comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt que odi: dicit dñs.
Tfactum est uerbum dñi exerci¬
tuum ad me dicens. Hȩc dicit
dñs exercituum. Ieuiniũ quarti &
ieunium quinti & ieiuniũ septimi
& ieuiniũ decimi. erit domui iuda
in gaudium & leticiam & in sollẽp¬
nitates preclaras: ueritatem tantũ
& pacem diligite. Hȩc dicit dñs exer¬
cituum. Usq quo ueniant populi
& habitent in ciuitatib multis. &
uadant habitatores unus ad alterũ
dicentes: eamꝰ & deprecemꝰ faciem
dñi. & queramꝰ dñm exercituum:
uadam etiam ego: & uenient popłi
młt & gentes robustȩ ad queren¬
dum dñm exercituum in hierłm:
& deprecandam faciem dñi. Hȩc di¬
cit dñs exercituum. In dieb illis ir
quib apprehendent decem homi¬
nes ex omnib linguis gentiũ: &
apprehendent fimbriam uiri iude
dicentes. Ibimꝰ uobiscum: audiuim
enim qm̃ d̾s uobiscum est.
Onus uerbi dñi in t̾ra adrach ceda¬
masq requies eiꝰ. quia dñi est oculus
hominis. & omniũ tribuum isrł.

Expanded text:
sunt quae odi dicit Dominus et factum est verbum Domini exercituum ad me dicens haec dicit Dominus exercituum ieiunium quarti et ieiunium quinti et ieiunium septimi et ieiunium decimi erit domui Iuda in gaudium et in laetitiam et in sollemnitates praeclaras veritatem tantum et pacem diligite haec dicit Dominus exercituum usquequo veniant populi et habitent in civitatibus multis et vadant habitatores unus ad alterum dicentes eamus et deprecemur faciem Domini et quaeramus Dominum exercituum vadam etiam ego et venient populi multi et gentes robustae ad quaerendum Dominum exercituum in Hierusalem et deprecandam faciem Domini haec dicit Dominus exercituum in diebus illis in quibus adprehendent decem homines ex omnibus linguis gentium et adprehendent fimbriam viri iudaei dicentes ibimus vobiscum audivimus enim quoniam Deus vobiscum est onus verbi Domini in terra Adrach et Damasci requiei eius quia Domini est oculus hominis et omnium tribuum Isr
Abbreviated transcription (Latin):
in me: dicens. Quid sunt hȩc dñe
mi: Et respondit angls qui loque¬
batur in me: ce dixit ad me. Nun¬
quid nescis quid sunt hȩc: Et dixi.
Non dñemi. Et respondit &e ait ad
me dicens. Hoc est uerbum dñi ad
rorobabel dicens. Non in exercitu
neq in robore: sed in sp̃u meo dicit
dñs exercituum. Quis tu mons
magne coram ⁊ orobabel in planũ:
Et educet lapidem pͥmariũ: & exe¬
quabit grãm gr̃ȩ eius. Et factum

Expanded text:
in me, dicens: Quid sunt haec, domine in me, dicens: Quid sunt haec, domine mi? Et respondit angelus qui loquebatur in me, et dixit ad me: Nunquid nescis quid sunt haec? Et dixi: Non, domine mi. Et respondit, et ait ad me, dicens: Hoc est verbum Domini ad Zorobabel, dicens: Non in exercitu, neque in robore, sed in spiritu meo, dicit Dominus exercituum. Quis tu, mons magne, coram Zorobabel in planum? Et educet lapidem primarium, et exaequabit gratiam gratiae ejus. E
Abbreviated transcription (Latin):
ambulaueritis. & custodiam meã
custodieritis: tu quoꝙ iudicabis
domũ meam & custodies atria me
& dabo tibi ambulantes de his qui
nunc hic assistunt. Audi iħ̾u sacer¬
dos magne tu & amici tui qui ha¬
bitant coram te:quia uiri porten¬
dentes sunt. Ecce enim ego adducã
seruum meũ orientẽ: quia ecce la¬
pis quem dedi coram iħu suꝑ la¬
pidem unũ seꝑtem oculi sunt. Ec¬
ce ego celabo sculpturam eius ait
dñs exercituum: & auferam iniqui¬
tatem terrȩ illius in die una. In die
illa dicit dñs exercituũ uocabit
uir amicũ suum subter uineam:
gelus qui loquebatur in me: &
suscitauit me quasi uirũ qui susci¬
tatur de sompno suo. Et dixit ad
me. Quid tu iides: Et dixi. Uidi
& ecce candelabrum aureum totũ:
& lampas eius suꝑ caput ipsius:
& septem lucernȩ eius suꝑ illud.
& septem infusoria lucernis que
erant suꝑ caput illius: & duȩ oliuȩ
suꝑ illud: una a dextris lampadis:
& una a sinistris eius. Et respondi:
& aio ad angelum qui loquebatur

Expanded text:
mbulaveris, et custodiam meam custodieris: tu quoque judicabis domum meam, et custodies atria mea, et dabo tibi ambulantes de his, qui nunc hic assistunt. Audi, Jesu, sacerdos magne, tu et amici tui, qui habitant coram te, quia viri portendentes sunt. Ecce enim ego: Adducam servum meum orientem. Quia ecce lapis, quem dedi coram Jesu: super lapidem unum septem oculi sunt: Ecce ego caelabo sculpturam ejus, ait Dominus exercituum: et auferam iniquitatem terrae illius in die una. In die illa, dicit Dominus exercituum, vocavit vir amicum suum subter vineam gelus, qui loquebatur in me, et suscitavit me, quasi virum qui suscitatur de somno suo. Et dixit ad me: Quid tu vides? Et dixi: vidi, et ecce candelabrum aureum totum, et lampas ejus super caput ipsius, et septem lucernae ejus super illud: et septem infusoria lucernis, quae erant super caput ejus. Et duae olivae super illud: una a dextris lampadis, et una a siniet aio ad angelum, qui loquebatur
Abbreviated transcription (Latin):
Conuertimim de uiis ur̃is ma-¬
lis: &e de cogitationib ur̃is pes¬
simis: &e ñ audierunt neq at-¬
tenderunt ad me dicit domi¬
nus. Patres ur̃i ubi sunt & pro¬
phetȩ: Nunquid in sempiternũ ui-¬
uent: Uerumtamen uerba mea
& legitima mea que mandaui ser¬
uis meis prophetis: nunquid ñ
comprehenderunt patres ur̃os:
Et conuersi sunt: & dixerunt. Sicut
cogitauit dñs exercituũ facere no

Expanded text:
ris malis, et de cogitationibus vestris pessimis, et non audierunt neque attenderunt ad me, dicit Dominus. Patres vestri ubi sunt et prophetae? nunquid in sempiternum vivent? verumtamen verba mea et legitima mea quae mandavi servis meis prophetis, nunquid non comprehenderunt patres vestros? Et conversi sunt, et dixerunt: Sicut cogitavit Dominus exercituum
Abbreviated transcription (Latin):
fur sicut ibi scriptum est: iudicabit᷑.
& omnis urans ex hoc similiter
iudicabitur. Educam illud dicit dñs
exercituum: & ueniet ad domũ fu¬
ris: & ad domũ iurantis in nomine
meo mendaciter: & commorabit᷑
in medio domus eius: &e consumet
eam & ligna eius &e lapides eius.
Et egressus est angelus qui loqueba¬
tur in me: &e dixit ad me. Leua ocu¬
los tuos: & uide quid est hoc quod
egreditur. Et dixi. Quid nam est:
Etait. Hȩc est amphora egrediens.
Et dixit. hic est ocłs eoꝵ in uniuer¬
sa terra. Et ecce talentum plumbi
portabatur: & ecce mulier una se¬
dens in medio amphore. Et dixit.
hȩc est impietas. Et ꝓiecit eam in
medio amphore: & misit massam
plumbeam in os eius. Et leuaui
ocłos meos & uidi: & ecce duȩ mu¬
lieres egredientes. & sp̃s in alis ea¬
rum: & habebant alas quas alas
milui. Et eleuauerunt amphoram
inter terram &e cȩlum. Et dixi ad
angelum qui loquebatur in me.
Quo istȩ deferunt amphoram:
Et dixit. Ut edificetur ei domus in

Expanded text:
fur, sicut ibi scriptum est, judicabitur, et omnis jurans ex hoc similiter judicabitur. Educam illud, dicit Dominus exercituum, et veniet ad domum furis et ad domum iurantis in nomine meo mendaciter et commorabitur in medio domus eius et consumet eam et ligna eius et lapides eius et egressus est angelus qui loquebatur in me et dixit ad me leva oculos tuos et vide quid est hoc quod egrediEt ait; Haec est amphora egrediens: Et dixit: Haec est oculus eorum in universa terra. Et ecce talentum plumbi portabatur, et ecce mulier una sedens in medio amphorae. Et dixit: Haec est impietas. Et projecit eam in medio amphorae, et misit massam plumbeam in os ejus. Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce duae mulieres egredientes, et spiritus in alis earum, et habebant alas quasi alas milvi: et levaverunt amphoram inter terram et coelum. Et dixi ad angelum, qui loquebatur in me: Quo istae deferunt amphoram? Et dixit ad me; Ut aedificetur ei domus in
Abbreviated transcription (Latin):
tare filia syon: quia ecce ego uenio
& habitabo in medio dui ait dñs.
Et applicabuntur gentes multȩ ad
dñm in die illa: & erunt michi in
popłm. & habitabo in medio tui
& scies quia dñs exercituũ misit
me ad te. Et possidebit dñs iudam
partem suam in terra scĩficata: &
eliget adhuc hierłm. Sileat omnis
caro a facie dñi: quia consurrexit
de habitaculo scõ suo. Et ostendit.
michi dñs iħm sacerdotem magnũ
stantem coram angelo dei: & sathan¬
stabat a dextris eius ut aduersaret᷑
ei. Et dixit dñs ad sathan. Increpet
te qui elegit hierłm. Nunquid non¬
iste torris est erutus de igne: Etiħe
erat indutus uestib sordidis: & sta¬
bat ante faciem angeli. Qui respon¬
dit: & ait ad eos quistabant coram
se dicens. Auferte uestimenta sordi¬
da ab eo. Et dixit ad eum. Ecce abstu
hate inquitatẽ tuam: ce indui te
mutatoriis. Et dixit. Ponite cĩda¬
rim mundam suꝑ caput eiꝰ. Et po¬
suerunt cidarim mundam suꝑ ca¬

Expanded text:
tare, filia Sion: quia ecce ego venio, tare, filia Sion: quia ecce ego venio, et habitabo in medio tui, ait Dominus. Et applicabuntur Genhi in populum et habitabo in medio tui et scies quia Dominus exercituum misit me ad te et possidebit Dominus Iudam partem suam in terra sanctificata et eliget adhuc Hierusalem sileat omnis caro a facie Domini quia consurrexit de habitaculo sancto suo et ostendit mihi Iesum sacerdotem magnum stantem coram angelo Dstabat ad dextram ipsius, ut contradiceret ei. Et dixit Dominus ad diabolum: Imperet te, qui elegit Hieruiste torris est erutus de igne? Et Jesus erat indutus vestibus sordidis: et stabat ante faciem angeli. Qui respondit, et ait ad eos qui stabant coram se, dicens: Auferte vestimenta sordida ab eo. Et dixit ad eum: Ecce abstuli a te iniquitatem tuam, et indui te mutatoriis. Et dixit: Ponite cidarim mundam super caput ejus. Et posuerunt cidarim mundam super ca
Abbreviated transcription (Latin):
ecce uir. & in manu eius funiculus
mensoꝵ. Et dixi. Quo tu uadis: Et
dixit ad me. Ut metiar hierusalẽ:
& uideam quanta sit latitudo eius.
&r quanta longitudo eius. Et ecce
angelus qui loquebatur in me egre¬
diebatur. & alius angłs egrediebat᷑
in occursum eius: & dixitad eum.
Curre loquere ad puerum istum di¬
cens. Absq muro habitabitur hie¬
rusalem pre multitudine hominũ
& iumentoꝵ in medio eius. Et ego
ero ei ait dñs murus ignis in cir¬
cuitu: & in gła ero in medio eius
Oo fugite de terra aquilonis dicit
dñs: qm̃ in quatuor uentis cȩli dis¬
persi uos dicit dñs. O syon fuge
que habitas apud filiam babylo¬
nis: quia hec dicit dñs exercituũ.
Post głam misit me ad gentes que
spoliauerunt uos. Qui enim tetige¬
rit uos: tanget pupillam ocħ mei:¬
quia ecce ego leuo manũ meam su¬
per eos. & erunt preda his qui ser¬
uiebant sibi. et cognoscetis qͥa dñs
exercituum misit me. Lauda &e le¬

Expanded text:
ecce vir et in manu eius funiculus ecce vir et in manu eius funiculus mensorum et dixi quo tu vadis et dixit ad me ut metiar Hierusalem et videam quanta sit latitudo eius et quanta longitudo eius et ecce angelus qui loquebatur in me egrediebatur et angelus alius egrediebatur in occursum eius et dixit adad puerum istum dicens absque muro habitabitur Hierusalem prae multitudine hominum et iumentorum in medio eius et ego ero ei ait Dominus murus ignis in circuitu et in gloria ero in medio eius o o fugite de terra aquilonis dicit Dominus quoniam in quattuor ventos caeli dispersi vos dicit Dominus o Sion fuge quae habitas apud filiam Babylonis quia haec dicit Dominus exercituum post gloriam misit me ad gentes quae spoliaverunt vos qui enim tetigerit vos tangit pupillam ocQuia ecce levo manum meam super eos, et erunt praedae his qui serviebant sibi: et cognoscetis quia Dominus exercituum misit me. Lauda, et lae
Abbreviated transcription (Latin):
ira magna ego irascor suꝑ gentes
opulentas: quia ego iratus sum
parum: ipsi uero adiuuerunt in
malum. Propterea hȩc dicit dñs.
Reuertar ad hierłm in misericor¬
diis. domus mea edificabit᷑ in ea
ait dñs exercituũ. & ppendiculum
extendetur suꝑ hierłm. Adhuc cla¬
ma dicens. Hȩc ait dñs exercituũ.
Adhuc affluent ciuitates meȩ bo
nis. & consolabitur dñs adhuc sy¬
on: & eliget adhuc hierusalem.
Et leuaui ocłos meos & uidi: & ecce
quatuor cornua. Et dixi ad angelũ
qui loquebatur ime. Quid sunt
hec: Et dixit adme. Hȩc sunt cornua
que uentilauerunt iudam & isrł
& hierusalem. Et ostendit michi
dñs quatuor fabros. Et dixi. Quid
ist ueniunt facere: Qui ait dicens.
Hȩc sunt cornua que uentilauerus
uidam ꝑ singłos uiros. & nemo eoꝵ
leuauit caput suum. Et uenerunt
ist deterrere ea: & deiciant cornua
gentium que eleuauerunt cornu
suꝑ terram iuda ut disꝑderent eã
Et leuaui oculos meos: & uidi. &

Expanded text:
ira magna ego irascor super gentes ira magna ego irascor super gentes opulentas quia ego iratus sum parum ipsi vero adiuverunt in malum propterea haec dicit Dominus revertar ad Hierusalem in misericordiis domus mea aedificabitur in ea ait Dominus exercituum et perpendiculum extendetur super Hierusalem adhuc clama dicens haec dicit Dominus exercituum adhuc affluent civitates meae boconsolabitur Dominus adhuc Sion, et eliget adhuc Jerusalem. Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce quatuor cornua. Et dixi ad angelum, qui loquebatur in me: Quid sunt haec? et dixit ad me: Haec sunt cornua, quae ventilaverunt Judam, et Israel, et Jerusalem. Et ostendit mihi Dominus quatuor fabros. Et dixi: Quid isti veniunt facere? Qui ait, dicens: Haec sunt cornua, quae ventilaverunt Iudam per singulos viros et nemo eorum levavit caput suum et venerunt isti deterrere ea ut deiciant cornua gentium quae levaverunt cornu super terram Iuda ut dispergerent eam et levavi oculos meos et vidi et
Abbreviated transcription (Latin):
gis: factum est uerbum dñi ad ra¬
chariam filium barachiȩ filiũ ad¬
do ꝓpħam dicens. Uidi ꝑ noctem:
& ecce uir ascendens suꝑ equum
rufum. & ipse stabat inter mirte¬
ta que erant in ꝓfundo: & post eũ
equi rufi. uarii. & albi. Et dixi. Quid
sunt isti dñe mi: Et dixit ad me an¬
gelus dñi qui loquebatur in me. Ego
ostendam tibi quid sint hȩc. Et respon¬
dit uir qui stabat inter mirteta: &e
dixit. Isti sunt quos misit dñs ut ꝑ¬
ambulent terram. Et responderuis
angelo dñi qui stabat inter mirte¬
ta: & dixerunt. Pambulauimꝰ ter¬
ram: & ecce omnis terra habitatur
& quiescit. Et respondit angłs dñi:
& dixit. Dñe exercituum usq quo
tu non misereberis hierłm. & urbi¬
um iuda quib iratus es: Iste iam¬
septuagesimus annus est. Et res¬
pondit dñs angelo qui loquebat᷑
in me uerba bona. uerba consolato¬
ria: & dixit ad me angłs qui loque¬
batur in me. Clama dicens. Hȩc di¬
cit dñs exercituum. Telatus sum
hierusalem ce syon zelo magno.ce

Expanded text:
i ad Zachariam, filium Barachiae, filii Addo, prophetam, dicens: Vidi per noctem, et ecce vir ascendens super equum rufum, et ipse stabat inter myrteta, quae erant in profundo: et post eum equi rufi, varii, et albi. Et dixi: Quid sunt isti, domine mi? Et dixit ad me Angelus qui loquebatur in me: Ego ostendam tibi quid sint haec. Et respondit vir, qui stabat inter myrteta, et dixit: Isti sunt, quos misit Dominus, ut perambulenangelo Domini, qui stabat inter myrteta, et dixerunt: Perambulavimus terram, et ecce omnis terra habitatur, et quiescit. Et respondit angelus Domini, et dixit: Domine exercituum, usquequo tu non misereberis Jerusalem, et urbium Juda, quibus iratus es? Iste septuagesimus annus est. Et respondit Dominus angelo, qui loquebatur in me verba bona verba consolatoria et dixit ad me angelus qui loquebatur in me clama dicens haec dicit Dominus exercituum zelatus sum Hierusalem et Sion zelo magno et
Abbreviated transcription (Latin):
seminanti autem iusticiam mer-¬
ces fidelis. Clementia preparat
uitã: & insectatio maloꝵ mortẽ.
Abhominabile dño corprauum:
& uoluntas eius in his qui sim¬
pliciter ambulant. Manus in
manu ñ erit innocens malus:
semen autẽ iustoꝵ saluabitur.
Circulus aureus innarib sus:
mulier pulchra & fatua. Deside¬
rium iustoꝵ omne bonum est:
prestolatio impioꝵ furor. xxuii.¬
lii diuidunt ꝓpria: & ditio¬
res fuint: alii rapiunt ñ
sua: & semꝑ in egestate sunt.
Anima que benedicit: impin¬
guabitur: &e qui inebriat: ipse
quoꝙ mebriabitur. Qui abscon¬
dit frum̃ta maledicetur in popu¬
lis: benedictio autẽ suꝑ caput
uendentium. Bene consurgit
diluculo qui querit bona: qui
autẽ inuestigator maloꝵ est: op¬
pͥmetur ab eis. Qui confidit in di¬
uitiis suis: corruet. iusti autem:

Expanded text:
seminanti autem justitiam merseminanti autem justitiam merces fvitam et sectatio malorum mortem abominabile Domino pravum cor et voluntas eius in his qui simpliciter ambulant manus in manu non erit innocens malus semen autem iustorum salvabitur circulus aureus in naribus suis mulier pulchra et fatua desiderium iustorum omne bonum est praestolatio impiorum furor alii dividunt propria et ditiores fiunt alii rapsua, et semper in egestate sunt. Anima, quae benedicit, impinguabitur: et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur. Qui abscondit frumenta, maledicetur in populis: benedictio autem super caput vendentium. Bene consurgit diluculo qui quaerit bona: qui autem investigator malorum est, opprimetur ab eis. Qui confidit in divitiis, corruet. justi autem
Abbreviated transcription (Latin):
in die uldonis: iusticia autẽ libe¬
rabit amorte. Iusticia simplicis
diriget uiam cius: & in impieta¬
te sua corruet impius. Iusticia re¬
ctoꝵ liberabit eos: & in insidiis
suis capientur iniqui. Mortuo
homine impio nulla erit ultra
spes: & expectatio sollicitoꝵ ꝑi¬
bit. Iustus de angustia liberatꝰ
est: & tradetur impius pro eo.
Simulator ore decipit amicum
suum: iusti autẽ liberabunt᷑ sci¬
entia. In bonis iustoꝵ exultabit
ciuitas: & in ꝑditione impioꝵ
erit laudatio. Benedictione iusto¬
rũ exaltabit᷑ cuntas:  ore ĩpioꝵ
subuertetur. Qui despicit ami¬
cum suum indigens corde ẽ: uir
aũ prudens tacebit. Qui ambu¬
lat fraudulenter: reuelat archa¬
na. qui aũ fidelis ẽ: celat animi¬
commissum. Ubi non est guber¬
nator populus corruet:salus
autẽ ubi multa consilia. Affli¬
getur malo qui fidem facit pro
extraneo: qui autẽ cauet laque
suȩ uir misericors: qui autẽ cru¬
delis est: & ꝓpinquos abicit.
Impius facit opus instabile:

Expanded text:
onis: justitia autem liberabit a morte. Justitia simplicis diriget viam ejus: et in impietate sua corruet impius. Justitia rectorum liberabit eos: et in insidiis suis capientur iniqui. Mortuo homine impio, nulla erit ultra spes: et exspectatio sollicitorum peribit iustus de angustia liberatus est et tradetur impius pro eo simulator ore decipit amicum suum iusti autem liberabuntur scientia in bonis iustorum exultabit civitas et in perditione impiorum erit laudatio benedictione iustorum exaltabitur civitas et ore impiorum subvertetur qui despicit amicum suum indigens corde est vir autem prudens tacebit qui ambulat fraudulenter revelat arcana qui autem fidelis ecommissum: Ubi non est gubernator, populus corruet; salus autem ubi multa consilia. Affligetur malo, qui fidem facit pro extraneo: qui autem cavet laqueosuae vir misericors: qui autem crudelis est, et propinquos abjicit. Impius facit opus instabile:
Abbreviated transcription (Latin):
Qui conturbat domum suam:
possidebit uentos: & qui stultus
est: seruiet sapienti. fructus iu¬
sti: lignum uitȩ: & qui suscipit
animas: sapiens ẽ. Siiustus in ter¬
ra recipit: quantomagis impiꝰ
& peccator: Qui diligit discipli¬
nam: diligit sapientiam. qui aũ
odit increpationes: insipiens est
Oui bonus est: hauriet a dño
grãm: qui autẽ confidit in cogi¬
tationib suis: impie agit. Non
roborabitur homo ex impietate:
& radix iustoꝵ ñ commouebitur.
Mulier diligens: corona ẽ uiro suo:
& putredo in ossib eius: que con¬
fusione res dignas gerit. Cogita¬
tiones iustoꝵ. iudicia. & consilia
impioꝵ: fraudulenta. Uerba im¬
pioꝵ insidiantur sanguini: os
iustoꝵ liberabit eos. Uerte impi¬
os & ñ erunt: domus autẽ iusto¬
rum ꝑmanebit. Doctrina sua nos¬
citur uir: qui autẽ uanus & ex¬
cors est: patebit contentui. Me¬
lior est paup & sufficiens s: quã
gloriosus & indigens pane. Nouit
iustus animas iumentoꝵ suoꝵ:

Expanded text:
m possidebit ventos et qui stultus est serviet sapienti fructus iusti lignum vitae et qui suscipit animas sapiens est si iustus in terra recipit quanto magis impius et peccator qui diligit disciplinam diligit scientiam qui autem odit increpationes insipiens est qui bonus est hauriet a Domino gratiam qui autem confidit cogitationibus suis impie agit non roborabitur homo ex impietate et radix iustorum non commovebitur mulier diligens corona viro suo et putredo in ossibus eius quae confusione res dignas gerit cogitationes iustorum iudicia et consilia impiorum fraudulentia verba impiorum insidiantur sanguini os iustorum liberabit eos verte impios et non erunt domus autem iustorum permanebit doctrina sua noscetur vir qui autem vanus et excors est patebit contemptui melior est pauper et sufficiens sibi quam gloriosus et indigens pane novit iustus animas iumentorum suorum
Abbreviated transcription (Latin):
ilectus m̃s misit manũ suam
ꝑforamen: & uenter m̃s intremu¬
it ad tactum eius. Surrexi ut aꝑi¬
rem dilecto meo. Manus mee stil¬
lauerunt myrram: digiti mei ple¬
ni myrra ꝓbatissima. Pessulum
ostii mei aperui dilecto meo:at
ille declinauerat atq transierat.
Anima mea liqͤfacta ẽ: ut dilectꝰ locu¬

Expanded text:
ilectus meus misit manum suam per foramen et venter meus intremuit ad tactum eius surrexi ut aperirem dilecto meo manus meae stillaverunt murra digiti mei pleni murra probatissima pessulum ostii aperui dilecto meo at ille declinaverat atque transierat anima mea liquefacta est ut l
Abbreviated transcription (Latin):
quesieris: & fortiora te nescrutatꝰ
fueris. sed que precepit ds tibi illa
cogita semꝑ. & in plurib oꝑibus
euis ne fueris curiosus. Non ẽ enĩ
tibi necessarium: ea que absconchi¬
ta sunt uidere oculis tuis. In suꝑ¬
uacuis reb noli scrutari multipli¬
citer: & in plurib oꝑib eius non
eris curiosus. Plurima enim suꝑ
sensum hominum: ostensa sc̃ tibi.
Multos enim supplantauit sus¬
picio illoꝵ: & in uanitate detinu¬
it sensus illoꝵ. Cor durum male
habebit in nouissimo. & qͥ amat
ꝑiculum: in illo ꝑibit. Cor ingre¬
diens duas uias. ñ habebit reqͥ¬
em: & praui cordis m illis scanda¬
lirabitur. Cor nequam grauabit᷑¬
in dolorib: &e peccator adiciet ad
peccandum. Synagoge suꝑboꝵ
non ẽ sanitas: frutex enim pecca¬
t eradicabitur m illis. & ñ intel¬
ligitur. Cor sapiens intelligit᷑ in
sapientia: &e auris bona. audiet
cum omni concupiscentia sapi¬
entiam. Sapiens cor & intelligi¬
bile abstinebit se apeccatis: & in

Expanded text:
quesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris; sed que precepit Deus tibi, illa cogita semper, et in pluribus operibus eius ne fueris curiosus; non est enim tibi necessarium ea que abscondita sunt ab oculis tuis. In supervacuis rebus noli scrutari multipliciter, et in pluribus operibus eius non eris curiosus. Plurima enim supra sensum hominis ostensa sunt tibi. Multos enim supplantavit suspectio illorum, et in vanitate detinuit sensus illorum. Cor durum male habebit in novissimo: et qui amat periculum in illo peribit cor ingrediens duas vias non habebit successus et pravicordius in illis scandalizabitur cor nequam gravabitur doloribus et peccator adiciet ad peccandum synagogae superborum non est sanitas frutex enim peccati eradicabitur in illis et non intellegetur cor sapiens intellegitur in sapientia et auris bona apientiam. sapiens cor et intellegibile abstinebit se a peccatis et in
Abbreviated transcription (Latin):
uiuet longiore. & qui obedit patͥ.
refrigerabit matrẽ. Qui timet do¬
minum: honorat parentes: ce qͣs:¬
dñs seruiet his qui se generauert̃
in oꝑe & sermone & omni patien¬
tia. Honora patrẽ tuum: ut suꝑ¬
ueniat tibi benedictio a deo. &e be
nedictio illius in nouissimo manet
Benedictio patris. firmat domos
filioꝵ. maledictio autẽ matris: era¬
dicat fundam̃ta. Ne glorieris in
contumelia patris tui. ñ est enim
tib gła: sed confusio. Gloria enim
hominis ex honore patris sui:
&e dedecus filii pater sine honore
fili suscipe senectam patris tui:
& ne contristes eum in uita illius.
Et si defecerit sensu: ueniam da:
& ne sꝑnas eum in tua uirtute
Elemosina enim patris ñ erit
in obliuione: nã ꝓ bono facto
matris restituetur tibi bonum
Et in iusticia edificabitur tibi: &¬
in die tribulationis commemo.¬
rabitur tui. sicut in sereno glacie
soluentur tua peccata. Quã ma¬
le fame est qui relinquit patrẽ
& est maledictus a deo qui exas¬
perat matrem.

Expanded text:
ivet longiore . Qui obedierit patri, refrigeravit matrem . Qui timet Deum, honorat parentes . dominis seruiet his qui se generauerunt. in opere et sermone et omni patientia honora patrem tuum, ut superueniat tibi bennedictio illius in novissimo manet benedictio patris firmat domos filiorum maledictio autem matris eradicat fundamenta ne glorieris in contumelia patris tui non est enim tibi gloria sed confusio gloria enim hominis ex honore patris sui et dedecus filiis pater sine honore fili suscipe senectam patris tui et ne contristes eum in vita illius et si defecerit sensu veniam da et ne spernas eum in tua virtute elemosyna enim patris non erit in oblivione nam pro peccato matris restituetur tibi bonum et iniustitia aedificabitur tibi in die tribulationis commemorabitur tui sicut in sereno glacies solventur tua peccata quam malae fet est maledictus a Deo qui exasperat matrem.
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ iacob elegit sibi dñs: isrł in pos¬
sessionem sibi.
Quia ego cognoui qd magnus ẽ dñs:
& d̾s noster pre omnib diis.
Omnia quecumq uoluit dñs fecit
in cȩlo &e in t̾ra: in mari ⁊ ĩ oibꝰ abyssi
Educens nubes ab extremo terre:

Expanded text:
m Iacob elegit sibi Dominus Israhel in possessionem sibi quia ego cognovi quod magnus est Dominus et Deus noster prae omnibus diis omnia quae voluit Dominus fecit in caelo et in terra in mare et in omnibus abyssis educens nubes ab extremo t
Abbreviated transcription (Latin):
se dicuntur. Nam in octauo &e tri¬
cesimo anno temporib ptolomei
euergetis regis post quam ꝑueni
in egyptum. & cum multum tẽ¬
poris ibi fecissem: inueni libros re¬
lictos ñ paruȩ neq contempnen¬
dȩ doctrinȩ. Itaq bonũ & neces¬
sarium putaui. & ipse aliqͣm ad¬
dere diligentiam. & laborẽ inter¬
pretandi istum librum. & multa
uigilia attuli doctrinam in spa-¬
cio temporis ad illa que ad finẽ
inducunt librũ dare. & illis qͥ
uolunt animũ indendere. & dis¬
cere quemadmodum oporteat
instituere mores. qui scd̾m legẽ
dñi proposuerunt uitã agere.¬

Expanded text:
se dicuntur. 4 nam in octavo et trise dicuntur. 4 nam in octavo et tricesimo anno temporibus Ptolomei Euergetis regis, postquam perveni in Aegyptum et cum multum temporis ibi fecissem, inveni libros relictos non parvae neque contemnendae doctrinae. 5 itaque bonum et necessarium putavi et ipse aliquam addere diligentiam et laborem interpretandi istum librum; et multa vigilia adtuli doctrinam in spatio temporis, ad illa quae ad finem ducunt librum dare, et illis qui volunt animum intendere et discere quemadmodum oporteat instituere mores qui secundum legem Domini proposuerunt vitam agere
Abbreviated transcription (Latin):
illos sapi¬¬
entia demonstrata ẽ: in quib opor¬
tet laudare isrł doctrinȩ ce sapien¬
tiȩ causa. Quia ñ solum ipsos lo¬
quentes necesse ẽ peritos: sed etiã
extraneos posse. & dicentes. & scri¬
bentes doctissimos fieri. Auus ms
hiesus post quam amplius de¬
dit ad diligentiam lectionis le¬
gis & ꝓphetarum. & alioꝵ libroꝵ
qui nobis aparentib nr̃is tradi¬
t sunt: uolui & ipse scribere aliqͥd
hoꝵ dumtaxat. que ad doctrinã
& sapientiam ꝑtinent. ut deside¬
rantes discere. & illoꝵ ꝑid facti.
magis magisq attendant ani¬
mo: & confirmentur ad legitimã
uitam. Hortor itaq uenire uos
cum beniuolentia & attentiori
studio lectionẽ facere & ueniam
habere in illis: in quib uidemur
sequentes ymaginẽ sapientiȩ. &
deficere in uerboꝵ compositone.
Nam deficient uerba hebraica:
quando translata fuerint ad al¬
teram linguam. Non sobecun autẽ
teraq alioꝵ libroꝵ ñ paruam ha¬
bent differentiam. quando inter

Expanded text:
sapientiam demonstratam, in quibus oportet laudare Israhel doctrinae et sapientiae causa; quia non solum ipsos loquentes necesse est peritos, sed etiam extraneos posse et dicentes et scribentes doctissimos fieri. 2 avus meus Iesus postquam se amplius dedit ad diligentiam lectionis Legis et Prophetarum et aliorum librorum qui nobis a parentibus nostris traditi sunt, volui et ipse scribere aliquid horum quae ad doctrinam et sapientiam pertinent, ut desiderantes discere et illorum periti facti magis magisque adtendant animo et confirmentur ad legitimam vitam. 3 hortor itaque venire vos cum benevolentia et adtentiore studio lectionem facere, et veniam habere in illis in quibus videmur sequentes imaginem sapientiae et deficere in verborum conpositione. nam deficiunt verba hebraica quando translata fuerint ad alteram linguam; non solum autem teraque librorum non parvam habent differentiam quando inter
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ. filiȩ tibi si st̃: serua corpus
illarum. &e non ostendas hylarẽ
faciem tuam ad illas. Trade filiã
& grande opus feceris: &e homi¬
ni sensato da illam. Mulier si est
tibi scđ̾m ammam tuam ñ ꝓicias
illam. & odibili non credas te in
doto corde.

Expanded text:
illis. Filiae tibi sunt? serva corpus illarum, et non ostendas hilarem faciem tuam ad illas. Trade filiam, et grande opus feceris; et homini sensato da illam. Mulier si est tibi secundum animam tuam, non projicias illam; et odibili non credas te in toto corde.
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt impio. iustus es: maledi¬
cent eis populi. & detestabunt᷑
eos trib. Qui arguunt: lauda¬
bunt᷑. & suꝑ ipsos ueniet benedi
cho. Labia deosculabitur. qui rec¬
ta uerba respondet. Prepara foris
opus tuum. & diligenter exerce
agrum tuum. ut post ea edifices
domum tuam. Ne sis testis frust
contra ꝓximum tuum: nec lacte
quemquam labiis tuis. Ne dicas
quomͦ fecit mͥ: sic faciam ei. reddã
unicuiq scd̃m opus suum.x
er agrum hominis pigri tͣn¬
siui. &r ꝑ uineam uiri stulti:
& ecce totum repleuerant urticȩ
oꝑierant suꝑficiem eius spinȩ.

Expanded text:
dicunt impio: Iustus es, maledicent eis populi et detestabuntur eos tribus. Qui arguunt eum, laudabuntur, et super ipsos ueniet benedio: Labia deosculabitur, qui recta verba respondet. Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum: ut postea aedifices domum tuam. Ne sis testis frustra contra proximum tuum, nec lactes quemquam labiis tuis. Ne dicas: Quomodo fecit mihi, sic faciam ei: reddam unicuique secundum opus suum. Per agrum hominis pigri transivi, et per vineam viri stulti, Et ecce totum repleverant urticae; operuerant superficiem e
Abbreviated transcription (Latin):
Uautẽ d̾s noster suains &e ue¬
rus es & patiens: & in miscd̾ia
disponens omnia. Et enim si pec¬
cauerimꝰ tui sumꝰ.: scientes mag¬
nitudinẽ tuam. Et si ñ peccaueri¬
mus: scimꝰ qm̃ apud te sumꝰ com¬
putati. Nosse enim te: consũmata
iusticia ẽ. & scire iusticiam & uir¬
tutem tuam: radix ẽ immortali¬
tatis.¬

Expanded text:
autem Deus noster suavis et verus es patiens et misericordia disponens omnia etenim si peccaverimus tui sumus scientes magnitudinem tuam et si non peccaverimus scimus quoniam apud te sumus conputati nosse enim te consummata iustitia est et scire iustitiam et virtutem tuam radix est inmortalitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ad singulos dies feriatos
dñi saluatoris nr̃i filii dei
ꝑtineant sequestratim exposuimꝰ:
qui in natale dñi. uel qui ad scãm
epyphaniam id est ad baptismum
rectionis ipsius dñi nr̃i redemptoriᷤᷤ.
qui in ascensione eus incȩlis. qui
pio mundi usq in finẽ huius scħ
sibi congregat seu regnaturos in
minũ deprecandum letania. uel qͥ
penitentib psalli debent. qui etiã
in natale scõꝵ dici debent. Ceteros
uero psalmos inuenies: qui quo die
legendus est. Om̃s tamen psalmi
cotidie in toto anno ꝑ ordinẽ psal¬
li possunt: scłm consuetudinem ec¬
clesiarum & monasterioꝵ. Sane
qui legis: considera quia unus psal¬
mus ad multos dies scõs ꝑtinet.
Osalmi ideo multipliciter iterant᷑
ꝑ singłos dies. Nam est psalmꝰ: qui
ubiq psalli potest. Alii iterũ sunt:
fuerit. utrum religiose an laice de
psalmo quinta feria ante passio¬
nem. aut qui in ipsa passione dñi
dicantur. aut qui in natale scõꝵ

Expanded text:
ad singulos dies feriatos Domini Salvatoris nostri Filii Dei pertineant, sequestratim exposuimus. Qui ad Natalem, qui ad sanctam Epiphaniam, id est, ad baptismum rectionis ipsius Domini nostri Redemptoris: et qui in Ascensione ejus in coelos: qui pio mundi usque ad finem hujus saeculi, sibi congregat secum conregnaturos in minum Deum deprecandum in litania: vel quia poenitentibus psalli debeant: qui etiam in natali sanctorum dici debent. Caeteros vero psalmos invenies qui quotidie legendi sunt. III. Omnes tamen psalmi quotidie in toto anno per ordinem psalli possunt, secundum consuetudinem Ecclesiarum et monasteriorum. Sane qui legis, considera, quia unus psalmus ad multos dies sanctos pertinet: et psalmi Deo multipliciter iterantur per singulos dies. Nam est psalmus qui ubique psalli potest. Alii iterum sunt, nae fieret, utrum religiosae, an laicae. De psalmis qui quinta feria ante passionem, aut qui in ipsa passione Domini dicuntur: atque in natales sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
Et quamuis dauid om̃s psalmos
ti esse ñ uidentur: apud hebreos ꝓ
uno psalmo habentur. Nam ꝑ titu¬
lum intelligitur unius cuiꝰq psal¬
mi intellectus. Quid est titulus:
mo ingreditur nisi ꝑ clauem. hoc

Expanded text:
 Quamvis David omnes psalmos ti esse non videntur apud Hebraeos, pro uno psalmo habentur. Nam per titulum intelligitur uniuscujusque psalmi intellectus. Quid est titulus, on ingreditur nisi per clavem, ita
Abbreviated transcription (Latin):
Apiens in uerbis ꝓducet se
ipsum: & homo prudens
placebit magnatis. Qui oꝑat᷑
terram suam: inaltabit aceruũ
frugum: &e qui oꝑatur iusticiã:
ipse exaltabitur. Qui uero pla¬
cet magnatis: effugiet iniquita¬
tem. xenia &e dona: excecant ocu¬
los iudicum. & qͣsi mutus in ore:
auertit correptiones eoꝵ. Sapien¬
tia absconsa & thesaurus mui¬
sus: que utilitas in utrisq: Meli

Expanded text:
apiens in verbis producet se ipsum et homo prudens placebit magnatis qui operatur terram suam inaltabit acervum fructuum et qui operatur iustitiam ipse exaltabitur qui vero placet magnatis effugiet iniquitatem xenia et dona excaecant oculos iudicum et quasi mutus in ore avertit correptiones eorum sapientia absconsa et thesaurus invisus quae utilitas in utrisque meli
Abbreviated transcription (Latin):
Ascendisti in altum. cepisti captuuita¬
tem: accepisti dona in hominibus
tenim ñ credentes: in habitare do¬
minum deum.
Benedictus dñs die cotidie: prospe¬
rum iter faciet nobis d̾s salutari¬
eus noster ds saluos : faciendi:
& dñi dñi exitus mortis.
Ueruntamen d̾s confringet capita

Expanded text:
sti in altum, cepisti captivitatem, accepisti dona in hominibus. Etenim non credentes inhabitare Dominum Deum. Benedictus Dominus die quotidie, prosperum iter faciet nobis Deus salutariDeus noster, Deus salvos faciendi; et Domini Domini exitus mortis. Verumtamen Deus confring
Abbreviated transcription (Latin):
lias ꝓpħa suscitauit. matre post ea
dicente ad eum. nunc cognoui quia
uir dei estu: ce uerbum dei in ore tuo
ipsum puerum sic uocauit amati
Amati enim in nr̃a lingua ueritatẽ
sonat: ex eo quod uerum helias lo¬
cutus est. Ille qui suscitatus est: filiͦ

Expanded text:
 suscitavit, matre postea dicente ad eum: Nunc cognovi quia vir Dei es tu: et verbum Dei in ore tuo ipsum puerum sic vocatum. Amathi enim in nostra lingua veritatem sonat: et ex eo quod verum Elias locutus est, ille qui suscitatus est, filius esse
Abbreviated transcription (Latin):
& filius hominis uermis:
espondens autẽ iob: dixit. Cuiꝰ
adiutor es: Nunquid inbecillis:¬
& sustentas brachium eius qui non
est fortis: Cui dedisti consilium. for¬
sitan ill qui ñ habet sapientiã: &
prudentiam tuam ostendisti pluri¬
mam. Aut quem docere uoluisti:
Nonne eum qui fecit spiramentum:
Ecce gigantes gemunt sub aquis:
& qui habitant cum eis. Audus est
inferus coram illo: & nullum est oꝑi¬
mentum ꝑditioni. Qui extendit aqͥ¬
lonem suꝑ uacuum: & appendit ter¬
ram suꝑ nichili. Qui ligat aquas
in nubib suis: ut non erumpant
pariter deorsum. Qui tenet uultum
solii sui: & expandit suꝑ illud nebu¬
lam suam: Terminum circum dedit
aquis: usꝙ: dum finiant᷑ lux &e tene¬
brȩ. Columpnȩ celi contremiscunt:
& pauent ad nutum eiꝰ. In fortitudi¬
ne illius repente maria congregata
sunt: & prudentia eius ꝑcussit suꝑ¬
bum. Sp̃s eius ornauit cȩlos: & ob¬
stetricante manu eiꝰ. eductus est co¬

Expanded text:
et filius hominis vermis et filius hominis vermis respondens autem Iob dixit cuius adiutor es numquid inbecilli et sustentas brachium eius qest fortis? Cui dedisti consilium? Forsitan illi qui non habet sapientiam, et prudentiam tuam ostendisti plurimam? Aut quem docere volunonne eum qui fecit spiramen tuum ecce gigantes gemunt sub aquis et qui habitant cum eis nudus est inferus coram illo et nullum est operimentum perditioni qui extendit aquilonem super vacuum et adpendit terram super nihili qui ligat aquas in nubibus suis ut non erumpant pariter deorsum qui tenet vultum solii sui et expandit super illud nebulam suam terminum circumdedit aquis usque dum finiantur lux et tenebrae columnae caeli contremescunt et pavent ad nutum eius in fortitudine illius repa eius percussit superbum spiritus eius ornavit caelos et obsetricante manu eius eductus est co
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum illius: obliuiscatur eiꝰ mi¬
sericordia. Dulcedo illius: uermes.
ñ sit in recordatione: sed conterat᷑
quasi lignum infructuosum. Pauit
enim sterilem: & que ñ parit. & ui¬
duȩ bene ñ fecit. Detraxit fortes in
fortitudine sua: & cum steterit: ñ
credet uitȩ suȩ. Dedit ei d̾s locũ pe¬
nitentiȩ: & ille abutitur eo in suꝑbi¬
am. Oculi autẽ eius sicut in uiis il¬
lius: & eleuati sunt ad modicum
summitates spicarum conterentur
Quod si ñ est ita: quis me potest ar¬
guere esse mentitũ: & ponere ante
dm̃ uerba mea:
Espondens autẽ baldad suiteᷤ
dixit. Potestas & terror apud
eum est: qui facit concordiam in sub¬
limib suis. Nunquid est numerus
militum eius: & suꝑ quem ñ fulget
lumen illius: Nunquid iustificari
potest homo comparatus deo. aut
apparere mundus natus ex mulie¬
re: Ecce etiam luna ñ splendet: ce
stellȩ ñ sunt mundȩ in conspectu
eius: quantomagis homo putredo.

Expanded text:
peccatum illius. Obliviscatur ejus mipeccatum illius. Obliviscatur ejus misericordia: dulcedo illius vermes: Non sit in recordatione, sed conteratur quasi lignum infrenim sterilem et quae non parit et viduae bene non fecit detraxit fortes in fortitudine sua et cum steterit non credet vitae suae dedit ei Deus locum paenitentiae et ille abutitur eo in superbiam oculi autem eius sunt in viis illius elevati sunt ad modicum summitates spicarum conterentur quod si non est ita quis me potest arguere esse mentitum et ponere ante Deum verba mea respondens autem Baldad Suites dixit potestas et terror apud eum est qui facit concordiam in sublimibus suis numquid est numerus militum eius et super quem non surget lumen illius numquid iustificari potest homo conparatus Deo aut apparere mundus natus de muliere ecce etiam luna non splendet et stellae non sunt mundae in conspectu eius quanto magis homo putredo
Abbreviated transcription (Latin):
uimfecerunt depredantes pupilloᷤ.
& uulgus pauperum spoliauer̃t.
Nudis & incedentib absꝙ uestitu:
& esurientib tulerunt spicas. Inter
aceruos eoꝵ meridiati sunt: qui cal¬
catis torcularib sitiunt. De ciuita¬
tib fecerunt uiros gemere: & ani¬
mȩ uulneratoꝵ clamabunt: & d̾s
runt rebelles luminis. nescierunt
uias eius: nec reuersi sunt ꝑ semi¬
tas illius. Mane pͥmo cum surgit
homicida interficit egenum & pau¬
perem: ꝑ noctem uero erit quas:
fur. Oculus adulteri: obseruat ca¬
liginem dicens. Non me uidebit ocu¬
lus: & oꝑiet uultum suum. Per fo¬
dit in denebris domos. sicut indie
condixerant sibi: & ignorauerunt
lucem. Si subito apparuerit auro¬
ra: arbitrantur umbram mortis:
& sic in tenebris quasi in luce am¬
bulant: leuis est suꝑ faciem aquȩ
Maledicta sit pars eius in terra:
nec ambulet per uiam uinearũ.
Ad nimium calorem: transeat ab
aquis niuium: & usq ad inferos

Expanded text:
Vim fecerunt depraedantes pupillos, Vim fecerunt depraedantes pupillos, et vulgum pauperum spoliaverunt. Nudis et incedentibus absque vestitu et esurientibus tulerunt spicas. Inter acervos eorum meridiati sunt, qui, calcatis torcularibus, sitiunt. De civitatibus fecerunt viros gemere, et anima vulneratorum clamavit, et Deus runt rebelles luminis nescierunt vias eius nec reversi sunt per semitas illius mane primo consurgit homicida interficit egenum et pauperem per noctem vero erit quasi fur. Oculus adulteri observat caliginem, dicens: Non me videbit oculus: et operiet vultum suum. Perfodit in tenebris domos, sicut in die condixerant sibi, et ignoraverunt lucem. Si subito apparuerit aurora, arbitrantur umbram mortis: et sic in tenebris quasi in luce ambulant. Levis est super faciem aquae: maledicta sit pars ejus in terra, nec ambulet per viam vinearum. Ad nimium calorem transeat ab aquis nivium, et usque ad inferos
Abbreviated transcription (Latin):
si: & in sinu meo abscondi uerba ori
eius. Ipse enim solus est: & nemo auer¬
tere potest cogitationem eius. & ani¬
ma eius quodcumq uoluit hoc fecit
Cum expleuerit in me uoluntatem
suam: & alia multa similia presto
sunt ei. Et idcirco a facie eius turba¬
tus sum: & considerans eum timore
perii ꝓpter imminentes tenebras:
nec faciem meam operuit caligo.
dita tempora: qui autẽ nouerunt
minos transtulerunt: diripuerus
greges: &e pauerunt eos. Asinum
pupilloꝵ abegerunt: & abstulert̃
ꝓ pignore bouem uiduȩ. Subuer¬
terunt pauperum uiam: & oppres¬
serunt pariter mansuetos terrȩ.
Alii quasi onagri in deserto egredi¬
untur ad opus suum: uigilantes q¬
ad predam preparant panem libe¬
ris. agrum non suum demetunt: &
uineam eius quem ui oppresserint
uindemiant. Nudos dimittunt ho¬
mines indumenta tollentes. quib
non est oꝑimentũ in frigore. quos
imbres montiũ rigant. & ñ haben¬
tes uelamen: amplexantur lapides.

Expanded text:
si, et in sinu meo abscondi verba oris si, et in sinu meo abscondi verba oris ejus. Ipse enim solus est, nemo avertere potest cogitationem ejus: et anima ejus quodcumque voluit, fecit. Cum expleverit in me voluntatem suam, et alia multa similia praesto sunt ei. Et idcirco a facie ejus turbatus sum, et considerans eum, timoreperii propter imminentes tenebras, nec faciem meam operuit caligo. dita tempora: qui autem noverunt minos transtulerunt, diripuerunt greges, et paverunt eos. Asinum pupillorum abegerunt, et abstulerunt pro pignore bovem viduae. Subverterunt pauperum viam, et oppresserunt pariter mansuetos terrae. Alii quasi onagri in deserto egrediuntur ad opus suum: vigilantes ad praedam, praeparant panem liberis. Agrum non suum demetunt: et vineam ejus, quem vi oppresserint, vindemiant. Nudos dimittunt homines, indumenta tollentes, quibus non est operimentum in frigore. Quos imbres montium rigant: et non habentes velamen, amplexantur lapides.
Abbreviated transcription (Latin):
suos: ipse saluabitur. Saluabitur
innocens: saluabitur autẽ mundi¬
cia manuum suarum.
Despondens autẽ iob ait. Nunc
quoꝙ in amaritudine est ser¬
mo meus: && manus plagȩ meȩ ag¬
grauata est suꝑ gemitum meum.
Quis michi tribuat ut cognoscam
& inueniam illum: &e ueniam usq
ad solium eius: Ponam coram eo
iudicium: &e os meum replebo incre¬
pationib. ut sciam uerba quȩ michi
respondeat: & intelligam quid lo¬
quatur michi. Nolo multa fortitu¬
dine contendat mecũ: nec magnitu¬
dinis suȩ mole me premat. Propo¬
net equitatem contra me: & preue¬
niet ad uictoriam iudiciũ meum.
Si ad orientẽ iero: non apparet: &
si ad occidentẽ. non intelligam eũ.
Si ad sinistram: quid agat ñ appre¬
hendam eum: si me uertam ad dex¬
teram: non uidebo illum. Ipse uero
scit uiam meam: & ꝓbabit me qͣs:
aurum quod ꝑ ignem transit. Uesti¬
eius custodiui & non declinaui ex
ea. Amandatis labioꝵ eius ñ reces¬

Expanded text:
suos ipse salvabitur salvabitur suos ipse salvabitur salvabitur innocens salvabitur autem munditia manuum suarum respondens autem Iob dixit nunc quoque in amaritudine est sermo meus et manus plagae meae adgravata est super gemitum meum quis mihi tribuat ut cognoscam et inveniam illum et veniam usque ad solium eius ponam coram eo iudicium et os meum replebo increpationibus ut sciam verba quae mihi respondeat et intellegam quid loquatur mihi nolo multa fortitudine contendat mecum nec magnitudinis suae mole me premat proponat aequitatem contra me et perveniat ad victoriam iudicium meum si ad orientem si ad occidentem, non intelligam eum; si ad sinistram, quid agam? Non apprehendam eum. Si me vertam ad dexteram, non videbo illum. Ipse vero scit viam meam, et probabit me quasi aurum, quod per ignem transit. » Erdeclinavi ex ea. A mandatis labiorum ejus non reces
Abbreviated transcription (Latin):
uius subuertit fundamentũ eoꝵ
qui dicebant deo. recede a nobis: &
quasi nichil possit facere omnipo¬
tens estimabant eum. cum ille im
plesset domus eoꝵ bonis. quoꝵ sen¬
tentia longe sit a me. Uidebunt iu¬
sti & letabuntur: & innocens sub¬
sannabit eos. Nonne succisa est e¬
rectio eoꝵ: & reliquias coꝵ deuora¬
bit ignis: Ad quiesce igitur ei: &
habeto pacem: & ꝑ hȩc habebis
fructus optimos. Suscipe ex ore
illius legem: & pone sermones qꝰ
in corde tuo. Sireuersus fueris ad
ommipotentem: edificaberis: & lon¬
ge facies iniquitatẽ a tabernaculo
tuo. Dabit pro terra silicem: & pro
silice: torrentes aureos: eritq om¬
mpotens contra hostes tuos. & ar¬
gentum coaceruabitur tibi. tunc
suꝑ ommipotentẽ deliciis afflues.
& eleuabis ad dm̃ faciem tuam. Ro¬
gabis eum & exaudiet te: & uota
tua reddes. Decernes rem & ueniet
tibi: & in uiis tuis splendebit lum̃.
Qui enim humiliatus fuerit: erit
ingła: & qui inclinauerit oculos

Expanded text:
vius subvertit fundamentum eorum: vius subvertit fundamentum eorum: Qui dicebant Deo: Recede a nobis: et quasi nihil posset facere Omnipotens, aestiplesset domos eorum bonis: quorum sententia procul sit a me. Videbunt justi & laetabuntur, & innocens subsannabit eos nonne succisa est erectio eorum et reliquias eorum devoravit ignis adquiesce igitur ei et habeto pacem et per haec habebis fructus optimos suscipe ex ore illius legem et pone sermonin corde tuo, Si reversus fueris ad Omnipotentem, aedificaberis, et longe facies iniquitatem a tabernaculo tuo. Dabit pro terra silicem, et pro silice torrentes aureos. Eritque Omnipotens contra hostes tuos, et argentum coacervabitur tibi. Tunc super Omnipotentem deliciis afflues, et elevabis ad Deum faciem tuam. Rogabis eum, et exaudiet te, et vota tua reddes. Decernes rem, et eveniet tibi et in viis tuis splendebit lumen qui enim humiliatus fuerit erit in gloria et qui inclinaverit oculos
Abbreviated transcription (Latin):
fers si immaculata fuerit uita tua:
Nunquid timens te arguet te. & ue¬
niet tecum in iudicium: Et ñ ꝓpter
maliciam tuam plurimam: & infi¬
nitas iniquitates tuas. Abstulisti
enim pignus fratrum tuoꝵ sine cau¬
sa: & nudos expoliasti uestib. Aqͣm
lasso ñ dedisti: & esurienti subtraxi¬
sti panem. In fortitudine brachii
tui possidebas terram: & potentissi¬
mus obtinebas eam. Uiduas dimi¬
sisti uacuas: & lacertos pupilloꝵ
comminuisti. Propterea circumdatꝰ
es laqueis: & conturbat te formido
subitanea: & putabas te tenebras
ñ unsurum: & impetu aquarũ in¬
undantium ñ oppressum iri. An co¬
gitas qd̃ d̾s excelsior celo sit: & suꝑ
stellarum uerticẽ sublimetur: Et
dicis. quid enim nouit ds & quasi
ꝑ caliginem iudicat: nubes latibu¬
lum eius nec nr̃a considerat. & cir¬
ca cardines cęli ꝑambulat. Nunqͥd¬
semitam seculoꝵ custodire cupis. qͣm
calcauerunt uiri iniqui qui subla¬
ti sunt ante tempus suum: Et flu¬

Expanded text:
fers, si immaculatae fuerint viae tuae. fers, si immaculatae fuerint viae tuae. Numquid timens te arguet te, et veniet tecum in judicium, Et non propter malitiam tuam plurimam, et infinitas iniquitates tuas? Abstulisti enim pignus fratrum tuorum sine causa, et nudos exspoliasti vestibus. Aquam lasso non dedisti, et esurienti subtraxisti panem. In fortitudine brachii tui possidebas terram, et potentissimus obtinebas eam. Viduas dimisisti vacuas, et lacertos pupillorum comminuisti. Propterea circumdatus es laqueis et conturbat te formido subita et putabas te tenebras non visurum et impetu aquarum inundantium non oppressurum an cogitas quod Deus excelsior caelo et super stellarum vertices sublimetur et dicis quid enim novit Deus et quasi per caliginem iudicat nubes latibulum eius nec nostra considerat et circa cardines caeli semitam saeculorum custodire cupis, quam calcaverunt viri iniqui, qui sublati sunt ante tempus suum, et flu