ sua
suscepit fide. Quem nocte media
cum longobardos om̃s somno
graui depresso aspiceret: excita¬
uit ⁊ ait. Surge ⁊ concitus fuge.
liberet te omp̃c ds. S idem dia¬
conus ꝓmissionis eius ñ imme¬
mor: respondit dicens. Fugere pa¬
ter nõ possum quia si ego fugero
ꝓ me sine dubio ip̃e morieris. Qĩe
uir dñi sanctulus ad fugiendũ
nu eius sum. tantum in me pos¬
sunt facere: qnͣtum ip̃e ꝑmiserte.
ugit itaq diaconus: ⁊ qͣi decep¬
tus in medio fide uissor reman¬
sit. Facto igitur mane longobar¬
di qui diaconum ad custodiendũ
dederant uenerunt: quẽ dederãt
petierunt. s hunc uenerandus
pbr fugisse respondit. Tunc illi
inquiunt. Scis ip̃e melius quod
conuenit. Seruus autem dñiꝯ
stanter ait. Scio. Cui dixeruns.
Bonus homo es. nolumus te ꝑ
uarios cruciatus mori: elige tͥ

Expanded text:
ut si iste fugerit, pro eo ipse moriut si iste fugerit, pro eo ipse moriaris. Quod vir Domini libenter accipiens, praedictum diaconum in suam suscepit fidem; quem nocte media cum Langobardos omnes somno gravi depressos aspiceret, excitavit et ait: Surge, et concitus fuge, liberet te omnipotens Deus. Sed idem diaconus 364 promissionis ejus non immemor, respondit dicens: Fugere, Pater, non possum, quia si ego fugero, pro me sine dubio ipse morieris. Quem vir Domini Sanctulus ad fugiendum nu ejus sum, tantum in me possunt facere, quantum ipse permiserit. Fugit itaque diaconus, et quasi deceptus in medio fidejussor remansit. Facto igitur mane Langobardi, qui diaconum ad custodiendum dederant, venerunt, quem dederant petierunt; sed hunc venerandus presbyter fugisse respondit. Tunc illi inquiunt: Scis ipse melius quid convenit. Servus autem Domini constanter ait: Scio. Cui dixerunt: Bonus homo es, nolumus te per varios cruciatus mori, elige tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ira res. atq Petrꝰ
in exemplo dominici ope
de uno pane pauit ꝑ seruum:
qui ex quinq panib quinq mi¬
lia hominũ satiauit ꝑ semet ip¬
sum. Qui pauca seminum gra¬
na ininumera segetum fru¬
m̃ta multiplicat: qui ip̃a qͦ
semina produxit ex t̾ra. ⁊ si¬
mul omnia creauit ex nichilo.
S ne diutius mireris quid ĩ
uirtute dñi uenerandus uir
sanstulus exterius fecerit: au¬
di ex uirtute domini qualis in¬
rexius fint.
ie ⁊ enim quadam alon¬
gobardis captus quidã
diaconus tenebatur ligatus:
eumq ip̃i qui tenuerant int̾¬
ficere cogitabant. Ad uespera¬
scente autem die uir dei sanc¬
tulus ab eisclem longobardis
petit ut relaxari eiq ita cõ¬
cedi debuuiss: qd̃ posse se facere
omnino negauerunt. Cumq
mortem illius deliberasse eos
cerneret. petuit ut sibi ad custo¬
diendum tradi debuiss. Cui
ꝓtinus responderunt. Tibi qͥ¬
dem eum ad custodiendum da¬
mus: s ea conditione int̾ posita

Expanded text:
Mira res, atque Mira res, atque in exemplum Dominici operde uno pane pavit per servum, qui ex quinque panibus quinque millia hominum satiavit per semetipsum, qui pauca seminis grana in innumera segetum frumenta multiplicat, qui ipsa quoque semina produxit ex terra et simul omnia creavit ex nihilo. Sed ne diutius mireris quid in virtute Domini venerandus vir Sanctulus exterius fecerit, audi ex virtute Domini qualis interius fuit. ie etenim quadam a Langobardis captus quidam diaconus tenebatur ligatus, eumque ipsi qui tenuerant, interficere cogitabant. Advesperascente autem die, vir Dei Sanctulus ab eisdem Langobardis petiit ut relaxari eique vita concedi debuisset, quod posse se facere omnino negaverunt. Cumque mortem illius deliberasse eos cerneret, petiit ut sibi ad custodiam tradi debuisset. Cui protinus responderunt: Tibi quidem eum ad custodiendum damus, sed ea conditione interposita,
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. ac ne cui eaꝵ remã¬
siss inquisiuit. Om̃s autem
que pridie panes coxerant.
suum hunc ẽẽ negauerunt:
atq panes suos ex integro mi¬
mero ad clybano retulisse ꝓ¬
fesse sunt. Telic letus uir di
prexit ad multos artifices
cum uno pane ut ommipo¬
tenti deo grãs agerent am¬
monuit: ⁊ quia eis annonã
prebuerat indicauit: eisq
ad refestionem ꝓtinus miri¬
tatis inuentum panem ap¬
posuit. Quib sufficienter
pleneq satiatis: plura ex eo
qmͣ ip̃e panis fuerat fragm̃¬
ta colligit. Que die quoq al¬
tero eis ad refectionem intu¬
lit. s id qd̃ ex fragmentis su¬
ꝑerat: ip̃a quoq que appo¬
sita fuerant fragmenta su¬
perabant. Ecmq est ut per
dies decem om̃s illi arcifices
atq operarii ex illo uno pa¬
ne satiati. hunc ⁊ cotidie ede¬
rent:⁊ ex eo cotidie qd̃ ẽdi
poss incrastinum suꝑ efs:
ac si fragm̃ta panis illus
ꝑesum crescerent: ⁊ cibum
comedentium ora repararent.

Expanded text:
ostendit, ac ne cui earum remanostendit, ac ne cui earum remansisset inquisivit. Omnes autem quae pridie panem coxerant, suum hunc esse negaverunt, atque panes suos numero integro se a clibano retulisse professae sunt. Tunc laetus vir Domini perrexit ad multos artifices cum uno pane; ut omnipotenti Deo gratias agerent admonuit; et quia eis annonam praebuerat, indicavit; eisque ad refectionem protinus invitatis inventum panem apposuit. Quibus sufficienter pleneque satiatis, plura ex eo quam ipse panis fuerat, fragmenta collegit. Quae die quoque altero eis ad refectionem intulit; sed id quod ex fragmentis supererat, ipsa quoque, quae apposita fuerant, fragmenta superabat. Factumque est ut per dies decem omnes illi artifices atque operarii ex illo uno pane satiati, hunc et quotidie ederent, et ex eo quotidie quod edi posset in crastinum superesset, ac si fragmenta panis illius per esum crescerent, et cibum comedentium ora repararent. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
censa. Quam uir dei restau¬
rare cupiens. multos artifi
ces ac plures sum ministran¬
tes operarios adhibuit: quib
necesse erat ut cotidian sump¬
tus laborantib sine dilatione
preberentur: s exigente eius¬
dem famis necessitate panis
de fuit. Cepere laborantes in¬
stanter iustum querere: quia
ures ad laborem ꝓpt̾ mopiã
nõ haberent. Quod uir dei au¬
diens eos u̾bis consolabatur
foris ꝓmittendo qd̃ deerat. s
ip̃e grauiter anxiebatur intus:
exhibere cybum nõ ualens ꝙ̃
ꝓmittebat. Cum nuo ad huc il¬
lueq anxius ꝑgeret. deuenit
ad clybanum in quo iucrne
mulieres pridie coxerant pa¬
nes. ibiq incuruatus aspexit:
ne fortasse panis acoquentib
remansiss. Cum repente pa¬
lem mire magnitudinis atq
in soliti candoris inuenit: quẽ
nilit quidem. s de ferre artifi¬
aib noluit. ne fortasse alienꝰ
ess. ⁊ culꝑam uelut ex pietate
ꝑpetraret. ꝑuicinas itaq hũc
mulieres detulit: eumq õib

Expanded text:
censa. Quam vir Dei restaurare cupiens, artifices multos, ac plures subministrantes operarios adhibuit, quibus necesse erat ut quotidiani sumptus laborantibus sine dilatione praeberentur. Sed exigente ejusdem 361 famis necessitate, panis defuit; coeperuntque laborantes instanter victum quaerere, quia vires ad laborem per inopiam non haberent. Quod vir Dei audiens, eos verbis consolabatur foris, promittendo quod deerat; sed ipse graviter anxiabatur intus, exhibere cibum non valens quem promittebat. Cum vero huc illucque anxius pergeret, devenit ad clibanum, in quo vicinae mulieres pridie panes coxerant, ibique incurvatus aspexit, ne forte panis a coquentibus remansisset. Tunc repente panem mirae magnitudinis, atque insoliti candoris invenit: quem quidem tulit, sed deferre artificibus noluit, ne fortasse alienus esset, et culpam velut ex pietate perpetraret. Per vicinas itaque hunc mulieres detulit, eumque omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq tempore quidã
se euis orationib cõmen¬
dans. sportas duas plenas ali¬
mentis ei ꝑ puerum transmisit.
Quarum unam idem puer sur¬
ripuit. atq in itinere abscõdit.
unam uero ad dei hominem
deculit: ⁊ petitionem illius qͥ
se ei ꝑ exenium commendau̾at
enarrainit. Quam uir dñi be¬
nigne suscipiens. eundem pue¬
rum ammonuit dicens. Gr̃as
agimus. s uide sportam qmͣ ĩ
itinere posuisti. ne incaute tã¬
gere presurmas: quia in eam
serpens ingressus est. Esto gͦ
sollicitus. ne si incrarte tollere
uolueris: a serpente feriaris. Q¬
b uerbis puer ualde confusus.
exultauit quidem qd̃ mortem
cuasit: s tristis ad modum fõs
est. quia qm̃uis salubrem penã.
tamen ꝑtulit ueretundiam. Ꝙ
reuersus ad sportam. caute ac
sollicite aitendit: s eam iam
sicut uir dei predixerat serpẽs
tenebat. Hic itaq cum uirtu¬
te abstinentie contemptor re¬
rum tran seuntium ꝓphetie
spu orationis intentione esser
incomparabiliter preditus. i¬

Expanded text:
lio quoque tempore quidam se ejus orationibus commendans, sportas duas plenas alimentis ei per puerum transmisit, quarum unam idem puer subripuit, atque in itinere abscondit: unam vero ad Dei hominem detulit, et petitionem illius qui se ei per xenium commendaverat enarravit. Quam vir Domini benigne suscipiens, eumdem puerum admonuit, dicens: Gratias agimus, sed vide, sportam quam in itinere posuisti ne incaute tangere praesumas, quia in eam serpens ingressus est. Esto ergo sollicitus, ne si tollere incaute volueris, a serpente feriaris. Quibus verbis puer valde confusus, exsultavit quidem quod mortem evaserit, sed tristis ad modicum factus est, quia quamvis salubrem poenam, tamen pertulit verecundiam suam. Qui reversus ad sportam, caute ac sollicite attendit, sed eam jam, sicut vir Dei praedixerat, serpens tenebat. Hic itaque cum virtute abstinentiae, contemptu rerum transeuntium, prophetiae spiritu, orationis intentione esset incomparabiliter praeditus, u
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c cum angelo: mortalitatem
uero carnis cum iumento. quo¬
usq ⁊ ip̃am mortalitatem car¬
nis gla resurrectionis ab sorbe¬
at: ⁊ in herendo sp̃ui caro serue¬
tur in perpetuum: qr ⁊ ip̃e sp̃t¬
in herendo seruatur in dm̃. Que
tamen caro nec in reprobis int̾
siplicia ꝑfecte deficit: quia sẽ¬
ꝑ deficiendo sub sistit: ut qͥ sp̃c
t̃ arne peccau̾nt. semꝑ essentia¬
ter uiuentes. ⁊ carne ⁊ sp̃u si¬
ne fne moriantur. Detrꝰ.
ationi fidelium placent
cuncta que dicis: s queso
te dum sp̃t hominum atq ium̃¬
toꝵ tanta distinctione disce̾rnias
quid est qd̾ salomon ait: dixi in
corde meo de filiis hominum ut
probaret eos deus. ⁊ ostenderet¬
eos similes ẽẽ bestiis: idcirco unꝰ
interitus est hominũ ⁊ iumeri¬
toꝵ: ⁊ aque utriusq conditio.
Qui adhuc eandem sententiam¬
suam: subtiliter exequeus ad¬
iuingit. Sicut morttur homo:
sic ⁊ slla moriunt᷑. Similit̾ spi¬
rant omna: ⁊ nichil habet hõ

Expanded text:
spiritus cum angelo, mortalitatem spiritus cum angelo, mortalitatem vero carnis cum jumento, quousque et ipsam mortalitatem carnis gloria resurrectionis absorbeat, et inhaerendo spiritui caro servetur in perpetuum, quia et ipse sp carni servatur in Deum. Quae tamen caro nec in reprobis inter supplicia perfecte deficit, quia semper deficiendo subsistit, ut qui spiritu t carne peccaverunt, semper essentialiter viventes, et carne et spiritu sine fine moriantur. PETR. ationi fidelium placent cuncta quae dicis. Sed quaeso te, dum spiritus hominum atque jumentorum tanta distinctione discernas, quid est quod Salomon ait: Dixi in corde meo de filiis hominum, ut probaret eos Deus, et ostenderet similes esse bestiis; idcirco unus interitus est hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio ? Qui adhuc eamdem suam sententiam subtiliter exsequens, adjungit: Sicut moritur homo, sic et illa moriuntur, similiter spirant omnia, et nihil habet homo
Abbreviated transcription (Latin):
abent etiam in fideles fidem
s utinam in dm̃i. qmͣ si uti¬
q baberent in fideles nõ essent.
S hinc in sua ꝑfidia redarguẽ¬
di sunt. hinc ad fidei grãm pro¬
uocandi: quia si de ip̃o suo uisi¬
bili corpore credunt. qd̾ minime
uiderunt: cur muisibilia ñ cre¬
dunt. que corporailiter uideri
non possunt: Nam quia post
mortem carnis uiuat anima
patet ratio: s fidenammixta.
Tres quippe uitales sp̃c. creauit
omp̃t d̾s: unum qui carne non
tegitur. alium qui carue tegit᷑.
s ñ cum carne moritur: t̾cium
qui carne tegitur. ⁊ cum carne
moritur. S p̃t namq est qͥ car¬
ne nõ tetigitur. angeloꝵ. Sp̃c qͥ
carne tegitur. s cum carne non
moritur. hominum. S p̃c̃ qͥ car¬
ne tegitur. ⁊ cum carne moritur:
iumentoꝵ omniumq brutorum
animalium. Homo itaq sicut
in medio creatus est: ut ess in¬
ferior angelo. suꝑior iumento :
ita aliquid habet commune cũ
summo. aliquid commune cum
infimo. In mortalitatem scilicet

Expanded text:
abent etiam infideles fidem, sed utinam in Deum. Quam si utique haberent, infideles non essent. Sed hinc in sua perfidia redarguendi sunt, hinc ad fidei gratiam provocandi, quia si de ipso suo visibili corpore credunt quod minime viderunt, cur invisibilia non credunt, quae corporaliter videri non possunt? Nam quia post mortem carnis vivat anima, patet ratio, sed fidei admista. Tres quippe vitales spiritus creavit omnipotens Deus: unum qui carne non tegitur; alium qui carne tegitur, sed non cum carne moritur; tertium qui carne tegitur, et cum carne moritur. Spiritus namque est qui carne non tegitur, angelorum; spiritus qui carne tegitur, sed cum carne non moritur, hominum; spiritus qui carne tegitur et cum carne moritur, jumentorum, omniumque brutorum animalium. Homo itaque, sicut in medio creatus est, ut esset inferior angelo, superior jumento, ita aliquid habet commune cum summo, aliquid commune cum infimo: immortalitatem scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
ed inter hec sciendum
est qr aliqͣndo anime
meritũ non in ip̃o suo egres¬
su ostenditur : post mortem
uero certis declaratꝰ. Unde
⁊ scĩ mr̃es ab infidelib cru¬
delia multa ꝑpessi sunt: qͥ
tam̃ ut p̃diximꝰ. ad ossa su¬
a mortua signis cotidie ⁊ mi¬
raculis clarescunt.
ice namq uenerabilis
ualentio. qui post ĩ hac¬
urbe romana michi sicut
nosti ⁊ meo monasterio pre¬
fuit: prius in ualerie ꝓuin¬
cia suũ monasterium rexit.
In quo dum longobardi seui¬
entes uenissent. sicut eius
narratione diditi. duos eius
monachos in ramis unius
arboris suspenderunt: qui
suspensi eodem die de funsti
sunt. Eco aũt uespere utroꝵ
uocib psallere ceperunt:i¬
ta quoq ut ip̃i qui eos occide¬
rant. cum uoces psallentiũ
audirent. nimium mirati
t̾rerent᷑. Quas uidelicet uo¬
ces captiui quoq om̃s qͥ illic
eiderant audierunt. atꝙ eoꝵ
psalmodie post modum testes
ex stiterunt. S has uoces spi¬
rituũ omp̃e deus id circo per¬

Expanded text:
ed inter haec sciendum est quia aliquando animae meritum non in ipso suo egressu ostenditur, post mortem vero certius declaratur. Unde et sancti martyres ab infidelibus crudelia multa perpessi sunt, qui tamen, ut praediximus , ad ossa sua mortua signis quotidie et miraculis clarescunt.e namque venerabilis Valentio, qui post in hac Romana urbe mihi, sicut nosti, meoque monasterio praefuit, prius in Valeriae provincia suum monasterium rexit. In quo dum Langobardi saevientes venissent, sicut ejus narratione didici, duos ejus monachos in ramis unius arboris suspenderunt, qui suspensi eodem die defuncti sunt. Facto autem vespere utroruvocibus psallere coeperunt, ita ut ipsi quoque qui eos occiderant, cum voces psallentium audirent, nimium mirati terrerentur. Quas videlicet voces captivi quoque omnes qui illic aderant audierunt, atque eorum psalmodiae postmodum testes exstiterunt. Sed has voces spirituum omnipotens Deus idcirco per
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ep̃t: omnesq qui in eo¬
dem ep̃o aderant. Cumq uir¬
dei eum locutione blanda tem
perare uoluissz. cepit ille cũ
iurgio respondere dicens. Om̃s
tecum uiuunt: solus ego añ
te hic uiuere nõ possum. Redde
mͥ solidos meos. Quib uocib
cõmotus ep̃c beate marie semꝑ
uirginis eccłiam ingressus est:
⁊ eleuans manib extenso ues¬
timento. stando cepit exorare.
ut ei redderet unde pb̃ri in sani
tum suum inter extensa brachi¬
a reduxiss : repente in sinu suo
duodecim aiureos inuenit. ita
fulgentes. tanqͣm si ex igne pro¬
ducti eadem hora fuissent. Qui
mox de eccl̾ia egressus. eos in

Expanded text:
venit episcopus, omnesque qui in eovenit episcopus, omnesque qui in eodem episcopio aderant. Cumque eum locutione blanda vir Dei temperare voluisset, coepit ille cum jurgio respondere, dicens: Omnes tecum vivunt, solus ego hic ante te vivere non possum: 189 redde mihi solidos meos. Quibus vocibus commotus episcopus, beatae Mariae semper virginis Ecclesiam ingressus est, et elevatis manibus extenso vestimento, stando coepit exorare, ut ei redderet unde presbyteri furntum suum inter extensa brachia reduxisset, repente in sinu suo duodecim aureos invenit ita fulgentes, tanquam si ex igne producti eadem hora fuissent. Qui mox de Ecclesia egressus, eos in