comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
insidiis sunt. Misit ergo rex isrł ad
locum quem dixerat ei uir dei: &
preoccupauit eum: & obseruauit
se ibi: non semel neꝙ: bis. Contur¬
batumq est cor regis syrie ꝓ hac re.
& conuocatis seruis sius ait. Quare
non indicatis michi qͥs proditor
mei sit apud regem isrł: Bixitq
unus seruoꝵ eius. Nequaqͣm dñe
mi rex: sed heliseus ꝓph̃a qui est
Dixit eis. Ite & uidete ubi sit: ut
mittam & capiam eum. Annun¬
ciauerunt ꝙ ei dicentes. Ecce in do¬
than. Misit ergo illuc equos & cur¬
rus: &e robur exercitus. Qui cum
uenissent nocte: circum dederunt
ciuitatem. Consurgens autẽ dilu¬
culo minister uiri dei egressus est:¬
uiditq exercitum in circuitu ciuita¬
tis. & equos & currus: nunciauitq
ei dicens. Heu heu dñe mi. Quid fa¬
ciemus: At ille respondit. Noli ti¬
niere. Plures enim nobiscum sunt:
quam cum illis. Cumq orasset he¬
liseus: ait. Dñe aꝑi oculos huiꝰ ut
uideat. Et aꝑuit dñs oculos pue¬

Expanded text:
insidiis sunt misit rex Israhel ad insidiis sunt misit rex Israhel ad locum quem dixerat ei vir Dei et praeoccupavit eum et observavit se ibi non semel neque bis conturbatumque est cor regis Syriae pro hac re et convocatis servis suis ait quare non indicastis mihi quis proditor mei sit apud regem Israhel dixitque unus servorum eius nequaquam domine mi rex sed Heliseus propheta qui est dixit eis ite et videte ubi sit ut mittam et capiam eum adnuntiaveruntque ei dicentes ecce in Dothan misit ergo illuc equos et currus et robur exercitus qui cum venissent nocte circumdederunt civitatem consurgens autem diluculo minister Viditque exercitum in circuitu civitatis et equos et currus. Nuntiavitque ei, dicens: Heu, heu, domine mi, quid faciemus at ille respondit noli timere plures enim nobiscum sunt quam cum illis cumque orasset Heliseus ait Domine aperi oculos huius ut videat et aperuit Dominus oculos pue
Abbreviated transcription (Latin):
ixerunt autẽ filii propħarum
ad heliseum. Ecce locus in quo
habitamus coram te angustus est
nobis. eamus usq ad iordanem: &
tollant singuli de silua singulas ma¬
terias ut edificemus ibi locum no¬
bis ad habitandum. Qui dixit eis.¬
Ite. Et ait unus ex illis. Ueni ergo &
tu cum seruis tuis. Respondit. Ego
ueniam. Et abiit cum eis. Cumꝙ
uenissent ad iordanem: cedebant
ligna. Accidit autẽ ut cum quidã
materiem succidisset: caderet ferrũ
securis in aquam. Ex clamauitq ille:
& ait. Heu heu heu dñi mi: & hoc
ipsum mutuo acceperam. Dixit
autẽ homo dei. Ubi cecidit: At ille
monstrauit ei locum. Precidit ergo
lignum: & misit illuc. natauit ꝙ
ferrum. Et ait. Tolle. Qu exten¬
dit manum: ce tulit illud.lxuiii.¬
ex autem syriȩ pugnabat con¬
tra isrł. Consiliumq miit cum
seruis suis dicens. In loco illo & illo
ponamꝰ insidias. Misit itaq uir
dei ad regem isrł dicens. Caue ne
transeas in loco illo: quia ibi syri in

Expanded text:
ixerunt autem filii prophetarum ixerunt autem filii prophetarum ad Heliseum ecce locus in quo habitamus coram te angustus est nobis eamus usque ad Iordanem et tollant singuli de silva materias singulas ut aedificemus nobis ibi locum ad habitandum qui dixit ite et ait unus ex illis veni ergo et tu cum servis tuis respondit ego veniam et abiit cum eis cumque venissent ad Iordanem caedebant ligna accidit autem ut cum unus materiem succidisset caderet ferrum securis in aquam exclamavitque ille et ait eheu eheu eheu domine mi et hoc ipsum mutuo acceperam dixit autem homo Dei ubi cecidit at ille monstravit ei locum praecidit ergo lignum et misit illuc natavitque ferrum et ait tolle qui extendit manum et tulit illud rex autem Syriae pugnabat contra Israhel consiliumque iniit cum servis suis dicens in loco illo et illo ponamus insidias misit itaque vir Dei ad regem Israhel dicens cave ne transeas in loco illo quia ibi Syri in
Abbreviated transcription (Latin):
Recte ne sunt omnia: Et ille ait.
Recte. Dñs meus misit me ad te¬
dicens. Modo uenerunt ad me
duo adolescentes de monte ephra¬
im: ex filiis ꝓpħarum: da eis talen¬
tum argenti: & uestes mutatorias
duplices. Dixitq naaman. Melius
est ut accipias duo talenta. Et coe¬
git eum. Ligauitq duo talenta
argenti in duob saccis: & duplicia
uestimenta: & imposuit duobus
pueris suis: qui & portauerunt
coram eo. Cuniq uenissent iam
suit in domo: dimisitq uiros. & abie¬
runt. Ipse autẽ ingressus: stecit an
te dñm suum. Et ait heliseus. Un¬
de uenis gieri: Qui respondit. Non
iuit seruus tuus quoquam. Et ille¬
ait. Nonne cor meum in presenti
erat. quando reuersus est homo de
curru suo in occursum tui: Nunc
igitur accepisti argentum & accepi¬
sti uestes ut emas oliueta & uineas
& oues. & boues. & seruos & ancil¬
las. Sed & lepra naaman adhere¬
bit tib & semini tuo: usq in sempi¬
ternum. Et egressus ab eo leprosus

Expanded text:
rectene sunt omnia et ille ait rectene sunt omnia et ille ait recte dominus meus misit me dicens modo venerunt ad me duo adulescentes de monte Ephraim ex filiis ptum argenti, et vestes mutatorias duplices. Dixitque Naaman: Melius est ut accipias duo talenta. Et coegit eum, ligavitque duo talenta argenti in duobus saccis, et duplicia vestimenta, et imposuit duobus pueris suis, qui et portaverunt coram eo. Cumque venisset jam suit in domo dimisitque viros et abierunt ipse autem ingressus stetit coram domino suo et dixit Heliseus unde venis Giezi qui respondit non ivit servus tuus quoquam at ille nonne ait cor meum in praesenti erat quando reversus est homo de curru suo in occursum tui nunc igitur accepisti argentum et accepisti vestes ut emas oliveta et vineta et oves et boves et servos et ancillas sed et lepra Naaman adherebit tibi et semini tuo in sempiternum et egressus est ab eo leprosus
Abbreviated transcription (Latin):
Obsecro itaq ut acci pias benedic¬
tionem aseruo tuo. At ille respon¬
dit. Uiuit dñs ante quẽ sto: quia ñ
accipiam. Cumq uim faceret: pe¬
nitus non ad quieuit. Dixit ꝙ nãa¬
man. Ut uis. Sed obsecro concede
michi seruo tuo: ut tollam onus
duoꝵ burdonum de terra. Non
locaustum aut uictuam diis alie¬
nis: nisi dño. Hoc autẽ solum est
de quo depreceris dñm ꝓseruo tuo.
Quando ingreditur dñs meus tẽ¬
plum remmon ut adoret. & illo in¬
nitente suꝑ manũ meam. si adora¬
uero in templo remmon adorante
eo in eodem loco: ut ignoscat michi
dñs seruo tuo ꝓ hac re. Qui dix̃ ei.
Uade in pace. Abiit ergo ab eo: elec¬
to terrȩ tempore. Dixitꝙ giezi pu¬
er uiri dei. Pepercit dnis meus naa¬
man syro isti: ut non acciperet ab
eo que attulit. Uiuit dñs quia cur¬
ram post eum: & accipiam ab eo
aliquid. Et secutus est gieri post
tergum naaman. Quem cum uidis¬
set ille currentem ad se: dissiliuit
de curru suo in occursum eiꝰ &e ait.

Expanded text:
aque ut accipias benedictionem a servo tuo at ille respondit vivit Dominus ante quem sto quia non accipiam cumque vim faceret penitus non adquievit dixitque Naaman ut vis sed obsecro concede mihi servo tuo ut tollam onus duorum burdonum de terra non locaustum aut victimam diis alienis nisi Domino hoc autem solum est de quo depreceris Dominum pro servo tuo quando ingreditur dominus meus templum Remmon ut adoret et illo innitente super manum meam si adoravero in templo Remmon adorante me in eodem loco ut ignoscat mihi Dominus servo tuo pro hac re qui dixit ei vade in pace abiit ergo ab eo electo terrae tempore dixitque Giezi puer viri Dei pepercit dominus meus Naaman Syro isti ut non acciperet ab eo quae adtulit vivit Dominus quia curram post eum et accipiam ab eo aliquid et secutus est Giezi post tergum Naaman quem cum vidisset ille currentem ad se desilivit de curru in occursum eius et ait
Abbreviated transcription (Latin):
filium uiuificauerat clamans ad
regem ꝓ domo sua: & ꝓ agris suis.
Dixitq gieri. Dñe mirex hec est
mulier & hic filius eius quẽ sus¬
citauit heliseus. Et interrogauit
rex mulierem. Quȩ narrauit ei ue¬
ra esse. Deditq ei rex eunuchũ unũ
dicens. Restitue ei omnia que sua
sunt: & uniuersos reditus agroꝵ
a die qua reliquit terram usꝙ in
presens.¬

Expanded text:
 vivificaverat filium clamans ad  vivificaverat filium clamans ad regem pro domo sua et pro agris suis dixitque Giezi domine mi rex haec est mulier et hic filius eius quem suscitavit Heliseus et interrogavit rex mulierem quae narravit ei deditque ei rex eunuchum unum dicens restitue ei omnia quae sua sunt et universos reditus agrorum a die qua reliquit terram usque ad praesens
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat. si dñs etiam fecerit catha¬
ractas in cȩlo aꝑiri. nunqͥd fieri
poterit quod loqueris: Et dixit ei.
Uidebis oculis tuis: & inde non co¬
medes. Euenit ergo ei sicut predic¬
tum erat: & conculcait eum om¬
nis popłs in porta. & mortuus est.
eliseus autẽ .Lxxi.¬
locutus est ad mulierem cuiꝰ
uiuere fecerat filium dicens. Sur¬
ge uade tu & domus tua: & pere¬
grinare ubicũꝙ reppereris. Uoca¬
uit enim dñs famem: & ueniet suꝑ
terram septẽ annis. Que surrexit
& fecit iuxta uerbum hominis d.
Et uadens cum domo sua ꝑegrinata
est in terra philistiim dieb multis.
Cumq finit essent anni septẽ: reuer¬
sa est mulier de terra philistiim.
Et egressa est ut interpellaret regẽ:
ꝓ domo sua & agris suis. Rex autẽ
loquebatur cum gieri puero uiri
dei: dicens. Narra michi omnia mag¬
nalia que fecit heliseus. Cumq ille
narraret regi quomodo mortuum
suscitasset: apparuit mulier cuius¬

Expanded text:
dixerat etiam si Dominus fecerit catadixerat etiam si Dominus fecerit cataractas in caelo numquid fieri poterit quod loqueris et dixit ei videbis oculis tuis et inde non comedes evenit ergo ei sicut praedictum erat et conculcavit eum populus in porta et mortuus est Heliseus autem locutus est ad mulierem cuius vivere fecerat filium dicens surge vade tu et domus tua et peregrinare ubicumque reppereris vocavit enim Dominus famem et veniet super terram septem annis quae surrexit et fecit iuxta verbum hominis Dei et vadens cum domo sua peregrinata est in terra Philisthim diebus multis cumque finiti essent anni septem reversa est mulier de terra Philisthim et egressa est ut interpellaret regem pro domo sua et agris suis rex autem loquebatur cum Giezi puero viri Dei dicens narra mihi omnia magnalia quae fecit Heliseus cumque ille narraret regi quomodo mortuum suscitasset apparuit mulier cuius
Abbreviated transcription (Latin):
mus quinq: equos qui remanse¬
runt in urbe. quia ipsi tantũ st̃
inuniuersa multitudine in isrł.
Alii enim consumpti sunt: ce mit.¬
tentes explorare poterimus. Ad¬
duxerunt ergo duos equos. Misitꝙ
rex isrł ad castra syroꝵ: dicens.
Ite & uidete. Qui abierunt post
eos usq ad iordanem. Ecce autem
omnis uia plena erat uestib ce ua¬
sis que ꝓiecerant syri cum turba¬
rentur. Reuersiꝙ nuncii indica¬
uerunt regi. Et egressus populus
diripuit castra syriȩ. factusq est
modius simile statere uno. & duo
modii hordei statere uno iuxta
uerbum domini. Porro rex ducẽ
illum in cuius manu incumbebat:
constituit ad portam. Quem con¬
culcauit omnis turba in introitu:¬
& mortuus est. iuxta quod locutus
fuerat uir dei quando descende¬
ta sermonem uiri dei quem dixe¬
rat regi quando ait. duo modii
hordei statere uno erunt. & modiꝰ
similȩ statere uno cras hoc eodẽ
tempore in porta samariȩ. qͣndo
responderat dux ille uiro dei &

Expanded text:
mus quinque equos, qui remansemus quinque equos, qui remanserunt in urbe quia ipsi tantum sunt in universa multitudine Israel, alii enim consumpti sunt et mittentes, explorare poterimus. Adduxerunt ergo duos equos, misitque rex in castra Syrorum, dicens: Ite, et videte. Qui abierunt post eos usque ad Jordanem: ecce autem omnis via plena erat vestibus et vasis, quae projecerant Syri cum turbarentur: reversique nuncii indicaverunt regi. Et egressus populus, diripuit castra Syriae: factusque est modius similae statere uno, et duo modii hordei statere uno, juxta verbum Domini. Porro rex ducem illum, in cujus manu incubuerat, constituit ad portam: quem conculcavit turba in introituet mortuus est iuxta quod locutus fuerat vir Dei quando descendedum sermonem viri Dei quem dixerat regi quando ait duo modii hordei statere uno erunt et modius similae statere uno hoc eodem tempore cras in porta Samariae quando responderat dux ille viro Dei et
Abbreviated transcription (Latin):
runt & biberunt. tuleruntq inde
argentum & aurũ & uestes. & abie¬
runt & absconderunt. Et rursum
reuersi sunt ad aliud tabernaculũ:
& inde similiter auferentes. abscon¬
derunt. Dixerunt ꝙ ad inuicem.
Non recte facimus. Hȩc enim dies
boni nuncii est. Sitacuerimꝰ ce no¬
luerimꝰ nunciare usq mane: scele¬
ris arguemur. Uenite eamꝰ & nun¬
ciemus in aula regis. Cumq uenis¬
sent ad portam ciuitatis: narraue¬
runt eis dicentes. Iuimꝰ ad castra
syriȩ. & nullum ibidem repperimꝰ
hominem: nisi equos & asinos al¬
ligatos. & fixa tentoria. Ierunt er¬
go portarii: & nunciauerunt in pa¬
latio regis intrinsecus. Qui surrex¬
it nocte: & ait seruis suis. Dico uo¬
bis quid fecerint nobis syri. Sciunt
quia fame laboramꝰ: & iccirco egres¬
si sunt de castris. & latitant in agri
dicentes. Cum egressi fuerint de q¬
uitate: capiemus eos inuos. & tc̃
ciuitatem ingredi poterimꝰ. Respos¬
dit autẽ unus seruoꝵ eius. Tolla¬

Expanded text:
runt et biberunt tuleruntque inde runt et biberunt tuleruntque inde argentum, et aurum, et vestes, et abierunt, et absconderunt: et rursum reversi sunt ad aliud tabernaculum, et inde similiter auferentes absconderunt. Dixeruntque ad invicem: Non recte facimus: haec enim dies boni nuncii est. Si tacuerimus, et noluerimus nunciare usque mane, sceleris arguemur: venite, eamus, et nunciemus in aula regis. Cumque venissent ad portam civitatis, narraverunt eis, dicentes: Ivimus ad castra Syriae, et nullum ibidem reperimus hominem, nisi equos, et asinos alligatos, et fixa tentoria. Ierunt ergo portarii, et nunciaverunt in palatio regis intrinsecus. Qui surrexit nocte, et ait ad servos suos: Dico vobis quid fecerint nobis Syri: sciunt quia fame laboramus, et idcirco egressi sunt de castris, et latitant in agris, dicentes: Cum egressi fuerint de civitate, capiemus eos vivos, et tunc civitatem ingredi poterimus. Respondit autem unus servorum ejus: Tolla
Abbreviated transcription (Latin):
uiri erant leꝓsi iuxta introitum
portȩ: qui dixerunt ad inuicem.
Quid hic esse uolumus donec mo¬
riamur: Siue ingredi uoluerimꝰ
ciuitatẽ: fame moriemur. siue man¬
serimus hic: moriendum nobis ẽ.
Uenite igitur & transfugiamꝰ ad
castra syriȩ. Si peꝑcerint nobis .ii¬
uemꝰ. si autẽ occidere uoluerint:
nichilominus moriemur. Surrexe¬
runt igitur uesperi: ut transirent
ad castra syriȩ. Cumq uenissent
ad pͥncipium castroꝵ syriȩ: nullũ
ibidem reppererunt.Siquidem
dñs sonitum audiri fecerat in ca¬
stris syriȩ curruum & equoꝵ: & ex¬
ercitus plurimi. Dixeruntq ad in¬
uicem. Ecce mercede conduxit ad¬
uersum nos rex isrł reges etheoꝵ
& egyptioꝵ: & uenerunt suꝑ nos.
Surrexerunt igitur &e fugerunt
in tenebris: & dereliquerunt ten
nos in castris: fugerunt ꝙ animaᷤᷤ
tantum suas saluare cupientes.
Igitur cum uenissent leprosi illi
ad pͥncipium castroꝵ: ingressi sunt
unum tabernaculum. & comede¬

Expanded text:
viri erant leprosi juxta introitum viri erant leprosi juxta introitum portae: qui dixerunt ad invicem: Quid hic esse volumus, donec moriamur? sive ingredi voluerimus civitatem, fame moriemur: sive manserimus hic, nobis moriendum est: venite ergo, et transfugiamus ad castra Syriae: si pepercerint nobis, vivemus: si autem occidere voluerint, nihilominus moriemur. Surrexerunt ergo vesperi, ut venirent ad castra Syriae cumque venissent ad principium castrorum Syriae nullum ibidem reppererunt siquidem Dominus sonitum audiri fecerat in castris Syriae curruum et equorum et exercitus plurimi dixeruntque ad invicem ecce mercede conduxit adversum nos rex Israhel reges Hettheorum et Aegyptiorum et venerunt super nos surrexerunt ergo et fugerunt in tenebris et derelos, in castris, fugeruntque, animas tantum suas salvare cupientes. Igitur cum venissent leprosi illi ad principium castrorum, ingressi sunt unum tabernaculum, et comede
Abbreviated transcription (Latin):
Hec michi faciat d̾s & hȩc addat:
sisteterit caput helisei filii saphat
suꝑ ip̃m hodie. Heliseus autem se¬
debat in domo sua: & senes sedebant
cum eo. Premisit itaq uirum. Et
antequam ueniret nuncius ille:
dixit ad eos. Nunquid scitis qd̃ mi¬
serit filius homitidȩ hic ut precida¬
tur caput meum: Uidete ergo cũ
uenerit nuncius: claudite ostium:
& non sinatis eum introire. Ecce
enim sonitus pedum dm̃ eiꝰ post eũ
est. Et adhuc illo loquente eis: ap¬
paruit nuncius qui ueniebat ad
eum: & ait. Ecce tantum malum
a dño est: & quid amplius expecta¬
bo a dño: Dixit autem heliseus:
Audite uerbum dñi. Hȩc dicit dñs.
In tempore hoc cras modius simile
uno statere erit & duo modii hor¬
de statere uno in porta samariȩ.
Respondens unus de ducib sup
cuius manum rex incumbebat᷑
fecerit etiam catharactas aꝑiri:
nunqͥd poterit esse qd̾ loqueris:
Qui ait ad eum. Uidebis ocłis tius:
&& inde non comedes. Quadtuor gͦ

Expanded text:
Haec mihi faciat Deus, et haec addat, Haec mihi faciat Deus, et haec addat, si steterit caput Helisei filii Saphat super ipsum hodie. Heliseus autem sedebat in domo sua, et senes sedebant cum eo. Praemisit itaque virum: et antequam veniret nuncius ille, dixit ad senes: Numquid scitis, quod miserit filius homicidae hic, ut praecidatur caput meum? videte ergo, cum venerit nuncius, claudite ostium, et non sinatis eum introire: ecce enim sonitus pedum domini ejus post eum est. Adhuc illo loquente eis, apparuit nuncius, qui veniebat ad eum. Et ait: Ecce tantum malum a Domino est: quid amplius expectabo a Domino? Dixit autem Heliseus: Audite verbum Domini: haec dicit Dominus: In tempore hoc cras modius similae uno statere erit, et duo modii hordei statere uno, in porta Samariae. Respondens unus de ducibus, super cujus manum rex incumbebat, fecerit cataractas in coelo, numquid poterit esse, quod loqueris? Qui ait: Videbis oculis tuis, et inde non comedes. Quatuor ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Actum est autẽ post hȩc congre¬
gauit benadab rex syriȩ uni¬
uersum exercitum suum: &e ascen¬
dit & obsidebat samariam. factaq
est fames magna in samaria: ce tã¬
diu obsessa est ciuitas: donec uenun¬
daretur caput asini octoginta ar¬
genteis: & quarta pars cadi ster¬
coris columbarum: qͥnq argenteis.
Cumq rex isrł transiret ꝑmurũ:
mulier exclamauit ad eum dicens.
Salua me dñe mirex. Qui ait. Non
te saluet dñs. Unde te saluare pos¬
sum: de area: an de torculari: Dixitꝙ
ad eam rex. Quid tibi uis: Que re¬
spondit. Mulier ista dixit michi.
Da michi filium tuum ut hodie co¬
medamus eum & filium meum co¬
medemus cras. Coximus ergo fi¬
lium meum: & comedimꝰ. Dixi ꝙ: ei
die altera. Da michi filium tuum
ut comedamꝰ eum hodie. Que ab¬
scondit filium suum. Quod cũ au¬
disset rex: scidit uestimenta sua.
& transiebat ꝑ murum. uiditq om¬
nis popłs cilicium quo uestitus erat
ad carnem intrinsecus. Et ait rex.

Expanded text:
t autem post haec congregavit Benadad rex Syriae universum exercitum suum et ascendit et obsidebat Samariam factaque est fames magna in Samaria et tamdiu obsessa est donec venundaretur caput asini octoginta argenteis et quarta pars cabi stercoris columbarum quinque argenteis cumque rex Israhel transiret per murum mulier exclamavit ad eum dicens salva me domine mi rex qui ait non te salvet Dominus unde salvare te possum de area an de torculari dixitque ad eam rex quid tibi vis quae respondit mulier ista dixit mihi da filium tuum ut comedamus eum hodie et filium meum comedemus cras coximus ergo filium meum et comedimus dixique ei die altera da filium tuum ut comedamus eum quae abscondit filium suum quod cum audet transibat per murum. Viditque omnis populus cilicium, quo vestitus erat ad carnem intrinsecus. Et ait rex:
Abbreviated transcription (Latin):
sua: misit ad eum dicens. Cur scidi
ergo naaman cum equis & currib:
&e stetit ad ostium domus helisei.
Misitq ad eum heliseus nuncium
dicens. Uade lauare septies in ior¬
dane: & recipiet sanitatem caro tua.
atq mundaberis. Iratus naaman
recedebat dicens. Putabam quod
egrederetur ad me: & stans inuoca¬
ret nomen dñi dei sui. & tangeret
manu sua locum leprȩ: & curaret
me. Nunquid non meliores sunt
abana &e pharphar fluuii damas¬
ꝙ. omnib aquis isrł ut lauer in
eis & munder: Cum ergo uertis¬
set se & abiret indignans: accesse¬
runt ei serui sui & locut sunt ei.
Pater si rem grandem dixisset tib
ꝓpħa: certe facere debueras. Quan¬
tomagis quia nunc dixit tibi. la¬
uare & mundaberis: Descendit
& lauit in iordane septies iuxta
sermonem uiri dei. & restituta est

Expanded text:
it ad eum dicens quare scidinit ergo Naaman cum equis et curribus et stetit ad ostium domus Helisei misitque ad eum Heliseus nuntium dicens vade et lavare septies in Iordane et recipiet sanitatem caro tua atque mundaberis irrecedebat, dicens: Putabam quod egrederetur ad me, et stans invocaret nomen Domini Dei sui et tangeret manu sua locum leprae, et curaret me. Nunquid non meliores sunt Abana et Pharphar fluvii Damasci omnibus aquis Israhel ut laver in eis et munder cum ergo vertisset se et abiret indignans accesserunt ad eum servi sui et locuti sunt ei pater si rem grandem dixisset tibi propheta certe facere debueras quanto magis quia nunc dixit tibi lavare et mundaberis descendit et lavit in Iordane septies iuxta sermonem viri Dei et restitut
Abbreviated transcription (Latin):
non precipito. neq demolior. Non
se sic habet res:sed homo de mon¬
te ephraim siba filius bochri cog¬
nomine. leuauit manũ suam con¬
tra regem dauid. Tradite illũ solũ:
& recedemꝰ a ciuitate. Et ait mulier
ad ioab. Ecce caput eꝰ mittet᷑ ad te
ꝑ murum. Ingressa est ergo ad om¬
nem popłm: ce locuta est eis sapi¬
enter. Qui abscisum caput sibȩ
filii bochri: ꝓiecerunt ad ioab. Et
ille cecinit tuba: & recesserunt ab
urbe unusquisq in tabernacula
sua. Ioab autem reuersus est hie¬
rusalem ad regem. fuit autẽ ioab
suꝑ omnẽ exercitũ isrł. Banaias
autẽ filius ioiadȩ suꝑ ceretheos:
& pheletheos: adhuram autẽ suꝑ
tributa. Porro iosaphath filiꝰ ahi¬
luth a commentariis. Scriba autẽ
siba: sadochuero & abiathar sacer¬
dotes. Hira autẽ hiraites: erat sa¬
cerdos dauid..
acta est quoꝙ fames in dieb
dauid: trib annis iugiter. Et
consuluit dauid oraculum dñi. Di¬

Expanded text:
non praecipito, neque demolior: Non non praecipito, neque demolior: Non se sic habet res, sed homo de monte Ephraim Seba, filius Bochri cognomine, levavit manum suam contra regem David: tradite illum solum, et recedemus a civitate. Et ait mulier ad Joab: Ecce caput ejus mittetur ad te per murum. Ingressa est ergo ad omnem populum, et locuta est eis sapienter: qui abscissum caput Sebae filii Bochri projecerunt ad Joab: et ille cecinit tuba, et recesserunt ab urbe, unusquisque in tabernacula sua: Joab autem reversus est Hierusalem ad regem. Fuit ergo Joab super omnem exercitum Israel: Banaias autem filius Joiadae super Cerethaeos et Phelethaeos. Aduram vero super tributa: porro Josaphat filius Ahilud a commentariis. Siva autem, scriba: Sadoc vero et Abiathar, sacerdotes. Hiram autem Hiraetes erat sacerdos David. Facta est quoque fames in diebus David tribus annis jugiter: et consuluit David oraculum Domini. Di
Abbreviated transcription (Latin):
to igitur illo de uia: transiebat oĩs
uir sequens ioab. ad ꝑsequendũ si¬
bã filium bochri. Porro ille transie¬
rat ꝑ om̃s tribus isrł in abelam.
& in bethinacha. om̃sq uiri electi
congregati fuerant ad eum. cxxx¬
enerunt itaq & oppugnabais
eum in abela &e in bechinacha:
&e circumdederunt munitionib
ciuitatẽ: & obsessa est urbs. Omĩs
autẽ turba quȩ erat cũ ioab: molie¬
batur destruere muros. Et excla-¬
mauit mulier sapiens de ciuitate.
Audite audite: dicite ioab. Appro¬
pinqua huc: & loquar tecũ. Qui
cum accessisset ad eam: ait ilhi. Tu
es ioab: Et ille respondit. Ego. Ad
quem sic locuta est. Aud sermones
ancillȩ tuȩ. Qui respondit. Audio.
Rursumq illa. Sermo inquit dice¬
batur in ueteri ꝓuerbio. Qui inter¬
rogant: interrogent in abela: ce sic
ꝑficiebant. Nonne ego sum que re
ciuitatũ in isrł. Quare precipitas
hereditatem dñi: Respondens ꝙ¬
ioab dixit. Absit absit hoc ame:

Expanded text:
to ergo illo de via, transibat omnis to ergo illo de via, transibat omnis vir sequens Joab ad persequendum Seba filium Bochri. Porro ille transierat per omnes tribus Israel usque in Abelam, et in Bethmacha: omnesque viri electi congregati fuerant ad eum. Venerunt itaque, et oppugnabant eum in Abela, et in Bethmacha, et circumdederunt munitionibus civitatem, et obsessa est urbs: omnis autem turba, quae erat cum Joab, moliebatur destruere muros. Et exclamavit mulier sapiens de civitate: Audite, audite, dici e Joab: Appropinqua huc, et loquar tecum. Qui cum accessisset ad eam, ait illi: Tu es Joab? Et ille respondit: Ego. Ad quem sic locuta est: Audi sermones ancillae tuae. Qui respondit: Audio. Rursumque illa: Sermo, inquit, dicebatur in veteri proverbio: Qui interrogant, interrogent in Abela: et sic perficiebant: Nonne ego sum quae re in Israel? Quare praecipitas hereditatem Domini? Respondens Joab, ait: Absit, absit hoc a me:
Abbreviated transcription (Latin):
umꝙ ill essent uixta lapidẽ
grandem qui est in gabaon:ama¬
sa ueniens occurrit eis. Porro ioab
uestitus erat tunica stricta ad men-¬
suram habitus sui: ce desuꝑ accin¬
ctus gladio dependente usꝙ ad
ilia inuagina: qui fabrefactus le¬
ui motu egredi poterat & ꝑcutere.
Dixit itaq ioab ad amasam. Sal¬
ue mi frater. Et tenuit manu dex¬
tera mentũ amasȩ: quasi osculans
eum. Porro amasa ñ obseruauit
gladium quẽ habebat ioab. Qui
ꝑcussit eum in latere: & effudit in¬
testina eius in terram: nec scd̃m
uulnus apposuit. Ioab autẽ ce abi¬
sai frater enis ꝑsetut sunt sibam
filiũ bochri. Interea quidam uiri
cum stetissent iuxta cadauer ama¬
sȩ de sociis ioab: dixerunt. Ecce qͥ
esse uoluit ꝓ ioab comes dauid.¬
Amasa autem conspersus sangui¬
ne iacebat in media uia. uidit
hoc quidam uir quod subsisteret
omnis popłs ad uidendum eum:
& amouit amasam de uia in agrũ.
Oꝑuitq eum uestimento: ne subsi¬
sterent transeuntes ꝓpter eum. Amo¬

Expanded text:
ue illi essent iuxta lapidem grandem qui est in Gabaon Amasa veniens occurrit eis porro Ioab vestitus erat tunica stricta ad mensuram habitus sui et desuper accinctus gladio dependente usque ad ilia in vagina qui fabrefactus levi motu egredi poterat et percutere dixit itaque Ioab ad Amasa salve mi frater et tenuit manu dextra mentum Amasae quasi osculans eum porro Amasa non observavit gladium quem habebat Ioab qui percussit eum in latere et effudit intestina eius in terram nec secundum vulnus adposuit Ioab autem et Abisai frater eius persecuti sunt Seba filium Bochri interea quidam viri cum stetissent iuxta cadaver Amasae de sociis Ioab dixerunt ecce qui esse voluit pro Ioab comes DaAmasa autem conspersus sanguine, jacebat in media via. Vidit hoc quidam vir, quod subsisteret omnis populus ad videndum eum, et amovit Amasam de via in agrum, operuitque eum vestimento, ne subsisterent transeuntes propter eum. Amo
Abbreviated transcription (Latin):
ergo dauid ad gabaonitas. Quid
faciam uobis. & quod erit ur̃i pia¬
culum: ut benedicatis hereditatẽ
dñi: Dixeruntq gabaonite. Non
est nobis suꝑ argento & auro que¬
stio: sed contra saul &e contra do¬
mum eiꝰ. Neq uolumꝰ ut interficia¬
tur homo de isrł. Ad quos rex ait.
Quid ergo uultis ut faciam uobis:
Qui dixerunt regi. Uirũ qui attri¬
uit nos & oppressit inique ita de¬
lere debemus: ut ne unus quidẽ
residuus sit de stirpe eius in cunc¬
tis finib isrł. Dentur nobis sep¬
tem uiri de filiis eius: ut crucifiga¬
mus eos dño in gabaath saul qͦn¬
dam elect dñi. Et ait rex. Ego da¬
bo. Pepercit ꝙ rex mifiboseth filio
ionathe filii saul: ꝓpter iusiuran¬
dum dñi quod fuerat inter dauid
& ionathan filium saul. Tulit itaꝙ¬
dauid duos filios respha filiȩ haia
quos peꝑit saul armoni &e mifibo¬
seth. & quinq filios michol filiȩ sa
ul. quos genuit adrieh filio berzel¬
lai. qui fuit de molathi. & dedit eos

Expanded text:
ergo David ad Gabaonitas: Quid faciam vobis? et quod erit vestri piaculum, ut benedicatis hereditati Domini? Dixeruntque ei Gabaonitae: Non est nobis super argento et auro quaestio, sed contra Saul, et contra domum ejus: neque volumus ut interficiatur homo de Israel. Ad quos rex ait: Quid ergo vultis ut faciam vobis? Qui dixerunt regi: Virum, qui attrivit nos, et oppressit inique, ita delere deresiduus sit de stirpe eius in cunctis finibus Israhel dentur nobis septem viri de filiis eius et crucifigamus eos Domino in Gabaath Saul quondam electi Domini et ait rex ego dabo pepercitque rex Mifiboseth filio onathan filii Saul propter iusiurandum Domini quod fuerat inter David et inter Ionathan filium Saul tulit itaque rex duos filios Respha filiae Ahia quos peperit Saul Armoni et Mifiboseth et quinque filul, quos genuerat Hadrieli filio Berzellai, qui fuit de Molathi, et dedit eos
Abbreviated transcription (Latin):
ec comedetis ex omnib quȩ
morantur in aquis. Que ha¬
bent pennulas & squamas come¬
dite. quȩ absꝙ pennulis & squa¬
mis sunt ne comedatis: quia im¬
munda sunt.Lxu.
mnes aues mundas comedite:
immundas ne comedatis. aqͥ¬
lam scilicet & griphem. & alietũ.
ixon. & uulturem. ac miluum uix¬
ta genus suũ. & omne coruini gene¬
ris. structionem. & noctuam. & la¬
rum atq accipitrẽ uxta genꝰ suũ
herodium &e cignum. & ibin. ac
mergulum. porphirionẽ. & nicti¬
coracem. onocrotalum & caradriũ
uesꝑtilionem. Et omne qd̾ reptat
& pennulas habet: immundum
erit: nec comedetur. Omne quod
mundum est comedite: quicquid
morticinum est ne uescemini ex
eo. Peregrino qui intra portas tuaᷤ
Non coques hedum in lacte matͥs
suȩ.
cunctis fructib tuis que nas¬
cuntur in terra ꝑ annos singulos:
&e comedetis in conspectu domini
dei tui in loco quẽ elegerit ut in eo
nomen illius inuocetur. Decimam
nita de armentis & ouib tuis: ut
discas timere dñm dm̃ tuum om¬

Expanded text:
ec comedetis ex omnibus quae morantur in aquis. Quae habent pinnulas et squammas, comedite: quae absque pinnulis et squammis sunt, ne comedatis, quia immunda sunt. C. mnes aves mundas comedite. Immundas ne comedatis: aquilam scilicet, et gryphem, et haliaeetum, ixion, et vulturem ac milvum juxta genus suum: et omne corvini generis, struthionem, ac noctuam, et larum, atque accipitrem juxta genus suum: herodium et cygnum, et ibin, ac mergulum, porphyrionem, et nycticoracem, onocrotalum, et charadrivespertilionem. Et omne quod reptat et pennulas habet, immundum erit, nec comedetur. Omne quod mundum est, comedite. Quidquid autem morticinum est, ne vescamini ex eo. Peregrino, qui intra portas tuas Non coques haedum in lacte matris suae. cunctis frugibus tuis, quae nascuntur in terra per annos singulos: et comedes eam in conspectu Domini Dei tui, in loco quem elegerit; ut in eo nomen illius invocetur. Decimam  primogenita de armentis, et ovibus tuis; ut discas timere Dominum Deum tuum om
Abbreviated transcription (Latin):
ad bellum.
on pignorabis molam.
npignore pauꝑis non dormies & merced̾e
laborantz ne tarde reddideris.
on morientur patres ꝓfiliis.

Expanded text:
ad bellum. CXX. Non pignorabis molam. m. CXXIV. In pignore pauperis non dormies, et mercedem laboranti ne tarde reddideris. CXXV. Non morientur patres pro filiis.
Abbreviated transcription (Latin):
ESTDERII
mez deside¬
ratas accepi
dam presa¬
gio futuroꝵ
cum daniele
sortitus est
nomen:ob¬
secrantis. ut translatum in latinã
linguam de hebreo sermone penta¬
theucum: nostroꝵ aurib traderem:
Pericłosum opus certe. obtrecta.¬

Expanded text:
esiderii mei desideratas accepi odam praesagio futurorum, cum Daniele sortitus est nomen, obsecrantis , ut translatum in Latinam linguam de Hebraeo sermone Pentateuchum, nostrorum auribus traderem. Periculosum opus certe, et obtrecta
Abbreviated transcription (Latin):
tas inter sp̃ualia carismata posi¬
tos lego. in quib ultimũ pene gra¬
dum interpretes tenent. Quid luio¬
re torqueris: Quid imperitoꝵ ani¬
mos contra me concitas: Sicubi¬
tibi in translatione uideor errare:
interroga hebreos. diuersarum
urbium magistros consule. Quod
illi habent dẽ. xp̃o: tui codices ñ ha¬
bent. Aliud est si contra se post ea
ab apłis usurpatatestimonia ꝓba¬
uerunt: et emendatiora sunt exem¬
plaria latina quam greca: greca:
quam hebrea. Uerum hoc: contra
inuidos. Nunc te pretor desideri ka¬
rissime. ut quia tantum opus me
subire fecisti. & agenesi exordium ca-¬
pere: orationib iuues. quo possim
eodem sp̃u quo scripti sunt libri: in
latinum eos transferre sermonem:¬

Expanded text:
tas inter spiritalia charismata positas inter spiritalia charismata positos lego: in quibus ultimum pene gradum interpretes tenent . Quid livore torqueris? quid imperitorum animos contra me concitas? Sicubi in translatione tibi videor errare, interroga Hebraeos, diversarum urbium magistros consule. Quod illi habent de Christo, tui codices non habent. Aliud est, si contra se postea ab apostolis usurpata testimonia, probaverunt, et emendatiora sunt exemplaria Latina quam Graeca, Graeca quam Hebraea. Verum haec contra invidos. Nunc te precor, Desideri charissime, ut quia tantum opus me subire fecisti, et a Genesi exordium capere, orationibus juves: quo possim eodem spiritu quo scripti sunt libri, in latinum eos transferre sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
scriptitarent: cum aristheus eiusdẽ
tempore iosephus. nichil tale retu¬
lerint. s in una basilica congregatoᷤᷤ
contulisse scribant: ñ ꝓphetasse.
Aliud est enim uatem: aliud est ẽe
dicit. hic eruditio et uerboꝵ copia
ea que intelligit transfert. nisi for¬
te putandus est tullius ȩchonomi
afflatus rethorico sp̃u transtulisse.
aut aliter de isdem libris ꝑ septua¬
ginta interpretes. aliter ꝑ apłos sp̃s
sint. Quid igitur: Dampnamꝰ ueteres:
Minime. s post prioꝵ studia. in do¬
mo dñi qd̾ possumꝰ laboramꝰ. Illi: in¬
terpretati sunt ante aduentum xp̃i
& qd non sciebant: dubiis ꝓtulere
sententiis. nos. post passionem & re¬
surrestionem eius. ñ tam ꝓphetiam:
quam historiam scribimus. Aliter
enim audita: aliter uisa narrantur.
Quod meliꝰ intelligimꝰ: melius &e ꝓ¬
ferimꝰ. Audi igitur emule: obtrecta¬
tor ausculta. Non dampno. ñ rep̃
hendo septuaginta: s confidenter

Expanded text:
scriptitarent, cum Aristheus – scriptitarent, cum Aristheus – hus, nihil tale reterint; sed in una basilica congregatos contulisse scribant, non prophetasse. Aliud est enim vatem, aliud interpreedicit, hic eruditio et verborum copia ea quae intelligit transfert. Nisi forte putandus est Tullius Oeconomicafflatus rhetorico spiritu transtulisse; ut aliter de eisdem libris per Septuaginta interpretes, aliter per Apostolossint. Quid igitur? damnamus veteres? Minime. Sed post priorum studia, in domo Domini quod possumus, laboramus. Illi interpretati sunt ante adventum Christi; et quod nesciebant, dubiis protulere sententiis. Nos post passionem et resurrectionem ejus, non tam prophetiam, quam historiam scribimus. Aliter enim audita, aliter visa narrantur. Quod melius intelligimus, melius et proferimus. Audi igitur aemule, et obtrectator auscuhendo Septuaginta, sed confidenter
Abbreviated transcription (Latin):
cenderunt: que preparauit d̃s di¬
ligentib se. & multa alia que pro¬
Interrogemꝰ ergo eos ubi hȩc scrii¬
ta sint: & cum dicere ñ potuerint.
de libris hebraicis ꝓferamꝰ. Prim
testimonium est: in oseẽ. scdm: in
ysaia. tertium: in racharia. quar¬
tum: in ꝓuerbiis. quintum: ȩque
in ysaia. Quod multi ignorantes:
apocriphoꝵ deliramenta sectant᷑.
& hiberas nenias libris autenticis
preferunt. Causas erroris non est
meum exponere. Iudei prudenti
factum dicunt esse consilio: ne pto¬
lomeus uniꝰ dei cultor etiam apud
hebreos duplicem diuinitatẽ dep̾¬
henderet. Quod maxime id circo
faciebat: quia in platonis dogna
cadere udebatur. Deniq ubicũq
sacratum aliquid testatur scriptu¬
ra de patre & filio & sp̃u scõ. aut ali¬
ter interpretati sunt: aut omnino
tacuerunt. ut et regi satisfacerent:
& archanum fidei ñ uulgarent.¬
Et nescio quis pͥmus auctor septua¬
ginta cellulas alexandriȩ menda¬
cio suo extruxerit. quib diuisi eadẽ

Expanded text:
paravit Deus diligentibus se ; et multa alia quae proInterrogemus ergo eos, ubi haec scripta sint: et cum dicere non potuerint, de libris Hebraicis proferamus. Primum testimonium est in Osee , secundum in Isaia , tertium in Zaccharia , quartum in Proverbiis , quintum aeque in Isaia . Quod multi ignorantes, apocryphorum deliramenta sectantur; et Iberas naenias libris authenticis praeferunt. Causas erroris non est meum exponere. Judaei prudenti factum dicunt esse consilio, ne Ptolemaeus unius Dei cultor, etiam apud Hebraeos duplicem divinitatem deprehenderet. Quod maxime idcirco faciebant, quia in Platonis dogma cadere videbatur. Denique ubicumque sacratum aliquid Scriptura testatur de Patre et Filio et Spiritu sancto, aut aliter interpretati sunt, aut omnino tacuerunt; ut et regi satisfacerent arcanum fidei non vulgarent.Nescio quis primus auctor septuaginta cellulas Alexandriae mendacio suo exstruxerit, quibus divisi eadem
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ut auderem: origenis me stu¬
dium ꝓuocauit. qui editioni antiqͤ
translationẽ theodocionis miscuit
asterisco & obelo. id est stella &e ue¬
ru opus omne distinguens. dum
aut illucescere facit que minꝰ ante
fuerant: aut superflua queq iugu¬
lat et confodit. maxime que euan¬
gelistarum & apłoꝵ auctoritas pro¬
mulgauit: in quib multa de uete¬
ri testamento legimꝰ. que in nr̃is
codicib ñ habentur: ut est illud.
ex egypto uocaui filium meum:
bunt: in quem compunxerunt. &.
flumina de uentre eius fluent aqͥ¬

Expanded text:
Origenis me studium provocavit, qui editioni antiquae translationem Theodotionis miscuit, asterisco +, et obelo ÷, id est, stella et veru opus omne distinguens: dum aut illucescere facit quae minus ante fuerant, aut superflua quaeque jugulat, et confodit; maximeque quae evangelistarum et apostolorum auctoritas promulgavit: in quibus multa de veteri Testamento legimus, quae in nostris codicibus non habentur; ut est illud. Ex Aegypto vocavi filium meum ; bunt in quem compunxerunt ; et: Flumina de ventre ejus fluent aq
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ cuius caput ponent aaron
& filii eis manus. Quem cũ ma¬
ctaueris. tolles de sanguine eius:
& fundes circa altare. Ipsum au¬
tem arietem secabis in frustra. Lo¬
taꝙ intestina eius ac pedes: poneᷤᷤ
suꝑ concisas carnes. & suꝑ caput
illius: && offeres totum arietem in
tem alterum. suꝑ cuius caput aa¬
ron & filii eius ponent manus.
Quem cum immolaueris: sumes
de sanguine ipsius: & pones super
extremum dexterȩ auriculȩ aaron
& filioꝵ eius: & suꝑ pollices manꝰ
eoꝵ && pedis dextri: fundesq san¬
gumem suꝑ altare ꝑ circuitum.
Cumq tuleris de sanguine qui ẽ
suꝑ altare & de oleo unctionis: as¬
perges aaron & uestes eius: filios
& uestimenta eoꝵ. Consecratis ꝙ
& ipsis & uestib: tolles adipem de
ariete & caudam. & aruinam quȩ¬
operit uitalia: ac reticulum iecoris
& duos renes. atq adipem qui suꝑ
eos est: armumq dextrum. eo qd̃
sit aries consetrationis: tortam pa¬
nis unius. crustulam conspersam

Expanded text:
super cujus caput ponent Aaron super cujus caput ponent Aaron et filii ejus manus. Quem cum mactaveris, tolles de sanguine ejus, et fundes circa altare Ipsum autem arietem secabis in frusta, lotaque intestina ejus ac pedes pones super concisas carnes, et super caput illius. Et offeres totum arietem in tem alterum, super cujus caput Aaron et filii ejus ponent manus. Quem cum immolaveris, sumes de sanguine ipsius, et pones super extremum dextrae auriculae Aaron et filiorum ejus, et super pollices manus eorum et pedis dextri, fundesque sanguinem super altare per circuitum. Cumque tuleris de sanguine qui est super altare, et de oleo unctionis, asperges Aaron et vestes ejus, filios et vestimenta eorum. Consecratisque et ipsis, et vestibus, tolles adipem de arieteoperit vitalia, ac reticulum jecoris, et duos renes, atque adipem, qui super eos est, armumque dextrum, eo quod sit aries consecrationis, tortam panis unius, crustulam conspersam
Abbreviated transcription (Latin):
pulus iste durȩ ceruicis sit: dimit¬
te me ut irascatur furor meus contͣ
eos. & deleam eos: faciamꝙ te in
gentem magnam.
oyses autem orabat dñm dm̃
suum dicens. Cur dñe irascit᷑
furor tuus contra populum tuum
quem eduxisti de terra egypti in
fortitudine magna & in manuro¬
busta: Ne queso dicant egyptii:
callide eduxit eos ut interficeret

Expanded text:
is sit, dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et deleam eos, faciamque te in gentem magnam; Moyses autem orabat Dominum Deum suum dicens: Cur, Domine, iracitur furor tuus contra populum tuum, quem eduxisti de terra Aegypti, in fortitudine magna, et in manu robusta? Ne, quaeso, dicant Aegyptii: Callide eduxi
Abbreviated transcription (Latin):
ortabitq aaron iniquitates eoꝵ
que obtulerint & scĩficauerint
filii isrł: in cunctis munerib & do¬
nariis suis. Erit autẽ lamina semꝑ
in fronte eius: ut placatus ei sit do¬
minꝰ. Stringesꝙ tunicam bysso: &e
thyaram byssinam facies: ce bal¬
theum opere plumarii. Porro filiis
aaron tuncas lineas parabis. &
baltheos ac tyaras: ingłam ce deco¬
rem. Uestiesq his omnib aaron fra

Expanded text:
abitque Aaron iniquitates eorum, quae obtulerunt et sanctificaverunt filii Israel, in cunctis muneribus et donariis suis. Erit autem lamina semper in fronte ejus, ut placatus eis sit Dominus. Stringesque tunicam bysso, et tiaram byssinam facies, et balteum opere plumarii. Porro filiis Aaron tunicas lineas parabis, et balteos ac tiaras, in gloriam et decorem: vestiesq
Abbreviated transcription (Latin):
ses: congregatus aduersus aaron:
ait. Surgens fac nobis deos qͥ nos
precedant. Moysi enim huic uiro
qui nos eduxit de terra egypti igno¬
ramus quid acciderit ei. Dixitq ad¬
eos aaron. Tollite maures aureas
de uxoꝵ filioꝵq ce filiarum ur̃arũ
aurib: &e afferte ad me. fecit popłs
quȩ iusserat: deferens maures ad
aaron. Quas cum ille accepisset: for¬
mauit opere fusorio: &e fecit ex illis
uitulum conflatilem. Dixeruntq¬
hisunt dii tui isrł: qui te eduxerunt
de terra egypti. Quod cum audisset
Cras sollempnitas dñi est. Surgen¬
tesq mane: obtulerunt holocausta
& hostias pacificas. Et sedit populus
comedere ac bibere: & surrexerunt
ludere. cxxu.
ocutus est autem dñs ad moy¬
sen. Uade descende: peccauit popls
tuus quem eduxisti de terra egypti.

Expanded text:
seq. Congregatus Populus aduersus Aaron dixit: “Surge fac nobis Deos, qui nos praecedant; Moysi enim huic uiro, qui nos eduxit de terra Egypti, ignoramus quid acciderit”. Ob qeos Aaron: Tollite inaures aureas de uxorum, filiorumque, et filiarum vestrarum auribus, et afferte ad me. Fecit populus quae jusserat, deferens inaures ad Aaron, quas cum ille accepisset, formavit opere fusorio, et fecit ex eis vitulum conflatilem. DixeruntqHi sunt dii tui, Israel, qui te eduxerunt de terra Aegypti. Quod cum vidisset Cras solemnitas Domini est. Surgentesque mane obtulerunt holocausta, et hostias pacificas, et sedit populus comedere, et bibere, et surrexerunt ludere. C. CXIX. Locutus est autem Dominus ad Mosen: Vade, descende: peccavit populus tuus, quem eduxisti de terra
Abbreviated transcription (Latin):
ut sciatis quia ego dñs qui sc̃ifico
uos. Custodite sabbatum meum:
scm̃ erit uobis. Qui polluerit illud:
morte morietur. Qui fecerit in eo opꝰ.
peribit anima illius de medio po¬
puli sui. Sex dieb facies opus: in sep¬
timo die sabbatum est. requies sc̃a do¬
mino. Omnis qui fecerit opus in
die hac: morietur. Custodiant filii
isrł sabbatum: &e celebrent illud in
generationib suis. Pactum est sem¬
piternum inter me &e filios isrł:
in septimo ab opere cessauit. cxxiii.¬
edit quoq dñs moysi completis
huiuscemodi sermonib in mon¬
te synai duas tabulas lapideas testi¬
monii scriptas digito dei. cxxi¬
idens autẽ popłs qd moram fa

Expanded text:
ut sciatis quia ego Dominus qui sanctifico ut sciatis quia ego Dominus qui sanctifico vos custodite sabbatum sanctum est enim vobis qui polluerit illud morte morietur qui fecerit in eo opus peribit anima illius de medio populi sui sex diebus facietis opus in die septimo sabbatum est requies sancta Domino omnis qui fecerit opus in hac die morietur custodiant filii Israhel sabbatum et celebrent illud in generationibus suis pactum est sempiternum inter me et filios Israhel  et in septimo ab opere cessavit dedit quoque Mosi conpletis huiuscemodi sermonibus in monte Sinai duas tabulas testimonii lapideas scriptas digito Dei videns a
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Eece uocaui ex nomine be¬
seleel filium huri filii hur de tribu
iuda: ce impleui eum sp̃u dei. sapien¬
tia. intelligentia & scientia. in omni
opere. ad excogitandum fabre quic
quid fieri poterit ex auro & argento
& ere. marmore & gemmnis. & diuer¬
sitate lignoꝵ. Dediq ei socium hoo¬
liab filium achisamech de tribu
dan. Et incorde omnis eruditi po¬
sui sapientiam: ut faciant cuncta
quȩ precepi tibi: Tabernaculum
federis & archam testimonii. Et pro¬
piciatorium quod suꝑ eam est. & cun¬
cta uasa tabernaculi. mensamq &
uasa eius: candelabrum purissimũ
cum uasis suis: & altare thimia¬
matis & holocausti. & omnia uasa
eoꝵ: labium cum basi sua: uestes
scãs in ministerio aaron sacerdoti
& filii eius ut fungantur officio suo
in sacris: oleum unctionis & thymia
ma aromatum in scũario. Omnia
que precepi tibi facient. cxxii.
Lo quere filiis isrł̃: &e dices ad
eos. Uidete ut sabbatum meum
custodiatis: quia signum est inter
me & uos in generationib uestris:

Expanded text:
dicens: Ego vocavi ex nomine Beseleel filium Urii filii Or de tribu Juda: et implevi eum spiritu Dei, sapientia et intelligentia et scientia in omni opere, ad excogquid fieri potest ex auro et argento et aere marmore et gemmis et diversitate lignorum dedique ei socium Hooliab filium Achisamech de tribu Dan et in corde omnis eruditi posui sapientiam ut faciant cuncta quae praecepi tibi tabernaculum foederis et arcam testimonii et propitiatorium quod super eam est et cuncta vasa tabernaculi mensamque et vasa eius candelabrum purissimum cum vasis suis et altaria thymiamatis et holocausti et omnia vasa eorum labium cum basi sua vestes sanctas in ministerio Aaron sacerdoti et filiis eius ut fungantur officio suo in sma aromatum in sanctuario, omnia quae praecepi tibi, facient. C. CXVI. loquere filiis Israhel et dices ad eos videte ut sabbatum meum custodiatis quia signum est inter me et vos in generationibus vestris
Abbreviated transcription (Latin):
bas argenteas duictiles: quib conuo¬
care possis multitudinem quando
mouenda sunt castra. Cumq incre¬
pueris tubis: congregabitur ad te
omnis turba ad ostium federis ta¬
bernaculi. Si semel clangeris: ueni¬
ent ad te principes et capita multi¬
tudinis isrł. Sin autem ꝓlixior atꝙ
concisus clangor increpuerit: moue¬
bunt castra primi qui sunt ad orien¬
talem plagam. In scd̾o autem sonitu
& pari ululatu tubȩ: leuabunt tento¬
ria qui habitant ad meridiem. Et ux¬
ta hunc modum reliqui facient ulu¬
lantib tubis in ꝓfectione. Quando
autem congregandus est populus:
simplex tubarum clangor erit. & ñ
concise ululabunt. filii aaron sacer¬
dotis clangent tubis: eritqꝙ hoc legi¬
timum sempiternum in generatio¬
nib ur̃is. Si exieritis ad bellum de
terra ur̃a contra hostes qui dimicari
aduersum uos: clangetis ululantib
tubis. et erit recordatio ur̃i coram do¬
mino deo ur̃o: ut eruamini de mani¬
b inimicoꝵ ur̃oꝵ. Si quando habebi¬

Expanded text:
argenteas ductiles quibus convocare possis multitudinem quando movenda sunt castra cumque increpueris tubis congregabitur ad te omnis turba ad ostium foederis tabernaculi si semel clangueris venient ad te principes et capita multitudinis Israhel sin autem prolixior atque concisus clangor increpuerit movebunt castra primi qui sunt ad orientalem plagam in secundo autem sonitu et pari ululatu tubae levabunt tentoria qui habitant ad meridiem et iuxta hunc modum reliqui facient ululantibus tubis in profectione quando autem congsimplex tubarum clangor erit, et non concise ululabunt. Filii autem Aaron sacerdotes clangent tubis: eritque hoc legitimum sempiternum in generationibus vestris. Si exieritis ad bellum de terra vestra contra hostes, qui dimicant adversum vos, clangetis ululantibus tubis, et erit recordatio vestri coram Domino Deo vestro, ut eruamini de manibus inimicorum vestrorum. Si quando habebi