comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficome tpm̃. Item quemo quomͦ pat cum tradi¬
dit si ipõ sẽ tididit. Utrũ ꝙ legitut. Ccodote¬
spondebit si sane sapit. quia uoluntas patris
ao filĩ ua ẽ ꝙ inscꝑabilit oꝑatio. Sic gͦintelli¬
gat illam ĩ catnationem. m natinitatem. in qͣ

Expanded text:
fico meipsum. Item quaero: Quomodo Pater eum tradidit, si ipse se tradidit? Utrumque enim legitur, credo respondebit, si probe sapit, quia una voluntas est Patris, et Filii, et inseparabilis operatio. Sic igitur intelligat, illam incarnationem et
Abbreviated transcription (Latin):
si quemadmodũ interpellat .i. int̾ so co illoᷤ
deum iudicem uocat adu̾sm istł dicens.
Ionii ꝓphas tuos occidetunt. hoc sub ie¬
zabel factum ẽ. Et
altaria tua suffode¬
lictussum solus in
culta diuino. co que¬
runt animam tacam.

Expanded text:
illos Deum judicem vocat, adversum Israel, dicens: Domine, prophetas tuos occiderunt; hoc sub zabel factum est, et altaria tua suffodelictus sum solus in cultu divino, et qurunt animam meam,
Abbreviated transcription (Latin):
Post tract. mĩ
legis cofideico
naturã iudui¬
ci ppłi cogentilis ad¬
bonam uitã agendam
horcatur. Hucusq cnĩ
ue alt adu̾sus alt̾m su¬
ꝑbiret monuit. Hinic¬
Emoralis ãmanicio qͣm
monct. ut alt̃ de alt̃ĩeᷤ¬
ntilitate labant. ¶l. d¬

Expanded text:
Post tractatum legis et fidei et naturam Judaici populi et gentilis adbonam vitam agendam hortatur. Hucusque ne alter adversus alterum superbiret monuit. Hincmoralis admonitio, qua monet ut alter de altetilitate lab
Abbreviated transcription (Latin):
ipẽsꝰ acctũ mobtult¬
tũt sic fiat illis ipsa.¬
miquitas laqicens u
tionem. lit ces teneat.
ꝙ in. scandaluũ a in

Expanded text:
ipsos acetum mihi obtulerunt, sic fiat illis, ipsaiquitas laqueus, ut tionem, ut eos teneat; et in scandalum et in
Abbreviated transcription (Latin):
pls corinthiie quoꝵ qui¬
& si primo ꝯtͥstati postea
tñ emendati fui̾nt. & mł¬
ta ꝓ nomine xͥ passi. aliqͥ

Expanded text:
s Corinthiis, quorum quietsi primo contristati, postea tamen emendati fuerant, et multa pro nomine Christi passi. Aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgnĩm. Corꝑedico
tum s fiet ĩ mortale
in futo. si ñ reguet
net pectm in corꝑe.
ꝑhoc mortali inecnũ¬

Expanded text:
tiam. Corpore dico tum; sed fiet immortale in futuro, si non regnet net peccatum in corpore hoc mortali, in
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ut subueniat. castigando: gͦ gau¬
tis. ⁊ ħ adeo necessariũ uob̃ ẽ qͦditerũ
dico gaudete indño. ñ ut q̃dam alia
semel. Et ideo hoc fa¬
cite. qͥa hȩc ẽ modesti¬
a. ⁊ rectus modus. ut
in domino sit omne
gaudium. & hec mo¬
destia sit uestra . ꝑ

Expanded text:
nobis ut subveniat castigando. Ergo gaunobis ut subveniat castigando. Ergo gauiterum dico; gaudete in Domino, non ut quaedam alia semel. Ideo hoc facite, quia haec est modestia, et rectus modus ut in Domino sit omne gaudium. Et haec modestia sit vestra, et
Abbreviated transcription (Latin):
sensꝰ. Nolite o phylippenses gͣuit̃ fer¬
re. qͦd om̃s uos in epła mea singillatĩ
ñ nominaui. qͥa & si i ea ñ estis scͥpti.
in libro tñ uitȩ continemini. Gaude
rat. ut se meis uera affectiõe gaude
dete ñ adhorã s semꝑ. ñ in scło. s in
culo. gaude. ⁊ in dño. Amicꝰ enĩ huius
mundi: immicꝰ di reputabit᷑. Alultũ
int se hȩc duo geña gaudioꝵ differ̃t.¬
st̾q om̃ino contͣria. nec simul ieodẽ
ẽẽ posst̃ e yincat᷑ gaudiũ in dño: do¬
nec finiat᷑ gaudiũ in scło. Itt̾o semꝑ
augeat᷑ h semꝑ minuat᷑. donec finia¬
leticia ẽ impunita neqͥtia. scił. luxu¬
riari in spectacłis. nugari. ebͥositate
ingͣgitari. t᷑pitudine fetere. ⁊ nichma¬
nͨ castigari fame. uł belli timore. uel
morbo. uł aliqͣ adu̾sitate. s oĩa inrerũ
habundantia. in pace carnis. in secriri¬
tate malȩ m̃tis agere. Ecce gaudiũ se
cogat᷑ mextremis gehennȩ dãpnare.
m flagello dignat᷑ castigare. Bonũ est

Expanded text:
sensus, nolite, o Philippenses, graviter ferre quod omnes vos in Epistola singulatim non nominavi, quia etsi in ea non estis scripti, in libro tamen vitae continemini. Gaudetrat ut se in eis vera affectione gaudere dete, non ad horam, sed semper, non in saeculo, sed in culo gaudere et in Domino. Amicus enim hujus mundi, inimicus Dei reputabitur. Multum inter se hsuntque omnino contraria, nec simul in eodem esse possunt. Vincat ergo gaudium in Domino, donec finiatur gaudium in saeculo. Illud semper augeatur, hoc semper minuatur, donec finialaetitia est impunita nequitia, scilicet luxuriari, in spectaculis nugari; ebriositate ingurgitari, turpitudine fetere, nihil mac castigari fame, vel belli timore, vel morbo, vel aliqua adversitate; sed omnia in rerum abundantia, in pace carnis, in securitate mentis malae agere. Ecce gaudium saecogatur in extremo gehennae damnare, modo flagello dignatur castigare: bonum est
Abbreviated transcription (Latin):
ferant do. & de his consulant. ⁊ qͦd deo iu
obtuli d̾o. Ad̾ om̃ia qͥppe scienda sufficit do.
sua ꝑfectio. łabet tñ nuntios .i. angłos.
ũ qͥ ei q̃ nescit annuntient. ñ enĩ st̃ ulla
ñtiare. ñ ut ipse ab eis discat. s ut ab
illo ipsi ꝑ uerbũ eiꝰ sñ corꝑali sono ñti¬
ent etiã qͦd uoluerit ab eo missi ad qͦs uo¬
luerit totũ ab illo ꝑ illd̾ uerbũ eiꝰ aud¬
entes .i. in eiꝰ u̾itate inuenientes. qͥds fa¬

Expanded text:
ferant Deo, et de his consulatur, et quod Deo jubobtuli Deo . Ad omnia quippe scienda sufficit Deo sua perfectio. Habet tamen nuntios, id est angelos, non qui ei quod nescit annuntient; non enim sunt ullnuntiare, non ut ipse ab eis discat, sed ut ab illo ipsi per verbum ejus sine corporali sono nuntient etiam quod voluerit ab eo missi ad quos voluerit, totum ab illo, per illud verbum ejus audientes, id est in ejus veritate invenientes q
Abbreviated transcription (Latin):
zechiel ad̾iudeos sui tẽporis hec dice¬
bat. nom̃ dĩ blasphemat᷑ ꝑ uos inter
gentes. qͥa oli̾m gentes ñ animadu̾te¬
bant iudeoss tͣditos ꝓ noxiis suis. s
ydolis suis dabant głam de uictoria.¬

Expanded text:
zechiel ad Judaeos sui temporis hoc dicebat: Nomen Dei blasphematur per vos inter gentes , quia olim gentes non animadvertebant Judaeos sibi traditos pro noxis suis, sed idolis suis dabant gloriam de victoria
Abbreviated transcription (Latin):
onis enĩ uerbũ hoc ẽ. in genesi. scd̃m
hoc tempꝰ scił. eodẽ die reuoluto an¬
no ueniã ad te. o abrahã: & hoc efficiã
qͦd erit filiꝰ sare .i. qͦd sara habebit fi¬
lũ. N solũ autẽ illa scił sara habu¬
it ꝓmissionẽ. s & rebecca habuit ꝓ¬
missionẽ. hñs scił. duos filios ex imo
doncubitu. ysaac. Hoc dicit ne uide
rent᷑ m̃ita parentũ differentia ẽẽ ingen̾atis.
ñ enĩ potest tc̃ dici genitꝰ esau. qñ parentes¬
erant mali. & tc̃ genit᷑ iacob. qñ parentes e¬
rant boni. Ysaac dico patͥs .i. institutoris nr̃i¬

Expanded text:
onis enim verbum hoc est, in Genesi. Secundum hoc tempus, scilicet eodem die revoluto anno, veniam ad te, o Abraham, et hoc efficiam quod, erit filius Sarae, id est quod Sara habebit filium. Non solum autem illa, scilicet Sara, habuit promissionem, sed etiam Rebecca habuit promissionem, habens scilicet duos filios, ex uno concubitu Isaac; hoc generatis. Non enim potest dici tunc genitus Esau, quando parentes mali, et tunc genitus Jacob quando parentes erant boni. Isaac dico, patris, id est institutoris, n
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ st̃ sem̃ abrabe. om̃s st̃ filii abrahe.
Hec ñ mutant᷑ S illi sc̃ fllii abrahe.
qͥ st̃ similes ysaac. qͥa ita dicit scͥpt᷑a
ingenesi. in ysaac uocabit᷑ tͥ semen¬
o abrahã .i. in semine reputabunt᷑
ẽ q̃ ẽ mat̾ nr̃a. filii uͦ carnis st̃ terrena
iherłm q̃ seruit cũ filiis suis. ⁊ sic̃ ysaac

Expanded text:
en Abrahae, omnes filii Abrahae sunt. Haec non mutantur. Sed illi sunt filii Abrahae qui sunt similes Isaac, quia ita dicit Scriptura in Genesi, in Isaac vocabitur tibi semen, id est in semine reputabunture est mater nostra. Filii carnis sunt terrenae Jerusalem, quae servit cum filiis suis. Sicut Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
& si corã hominib. om̃is ens caro .i. hõ car
ñ qͥa iusti erant. s ut iustificarent᷑. uene¬
ĩt ad gr̃am fidei. Destruit᷑ aũ ħ suꝑbia glo¬
riantiũ de oꝑib legis. ne gr̃a dĩ uideret᷑
ñ necessaria. s etiã oꝑa legis iustificare
ge instituta & t̾minata sunt. ut erant
cerimonialia. & figͣatiua. quȩ numꝗͣ
ualuer̃t conscientiã mundare. & si cũ
caritate & deuotioẽ fierent. Si uͦ q̃ritur.¬
qͣre illa facta ĩ caritate ñ iustificarent.
sic̃ nc̃ bona oꝑa q̃ facimꝰ ĩ caritate iusti¬
ficant. respondemꝰ qͥa illa instituta ñ fii¬
ert̃ in iustificationẽ. s in fut᷑oꝵ signifi¬
cationẽ. et pecc̃i. & infirmitatis ostensi¬

Expanded text:
carnusti erant, sed ut justificarentur, venerunt ad gratiam fidei. Destruitur autem hic superbia gloriantium de operibus legis, ne gratia fidei videretur non necessaria, sed etiam opera legis justificare ge instituta et terminata sunt, ut erant caeremonialia et figurativa, quae nunquam valuerunt conscientiam mundare, etiamsi cum charitate et devotioquare illa facta in charitate non justificarent, sicut nunc opera bona quae facimus in charitate justificant, respondemus quia illa non fuerunt instituta in justificationem, sed in futurorum significationem, et pecc
Abbreviated transcription (Latin):
Ostendit iudeos añ grãm fuisse sub
& alio detorq̃rent ait. Seimꝰ. & cet̾a. Qiͣ
ut intelligent quȩ de eo scͥpta erant
in lege. & ꝓpħis. et psalmis. Non nũꝗͣ¬
uͦ psalmi uocant᷑ lex. sicut dñs ait. in
lege ur̃a scͥptum ẽ ego dixi dii estis. &¬
alib. ut impleat᷑ sermo qͥ in lege eoꝵ
scͥptus ẽ. qͥa odio habuer̃t me gratis.
gis intelligunt᷑ qͥa informant. Ut
q ostend̾et apłs ea quȩ suꝑiꝰ dixit
de psalmo ꝑtinere adiudeos. qͣ suꝑbia
confrin

Expanded text:
Ostendit Judaeos ante gratiam fuisse sub  alio detorquerent, ait: Scimus, etc. Quasi ut intelligerent de eo quae scripta erant in lege et prophetis et psalmis . Nonnunquam psalmi lex vocantur. Sicut Dominus ait: In lege vestra scriptum est. Ego dixi: Dii estis alibi, Ut impleatur sermo qui in lege eorum scriptus est: Quia odio habuerunt me gratis .gis intelliguntur, quia informant. Ut ergo ostenderet Apostolus ea quae superius dixit de psalmo pertinere ad Judaeos, quorum superbia confrin
Abbreviated transcription (Latin):
dicam. qͥ comedunt ydolothita ñ tam̃ di¬
co ñ licitos ẽẽ hos cibos. qͥa om̃ia mͥlicent.
de his dicit quȩ ad escam ꝑtinent s ñ oĩa
expediunt .i. adiuuant me in cursu. s ma¬
gis impediunt. Dem̃ ałr ide infringit chi¬
cens. Om̃ĩa mͥ licent potestate lib̾i arbitrii:
& doctna legis naturalis. Om̃ia enĩ scłm¬

Expanded text:
dicam qui comedunt idolothyta, non tamen dico illicitos esse hos cibos, quia omnia mihi licent.De his dicit quae ad escam pertinent, sed non omnia expediunt, id est adjuvant me in cursu, sed magis impediunt. Deinde idem aliter infringit dicens: Omnia mihi licent. Potestate liberi arbitrii et doctrina legis naturalis. Ambrosius
Abbreviated transcription (Latin):
roem pꝰmutata. ⁊ om̃s siue celi aeri. siue ter¬
ra uet̾ascent ut uestim̃tii .i. sicut humana
corꝑa longeuitate uet̾ascunt. corpꝰ eni bu
caro humana. q̃ tam̃ in meliꝰ ĩmutabit᷑ si¬
cut celi meliorẽ formã recipient. & mutabis
eos sciłꝰ. celos uelut amictũ. ꝑ ħ significat
nnitationẽ cȩli. Uñ ioħes in apocalypsi. ui¬
mictui cõꝑat: qͥa terrã cingunt. Eam faci¬
le enĩ mutat ds celos. sicut amnctꝰ extend̾r
& plicat᷑: & pꝰ mutationẽ sic maneb̾t celi.
nñ subdit. & mutabunt᷑.i. mutata sic ꝑma

Expanded text:
post mutata. Et omnes, sive coeli aerii, sive terra, veterascent ut vestimentum, id est sicut humana corpora longaevitate veterascunt. Corpus enim hcaro humana quae tamen in melius immutabitur, sic coeli meliorem formam recipient. Et mutabis eos, scilicet coelos, velut amictum; per hoc significat mutationem coeli. Unde Joannes in Apocalypsi: Vimictui comparat, quia terram cingunt. Tam facile enim mutat Deus coelos, sicut amictus extenditur et plicatur; et post mutationem, sic manebunt coeli. Unde subdit: Et mutabuntur, id est mutata sic
Abbreviated transcription (Latin):
Et ẽ sensꝰ. Tu ñ mutaris nͦ deficis. qͦd adfiliũ
uictum ẽ. ac ꝑ ħ etiã d̾o filio conuenit dicere.
ego sũ qͥsũ. ⁊ itẽ ego dñs ⁊ ñ mutor. qͦd tu he¬
retice. iõ soli pat̾ assignasti. ut filiꝰ in sua su¬
bstantia. credetur eẽ mutabilis tanꝗͣ ita
susceꝑit hominẽ ut in hõmẽ uertet᷑. hanc
tantã blas phemiã ñ em̃dabis. nͥ credidis ĩ
assũptione hominis accessisse filio qͦd ñ erat.
& ñ decessisse. uł defecisse qͦd er̾at. Uł mystice
totũ pot̾ legi. & dirigunt᷑ uerba ad patrẽ.
um. & tu o oñe pater. a qͦunctꝰ ẽ filiꝰ. in pͥn¬
cipio .i. ꝑ filiũ tuũ. qͥ ẽ pͥncipiũ de pͥncipio.
scdm qͦd ipse ait in eugłio. Ego pͥncipiũ: qͥ
& loqͦr uobis. fundasti terrã.i. stabilisti ecc¬

Expanded text:
Et est sensus: Tu non mutaris nec deficis, quod ad Filium dictum est, ac per hoc etiam Deo Filio convenit dicere: Ego sum qui sum . Et item: Ego Dominus et non mutor . Quod tu, haeretice, ideo soli Patri assignasti ut Filius in substantia tua crederetur esse mutabilis, tanquam ita susceperit hominem ut in hominem verteretur. Hanc tantam blasphemiam non emendabis, nisi credideris in assumptione hominis accessisse Filio quod non erat, et non decessisse vel defecisse 235 quod erat. Vel mystice totum potest legi, et diriguntur verba ad Patrem, um, et tu, o Domine Pater, a quo unctus est Filius, in principio, id est per Filium tuum qui est principium de principio, secundum quod ipse ait in Evangelio: Ego principium qui et loquor vobis . Fundasti terram, id est stabilisti Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
h erat. scił. qͣntũ nos dilex̾it. & qͣles. Qnͣtũ ne des¬
ꝑaremꝰ. & ipsa desꝑatioẽ ñ auderemꝰ erigi in eum.
Quales. ne suꝑbiremꝰ. et suꝑbientes de m̾itis nr̃is
magis ab eo resiliremꝰ. & in nr̃a fortitudine ma¬
gis deficeremꝰ. Illd̾ ꝙͦ attendendũ ẽ. qͦd dicit nos
iustificatos in sangͥne xp̃i. & reconciliatos do.
tamꝗͣ ñ aliomͦ posset nos reconciliare. & iustifica¬
re nͥ ꝑ mortẽ. xp̃i. De qͦ dicimꝰ qͦd fuit & alius mod̾
possibilis deo. qͥ om̃ia potest. s nullus aliꝰ nr̃e
miseriȩ sanande fuit conuementior. Qͥd enĩ
ꝑatiõe lib̾at. qͣm qͦd tanti nos fecit ds̃. ut dĩ filiꝰ
iminutabilit̾ bonꝰ. in se manens qͦd erat. & a
nob̾ ꝓ nobis accipiens qͦd ñ erat. pret suȩ nat᷑e¬
detͥmentũ. dignat᷑ nr̃m inrre consortiũ. sñ ul¬
& c̃redentib dona sua sine ullis m̾itis nr̃is inide¬
bita largitate conferret: Qͥa. & ea quȩ dñr me¬

Expanded text:
 erat, scilicet quantum nos dilexerit, et quales: quantum, ne desperaremus, et ipsa desperatione non auderemus erigi in eum; quales, ne superbiremus et superbientes de meritis nostris magis ab illo resiliremus et in nostra fortitudine magis deficeremus. Illud quoque attendendum est quod dicit nos justificatos in sanguine Christi, et reconciliatos Deo, tanquam non alio modo posset nos reconciliare, et justificare nisi per mortem Christi, de quo dicimus, quod fuit et alius modus possibilis Deo, qui omnia potest, sed nullus alius nostrae miseriae sanandae fuit convenientior. Quid enim peratione liberat, quam quod tanti nos fecit Deus, ut Dei Filius immutabiliter bonus in se manens quod erat, et a nobis et pro nobis accipiens quod non erat, praeter nat dignatus nostrum inire consortium, sine ulet credentibus dona sua sine ullis meritis nostris indebita largitate conferret? Quia et ea quae dicuntur me
Abbreviated transcription (Latin):
reconciliati sumꝰ deo ꝑ mortẽ xp̃i. ñ sic ẽ intel¬
ligendũ .aͣ. ĩo nos reconciliau̾it ei xp̃c ut iam
inciꝑet amare qͦs oderat. sicut reconciliatur
inimicus inmico ut dem̃ sint amici. & se
inuicẽ diligant. qui añ se inuicẽ oderant. sed
Iã nos diligenti d̾o reconciliati sumꝰ. cũ qͦ ꝓpt̾
cebamꝰ adu̾sus eum. oꝑando iniqͥtatẽ. Sicut
enĩ ei dictum ẽ. odisti om̃s qͥ oꝑant᷑ iniquita¬
tẽ. ita & illd̃ ei dictũ ẽ. nichil odisti eoꝵ quȩ fe¬
cisti. ꝓ iñ miro & diuinomͦ etiã qñ nos od̾at
diligebat. Oderat enĩ nos quales ipse ñ fece¬
rat. & qͥa iniqͥtas nr̃a ñ penitus consũpserat
feceramꝰ. & amare qͦd fecerat. & hoc qͥdem ĩ oĩb

Expanded text:
i, non sic est intelligendum, quasi ideo nos reconciliaverit ei Christus, ut jam inciperet amare quos oderat, Aug. sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici, et se invicem diligant qui ante se invicem oderant: sed jam nos Deo diligenti reconciliati sumus, cum quo propter cebamus adversus eum, operando iniquitatem. Sicut enim ei dictum est: Odisti omnes qui operantur iniquitatem . Ita et illud ei dictum est: Nihil odisti eorum quae fecisti . Proinde miro et divino modo etiam quando nos oderat diligebat. Oderat enim nos quales ipse non fecerat, et quia iniquitas nostra non penitus consumpserat feceramus, et amare quod fecerat. Et hoc quidem intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
bitores fecer̃t. ꝑ m̃ita eoꝵ conseq̃nt᷑
qͦd ꝑ se ñ poter̃t mereri. ut tc̃ fiat eqͣ¬
litas. ñ qͥn differant in claritate scił.
qͥa idem om̃s habeb̾t. & om̃ib erit suf¬
ficientia. sicut scͥptũ ẽ de manna hꝰ¬

Expanded text:
bitores fecerunt, per merita eorum consequentur quod per se non potuerunt mereri; ut tunc fiat aequalitas, non quin differant in claritate, sed quia id omnes habebunt, et omnibus erit sufficientia; sicut scriptum est de manna
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s gͣ diuites facti sc̃ in pauꝑem
xp̃m credentes. nemo gͦ se contẽp¬
nat pauꝑ incella. diues in consci¬
entia. securior dormit ĩ t̾ra. ꝗͣ au¬
rodiues inpurp᷑a. N gͦ expaues¬
cascũ tua m̃dicitate ad illũ acce¬
dere. qͥ induit᷑ ẽ nr̃a pauꝑtate. uͥ
se pauꝑauit. nos ditauit. & mħ¬

Expanded text:
Omnes ergo divites facti sunt, in pauperem Christum credentes. Nemo ergo se contemnat pauper in cella, dives in conscientia. Securior dormit in terra, quam auro dives in purpura. Non ergo expavescas cum-tua mendicitate ad illum accedere qui indutus nostra paupertate, ubi se pauperavit, nos ditavit.
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃. Plus ẽ eñ utile facienti. qͣ
illi cui fit: uob̾ dico qͥ cepistis a
pͥmo anno .i. a p̃terito anno. ñ
solũ facere s etiã uelle. qͦd plusẽ
qͣm facere. Nc̃ uͦ & facto ꝑficite.
ut ñ solũ uelitis. s etiã oꝑe ꝑfici

Expanded text:
vobis. Plus est enim utile facienti quam illi cui fit. Vobis dico, qui coepistis a primo anno, id est a praeterito anno, non solum facere, sed etiam velle, quod plus est quam facere. Nunc vero et facto perficite, ut non solum velitis
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝓfundũ caritatis .i. possitis intellig̾e
occultũ dei iudiciũ eẽ. qͣre isti dat: illi ñ. De
ꝓfundo enĩ iudicioꝵ di. q̃ ꝑscrutari con
tũ ẽ a me. abyssus ẽ. & ꝓfundũ ẽ. Nẽ gͦ ip¬
sa caritas in bonis oꝑib exercet᷑ ad subue¬
mendũ aliis. ⁊ usq ad inimicos porrigit᷑.
⁊ hȩc latitudo ẽ. Nunc longanimitate ad¬
u̾sa tolerat ⁊ in eo qd̾ ueracit̾ tenuit ꝑseue¬
rat: & hec longitudo ẽ. ł ł oc aũ ꝓpt̃ adipis¬

Expanded text:
sit profundum charitatis, id est possitis intelligere sit profundum charitatis, id est possitis intelligere occultum judicium Dei esse, quare isti dat, illi non. De profundo enim judiciorum Dei quae perscrutari conttum est a me: abyssus, et profundum est. Nunc ergo ipsa charitas in bonis operibus exercetur ad subveniendum 169 aliis, et usque ad inimicos porrigitur; et haec latitudo est. Nunc longanimitate adversa tolerat; et in eo quod veraciter tenuit, perseverat: et haec longitudo est. Hoc aut
Abbreviated transcription (Latin):
cõmoda pͥuata sectant᷑. s in cõmune uͥ salus
om̃iũ ÷ consulunt. Qtd possitis cõprehendere:
Quȩ sit .i. qͣnta eẽ debet latitudo caritatis. q̃
debet usq ad inimicos extendi. ⁊ cũ hylarita¬
te bñ oꝑari. qͥa qͥ tͥstis dat: ꝑdit qͦd dat. Opꝰ
gͦ ẽ latitudine caritatis: ne ꝑeat qͥcqͥd boni
facis. S qͥa abundante miqͥtate refriges¬
cit multoꝵ caritas. opꝰ ẽ longitudine. unde
subdit ⁊ q̃ sit longitudo caritatis. hec ẽ ꝑ¬
seũandi longanimitas. ũ qͦdãm stando ꝑse¬
hec ÷ qͣ sursũ cor dirigit ᷑: ut ds in p̃miũ ex¬
pectetur. Nã si bñ oꝑaris etiã ad imimicoꝰ.
& hylarit̃ tͥbuis: habes latitudinẽ. & si r
his usq in finem ꝑ seueras: habes longitu
titudo erit nec longitudo. Nam habere
tis amare ipsũ adiutorẽ. ipsũ coronatorẽ.
postremo ipsũ p̃miũ deputare ñ aliud ab
ipso. qͣm ipsũ expectare. Si amas. gͣtis ama:
si uere amas. ipse sit merces quẽ amas.⁊ qͦd

Expanded text:
commoda privata sectantur, sed in commune ubi salus omnium est consultant. Quid possitis comprehendere? Quae sit, id est quanta esse debet latitudo charitatis, quae debet usque ad inimicos extendi, et cum hilaritate bene operari, quia qui tristis dat, perdit quod dat. Opus ergo est latitudine charitatis, ne pereat quidquid boni facis, sed quia abundante iniquitate refrigescit charitas, opus est longitudine. Unde subdit, et quae sit longitudo charitatis. Haec est perseverandi longanimitas, ubi quodammodo stando persee sursum cor dirigit, ut Deus in praemium exspectetur. Nam si bene operaris etiam ad inimicos et hilariter tribuis, habes latitudinem; et si in his usque in finem perseveras, habes longitudtitudo erit, nec longitudo. Nam altitudt gratis amare ipsum adjutorem, ipsum conatorem: postremo ipsum praemium deputare, non aliud ab ipso quam ipsum exspectare; si amas, gratis amas; si vere amas, ipse sit merces quem amas. Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs necesse ẽ sequi sp̃m. crucifixer̃c .i.
macerauer̃t carnẽ suam. pugnai¬
tes cũ uitiis oꝑum. & concupiscen
celebͣmꝰ. repm̃darũ carnaliũ uolup¬
tatũ crucẽ nobis faciamꝰ. In hac qui¬
dem cruoe. semꝑ in hac uita debet pes¬
dere xxp̃ianꝰ. ut sit fixus clauis .i. pre
retorquet. & se eis connum̾̃at. ꝑ ħ ostendens se

Expanded text:
esse est sequi spiritum, crucifixerunt, id est maceraverunt, carnem suam, pugnantes, cum vitiis operum, concupiscentcelebramus, reprimendarum carnalium voluptatum crucem nobis faciamus. In hac quidem cruce semper in hac vita debet pendere Christianus, ut sit fixus clavis, id est retorquet, et se eis connumerat, per hoc ostendens se
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ẽ homo. scił. infirmꝰ. p̃ocupatꝰ dico ñ
in multis. s in aliqͦ delicto.qͣi. ñ usu coci¬
diano peccans. si h inqͣm fuerit. uos qͥspi¬
rituales estis ñ iõ despiciatis eũ. s instru¬
ite hꝰmodi ñ ꝑ singła peccata diffluentẽ.
⁊ si aliq̃n labatur in sp̃u lenitatis. ⁊ rati¬
onabilit̃. & lenit̾. ne si alit̃ feceritis ñ pa¬
tiat᷑ se argui. s defende se incipiat. ne tui¬
pis uideat᷑. Iõ lenit̃ instruite. qͥa fr̃s estis.
& si suꝑiores. Attende qͦd ꝓpͥe dicatur de¬
lictũ. ⁊ qͥd sit p̃occupatio. qͥa dicit p̃occn¬
pat̾ in aliquo delicto. ut his intellectis

Expanded text:
quia est homo, scilicet infirmus, praeoccupatus: dico non quia est homo, scilicet infirmus, praeoccupatus: dico non in multis, sed in aliquo delicto, quasi non usu quotidiano peccans. Si hoc, inquam, fuerit, vos qui spirituales estis, non ideo despiciatis eum, sed instruite hominem, non per singula peccata diffluentem, et si aliquando labatur, in spiritu lenitatis, id est rationabiliter et leniter, ne si aliter feceritis, non patiatur se argui, sed defendere se incipiat, ne turpis videatur. Ideo leniter instruite, quia fratres estis, etsi superiores. Attende quod proprie dicatur delictum, et quod sit praeoccupatio, quia dicit praeoccupatus in aliquo delicto, ut his intellectis
Abbreviated transcription (Latin):
cet subdens. ⁊ ñ efficiam᷑ cupidi in anis .i. se
cularis głȩ. In anis gła ẽ  uelle uincere. uͥ pre¬
miũ ñ ẽ Nos dico inuicẽ ꝓuocantes alios
ad contentionẽ uł litem. ⁊ alia illicita. ⁊ in¬
uicẽ inuidentes. si ñ audemꝰ ꝓuocare. Hec
mala facit manis gła. & sciendũ. qͥa cũ ꝑ
om̃e uitiũ antiqͥ hostis uirꝰ humano cor¬
di infundat᷑. in zelo inuidiȩ. tota sua iusce¬
ñ habet ꝑmanens iugit̃. sñ fine cum alia
scelera fimant᷑ qͣntoq ille cui inuidetur
successu meliore ꝓfecerit: tanto inuidus
in maiꝰ incendiũ liuoris ignib mardes¬
cit. Hinc uultꝰ iniax toruus aspectus.
pallor in facie. in labiis tremor.stridor in
dentib. uerba rabida. & effrenata conui¬
Hactenꝰ toti eccłiȩ galathie. ĩmo & uniu̾se
eccłie locutus ẽ: imꝓbando legẽ. & cõmen¬
dando gr̃am. Modo ad p̃latos loquit᷑ speci¬
alit̃. docens qͦmͦ tractent subditos scił. le
alloqͥt᷑ qͥ frrmiores erant ne inflatione bo¬

Expanded text:
di inanis, id est saecularis gloriae. Inanis gloria est velle vincere ubi praemium non est: nos dico, invicem provocantes, alios ad contentionem, vel litem, et alia illicita, et invicem invidentes, si non audemus provocare. Haec mala facit inanis gloria. Et sciendum quod cum per omne vitium antiqui hostis virus humano cordi infundatur, in zelo invidiae tota sua viscenon habet, permanens jugiter sine fine, cum alia scelera finiantur; quantoque ille cui invidetur successu meliore profecerit, tanto invidus in majus incendium livoris ignibus inardescit. Hinc est vultus minax, torvus aspectus, pallor in facie, in labiis tremor, stridor in dentibHactenus toti Ecclesiae Galatiae, imo et universae Ecclesiae locutus est, improbando legem, et commendando gratiam; modo ad praelatos loquitur specialiter, docens quomodo tractent subditos, scilicetalloquitur qui firmiores erant, ne inflatione bo
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. nͥ caritas sñ qua u̾tutes cetere ñ re¬
putabunt᷑ eẽ uͥtutes. & ex qͣn ascunt᷑
uniũsa bona: Dem̃ secunt᷑ m̃bra ex s¬
isto capite exorta. & religata. scił. gau
uñ gaudec. ñ habet patem uerã cũ
aliqͦ nͥ eum diligat. Nẽ longanimmꝰ
ꝑseũant̃ expectando. ñ ferueat dili¬
gendo. ñ ẽ benignꝰ nͥ diligat. cui opi¬
tulat᷑ ñ ẽ bonus nͥ diligendose. & ali¬
os. Non ẽ fidelis salubrit᷑. nͥ ea fide q̃ ꝑ
dilectionẽ oꝑatur. Non ẽ mansuetus.
cui dilectio ñ moderet᷑. ñ continet se qͥs
ab eo uñ turpat᷑. nͥ diligat uñ honesta¬
tur. Meritogͥ caritatẽ sic sepe cõmen¬
dat qͣi. sola sic p̃cipienda q̃ ñ pot̃ ha¬
beri sñ ceteris. quib homo efficit᷑ boqꝰ.¬

Expanded text:
tutes caeterae non reputabuntur esse virtutes, et ex qua nascuntur universa bona? Deinde sequuntur membra ex isto capite exorta et religata, scilicet gunde gaudet; non habet pacem veram cum aliquo, nisi eum diligat; non est longanimis perseveranter exspectando, nisi ferveat diligendo; non est benignus nisi diligat cui opitulatur; non est bonus, nisi diligendo; non est fidelis salubriter, nisi ea fide quae per dilectionem operatur; non est mansuetus, cui dilectio non moderatur; non continet se quis ab eo unde turpatur, nisi diligat unde honestatur. Merito igitur charitatem sic saepe commendat quasi sola sit praecipienda, quae non potest haberi sine caeteris quib
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c .i. sp̃c sc̃i. uł grã rõnis illuminate.
ẽ caritas q̃ de terra ad celũ euocat. gay¬
diũ. scił. puritas conscientie. & elatio
animi suꝑ his q̃ digna st̃ exultantis.
de qͦ leg̃r. ñ ẽ impiis gaudere dicit dõ¬
minꝰ. Pax qñ se ñ inqͥetant ꝑacientia
adu̾sarioꝵ. Longanimitas. expecta¬
tiõis bonitas .i. dulcedo animi. benig¬
nitas. laugitas rerũ. mansuetudo qͦd
ñ intͣctabilis. s potius tͣctabilis ẽ qͥs: fi¬
des de inuisibilib certitudo. modestia
qͦd modũ indictis uł infactis seruat.
continentia. qͦd etiã a licitis se abstin&.
castitas. qñ recte utit᷑ licito. Att̾en¬
de qͦd in enum̾atiõe fructuũ sp̃s: ca

Expanded text:
onis illuminatae, est charitas, quae de terra ad coelum evocat, gaudium, scilicet puritas conscientiae et elatio animi super his quae digna sunt exsultantis. De quo legitur: Non est impiis gaudere, dicit Dominus. Pax, quando se non inquietant, patientia adversariorum, longanimitas exspectationis; bonitas, id est dulcedo animi; benignitas, id est largitas rerum; mansuetudo, quod non intractabilis, sed potius tractabilis est quis; fides, de invisibilibus certitudo; modestia, quod modum in dictis vel in factis servat; continentia, quod etiam a licitis se abstinet. Castitas, quando recte utitur licito. Attende quod i
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa hic ẽ dies hoĩum ꝓlibitu suo ag̾ntiũ.
s tẽ erit dĩ. in uͥtute iudicantis. Dies
inꝗͣ ille. ita in ꝓuisus uemet. malis tẽ:
qͦd etiã & in obitu cuiꝰq fit. sicut furue¬
nit. ñ dico die. s in nocte. cũ latentiꝰ ue¬
uit. ⁊ hoĩes dormiunt tẽ om̃ia subripit.
se habere tẽ inuenient. Propt̃ ħ cepit
ag̃ẽ de tẽꝑib: ut mon̾et cau̾esͥ. ne ita
dep̃hendant᷑ N̾ gͦ post qͣntũ tẽꝑis hoc
futurũ sit. s qͦmͦ futurũ sit opus ẽ sci¬
re. ut curent filii lucis eẽ. ⁊ parato cor
de uigilare. qͥ iolunt ab illa hora sicut
a noct᷑no fure cõprehendi. Nã si ad ca¬
inueniat ĩparatũ. opꝰ eẽt nosse tẽporum
illis opꝰ ẽẽ monstuit. qͥb sufficiebat. ut
scirent mnꝑatis atq dormientib horã
dm̃. sicut furẽ eẽ uenturã. atq ħ scien¬
ueniet qͥa incautꝰ ueniet. ⁊ ħ ẽ qͦd ait cũ
enĩ carnales ñ arescentes p̃timore ⁊ ex¬
pectatiõe s madescentes p̃ libidine. di¬

Expanded text:
a hic est dies hominum pro libitu suo agentium, sed tunc erit Dei in virtute judicantis. Dies, inquam, ille ita improvisus veniet, malis: tunc, quod etiam in obitu cujusque fit, sicut fur, venit: non dico die, sed in nocte, cum latentius venit, et homines dormiunt: tunc omnia subripit, se habere tunc invenient. Propter hoc coepit agere de temporibus ut moneret cavere sibi ne ita deprehendantur. Non ergo post quantum temporis hoc futurum sit, sed quomodo futurum sit, opus est scire, ut curent filii lucis esse, de uigilare, qui nolunt ab illa hora sicut a nocturno fure comprehendi. nam si ad cainueniat inparatum. opus esset nosse temporum illis esse opus monstravit, quibus sufficiebat ut scirent imparatis atque dormientibus horam Domini sicut furem esse venturam, atque hoc scienveniet, quia incautus veniet: et hoc est quod ait, cum enim, carnales, non arescentes prae timore et exspectatione, sed madescentes prae libidine, di
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑ã resurrectionẽ ⁊ in menbͣ sñ fine uic¬
t᷑a. tanta facilitate. tãq mestimabili ue¬
locitate redit᷑ũ antiqͥssimoꝵ cadauerum
pulu̾em. Nec ab illa sententia illos arbi¬
tͣm fut᷑os ĩmunes qͣ dictũ es̾. t̾ra es. ⁊ ĩ t̾rã
ibis .i. ĩ hoc ibis amissa uita. qͦd eras añ¬
ꝗͣ sum̾es uitã. ħ eris exanimatꝰ qͦd eras
cũ dño erimꝰ. Qo enĩ ait. ⁊ sic sẽꝑ cũ dño
eximꝰ. ñ ita accipiendũ ẽ .aiͦ. in aere nos
dixerit. cũ dño sẽꝑ eẽ mansuros. qͥa nec
ipse ibi manebit.S ita. ⁊ sic .i. ita hñtes
cũ illo fu̾imꝰ. hñt aũ om̃s anime cũ de¬

Expanded text:
futuram resurrectionem et in membra sine fine uictura tanta facilitate tamque inaestimabili uelocitate rediturum antiquissimorum cadauerum pulutramur futuros immunes qua dictum est, terra es, et in terram ibis , id est in hoc ibis amissa vita, quod eras antequam sumeres vitam. Hoc eris exanimatus, quod eras cum Domino erimus. Quod enim ait, et sic semper cum Domino erimus, non ita accipiendum est, quasi in aere nos dixerit, cum Domino semper mansuros, quia nec ipse ibi manebit; sed ita, et sic, id est habentes cum illo fuerimus. Habent au
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ illo spacio. ⁊ moriant᷑ ⁊ reuimiscant. Ad
he enĩ sensũ. qͦ estimemꝰ illos qͦs ħ uiuos
ĩuenturꝰ ẽ dñs. in ipso paruo spacio⁊ pas¬
suros mortẽ. ⁊ acͥcept᷑os ĩmortalitatẽ apłs
nos urgere uidr uͥ dicit. ĩ xͦ om̃s uiuifi¬

Expanded text:
spatio, et moriantur et reviviscant. Ad hunc autem sensum quo aestimemus illos quos hic vivos inventurus est Dominus in ipso parvo spatio, et passuros mortem, et accepturos immortalitatem, Apostolus nos urgere videtur, ubi dicit: In Chris
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ repente mutandos. s uellẽ de his uer¬
bis potiꝰ audire doctiores. Queriem̃ solet.
moriti sint: an ipso tẽꝑis puncto qͦ rapi¬
ent᷑ obiuã .xͦ. ad ĩmortalitatẽ mira celeri¬
tate ⁊ sint tͣnsit᷑i. N enĩ dicendũ ẽ fie

Expanded text:
tem repente mutandos; sed vellem de his verbis potius audire doctiores. Quaeri enim solet utnino morituri sint, an ipso temporis puncto quo rapientur obviam Christo ad immortalitatem mira celeritate sint transituri. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ĩ apocalypsi habet᷑. tẽ erit talis tͥ¬
bulatio qͣlis añ ñ fuit. nec post erit postea
int̾ficiet᷑ antixxp̃e a michaele. ⁊ maxima
pars suoꝵ. Põst mortẽ aũ antixp̃i. qua¬
draginta qͣnq dies concedent᷑ bonis
ad penitentiã. qͥ tituba uer̃t milla ꝑse.¬
cutiõe. ininistͥ aũ antixp̃i. gaudebus
illis dieb. ducentes uxores ⁊ conui

Expanded text:
sicut in Apocalypsi habetur. Tunc erit talis tribulatio, qualis ante non fuit, nec post erit; et postea interficietur Antichristus a Michaele, et maxima pars suorum. Post mortem vero Antichristi, quadraginta dies concedentur bonis ad poenitentiam qui titubaverunt in persecutione illa. Ministri autem Antichristi gaudebunt illis
Abbreviated transcription (Latin):
solamini de morte amicoꝵ inuicẽ alter
alter̃. in uerb̃ istis. tante spei. Peat ꝯtͥsta¬
tio uͥẽ tanta consolatio. det̃gatur luctus
ex aĩo. fides expellat dolorẽ bitanta
spe ñ decet eẽ tͥste tẽplũ. ibi habitat boriꝰ
consolator. ibi qͥ ñ fallit ꝓmissor. std enĩ
mortuũ diu plangimꝰ: Inqͥes. qͥamors
nũ. defuncto kiño ĩmo meliꝰ cũ dolet sa¬
nat᷑ cor humanũ. ꝗͣ ñ dolendosit inhu¬
manũ. Maria enĩ d̃m querebat: mortuũ fra¬

Expanded text:
ini, de morte amicorum, invicem, alter alterum in verbis istis tantae spei. Pereat contristatio, ubi est tanta consolatio. Detergatur luctus ex animo, fides expellat dolorem. In tanta spe non decet esse triste templum Dei; ibi habitat bonus consolator, ibi qui non fallit promissor. Quid enim mortuum diu plangimus? inquies, quia mors num, defuncto charissimo? Imo melius cum dolet, sanatur cor humanum, quam non dolendo sit inhumanum. Maria enim Dominum quaerebat, et mortuum fr
Abbreviated transcription (Latin):
epafrodito muñib. q̃ mͥ misistis m odo¬
rẽ suauitatis. qͥa ista q̃ misistis placent
d̃o. ut odor suauissimꝰ. Cõꝑãt᷑ enĩ or̃oni.
quȩ ẽ incensum dei. uñ dr. date elemosinã
& ipsa orat ꝓ uobis addũm. Alisistis illa
dico. scił. hostiam acceptã. & placentem
deo. qͥa hec ẽ hostia qua detur uobiᷤᷤ uin¬
cere hostes. quã accipit d̾s placide. Ds̃.¬

Expanded text:
Epaphrodito muneribus, quae misistis mihi in odoEpaphrodito muneribus, quae misistis mihi in odorem suavitatis, quia ista quae misistis placent Deo, ut odor suavissimus. Comparatur enim orationi, quae est incensum Dei. Unde dicitur, Date eleemosynam, et ipsa orabit pro vobis ad Dominum. Misistis illa, dico, scilicet hostiam acceptam, placentem Deo, quia haec est hostia, qua datur vobis vincere hostes, quam accepit Deus placide.
Abbreviated transcription (Latin):
talib oꝑib oaͣ. laude dignis mag̃
studeant. N cõmunicauit dicors
rõne dati. ⁊ accepti. ut scił. r̃onab¬
lit considaret qͦd deb̾et dare carna¬
lia qͥ accipiebat sp̃ualia. nͥ nos soli
dico. qͥ ñ solũ qñ uobis p̃dicaui.
mͥ cõmunicastis. s etiã thessalom
cã semel. ⁊ bis mͥ misistis necessaria.
fructũ .i. bonã ⁊ rectã uoluntatẽ¬
bonȩ oꝑatiom adiunctã. Ñ ẽm̃ tam gaudet.
subuentũ eẽ suȩ necessitati: qͣm illoꝵ gͣtu¬
latur fecunditati. Discerne. int̃ datum:
uus. ⁊ uidua. qͥ ñ in nomine iusti dato pas¬
cebat᷑ ꝑ uiduã fructu quȩ sciebat. qͦd hõiẽ
dei pasceret. ⁊ ꝓpt̃ ħ pasceret. Non gͥ q̃ro
datũ. s fructum donationis. abundantẽ
beat gr̃ãm sp̃s sc̃i. Abundantẽ uͦ dicit: qͥa
tta. reqͥro fructũ abundantẽ in rõe ur̃a .i.
ut fructus iusticiȩ ur̃ȩ abundans sit. cũ
rõnem deo reddiditis de factis ur̃is. Ha
alio egeam: s repletus sũ. acceptis ab¬

Expanded text:
talibus operibus, quasi laude dignis magis studeant. Non communicavit, dico, in ratione dati et accepti, ut scilicet rationabiliter consideraret quod deberent dare carnalia qui accipiebant spiritualia, nisi vos soli, dico, qui non solum quando vobis praedicavi mihi communicavistis; sed etiam Thessalonicam mihi semel et bis misistis necessaria ifructum, id est bonam et rectam voluntatebonae operationi adjunctam. Non enim tam gaudet subventum esse suae necessitati, quam illorum gratulatur fecunditati. Discerne inter datum evum qui non in nomine justi, dato pascebatur; per viduam fructu, quae sciebat quod hominem Dei pasceret et propter hoc pasceret. Non igitur quaero datum, sed fructum donationis, abundantem beat gratiam Spiritus sancti. Abundantem, vero dicit, quia ita, requiro fructuut fructus justitiae vestrae abundans sit, cum rationem Deo reddetis de factis vestris. Habealio egeam, sed repletus sum acceptis
Abbreviated transcription (Latin):
rere possẽ: uerũptñ bñ fecistis qͣntũ
ad uos. qͥ qͦd iustũ ẽ facitis. cõmuni¬
cantes bona ur̃a. tͥbulationi meȩ.
Inde gaudet. ĩ pascit᷑. qͥa illi bñfe¬
cer̃t. ñ qͥa eiꝰ ang̾tia relaxata ẽ. Sei¬

Expanded text:
n bene fecistis, quantum ad vos, quidquid justum est facitis; et communicantes vestra bona tribulationi meae. Inde gaudet, inde pascitur, quia illi bene fecerunt, non quia ejus angustia relaxata est. VE
Abbreviated transcription (Latin):
plem̃to. Ostẽndit. qͦd ñ sui causa m
nã de hͦmodi. nͨ tͥstari solet. nec gau¬
dere. Clñ subd̃. Ego enĩ didici .i. ĩ con¬
suetudine habui sufficiens eẽ semꝑ.
i. content᷑ his in qͥb sum. qͥa scio &¬
humiliari. qͥa m̃ ñ frangor. & ha¬
bundare. qͥa iñ ñ erigor. & institut᷑
ubiꝙ .i. in om̃i loco. scił. corã pͥnci¬
genere rerũ. & institut᷑ sũ. & saciari.
ita ut ñ noceat sacietas. & esurire. i¬
ta ne deficiã. ⁊ penuriã pati. qͥa nͨ
de penuria contͥstor. nec de abun¬
dantia exulto. sciens qͥa ⁊ abundan¬
dantia freq̃nt̃ extollit. & penuriato
possũ exeqͥ. eo confortante. qͥ me do¬
cuit. & ħẽ qͦd ait. Om̃ia possũ facere

Expanded text:
plemento. Ostendit quod non sui causa in Nam de hujusmodi nec tristari solet, nec gaudere. Unde subdit: Ego enim didici, id est in consuetudine habui, sufficiens esse semper, id est contentus his in quibus sum, quia scio humiliari, quia inde non frangor; et abundare, quia inde non erigor. Et institutus Ubique, id est in omni loco coram princigenere rerum; id est institutus sum satiatus, ita ut non noceat satietas, et esurire, ita ne deficiam, et penuriam pati, quia nec de penuria contristor, nec de abundantia exsulto, sciens quia abundantia frequenter extollit, et penuria tolpossum exsequi eo confortante qui me docuit. Et hoc est quod ait; omnia possum facere
Abbreviated transcription (Latin):
possideb̃t regnũ di. ꝑ hanc mortalita¬
tẽ nob̾ inuidȩ potestates dñabant᷑. hac
gͥ mortalitate xp̃c in resurrectiõe se xx¬
uens diabolicas potestates. q̃ ꝑ hane
mortalitatẽ dñabant᷑. dr exẽplasse. qͥa
te lib̾anda. in ultima resurrectiõe cõple¬
bit᷑. In ipso qͦ uincunt᷑ mimirȩ nob̃ in¬
uisibiles potestates: ũ uincunt᷑ inuisi¬
biles cupiditates. fu̾so enĩ sangͥne sine
culpa. oĩum culpar cyrogͣpha deleta ft̃.
qͣb debitores qͥ i eũ credunt. a diabolo
antea tenebant᷑ Uñ. qͥ ꝓ multis effũ¬
det᷑. Et qͥa hec om̃ia in ap̃o nob̾ dona¬
ta st̃: gͦ deinceps nemo uos iudicet .i. dãp
nabiles faciat. ĩ cibo. aut in potu. sũpto.
uł ñ sũpto ritu udeoꝵ. aut ĩ parte diei
festi ñ celebͣta. cũ lex p̾cipiat celebri. ne
mo uos dãpnet. de h qͦd nullã partẽ ob¬
omeniȩ. aut sabb̃oꝵ. q̃ oĩa fc̃ umbͣ fut᷑oꝵ

Expanded text:
hanc mortalitatem nobis invidae potestates dominabant. Hac igitur mortalitate Christus in resurrectione se exuens, diabolicas potestates quae per hanc mortalitatem dominabantur dicitur exemplasse, quia te liberanda, in ultima resurrectione complectitur. In ipso quoque vincuntur inimicae nobis invisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt a diabolo antea tenebantur. Unde: Qui pro multis effundetur. Et quia haec omnia in Christo nobis donata sunt, ergo deinceps nemo vos judicet, id est damnabiles faciat in cibo aut in potu, sumpto vel non sumpto ritu Judaeorum, aut in parte diei festi, non celebrata cum lex praecipiat celebrari, id est nemo vos damnet, de hoc quod nullam partem dineomen
Abbreviated transcription (Latin):
uos seducat uolens .i. amans suadere
ducat dico ĩ humilitate. ⁊ religione
angłoꝵ. qͥa uident᷑ i. nuntii dei per
sp̃em. ⁊ humilitatẽ. religiõis: & hȩc ft̃
facit ẽ ambulans frust᷑ qͥa qͥ cqͥd agit

Expanded text:
vos seducat volens, id est amans suadere ducat, dico, in humilitate et religione angelorum, quia videntur quasi nuntii Dei per speciem et humilitatem religionis. Et haec sunt facit,
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ sententia cunctis hõib contͣria. ⁊ ip¬
sũ cyrogͣphũ tulit de medio affigensil¬
lud cruci. Non solũ alia. nͥ h
& alia toller&. ñ liberarem᷑ a
morte uł inferno. Dũ innocers¬
s pecc̃i. hinocens enĩ dũ occid̾e. reos illos
facit a qͥb occiłi. s pecẽm humani gene¬
ris occidit ꝑ qͦd & pͥncipat᷑ expoliat. uñ¬
aĩab qͣs tenebant captiuas. qͥb eos expo¬
liauit. illax abluendo pecc̃a. expolians in¬
qͥt. tͣduxit pͥncipat᷑. ⁊ potestates .l. abe¬
ccłia ext̾minauit. ne fidelib nocere pos¬
sent. ut añ. ip̃e dico pꝰ crucis tͥumphũ cõ¬
fident̃ & palã. scił. cũ angłicis legiõib
ad inferna descendens. ⁊ tͥũphans. uincos

Expanded text:
ta est sententia cunctis hominibus contraria. Et ipsum chirographum tulit de medio affigens illud cruci, non solum alia. Nisi hoc et alia tolleret, non liberaremur a morte, vel inferno. Dum innocesed peccati. Innocens enim dum occiditur, reos illos facit a quibus occiditur; sed peccatum humani generis occidit, per quod et principatus et poteanimabus quas tenebant captivas, quibus eos exspoliavit illarum abluendo peccata. Et exspolians, inquam, traduxit, principatus et potestates, id est ab Ecclesia exterminavit, ne fidelibus nocere possent, ut ante. Ipse dico post crucis triumphum, confidenter et palam, scilicet cum angelicis legionibus ad inferna des
Abbreviated transcription (Latin):
in suꝑsticione .i. ĩ religiõe quȩ supͣ¬
modũ ẽ. ⁊ qͥa st̃ in humilitate. qͥa hu¬
miles se ostendunt. qͥ illa obseruant.
⁊ qͥa sc̃ ñ ad parcendũ corꝑi. qͥa dic̃c
señ parcere corꝑi. ⁊ st̃ ñ in honore a¬
liqͦ. qͥa dicunt se ñ curare de honore

Expanded text:
in superstitione, id est in religione quae supramodum est, et quia sunt in humilitate, quia humiles se ostendunt qui illa observant. Et quia sunt non ad parcendum corpori, quia dicunt se non parcere corpori, et sunt non in honore aliquo, quia dicunt se non curare de honore
Abbreviated transcription (Latin):
accepitis. mortui estis .i. ex toto seꝑati
a pecc̃o. ⁊ ab elem̃tis mundi .i. ab om̃i
suꝑstitiõe. ⁊ ab abstinentia creatur
estis a pecc̃o. ⁊ ab elem̃tis cũ xp̃o .i. si¬
cut axp̃c qͥd adhuc tãꝗͣ uiuentes in¬
mundo decerintis. a qͥbdã suꝑsticio¬
se abstinendũ.aiͣ. si pͥus dũ eratis ig¬
ista. ne tetig̾itis. ut cadauer. uł locũ
in qͦ sedit mulier m̃struata. neq gͦca¬
u̾itis ut porcũ. uł pisces ñ hñtes sqͣ¬
mas. neq contrectau̾itis qͦdã studio
ĩ mortẽ. ipso usu .i. si qͥs utat᷑ eis iuda¬
ico ritu. ut abhis abstineat. illis uta¬
t᷑. credens mñ iustificari. ista dico iã ex¬
istentia scđm p̃cepta. ⁊ doct᷑nas hõi¬
nũ ñ dei. Postꝗͣ enĩ u̾itas uenit iam ñ¬

Expanded text:
is, mortui estis, id est ex toto separati a peccato, et ab elementis mundi, id est ab omni superstitione et abstinentia creaturaestis a peccato, et ab elementis cum Chris quid adhuc tanquam viventes mundo decernitis, a quibusdam superstitiose abstinendum! quia si prius dum eratis igista ne tetigeritis, ut cadaver, vel locum in quo sederit mulier menstruata; neque gustaveritis, ut porcum, vel pisces non habentes squamas; neque contrectaveritis, quodam studio, in mortem; in ipso usu, id est si quis utatur eis judaice, ut ab his abstineat, illis utatur, credens inde justificari. Ista dico jam existentia, secundum praecepta et doctrinas hominum, non Dei. Postquam enim Veritas venit, jam n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidit. Elł in augm̃tũ dĩ dicit. q̃a aui.
auget᷑ ds̃ hominib ab errore redeira¬
tib. sicut minuebat᷑ deserentib. Q
enĩ ꝑ errorẽ deseru̾ant dm. minue
ẽẽ eiꝰ. Cũ uͦ redeunt increm̃tũ faci¬
unt deo. qͥa ex ꝑdicis adqͥrunt᷑. Si er¬
go uł aũ. Hactenꝰ monuit stantes. ne
nis forma dehortans eos ale
seducamini. s uos alii qͥ lega¬
lia recepistis dicite qͣre legẽ
seruatis. ⁊ ħ ẽ qͦd ait. Si aũ mortui estis ñ
misera a ccp̃o. s felici morte ab elementiᷤ
mundi .i. seꝑati a lege. q̃ ẽ institutio pu¬
eroꝵ. qͥ mundana petunt. mortui dico
cernitis. seruanda legalia: Decernitiᷤ
dico. dicentes alii aliis ista ne tetigitiᷤ.¬
⁊ cet̾a. Uł ita. Sigͦ elem̃ta dicit creat᷑as

Expanded text:
us Vel, in augmentum Dei dicit, quia quasi augetur Deus, hominibus ab errore redeuntibus, sicut minuebatur deserentibus. Qui enim per errorem deseruerant Deum, minuebesse ejus. Cum vero redeunt, incrementum faciunt Deo, quia ex perditis acquiruntur. Si ergo, vel autem. Hactenus monuit stantes ne snis forma dehortans eos a ledete ne seducamini, sed vos alii qui legalia recepistis, dicite, quare legem servatis? Et hoc est quod ait: Si ante mortui estis, non misera a Christo, sed felici morte ab elementis mundi, id est separati a lege, quae est institutio puerorum qui mundana petunt, mortui dico,cernitis, servanda legalia. Decernitis dico, dicentes alii aliis, ista ne tetigeritis, etc. Vel ita, si ergo. Elementa dicit creaturas
Abbreviated transcription (Latin):
cepit ext̃ius potestatẽ dñioe carnis occides¬
dȩ m̃ int̾ior qͣ nos tenebat potestas eiꝰ oc¬
cisa ẽ. uł ita. ab illo loco. Delens ⁊ cet̾a.
adu̾sus nos erat. Decretũ dei fuit. qͦd ade
p̃cepit scił. de ligno scĩȩ boni. ⁊ maline¬

Expanded text:
exterius potestatem Dominicae carnis occidendae, inde interior qua nos tenebat potestas ejus occisa est. Vel ita, ab illoc loco, Delens, etc., querat adversus nos. Decretum Dei fuit quod Adae praecepit, scilicet: De ligno scie
Abbreviated transcription (Latin):
Traduxit suos .i. longe ab ħ regno ad celũ
duxit. ip̃e dico pͥus confident̃ .i. cũ mag¬
na fiducia. cũ spe uictoriȩ. ut d̾s homo
sñ pecc̃o t̾umphans .i. expugnans meru¬
ce illos. scił. infernales pͥncipes. qͦd ñ ẽ in
abscondito. s palã. Si qͥs enĩ ꝑfectionẽ eccłiȩ¬
respicit. aꝑte uidr antiquus hostis uictus.
tͥũphans dico in semetipso oblato. ñ m alio¬

Expanded text:
traduxit, suos, id est longe ab hoc regno ad coelos duxit, ipse dico, prius confidenter, id est cum magna fiducia, cum spe victoriae, ut Deus homo sine peccato, triumphans, id est expugnans illos in cructraduxit, suos, id est longe ab hoc regno ad coelos duxit, ipse dico, prius confidenter, id est cum magna fiducia, cum spe victoriae, ut Deus homo sine peccato, triumphans, id est expugnans
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illã condẽpnat ꝑ obedientiã.
tẽ illã destruit. qñ eos qͥ resisturs
ꝑducit ad fidẽ. ⁊ hec ẽ digna ul¬
di uob potiꝰ debere nos seqͥ qͣm
scd̾m faciẽ i. ita euidentia sic̃¬

Expanded text:
illam condemnat per obedientiam. Tunc illam destruit quando illos qui resistunt, perducit ad fidem. Et haec est digna uldi vobis potius debere nos sequi quaundum faciem, id est, ita evidentia s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ militũ ap̃i egit. hinc de reb
carnalib in illos. iñ aũ de reb
suꝑ dono eiꝰ in enarrabili .i. de
caritate qͣm sius donat quȩ ñ
potest enarrari. qͣntũ utilis sit.
uł enarrabili .i. qͦd debet enar¬
bonos de elemosinis in sc̃os faci¬
endis. agit de incorreptis. qͥ se
nas inuito. uos aũ alios qͥ pseu¬
domͥ p̃fertis. obsecͦ ego paulus.
mͦ puniã uos. sicut axp̃c etiam
ꝓuocatꝰ lenẽ animũ ostendit.
os incorrectiõibꝰ modũ ñ exces¬
sit. Obsecͦ ego paulus. qͥ infacie
guens. Rogo aũ Hdicit uñ obse
tiã rogo ne p̃sens scił cũ uen̾o. au¬
deã in qͦsdam incorrectos .i. ne p̃¬
sens audacit puniã eos ꝑ eã con¬
fidentiã qͣm existimor audere.
absens. qͥa qͣntũ putor ab sens con¬
fide. tm̃ p̃sens faciã in re. nͥ se em̃¬
dau̾int. Ho̾e gͦ rogat. ut tales il¬
los inueniat. ne cogat᷑ irasci. &
uindicare ĩ eos s p̃ssa seu̾itate.
letet᷑ cũ eis. lsdã dico. qͥ arbit᷑nt᷑
nalium
ambule¬

Expanded text:
 Hinc de rebus carnalibus in 132 illos; inde autem de rebus super dono inenarrabili, id est de charitate quam suis donat, quae non potest enarrari quantum utilis sit. Vel, enarrabili, id est quod debet enarbonos de eleemosynis in sanctos faciendis, agit de incorrectis qui psenas invito, vos autem, alios qui pseudo mihi praefertis, obsecro ego Paulus. modo puniam vos, sicut Christus etiam provocatus lenem animum ostendit, et in correctionibus modum non excessit. Obsecro ego Paulus qui in facie guens. Rogo autem. Hic dicit unde obsectiam rogo ne praesens, scilicet cum venero, audeam in quosdam incorrectos, id est ne praesens audacter puniam eos, per eam confidentiam qua existimor audere absens, quia quantum putor absens confidere, tantum praesens faciam in re, nisi se emendaverint. Hoc ergo rogat ut tales illos inveniat, ne cogatur irasci et audere in eos, sed praemissa severitate laetetur cum eis. Quosdam dico, qui arbitrantur nalium, ambule
Abbreviated transcription (Latin):
.i. captiuos ducimꝰ om̃s suꝑbe a¬
gentes. uł. intelligentes. dũ xp̃o
contͣdicentes uincimꝰ. ducentes
ꝓmptu hñtes. qͥa nicħ nosremor¬
det. qͦminꝰ audeamꝰ ulcisci omnẽ
mobedientiã. qͦd faciemꝰ cũ ĩple¬
ta fu̾it ur̃a obedientia .i. pꝰꝗͣ recog¬

Expanded text:
 captivos ducimus omnes superbe agentes, vel intelligentes, dum Christo contradicentes vincimus. Ducentes promptu habentes, quia nihil nos remordet, quo minus audeamus, ulcisci omnem inobedientiam. Quod faciemus, cum impleta fuerit vestra obedientia, id