comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spĩtali que adhoc tatũ modo creatã e& factã fuisse animȩ
humanȩ rationẽ cũ ipsa creatura. inquaista ratio facta dicere¬
tur non cõm memo raretur in operib dĩ uł in aliqua creatu¬
ra quȩ in illis cõmemoraretur operib: factã rationẽ animȩ
uelut in hominib: quiiã sunt facta ratio lat& generandorũ
fili orũ acsic eã uel angelorũ filiã uolquod est intolerabilius
alicuius dementi corporei crederemus : Sed nunc si ob hoc
mulier non deuiro sedsimilit̃ ut ille adõ factã animã asse¬
ritur. accepissequia singulas singulis dr̃ facit : non erat
facta in illis primis oporib anima feminȩ. aut sigeneral
omniũ animarũ ratio facta fuerat sicut in hominib
ratio gignendi reditur ad illud durũ ac molestũ ut uel
angelorũ udquod indignissimũ est caeli corporei siue a¬
licuius &iã inferioris dementi filias animas homium

Expanded text:
spiritali, quae ad hoc tantummodo creata esset, factam fuisse animae spiritali, quae ad hoc tantummodo creata esset, factam fuisse animae humanae rationem, cum ipsa creatura, in qua ista ratio facta diceretur, non commemoraretur in operibus dei, uel in aliqua creatura, quae in illis commemoraretur operibus, factam rationem animae - uelut in hominibus, qui iam sunt, facta ratio latet generandorum filiorum — ac sic eam uel angelorum filiam uel, quod est intolerabilius, alicuius elementi corporei crederemus. Sed nunc, si ob hoc mulier non de uiro, sed similiter ut ille a deo factam animam adseritur accepisse, quia singulas singulis deus facit, non erat facta in illis primis operibus anima feminae; aut si generalis omnium animarum ratio facta fuerat, sicut in hominibus ratio gignendi, reditur ad illud durum ac molestum, ut uel angelorum uel, quod indignissimum est, caeli corporei uel alicuius etiam inferioris elementi filias animas hominum
Abbreviated transcription (Latin):
toquis extollatur ip̃sius enĩsumus figmentũ creati inxp̃o ihũ in o¬
porib bonis: Nonenĩ ꝑ hanc gratiã fidei corpora. nra creata uel
fincte possumus intellegere : sed sicut inpsalmo dictũ est
Cormundũ creainmeds̃. N inc eẽ &iã illud puto quifinxit spm̃
hominis in ipsotãquã aliud sit factã animã mittore aliudinip¬
so homine facere idẽ reficere acrenouare sed &iã hoc sinonde
gratia inqua renouamur sed denatura in quanascimur
intellegamus adutrãq: sententiã dicipocest quiaud & una
illa primi hominis tamquã semen animae adtractũ ipse fingit
in homine ut uiuific& corpus siue spm̃ uitae non exilla propagi¬
do factã : Animȩ autẽ nullã cũ potius secundũ ipsã sit homo adima¬
ginẽdĩ autcerte aut si non contra uerba scriptura apertȩ posita
tamendure atq: intolera biliter diceremus. uł in ea creatura

Expanded text:
te quis extollatur. ipsius enim sumus figmentum creati in Christo Iesu in ote quis extollatur. ipsius enim sumus figmentum creati in Christo Iesu in operibus bonis. non enim per hanc gratiam fidei corpora nostra creata uel ficta possumus intellegere, . sed sicut in psalmo dictum est: cor mundum crea in me, deus. Hinc esse etiam illud puto: qui finxit spiritum hominis in ipso; tamquam aliud sit factam animam mittere, aliud in ipso homine facere, id est reficere ac renouare. sed etiam hoc si non de gratia, in qua renouamur, sed de natura, in qua nascimur, intellegamus, ad utramque sententiam duci potest, quia uel ex una illa primi hominis tamquam semen animae adtractum ipse fingit in homine, ut uiuificet corpus, siue spiritum uitae non ex illa propagido factam, animae autem nullam, cum potius secundum ipsam sit homo ad imaginem dei; aut certe etsi non contra uerba scripturae aperte posita, tamen dure atque intolerabiliter diceremus uel in ea creatura
Abbreviated transcription (Latin):
illi unã non ex illa c&eras illud enĩ quod peresaiã dicit. Omnẽ fla¬
tũ egofeci cũ hoceũ deanima dicere quȩ sequuntur satis ostendant
adutrũq: accipipotert nã siue exuna primihominis anima siue
ex aliquo suo secreto om̃s procul dubio animas ipsefacit & illud
quod scriptũ est : Qui finxit singillatim cordaeorũ sinomine cor¬
dium uoluerimus animas intellegere neq hoc ropugnat
cuiquã duorũ dequib: nuncãbigimus siueenĩ exuna illaquã fla¬
uit in faciẽ primi hominis ipseutiq singulas figit sicut &iã
corpora siue singulas uel fingat & mitat᷑ uel incis ipsis quibus
miserit eas fingat: Quã quã hoc nonmihi uide atur dictũ nisi
ex eo quod por gratiam nrãe animao adimaginẽdĩ renouati¬
one formantur Vndedicit apostolus. Gratia enĩ salui fac tiestis
perfidẽ & hoc non ex uobis seddĩ donũ est: Non ex operib nefor

Expanded text:
illi unam, non ex illa ceteras. illud enim, quod per Esaiam dicit: omnem flailli unam, non ex illa ceteras. illud enim, quod per Esaiam dicit: omnem flatum ego feci, cum hoc eum de anima dicere quae sequuntur satis ostendant, ad utrumque accipi potest. nam siue ex una primi hominis anima siue ex aliquo suo secreto omnes procul dubio animas ipse facit. Et illud, quod scriptum est: qui finxit singillatim corda eorum, si nomine cordium uoluerimus animas intellegere, neque hoc repugnat cuiquam duorum, de quibus nunc ambigimus. siue enim ex una illa, quam flauit in faciem primi hominis, ipse utique singulas fingit, sicut etiam corpora, siue singulas uel fingat et mittat uel in eis ipsis, quibus miserit, eas fingat, quamquam hoc non mihi uideatur dictum, nisi ex eo, quod per gratiam nostrae animae ad imaginem dei renouatione formantur. unde dicit apostolus: gratia enim salui facti estis per fidem et hoc non ex uobis, sed dei donu
Abbreviated transcription (Latin):
do ab eius corpore flatus ipseprocessit: Sed quia mundus non
itadõ captatur. ad unitatẽ personae sicut caro illa uerbo eius
inueenito filio non possumus dicere itaeẽ animã de substantiadi quom¬
ammodũ flatus ille a quatuor uenus denatura mundi factus est
sed tamen aliudcum fuisse aliud significasse puto quod ex ẽplo fac¬
tus ex corporedñi procedentis rate intellegi potest : &iã sie techi¬
d proph&a illo loco non resurrectionẽ carnis qualis propriȩ futu¬
raest sed inopinatã desperati populi reparationẽ ꝑ sp̃m dñi quire¬
pleuit orbem terrarũ figurata reuclatione preuidit:
illud ergo iã uideamus cuinã potius sententiae diuina testimonia
suffragentur ei nequa dicitur unã animã dm̃ fecisse & dedisse
primo homini unde c&eras facer& sicut excius corpore c&era
hominum corpora anei quadicitur singulas singulis facere sicut

Expanded text:
do ab eius corpore flatus ipse processit. sed quia mundus non do ab eius corpore flatus ipse processit. sed quia mundus non ita deo coaptatur ad unitatem personae, sicut caro illa uerbo eius unigenito filio, non possumus dicere ita esse animam de substantia dei, quemadmodum flatus ille a quattuor uentis de natura mundi factus est; sed tamen aliud eum fuisse, aliud significasse puto, quod exemplo flatus ,<x corpore domini procedentis recte intellegi potest, etiamsi Ezechiel propheta illo loco non resurrectionem carnis, qualis proprie futura est, sed inopinatam desperati populi reparationem per spiritum domini, qui repleuit orbem terrarum, figurata reuelatione praeuidit. Illud ergo iam uideamus, cuinam potius sententiae diuina testimonia suffragentur: eine, qua dicitur unam animam deum fecisse et dedisse primo homini, unde ceteras faceret, sicut ex eius corpore cetera hominum corpora, an ei, qua dicitur singulas singulis facere, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
canonicis libris occurrit auctoritas. Multominls itaq exmundi
corporois elomentis nisi forte illud mou& quod apud crechȩelom
propͥ&ã cum demons traretur resurrectio mortuorũ r& Iinogra¬
tis corporib oxquãtuor uentis caeli aduocat᷑ sp̃s quo ꝑflante
uiui ficentur ut sur gant sic enĩ scriptũ est : & dixit mihi dñs.
ꝓphi&a super spm̃ proph&la fili hominis & dic ad sp̃m̃ haccdic̃
dñi aquattuor partib uentorũ cacli ueni& inspira in mortuos
hos & uiuant. Et proph&aui sicut prȩcepit mihidñs & intro¬
iit sp̃s uitȩ in eos. & reuixerunt & stecerunt super pedes suos
congregatio multa ualde ubimihi uid&ur proph&icas significatũ
non ex illotantũ cãpo ubires ipsa domonstrabatur sadex coto orbe
terrarũ resurrecturos homines & hocper flatũ quattuor mundi
partiũ fuisse figaratum. Neque oñ &iã flatus ille ex corporedũ

Expanded text:
canonicis libris occurrit auctoritas. multo minus itaque ex mundi canonicis libris occurrit auctoritas. multo minus itaque ex mundi corporeis elementis; nisi forte illud mouet, quod apud Ezechielem prophetam, cum demonstratur resurrectio mortuorum, redintegratis corporibus ex quattuor uentis caeli aduocatur spiritus, quo perflante uiuificantur, ut surgant. sic enim scriptum est: et dixit mihi dominus: propheta super spiritum, propheta, fili hominis, et dic ad spiritum: haec dic quattuor partibus uentorum caeli ueni et inspira in mortuos hos, et uiuant. et prophetaui, sicut praecepit mihi dominus, et introiuit spiritus uitae in eos, et reuixerunt et steterunt super pedes suos, congregatio multa ualde. ubi mihi uidetur prophetice significatum non ex illo tantum campo, ubi res ipsa demonstrabatur, sed ex toto orbe terrarum resurrecturos homines, et hoc per flatum quattuor mundi partium fuisse figuratum. neque enim etiam flatus ille ex corpore domini
Abbreviated transcription (Latin):
neccorpus nec animã in rationalĩs nec substantiã qua ds est conuerti
& fieri animã humanã : Illud &iã nonminus certũ eẽ deb&t animã
noneẽ nisi creaturã di. Qui prepter sine quede corpore nequadeanima
urationali nequedescipso dr̃ animã hominir fecit roscat ut aut donhi¬
lo cãfaciat auta caliqua sp̃itali tam̃ rationali ereatura usuidenibio
fieri aliquid consũmatis operib quibus creauit omnia simul uio¬
lentũ est uelle monstrare & utrũ perspicus documentis obanori
possit ignoro: Nec exigendũ est a nobis quodud conprebendere
homo non ual& uelsuã ualeat mirũ si persuadere cuiquã potest
Nisitali qui &ĩ ã nullo homine docere conante potese &iã ipsetale
aliquid intellagere : Tutius est igitur dehuius modi rebus nonbuma¬
nis agere cũ iecturis sed diuina testimonia porscrutari:
Quod ergo ex angelis tãquã parentib: ds̃ cre& animas nullamihi de

Expanded text:
nec corpus, nec animam irrationalem, nec substantiam quae Deus est, converti nec corpus, nec animam irrationalem, nec substantiam quae Deus est, converti et fieri animam humanam. Illud etiam non minus certum esse debet, animam non esse nisi creaturam Dei. Quapropter si neque de corpore, neque de anima irrationali, neque de seipso Deus animam hominis fecit, restat ut aut de nihilo eam faciat, aut de aliqua spirituali, tamen ratiofieri aliquid consummatis operibus, quibus creauit omnia simul, uiolentum est uelle monstrare et, utrum perspicuis documentis obtineri possit, ignoro. nec exigendum est a nobis, quod uel conprehendere homo non ualet uel, si iam ualet, mirum, si persuadere cuiquam potest, nisi tali, qui etiam nullo homine docere conante potest etiam ipse tale aliquid intellegere. tutius est igitur de huius modi rebus non humanis agere coniecturis, sed diuina testimonia perscrutari. Quod ergo ex angelis tamquam parentibus deus creet animas, nulla mihi de
Abbreviated transcription (Latin):
spr addm̃ quicũ dedit homini primo quando lncius faciẽ sufflauit.
conuerso puluere idẽ humano corpore interrã suã unde primitꝰ
factum est. Noqueenĩ ad parentes cratsp̃s rediturus quãuis indesit
creatus e illo uno qui homini primodatus est sicut nec ipsa caro
post mortom ad parontes reuertitur aquib: eã certe constateẽ
propagatã. quẽ adimodũ ergo carononredit ad homines ex quib
creataest sed ad terrã unde primo homini formata est ita & sps̃
non redit ad homines aquib transsu sus est sed addm̃ a quo pri¬
mȩ illi carnidatus est: quo testimonio sane satis ammone mur
rã corporis conuera ut queiã fuitama fiat corpus: Nec innaturã
animae in rationalis etquȩ fuit anima hominis fiat pecoris
Nec innaturã dĩ iaquȩfuit anima siat quodese dr̃. At querta uicissim

Expanded text:
spiritus ad deum, qui eum dedit homini primo, quando in eius faciem sufflauit spiritus ad deum, qui eum dedit homini primo, quando in eius faciem sufflauit conuerso puluere, id est humano corpore, in terram suam, unde primitus factum est. neque enim ad parentes erat spiritus rediturus, quamuis inde sit creatus ex illo uno, qui homini primo datus est, sicut nec ipsa caro post mortem ad parentes reuertitur, a quibus eam constat certe esse propagatam. quemadmodum ergo caro non redit ad homines, ex quibus creata est, sed ad terram, unde primo homini formata est, ita et spiritus non redit ad homines, a quibus transfusus est, sed ad deum, a quo primae illi carni datus est. Quo testimonio sane satis admonemur ram corporis converti, ut quae jam fuit anima, fiat corpus; nec in naturam animae irrationalis, ut quae fuit anima hominis, fiat pecoris; nec in naturam Dei, ut quae fuit anima, fiat quod est Deus: atque ita vicissim
Abbreviated transcription (Latin):
dño ꝑhumilẽ amfessionem memento quia puluissumus. qubus dic¬
tũerat quid superbit terra &cinis. ꝓoculũ quippe fidei contuentes
dĩ iufticiã ut nonudint consttuere suã sem& ipsos despiciunt sic̃
iobdicit & diftabes cunt & aestimant se terrã &cinerẽ hoc est enim.
& inpuluerẽ suũ conuertentur accepto aut̃ spũdĩ dicunt uiuo aũte
iã non ego uiuit aut̃ inme xpr sicinnouatur faciesterrȩ pernoui
testamenti grauiã numerositate scõrũ. Illud &iã quod apud eede¬
siasten scriptũ est. Et conuertatur puluis interrã sicut fuit &
sp̃s reuertatur addm̃ quidedit eũ ncutri sententiae contra alterã
suffragatur sed inter utrã que consistit. quũ enĩ istidixerint
hinc probari non aparentib sed adõ animã dari quod conuor¬
so puluert interrã suã id est carnẽ quȩ depuluere facta est. reuerte

Expanded text:
domino per humilem confessionem: memento, quia puluis sumus, quibus dicdomino per humilem confessionem: memento, quia puluis sumus, quibus dictum erat: quid superbit terra et cinis? per oculum quippe fidei contuentes dei iustitiam, ut non uelint constituere suam, semet ipsos despiciunt, sicut Iob dicit, et distabescunt et aestimant se terram et cinerem; hoc est enim: et in puluerem suum conuertentur. accepto autem spiritu dei dicunt: uiuo autem iam non ego, uiuit autem in me Christus. sic innouatur facies terrae per noui testamenti gratiam numerositate sane. torum. Illud etiam, quod apud Ecclesiasten scriptum est: et conuertatur puluis in terram, sicut fuit, et spiritus reuertatur ad deum, qui dedit eum, neutri sententiae contra alteram suffragatur, sed inter utramque consistit. cum enim isti dixerint hinc probari non a parentibus, sed a deo animam dari, quod conuerso puluere in terram suam, id est carne, quae de puluere facta est, reuerter
Abbreviated transcription (Latin):
proptorea dixerit quod eũ homines ex hominib acceperint
quicũ mortui fuerint noneis poterit ab hominib: reddi ut resit¬
gant qui a non rursus quẽ ammodũ quandonati sunt a parentib ducit᷑
sud ds̃ auĩ radd& qui rosus citat mortuos acperhoc eundẽ spm̃ dixit
eorũ aĩ:÷ moriuntus dĩ autẽ cum resur gunt quod possunt illi
qui non ex parontib sed dõmittente animas uenire asserunt
quia ineis erat & abeis exit dĩ aut̃ cũ resurgunt quod ab ipso
mitatur ab ipso redditur pro inde &iã hoc testimoniũ neutris eorũ
aduersatur. E gouero arbitror melius intellegi boc dictũ
degratiadĩ qua interius renouamur omnium enim superborum
secundũ terronũ hominẽ uiuentiũ & desua uanitate praosumes¬
tium quodã modo aufertur sps proprius. quũ ex suunt seueterem
hominem & infirmantur ut perficiantur expulsã superbia dicentes

Expanded text:
propterea dixerit, quod eum homines ex hominibus acceperint: propterea dixerit, quod eum homines ex hominibus acceperint: qui cum mortui fuerint, non eis poterit ab hominibus reddi, ut resurgant; quia non rursus, quemadmodum quando nati sunt, a parentibus ducitur, sed Deus eum reddet, qui resuscitat mortuos . Ac per hoc eumdem spiritum dixit eorum cum moriuntur, Dei autem cum resurgunt. Quod possunt iqui non ex parentibus, sed deo mittente animas uenire adserunt, moriuntur, quia in eis erat et ab eis exit, dei autem, cum resurgunt, quod ab ipso mittitur, ab ipso redditur. proinde etiam hoc testimonium neutri eorum aduersatur. Ego uero arbitror melius intellegi hoc dictum de gratia dei, qua interius renouamur. omnium enim superborum secundum terrenum hominem uiuentium et de sua uanitate praesumentium quodammodo aufertur spiritus proprius, cum exuunt se ueterem hominem et infirmantur, ut perficiantur expulsa superbia, dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
egisseboni aut mali udeconfirmat: Non potuisse exoperib dici
sed ex uocante maior serui& minori. Cum degominis ager& ad¬
huc in rebecce utero consttutis soquestremus ergo paululum hocde
libro sapientiae sc tesumonium noque onĩ neglegendi sunt seu
errent scuuerũ sapiant qui hoc specialiter & singulariter de a¬
nima illa dictũ putant mediatorisdĩ & hominũ hominis
xpĩ. illũ quod sinecesse fuerit qualesit postea considerabimus ut
sixp̃o conuenire non potuerit queramus quẽan modũ id accipore
debeamus necontra a postolicã ueniamus fidẽ putantes habere
animas aliqua merita operũ suorũ prius quã incipiant incor¬
poribus uiuere : Nunc illud uide amus quẽ ammodũ dictũ sit
Auferens spm̃corum & deficient & inpuluorẽ suũ reuertent᷑
proillis onĩ qui arbitrantur animas exparentib sicut corpora
creari hoc uid&ur sonare cũsic intellegatur ut spm̃ eorum

Expanded text:
egisse boni aut mali, unde confirmat non potuisse se ex operibus dici, egisse boni aut mali, unde confirmat non potuisse se ex operibus dici, sed ex uocante: maior seruiet minori, cum de geminis ageret adhuc in Rebeccae utero constitutis. sequestremus ergo . paululum hoc de libro Sapientiae testimonium; neque enim neglegendi sunt, seu errent seu uerum sapiant, qui hoc specialiter et singulariter de anima illa dictum putant mediatoris dei et hominum hominis Christi Iesu. quod, si necesse fuerit, quale sit postea considerabimus, ut, si Christo conuenire non potuerit, quaeramus, quemadmodum id accipere debeamus, ne contra apostolicam fidem ueniamus putantes habere animas aliqua merita operum suorum, priusquam incipiant in corporibus uiuere. Nunc illud uideamus quemadmodum dictum sit: auferes spiritum eorum, et deficient et in puluerem suum conuertentur. . Pro illis enim qui arbitrantur animas ex parentibus sicut corpora creari, hoc videtur sonare, cum sic intelligatur, ut spiritum eorum
Abbreviated transcription (Latin):
in quo inquinatũ diligentiorẽ considerationẽ flagitat Magis enĩ uidetur
attestari opinioni quanonexuna propagari sed desuꝑ animae uenire
creduntur ad corpora uerũ tam̃ quodẽ sorttus sum animã bonã
quasi aut in illo animarũ fontẽ siullus est alie sint animȩ bonae
aliae nonbone quesorte quidã exeunt quonã cui homini tribu¬
atur aut alias ds̃ adborã conceptorũ uł nascentiũ faciat bonas
alias nonbonas quarũ quisq: habeat sorte quȩ aciderit mirũ si hoc
aeos saltẽ adiuuat quicredunt alibi faccas singillatim mitti ađo
singulis quibus que corporibus hominũ ac non illos potius qui pro
meritis operum quȩ ante corpus egorunt incorpora mitti animas
dicunt. socundũ quidenĩ bonȩ : alieno. aliȩ nonbone uenire ad
corpora possunt putarinisi secundu operasua noq onĩ secundum
naturam inqua fiunt ab illo quiomnes naturas bonas facit
Sed absit ut contradicamus a postolo quidicit. nondũ natos nihil

Expanded text:
incoinquinatum, diligentiorem considerationem flagitat. magis enim uidetur adtestari opinioni, qua non ex una propagari, sed desuper animae uenire creduntur ad corpora. uerum tamen quid est: sortitus sum animam bonam? quasi aut in illo animarum fonte, si ullus est, aliae sint animae bonae, aliae non bonae, quae sorte quadam exeunt, quaenam cui homini tribuatur, aut alias deus ad horam conceptorum uel nascentium faciat bonas, alias non bonas, quarum quisque habeat sorte, quae acciderit. mirum, si hoc eos saltem adiuuat, qui credunt animas alibi factas singillatim mitti a deo singulis quibusque corporibus hominum, ac non illos potius, qui pro meritis operum, quae ante corpus egerunt, in corpora mitti animas dicunt. secundum quid enim aliae bonae, aliae non bonae uenire ad corpora possunt putari nisi secundum opera sua? neque enim secundum naturam, in qua fiunt ab illo, qui omnes naturas bonas facit. sed absit, ut contradicamus apostolo, qui dicit nondum natos nihil
Abbreviated transcription (Latin):
minus est in carne sola ex utroq enĩfit ex anima scilic& qđ
si noilla delec cationulla sentitur Ex carneautẽ quod sine
illa carnalis delectatio nonsem etitur. Carnẽ itaq: concupis

Expanded text:
minus est in carne sola. ex utroque enim fit: ex anima scilicet, quod minus est in carne sola. ex utroque enim fit: ex anima scilicet, quod sine illa delectatio nulla sentitur, ex carne autem, quod sine illa carnalis delectatio non sentitur. carnem itaque concupis
Abbreviated transcription (Latin):
tismo exirent. Si enĩ perhoc sacramentũ corporicorũ. consulit̾
non& : animȩ deberent & mortuibaptizari. atcũ uido amus
hoc uniuersaliter ecdesiã retinoro ut cũ uiuentib: curratur &
uiuentib: succurratur necũ mortui fuerint nihil fieri possit
quod prosit. Non uidemus quid aliud possit intellegi nisiunũ¬
quẽq paruulũ nonẽe nisi adã & corpore& anima
& ideo illi xpi gratiã necessariã. aetas quippeilla in scipsa
nihil egit uolboni uelmali. pro indeibi anima in nocentissi¬
maest siex adã propagata non est. Vn de quomodo possit iuste
ire incondẽnationẽ side corpore sineb aptis moexierit quis¬
quis istã sententiã de animatenens potuerit de monstrare
mirandus est. Verissime quippe acuera cissime scriptũ est
quod omĩs doctus indoctusq non dubit&: ac ꝑ hoc ip sius
concupis centiae carnalis causanonest inanima sola sed multo

Expanded text:
tismo exirent. si enim per hoc sacramentum corpori eorum consulitur, tismo exirent. si enim per hoc sacramentum corpori eorum consulitur, non et animae, deberent et mortui baptizari; at cum uideamus hoc uniuersaliter ecclesiam retinere, ut cum uiuentibus curratur et uiuentibus succurratur, ne, cum mortui fuerint, nihil fieri possit quod prosit, non uidemus, quid aliud possit intellegi, nisi unumquemque paruulum non esse nisi Adam et corpore et anima et ideo illi Christi gratiam necessariam. aetas quippe illa in se ipsa nihil egit uel boni uel mali; proinde ibi anima innocentissima est, si ex Adam propagata non est. unde quomodo possit iuste ire in condemnationem, si de corpore sine baptismo exierit, quisquis istam sententiam de anima tenens potuerit demonstrare mirandus est. Uerissime quippe ac ueracissime scriptum est:quod omnis doctus indoctusque non dubitet. ac per hoc ipsius concupiscentiae carnalis causa non est in anima sola, sed multo
Abbreviated transcription (Latin):
dicuest in quo om̃s peccauerunt senomexada coed iaenuñ poicit
caro propagaiaest. eut quomodo ꝑilliur noboediecttiã ecentio¬
ror constea sunt sitantũ socundũcarnẽ in illonon&iã secundũ¬
Uanima fuerunt. Eauendũ est enĩ neuelds uideatur auetor
an peccati sidat animã carni inquaeã peccare neconosit uelpos
sittanima propt̃ ipsius xp̃i cuiliberande apeccatononsi upua¬
na gratia necessaria qui a nom peccauit in adã. siom̃s inco poccas¬
se secundũ carnẽ tantũ quedeillo creata est non &iã secundũ
animã dictũ est quodus quea dõ contrariũ est ȩcclesiasticae
fidei ut parentes ad percipiendã gratiã scĩbaptismi &iã cum
paruulis atque infantibus currant inquib: sihoc uncuoliu
percati soluitur quod cantũmodo carnis non &iã quodanims ẽ
merito querit᷑ quid eis obc&̾ sun illa &ate de corpore sinebap¬

Expanded text:
dictum est, in quo omnes peccaverunt, si non ex Adam etiam anima, sicut dictum est, in quo omnes peccaverunt, si non ex Adam etiam anima, sicut caro, propagata est? aut quomodo per illius inobedientiam peccatores constituti sunt, si tantum secundum carnem in illoanimam fuerunt? Cauendum est enim, ne uel deus uideatur auctor esse peccati, si dat animam carni, in qua eam peccare necesse sit, uel possit esse anima praeter ipsius Christi, cui liberandae a peccato non sit christiana gratia necessaria, quia non peccauit in Adam, si omnes in eo peccasse secundum carnem tantum, quae de illo creata est, non etiam secundum animam dictum est: quod usque adeo contrarium est ecclesiasticae fidei, ut parentes ad percipiendam gratiam sancti baptismi etiam cum paruulis atque infantibus currant, in quibus si hoc uinculum peccati soluitur, quod tantummodo carnis, non etiam quod animae est, merito quaeritur, quid eis obesset, si in illa aetate de corpore sine bap
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc itaque &illud consideremus utrũ neutrã confirm& sen¬
tentiã sedutriq possit a cõmodari quod scriptũ est. Perunũ homi¬
nem peccatũ in hunc mundũ intrauit & ꝑpeccatũmors &ita in
omnes homines ꝑtransit in quo om̃s peccauerunt. & paulo post
sicut ꝑunus delictũ in om̃s homines ad condemna tione ita & ꝑ
unius iustificationẽ in omnes homines adiustificationẽ uitae
sicut enĩ ꝑ in oboedientiã unus hominis peccatores confatuti
sunt multi ita & perumus oboedientiã iusti conftituentur
multi. Ex his eñi uerbis a postoli quidefendunt animarũ pro¬
paginẽ : sententiã suã sic astruere moliuntur sisecundũ solã
carnẽ. inquiunt potest intellegi peccatũ uel peccator non cogimus
in his uerbis ex parentib animã credere siautẽ quãiun per Inlecebrã
carnsus nontam̃ peocat nisi anima quo modo accipiendũest quoa

Expanded text:
Nunc itaque et illud consideremus, utrum neutram confirmet senNunc itaque et illud consideremus, utrum neutram confirmet sententiam, sed utrique possit adcommodari, quod scriptum est: per unum hominem peccatum in hunc mundum intrauit et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt; et paulo post: sicut per unius delictum in omnes homines in condemnationem, ita et per unius iustificationem in omnes homines ad iustificationem sicut enim per inoboedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi, ita per unius oboedientiam iusti constituunmulti . Ex his enim verbis Apostoli, qui defendunt animarum propaginem, sententiam suam sic astruere moliuntur: Si secundum solam carnem, inquiunt, potest intelligi peccatum vel peccator, non cogimur in his verbis ex parentibus animam credere; si autem quamvis per illecebram carnis, non tamen peccat nisi anima, quomodo accipiendum est quod
Abbreviated transcription (Latin):
gitudinẽ ꝑgunt. Sed tamennisi aliquid tã certumꝰ proferatur quã
certa proferuntur quibus ostenditur quod ds̃ animã fecerit
uel quod eã primo homini dederit quonã modo perdiuini doquu
testimoniũ istaquestio soluator ignoro. Si enĩ scriptũe& quod
similit̃ sufflauerit ds̃ in faciẽ formatȩ mulioris & facta fuerit
in animã uiuã lãquidẽ plurimũ lucis acceder& qua cui que forma¬
texarni hominis non exparentibus darianimã crederemus ad huo
tamen expectaretur quid proprie tener&ur inprole qui nobis
modus usitatus est hominis ex homine primauero mulier aliter
factaest &ideo adhuc diciposs& animã propterea non oxada
diuinitus euaedatã quia non ex illo tãquã prole sorta est.
Giaut̃ homini quiprimus exillis natus ost cõmemorar& scrip¬
tura non exparentibus ductã sed desuper animã datã illudiam
Inc&eris &iã tacentescriptura oporter& intllegi.

Expanded text:
gitudinem pergunt; sed tamen, nisi aliquid tam certum proferatur, quam gitudinem pergunt; sed tamen, nisi aliquid tam certum proferatur, quam certa proferuntur, quibus ostenditur, quod deus animam fecerit uel quod eam primo homini dederit, quonam modo per diuini eloquii testimonium ista quaestio soluatur ignoro. si enim scriptum esset, quod similiter sufflauerit deus in faciem formatae mulieris et facta fuerit in animam uiuam, iam quidem plurimum lucis accederet, qua cuique formatae carni hominis non ex parentibus dari animam crederemus, adhuc tamen expectaretur, quid proprie teneretur in prole, qui nobis modus usitatus est hominis ex homine. prima uero mulier aliter facta est, et ideo adhuc dici posset animam propterea non ex Adam diuinitus Euae datam, quia non ex illo tamquam proles orta est. si autem homini, qui primus ex illis natus est, commemoraret scriptura non ex parentibus ductam, sed desuper animam datam, illud iam in ceteris etiam tacente scriptura oporteret intellegi.
Abbreviated transcription (Latin):
lo quimur non quia nascuntur plerũ que de adulteris naqueenĩ
prauis moribus nature dona culpanda sunt aut propterea
non debuerunt germinare frumenta quodea seuerit furantis
minus aut uero ipsis parontib ob futurasit iniquetas sua sise
exmhilo dm̃ fecisse animã quã primo homini dedit non ex aliqua
iã facta creatura sicut corpus ex terra. Et ideo cũredit non hab& quorede¬
at nisi ad auctorem qui eamdedit. Non adcã creaturam ex quafacta c̃
sicut corpus adierram. nullaẽ enĩ creatura ex quafacta est qui a
ex nihilo facta est. de perhoc ad factorẽ rodit quȩredit a quo ex nihilo
facta est. Non eñĩ om̃s redeunt qm̃ sunt dequibus dicitur. Sp̃sam¬
bulans & non reuertens. Quocirca difficilaest quid ẽomnia de hac
rescripturarũ scãrũ testimonia colligere quod & sificripossit ut non
solum cõmomorentur sed &iã ꝑtractentur inmagnã sermonis lon¬

Expanded text:
loquimur, non quia nascuntur plerumque de adulteris; neque enim in loquimur, non quia nascuntur plerumque de adulteris; neque enim in prauis moribus naturae dona culpanda sunt, aut propterea non debuerunt germinare frumenta, quod ea seuit furantis manus. aut uero ipsis parentibus obfutura sit iniquitas sua, si senihilo deum fecisse animam, quam primo homini dedit, non ex aliqua iam facta creatura sicut corpus ex terra; et ideo, cum redit, non habet. quo redeat, nisi ad auctorem, qui eam dedit, non ad eam creaturam, ex qua facta est, sicut corpus ad terram. nulla est enim creatura, ex qua facta est, quia ex nihilo facta est, ac per hoc ad factorem redit, quae redit, a quo ex nihilo facta est. non enim omnes redeunt, quoniam sunt, de quibus dicitur: spiritus ambulans et non reuertens. , Quocirca difficile est quidem omnia de hac re scripturarum sanctarum testimonia conligere: quod etsi fieri possit, ut non solum commemorentur sed etiam pertractentur, in magnam sermonis lon
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ peccatũ propriũ nolunt attribuere quiđa: nist ab anni
quartidecimi articulo cũ pubescere coeperint : quod merito cre¬
deremus sinulla essent peccatanisi que memibris genitalibus
ãmittuntur. quis uero audeat affirmare furtamendatia
per iuria non eẽ peccata nisi quitali auult in pune commitere
athis plenaest puerilis &as quãuis in eis nonita ut in malori¬
bus punienda uideantur quod sperentur annis accedentibus
quib ratio conualescat posse precepta salutaria mlius intelle¬
gere eisq: libentius oboedire : sed nunc depueris non agimus
quorũ carnalom ac puerilem uoluptatẽ uel cõporis uel ani¬
mi si ueritas & equitas obpugnauerit. quib: possunt uirib
dictorũ at que factorũ repugnant. Pro quanisi profalsitate
& iniquitate quȩ suffragariui debitur eis uel ad percipienda¬
quealliciunt uel aduitanda quȩ offendunt: Nem fantibus

Expanded text:
quidem peccatum proprium nolunt adtribuere quidam nisi ab anni quidem peccatum proprium nolunt adtribuere quidam nisi ab anni quarti decimi articulo, cum pubescere coeperint. quod merito crederemus, si nulla essent peccata, nisi quae membris genitalibus admittuntur. quis uero audeat adfirmare furta, mendacia, periuria non esse peccata, nisi qui -talia uult inpune committere? at his plena est puerilis aetas, quamuis in eis non ita ut in maioribus punienda uideantur, quod sperentur annis accedentibus, quibus ratio conualescat, posse praecepta salutaria Melius intellegere eisque libentius oboedire. sed nunc de pueris non agimus, quorum carnalem ac puerilem uoluntatem uel corporis uel animi si ueritas et aequitas obpugnauerit, quibus possunt uiribus dictorum atque factorum repugnant. pro qua? nisi pro falsitate et iniquitate, quae suffragan uidebitur eis uel ad percipiendaquae alliciunt, uel ad uitanda, quae offendunt. de infantibus
Abbreviated transcription (Latin):
quuid aitsno nsio pecsatũ inuromortali corporor aSerebali quxpr
inie ctrto delectationẽ quã peccatiuocat depraualascilie e exepu¬
mãtrins gros siono naturaexuiiii. S ed non inquid resn& pereatum
inuro mortali corpore a doboediendũ desiderus eius nocexhibeat
mabraura armainiquitatis peccato: Secundũ hanc sententiã nec qnabe¬
sur dissima dicimus. quod ca rosine anima concupiseat na maenebe¬
Is consentimus quicuuiderert nom posse carnẽ sine anima concupo¬
cere aliã quandã animã suã ex alia natura dõ contraria dirnõ
habere putauerunt unde concupiscit aduersus spm̃ nec alicui
animae non eẽ neces sari ã xp̃i gratiã dicere cogimur
quũ dicitur nobis quid meruit anima infantis undeilliperniei¬
osũ sit nom perce ptoxp̃i anibaptis misa cramento exiredecor porȩ
si nce propriũ aliquod peccitũ cammisit : necex illã est que inadau
prima peccauit noncnĩ depucris grandiusculis aginus quibus

Expanded text:
uid ait: non sit peccatum in uestro mortali corpore — sciebat quippe inesse peccati delectationem, quam peccatum uocat, deprauata scilicet ex prima transgressione natura - sed, non, inquit, regnet peccatum in uestro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius, nec exhibeatis membra uestra arma iniquitatis peccato? Secundum hanc sententiam nec rem absurdissimam dicimus, quod caro sine anima concupiscat, nec Manichaeis consentimus, qui cum uiderent non posse carnem sine anima concupiscere aliam quandam animam suam ex alia natura deo contraria carnem habere putauerunt, unde concupiscat aduersus spiritum. nec alicui animae non esse necessariam Christi gratiam dicere cogimur, cum dicitur nobis: quid meruit anima infantis, unde illi perniciosum sit non percepto christiani baptismi sacramento exire de corpore, si nec proprium aliquod peccatum commisit nec ex illa est, quae in Adam prima peccauit? Non enim de pueris grandiusculis agimus, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitus animari quanto magis corpus ad sup̃tũ ex carne inqua
itidem nullus hominũ fuerat operatus sortitũ est animã bonam
cum illic origer&ur casurus hic descender& leuaturus: & fortasse
ideo ait sortitus sũ animã bonã sitamen hoc de illõ oport& intelle¬
gi quia solent quȩ sortedantur diuinitus dari: xxx. Aut quod
fidenter dicendũ est neuel illa anima aliquibus operibus p̃ceden¬
tibus ad tantũ apicẽ subuecta putar&ur utcũ ea uerbũ caro fig&
& habitar& in nobis ad auferandũ suspicionẽ precedentiũ meritorũ
sortis nom̃ accessit. Est in epistola quȩ inscribitur adhebreos lo¬
cus quidã diligenti consideratione dignissimus. Cũ enĩꝑ mel chi¬
sedech in quo huius roi futurae figura precesserat discerner& sa¬
cerdocium xp̃i a secer dotioleui. Vid& oergo inquit qualis hic est
cui & decimã partẽ abrahã dedit deprimitiis patri archa & hu

Expanded text:
diuinitus animari, quanto magis corpus adsumtum ex carne, in qua diuinitus animari, quanto magis corpus adsumtum ex carne, in qua itidem nullus hominum fuerat operatus, sortitum est animam bonam, cum illic erigeretur casurus, hic descenderet leuaturus! et fortasse ideo ait: sortitus sum animam bonam — si tamen hoc de illo oportet intellegi — quia solent quae sorte dantur diuinitus dari. aut, quod fidenter dicendum est, ne uel illa anima aliquibus operibus praecedentibus ad tantum apicem subuecta putaretur, ut cum ea uerbum caro fieret et habitaret in nobis, ad auferendam suspicionem praecedentium meritorum sortis nomen accessit. Est in epistula, quae inscribitur ad Hebraeos, locus quidam diligenti consideratione dignissimus. cum enim per Melchisedech, in quo huius rei futurae figura praecesserat, discerneret sacerdotium Christi a sacerdotio Leui, uidete ergo, inquit, qualis hic est, cui et decimam partem Abraham dedit de primitiis patriarcha. et hi
Abbreviated transcription (Latin):
dius inpecũ ꝑtulerunt: Prolndecorpus xp̃i quã ius excarne feminȩ
ad suptũ est quedeilla carnispeceiti propagine concopta. fueratta¬
men qui a non sic in ea conceptũ est quomodo fuerat illa concepta nec
ipsa erat caro pecati sed similitudo carnis peceati. Non enĩ accepit inde
rectũ moriendi qui appar& inmnotu carnis non uoluntario quã uisuo¬
luntate suporando aduersus quẽ sp̃r concupiscit. Sed accepit inde
non quod contagioni preuaricationis sed quod ex soluendȩ in debuȩmor¬
ti & ostendȩ promisse resurrectionis sufficer& quorũ unũ nobis
ad nontimendũ alterũ adsperandũ ualer& .XXUIIII.¬
enique si amequȩratur unde accoperit animã ih s̃ xp̃s mallẽ
quidẽ hinc audiremeliores atquedoctiores sed tamen promeo
captulibentius responderim unde adã quã deadã sienĩ puluis
ad suptus eterra inquanullus hominũ fuerat operatus meruit

Expanded text:
eius inpetum pertulerunt. proinde corpus Christi quamuis ex carne feminae eius inpetum pertulerunt. proinde corpus Christi quamuis ex carne feminae adsumtum. est, quae de illa carnis peccati propagine concepta fuerat, tamen, quia non sic in ea conceptum est, quomodo fuerat illa concepta, nec ipsa erat caro peccati, sed similitudo carnis peccati. non enim accepit inde reatum moriendi, qui adparet in motu carnis non uoluntario, quamuis uoluntate superando, aduersus quem spiritus concupiscit, sed accepit inde, non quod contagioni praeuaricationis, sed quod exsoluendae indebitae morti et ostendendae promissae resurrectioni sufficeret: quorum unum nobis ad non timendum, alterum ad sperandum ualeret. Denique si a me quaeratur, unde acceperit animam Iesus Christus, mallem quidem hinc audire meliores atque doctiores; sed tamen pro meo captu libentius responderim "unde Adam quam de Adam". si enim puluis adsumtus ex terra, in qua nullus hominum fuerat operatus, meruit
Abbreviated transcription (Latin):
eius Et quia in ipso euangolio Puer proficiebat &ate & sapientia
Gi possunt &iã ista que circũ hanc sententiã in libro sapientiae leguntur
propt̃ humilẽ formã serui& unitatẽ corporis ecclesiae cũ capite suo
eidẽ ipsidño coaptari quid ingeniosius illopuero cuius in annis duo¬
decĩ seniores sapientiã mirabantur. & quid illa anima melius quediã¬
siuincant noncertando sed probando quianimarũ traducẽ affirmant
nonerit consequens ut&iã ipsa exillius preuaricatoris traduce uenis se
consittuuntur multi & quid inquo inquinatius illo utero uirginis cũ
cars duĩ side pocati propaginatione uenit. Nontam̃ depeccati propagi¬
uatione concepit ut neipsũ quidẽ corpus xpĩ ealex seuerit . Initeroma¬
riae que in mombris posita corporis mortis repugnat legiments
quã scipatres coniugatire frenantes non quidẽ nisi quous que licobat

Expanded text:
eius, et quia in ipso euangelio, puer proficiebat aetate et sapientia, eius, et quia in ipso euangelio, puer proficiebat aetate et sapientia, si possunt etiam ista, quae circum hanc sententiam in libro sapientiae leguntur, propter humilem formam serui et unitatem corporis ecclesiae cum capite suo, eidem ipsi domino coaptari, quid ingeniosius illo puero, cuius in annis duodecim seniores sapientiam mirabantur ? et quid illa anima melius, quae, etiamsi uincant non 15 certando, sed probando, qui animarum traducem adfirmant, non erit consequens, ut etiam ipsa ex illius praeuaricatoris traduce uenisse constituuntur multi? et quid incoinquinatius illo utero uirginis, cuius caro, etiamsi de peccati propagatione uenit, non tamen de peccati propagatione concepit, ut ne ipsum quidem corpus Christi ea lex seuerit in utero Mariae, quae in membris posita corporis mortis repugnat legi mentis? quam sancti patres coniugati refrenantes non quidem nisi quousque licebat
Abbreviated transcription (Latin):
possunt proso inter pr&ari inter utrosq: alternant. XXVII.¬
Quae sidednõ secundũ humanã que a uerbo ad supta est creatura uoli¬
Imus accipere. Sunt quidẽ ineadẽ circũ stantia lectionis quȩ illi excellen¬
tiae non conueniant maximeillud quia idẽ ipse qui haec in õdẽ libro
loquitur aliquanto superius quã ista uerba de quibus nunc agimus dice¬
r& confessusest ex semine uiri seinsangui ne coaculatũ a quo nascen¬
dimodo utiq alienus est uirginis partus quã non exuiri semine car¬
nẽ concopisse xp̃i nullus ã bigit xp̃ianus. sed quia & in psalmis ubi
ait. foderunt manus meas & pedes dinumerauerunt omnia ossa
mea. ipsi uero considerauerunt & conspexerunt me diuiserunt sibi
uestimenta mea & suꝑ uestẽ meã miserunt sortẽ : quȩ ꝓpricilli uni
congruunt ubi &iã dixit. Ds̃ ds̃ ms respiceme ut quid medere lin quisti
longe a salutemea uerba delictorũ meorũ : Quęrur susei conueniunt

Expanded text:
possunt pro se interpretari, inter utrosque alternant. possunt pro se interpretari, inter utrosque alternant. Quae si de domino secundum humanam, quae a uerbo adsumta est, creaturam uelimus accipere, sunt quidem in eadem circumstantia lectionis, quae illi excellentiae non conueniant; maxime illud, quia idem ipse, qui haec in eodem libro loquitur, aliquanto superius, cum ista uerba, de quibus nunc agimus, diceret, confessus est ex semine uiri se in sanguine coagulatum: a quo nascendi modo utique alienus est uirginis partus, quam non ex uiri semine carnem concepisse Christi nullus ambigit christianus. sed quia et in Psalmis, ubi ait: foderunt manus meas et pedes, dinumerauerunt omnia ossa mea; ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me. diuiserunt sibi uestimenta mea et super uestem meam miserunt sortem, quae proprie illi uni congruunt, ibi etiam dixit: deus, deus meus, respice me; ut quid me dereliquisti? longe a salute mea uerba delictorum meorum, quae rursus ei non conueniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ illis quiex traduce animacillius preuaricaticis dnima sertari:
as serunt. Quãuis procis sonare non uideatur quod dictũ est ueniattor¬
pus tamen inc&eris non in congruc eoaptatur ut cũdixis s& pueraut̃
erã ingeniosus id ipsã explicans quibus causis ingeniosus c&̃ continuo
subuinger& Et sortitussum animã bonã uidelic& ex paterno ingenio
uel corporali tẽperamento. Deindecũessem inquit magirbonus ueni
ad corpus in quo inquinatũ quod simaternũ intellegatur nehoc quidẽ
quod dietũ est ueniad corpus huic opinioni refragabitur cũexanima
& corpore paterno uenisse ad maternũ corpus accipitur. in quo inqui¬
nacũ uidelic& uel acruore menstruo. Dicuntur enĩ ex hoc ingenia gra¬
uari uel a contaminatione adulterina. ita& haec uerbalibri huuis
aut magis eius fauent qui animarũ traducẽ loquuntur aut si & istiea

Expanded text:
autem illis, qui ex traduce animae illius praeuaricatricis animas creari autem illis, qui ex traduce animae illius praeuaricatricis animas creari adserunt, quamuis pro eis sonare non uideatur, quod dictum est: ueni ad corpus, tamen in ceteris non incongrue coaptatur, ut, cum dixisset: puer autem eram ingeniosus, id ipsum explicans quibus causis ingeniosus esset, continuo subiungeret: et sortitus sum animam bonam, uidelicet ex paterno ingenio uel corporali temperamento. deinde, cum essem, inquit, magis bonus, ueni ad corpus incoinquinatum: quod si maternum intellegatur, ne hoc quidem, quod dictum est: ueni ad corpus, huic opinioni refragabitur, cum ex anima et corpore paterno uenisse ad maternum corpus accipitur incoinquinatum, uidelicet uel a cruore menstruo — dicuntur enim ex hoc ingenia grauari — uel a contaminatione adulterina. ita et haec uerba libri huius aut magis eis fauent, qui animarum traducem loquuntur, aut, si et isti ea
Abbreviated transcription (Latin):
terreni quȩ hominis simul habebat &uulnus preuaricationis & me¬
dicamentũ uulneris Vulnus preuaricationis inlege mẽbrorũ repug¬
nante legimentis que peromnẽ indepropagatã carnẽ seminali ratio¬
ne quasitrascribitur. Medicamentũ aut̃ uulneris in eo quodinde
sine opere concupiscentiali insolamaterie corporali per diuina con¬
ceptionis formationis querationẽ deuirgine assup̃tũ est᷑. Propt̃ mortis
sine iniquitate consortiũ & sine falsitate resurrectionis exemplum.
ua propter quod animaxp̃i non sit extraduce animacillius prime
Ipreuati catricis puto quod &iã ipsi qui animarũ traducẽ de fendunt
consentiant . per semen quippe concũbentis patris tranfundi &iam
semen animȩ uolunt a quogenere conceptionis xp̃s alionus est & qđ¬
non disferentia morũ quia mullũ anta uitaeges ꝓmeritũ non difserentia
corporis quia prius bonus quã uenir& ad corpus: undeittur: boc

Expanded text:
terrenique hominis simul habebat et uulnus praeuaricationis et meterrenique hominis simul habebat et uulnus praeuaricationis et medicamentum uulneris: uulnus praeuaricationis in lege membrorum repugnante legi mentis, quae per omnem inde propagatam carnem seminali ratione quasi transcribitur; medicamentum autem uulneris in eo, quod inde sine opere concupiscentiali in sola materie corporali per diuinam conceptionis formationisque rationem de uirgine adsumtum est propter mortis sine iniquitate consortium et sine falsitate resurrectionis exemplum. quapropter quod anima Christi non sit ex traduce animae illius primae praeuaricatricis, puto, quod etiam ipsi, qui animarum traducem defendunt, consentiant — per semen quippe concumbentis patris transfundi etiam semen animae uolunt, a quo genere conceptionis Christus alienus est — non differentia morum, quia nullum ante uitae gestae meritum, non differentia corporis, quia prius bonus, quam ueniret ad corpus. unde igitur? Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
non a semme uirili sed longealiter acde superuenit. Pro inde secundũ
hoc quod dematre accepit &iã in lũbis abraho fuit. Ille est ergo decim¬
tus in abrahã quilic& sccundũ carnẽ tantũ sic tamenfuit in lũbis eius quẽ¬
ammodũ insuipatris &iã ipse abrahã idẽ qui sicest natus dopatre abra¬
hã qũe ammodũ desuo patrenatus est abra hã ꝑlegẽ scilic& in membris
repugnantẽ legimentis & inuisibilẽ concupiscentiã quãuis eã casta
& bona iura nupti arũ non sinant ualere nisi quantũ exea possunt.
generi sub fatuendo prospicere. Non aut̃ & ille ibi decimatus est
cuius caro inde non feruorẽ uulneris sed materiom medi caminis
trixit Nã cũ ipsa decimatio ad prȩfigurandã medicinã pertinue¬
rĩt illud in abrahȩ carnedecimabatur quod curabatur non illudun¬
decurabatur : Eadẽ nãque caro non abrahȩ tantũ sed ipsius primi

Expanded text:
non a semine uirili, sed longe aliter ac desuper uenit. proinde secundum non a semine uirili, sed longe aliter ac desuper uenit. proinde secundum hoc quod de matre accepit etiam in lumbis Abrahae fuit. ille est ergo decimatus in Abraham qui, licet secundum car-nem tantum, sic tamen fuit in lumbis eius, quemadmodum in sui patris ipse Abraham, id est qui sic est natus de patre Abraham, quemadmodum de suo patre natus est Abraham, per legem scilicet in membris repugnantem legi mentis et inuisibilem concupiscentiam, quamuis eam casta et bona iura nuptiarum non sinant ualere, nisi quantum ex ea possunt generi substituendo prospicere . non autem et ille ibi decimatus est, cuius caro inde non feruorem uulneris, sed materiam medicaminis traxit. nam cum ipsa decimatio ad praefigurandam medicinam pertinuerit, illud in Abrahae carne decimabatur, quod curabatur, non illud, unde curabatur. eadem namque caro non Abrahae tantum, sed ipsius primi
Abbreviated transcription (Latin):
no huius traducis ꝑ hoc testimoniũ secernere uolui inuenient isti
quieis proc&eris fortasseresponde ant & dicant qđ aliam me
non parum mou& quã uisnullius i hominis animasit inlum bis pa¬
trissui secundum carnem tamen in lumbis abrahȩ constitutum
leui decimatum &ibi constitutum secundum carnẽ xp̃mrondecima¬
tumꝰ Secundum rationem quippeillam seminalem ibifinduer
quaratione ꝑ concubitum uentur userat in matrem ssecundunbra
tioncm nonibierat xp̃icaro qũaur secundum ipiamibifuetu aniaran
caro qua propters nec leui necxp̃s in lumbis abrahȩ secundu animem
enim sit in semine & iusibilis corpulentia & in uisbilis ratio utrũque
cucurrit ex abraham uł &iam exipso adamusque ad corpus mayis
quia & ipsum eomodo conceptum & exortum est xp̃rautem uisibile
carnis substantiam de carne uirginis sumsit. Ratio conceptionis eiꝰ

Expanded text:
ne huius traducis per hoc testimonium secernere uolui. inuenient isti, ne huius traducis per hoc testimonium secernere uolui. inuenient isti, quid eis pro ceteris fortasse respondeant, et dicant, quod etiam me non parum mouet, quamuis nullius hominis anima sit in lumbis patris sui, secundum carnem tamen in lumbis Abrahae constitutum . Leui decimatum et ibi constitutum secundum carnem Christum non decimatum. secundum rationem quippe illam seminalem ibi fuit Leui, qua ratione per concubitum uenturus erat in matrem, secundum quam rationem non ibi erat Christi caro, quamuis secundum ipsam ibi fuerit Mariae caro. quapropter nec Leui nec Christus in lumbis Abrahae secundum animam, enim sit in semine et uisibilis corpulentia et inuisibilis ratio, utrumque cucurrit ex Abraham uel etiam ex ipso Adam usque ad corpus Mariae, quia et ipsum eo modo conceptum et exortum est. Christus autem uisibilem carnis substantiam de carne uirginis sumsit, ratio uero conceptionis eius