comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudinẽ. consuetudo necessitatẽ. Sicq his uincłis
homo implicatꝰ. quadã cathena uitioꝵ tenet᷑ astrictus.
ita ut ab ea euelli nũquã ualeat. nisi diuina gr̃a ma¬
nũ iacentis apphendat. Peocatũ ad mittere. cadere est
in puteũ. Consuetudinẽ uͦ peccandi facere. os putei ẽ¬
coangustare. neis qui cecidit ualeat exire. S in t̾dũ
etiã tales ds̃ liberat. dũ eoꝵ desꝑationẽ ad conuersio¬
nẽ libertatis cõmutat. Ipso enĩ miserante peccata dimit¬
tunt᷑. quo ꝓtegente fit ne deteriꝰ peccando eat᷑. Nequiᷤᷤ¬
simũ ẽ peccare. peiꝰ ẽ peccandi consuetudinẽ facere.
esse ꝓ ꝓħ̃a asserit in ꝓfundũ. cuiꝰ usu quasi quadã lege
homotenet᷑ asstrictꝰ: ut etiã qͣndo ñ uult peccatum
ad mittat. Alapsu uͦ resurgere. ñ ẽ in ꝓfundũ ire. Apo¬
stolus legẽ peccati dicit in menbris nr̃is. Quȩ lex con-¬

Expanded text:
consuetudinem, consuetudo necessitatem. Sicque his vinculis consuetudinem, consuetudo necessitatem. Sicque his vinculis homo implicatus, quadam catena vitiorum tenetur astrictus, ita ut ab ea evelli nequaquam valeat, nisi divina gratia manum jacentis apprehendat. 222 4. Peccatum admittere cadere est in puteum; consuetudinem vero peccandi facere, os putei est angustare, ne is qui cecidit valeat exire. Sed interdum etiam tales Deus liberat, dum eorum desperationem ad conversionem libertatis cotuntur, quo protegente fit ne in <de>terius peccando eatur. Nequissimum est peccare, peius est peccandi consuetudinem facere:  secessum esse propheta asserit in profundum, cuius usu quasi quadam lege homo tenetur astrictus, ut etiam quando non vult, peccatum admittat. A lapsu vero cito resurgere, non est in profundum ire. Apostolus legem peccati dicit in membris nostris, que lex con
Abbreviated transcription (Latin):
quã uoluntate eistimꝰ. Uertenda ẽ autẽ necessi tas
mali in uoluntate boni. Pleriq ñ uoluntate s sola
necessitate pecoant. ꝑtimescentes tẽporalẽ in oprã.
Et dũ p̃sentis scłi necessitatẽ refugiunt. a futuriᷤ
bonis priuant᷑. Itẽ ñ nulli peccatũ uoluntate ñ nec es¬
sitate cõmittunt. nullaq coacti in opra edcistunt ini¬
qui: s tantũ gratis cupiunt esse mali. Nleq enĩ re¬
sã rẽ amant quã appetunt. s ipsa tamen peccati
elius est peccatũ cauere quã emendare. faciliꝰ
enĩ resistimꝰ hosti a qͦ nũ quã uicti sumꝰ. quã ei
a qͦ rã suꝑati ac deuicti cognoscim᷑. Onĩe peccatũ an¬
te ꝗͣ ad mittatur. ampliꝰ ꝑtimescit᷑. Quãuis autẽ gra¬
uesit: dũ in usũ ueneri leue existimat᷑. & sine ullo
metu cõnuttit᷑. Istis fomitib quasi qͥbdã gradib
coalescit om̃e peccatũ. Cogitatio namq praira delectati¬
onẽ parit. delectatio consensionẽ. consensio actionẽ. actio

Expanded text:
 voluntate existimus. Vertenda est autem necessitas mali in voluntatem boni. Plerique non voluntate, sed sola necessitate peccant, pertimescentes temporalem inopiam. Et dum praesentis saeculi necessitatem refugiunt, a futuris bonis privantur. 2. Item nonnulli peccatum voluntate, non necessitate committunt, nullaque coacti inopia existunt iniqui; sed tantum gratis cupiunt esse mali. Neque enim ipsam rem amant, quam appetunt, sed ipsa tantum peccati elius est peccatum cavere quam emendare. Facilius enim resistimus hosti a quo nondum victi sumus, quam ei a quo jam superati ac devicti cognoscimur. 2. Omne peccatum, antequam admittatur, amplius pertimescitur. Quantumvis autem grave sit, dum in usu venerit, leve existimatur et sine ullo metu committitur. 3. Istis fomitibus, quasi quibusdam gradibus, coalescit omne peccatum. Cogitatio namque prava delectationem parit, delectatio consensionem, consensio actionem, actio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ humilitatẽ remissi sunt. Hinc ẽ qđ scĩ cũ multa con¬
stantia redarguerunt etiã principũ uitra. in qui¬
b cũ sũma esset utilitat loco tamen necessario libe

Expanded text:
 humilitatem remissi sunt. Hinc est quod sancti cum multa constantia redarguerunt etiam principum vitia, in quibus cum summa esset humilitas, loco tamen necessario libe
Abbreviated transcription (Latin):
nonus expositor ausꝰ fuerim
mutere manũ. S quid dictũ
est post patres qd̃ ñ sit contͣ
patres. nec patrib arbitror
nec cuiꝗͣ displicere debere.
Ubi autẽ dixi qd̃ a patrib
accepi dũ sic absit typus pre¬
sumptõnis ut ñ desit fructꝰ
deuotõnis. patient̾ audiã
de suꝑfluitate causantes.
Noiunt tñ qͥ me tanqͣm de
octosa ⁊ ñ necessaria expla¬
natione suggillant. ñ tã
ex hoc excitari denotionem
qͣm cõmunẽ quesierĩ utili¬
tatẽ. potens erit pia uirgo
ap̃ suũ misericordẽ filium
hoc meũ excusare peccatũ
cui hoc meũ qualecumq o¬
pusculun destinauz.¬

Expanded text:
novus expositor ausus fuerim novus expositor ausus fuerim mittere manum. Sed si quid dictum est post Patres quod non sit contra Patres; nec Patribus arbitror, nec cuiquam displicere debere. Ubi autem dixi quod a Patribus accepi, dum sic absit typhus praesumptionis, ut non desit fructus devotionis, patienter audiam de superfluitate causantes. Noverint tamen qui me tanquam de otiosa et non necessaria explanatione suggillant, non tam ex hoc excitarim devotionem, quam communem quaesierim utilitatem: potens erit pia Virgo apud suum misericordem Filiam hoc meum excusare peccatum, cui hoc meum qualecumque opusculu
Abbreviated transcription (Latin):
Lo uidelicet modo fiat mͥ quo
nemini aute me factũ est. ne¬
mini post me fatiendũ. Por¬
ro multifariã multisq mo¬
dis olim ds̃ locutꝰ est patrib
in ꝓpħis. ⁊ aliis qͥdẽ m aure.
alus iore. aliis etiã in ma¬
nu factum ẽe uerbum dñi me¬
moratur. mͥ autem oro ut ⁊ rn
utero fiat: scm uerbũ tuũ.
Nolo ut fiat mͥ aut declama¬
torie p̃dicatũ. aut figuralit̾
fignificatũ. aut ymagina¬
torie somniatũ. sed silenteꝵ
inspicatũ. ꝑsonalit̾ incar¬
natum. corporalit̾ inuiscera¬
tũ. Uerbum gͥ qd̃ in se nec
poterat fieri nec indigebat.
dignet᷑ in me. dignetur ⁊ mͥ
fieri scdm uerbũ tuũ. fiat
qͥdẽ generalit̾ omni mundo:
s specialiter fiat mͥ scd̾m
uerbum tuũ.
ectionẽ euangłicam ex
placebit. s scio me ob hanc
rẽ multoꝵ fore indignatio¬
ni õbnoxiũ. Et aut iudica¬
bor suꝑfluus aut p̾sumptor.
qd̃ uidelicet post patres qui
hunc ipsum locũ plenissime
exposuert̃. rursus in eodem

Expanded text:
o videlicet modo fiat mihi, quo nemini ante me factum est, nemini post me faciendum. Porro multifariam multisque modis olim Deus locutus est Patribus in prophetis; et aliis quidem in aure, aliis in ore, aliis etiam in manu factum esse verbum Domini memoratur: mihi autem oro ut in utero fiat juxta verbum tuum. Nolo autem ut fiat mihi aut declamatorie praedicatum, aut figuraliter significatum, aut imaginatorie somniatum; sed silenter 755 inspiratum, personaliter incarnatum, corporaliter invisceratum. Verbum igitur, quod in se nec poterat fieri, nec indigebat, dignetur in me, dignetur et mihi fieri secundum verbum tuum. Fiat quidem generaliter omni mundo, sed specialiter fiat mihi secundum verbum tuum.Lectionem evangelicam expplacebit. sed scio me ob hanc rem multorum fore indignationi obnoxium; et aut judicabor superfluus, aut praesumptor, quod videlicet post Patres, qui hunc ipsum locum plenissime exposuerunt, rursus in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
Etitis ame ut uobis rescͥ¬
bam qͥd mͥ de qͦdam libello ui¬
deat᷑: qui denatiuitate sc̃e ma¬
rie a ñ nullis habetur. Et ideo
scire uos uolo: multa in eo fal¬
sa inueniri. Quidã namq
seulucus. qui passiones apłõꝵ
ꝯscripsit. ⁊ hunc libellum ꝯpo¬
suit.Ss sicut de uirtutib eoꝵ
⁊ miracłis ꝑ eos factis. uera di¬
de suo ꝯfinxit. Pro inde ut in
ebreo habetur. ũbum ex ũbo
tͣnsferre curabo. Si quidẽ sc̃m̃
euuͣngłistam mathm. eundem
libellum dicit cõposuisse. ⁊ in

Expanded text:
etitis a me, ut vobis rescribam, quid mihi de quodam libello videatur, qui de nativitate sanctae Mariae a nonnullis habetur. Et ideo scire vos volo, multa in eo falsa inveniri. Quidam namque Seleucus, qui passiones apostolorum conscripsit, hunc libellum composuit. Sed sicut de virtutibus eorum et miraculis per eos factis vera dide suo confinxit. Proinde ut in Hebraeo habetur, verbum ex verbo transferre curabo. Si quidem sanctum Evangelistam Matthaeum eumdem libellum liquet composuisse, et in
Abbreviated transcription (Latin):
posi. nec ignoro qd̾ ñ om̃ibꝰ
placebit. s scio me ob hanc
rẽ multoꝵ fore indignatio¬
ni obnoxiũ. Et aut iudica¬
bor suꝑfluus aut p̾sumptor.
qd̃ iudelicet post patres qui
hunc ipsum locũ plenissime
exposuert̃. rursus in eodem
nouus expositor ausꝰ fuerim
mittere manũ. sS quid dictũ
est post patres qd̃ ñ sit contͣ
patres. nec patrib arbitror
nec cuiꝗͣ displicere debere.
Ubi autẽ dixi qd̾ a patrib
accepi dũ sic absit typus pre¬
summptõnis ut ñ desit fructꝰ
deuotõnis. patient̃ audiã
de suꝑfluitate causantes.
Noi̾nt tñ qͥ me tanqͣm de
ociosa ⁊ ñ necessaria expla¬
natione suggillant. ñ tã
ex hoc excitari denotionen
qͣm cõmunẽ quesierĩ utili¬
tatẽ. potens erit pia uirgo
ap̃ suũ misericordẽ filium
hoc meũ excusare peccatũ.
cun hoc meũ qualecumq o¬
pusculunz destinauz.

Expanded text:
potui: nec ignoro quod non omnibus placebit. sed scio me ob hanc rem multorum fore indignationi obnoxium; et aut judicabor superfluus, aut praesumptor, quod videlicet post Patres, qui hunc ipsum locum plenissime exposuerunt, rursus in eodem novus expositor ausus fuerim mittere manum. Sed si quid dictum est post Patres quod non sit contra Patres; nec Patribus arbitror, nec cuiquam displicere debere. Ubi autem dixi quod a Patribus accepi, dum sic absit typhus praesumptionis, ut non desit fructus devotionis, patienter audiam de superfluitate causantes. Noverint tamen qui me tanquam de otiosa et non necessaria explanatione suggillant, non tam ex hoc excitarim devotionem, quam communem quaesierim utilitatem: potens erit pia Virgo apud suum misericordem Filiam hoc meum excusare peccatum, cui hoc meum qualecumque opusculu
Abbreviated transcription (Latin):
Etitis ame ut uobis rescͥ¬
bam qͥd mͥ de qͦdam libello ui¬
deat᷑. qui denatiuitate sc̃e ma¬
rie a ñ nullis habetur. Et ideo
scire uos uolo. multa in eo fal¬
sa inueniri. Quidã namq
seulucul. qui passiones apłoꝵ
ꝯscripsit. ⁊ hunc libellum ꝯpo¬
suit. S sicut de uirtutib eoꝵ
⁊ miracłis ꝑeos factis. uera di¬
de suo ꝯfinxit. Proinde ut in
ebreo habetur. ũbum ex ũbo
tͣnsferre curabo. Si quidẽ sc̃m
libellum dicit cõposuisse. ⁊ in

Expanded text:
etitis a me, ut vobis rescribam, quid mihi de quodam libello videatur, qui de nativitate sanctae Mariae a nonnullis habetur. Et ideo scire vos volo, multa in eo falsa inveniri. Quidam namque Seleucus, qui passiones apostolorum conscripsit, hunc libellum composuit. Sed sicut de virtutibus eorum et miraculis per eos factis vera dide suo confinxit. Proinde ut in Hebraeo habetur, verbum ex verbo transferre curabo. Si quidem sanctum libellum liquet composuisse, et in
Abbreviated transcription (Latin):
Lo uidelicet modo fiat m quo
nemini ante me factũ est. ne¬
nini post me fatiendũ. Por¬
ro multifariã multisq mo¬
dis olim ds̃ locutꝰ est patrib
in ꝓpħis. ⁊ aliis qͥdẽ m aure.
alus more. aliis etiã in ma¬
nu factum ẽẽ uerbum dm̃ me.¬
moratur. mͥ autem oro ut ⁊ in
ritero fiat: scłm uerbũ tuũ.
Nolo ut fiat mͥ aut declama¬
tone p̃dicatũ. aut figuralit̾
significatũ. aut ymagina¬
torie somiuatũ. sed silenteꝵ
inspiratũ. ꝑsonalit̾ incar¬
natum. corporalit̾ inuiscera¬
tũ. Uerbum gͥ qd̃ in se nec
poterat fieri nec indigebat.
dignet᷑ in me. dignetur ⁊ mͥ
fieri scdm uerbũ tuũ. fiat
qͥ dẽgeneralit̾ omni mundo:
s specialiter fiat mͥ scd̃m
uerbum tuũ.

Expanded text:
o videlicet modo fiat mihi, quo nemini ante me factum est, nemini post me faciendum. Porro multifariam multisque modis olim Deus locutus est Patribus in prophetis; et aliis quidem in aure, aliis in ore, aliis etiam in manu factum esse verbum Domini memoratur: mihi autem oro ut in utero fiat juxta verbum tuum. Nolo autem ut fiat mihi aut declamatorie praedicatum, aut figuraliter significatum, aut imaginatorie somniatum; sed silenter 755 inspiratum, personaliter incarnatum, corporaliter invisceratum. Verbum igitur, quod in se nec poterat fieri, nec indigebat, dignetur in me, dignetur et mihi fieri secundum verbum tuum. Fiat quidem generaliter omni mundo, sed specialiter fiat mihi secundum verbum tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
mundo miguit tuadilectõ cognitũ ħuit. hic sic̃ inͥ adhuc ĩmonast̾io
posito ualde familiarit uĩgxbat᷑ . hoc qd̃ icħis iuinioris p̃decessoris mei t̃ꝑe¬
ñ ad eccłam bĩ martiris euticii ad uesꝑascente aũdie stratum sibi fi¬
eri iuxta sepłerũ martiris uoluit atqi ibi pꝰ laborem euieuit. Cõnoẽte
mediaut alserebaat nec doruiieba uͦ ꝑfecte uigisare pot̃at s dep̃ssus ut so¬

Expanded text:
mundo migravit, tua dilectio cognitum habuit. Hic sicut mihi adhuc in monasterio posito valde familiariter jungebatur, hoc qnit ad ecclesiam beati martyris Iutici. Advesperescente autem die stratum sibi fieri iuxta sepulchrum martyris voluit atque ibi post laborem quievit, cum nocte media, ut adserebat, nec dormiebat nec perfecte vigilare poterat, sed depressus, ut so
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ de suꝑ incubuerat sarũ leuare. Cu̾ctis uidentib repente res uasde
adnurabił ꝯtigit qrmoles ip̃a ꝗͣ couabant᷑ euelłe subito abeisd̾ laborã¬
tili eułsa ne spelunce martini tectũ tangẽt saltũ dedit ⁊qͣsiserm dei
lesionen sugiens longiꝰ cecidit qd̵ aduissñ om̃ĩpotentis dei angłico mi¬
nilt̾io actum incelligit qͥ diuina ꝓuidencia disponiomr̃ia fidełr credit. ħ
memoriã feci eiꝑ discipłm suũ mandare curauit. Si seruꝰ dei es nõ ce ce
neat chatheua ferri s cathena xp̃i ad ꝗͣ uocẽ martinꝰ ꝓtinꝰ eand̾ ꝯpedẽ

Expanded text:
 saxum levare, cunctis videntibus, repente res valde admirabilis contigit, quia moles ipsa quam conabantur evellere, subito ab eisdem laborantibus evulsa, ne speluncae Martini tectum tangeret, saltum dedit, et quasi servi Dei laesionem fugiens, longius cecidit. Quod ad jussum omnipotentis Dei angelico ministerio actum intelligit, qui divina providentia disponi omnia fideliter credit.memoriam feci, ei per discipulum suum mandaena ferri, sed catena Christi. Ad quam vocem Martinus protinus eamdem compedem
Abbreviated transcription (Latin):
moria colłecur eib ⁊ egͥtudo. Cepi iuirari qͥdessem qͥ fuerr̃eꝵ ⁊ cõ ad
aĩm redibat ĩfirmitas nicħ in me ex hiis q̃ menuiiam recõgnosceba. Cũ¬
q indispõne monast̾ii occupata mẽs eis obliuisoebar sunditꝰ Egrituduns
mee. Sin uͦ ut p̃diriredinret egͥtudo ad memoriã cũ cã fortem iue esse sentirẽ
mirabar sinõ comedissen. Q̾ ad uesꝑm uemẽs tãte me forticudinis innemi
ut si uoluissem ieuiniũ user ad diem alt̃u cͣnsf̾re potuissem. Sic e fẽm

Expanded text:
 ad animum redibat infirmitas, nihil in me ex his quae memineram recognoscebam. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebar funditus aegritudinis meae. Si vero, ut praedixi, rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem me esse sentirem, mirabar si non comedissem. Qui ad vesperam veniens, tantae me fortitudinis inveni, ut si voluissem, jejunium usque ad die
Abbreviated transcription (Latin):
tanta adũsitate fatigat᷑ cot uob̃ cotidie dolores ingeunãt qͥd nob̃ a li¬
intͣ seẽ eccłe gremiũ ꝯsticucos de uita aiẽ post mortẽ carnis ꝑpendo dubi¬
nõ fuure. Greg̃ labouosum uasde est hoc opꝰ ⁊marime occupato aĩõ
acci ad alia tendenti s sisũt qͥb ꝓdesse ualeat uolũtatem meã ꝓcł dubio
ꝰpono utilitati ꝓrimore ⁊in qͣntũ deo largiente ualuero qd̾.¬

Expanded text:
tanta adversitate fatigatur, tot nobis quotidie dolores ingeminat, quid nobis alinctae Ecclesiae gremium constitutos de vita animae post mortem carnis perpendo dubinon fiairi. GREGOR. Laboriosum valde hoc opus est, et maxime occupato animo atque ad alia tendenti. Sed si sunt quibus prodesse valeat, voluntatem meam procul dubio postpono utilitati proximorum, et, in quantum Deo largiente valuero, q
Abbreviated transcription (Latin):
eum faciendo magis ꝗͣ sciendonouerat. Cõparemꝰ sipłacet cõ hac nra ĩdccta
sciencia illiꝰ doc̃tã iguoranetam. Ubi ħnra iacet ibi illꝰ disciplia enuiuet
nos de uircutib uacui loqͥmͦ ⁊ qͣsi unt̃ fructifera arbusta positi odoranꝰ.
poma nec manducamꝰ ille uirtutũ fructꝰ caꝑe noũat qͣuis hos inũb̾ odo¬
rari uesciebat . Decrꝰ qd nam q̃so te eristimas ed̾ boni qͥei subtͣhũt᷑¬

Expanded text:
ciendo noverat. Comparemus, si placet, cum hac nostra indocta scientia illius doctam ignorantiam. Ubi haec nostra jacet, ibi illius disciplina eminet. Nos de virtutibus vacui loquimur, et quasi inter fructifera arbusta positi, odoramus poma, nec manducamus; ille virtutum fructus carpere noverat, quamvis hos in verbis odorare nesciebat. PETR. Quidnam, quaeso te, es
Abbreviated transcription (Latin):
Saĩ utrẽ uacuũ ad p̃lum de cułat laborãtes q sõgobardos leco ułcu
salutauit. utrẽ ꝑtulit ⁊ ibendo pociꝰ ꝗ petendo eum sibi inpleri di
S genciles uiri qͦr toto iam die frustea laboraũant atei ab oliuis.
exigẽ oleum torq̃ndo nõ pot̃ant ũba illꝰ muoleste succeꝑunt eũ ei
Sͨ ꝓme oretis istũ utrem sauctulo inpletis ⁊sic auob̃ reũtit᷑. Cũ¬
e illi ⁊ ex oluus oleũ defluere nõ c̃nerẽt ⁊ uirũ dei admplend̾ utrẽ

Expanded text:
cuum ad praelum detulit laborantesque Langobardos laeto vultu salutavit, utrem protulit et iubendo potius quam petendo eum sibi impleri dixit. Sed gentiles viri, quia toto iam die frustra laboraverant atque ab olivis exigere oleum torquendo non poterant, verba illius moleste susciperunt eumque Sic pro me oretis, istum utrem Sanctulo impleatis, et sic a vobis revertetur. Cumque illi ex olivis oleum defluere non cernerent, et virum Dei ad implendum utrem
Abbreviated transcription (Latin):
cibi electꝰ ⁊ uius de qͦ dubiũ nõ ess qid̾ uuo ic̃tu capd̾ eiꝰ abcid̾et. ueñ adꝰ
gͥ iur int̃ armatos deductꝰ ad sua arma statĩ euenrrit. Nãpeesit ut
san paululũ morandi lcͤacia daret᷑. Cui dum ꝯcessum fuiss it̃ram se
steauit ⁊ orauit Cui dum paulo diuciꝰ oraret hẽ electꝰ uitfec̃tor casce
płsauit ut surg̾ec dicens Surge ⁊genu flexo cende c̃iucẽ surrex̃ aũ¬
electꝰ carnifex euaguia tũ gladiũ cenẽs adinsu forti ĩ alto brachum
ꝑeussurꝰ eleuauit s depoñe ui illomͦ potint. hã repẽte diriguit ⁊ ereptõi
dei ꝯtimore uen̾ari qr ꝓfec̃to clarnerat cuiꝰ scĩtatis ess qͥ earnificis brachi¬
um in aere ligasset. Itaq postulatꝰ ut surget surrexit. postulatꝰ ut bra¬
chium sui carnificis sauaret neganit dicẽt. Ego ꝓ eo nalo ñ orabo nͥ m¬

Expanded text:
ibus electus est unus, de quo dubium non esset quin uno ictu caput ejus abscinderet. Venerandus igitur vir inter armatos deductus, ad sua arma statim cucurrit; nam petiit ut sibi paululum orandi licentia daretur. Cui dum concessum fuisset, in terram se stravit et oravit. Qui dum paulo diutius oraret, hunc electus interfector calce pulsavit ut surgeret, dicens: Surgegladium tenens, nisu forti in altum brachium percussurus levavit, sed deponere nullo modo potuit, nam repente diriguit, et erecto in Dei cum timore venerari, quia profecto claruerat cujus sanctitatis esset, qui carnificis sui brachium in aere ligasset. Itaque postulatus ut surgeret, surrexit; postulatus ut brachium sui carnificis sanaret, negavit, dicens: Ego pro eo nullo modo orabo,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rens in cilieiis iacere iũcłatus. Oñpotenti d̾õ ad cõfortãd̾ sep̃ẽes effũd̾e tãco¬
es subluiꝰ głam cͣnseñtis mõdi despicere ꝗͣco ⁊religatꝰ agnouerat nil fuisse
qd̾ potuit aufferri. Suꝑueniente añ paschalis festiuitatis die intempesto
neetissilencio ad eum ꝑsidꝰ pac̃ arianũ epm̃ misit ut ex eiꝰ manu sacͥlege
ssecedis cõmunionẽ ꝑciꝑet atai pꝰ hoc ad prũ grãm redire mereret᷑.s. uir
deo deditꝰ arriano ep̃o uenienti er ꝓbrauit ut debuit. eiꝰq a se ꝑfidiã dignis
nicrepatõib reppulit q ⁊si exc̃iuis iacebat ligat᷑ apd̾ secñ inmagno mẽtis
esuñe stabat secuiꝰ. Ad ie uanq reũso ep̃o arriano pat̃ infrenuit stacĩ¬
eysuos apparitores misit ei cõstantissimũ ꝯfeisorẽ di illic uiacebat eocid̾ẽt᷑¬

Expanded text:
eces effundere, tantoque sublimius gloriam transeuntis mundi dispicere, quanto et religatus agnoverat, nihil fuisse quod potuit auferri. Superveniente autem paschalis festivitatis die, intempestae noctis silentio ad eum perfidus pater Arrianum episcopum misit, ut ex eius manu sacrilegae consecrationis communionem perciperet atque per hoc ad patris gratiam redire mereretur. Sed vir Deo deditus Arriano episcopo venienti exprobravit ut debuit eiusque a se perfidiam dignis increpationibus reppulit, quia, etsi exterius iacebat ligatus, apud se tamen in magno mentis culmine stabat securus. Ad se itaque reverso episcopo, Arrianus pater infremuit statimque suos apparitores misit, qui constantissimum confessoreni Dei illic ubi iacebat occide
Abbreviated transcription (Latin):
ułtis cõced̾e om̃s captiuos qͦs tenetis mͥ tribuite ut hẽam uñ ꝓ uob̾ debeã
nonat᷑. G reg̃. Nichil in hac re de sauctulo uureris. s pensa sipoces qͥs ille
sp̃e fuerit qni eiꝰ tam simplicem mentem tenuit atqi uitante uircucis ełmĩe
uita fr̃is uinꝰ despex̃ suan ates sub gladio cerincẽ cecendit. Q̾ gͦ uis amoris
uid̾ cortenuit qid̃ mortem suã ꝓ uuiꝰ salute ꝑximi nẽ expauit. Srimꝰ enĩ
eꝵ id̾ ueñ abilis ius sãctulus ip̃a eͦsͦ eleũta lic̾arũ bñ nõ noũat legis p̃ceita¬

Expanded text:
ultis concedere, omnes captivos quos habetis mihi tribuite, ut habeam, unde pro vobis debeam R. Nihil in hac re in Sanctulo mireris, sed pensa, si potes, quis ille spiritus fuerit, qui ejus tam simplicem mentem tenuit, atque in tanto virtutis culmine us suam despexit, atque sub gladio cervicem tetendit? Quae ergo vis amoris illud cor tenuit, quod mortem suam pro unius salute proximi non expavit? Scimus certe quia idem venerabilis vir Sanctulus ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
dibr̃ fugitꝰ se respõdit. cẽ illi inqͥnt̃. Scis ipẽ incliꝰ eid cõueuit seruꝰ aut̃
diũ cõltant̃ ait scio. Cui dir̃ut. bouꝰ hõ es nolumꝰ ce ꝑuarios cruciatꝰ mori
de mes oecidite qͣ me occidi ipẽ ꝑmiserit. Ec̃ om̃ib ulic aderat sõgobar¬
dis placuit ñ eũ capite trõcare debiuisset̃. qͣtiuꝰ sñ sm cruciatu iutam eiꝰ
ꝯpendiosa morte t̃miuaret̃. Cognito itaq ad̾ sauctinꝰ qͥ unt̃ eos ꝓsc̃itatis
reuerencia magni honous hẽbat᷑  occidendꝰ eis Om̃s qͥ ĩ eod̾ loco iunẽci sũt
lõgobardi eq̃uen̾ũt sic̃ sũt uinue crudelitatis leti ad spectacłm mortis cir¬

Expanded text:
r fugisse respondit. Tunc illi inquiunt: Scis ipse melius quid convenit. Servus autem Domini constanter ait: Scio. Cui dixerunt: Bonus homo es, nolumus te per varios cruciatus mori,te me occidite qua me occidi ipse permiserit. Tunc omnibus qui illic aderant Langobardis placuit ut eum capite truncare debuissent, quatenus sine gravi cruciatu vitam ejus compendiosa morte terminarent. Cognito itaque quod Sanctulus qui inter eos pro sanctitatis reverentia magni honoris habebatur occidendus esset, omnes qui in eodem loco inventi sunt Langobardi convenerunt  sicut sunt n
Abbreviated transcription (Latin):
ereuereti u t uitͣ milierem nõ uid̾et nõ qr asꝑuabat᷑ sexum s ex ꝯtẽplacõ¬
ne sueciei cẽptatõis uicͦiere netuebat uicuĩ. Qd̾ q̃dã mulier audiẽs auda¬
eit̃ ascendit mõtem atei ad eiꝰ specũ inpudent̃ ꝓrupit. At ille pauso lõg
incuens ⁊ ueuientis ad se mulieb̾a induĩta cõspiciens sese morõnẽ dedit
ĩ cram faciem dep̃ssit ⁊ eo usei ꝓstratꝰ iacuit. qͦmpudẽs nuilier a sene¬
stra cellule illꝰ fatigata reced̾et. Q die eod̾ mor ut de mõte descendit ui¬
tam fiunt ut exmortis eiꝰ sentencia daret᷑ intelligi eꝑ uasde om̃ipo¬
centi deo displieuit qd̾ eiꝰ famłm ausu in ꝑbo ꝯtͥstauit.Elio eͦ. t̃pe

Expanded text:
non quia aspernabatur sexum, sed ex contemplata specie tentationis incurrere metuebat vitium. Quod quaedam mulier audiens, audacter ascendit montem, atque ad ejus specum impudenter prorupit. At ille paulo longius intuens, et venientis ad se muliebria indumenta conspiciens, sese in orationem dedit, in terram faciem depressit, et eo usque prostratus jacuit, quo impudens mulier a fenestra cellulae illius fatigata recederet. Quae die eodem, mox ut de monte descendit, vitam finivit, ut ex mortis ejus sententia daretur intelligi quia valde omnipotenti Deo displicuit, quod ejus famulum ausu improbo contristavit. Alio quoque
Abbreviated transcription (Latin):
leuiulgildi regis ĩuisi gothoꝵ filiꝰ ab arriana heresi ad catholicã fidem
uiro reuerentissimo leandro spolitano ep̃o dudũmͥ ĩ aunciis famili arit̃
iuẽto p̃dicante conũsꝰ est. Q pat̃ arrianꝰ ut ad eandẽ heresini rediret ⁊ p̃nuis
suad̾e ⁊ minis t̃rere conacꝰ est. Cum q ille cõstantissime respõd̾et uõqͣse
ueram fidem posse relinq̃re ꝗͣ semel agnouiss. iratꝰ pat̃ eum pͥuauit regno

Expanded text:
Lewigeldi regis Wisigotharum filius, ab Arriana hereses ad catholicam fidem, viro reverentissimo Leandro Hispalitano episcopo, dudum mihi in amicitiis familiariter iuncto, praedicante conversus est. Quem pater Arrianus, suadere, et minis terrere conatus est. Cumque ille constantissime responderet nunquam se veram fidem posse relinquere, quam semel agnovisset, iratus pater eum privavit regno,
Abbreviated transcription (Latin):
poĩs frib dix̃ frẽt diaboiꝰ sibi cõillis sororib iocabat᷑. at uͦ ubi ad seruos dei
uentu÷ ad hũc pum acced̾e nõ p̃sup̃sit. Posꝗͣ uecem hora ead̾ acmom̾to
nsdẽꝓuer coram eũctis frĩb diabolo seiiuadente uexatꝰ ÷. ¶uiso senexse
demonio fuerit ereptꝰ. Tẽ se morõnem eõ eũc̃tis fr̃ib strauit ⁊ eo usq oratũ
est qͦusci puer aueratõne sauaret᷑ qͥ ⁊ tã ꝑfec̃te sanatꝰ ÷ ut ad hẽ maligni

Expanded text:
illis sororibus jocabatur; at vero ubi ad servos Dei ventum est, ad hunc puerum accedere non praesumpsit. Post quam vocem, hora eadem ac momento, idem puer coram cunctis fratribus diabolo se invadente vexatus est; quo viso senex, sdaemonio fuerit ereptus. Tunc se in orationem cum cunctis fratribus stravit, et eo usque oratum est, quousque puer a vexatione sanaret
Abbreviated transcription (Latin):
locũs inqͦ sepłcͦ ad easd̾ oues cendentib ꝑuiꝰ erat. Qͥdam aũ noc̃te cõcle¬
ricis intra eccłam psallentib uir uenisset ut iugressus caulas furcũ fac̃et
ueruetẽ tulit ⁊ cõcitꝰ gxiit. Cum uͦ ꝑuenisset ad iocũ uͥuir dñi sepłtus erat
repente hesit ⁊̃ gressũ mouere nõ potiit. Ueruecẽ qd̃ decollo deposuit eũ q
dimict̃e uoluit s mauũ laxare nõ ualuit. Cepit gͥ stare miser cũ pdasua
erpletis q laudib dei ab eccłã egressisũt cleriei ⁊ inuenũt ignotũ uerue¬

Expanded text:
locus in quo sepultus est ad easdem oves tendentibus pervius erat. Quadam autem nocte cum, clericis intra ecclesiam psallentibus, fur venisset, ut ingressus caulas furtum fac ret, vervecem tulit, et concitus exiit. Cum vero pervenisset ad locum ubi vir Domini sepultus erat, repente haesit, et gressum movere non potuit. Vervecem quidem de collo deposuit, eumque dimittere voluit, sed manum laxare non valuit. Coepit igitur stare miser cum praeda expletisque laudibus Dei, ab Ecclesia egressi sunt clerici, et invenerunt ignotum homi
Abbreviated transcription (Latin):
esure q̃ uarto ipłs aguouit: alia aũ sacdoces ⁊ custodes ense se audussc ie uidisse
niũ remanxiss placuit ut in fide catholica introductis illic beati sebasti¬
ani ⁊ sc̃ẽ agathe martirũ reliqͥis dedicari debuiset. Qd̾ ⁊ factum est. Han
cõmagnappłi młtitudine uenientes ace om̃ipocenti dnõ laudes canẽtes eand̾ ec¬
clãm ingressi sumꝰ. Cumq inea iam missar̃ sollep̃nia celebrarent᷑ ⁊ peiꝰd̾ loci¬

Expanded text:
s agnovit, alia autem sacerdos et custodes Ecclesiae se audisse et vidisse  usque ante biennium remansisset, placuit ut in fide catholica, introductis illic beati Sebastiani et sanctae Agathae martyrum reliquiis, dedicari debuisset; quod factum est. Nam cum magna populi multitudine venientes, atque omnipotenti Domino laudes canentes, eamdem Ecclesiam ingressi sumus. Cumque in ea jam missarum solemnia celebrarentur, 344
Abbreviated transcription (Latin):
norem sugiens egat ut ab hut᷑ a qͥb ind unꝰ incanta uitute suerat
notiam ĩ hac uita ud̾et᷑. Detrus. Qͥd alii sentiant ignoro. Ego
aucẽ cũctis miracłis hoc pociꝰ existimo esse miracłm qd̾ ad uitã mor¬
cuiredeũt eoꝵ q aĩe ad oarnem ex ocłto reuoeant᷑. G reg̃ si uisi¬
bilia accendimꝰ ita necesse ut credamꝰ siuͦ ininsibilia pensamꝰ nimirũ

Expanded text:
ns, egit ut ab his a quibus visus in tanta virtute fuerat nunquam jam in hac vita videretur. PETR. Quid alii sentiant ignoro: ego autem cunctis miraculis hoc potius existimo esse miraculum, quod ad vitam mortui redeunt, eorumque animae ad carnem ex occulto revocantur. GREGOR. Si visibilia atte
Abbreviated transcription (Latin):
iudica mͥ eͥs ÷ hũdius custos. Eui ille respõdit ego sum. ⁊ illa inquit
pastor ⁊ iuicͥtor uost̾ bs̃ petrus apłs ad ce me misit ut ab ufirmitate uiea
libare me debeas. Cui ille respondit. Si ab ip̃o missaes surge eiꝰqmanũ cenut
solidata sũt ut solucõis illiꝰ signa ulc̃ius nulla reniaũent. S sicũcta q̃ ĩ eiꝰ
ecelã gesta cognonimꝰ euoluere conan . ab om̃iũ iã ꝑcł dubio narratõe cõti

Expanded text:
uis est Acontius custos? Cui ille respondit: Ego sum: At illa inquit: Pastor et nutritor noster beatus Petrus apostolus ad te me misit, ut ab infirmitate ista liberare me debeas. Cui ille respondit: Si ab ipso missa es, surge. Manumque ejus solidata sunt, ut solutionis illius signa ulterius nulla remanerent. Sed si cuncta quae in ejus ecclesia gesta cognovimus, evolvere conamur, ab omnium jam proculdubio n
Abbreviated transcription (Latin):
res q̃ ei concigit uasde memorabił nã qͣdã noc̃te eñ ciciꝰ ad melioranda insta
ianuã lumina surcexuss exmore ligneis gradib sublãpade positis stabat
cis euanuit. S cantꝰ uieum pauor irruit ut coca m illo corꝑis uutꝰ defic̃et
⁊ ꝑ dies młtos destratu suo surgere nõualeret. Qͣiire qͥd ud̾ beatꝰ petrꝰ ser¬
uientib sͥ uoluit insip̃sencian sin respectꝰ ostend̾e en q̃cqͥd ꝓ eiꝰ uenatõne ag̾ent

Expanded text:
adam nocte dum citius ad melioranda juxta januam luminaria surrexisset, ex more in ligneis gradibus sub lampade positis stabat,tis evanuit. Sed tantus in eum pavor irruit, ut tota in illo corporis virtus deficeret, et per dies multos de stratu suo surgere non valeret. Qua in re quid idem beatus apostolus servientibus sibi voluit, nisi praesentiam sui respectus ostendere
Abbreviated transcription (Latin):
oim̃potẽti dño dedicate uirgmitati seruire. Qͣdã S die ud̾ eleutherꝰ
abbas uir uice ueñabił ad eam grã xrortatõis atci edificatõis accesserat
⁊cõ ea de ũbo dei colloqr̃us sedelat. Cũ repente exeod̾ fundo ẽ in .ui. unciis
a prẽ accaꝵat cũ exenio rusticꝰ uenit qͥdũ añeos asisf̾et maligno spũ
correrꝰ cecidit satigatꝰ q nimiis stridorib ⁊balatib cepit. Eẽ scñno¬
iasis femĩã surcerit ata irato ułtu mãgnis q elamorib ĩꝑauit di¬
cens. Eri ab eomiser exi ab eomiser ad einꝰ uooem mor ꝑ os uerati di¬
a bolus respodit dicens. ⁊ si de isto ereo ĩ ꝙ̃ intrabo. Casu qũ poreꝰ ꝑuuꝰ pa
scelat᷑. Ec̃ scũuoniał p̃cep̃ dicent exi abeo ⁊ iuhẽ porcũ iugrede. Q statĩ de
hõĩe exiĩt porcũ q̃ iussus fuenit iuuasit occidit ⁊ recessit. Peciꝰ uel¬
lem uesse łi saltem porcũ ꝯced̾e spm̃ inmũdo debuit. Qreg̃ p̃p̃osite

Expanded text:
leutherius abbas, vir vitae venerabilis, ad eam gratia exhortationis atque aedificationis accesserat, et cum ea de verbo Dei colloquens sedebat; cum repente ex eodem fundo, quem in sex unciis a patre perceperat cum xenio rusticus venit. Qui dum ante eos assisteret, maligno spiritu correptus cecidit, fatigatique nimiis stridoribus atque balatibus coepit. Tunc sanctimonialis femina surrexit, atque irato vultu magnis clamoribus imperavit, dicens: Exi ab eo, miser, exi ab eo, miser. Ad cujus vocem mox per os vexati diabolus respondit, dicens: Et si de isto exeo, in quem intrabo? Casu autem juxtapit, dicens: Exi ab eo, et in hunc porcum ingredere. Qui statim de homine exivit, porcum quem jussus fuerat invasit, occidit, et recessit. PETR. Velim nosse si saltem porcum concedere spiritui immundo debuit. GREGOR. Propositae
Abbreviated transcription (Latin):
dine puluerem collegre atci eñ eod̃ qͣdragesimo ad defũcłi copꝰ accessit
seceei ilnd̾ moratõnem dedit. Cum q diutꝰ orass iã nõ sic̃ p̾us fecat cõ¬
uelabat᷑ alistulit. Qd̾ cõ mulier fieri cerñet ꝯcͣdicere uehem̃t᷑ cepit⁊
nurari qͥd uell facere. Ablato itaq pallio diu eo ꝙ̃ colleg̾at pulũe defũ¬
e faciem fricauit. Qͥ cõ diuciꝰ fricnret᷑ recepit aiam oscitanit ocłos aꝑuit
seseq eleuaus resedit. Qd̃ dũ nuilier lam̃tis facigata ꝯspidet cep̃ p̃gan

Expanded text:
dine pulverem collegit, atque cum eodem Quadragesimo ad defuncti corpus accessit, seseque ibidem in orationem dedit. Cumque diutius orasset, jam non, sicut prius fecerat, ovelabatur abstulit. Quod cum mulier fieri cerneret, contradicere vehementer coepit et mirari quid vellet facere. Ablato itaque pallio, diu eo quem collegerat pulvere defuncti faciem fricavit. Qui cum diutius fricaretur, recepit animam, oscitavit, oculos aperuit, seseque elevans resedit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ꝓfũdo ꝯspicit᷑. In leco cͥire eod̾ tanta mõs ipẽ altitudine crereuit ut arbꝰ¬
ta igentia q̃ eread̾ ualle ꝑdeunt exmõce aspncientib qͣsi fruc̃tecta ẽẽ
uideant᷑. ꝓturbati itaer sũt eũcti qͥ ueuiebat sũmaq cura q̃sitũ sicubi
corpꝰ elapsi piũ potiuis iuemiri. Qd em̃ aliud iͥ extinctũ crederet
qͥs uł corpꝰ ad t̃̾ram iic̃dum uenisse suspicaret᷑ dum int̃poĩs ulnq scopłis ĩ ꝑtib
dis cerpi pocuisset s reqͥsitꝰ puer innalle uinentꝰ ÷ nõ solus uiuꝰ s ⁊̃ in columis
cẽ cũc̃tis pacent̃ ui otuit qd̾ iõ ledi nõ potuit qr hc̃ incasu suo martim orõ
mõti ind̾et᷑ afixa marcim celle ꝓminẽs casũ suũ eotidie ⁊ illiꝰ int̃itũ rui¬
cura minabat᷑᷑ adhũc m̃cator illustris uiri armũtarii nepos ꝯmagua mł̾ti
qͣtinꝰ ip̃e riuturã rupem exmõte pociuss euesse ate ĩ speeu suo dei fa

Expanded text:
evit, ut arbusta ingentia, quae ex eadem valle prodeunt, ex monte aspicientibus quasi fruteta esse videantur. Perturbati itaque sunt cuncti qui veniebant, summaque cura quaesitum est sicubi corpus elapsi pueri potuisset inveniri. Quis enim aliud nisi exstinctum crederet? quis vel corpus ad terram integrum pervenisse suspicaretur, dum interpositis ubique scopulis in partes discerpi potuisset? Sed requisitus puer in valle inventus est non solum vivus, sed etiam incolumis. Tunc cunctis patenter imonti videretur affixa, Martini cellae prominens, casum suum quotidie, et illius interitum ruitura minabatur. Ad hanc Mascator illustris viri Armentarii nepos, cum magna ruquatenus ipse ruituram rupem ex monte potuisset evellere, atque in specu suo Dei f
Abbreviated transcription (Latin):
duciii dũ lecutõne cõtinua scłarib admiscem᷑. Qd̾bñ ysapas posꝗͣ regẽ
dñm er̃c̃ituum uidit insem ipõ rep̃hendit. ⁊ penituit dicens ue iͥ qr
tacui qr uir pollutis labiis ego sũ. qͥ cur polluta lalna hẽrec aꝑuit cõ
subuĩxit inmedio ppłi polluta labia hentis ego hĩto. Pallutõnẽnãq
labioꝵ hẽre se doluit . s uñ hãc tͣxit indicanit cũ inmedio ꝑpłi polluta

Expanded text:
nua saecularibus admiscemur. Quod bene Isaias postquam regem Dominum exercituum vidit, in semetipso reprehendit, et poenituit, dicens: Vae mihi, quia tacui, quia vir pollutus labiis ego sum . Qui cur polluta labia haberet, aperuit, cum subjunxit: In medio populi polluta labia habentis ego habito . Pollutionem namque labio
Abbreviated transcription (Latin):
coluert̃ qͥli uir diũ moxut ingͤssus est ait. Gaudece frẽs młtũ. labora¬
stis iam qͥescite qͥb ilico alim̃ta q̃ detułat p̃buit eas q̃ post tanti labo
fatigatõnen⁊ recessit. Sufficient̃ aũ refectis ait nolite i
tõnem accipitep ⁊ a furti pͣuitate cessate Ex statĩ collectis ołili honꝰta¬
ri fecit. Actumq est ut qͥ adortum nocit᷑i ueñant ꝯ laboris sui p̃mio
uestinĩca pet̾ent eoꝵ ũba uir diũ cacitꝰ audiuit qͥ unũ. exdiscipłis suis.¬

Expanded text:
est, ait: Gaudete, fratres, multum laborastis, jam quiescite. Quibus illico alimenta quae detulerat praebuit, eosque post tanti laboris fatigationem refecit. Sufficienter autem refectis ait: Nolite mtione percipite, et a furti pravitate cessate. Quos statim collectis oleribus onustari fecit. Actumque est ut qui ad hortum nocituri venerant cum laboris sui praemio vestimenta peterent, eorum verba vir Domini tacitus audivit; qui unum ex discipulis suis
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾at. Scans añ añ ianuam ad ostendẽd̾ cũctis m̃itũ marciris ⁊ aqͣerat ad
etrꝰ nura sũt ualde sc̃eꝵ facta q̃narras ⁊ p̃senti infirmitati hõm ueheuit
stupenda s qr cantos nuꝑin italia fuisse audio admirande uirtutis uiros uosse
uelꝰ sinullas eos ꝯtigit antiqͥ hostas insidias decertauert̃ ꝑtulisse au ex usidiis
ꝓfecise. Oreg̃ sñ labore c̃camũs nõ÷ palua uictorie. Uñ gͦ uictores sũt nͥ ꝯͣ
autiel hostis insidias dec̃tauñt. Malignus elppe spc̃ cogitatõi locutõi atq oꝑi
nr̃o seuꝑ insistit si fortasse eͥd nueiuiat uñ apd̾ ȩnaiũ et̃ni iudicis aceusa¬
negligent̃ locis p̃cep̃ diceus. Ueni diabole discalcia me. ad euiꝰ uosẽ mgr ceꝑũt¬
ciligar᷑ corrigie insũmauelocitate disoluẽ ut aꝑte ꝯstaret qd̾ ei ipẽ qͥuoĩa¬
nĩcer erpauit mãgnis qi uocib elamare cep̃ dicẽs Recede miser recede nõ

Expanded text:
poterat. Stans autem ante ianuam ad ostendendum cunctis meritum martyris et aqua erat ad PETR. Mira sunt valde sanctorum facta quae narras, et praesenti infirmitati hominum vehementer stupenda. Sed quia tantos nuper in Italia fuisse audio admirandae virtutis viros, nosse velim si nullas eos contigit antiqui hostis insidias pertulisse, an ex insidiis profecisse. GREGOR. Sine labore certaminis non est palmaui hostis insidias decertaverunt? Malignus quippe spiritus cogitationi, locutioni, atque operi nostro semper insistit, si fortasse quid inveniat unde apud examen aeterni judicis accusanegligenter loquens praecepit dicens: Veni, diabole, discalcia me. Ad cujus vocem mox ccaligarum corrigie in summa velocitate dissolvi, ut aperte monstraret quod ipse, qui nominamenter expavit, magnisque vocibus clamare coepit, dicens: Recede, miser, recede; non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit qͣs negligent̃ exciurisse se credidit. atq eas iam sollicitꝰi extinx̃. Qͥ exiẽs
eccłam clausit. s post horarũ tͥum spaciũ regressus lucentes lãpades qͣs ex¬
tinr̃at uineuit ut uidelic exip̃o lumĩe aꝑte csaresceret. qr locus ille de te
Greg̃ Qͣnis sosa q̃ mitalia gesta sũt narrare decreũam iusne tñ ut ꝓ ostẽ¬
denda eiꝰd̾ arriane hereseos dap̃natõe tͣnseamꝰ ũbo ad hispanias acqu ꝑ ast̾
cam ad italiam redeamꝰ petrus ꝑge qͣlib nã letꝰ ducor lecꝰ ⁊reducor. Or¬

Expanded text:
rit, quas negligenter exstinxisse se credidit, atque eas jam sollicitius exstinxit, qui exiens rit, quas negligenter exstinxisse se credidit, atque eas jam sollicitius exstinxit, qui exiens ecclesiam clausit. Sed post horarum trium spatium regressus, lucentes lampades quas exstinxerat invenit, ut videlicet ex ipso lumine aperte claresceret, quia per beGregor. Quamvis sola quae in Italia gesta sunt narrare decreveram, visne tamen ut, pro ostendenda ejusdem Arianae haereseos damnatione, transeamus verbo ad Hispanias, atque inde per Africam ad Italiam redeamus? PETR. Perge quo libet; nam laetus ducor, laetus reducor.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑac̃ta gͥ missarũ celebratõne recessimꝰ. S adhuc necte eadẽ magnꝰ in eiꝰdẽ eccłe
nitꝰ exereuit ꝯsubito canto t̃rore iusonuit ac siomis eccła illa afundam̃tis
fuisset eũsa ⁊ ꝓtinꝰ recessit ac nulla illic ułtius iuqͥecudo autiqͥ hostis appa¬
litꝰ des cendit suo ꝙ illd̾ uelamĩe oꝑint omẽm q eccłam canto t̃pore ac
suaiitate odoris repleuit ut patentib ianius uiiiꝰ illie p̃sum̃et intͣre. Et
sac̃dos acci custodes uł hii qͥ ad celebranda missarũ sollep̃nia ueñat̃ rẽ uidehãt
ingredi inmmme pot̃ant ⁊ suauitacẽ mirifiei odoris tͣhebat̃. die uͦ alia cũ ÷
ealãpades sũ lumĩe depend̾ent enusso diuurit᷑ lumĩe sũt acoeusse atq past
paucos it̃m dies cõ expletis nussarͣ sollẽpniis extictis lãpadib custos exead
eccła egͤirus fuiss pꝰ paululũ intrauit ⁊ lãpades qͣt excinr̃at re lucentes re¬

Expanded text:
papa cum plebe recessit; sed adhuc nocte eadem magnus in ejusdem Ecclesiae nitus excrevit, cum subito tantus terror insonuit, ac si omnis ecclesia illa a fundamentis fuisset eversa, et protinus recessit, ac nulla illic ulterius inquietudo antiqui hostis appalitus descendit, suoque illud velamine operuit, omnemque Ecclesiam tanto terrore ac suavitate odoris replevit, ut patentibus januis nullus illic praesumeret intrare. Sacerdos quoque et custodes, vel hi qui ad celebranda missarum solemnia venerant, rem videbant, ingredi minime poterant, et suavitatem mirifici odoris trabebant. Die vero alio, cum in ea lampades sine lumine dependerent, emisso divinitus lumine sunt accensae. Post paucos iterum dies, cum, expletis missarum solemniis, exstinctis lampadibus custos ex eadem ecclesia egressus fuisset, post paululum intravit, et lampades quas exstinxerat lucentes re
Abbreviated transcription (Latin):
ne̾m ibici incͤuatꝰ aspex̃ ne fortasse pauis coꝗͣtib remãriss. Cõrepẽte pa¬
in mire mãgnitudinis atci insoliti caudoris inuenit q̃tulit qͥdẽ sed
traret. ꝑ uiciuas itaq huc nuilieres deciilit eñ q oĩb ostendit ac ne
cui ear̃ remauxiss in qͥsiuit. oiũs aũ q̃ p̾die panes cox̃ant suũhẽ esse
negaũunt atq panes suos se integͦ nũo adibano reculisse ꝓfessest̃

Expanded text:
 incurvatus aspexit, ne forte panis a coquentibus remansisset. Tunc repente panem mirae magnitudinis, atque insoliti candoris invenit: quem quidem tulittraret. Per vicinas itaque hunc mulieres detulit, eumque omnibus ostendit, ac ne cui earum remansisset inquisivit. Omnes autem quae pridie panem coxerant, suum hunc esse negaverunt, atque panes suos
Abbreviated transcription (Latin):
uã arhorem sic̃ suerat uissus exeisunt uestuñca reꝑꝑpit ⁊ latent̃ deculit ma¬
grõ q̃ uir. dei suocipiens ꝑeg̾nis nudis ater pecentib ostendit ⁊ p̃buit. di¬
cens. Uenice qr nudi estis. Eoce collite ⁊ uestite uos ħilli incuences re¬
puer surripuit. atei in itiñe abscõdit. Unam uͦ ad dei hocẽm detulit ⁊ pe¬
citõnem illiꝰ qͥ se ei ꝑ ereniũ ꝯm̃daũat  ͤnarrauit. qͣmuir dñi benigne
succipiens eñd̾ pnm̃ admonuit dicens. Grãs agimꝰ s uide sportam ꝗͣii iti¬
nẽ posnisti ne ineante tang̾e p̃sumas q in ead̾ serpens ingͣssus est. Esto
gͦ sollicitꝰ ne si colle incante uolueris aserpente feriaris qͥb uerb̾ puer
ualde confinꝰ exultauit qͥdã ed̾ mortem euaserat s cͥstis admodicũ factus

Expanded text:
sicut fuerat jussum requisivit, vestimenta reperit, et latenter detulit magistro. Quae vir Dei suscipiens, peregrinis nudis atque petentibus ostendit et praebuit, dicens: Venite, quia nudi estis, ecce tollite, et vestite vos. Haec illi intuentes, repuer subripuit, atque in itinere abscondit: unam vero ad Dei hominem detulit, et petitionem illius qui se ei per xenium commendaverat enarravit. Quam vir Domini benigne suscipiens, eumdem puerum admonuit, dicens: Gratias agimus, sed vide, sportam quam in itinere posuisti ne incaute tangere praesumas, quia in eam serpens ingressus est. Esto ergo sollicitus, ne si tollere incaute volueris, a serpente feriaris. Quibus verbis puer valde confusus, exsultavit quidem quod mortem evaserit, sed tristis ad modicum factus
Abbreviated transcription (Latin):
Ueñabilem uirũ florenciũ relinqͥt inqͦ duu solus ħĩtaret die qͣdã sese
in orõue prostrauit. atq ab omĩpotenti dño peciit ut ei illic ad hĩtãd̾ aliqͥd
solatiũ donare diguaret᷑. Qͥ moy ut conpleuit orõnens oratoriũ egͤssus
añ fores ursum reꝑꝑit stantem. Qͥ dum ad t̃ram capd̃ depͥmeret. nch̃ q
catis insuis motib demõstraret aꝑte dabat incelligi qd adi¬

Expanded text:
erabilem virum Florentium reliquit. In quo dum solus habitaret, die quadam sese in orationem prostravit, atque ab omnipotenti Domino petiit ut ei illic ad habitandum aliquod solatium donare dignaretur. Qui mox ut implevit orationem, oratorium egressus, ante fores ursum reperit stantem. Qui dum ad terram caput deprimeret, nihilque feritatis in suis motibus demonstraret, aperte dabat intelligi quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
ticꝰ hostis inm̃sis uocib mãgnis q clamorib cepit uutari rugitꝰ leonũ
balatꝰ pecoꝵ ruditꝰ asinoꝵ sibilos serpẽtũ pecoꝵ. stͥdores ⁊ soricũ. Cum repen¬
te datiꝰ cot bestiarũ uocib ercitatꝰ surrerit uehem̃ter iratꝰ ⁊ ꝯtͣ ãdierũ
hostem mãgnus cepit uocib clamare dicẽs. Bñ tͥ ꝯcigit miser. Tuille qͥ di
erubuit. Anuõ erubuit eͥ eanid̾ domũ ad exibenda mõltia q̃ cõsueuerat

Expanded text:
 hostis immensis vocibus magnisque clamoribus coepit imitari rugitus leonum, balatus pecorum, ruditus asinorum, sibilos serpentium, porcorum stridores et soricum. Tunc repente Datius tot bestiarum vocibus excitatus surrexit, vehementer iratus, et contra antiquum hostem magnis coepit vocibus clamare, dicens: Bene tibi contigit, miser, tu ille es qui erubuit. At non erubuit, qui eandem domum ad exhibenda monstra quaeconsueve
Abbreviated transcription (Latin):
i nõ uacat siz ile sermo penalis÷ qͥ abouitate utilitatis i
Pecuꝰ alsentio. reg̾ id̾ iuirueñabił egit aliud̾ qd̾ sileri nõ debeat
Cũ enĩ magna eiꝰ opinio lõge late ei crebresceret qͥdã diaconꝰ lõge
positꝰ ad eum ꝑgere studuit ut eiꝰ se orõib ꝯm̃daret. Qͥ ad eiꝰ cellã
ueniens omẽm locũ peireuitũ inuenit innim̃is serpentib plenũ

Expanded text:
 non vacat, si et ille sermo poenalis est, qui a bonitate utilitatis vacat. PETR. Assentio. GREGOR. Idem vir Dei egit aliud, quod sileri non debeat. Cum enim magna ejus opinio longe lateque crebresceret, quidam diaconus longe positus ad eum pergere studuit, ut ejus se orationibus commendaret. Qui ad ejus cellulam veniens, omnem locum per circuitum invenit innumeris serpentib
Abbreviated transcription (Latin):
ditũ in eccłã bĩ petri apłi hiuiuarẽt. Cũ es itũ ess ad sepłerũ etfossa
tõne uen̾and̾ qrita capd̾ eiꝰ unicũ suerat corꝑi acsi neqͥ ꝗ fuiss abscisũ
sic uidelie ut nulla uestigia seccõnis aparerent. Cũ q ħ s inc̾ga uerc̃ẽt
intem̃acũ om̃e corpꝰ inuentũ est acsi muia hñc incisio ferri cetiguis
G reg̃ pͥorib qͦ gochoꝵ tenꝑib suit iurca politauã urbẽ uir uice

Expanded text:
ati Petri apostoli humarent. Cumque itum esset ad sepulcrum, effossa tione venerandum, quia ita caput ejus unitum fuerat corpori, ac si nequaquam fuisset abscissum, sic videlicet, utintemeratum omne corpus in ventum est, ac si nulla hoc incisio ferri tetigissetoque Gothorum temporibus fuit juxta Spoletanam urbem vir vitae
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd̃ pluineguta descendit. Qd̾ dum regi crudelissimo nõciatũ fuiss illa mẽi
effera admãgnã eiꝰ reuerẽciam uersa ÷ cuiꝰ penam pͥus iusacialili furore
siciebat. Sic omĩpocens deus ꝯcͣ elatas carualiũ mentes potencie sue mira¬
cula ꝑ despec̃tos oꝑat᷑ ut qͥ se suꝑbe ꝯtͣ p̃cepia ũitatis eleuabant eoꝵ cer¬
ꝑusine eiuitatis epẽ fuit excõuersatõne mouast̾ii ad sac̃dotalis ordinis.
grãm deductus. Tocile aũ ꝑsidiregis tenꝑib eãd̾ urbem aunis septẽ ꝯt inu¬
is gochoꝵ er̃eitꝰ obsedit. Ex qͣ młti eiiũ sugert̃ q̃ famis ꝑicłm ferre nõ
poc̾ant. anno nͦ septimo uͦdũ fmito obsessam urbem gothoꝵ er̃citꝰ intͣui¬
usci ad calcaneum corrigiam colle. ⁊ cẽ capd̃ eiꝰ amputa. Onẽm uͦ ppłu
q̃ illic iuuentꝰ ÷ gladio extingue. Tẽ isdem comes ue. ñabilem uirũ her

Expanded text:
quidem pluuiae gutta descendit Quod dum regi crudelissimo nuntiatum fuisset, illa mens effe- ra ad magnam eius reuerentiam uersa est, cuius penam prius insatia- bili furore sitiebat. Sic omnipotens Deus contra elatas carnalium mentes potentiae suae miracula per despectos operatur, ut qui superbe extra precepta ueritatis se eleuant, eorum cerPerusinae civitatis episcopus fuit, ex conversatione monasterii ad sacerdotalis ordinis gratiam deductus. Totilae autem perfidi regis temporibus, eamdem urbem annis septem continuis Gothorum exercitus obsedit, ex qua multi civium fugerunt, qui famis periculum ferre non poterant. Anno vero septimo nondum finito, obsessam urbem Gothorum exercitus intusque ad calcaneum corrigiam tolle et tunc caput illius amputa, omnem vero populum, qui illic inventus est, gladio extingue". Tunc isdem comis venerabilem virum Her
Abbreviated transcription (Latin):
ca seruances cõfestinatõne aduauẽ ren̾si sũt. Qͣm moy ut integre potuer̃t
in eod̾ loco ubi ii. dñi sepłtꝰ suerat longobardoꝵ dux crudelissimꝰ giuya
a sepłcure sue locum sub festinatõne disced̾e p̃cepit. Hoc aũ qd̾ diuisa
pliuna factum narrani muacłm ⁊̃ in alc̃ius ep̃ĩ ueñatõne mõstratũ: Hã¬
qͥdam elericꝰ seuer qͥ ad huc suꝑ euisd̾ rei p̃sto se fuisse cestat᷑ dioens. fulgẽ¬
cius ep̃e eni ucculensi eccłe p̃erat regem crudelissimũ cotisam ufensum

Expanded text:
e reversi sunt. Quam mox ut intrare potuerunt, in eodem loco, ubi vir Domini sepultus fuerat, Langobardorum dux crudelissimus Gumara sepulturae suae loco sub festinatione discedere praecepit. 12. Hoc autem quod divisa pluvia factum narravi miracquidam clericus senex, qui adhuc superest, eidem rei praesto se fuisse testatur, dicens: Fulgentius episcopus qui Utriculensi Ecclesiae praeerat, regem crudelissimum Totilam infensum