comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cut preceperat moyses famulus
clñi filiis isrł. et scriptum est in
uolumine legis moysi: altare
de lapilib impolitis quos ferrũ
non terigit. Et obtulit suꝑ eo ho¬
locaustum dño: immolauitq
pacificas uictimas. Et scripsit
suꝑ lapides deuteromium legis
moysi: qd̃ ille digesserat. coram
filiis iscs. Omnis autem populꝰ¬
et omnes maiores natu duces.¬
q ac iudices stabant ex utraq
parte arche in conspectu sacerdo¬
tum qui portabãt archam fede¬
ris dñi: ut aduena ita et in¬
digena ÷ media eorum pars
iuxta montem garizim. et
metlia iuxta montem hebal:
sicut preceperat moyses famu¬
lus domini. Et primum qui¬
dem benedixit populo isrłi. Ptꝰ
hec legit omnia uerba benedi-¬
ctionis et maledictionis: et
cuncta que scripta erant in le¬
gis uolumine. Nichil ex hiis
que moyses iusserat reliquit
intactum : sed uniuersa repli-¬
cauit coram omni multitucli¬
ne isrl̃: mulierib ac paruulis
et aduenis qui inter eos mo-

Expanded text:
erat Moses famulus Domini filiis Israel, et scriptum est in volumine legis Mosi: Altare de lapidibus impolitis, quos ferrum non tetigit: et obtulit super eo holocausta Domino, immolavitque pacificas victimas. Et scripsit super lapides Deuteronomium legis Mosi, quod ille digesserat coram filiis Israel. Omnis autem populus et maiores natu ducesque ac iudices stabant ex utraque parte arcae in conspectu sacerdotum qui portabant arcam foederis Domini ut advena ita et indigena media eorum pars iuxta montem Garizim et media iuxta montem Hebal sicut praeceperat Moses famulus Domini et primum quidem benedixit populo Israhel post haec legit omnia verba benedictionis et maledictionis et cuncta quae scripta erant in legis volumine nihil ex his quae Moses iusserat reliquit intactum sed universa replicavit coram omni multitudine Israhel mulieribus ac parvulis et advenis qui inter eos mo
Abbreviated transcription (Latin):
oblationib cdñi. Omnis obla¬
tio que offertur clño absq fer¬
mento fiet: nec quicqͣm fermẽ¬
ti ac mellis adolebitur in sacri¬
ficio lñi. Primitias tantum
eorum offeretis et munera: su¬
per altare uero ñ ponentur in
odorem suauitatis. Quicqͥd
obtuleris sacrificii sale conclies:

Expanded text:
oblationibus Domini omnis oblatio quae offertur Domino absque fermento fiet nec quicquam fermenti ac mellis adolebitur in sacrificio Domini primitias tantum eorum offeretis et munera super altare vero non ponentur in odorem suavitatis quicquid obtuleris sacrificii sale condies
Abbreviated transcription (Latin):
stituistis regem abimelech fili¬
um ancille cius suꝑ habitatores
sychem. eo qd̃ frater uester sit:
si ergo recte et absq uitio egi¬
stis cum hierobaal et domo e¬
ius. hodie letemini in abime¬
lech. et ille letetur in nobis Sin
autem peruerse : egrediaturi¬
gnis ex eo et consumat habita¬
tores sychem et oppidum mel¬
lo: egrediaturq ignis de uiris

Expanded text:
stituistis regem Abimelech filium ancillae eius super habitatores Sychem eo quod frater vester sit si ergo recte et absque vitio egistis cum Hierobbaal et domo eius hodie laetamini in Abimelech et ille laetetur in vobis sin autem perverse egrediatur ignis ex eo et consumat habitatores Sychem et oppidum Mello egrediaturque ignis de viris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ascensum scorpionis: ita ut
transeant in senna et ꝑueniãt
in meridiem usq ad cades bar¬
ne. Unde egreclientur confinia
ad uillam nomine adar. ⁊ten

Expanded text:
 ascensum Scorpionis, ita ut transeant in Senna, et perveniant in meridiem, usque ad Cadesbarne. Unde egredientur confinia ad villam nomine Adar, e
Abbreviated transcription (Latin):
domum suam: ne forte moria.¬
tur in bello. et alius homo. eiꝰ
fungatur officio. Quis est ho¬
mo qui desponsauit uxorem.
et ñ accepit eam: Hadat et re¬
uertatur in domum suam: ne
forte moriatur in bello. et ali¬
us homo accipiat eam. His di¬
ctis addent reliqua: et loquen¬
tur ad populum.Quis est ho¬
mo formidolosus et corde paui¬
do: Nadat et reuertatur in do¬
mum suamx. ne pauere faciat
corda fratrum suorum. sicut
ipse timore ꝑterritus est. Cũ¬
q siluerint exercitus cluces.
et finem loquendi fecerint:

Expanded text:
domum suam ne forte moriadomum suam ne forte moriatur in bello et alius homo eius fungatur officio quis est homo qui despondit uxorem et non accepit eam vadat et revertatur in domum suam ne forte moriatur in bello et alius homo accipiat eam his dictis addent reliqua et loquentur ad populum quis est homo formidolosus et corde pavido vadat et revertatur in domum suam ne pavere faciat corda fratrum suorum sicut ipse timore perterritus est cumque siluerint exercitus duces et finem loquendi fecerint
Abbreviated transcription (Latin):
pro oculo. dentem ꝓ dente. ma¬
num ꝓ manu. pedem pro pede
exiges. Ca
quam tu habes aduersarii ex¬
citus multitudinem ñ time¬
bis eos: quia clñs deus tuus
tecum est. qui ecluxit te de t̾¬
ra egypti. Appropinquante au¬
tem iam prelio stabit sacerdos
ante aciem: et sic loquetur
ad populum. Aucli isrs. ħos
hocdie contra inimicos ur̃os
pugnam committitis: non
ꝑtimescat cor uestrum. Noli¬
te metuere. nolite cedere. nec
formidetis eos ⁊ quia clñs de¬
us uester in medio uestri est.
et pro uobis contra aduersari¬
os dimicabit: ut eruat uos
de periculo. Puces quoq ꝑsin
gulas turmas audiente exerci¬
tu ꝓclamabunt. Quis est homo
qui edificauit domum nouam.
et ñ dedicauit eam: H̾adat et
reuertatur in domum suam:
ne forte moriatur in bello. et a-¬
lius declicet illam. Quis est ho-¬
mo qui plantauit uineam. ⁊
necdum fecit eam esse cõmu¬
nem. et de qua uesci omnib li¬
ceat: Hadat et reuertatur in

Expanded text:
pro oculo, dentem pro dente, mapro oculo, dentem pro dente, manum pro manu, pedem pro pede exiges. T.quam tu habes, adversarii exercitus multitudinem, non timebis eos: quia Dominus Deus tuus tecum est, qui eduxit te de terra Aegypti. Appropinquante autem jam praelio, stabit sacerdos ante aciem, et sic loquetur ad populum: Audi, Israel, vos hodie contra inimicos vestros pugnam committitis, non pertimescat cor vestrum, nolite metuere, nolite cedere, nec formidetis eos: quia Dominus Deus vester in medio vestri est, et pro vobis contra adversarios dimicabit, ut eruat vos de periculo. Duces quoque per ngulas turmas, audiente exercitu, proclamabunt: Quis est homo qui aedificavit domum novam, et non dedicavit eam vadat et revertatur in domum suam ne forte moriatur in bello et alius dedicet illam quis est homo qui plantavit vineam et necdum eam fecit esse communem et de qua vesci omnibus liceat vadat et revertatur in
Abbreviated transcription (Latin):
eius. surgensq ꝑcusserit illũ
et mortuus fuerit. fugeritq
ad unam de supralictis urbib
mittent seniores ciuitatis illi¬
us et arripient eum de locoes¬
fugii. tradentq in manu proxi¬
mĩ cuius sanguis effusus est
et morietur. Nec misereberis
eius. et auferes innoxium sã¬
terminos ꝓximi tui quos fix¬
runt priores in possessione tu¬
a. quam dñs deus tuus dabit
tibi in terra quam acceperis
quid illud peccati et facinoris
fuerit: sed in ore cluorum aut
trium testium stabit omne
uerbum. Si steciterit testis
dax contra hominem aceust
eum preuaricationis: stabũt
ambo quorum causa est ante
clñm in conspectu sacerdotum
et iulicum qui fuerint in die¬
bus illis. Cumq cdiligentissi¬
me ꝑscrutantes inuenerint
falsum testem clixisse contra
fratrem suum mendatium.
reddent ei sicut fratri suo face¬
re cogitauit. et auferes ma-¬
lum de medio tui. ut audien¬
tes ceteri timorem habeant. et
nequaquam talia audeant fa-
animam pro anima. oculum

Expanded text:
ejus, surgensque percusserit illum, et mortuus fuerit, fugeritque ad unam de supradictis urbibus, mittent seniores civitatis illius, et arripient eum de loco effugii, tradentque in manu proximi, cujus sanguis effusus est, et morietur. Nec misereberis ejus, et auferes innoxium santerminos proximi tui, quos fixerunt priores in possessione tua, quam Dominus Deus tuus dabit tibi in terra, quam acceperis quid illud peccati et facinoris fuerit: sed in ore duorum aut trium testium stabit omne verbum. Si steterit testis mendax contra hominem, accusans eum praevaricationis, stabunt ambo, quorum causa est, ante Dominum in conspectu sacerdotum et judicum qui fuerint in diebus illis. Cumque diligentissime perscrutantes, invenerint falsum testem dixisse contra fratrem suum mendacium: reddent ei h. facient ei sicut fratri suo facere cogitavit, et auferes malum de medio tui, ut audientes caeteri timorem habeant, et nequaquam talia audeant faceanimam pro anima, oculum
Abbreviated transcription (Latin):
Ascende cito et libera nos: ferq
presidium. Conuenerunt enĩ
aduersum nos omnes reges
amorreoꝵ: qui habitant in
montanis. Ascenditq iosue
de galgalis: et omnis exercitꝰ
beslatorum cum eo uiri fortissi-¬
mi. Dixitq dñs ad iosue. Ne ti¬
meas eos. In manus enim tu¬
as tradicli illos. Nullus tibi
ex eis resistere poterit. Irruit ita¬
q iosue suꝑ eos repente tota a¬
scendens nocte de galgalis. Et
conturbauit eos dñs a facie
israhel: contriuitq plaga ma¬
gna in gabaon. ac ꝑsecutus ẽ
ꝑ uiam ascensus bethoron. et
ꝑcussit usq azecha et maceda.
Cumq fugerent filios isrł. et
essent in descensu bethoron. do¬
minus misit suꝑ eos lapides
magnos de celo usq azecha :

Expanded text:
ascende cito, et libera nos, ferque ascende cito, et libera nos, ferque praesidium: convenerunt enim adversum nos omnes reges Amorrhaeorum, qui habitant in montanis. Ascenditque Josue de Galgalis, et omnis exercitus bellatorum cum eo viri fortissimi dixitque Dominus ad Iosue ne timeas eos in manus enim tuas tradidi illos nullus tibi ex eis resistere poterit inruit itaque Iosue super eos repente tota ascendens nocte de Galgalis et conturbavit eos Dominus a facie Israhel contrivitque plaga magna in Gabaon ac persecutus est per viam ascensus Bethoron et percussit usque Azeca et Maceda cumque fugerent filios Israhel et essent in descensu Bethoron Dominus misit super eos lapides magnos de caelo usque Azeca
Abbreviated transcription (Latin):
ergo iosue ut clixerat: et libe¬
rauit eos de manib filiorum
isrs. ut ñ occiderentur. Decreuit¬
q in illo clie esse eos in mini-¬
sterio cuncti populi et altaris
domini: cedentes ligna et aqͥs
comportantes usq in presens
tempus ĩ loco quem dominꝰ¬
elegisset. ¶¬
ue cum auclisset adonise¬
dech rex hierłm. ꝙ scilicet cepis¬
set iosue ahi et subuertisset e¬
am. sicut enim fecerat hiericho
et regi eius sic fecit ahi et regi
illius. et qd̃ transfugissent ga
ti eorum: timuit ualde. Hrbs¬
enim magna erat gabaon et
una regalium ciuitatum et
maior oppido ahi: omnesq bel¬
latores eius fortissimi. Misit
ergo adonisedech rex hiecłm ad
ocham regem ebron. et ad pha¬
ram regem hierimoth. ad ia¬
plue quoq regem lachis. et
ad dabir regem eglon: dicens.
Ascendite ad me et ferte pre-¬
sidium. ut expugnemus ga
gati igitur ascenderunt quin
citib suis: et castra metati sũt
runt ei. Ne retrabas manus tu¬
as ab auxilio seruorum tuorũ.

Expanded text:
ergo Iosue ut dixerat et liberavit eos de manibus filiorum Israhel ut non occiderentur decrevitque in illo die esse eos in ministerium cuncti populi et altaris Domini caedentes ligna et aquas conportantes usque in praesens tempus in loco quem Dominuelegisset quae cum audisset Adonisedec rex Hierusalem quod scilicet cepisset Iosue Ahi et subvertisset eam sicut enim fecerat Hiericho et regi eius sic fecit Ahi et regi illius et qti eorum, timuit valde. Urbsenim magna erat Gabaon, et una regalium civitatum, et major oppido Ai, omnesque bellatores ejus fortissimi. Misit ergo Adonisedec rex Jerusalem ad Oham regem Hebron, et ad Phiram regem Jarimuth, ad Japhie quoque regem Lachis, et ad Dabir regem Eglon, dicens: Ascendite ad me, et ferte praesidium, ut expugnemus Gabgati igitur ascenderunt quinqcitibus suis, et castrametati sunt runt ei: Ne retrahas manus tuas ab auxilio servorum tuorum:
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ꝓposuerim uobis uitam et
bonum: benelictionẽ et maledi-¬
ctionem. Euge ergo uitam ut et
tu uiuas et semen tuum. et
diligas dñm deum tuum at¬
q obedias uoci eius et illi ad¬
hereas: ip̃e est enim uita tua
et longitudo clierum tuorũ
ut habites in terra pro qua in¬
rauit clñs patrib tuis. abrahã.
ysaac et iacob: ut daret eam
illis. ¶AAXI

Expanded text:
posuerim vobis vitam et bonum benedictionem et maledictionem. Elige ergo vitam, ut et tu vivas et semen tuum et diligas Dominum Deum tuum atque oboedias voci eius et illi adhereas ipse est enim vita tua et longitudo dierum tuorum ut habites in terra pro qua iuravit Dominus patribus tuis Abraham Isaac et Iacob ut daret eam illis abi
Abbreviated transcription (Latin):
populi congregata est.Cumq
transissent quadraginta dies
et totidem noctes: dedit michi
Surge et descende hĩc cito: qͥa
populus tuus quem eduxisti
de egypto deseruerunt uelociter
uiam quam demonstrasti eis:
qd̃ populus iste cdure ceruicis
sit: climitte me ut conteram
eum et deleam nomen eiꝰ sub
celo. et constituam te suꝑ gen
federis utraq tenerem manu
uidissemq uos peccasse clñe
deo ur̃o et fecisse nobis uitui
conflatilem. ac deseruisse ueld
ante dñm sicut prius. qua¬
draginta clieb et noctib pa¬
nem ñ comedens et aquam ñ
bibens: ꝓpter omnia peccata
uestra que gessistis contra do¬
minum. et eum ad iracundi¬
am ꝓuocastis. Timui enim in¬
dignationem et iram illius.
qua aduersum uos concitatꝰ
delere uos uoluit: et exaudi
menter iratus uoluit eum cõ¬
terere: et pro illo similiter dep̃
uitulum. arripiens igne com¬
bussi: et in frusta comminu

Expanded text:
populi congregata est cumque transissent quadraginta dies et totideSurge, et descende hinc cito, quia populus tuus, quem eduxisti de Aegypto, deseruerunt velociter viam quam demonstrasti h. qquod populus iste durae cervicis sit: dimitte me ut conteram eum, et deleam nomen ejus de sub coelo, et constituam te super gefoederis utraque tenerem manu, vidissemque vos peccasse Domino Deo vestro, et fecisse vobis vitulum conflatilem, ac deseruisse velocante Dominum sicut prius, quadraginta diebus et noctibus panem non comedens, et aquam non bibens, propter omnia peccata vestra quae gessistis contra Dominum, et eum ad iracundiam provocastis: timui enim indignationem et iram illius, qua adversum vos concitatus, delere vos voluit. Et exaudivmenter iratus, voluit eum conterere, et pro illo similiter deprevitulum, arripiens, igne combussi, et in frusta comminu
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq porta clauderetur in te¬
nebris. et illi pariter exierunt:
nescio quo abierint. Persequi¬
mini cito: et comp̃hendetis eos.
Ip̃a autem fecit ascendere uiro
in solarium domus sue: oꝑuit¬
q eos lini stipula que ibi erat.
Hi autem qui missi fuerant se
cuti sunt eos ꝑ uiam que clucit
ad uadum iordanis. Illisq e¬
gressis: statim porta clausa
est. Nec clum obdormierant
qui latebãt:⁊ecce mulier ascẽ¬
dit ad eos. Et ait. Noui quod
tradiderit clñs uobis terram.
Etenim irruit in nos terror
habitatores terre. Auliuimꝰ
qd̃ siccauerit cdñs aquas ma¬
ris rubri ad uestrum introitũ
quando egressi estis ex egypto:
et que feceritis cluob amorre¬
orum regib qui erant trans
lordanen. seon et og quos in¬
terfecistis. Et hec auclientes ꝑ¬
timuimus et elanguit cor no¬
strum: nec remansit in nobis
sp̃c ad introitum ur̃m. Dñs e¬
nim deus uester ip̃e est deus
in celo sursum: et in terra de

Expanded text:
cumque porta clauderetur in tecumque porta clauderetur in tenebris, et illi pariter exierunt, nescio quo abierunt: persequimini cito, et comprehendite eos. Ipsa autem fecit ascendere viros in solarium domus suae, operuitque eos lini stipula, quae ibi erat. Hi autecuti sunt eos per viam quae ducit ad vadum Iordanis illisque egressis statim porta clausa est necdum obdormierant qui latebant et ecce mulier ascendit ad eos et ait novi quod tradiderit Dominus vobis terram etenim inruit in nos terror habitatores terrae. Audivimus quod siccaverit Dominus aquas maris Rubri ad vestrum introitum, quando egressi estis ex Aegypto, et quae feceritis duobus Amorrhaeorum regibus qui erant trans Jordanem, Seon et Og, quos interfecistis. Et haec audientes pertimuimus, et elanguit cor nostrum, nec remansit in nobis spiritus ad introitum vestrum. Dominus enim Deus vester ipse est Deus in coelo sursum, et in
Abbreviated transcription (Latin):
mini trans iordanen contra so¬
lis ortum. Responderuntq ad
iosue atq clixerunt. Omnia q̃
precepisti nobis faciemus: et
quocumq miseris ibimus. Si¬
cut obeliuimus in cunctis
moysi:. ita obeliemus et tibi.
Tantum sit clñs deus tuus te¬
cuur. sicut fuit cum moyse. Q
quos preceperis ei: moriatur.
Tu tantum confortare: et uiri¬
liter age.
isit ergo iosue filius nun
de sechim duos uiros ex¬
ploratores abscondito: et dixit
eis. Ite et considerate terram:
urbemq hiericho. Qui ꝑgentes
ingressi sunt domum mulieris
meretricis nomine rahab: et
quieuerunt apud illam. Nun¬
tiatumq est regi hiericho: et
dictum. Eoce iuri ingressi sunt
huc ꝑ noctem de filiis isrł: ut ex¬
plorent terram. Misitq rex hicri¬
cho ad rahab meretricem dicens.
Educ uiros qui uenerunt ad te:
et ingressi sunt domum tuam.
Exploratores quippe sunt:⁊om
nem terram considerare uenert̃.
Tollensq mulier uiros: abscon¬
clit. Et ait. Fateor uenerunt ad
me: sed nesciebam unde essent.

Expanded text:
mini trans Jordanem contra solis ortum. Responderuntque ad Josue, atque dixerunt: Omnia, quae praecepisti nobis, faciemus, et quocumque miseris, ibimus. Sicut obedivimus in cunctis Mosi, ita obediemus et tibi: tantum sit Dominus Deus tuus tecum, sicut fuit cum Mose. Quiquos praeceperis ei, moriatur. Tu tantum confortare et viriliter age. Misit ergo Josue filius Nun de Settim duos viros exploratores abscondite, et dixit eis: Ite, et considerate terram, urbemque Jericho. Qui pergentes ingressi sunt domum mulieris meretricis, nomine Rahab, et quieverunt apud eam. Nuntiatumque est regi Jericho, et dictum: Ecce viri ingressi sunt huc per noctem de filiis Israel, ut explorarent terram. Misitque rex Jericho ad Rahab, dicens: Educ viros, qui veneret ingressi sunt domum tuam: exploratores quippe sunt, et omnem terram considerare venerunt. Tollensque mulier viros, abscondit, et ait. Fateor, venerunt ad me, sed nesciebam unde essent:
Abbreviated transcription (Latin):
misisti nos. que re uera fluit
lacte et melle ut ex his fructib
cognosci potest:sed cultores for¬
tissimos habet. et urbes gran

Expanded text:
misisti nos quae revera fluit lacte et melle, ut ex his fructibus cognosci potest: sed cultores fortissimos habet, et urbes grand
Abbreviated transcription (Latin):
autem in helim. ubi erant clu¬
odecim fontes aquarum. et se¬
ptuaginta palme. et castra me¬
tati sunt iuxta aquas. P rofecti¬
q sunt de helim: et uenit om̃is

Expanded text:
autem in Helim ubi erant duodecim fontes aquarum et septuaginta palmae et castrametati sunt iuxta aquas profectique sunt de Helim et venit omnis
Abbreviated transcription (Latin):
in castra. Sic fecerunt sex clieb.
Die autem septimo diluculo cõ¬
surgentes. circuierunt urbem
sicũt dispositum erat. septiet.

Expanded text:
in castra. Sic fecerunt sex diebus. Die autem septimo, diluculo consurgentes, circumierunt urbem, sicut dispositum erat, septies.
Abbreviated transcription (Latin):
tu atq doctores. omnis popu-¬
lus isrł̃. liberi et uxores uestre
et aduena qui tecum morat᷑
in castris. exceptis lignorum
aquas ÷ ut transeas in federe

Expanded text:
tu, atque doctores, omnis populus Israel, liberi et uxores vestrae, et advena qui tecum moratur in castris, exceptis lignorum aquas, ut transeas in foedere
Abbreviated transcription (Latin):
aquas eius in conspectu nr̃o
donec transiremus: sicut fece¬
rat prius in mari rubro quod
siccauit donec transiremus. ut
discant omnes terrarum po¬
puli fortissimam manum dñi:
ut et uos timeatis clũm deum
uestrum omni tempore. ¶

Expanded text:
aquas eius in conspectu vestro donec transiretis sicut fecerat prius in mari Rubro quod siccavit donec transiremus ut discant omnes terrarum populi fortissimam Domini manum et ut vos timeatis Dominum Deum vestrum omni tempore
Abbreviated transcription (Latin):
eos in manus uestras: et pos¬
sedistis terram eorum atq ĩ¬
terfecistis illos. Surrexit au¬
tem balac filius sephor rex
moab: et pugnauit contra
isrl̃. Misitq et uocauit bala¬
am filium beor: ut maledice¬
ret uobis. Et ego nolui audi¬
re eumrised e contrario ꝑ illũ
benedixi uobis: et liberaui uos
de manu eius. Transistisq ior¬
danen: et uenistis ad hiericho.
Pugnaueruntq contra uos
uiri ciuitatis eius amorreus
et ferez eus et chananeus et
in gladio et in arcu tuo. De¬
diq uobis terram in qua ñ
laborastis: et urbes quas ñ e¬
et seruite ei ꝑfecto corde atq ue¬
rissimo: et auferte deos quib
seruierunt patres uestri in me-¬
sopotamia et in egypto: ac ser¬
uite domino. Sin autem ma-¬
lum uobis uidetur ut dño ser¬
uiatis: optio uobis datur. Eli

Expanded text:
eos in manus vestras et possedistis terram eorum atque interfecistis illos surrexit autem Balac filius Sepphor rex Moab et pugnavit contra Israhelem misitque et vocavit Balaam filium Beor ut malediceret vobis et ego nolui audire eum sed e contrario per illum benedixi vobis et liberavi vos de manu eius transistisque Iordanem et venistis ad Hiericho pugnaveruntque contra vos viri civitatis eius Amorreus et Ferezeus et Chananeus et in gladio nec in arcu tuo. Dedique vobis terram, in qua non laborastis, et urbes quas non aeet servite ei perfecto corde atque verissimo: et auferte deos, quibus servierunt patres vestri in Mesopotamia et in Aegypto, ac servite Domino. Sin autem malum vobis videtur ut Domino serviatis, optio vobis datur: eli
Abbreviated transcription (Latin):
displicet. et nichil extra recipien¬
dum putant⁊ cur ea que sub
astericis et obelis uel addita st̃
uel amputata legunt et neggli¬
gunt: Quare danihelem iux¬
ta theodotionis translationem
ecclesie susceperunt: Cur orige¬
nem mirantur. et eusebiũ pan¬
phili. cunctas editiones similit̾
tlisserentes: Aut que fuit stul¬
ticia. postquam uera dixerint
proferre que falsa sunt: Unde
autem in nouo testamento ꝓ¬
bare poterunt assumpta testi¬
monia. que in libris ueterib ñ
habentur: Hec diciinus: ne oĩ¬
no calumniantib tacere uide¬
amur. Ceterum post sc̃e paule
dormitionem cuiꝰ uita uirtutis
exemplum est. et hos libros qͦs
eustochie uirgini xp̃i negare
ũ potui. decreuimus dum sp̃s
hos regit artus ꝓpħarum expla¬
nationi incumbere: et omissũ
iam liu opus quasi quodam
postliminio repetere: presertim
cum et admirabilis sc̃sq uir
pammachius hoc idem litteris
flagitet. et nos ad patriam festi¬
nantes mortiferos syrenarum
cantus surda debeamus aure
tnͣsire.

Expanded text:
displicet, et nihil extra recipiendum putant: cur ea quae sub asteriscis et obelis, vel addita sunt, vel amputata, legunt, et negligunt? Quare Danielem juxta Theodotionis translationem, Ecclesiae susceperunt? Cur Origenem mirantur, et Eusebium Pamphili, cunctas editiones similiter disserentes? Aut quae fuit stultitia, postquam vera dixerint, proferre quae falsa sunt? Unde autem in novo Testamento probare poterunt assumpta testimonia, quae in libris veteribus non habentur? Haec dicimus, ne omnino calumniantibus tacere videamur. Caeterum post sanctae Paulae dormitionem, cujus vita virtutis exemplum est, et hos libros, quos Eustochio virgini Christi negare non potui, decrevimus, dum spiritus hos regit artus, Prophetarum explanationi incumbere, et omissum jamdiu opus, quodam postliminio repetere: praesertim cum et admirabilis sanctusque vir Pammachius hoc idem litteris flagitet, et nos ad patriam festinantes, mortiferos Sirenarum cantus surda debeamus aure transire.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝑcusserit hominem: punie¬
tur. Equum iudicium sit inter
uos siue ꝑegrinus siue ciuis
peccauerit: quia ego sum domi¬
nus deus uester. Locutusq est
moyses ad filios isił: et ecluxe¬
runt eum qui blasphemauerat
extra castra. ac lapiclib oppresse¬
runt. Feceruntq filii isrł: sicut

Expanded text:
qui percusserit hominem, puniequi percusserit hominem, punietur. aequum iudicium sit inter uos, siue peregrinus siue ciuis peccauerit: quia ego sum dominus deus uester. Et postMoses ad filios Israel, et eduxerunt eum, qui blasphemaverat, extra castra, ac lapidibus oppresserunt. Feceruntque filii Israel sicut
Abbreviated transcription (Latin):
filius mulieris isrłiticdis quem
pepererat de uiro egyptio inter
filios isrł: iurgatus est in castris
cum uiro isrl̾ite. Cumq blasphe¬
lumith filia dabri de tribu dan.
Riseruntq eum in carcerem: do¬
nec nossent quid iuberet dominꝰ.
Qui locutus est ad moysen cli¬
cens. Eluc blasphemum extra ca¬
stra. et ponant omnes qui aucli¬
erunt manus suas suꝑ caput
ris. Nomo qui maledixerit deo
suo: portabit pcc̃m suum. Et qͥ
blasphemauerit nomen clr̃i mor¬
te moriatur: lapilib opprimet
eum omnis multitudo populi.
Siue ille ciuis siue ꝑegrinus
fuent. qui blasphemauerit no¬
men clñt morte moriatur. Qui
ꝑcusserit et occiderit hominem:
morte moriatur. Qui ꝑcusserit
animal. reddat uicarium: idest
animam pro anima. Qui irro¬
gauerit maculam cuilibet ciui-¬
um suoꝵ: sicut fecit sic fiet ei.
Fracturam pro fractura. oculum
pro ꝯculo. dentem pro dente restitu¬
et. Qualem inflixerit maculã:
talem sustinere cogetur. Qui ꝑ¬
cusserit iumentum: reddet aliud.

Expanded text:
filius mulieris Israelitidis, quem pepererat de viro Aegyptio inter filios Israel, jurgatus est in castris cum viro Israelita. Cumque blasphelomith, filia Dibri de tribu Dan. Miseruntque eum in carcerem, donec nossent quid juberet Dominus. Qui locutus est ad Mosen, dicens: Educ blasphemum extra castra, et ponant omnes, qui audierunt, manus suas super caput ta : Homo, qui maledixerit deo suo, portabit peccatum suum. et qui blasphemauerit nomen domini, morte moriatur: lapidibus opprimet eum omnis multitudo, siue ille cinis siue peregrinus fuerit. qui blasphemauerit nomen domini, morte moriatur. qui percusserit et occiderit hominem, morte moriatur. qui percusserit animal, reddat uicarium, id est animam pro anima. qui inrogauerit maculam cuilibet ciuium suorum, sicut fecit, fiet illi: fracturam pro fractura, oculum pro oculo, dentem pro dente restituet. qualem inflixerit maculam, talem sustinere cogetur. qui percusserit iumentum, reddet aliud.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ altare. Oblatio est dño: odor
suauissimus. uictima dei. Tolles
quoq arietem alterum: suꝑ cuiꝰ
caput aaron et filii eius pouent

Expanded text:
 altare oblatio est Domini odor suavissimus victimae Dei tolles quoque arietem alterum super cuius caput Aaron et filii eius ponent
Abbreviated transcription (Latin):
enim usq in presens tempus
uenistis ad requiem et pos¬
sessionem. quam cdñs deus
daturus est uobis. Transibi¬
tis iordanen et habrtabitis
interra quam dñs deus ue¬
ster daturus est uobis: ut
requiescatis a cunctis hosti¬
bus ꝑcircuitum. et absq ul¬
lo timore habitetis in loco
quem elegerit clñs deus ue

Expanded text:
enim usque in praesens tempus venistis ad requiem et possessionem quam Dominus Deus daturus est vobis transibitis Iordanem et habitabitis in terram quam Dominus Deus vester daturus est vobis ut requiescatis a cunctis hostibus per circuitum et absque ullo timore habitetis in loco quem elegerit Dominus Deus ve
Abbreviated transcription (Latin):
Nenite. sapienter opprimamus
eum. ne forte multiplicetur. ⁊ si
ingruerit contra nos bellum. ad¬
datur inimicis nostris: expug

Expanded text:
enite, sapienter opprimamus eum, ne forte multiplicentur: et si ingruerit contra nos bellum, addatur virtus inimicis nostris, expug
Abbreviated transcription (Latin):
ze. Nichilq omnino ad uitam
ꝑtinens relinquebant in istł̃.
non osies. ñ boues. ñ asinos.
Ipsi enim et uniuersi greges
eorum ueniebant cum taber.¬
naculis suis÷ et instar locu¬
starum uniuersa complebãt
innumera multitudo homi

Expanded text:
e: nihilque omnino ad vitam pertinens relinquebant in Israel, non oves, non boves, non asinos. Ipsi enim et universi greges eorum veniebant cum tabernaculis suis, et instar locustarum universa complebant, innumera multitudo homi
Abbreviated transcription (Latin):
Tam urbes quam uiculos ⁊ ca¬
stella flamia consumpsit. Et
tulerunt predam et uniuersa
que ceperant tam ex homini-¬
bus quam ex iumentis: et

Expanded text:
tam urbes quam viculos et castella flamma consumpsit et tulerunt praedam et universa quae ceperant tam ex hominibus quam ex iumentis et
Abbreviated transcription (Latin):
pplica quoq adte aaron
fratrem tuum cum filiis
sius de meclio filioꝵ isrł: ut sa¬
cerdotio fungantur michi aa-¬
ron. nadab et abiu eleatar et
ithamar. faciesq uestem scãm
fratri tuo in głam et decoremł ⁊
loqueris cunctis sapientib cor¬
de. quos repleui sp̃u prudentie.
ut faciant uestes aaron in qui¬
bus scĩficatus ministret michi.
Hec autem erunt uestimenta
que facient. Rationale ⁊ super-¬
humerale. tunicam et lineam
strictam. cidarim et baltheum
facient. uestimenta sc̃a aaron
fratri tuo et filiis eius: ut sa¬
cerdotio fungantur michi. Acci-¬
pientq aurum et iacinctum ⁊
purpuram coccumq bis tinctũ
et byssum. Facient autem suꝑ¬
humerale de auro et iacincto ac
purpura coccoq bis tincto ⁊ bys¬
so retorta: oꝑe polimito. Buas
oras iunctas habebit in utroq
latere sũmitatum: ut in unũ
redeant. Ipsaq textura ⁊ cuncta
operis uarietas: erit ex auro et

Expanded text:
plica quoque ad te Aaron fratrem tuum cum filiis suis de medio filiorum Israhel ut sacerdotio fungantur mihi Aaron Nadab et Abiu Eleazar et Ithamar faciesque vestem sanctam fratri tuo in gloriam et decorem et loqueris cunctis sapientibus corde quos replevi spiritu prudentiae ut faciant vestes Aaron in quibus sanctificatus ministret mihi haec autem erunt vestimenta quae facient rationale et superumerale tunicam et lineam strictam cidarim et balteum facient vestimenta sancta Aaron fratri tuo et filiis eius ut sacerdotio fungantur mihi accipientque aurum et hyacinthum et purpuram coccumque bis tinctum et byssum facient autem superumerale de auro et hyacintho ac purpura coccoque bis tincto et bysso retorta opere polymito duas oras iunctas habebit in utroque latere summitatum ut in unum redeant ipsaque textura et cuncta operis varietas erit ex auro et
Abbreviated transcription (Latin):
ululantib tubis in ꝓfectione.
Quando autem congregand̃
est ppłs. simplex tubarum clan¬
gor erit: et ñ concise ululabt̃.
fulii aaron sacerdotis clangent
tubis. Eritq hoc legittimum sẽ¬
pit̾num in generationib urĩs.
Si exieritis ad bellum de terra

Expanded text:
ululantibus tubis in profectionem. Quando autem congregandus est populus, simplex tubarum clangor erit, et non concise ululabunt. Filii autem Aaron sacerdotes clangent tubis: eritque hoc legitimum sempiternum in generationibus vestris. Si exieritis ad bellum de terra
Abbreviated transcription (Latin):
isrł ꝑ omni primogenito qui
aperit uuluam in filiis isrł. E
runtq leuite mei. Mleum est
enim omne pͥmogenitũ. Ex qͦ
ꝑcussi primogenitos in terra
egypti. scĩficaui michi quicqͥd
primum nascitur in isrł: ab

Expanded text:
ro omni primogenito, qui aperit vulvam in filiis Israel, eruntque Levitae mei. Meum est enim omne primogenitum, ex quo percussi primogenitos in terra Aegypti: sanctificavi mihi quidquid primum nascitur in Israel ab
Abbreviated transcription (Latin):
um rapuerunt sibi de his que
lucebant choros uxores singu¬
las. Abieruntq in possessionẽ
suam: elificantes urbes et ha¬
bttantes in eis. filii quoq iscł
reu̾si sunt per tribus et fami¬
lias in tabernacula sua. In clie¬
bus illis non erat rex in iscl. s
unusquisq qd̃ sibi rectum ui¬
debatur hoc faciebat. Explicit
em iuda: ut peregrinaretur in
regione moabitide cum uxore
sua ac cluob liberis. Ipse uoca

Expanded text:
um rapuerunt sibi de his quae ducebant choros, uxores singulas: abieruntque in possessionem suam, aedificantes urbes, et habitantes in eis. Filii quoque Israel reversi sunt per tribus et familias in tabernacula sua. In diebus illis non erat rex in Israel: sed unusquisque, quod 251 sibi rectum videbatur, hoc em Juda, ut peregrinaretur in regione Moabitide, cum uxore sua ac duobus liberis. Et ipse voca
Abbreviated transcription (Latin):
campestrib contra galgalã:
que est iuxta uallem tenden¬
tem et intrantem ꝓcul. Hos
enim transibitis iordanen
ut possideatis terram qͣm do¬
minus deus uester daturus
est uobis: et habeatis ⁊ pos¬
sideatis illam. Hidete ergo ut
impleatis cerimonias atq
iudicia: que ego hodie ponã
in conspectu uestro. ¶AL¬
ec sunt precepta atq iu¬
ditia que facere debeatis
in terra. quam dñs deus patrũ
tuorum daturus est tibi: ut
possideas eam cunctis dieb
quib suꝑ humum gracdieris.
Subuertite omnia loca in qui¬
bus coluerunt gentes quas pos¬
sessuri estis deos suos: super
montes excelsos et colles. et
subter omne lignum frondo¬
sum. Dissipate aras earum:
et confringite statuas. Lucos
igne comburite: et ydola cõ¬
minuite. Disꝑdite nomina
eorum de locis illis. Non faci¬
etis ita clño deo uestroͥ s ad
locum quem elegerit domin
deus uester de cunctis tribu¬
bus uestris ut ponat nomen
suũ ibi et habitet in eo. ueni

Expanded text:
campestribus contra Galgalam que est juxta vallem tendentem et intrantem procul. Vos enim transibitis Jordanem: ut possideatis terram quam Dominus Deus vester daturus est vobis: et habeatis ac possideatis illam. Videte ergo ut impleatis cerimonias: atque judicia: que ego hodie ponam in conspectu vestroec sunt praecepta atque judicia, quae facere debetis in terra, quam Dominus Deus patrum tuorum daturus est tibi, ut possideas eam cunctis diebus quibus super humum gradieris. Subvertite omnia loca, in quibus coluerunt gentes, quas possessuri estis, deos suos super montes excelsos, et colles, et subter omne lignum frondosum. Dissiet confringite statuas lucos igne conburite et idola comminuite disperdite nomina eorum de locis illis non facietis ita Domino Deo vestro sed ad locum quem elegerit Dominus Deus vester de cunctis tribubus vestris ut ponat nomen suum ibi et habitet in eo veni
Abbreviated transcription (Latin):
ctis populis qui sunt super
terram. Non quia cunctas
gentes numero uincebatis.
uobis iunctus est dñs ⁊ et
elegit uos. cum omnibus si

Expanded text:
ctis populis qui sunt super terram non quia cunctas gentes numero vincebatis vobis iunctus est Dominus et elegit vos cum omnibus si
Abbreviated transcription (Latin):
iosue ad domum ioseph. effra¬
im et manasse. Populus mul¬
tus es: et magne fortitudinis.
Non habebis sortem unamr: s
transibis ad montem et succides
tibi atq purgabis ad habitan
dum spatia: et poteris ultra ꝓ¬
cedere cum subuerteris chana¬
neum quem clicis ferreos cur

Expanded text:
osue ad domum Joseph, Ephraim et Manasse: Populus multus es, et magnae fortitudinis, et non habebis sortem unam; sed transibis ad montem, et succides tibi, atque purgabis ad hadum spatia et poteris ultra procedere cum subverteris Chananeum quem dicis ferreos
Abbreviated transcription (Latin):
si pilorum color ñ fuerit im¬
mutatus. nec humilior plaga
carne reliqua. et ipsa lepre spe¬
cies fuerit subobscura: reclu¬
det eum septem cliebz. et clie se¬
ptimo contemplabitur. Si cre¬
uerit in cute lepra: contamina

Expanded text:
si pilorum color non fuerit immutatus, nec humilior plaga carne reliqua, et ipsa leprae species fuerit subobscura, recludit eum septem diebus et die septimo contemplabitur; si creverit in cute lepra contamina
Abbreviated transcription (Latin):
filiorum̃ neptali ꝑ cognationes
suas: urbes et uiculi earum.
Tribui filiorum dan per faini¬
lias suas egressa est sors septi

Expanded text:
filiorum Nepthali per cognationes suas urbes et viculi earum tribui filiorum Dan per familias suas egressa est sors septi
Abbreviated transcription (Latin):
rationes pharẽs. Phares ge¬
nuit esrom: esron genuit a¬
ram. Aram genut aminadab:
aminadab genut naason. Na¬
ason genuit salnon: salmon
genuit booz. Bior genuit o

Expanded text:
uit Phares, Phares genuit Esron, Esron genuit Aram, Aram genuit Aminadab, Aminadab genuit Naasson, Naasson genuit Salmon, Salmon genuit Booz, Booz genuit O
Abbreviated transcription (Latin):
anno sabbatum erit terre reqͥ¬
etionis dñi. Agrum ñ seres. et
uineam ñ putabis. Que sponte
gignit humus ñ metes. et uuas
primitiarũ tuarum ñ colliges
quasi uindemiam. annus enim
requietionis terre est: sed erunt
uobis in cibum. tibi et seruo tu¬
o. ancille et mercennario tuo: ⁊

Expanded text:
anno sabbatum erit terrae requietionis Domini agrum non seres et vineam non putabis quae sponte gignit humus non metes et uvas primitiarum tuarum non colliges quasi vindemiam annus enim requietionis terrae est sed erunt vobis in cibum tibi et servo tuo ancillae et mercennario tuo
Abbreviated transcription (Latin):
pristinam: quia iubeleus est. et
quinquagesimꝰ annus. Non se¬
retis neq metetis sponte in agro
nascentia: et primitias uindemie
ñ colligetis obsc̃ĩficationem iu¬
belei: sed statim oblata comede¬
tis. Anno iubelei reclient omnes
ad possessiones suas. Quando uẽ¬
des quippiam ciui tuo uel emes

Expanded text:
pristinam quia iobeleus est et quinquagesimus annus non seretis neque metetis sponte in agro nascentia et primitias vindemiae non colligetis ob sanctificationem iobelei sed statim ablata comedetis anno iobelei redient omnes ad possessiones suas quando vendes quippiam civi tuo vel emes
Abbreviated transcription (Latin):
muli tui omnes expediti ꝑge¬
mus ad bellum sicut tu ddñe
loqueris. Precepit ergo moy¬
ses eleazaro sacerdoti et iosue
filio nun et principib famili

Expanded text:
muli tui omnes expediti pergemus ad bellum sicut tu domine loqueris praecepit ergo Moses Eleazaro sacerdoti et Iosue filio Nun et principibus famili
Abbreviated transcription (Latin):
liis aaron tunicas lineas para¬
bis. et balteos ac thiaras: in glo¬
riam et decorem. Uestiesq his
omnib airon fratrem tuũ et
filios eius cum eo. et cunctorũ
consecrabis manus: scificabis¬
q illos ut sacerdotio fungant᷑
michi. Facies et feminalia linea
ut operiant carnem turpitucli¬
nis sue arenib usq adfemora: ⁊
utentur eis a aron et filii eius
quando ingredientur taberna¬
culum testimonii. uel quando
appropinquant ad altare ut mi¬
nistrent in scũario. ne iniquita¬
tis rei moriantur. Legittimũ
sempit̾num erit aaron et semi¬
ni eius post eum. CAXIXE

Expanded text:
liis Aaron tunicas lineas parabis, et balteos ac tiaras, in gloriam et decorem: vestiesque his omnibus Aaron fratrem tuum et filios ejus cum eo. Et cunctorum consecrabis manus, sanctificabisque illos, ut sacerdotio fungantur mihi. Facies et feminalia linea, ut operiant carnem turpitudinis suae, a renibus usque ad femina: et utentur eis Aaron et filii ejus quando ingredientur tabernaculum testimonii, vel quando appropinquant ad altare ut ministrent in sanctuario, ne iniquitatis rei moriantur. Legitimum sempiternum erit Aaron, et semini ejus post eum. B. X
Abbreviated transcription (Latin):
et cduxit uxorem absq his quas
prius habebat. melech filiam is-¬
mahel filii abraham sororem
nabaioth. Igitur egressus iacob
de bersabee ꝑgebat haran. Cumq
uenisset ad quendam locum.
et uellet in eo requiescere post
solis occubitum: tulit de lapi¬
clibus qui iacebant. et supponẽs
capiti suo dormiuit in eodem lo-
co. Uiditq in somnis scalam stã¬
tem suꝑ terram. ⁊ cacumen illiꝰ
tangens celum. angłos quoq
dei ascendentes et descendentes
ꝑ eam: et dñm innixum scale
cdicentem sibi. Ego sum dominꝰ
deus abraham patris tui. ⁊ deus
ysaac. Terram in qua dormis. ti¬
bi dabo et semini tuo: eritq ger¬
men tuum quasi puluis terre.
Dilataberis ad occidentem. ⁊ ori
entem. septemtrionem et meri-¬
cliem: et beneclicentur in te ⁊ in
semine tuo cuncte trib terre. E
ero custos tuus quocumq per¬
rexeris. et reclucam te in terrã
hanc: nec climittam nisi com¬
pleuero uniu̾sa que dixi. Cum¬

Expanded text:
et duxit uxorem absque his quas et duxit uxorem absque his quas prius habebat Maeleth filiam Ismahel filii Abraham sororem Nabaioth igitur egressus Iacob de Bersabee pergebat Haran cumque venisset ad quendam locum et vellet in eo requiescere post solis occubitum tulit de lapidibus qui icapiti suo, dormivitque in eodem loco, et vidit in somnis scalam tem super terram et cacumen illius tangens celum, angelos quoque Dei ascendentes et descendentes per eam et Dominum innixum scale dicentem sibi: Ego sum Domimus Deus Abraam patris tui et Deu Yssaac: terram in qua dormis tibi dabo et semini tuo. Eritque germen tuum quasi pulvis terre. Dilataberis ad occidentem et oentem, septentrionem et meridiem, et benedicentur in te et in semine tuo cunctae tribus terrae; et ero custos tuus quocunque perrexeris, et reducam te in terram hanc: nec dimittam, nisi complevero universa quae dixi.
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Noli accipere coniugem
de genere chanaan: sed uade. ⁊¬
proficiscere in mesopotamiam
syrie ad domum bathuel patris
matris tue. et accipe in de tibi u¬
xorem de filiab laban auuncu¬
li tui. Deus autem omp̃e bene¬
clicat tibi et crescere te faciat at¬
q multiplicet. ut sis in turbas
ppłorum. et dec tibi benedictões
abraham. et semini tuo post te:
ut possideas terram ꝑegrinatio¬
nis tue quam pollicitus ẽ auo
tuo. Cumq dimisisset eum ysa-¬
ac: profectus uenit in mesopota¬
miam syrie ad laban filium ba-¬
thuel syri fratrem rebecce matris
sue. Uidens autem esau quod be¬
nedixisset pater suus iacob. et
misisset eum in mesopotamiam
syrie ut inde uxorem cluceret. et
qd̃ post benelictionem precepis¬
set ei dicens. ñ accipies coniugem
de filiabus chanaan. quodq o¬
becliens iacob parentib isset in
syriam. probans quoq quod ñ
libenter aspiceret filias chanaan
pater suus: iuit ad ysmahelẽ

Expanded text:
cens noli accipere coniugem cens noli accipere coniugem de genere Chanaan sed vade eproficiscere in Mesopotamiam Syriae ad domum Bathuel patrem matris tuae et accipe tibi inde uxorem de filiabus Laban avunculi tui Deus autem omnipotens benedicat tibi et crescere te faciat atque multiplicet ut sis in turbas populorum et det tibi benedictiones Abraham et semini tuo post te ut possideas terram peregrinationis tuae quam pollicitus est avo tuo cumque dimisisset eum Isaac profectus venit in Mesopotamiam Syriae ad Laban filium Bathuel Syri fratrem Rebeccae matris suae videns autem Esau quod benedixisset pater suus Iacob et misisset eum in Mesopotamiam Syriae ut inde uxorem duceret et quod post benedictionem praecepisset ei dicens non accipies coniugem de filiabus Chanaan quodque oboediens Iacob parentibus isset in Syriam probans quoque quod non libenter aspiceret filias Chanaan pater suus ivit ad Ismahelem
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq eiulatu magno fieret:
motus ysaac cdixit ad eum.In
pinguedine terre ⁊ in rore celi
desuꝵ: erit lenecditio tua. Niues
gladio. et fratri tuo seruies:tẽ¬
pusq ueniet cum excutias et
soluas iugum eius de ceruicib
cob: pro beneclictione qua bene-¬
clixerat ei pater. Dixitq in cor¬
de suo. Seniant cdies luctus prĩs
mer: ut occidam iacobfratrem
meum. Nuntiata sunt hec rebec¬
ce. Que mittens et uocans iacob
filium suum: clixit ad eum. Et¬
ce esau frater tuus minatur
ut occidat te. Nunc ergo fili au
fuge ad laban fratrem meum in
haran: habitabisq cum eo cli¬
es paucos. donec requiescat furor
fratris tui et cesset inlignatio
eius. obliuiscaturq eorum que
fecisti in eum Postea mittam ⁊
adducam te inde huc. Cur utro¬
q orbabor filio in una die ẽ Dix̃
quoq rebecca ad ysaac. Tedet me
uite mee ꝓpter filias heth. Si ac¬
ceperit iacob uxorem de stirpe
huius terre: nolo uiuere. ¶ Xx¬
ocauit itaq ysaac iacobet
benedixit: precepitq ei li¬

Expanded text:
ret, motus Isaac, dixit ad eum: In pinguedine terrae et in rore coeli desuper, erit benedictio tua. Vives in gladio, et fratri tuo servies: tempusque veniet, cum excutias et solvas jugum ejus de cervicibuscob pro benedictione qua benedixerat ei pater: dixitque in corde suo: Venient dies luctus patris mei, et occidam Jacob, fratrem meum. Nuntiata sunt haec Rebeccae, quae mittens et vocans Jacob, filium suum, dixit ad eum: Ecce Esau frater tuus minatur ut occidat te. Nunc ergo,  Vulg.fuge ad Laban, fratrem meum in Haran: habitabisque cum eo dies paucos, donec quiescat furor fratris tui, et cesset indignatio ejus, obliviscaturque eorum quae fecisti in eum: postea mittam, et adducam te inde huc. Cur utroque orbabor filio in uno die? Dixit quoque Rebecca ad Isaac: Taedet me vitae meae propter filias Heth; si accepehuius terrae nolo vivere vocavit itaque Isaac Iacob et benedixit praecepitque ei di
Abbreviated transcription (Latin):
et ego nesciebam. Sauensq qͣm
terribilis est inqͥt locus iste. Nõ
est hic aliucl. nisi domus dei et
porta celi. Surgens ergo mane
tulit lapidem quem supposue¬
rat capiti suo et erexit in titulũ.
fundens oleum desuꝑ. Appellau̾¬
q nomen urbis bethel: q̃ prius
luza uocabatur. Nouit etiam
uotum dicens. Si fuerit deus
mecum et custodierit me ĩ uia
per quam ambulo. et dederit mͥ
panem ad uescenddum et uesti¬
mentum ad induendum. reu̾¬
susq fuero prospere ad domum
patris meiꝰ. erit michi dominus
in deum. et lapis iste quem ere¬
xi intitulum uocabitur domus
der: cunctorumq que dederis mͥ
decimas offeram tibi . XXIX.

Expanded text:
iebam pavensque quam terribilis inquit est locus iste non est hic aliud nisi domus Dei et porta caeli surgens ergo mane tulit lapidem quem subposuerat capiti suo et erexit in titulum fundens oleum desuper appellavitque nomen urbis Bethel quae prius Luza vocabatur vovit etiam votum dicens si fuerit Deus mecum et custodierit me in via per quam ambulo et dederit mihi panem ad vescendum et vestem ad induendum reversusque fuero prospere ad domum patris mei erit mihi Dominus in Deum et lapis iste quem erexi in titulum vocabitur Domus Dei cunctorumque quae dederis mihi decimas offeram
Abbreviated transcription (Latin):
P̾auperis quoq ñ misereberis ĩ
negotio. Si occurreris boui inimi¬
ci tui aut asino erranti: redluc
ad eum. Si uideris asinum odi¬
entis te iacere sub onere: ñ ꝑtnͣ¬
sibis. sed subleuabis cum eo. Nõ
declinabis in iudicio pauperis.
endatium fugies. Insontem
et iustum ñ occides: quia auer¬
sor impium. Ne accipias mune¬
ra que excecant etiam pruden¬
tes: et subuertunt uͥba iustoꝵ.
Peregrino molestus ñ eris. Sci¬
tis enim aduenarum animas: qr
et ipsi peregrini fuistis in terra e

Expanded text:
pauperis quoque non misereberis in negotio. si occurreris boui inimici tui aut asino erranti, reduc ad eum. si uideris asinum odientis te iacere sub onere, non pertransibis, sed subleuabis cum eo. non declinabis in iudicio pauperis. mendacium fugies. insontem et iustum non occides: quia auersor impium. ne accipias munera, quae excaecant etiam prudentes et subuertunt uerba iustorum. peregrino molestus non eris: scitis enim aduenarum animas, quia et ipsi peregrini fuistis in terra
Abbreviated transcription (Latin):
Usquequo ñ uultis custodire
mandata mea. et legem meam:
Uidete qd̃ domiñ dederit uobis
sabbatum: et ꝓpter hoc tribue¬
rit uobis die sexto cibos duplices.
Maneat unusquisq apuci se

Expanded text:
usquequo non vultis custodire mandata mea et legem meam videte quod Dominus dederit vobis sabbatum et propter hoc tribuerit vobis die sexto cibos duplices maneat unusquisque apud se
Abbreviated transcription (Latin):
in monte synai dicens.Lo¬
quere filiis isrł: et dices ad eos.
Quando ingressi fueritis terrã
quam ego dabo uobis: sabbati¬
zet sabbatum dñi. Sex anius
seres agrum tuum. et sex annis
putabis uineam tuam: colligesq¬
fructus eius. Septimo autem

Expanded text:
Sinai dicens loquere filiis Israhel et dices ad eos quando ingressi fueritis terram quam ego dabo vobis sabbatizet sabbatum Domini sex annis seres agrum tuum et sex annis putabis vineam tuam colligesqfructus eius septimo autem
Abbreviated transcription (Latin):
as eius que in lege precepta
sunt. Nec eleuetur cor eius in
suꝑbiam suꝑ fratres suos necp
uel sinistram: ut longo tem¬
pore regnet ip̃e et filius eius
super ĩsrahel. ¶e

Expanded text:
as ejus, quae lege praecepta sunt. Nec elevetur cor ejus in superbiam super fratres suos, nequvel sinistram, ut longo tempore regnet ipse, et filii ejus, super Israel.
Abbreviated transcription (Latin):
is: usq in et̾num. Cumq ĩro¬
ieritis terram quam dñs datu¬
rus est uobis ut pollicitus est.
obseruabitis cerimonias istas.
Et cum clixerint uobis filii ue¬
stri que est ista religio: dicetis
eis. Uictima transitus dñi est:

Expanded text:
is usque in aeternum cumque introis usque in aeternum cumque introieritis terram quam Dominus daturus est vobis ut pollicitus est observabitis caerimonias istas et cum dixerint vobis filii vestri quae est ista religio dicetis eis victima transitus Domini est