comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apatus ptates. cherubin et sera¬
phin hoꝵ ordinũ numetũ ecĩ oe¬
chies ꝓhã describit subtondẽ nõñ¬
b lapidũ cũ de p̾matu aposctase an¬
ge li loqueret᷑ Quĩs inquit lapne¬
to pasius ⁊ iaspis crisolichꝰ et omx
⁊ berillus. saphirꝰ. carbũdẽ ⁊ sina
ragdus Quo numero lapidũ ipĩ
ordĩes designatisũt angeloꝵ quos
apostata angelus añ lapsũ quasi ĩ
uestim̃to ornam̃ti sui affixos habuit
ad quoꝵ cõparacionẽ dñ se clariorẽ
cũctis aspexit cõfescim ĩtimuit et
cor suũ ad supbiã eleuauit Angeli
semx in deõ gaudẽt nõ in se malus
uo̾ iõ ẽ dyabolus quia nõ que dei fed
que sua sunt requisinit Aulla aut̃
maior ĩquitas ꝙͣ nõ ĩ deo sedin se uel¬
le quẽpiam gloriari ugeli ĩ uerbo
dei cognoscũt omĩa añꝙͣ in re fiant
⁊ que apud hoiẽs adhuc futura sũt
angeli iam ⁊ euelande deo nouerũt
Mreuaricatores angeli eciã sc̃ĩtate
amissa nõ tñ amiserũt uiriacẽ natu¬

Expanded text:
potestates, cherubin, et seraphin. Horum ordinum numerum etiam Ezechiel propheta describit sub totidem nominibus lapidum, cum de primatu apostatae angeli loqueretur: Omnis, inquit, laptopazius, et jaspis, chrysolythus, et onyx, et berillus, saphyrus, carburagdus. Quo numero lapidum ipsi ordines designati sunt angelorum, quos apostata angelus ante lapsum, quasi in vestimento ornamenti sui, affixos habuit, ad quorum comparationem, dum se clariorem cunctis aspexit, confestim intumuit, et cor suum ad superbiam elevavit. 16. Angeli semper in Deo gaudent, non in se. Malus vero ideo est diabolus, quia non quae Dei, sed quae sua sunt requisivit. Nulla autem major iniquitas quam non in Deo, sed in se velle quempiam gloriari. 17. Angeli in verbo Dei cognoscunt omnia, antequam in re fiant; et quae apud homines adhuc futura sunt, angeli jam, revelante Deo, noverunt. Praevaricatores angeli, etiam sanctitate amissa, non tamen amiserunt vivacem creatu
Abbreviated transcription (Latin):
nũciat Cedri nõ fuerũt alciores il¬
lo ui padiso dei ⁊bietes nõ adeq̃¬
uerũt sũmitatẽ illiꝰ Omẽ lignũ
paradisi nõ ẽ assinilatũ illi qm̃ spe¬
ciosiorẽ fecit eũ deus Distat cõdi¬
cio angeli a cõdicione hoĩs homo
eñ ad dei similitudiem cõditus est
archangelus u̾o qui lapsus ẽ signa¬
culũ dei sumlitudĩs apellatus est
cestante dño ⁊ ezechielẽ Tu signa¬
culm̃ sumilitũdĩs plenus sapiẽcia

Expanded text:
nuntiat: Cedri non fuerunt altiores ilnuntiat: Cedri non fuerunt altiores illo in paradiso Dei, abietes non adaequaverunt summitatem illius Omne lignum paradisi non est assimilatum ei, quoniam speciosiorem fecit eum Deus . Distat conditio angeli a conditione hominis; homo enim ad Dei similitudinem conditus est; archangelus vero qui lapsus est, signaculum Dei similitudinis appellatus est, testante Domino per Ezechielem: Tu signaculum similitud
Abbreviated transcription (Latin):
litati itaq nature sussragatu ĩ illis
õ templacio creatoris pde ⁊ pri¬
uatus ẽ apostata angelus dũ for¬
titudiem̃ suã nõ a deo sed a se uoluit
custodiriSñ omem̃ creaturã ange¬
li fctĩ sũt dũ dictũ est fiat lux De ip¬
sis em̃̃ dicit scriptura prio om̃n cre
acura ẽ sapiẽcia Lux em̃ dicũt᷑ ꝑti¬
cipãdo luci eterne sapiẽcia u̾o̾ dicũ¬
tur ingenite ĩherẽdo sapiẽcie et dũ¬
ot cõtẽxlacio mutari diuina nte
omem̃ creaturã mũdi creati sũt ange¬
li Et añ omem creacionẽ angelore
dyabolus cõdicus ẽ sicut scriptũ ẽ Ipẽ
ẽ p̾ncipiũ uiaꝵe dei Uñ et ad cõpara¬
cionẽ angeloꝵ archangelus appel¬
latus ⁊̃pus enñ creatus extitit or¬
dinis placione nõ temporis quãti¬
los dyabolũ excellencia p̃lacioĩs
ex qua fiducia cecidit ita ut sine
reparacione laberet᷑ Suiꝰ p̃lacio¬
iis excellẽciã ꝓhã hiis uerbis ã¬

Expanded text:
litati itaque naturae suffragatur in illis litati itaque naturae suffragatur in illis contemplatio Creatoris. Inde et privatus est apostata angelus, dum fortitudinem suam non a Deo, sed a se voluit custodiri. Ante omnem creaturam angeli facti sunt, dum dictum est: Fiat lux . De ipsis enim dicit Scrata est sapiencia?; lux enim dicuntur participando luci eterne. Sapiencia dicuntur ingenite inherendo sapiencie, os contemplatio mutari divina. Ante omnem creationem mundi, creati sunt angeli, et ante omnem creationem angelorum, diabolus conditus est, sicut scriptum est: Ipse est principium viarum Dei. Untionem angelorum archangelus appellatus est. Prius enim creatus exstitit ordinis praelatione, non temporis quantilos diabolum excellentia praelationis constat, ex qua fiducia cecidit, ita ut sine reparatione laberetur. Cujus praelationis excellentiam propheta his verbis an
Abbreviated transcription (Latin):
merito ergo pctõꝵs hoc actũ ẽ ut na¬
curalite ꝓspera mutẽtur hoĩ ĩ adu̾sa
Inde ⁊ salomon diait Creatura exar¬
descit in tormẽtum aduersus ĩuistos
et lemor ẽ ad benefaciẽd̃ hiis qui
in deo cõfidũt. Non erit caro subiec¬
nõ ẽ subditus cõditori Lunc aut
recte subiiciũtur nobis onnã que
sub nobis sũt sinos subucim᷑ ei a
quo nobis illa subiecta sũt Mam
⁊ que uidentuz subiecta ẽẽ ei qui
deo subiectus nõ ẽ ille pocuis subi¬
icitur eis qui suã uolun tatẽ sub¬
iugat amori eoꝵ q̃ sibi esse sub¬
iecta exiscimat ¶ De angelis¬
officii est nõ nature Nlam se¬
em̃ de celis ad ãnunciand hoĩ¬
b mittũt᷑ꝰ ex ipã ãnn ciacione
angeli noĩantiz. Matura eñ
in natura sed facit eos incorruptos
caritas sempite na Gra dicimꝰ nõ
natur a eẽ ĩcõmutabiles angelos
Nã si natura ĩcõmutabiles eeñt
dyabolus utq nõ cecidisset mutabi¬

Expanded text:
Merito ergo peccatorum hoc actum est, ut naMerito ergo peccatorum hoc actum est, ut naturaliter prospera mutentur homini in adversa. Unde et Salomon: Creatura exardescit in tormentum, adversus injustos, et lenior est ad benefaciendum his qui in Deo confidunt. 134 11. Non erit caro subjecnon est subditus Conditori. Tunc autem recte subjiciuntur nobis omnia quae sub nobis sunt, si nos subjicimur ei a quo nobis illa subjecta sunt. Nam et quae videntur esse subjecta ei qui Deo subjectus non est, ille potius subjicitur eis, qui suam voluntatem subjugat amori eorum quae sibi subjecta existimat. CAPUT X. De angelisofficii est, non naturae; nam seenim de celis ad annunciandum hominibus mittuntur, ex ipsa annunciacione angeli nominantur. Natura enim  est, sed facit eos incorruptos charitas sempiterna. Gratia dicimus, non natura esse incommutabiles angelos. Nam si natura incommutabiles essent, diabolus utique non cecidisset. Mutabi
Abbreviated transcription (Latin):
pctiñ pͥmi hoĩs pro pena sũt trãsla¬
ta in uniu̾sum genꝰ hũanũ Proĩ¬
de quecũq uidẽtu mala partun no
bis seuiũt orignie partun culxa
Alala dicũt m̃lta ĩ crecturis ꝓuer¬
si ut igñẽ quia urit ut ferrũ quia
occidit ut ferã quia mordet sed cõ¬
moda ipõꝵ nõ nitẽdẽs homo accu¬
sat in illis quod sibi debet pocius ĩ¬
putare cuiq pro pctõ ista effecta st̃
noxia que illi om̃i ex parte fuerũt
an pctĩ subiecta Mostro uicio non
sua natura nobis mala sũt ea que
nobis nocẽt Nam lux cũ sit bona
ĩfirmis oclit᷑ noxia ẽ ⁊ tũc oclõꝵ ui¬
ciũ nõ lucis ẽ sic et cet̾a Cũ creatura¬
⁊ stimulis ⁊ elem̃toꝵ adu̾sitatib ho¬
mo uerberat᷑ pct̃ĩ hoc exigẽte pe¬
na ut deo suꝑbiens homo ea q̃ nifra
ixm sũt paciatur adu̾sa Uñ et in
sapiẽcia legit᷑ pro deo Pugnabit
cũ eo orbis terraꝵ cõtra insensatos

Expanded text:
peccatum primi hominis pro poena sunt translapeccatum primi hominis pro poena sunt translata in universum genus humanum. Proinde quaecunqbis saeviunt origine, partim culpa. 9. Mala dicunt multa in creaturis perversi, ut ignem, quia urit; ut ferrum, quia occidit; ut feram, quia mordet, sed commoda ipsorum non intendens homo, accusat in illis quod sibi debet potius imputare; cujus pro peccato ista effecta sunt noxia, quae illi omni ex parte fuerunt ante peccatum subjecta. Nostro vitio, non sua natura, nobis mala sunt ea quae nobis nocent. Nam lux, dum sit bona, infirmis oculis noxia est, et tunc oculorum vitium, non lucis est; sic et caetera. 10. Cum creaturarum stimulis et elementorum adversitatibus homo verberatur, peccati hoc exigere poenam, ut Deo superbiens homo ea quae infra ipsum sunt patiatur adversa. Unde et in Sapientia legitur pro Deo: Pugnabit cum eo orbis terrarum contra insensatos.
Abbreviated transcription (Latin):
dyabolo sint nõ tñ creata sunt Q¬
ri statim insi ut excõtrariis malis
bone nature decor emineret modus
iste eciã in uerbis ẽẽ cõperit᷑ Qui
modus antitheca grece dicit᷑ qd̾ lati¬
ne oppoĩtum ũł contrapoĩtũ noĩatꝰ
Et fit pulchra lo cicio qñ mox cõtra¬
ria prosperis proferũtur Ita et in re¬
bus perimxtũ ẽ malũ ut nature bo¬
nũ ad cõparacionẽ excelle̾t mali
slecit deꝰ omĩa ualde bona nichis
ergo natura malũ qñ ⁊ ip̃a que in
⁊ eaturis uident᷑ ẽẽ penalia si bñ
utant᷑ ⁊ bona et ꝓspera sũt sima¬
le utant᷑ nocẽt Ita ergo pensan¬
da ẽ creatura ex nostro usu nõ bo
na nam exsua natura ualde bona
Si radas suꝑciliũ hom̃ĩs paruã
rem demis ied tocuis corpis ingeris
feditatẽ Ita ⁊ in uniu̾sitate crea¬
ture ẽ si extremũ ueriniclim̃ natu¬
⁊a malũ dixeris uinuerse creatu¬
re ĩuiriam facis Cũcta mala per

Expanded text:
diabolo sint, non tamen creata suntdiabolo sint, non tamen creata suntri statum, nisi ut ex contrariis malis bonae naturae decor emineret? Modus iste etiam in verbis esse comperitur. Qui modus antitheton Graece dicitur, quod Latine oppositum, vel contrapositum nominatur 133, et fit pulchra locutio, quando mox contraria positis proferuntur. Ita et in rebus permistum est malum, ut naturae bonum ad comparationem excelleret mali. 6. Fecit Deus omnia valde bona. Nihil ergo natura malum, quando et ipsa quae in creaturis videntur esse poenalia, si bene utantur, et bona, et prospera sunt, si male utantur, nocent. Ita ergo perpendenda est creatura ex nostro usu non na, nam ex sua natura valde bona. Si radas supercilium hominis, parvam rem demes, sed totius corporis ingeris foeditatem. Ita et in universitate creaturae si extremum vermiculum natura malum dixeris, universae creaturae injuriam facis. Cuncta mala per
Abbreviated transcription (Latin):
arlum a dyabolo nõ est ¶di¬
creatũ sed muẽtũ ⁊ iõ nichil ẽ
malũ qui a sine deo fitiñ ẽ nichill deꝰ
aitẽ malũ nõ fecit nõ quia alicubi
aut aliqñ erat malũ uñ fieret dya
bolus sed quia uiciũ ẽ dũ eẽt ange¬
lus bonus suꝑbiẽdo factꝰ ẽ malus
⁊ ĩ ⁊ecte dĩcit᷑ ab eo ĩuentũ malum
Nullã esse creaturã mali cõstat ꝯuia
accedẽdo in bonq̃ naturã eficit eam
uiciosã E dũ discedit natura manet
⁊ malũ quod ĩ erat nusꝙͣ est Ex eo
qd̾ uiciũ nocet nature agnoscit᷑ ui¬
ciĩ naturã nõ esse quia nnchil qd̾ na¬
turale est nocet Dũ natura bona dã¬
natu propt̾ uoluntatẽ malã ix̃a uo¬
luntas mala testis ẽ naturs bone q̃
ĩ tantũ cestat̾ eã ẽẽ bonã ut eã deus
pro malo nõ relinquat multã Cre¬
ditur ab hereticis mẽtem adeo uicia
a dyabolo fuisse creata uñ ⁊ ab ipĩs
due naturs bona ⁊ mala putantuz
¶ed uicia natura nõ sunt ⁊ dũ u̾e̾ a

Expanded text:
Malum a diabolo non est creatum, sed inventum; et ideo nihil est malum, quia sine Deo factum est nihil, Deus autem malum non fecit. Non quia alicubi aut aliquando erat malum, unde fieret diabolus malus, sed quia vitio suo, dum esset angelus bonus, superbiendo effectus est malus; et ideo recte dicitur ab eo inventum malum. 2. Nullam esse naturam mali constat, quia accedendo in bonam naturam efficit eam vitiosam, quod cum discedit, natura manet, et malum quod inerat nusquam est. Ex eo quod vitium nocet naturae, agnoscitur vitium naturam non esse, quia nihil quod naturale est nocet. 3. Dum natura bona damnatur propter voluntatem malam, ipsa voluntas mala testis est naturae bonae, quae in tantum testatur eam esse bonam, ut illam Deus pro malo non relinquat inultaditur ab haereticis mentem a Deo, vitia a diabolo fuisse creata, unde et ab his duae naturae, bona et mala, putantur. Sed vitia natura non sunt, et dum vere a
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa tu a nõ ꝑderũt tibi heretici ꝙͣuis
legẽ ⁊ ꝓphãs adimipleant ex eo tñ
ꝙ catholici nõ sunt nõ ẽ deus ĩ eoꝵ
cõuentib ipõ dño testante Sistete¬
runit moyses ⁊ samuel corãme nõ ẽ
aiã mea ad plm̃ istũ Sice eos a fa¬
cis mea ⁊ egrediant pez moysen
quipoe ⁊ sanuiel legẽ accipe ⁊ ꝓphe¬
cas quos ꝙͣuis heretici ope inplere¬
cõtendant pp̃ erroris tñ impietatẽ
a wltu dei proiciũt᷑ ⁊ auistoꝵ cõuẽ¬

Expanded text:
opera tua non proderunt tibi . » Haeretici, quamvis opera tua non proderunt tibi . » Haeretici, quamvis legem aut prophetas adimpleant, ex eo tamen quod catholici non sunt, non est Deus in eorum conventibus, ipso Domino testante: « Si steterit Moyses et Samuel coram me, non est anima mea ad populum istum. Ejice eos a facie mea, et egrediantur . » Per Moysen quippe et Samuel legem accipe et prophetas. Quos quamvis haeretici opere implerecontendant, propter erroris tamen impietatem a vultu Dei projiciuntur, et a justorum coe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ labors uehem̃ti ne ĩ unitatẽ eccłiẽ
ueniãt decertant de quib ꝑ ꝓpham̃ cõ¬
grue dicit᷑ Docuerũt linguã sua̾ loqui
mẽdaciũ ⁊ ut ĩque agerent laboraue¬
rũt dũ uicissim heretici mu tuo selace¬
rant qñ alterutrũ se ĩꝓprias sectas ĩdu¬
cũt sic tñ ĩinuicem sese colligũt ut con¬
tia eccłiãm pari erroris spũ decertent
Et qui ab ĩuicẽ sũt diuisi ĩ adu̾sitate
ꝙ tãtum ualeant hereses uidentur
habere ueritatem hoc respondẽd̾ est
Nõ iõ saluti p̃ponẽdi sũt mob mor bi
quia plerũq ita gener aliter mũdũ
occus ãt ut paruũ saluti locũ relin¬
am nisi ꝑ eccliãm catolicã ficut
⁊ amici iob̾ nõ ꝑ se placare deũ po
cuerũt insi prõ eis iob sacrificiũ ob¬
tulisset Opa bona que hẽtici facuit
⁊ iusticia ẽoꝵ nichil eis ꝑdest cestãte
es ẽcte ego ãnũciabo iusticiã tuã ⁊

Expanded text:
et labore vehementi, ne ad unitatem Ecclesiae et labore vehementi, ne ad unitatem Ecclesiae veniant, decertant. De quibus per prophetam congrue dicitur: Docuerunt linguas suas loqui mendacium, et ut inique agerent laboraverunt . Tunc vicissim haeretici mutuo se lacessunt, quando alterutrum sese in proprias sectas inducunt; sic tamen invicem sese collidunt, ut contra Ecclesiam pari erroris spiritu decertent. Et qui ab invicem sunt divisi, in adversitate quod tantum valeant haereses, videntur habere veritatem, hoc respondendum est: Num ideo saluti praeponendi sunt morbi, quia plerumque ita generaliter mundum occupant, ut parvum locum saluti relinam, nisi per Ecclesiam catholicam: sicut et amici Job non per se placare Deum sibi potuerunt, nisi pro eis Job sacrificium obtulisset . Opera bona, quae haeretici faciunt, et justitia, nihil eis prodest, testante ecce ego annuntiabo justitiam tuam, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uinu̾salit̾ pomem̃ sit mũdũ difu¬
sa Nã heretitoꝵe ecclie̾ in ꝑtib mũdi
coartant᷑ hec uo̾ in toto orbe diffusa
expaudit᷑ Paulo attestante aplõ Gra¬
as inquit ago deo meo pro om̃ib
uobis quia fides ur̃a amnũciat᷑ in uin¬
uerso mũdo Hereses aũt ĩ aliquo angu¬
lo mũdi aut in u̾na xiũcia ĩueniũtu
uersari Sccliã uõ catholica sicut ꝑ totu
mũdum extendit᷑ ita ⁊ onĩn gr̃tiliũ so¬
cietate cõstruit᷑ Qui sũt heretici insi
qui ⁊ elicta dei eccliã priuatas elegerũt
societates De quib dñs diçit Duo ma¬
la fecit pls meus me dereliq̃rũt fon¬
tem aque uius ⁊ foderũt sibi cisternas
dissipatas que cõtinere nõ ualent aqͣs
Causa heresis obquãrẽ fit ad exercita¬
cionẽ fidei uis uo̾ ꝑ quã fit obscuritas
ẽ diinaꝵ scripturaꝵ in qua caligan¬
beat nec ẽẽ possunt quia idipm̃ qd̾ ex¬
istũt hereses iã nõ sũt male em̃ senciẽ¬

Expanded text:
saliter per omnem sit mundum diffusa. Nam haereticorum Ecclesiae in partibus mundi coarctantur, haec vero in toto orbe diffusa expanditur, Paulo attestante apostolo: Gratias inquit ago Deo meo, pro omnibus vobis, quia fides vestra annuntiatur in universo mundo. Haereses autem in aliquo angulo mundi, aut in una gente 157 inveniuntur versari. Ecclesia vero catholica, sicut per totum mundum extenditur, ita et omnium gcietate construitur. Qui sunt haeretici, nisi qui, relicta Dei Ecclesia, privatas elegerunt societates. De quibus Dominus dicit: « Duo mala fecit populus meus: Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi cisternas dissipatas, quae continere non valent aquas. 8. Causa haeresis ob quam rem fit? Ad exercitationem fidei. Via vero per quam fit obscuritas est divinarum Scripturarum, in qua caliganunt; nec esse possunt, quia id ipsum quod existunt haereses, jam non sunt. 158 Male enim sentie
Abbreviated transcription (Latin):
le mocioĩs tũc m̃ti inhesit qñ ab et̾no¬
⁊ cõtemplacione p̾mꝰ homo recedẽs
in illo stare noluit a quo male receffit
Et uista dãnacione ĩ constans prerũ
raptus uarietatẽ defluxit multũ ex
sua natura splẽdorẽ possidet aĩa sed fu¬
scatu ꝯmixtione carius qua retinet
ĩclusa Ex eius em̃ parte uertit᷑ ad pec¬
candi infirmitatẽ ssalomone dicẽte Cor¬

Expanded text:
lae motionis tunc menti adhaesit, quando ab aeternolae motionis tunc menti adhaesit, quando ab aeternorum contemplatione primus homo recedens in illo stare noluit, a quo male recessit; et justa damnatione inconstans per rerum raptus varietatem defluxit. Multum quidem ex sua natura splendorem possidet anima, sed fuscatur commistione carnis, qua retinetur inclusa. Ex ejus enim parte vertitur ad peccandi infirmitatem, Salomone te
Abbreviated transcription (Latin):
d uo̾ sempiterna Tempalia sut qͥbus
ĩ est ortus et obitus Perpetua quibus
orcus nõ terminꝰ Sempiterna quibus
tem diuine substãcie uel nature nec ẽẽ
eã prius ꝙͣ corꝑi misceatur sed cũc eã
⁊eari qñ ⁊ corpus creatur cui admisa
uidetu Philosop hoꝵ sentencie dicũt
eẽ aiãm priusꝙͣ nascatu in corpe Qd
uerũ ẽs nullis approbat᷑ indiciĩs. Nã
utrũ antea fuissemus nec ixĩ nouimꝰ
nec quis hoũ dicat habemꝰ Nõ est
ergo querẽd quod querẽdo magis ẽ
irridẽdũ Gentiles et heretici de aiã
disputare cõnãtuz sed quomoͦ deilla a¬
liquid recte sentire pñt qui auctorem
ad cuiꝰ ymaginẽ facta ẽ nõ nouerũt
Et idõ multa errore digna dixer̃t mu
tabilis ẽ aĩã nõ localit̾ sed temꝑalite
suis affectioĩb Corpus autẽ ⁊ loco et
tempe mutabile quia et tempe mu
tatur ⁊ loco uariat᷑ Quod ẽ ad corpus
mutacio locoꝵ hoc ẽ ad aiam mutabi¬
licas cogitacionũ Que uarietas ma¬

Expanded text:
o sempiterna. Temporalia sunt, quibus inest ortus et obitus; perpetua quibus ortus et non terminus; sempiterna quibus tem divinae substantiae vel naturae, nec esse eam prius quam corpori misceatur; sed tunc eam creari quando et corpus creatur, cui admisceri videtur. Philosophorum sententiae dicunt esse animam, priusquam nascatur in corpore. Quod verum esse nullis approbatur indiciis. Nam utrum antea fuissemus, nec ipsi novimus, nec quis hominum dicat habemus. Non est ergo quaerendum quod quaerendo magis est irridendum. 5. Gentiles et haeretici de anima disputare conantur, sed quomodo de illa aliquid recte sentire possunt, qui auctorem ad cujus imaginem facta est non noverunt? Et ideo multa errore digna dixerunt. 6. Mutabilis est anima, non localiter, sed temporaliter, suis affectionibus. Corpus autem, et loco, et tempore mtatur et loco variatur. Quod est ad corpus mutatio locorum, hoc est ad animam mutabilitas cogitationum. Quae varietas ma
Abbreviated transcription (Latin):
Enuna ẽ ecclĩs pulcritudo unc
quã hic bñ uiiẽdo cõsequit᷑ alt̾a
culit ĩmartirib siue quas ab hereti¬
cis ꝑfert in diu̾sis cõcertacioĩb utras¬
q autẽ ꝑ grãm dei exuperat ꝑtm fe
rẽdo ꝑtim resistendo Sctã eccłiã catho¬
lica sicut male uiuẽtes in se paciẽ ter
collezat ita male credentes a se repel¬
lit alaueta eccliã contza gentilim
sapiẽciam ⁊ pãciẽciam oponerẽ stu¬

Expanded text:
emina est Ecclesiae pulchritudo: una quam hic bene vivendo consequitur; altera, tulit in martyribus, sive quas ab haereticis perfert in diversis concertationibus. Utrasque autem rendo partim resistendo. Sancta Ecclesia Catholica sicut male viventes in se tolerat patienter, ita male credentes a se repellit. Sancta Ecclesia contra gentilium sapientiae et patientia
Abbreviated transcription (Latin):
rito cõtra naturã mali sumꝰ effecti
Sicut psciuit deus hoiem̃ peccatuꝵ
ita ⁊ p̃scunit qualite illũ ꝑ suã gra¬
ciã ⁊epararet qui suo arbitrio deperi¬
re pocuisset Prigmalitez adamn et
eua sinil creati sũt specialiter uero
postea mulier de latere uiri formata
ẽ parite ergo cõditisũt utriq racio¬
nis ordĩẽ nõ pariter temporis uinita¬
te Uir em̃ ad ymagiẽm dei fcts ẽ mu¬
lier ad ymaginẽ uiri formata ẽ uñ
⁊ illi lege nature subiecta ẽ item uiz¬

Expanded text:
li sumus effecti. Sicut praescivit Deus hominem peccaturum, ita et praescivit qualiter illum per suam gratiam repararet, qui suo arbitrio deperire potuisset. Originaliter Adam et Eva simul creati sunt, specialiter vero postea mulier de latere viri formata est. Pariter vero conditi sunt utique rationis ordine, non pariter temporis unitate. Vir ad imaginem Dei factus est, mulier vero ad imaginem viri formata est, unde et illi lege naturae subjecta est.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuisibilia estimẽtu atq expulcri¬
tudĩe fctõꝵ effector oꝑm agnosca¬
tur nõ tñ parilitatẽ cõsimili sed
ex quadã subdita ⁊ creata spẽ bo¬
retorquet laudes̃ ita rero çieatos
per creatuzã suã laudat᷑ Et qnͣ¬
to sit excellençior ex ixa opis cõ¬
dicions mõstrat᷑ Ex pulcritudiẽ
circũscript creature pulcritu di¬
nẽ suã que circũscribi nequit fa¬
cit deus ĩtelligi ut ipĩs uestigiis
reuertat᷑ homo ad deũ quib auez¬
sus est ut quia pez amorẽ pulcri¬
tudis creaturs a creatoris forma
per creaturã progredit᷑ homo ad ĩ¬
telligendũ deũ creatorẽ id ẽ ab in¬
sensibilibus suz gens ad sensibilia
a sensibilibus suzgens ad raciona¬
bilia a ⁊acionabilibus surgẽs ad
creatorẽ intelligibilia ꝑ se collau¬
dant deum izracionabilia ⁊ insen¬
sum habeat in deũ Hinc ẽ illud
qd̾ ex silics duzo scintilla excutitur
Et si ignis in saxo utiq ibi sensucꝰ
sencit᷑ ubise uita nõ sentit ¶ De ex¬

Expanded text:
invisibilia aestimentur, atque ex pulchritudine 121 factorum effector operum agnoscatur, non tamen parilitate consimili, sed ex quadam subdita et creata specie boretorquet laudem, ita rerum Creator per creaturam suam laudatur; et quanto sit excellentior, ex ipsa operis conditione monstratur. Ex pulchritudine circumscriptae creaturae pulchritudinem suam, quae circumscribi nequit, facit Deus intelligi, ut ipsis vestigiis revertatur homo ad Deum quibus aversus est. Ut quia per amorem pulchritudinis creaturae a Cper creaturam progreditur homo ad intelligendum Deum creatorem, id est, ab insensibilibus surgens ad sensibilia; a sensibilibus surgens ad rationabilia; a rationabilibus surgens ad Creatorem. Intelligibilia per se collaudant Deum, irrationabilia et insennsum habeat in Deum. Hinc est illud quod ex silice duro scintilla excutitur. Et si ignis in saxo, utique ibi sentitur sensus, ubi se vita non sentit.
Abbreviated transcription (Latin):
ps scts pro eo ꝙ cõsolato sit pacli¬
tus nũcupatuz Nam latine paracu¬
sis ꝯsolacio dr̃ Et zeuera dũ dona sa¬
⁊ amĩtoꝵ distribuit cõsolacionẽ aiẽ
p̾bet Credo equd ꝙ magnã leticiã
sencit qui aliquid reuelante spũ di
cit Donũ scĩ sp̃s ĩmẽbris eccliẽ sigil¬
latim diidit᷑ et ĩsinglis singlã
dona tribuũtu Cristus autẽ omẽm
plenitudiem grãꝵ habuit de quo

Expanded text:
sanctus, pro eo quod consolator sit, Paracletus nuncupatur. Nam latine paraclesis consolatio dicitur. Et re vera, dum dona sacramentorum distribuit, consolationem animae praebet. Credo equidem quod magnam laetitiam sentit, qui aliquid, revelante spie sigillatim dividitur; et in singulis singula dona distribuit. Christus vero omnem plenitudinem gratiarum habuit, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
Discat hũana miseria ꝙ ea cauisa
cicius prouocet᷑ deus p̃stars uoeniã
dũ ĩfrrmo cõpatit᷑ hoĩ quia iõe hẽ
tiaxit exparte ĩferiore ĩfirimtatũ
pectandi hoc ẽ ex carne qua inclu¬
sa aia detinet᷑ Apostat uo̾ ange¬
a ideo ueniã nõ habent ꝯuinca¬
nalis sragilitatis nulla i firitate
grauati sũt ut peccarẽt hoiẽs añt
post pctm̃ idcirco reu̾tunt᷑ ad uei¬
ã po quod exlutes materia põdus
traxerũt ĩfirmitatis. ¶deoq peo ĩfir¬
ma carnis cõdicione reditus patet
hoĩ ad salutẽ sicut ⁊ psalmꝰ dicit Ip¬
se scit figniẽtũ nr̃m men̾ito dñe ꝙ¬

Expanded text:
iseria quod ea causa citius provocetur Deus praestare veniam, dum infirmo compatitur homini, quia ipse homo traxit ex parte inferiori infirmitatem peccandi, hoc est ex carne, qua inclusa anima detinetur. Apostatae vero angeli ideo veniam non habent, quia carnalis fragilitatis nulla infirmitategravati sunt, ut peccarent: homines autem post peccatum idcirco revertuntur ad veniam, propter quod ex lutea materia pondus traxerunt infirmitatis, ideoque pro infirma carnis conditione, reditum patet hominis ad salutem: sicut et Psalmus dicit: Ipse scit figmentum nostrum. Memento D
Abbreviated transcription (Latin):
um apud deũ ꝑturbacio nulla ẽ ap̃d
apud quẽ trãquillitas sũma ẽ. Ron
Ut credanius posse deo furotis uel
mutacioĩt accede̾ ꝑturbacionẽ sed
ixam equitatẽ ĩsticie qua ⁊eos
pirunt iracũdiã sacra lectio noĩa¬
uit qm̃ quod iudicãtis equũ ẽ fu¬
ror est ⁊ indignacio paciẽtis Ita
ergo incelligere opus ẽ ⁊ alias pas¬
sioues quas de affectione humana
ducit scriptura ad dñi ut et iuxse
ĩ cõmutabilis sit credendus et tñ
pro causaꝵe effectib ut faciliꝰ intel¬
ligat᷑ nr̃e locuciõis ⁊ mutabilitatꝭ
geners appellet Tam clem̃tez deꝰ¬

Expanded text:
um apud Deum perturbatio nulla est, apud quem tranquillitas summa est. Nonut credamus posse Deo furoris vel mutationis accidere perturbationem; sed ipsam aequitatem justitiae, qua reos punit, iram sacra lectio nominavit, quoniam quod judicantis aequum est, furor est, et indignatio patientis. 2. Ita ergo intelligere opus est et alias passiones, quas de affectione humana ducit Scriptura ad Deum, ut et juxta se incommutabilis sit credendus, et tamen pro causarum effectibus, ut facilius intelligatur, nostrae locutionis et mutabilitatis genere appellet
Abbreviated transcription (Latin):
Et Nam iuxͣ ueritatis testimoniũ
ab iuicio mendax fuit et in ueritate
nõ stetit qr statim ut factus ẽ cecidit
Suut quid in ueritate cõditus sed nõ
scaudo cõfescim a ueritate ẽ lapsus
uuo suxbie lapsu dũ deo ⁊tumorem
se cõferũt ⁊ homo cecidit᷑ et dyabolus
ed homo ⁊ eu̾sus ad penitenciã deo se
ifouorẽ eẽ cognouit Dyabolus uo nõ
selũ in hoc cõtentus ꝙ se deo eqͣlem ex

Expanded text:
est. Nam, juxta Veritatis testimonium: Ab initio mendax fuit, et in veritate non stetit , quia statim ut factus est, cecidit. Fuit quidem in veritate conditus, sed non stando confestim a veri tate est lapsus. Uno superbiae lapsu, dum Deo per tumorem se conferunt, et homo cecidit, et diabolus. Sed homo reversus ad poenitentiam Deo se inferiorem esse cognoscit; diabolus vero non sol
Abbreviated transcription (Latin):
uulla extitit cre atura ip̃m fiat qd
dictũ s̃ in eternitate uerbi nõ in
uocis sono enũciatũ s̃ Non seꝑcies
a deo uisa sepcies q laudata ẽ cre¬
atura que añꝙͣ fieret ꝑfecte ab
illo ẽ uisa seddũ nos sigula uidẽ¬
tes laudamus tam ꝙͣ ipẽ uideat
laudet q per nos sicut illud. .on estit᷑
qui loquiun sed sp̃s prĩs uestri qui lo¬
quitu in uobis Proinde sicrt ip̃ẽ x

Expanded text:
nulla exstitit creatura, ipsum Fiat quod nulla exstitit creatura, ipsum Fiat quod dictum est, in aeternitate Verbi, non in vocis sono, enuntiatum est. 16. Non septies a Deo visa, septiesque laudata est creatura, quae antequam fieret perfecte ab illo est visa; sed dum nos singula videntes laudamus, fit tanquam ipse videat, laudetque per nos, sicut est illud: Non estis vos, qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur in vobis . Proinde
Abbreviated transcription (Latin):
laudẽ eius ad deũ referẽs eãq me¬
luit in diuina racione cõspiciens
cõtinuo mans fiebat si uo̾ ꝑina¬
net neglecto creatore ĩ creature as¬
pectus iam nõ uespa sed nox uti¬
q fieret Dũ se creatura meluis ĩ
deo ꝙͣ in se ixã nouerit ixã sui co¬
guicio que maio in deo ẽ dies ⁊ lux
dicitꝰ Cognicio uo sua ĩse ipã ad
ꝯpẽsancionẽ cogniciõs illius q̃ ẽ
in deo quia elõrys longe inferior ẽ
uespa noiãtur I deoq post uesꝑam
mãne fiebat Quia dũ suã in se co¬
gnicõrm sibi satifface̾ nõ agnoscẽt
ut se plenius nosse potursset ad deũ
sese referebat creatura in quo se di
em agnoscẽdo melus fieret. on
sic quẽ admod nos trãsitorie dici¬
mus fiat aliquid sic deus dixit ai¬
at celũ in p̾ncipio illud em̃ semxi¬
terus in uerbo unnco dictũ ẽ Si trã¬
sitorie dictũ ẽ a deo fiat erat itaq
creatura ali qua uiĩ iam talis fie¬
ret uox sed quia añꝙͣ diceret fiat

Expanded text:
us ad Deum referens; eamque melius in divinam rationem conspiciens, continuo mane fiebat. Si vero permaneret neglecto Creatore, in creaturae aspectu, jam non vespera, sed nox utique fieret. » Dum se creatura melius in Deum, quam in seipsam noverit, ipsa sui cognitio, quae major in Deo est, dies et lux dicitur. Cognitio ionem cognitionis illius, quae est in Deo, quia longe inferior est, vespera nominatur. Ideoque post vesperam mane fiebat . Quia dum suam in se cognitionem sibi satisfacere non agnosceret, ut se plenius nosse potuisset, ad Deum esse referebat creatura, in quo dies se agnoscendo melius fieret. 131 15. Non sic quemadmodum nos transitorie dicimus, fiat aliquid, sic Deus dixit Fiat coelum in principio. Illud enim sempiterne in verbo unico dictum est. Si transitorie dictum est a Deo Fiat, erat utique creatura aliqua, unde jam talis fieret vox. Sed quia antequam diceret Fiat,
Abbreviated transcription (Latin):
OU mrudus militat sub uana gliã
Euuis ꝓsperitas est transitoria iuu
Tam cito labituz euis potenciã mir¬
ꝙ uasa figuli que sunt cransitoria.o
P lus creds lrĩs scriptis in glacis nu¬
Ꝙ mundi miseriis uans fallacie.
fallax in primis uirtatis specis.
Qui nũꝙͣ habuit tempus fiducie
ORedendum magis est uiris fallacibus
Qmundus miseriis prosperitatib.
sfalsus in sardii ac uanitatibus

Expanded text:
ur mundus militat sub vana gloria? Cujus prosperitas est transitoria: Tam cito labitur ejus potentia, Quam vasa figuli, quae sunt fragilia. Plus fide litteris, scriptis in glacie, Quam mundi miseri vanae fallaciae: Fallax in praemiis, virtutis specie, Qui nunquam habuit tempus fiduciae. Credendum magis est viris veracibus Quam mundi miseris prosperitatibus: Falsis in somniis, et vanitatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
cextũ est inquit cor meũ suꝑ muliere
et si ad õstium amici mei insidiatus
sũ scortũ sit alteris uyor mea ⁊ super
illã incururtur alii hoc em̃ nephas
E⁊ iniquitas maxia Ignis ẽ usq
ad ꝑdicions̃ deuorans et omĩci era¬
dicans genimina ¶ Iuueis si ita ẽ¬

Expanded text:
ceptum, est cor meum super muliere et si ad ostium amici mei insidiatus sum, scortum, alterius sit uxor mea et super illam, incuruentur alii. Hoc enim, nefas est et iniquitas maxima, ignis usque ad perditionem, deuorans et omnia eradicans genimina. Quibus profe
Abbreviated transcription (Latin):
Uel sanson dux muincibilis
Uel pulcher cibsalon uoltir mirabilis
uel dulcit ionachas multũ amabilis
Oꝑo cesaz abiit celsus imperio ud
Uel diues splendidus totus in prãdio
Dic ubi tullius clarus eloquio
Uel aristotiles sumnius ingemone
DEt clari proceres tot retro spacia
Dot ora psulum tot regum forcia
Lot mundi pͥncipes tanta potenciã
diz ietir oculi claudunturz ommia.
O Esca uerimũ o massa pulueris .
O flos o uaiitas cuz sic extollerisna
Iguoras penitus uerum cras uixeris
fac bonum omnib ꝙͣdui poteris
Quã brene festum est hec mũdi gliã
Ut uiubra hominis sunt eurs gaudia
Que semꝑsubtrahirnt eterna premia¬
Et ducũt homiem ad Uura deuia
Nil tuum dixeris quod potes perdere
O mirndus tribuit intendit rapere
Superua cogita corsit in ethera
Selix qui poterit mundũ cõtempnere

Expanded text:
dux invincibilis? Vel pulcher Absalon, vultu mirabilis? Vel dulcis Jonathas, multum amabilis? Quo Caesar abiit, celsus imperio? Vel Dives splendidus, totus in prandio Dic, ubi Tullius, clarus eloquio? Vel Aristoteles, summus ingenio? Tot clari proceres, tot retro spatia, Tot ora praesulum, tot regna fortia; Tot mundi principes, tanta potentia, In ictu oculi clauduntur omnia.O esca vermium! o massa pulveris! O roris vanitas, cur sic extolleris? Ignorans penitus, utrum cras vixeris. Fac bonum omnibus, quamdiu poterisQuam breve festum est, haec mundi gloria! Ut umbra hominis, sunt ejus gaudia, Quae semper subtrahunt aeterna praemiaEt ducunt homines ad dura deviaNil tuum dixeris, quod potes perdere; Quod mundus tribuit, intendit rapere. Superna cogita, cor sit in aethere: Felix qui potuit mundum contemnere
Abbreviated transcription (Latin):
cio mẽtis nõ sequit᷑ aꝑta ia̾ctancia
laudis Ita ergo in culpa p̃pomit᷑ su¬
bia arrogãcie sicut p̾fertus exori¬
gine plerũq ad elacioĩs emie daci¬
on ẽ puidẽcia dei aliquo casu nõnul¬
li cadũt pro quo lapsu rep̃hensi a se¬
metipĩs hũilitez sapiant ⁊ demune¬
rib dei laudari nõ appetant sed lau¬
dent duĩ a quo acceperũt uñ lauda¬
ri se uolunt utilius ẽ arrorgãti ĩ quo

Expanded text:
tio mentis, non sequitur aperta jactantia tio mentis, non sequitur aperta jactantia laudis. Ita ergo in culpa praeponitur superbia arrogantiae, sicut praefertur origine. 10. Plerumque ad elationis emendationem providentia Dei aliquo casu nonnulli cadunt, pro quo lapsu reprehensi a semetipsis humiliter sapiunt, et de muneribus Dei laudari non appetunt, sed laudant Deum, a quo acceperunt, unde laudari se volunt. 11. Utilius est arroganti in quo
Abbreviated transcription (Latin):
d dei iusticiã nclinat᷑ Qui inflant
suꝑbia uẽto pascũtur Uñ et ꝓphã õ¬
nes inquit pastores tuos pascet uẽtur
hoc es suꝑbus spiritus Sau de suis
uirtutib suꝑbiũt ex ixĩs iudicandist̾
opib ꝯuib pro uiroitib utunt᷑ quia
reus bonam nõ bona uoluntate faci¬
ũt Nam reuera sñ huũlitats uirtus
quelibet et sine caritate ĩ uicio dexu¬
tatu merito suꝑbie dyabolus a sux¬
na btĩtudine corruit Qui ergo deu
⁊ exinde grauiꝰ corzuũt ꝯua de ex¬
celso labũt᷑ suꝓbia sicut origo ẽ om¬
mũ criminũ ita ruina cũctaꝵ uirtu¬
tũ Ixã ẽ em̃ in pctõ prima ipã ĩ cõ¬
flictu postrema hec em̃ p̾ma aut ĩ
exordio mentẽ per pctm prosterint
aut nouissime de uirtutib encit in¬
de ⁊ omin pctõꝵ est maxima quia
tam ꝑ uirtutes ꝙ ꝑ uicia hũanam
mentẽm extezminat ibi cadit suꝑ¬
bia ubi et nascitu ut nõ sit suxbis
aliud culpa aliuid pena sed yxã culpa

Expanded text:
r Dei justitiam inclinatur. 4. Qui inflantur superbia, vento pascuntur. Unde et propheta: Omnes, inquit, pastores tuos pascit ventus , hoc est, superbiae spiritus. 5. Qui de suis virtutibus superbiunt, ex ipsis judicandipro virtutibus utuntur, quia rem bonam non bona voluntate faciunt. Nam revera sine humilitate virtus quaelibet, et sine charitate in vitio deputatur. 6. Merito superbiae diabolus a superna beatitudine corruit. Qui ergo de  exinde gravius corruunt, quia de excelso labuntur. 7. Superbia, sicut origo est omnium criminum, ita ruina cunctarum virtutum. Ipsa est enim in peccato prima, ipsa in conflictu postrema. Haec enim aut in exordio mentem per peccatum prosternit, aut novissime de virtutibus dejicit. Inde et omnium peccatorum est maxima, quia tam per virtutes quam per vitia humanam mentem exterminat. 8. Ibi cadere superbiam, ubi et nasci, ut non sit superbis aliud culpa, aliud poena, sed ipsa culpa s
Abbreviated transcription (Latin):
zũq in abhounnãdam caris
ĩmudiciam itu Nam alterũ pen¬
det ex altero sedsicut ꝑ suꝑbiã mẽtis
itu in ꝓstitucionẽ libidinis ita pe
humilitatẽ mentis salua fit castitãs
carnis Deus autẽ nõnũꝙͣ dencit
occultã mẽtis suꝑbiam ꝑ carnis ma¬
infestam runã Libidĩs nasai ĩmũdici¬
am de ãnni occulta supbia exemolo
bidinẽ sensit et pudenda operuĩt ꝯͣ¬

Expanded text:
que in abominandam carnis immunditiam itur. Nam alterum pendet ex altero; sed sicut per superbiam mentis itur in prostitutionem libidinis, ita per humilitatem mentis salva fit castitas carnis. Deus autem nonnunquam dejicit occultam mentis superbiam per carnis manifestam ruinam. 2. Libidinis nasci immunditiam bidinem sensit, et pudenda operuit
Abbreviated transcription (Latin):
quoq carnis utraq eqͣlite gignũt q̃
d cõtinuẽtes sicut panẽ cũ pondere edũt
ita ⁊ aquã cũ mensura sumũt asseren¬
tes ad castimoniã cariis eciã aque ab¬
nabile ieuimũ qñ noste homo
exterior ieuiuat et interior orat fa¬
cilius ꝑ ieuimũ oracio penetrat ce¬
lũ Tunc em̃ homo spiritalis efectꝰ
angelis cõiũgit᷑ idõq liberius copulat᷑
Der ieuimũ eciã occulta misterioꝵ ce¬
lestium reuelant᷑ diuimo sacram̃ti
archana pãduntur Sic namq damel
anglõ ⁊euelante misterioꝵ sacram̃ta
cognoscere meruit hec ẽm uirtus et
an geloꝵ manfestaciones ⁊ eoꝵ ãnũ¬
ciaciones ostendit iema forcia te¬
la sunt aduersus tẽptam̃ta demomio

Expanded text:
quoque carnis utraque aequaliter gignunt. 8. quoque carnis utraque aequaliter gignunt. 8. Quidam continentes, sicut panem cum pondere edunt, ita et aquam cum mensura sumunt, asserentes ad castimoniam carnis etiam aquae abnabile jejunium, quando noster homo exterior jejunat, interior orat. Facilius per jejunium oratio penetrat coelum. Tunc enim homo, spiritualis effectus, angelis conjungitur, Deoque liberius copulatur. 2. Per jejunium etiam occulta mysteriorum coelestium revelantur, divinique sacramenti arcana panduntur. Sic namque Daniel, angelo revelante, mysteriorum sacramenta cognoscere meruit . Haec enim virtus et angelorum manifestationes, et eorum annuntiationes ostendit. 3. Jejunia fortia tela sunt adversus tentamenta daemo
Abbreviated transcription (Latin):
ias sit argrat dicẽs Ue qui cõsurgitis
mane ad ebrietatẽ sectandã et poten¬
dũ usq ad uersperũ ut uino estuetis
De talib et alio loco dicit᷑ Detibi ci¬
uitas cuiꝰ roe iuuenis est ⁊ cuiꝰ p̾ncipes
mane cõmedunt Multi eñ amane
usq ad solis occubitũ ebrietati ⁊ gule
uoluptatib desermũt nec intelligũt
curnati sunt sed cõsuediẽ belua de¬
centi luxeurie tãtum tota die exulis¬
q ĩseruiũt Clamat Iohel ꝓhã hiis¬
qui ebrietati deseruiũt dicẽs Exxgi¬
scum̃ ebrii es flete ⁊ ululate om̃s qui bi¬
bitis uiiũ ĩ dulcedine Quo testimomi
nõ ait taritũ flete om̃s qui bibitis ui¬
nũ ut bibere oĩno non liceat sed adie¬
cit in dulce dine qd̾ ad uoluxtuosam
otinet ⁊ prodigam efusionẽ uã ꝙͣ¬
tum satis est nescessitati edocet Tlumo¬
theum bibere apls dicẽs uiio modi¬
uario modo cõficiunt᷑ Uñ ⁊ nazareit̾
⁊ fincerã nõ uibere utraq em̃ statũ m̃¬
tis euertũt et ebrios faciũt luxuriam

Expanded text:
rguit dicens: Vae qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad vesperam, ut vino aestuetis . De talibus alio in loco dicitur: Vae tibi, civitas, cujus rex juvenis est, et cujus principes mane comedunt . Multi etiam a mane usque ad solis occubitum ebrietati et gulae voluptatibus serviunt, nec intelligunt cur nati sunt, sed consuetudine belluina detenti, luxuriae tantum tota die epulisque inserviunt. Clamat Joel prophqui ebrietati deserviunt, dicens: Expergiscimini ebrii, et flete, et ululate omnes, qui bibitis vinum in dulcedine . Quo testimonio non ait tantum: Flete omnes, qui bibitis vinum, ut bibere omnino non liceat, sed adjecit in dulcedine, quod ad voluptuosam pertinet et prodigam effusionem. Nam quantum satis est necessitati edocet Timotheum bibere Apostolus dicens: Vino modivario modo conficiuntur. Unde et Nazaraeis, et siceram non bibere. Utraque enim statum mentis evertunt, et ebrios faciunt; luxuriam
Abbreviated transcription (Latin):
dices Hoc genus nõ encit᷑̾ insiꝑ ora¬
sese magis ĩiicunt ubi plus uiderint
escam et potum sccĩ ꝙͣ diu ĩ huiꝰ scli ui¬
tant habitant desiderio supni roris
corpus suũ aridũt portant Uñ et p̃s
tit qñ ⁊ ꝑ ieuimũ abstinet ⁊ arescit
Abstiñecia ⁊ uiuificat ⁊ occidit uiui¬
ficat aiam̃ corpꝰ necat Sexe abstinẽ¬
dia corpus sirum lamant exterminã¬
tes sicut ait enuãgeliũ facies suas
us axpareant hoĩbus ieuinãtes O
re nanq palescunt corꝑe atterũt᷑ cor¬
dis alta suspiria ducũt. ñ mortẽ quo¬
q mortiferis se supliciis tradũt tantũ¬
q miseri laboris exerciciũ nõ prio dei
amore sed prosola humane laudis
ãmiracõe sectãt᷑ Quid̃ incredibilet
abstinẽt ut hoib curiosis sct̃i cpare¬
aut sed hoc bonũ abstinẽcie talib nõ
ẽ uirtus zexutãda sed uiciũ qui a bo
in abscondito esse amãt ut solus deus
qui inspicit onnã ĩtum oxm bono¬
⁊ rependat. Mam qui ea sub popula¬

Expanded text:
dicens: Hoc genus non ejicitur nisi per orase magis injiciunt ubi plus viderint escam et potum. 4. Sancti, quandiu in hujus saeculi vita habitant, desiderio superni roris corpus suum aridum portant. Unde et psalmus: tit, quando per jejunium abstinet, et arescit. Abstinentia et vivificat, et occidit: vivificat animam, corpus necat. 5. Saepe abstinendia corpus suum laniant, exterminantes, sicut ait Evangelium, facies suas, ut appareant hominibus jejunantes . Ore namque pallescunt, corpore atteruntur, cordis alta suspiria ducunt. Ante mortem quoque mortiferis se suppliciis tradunt; tantumque miseri laboris exercitium, non pro Dei amore, sed pro sola humanae laudis admiratione sectantur. 6. Quidam incredibiliter abstinent, ut hominibus curiosis sancti appareant; sed hoc bonum abstinentiae talibus non est virtus reputanda, sed vitium, quia bonmosyna in abscondito esse amant, ut solus Deus, qui inspicit omnia, meritum operum bonorum rependat. Nam qui ea sub popula
Abbreviated transcription (Latin):
Ie gignũtur ex pctõ peccata ut
dũ nõ euitãtur parira incidatu
in maxinns et dũ defendunt̾ admis¬
sa nec lamẽtant ex flagicio ad suꝑ¬
biã itu Unĩ sit ut et dupolicati fit cri¬
ñs ⁊ eus qui ⁊ admittit scelera per
uolũtatẽ et deffendit ea ꝑ cõtumaci¬
e tumorẽ sic uicio uiciũ gignit̾ sicͥ
Uirtus uirtute cõcipit᷑ ex uicio em̃ gi

Expanded text:
ic gignuntur ex peccato peccata, ut dum non evitantur parva, incidatur in maximis; et dum defenduntur admissa, nec lamentantur, ex flagitio ad superbiam itur . Unde fit ut duplicati sit criminis reus, qui et admittit scelera per voluntatem, et defendit ea per contumaciae tumorem. Sic vitium vitio gignitur, sicut virtus virtute
Abbreviated transcription (Latin):
tñ cõcuxiscencie uel opis nõ exurit
Oui habũd ancia ẽ ex̃ulaꝵe ardentis
diuitis ĩcendat supoliciũ cuiꝰ tanta
in ĩferno inter ignes erat mopĩã qͣn¬
ta hic exulaꝵ fuerat copia In hoc
eñ sclo esurie ⁊ sitire noluit ꝓpterea
illic inter flãmas siciens stillã aque
quesiuit nec meruit Considerãdum
suptuosa cõuiuia Nam ꝑ ꝓpham̃ cõ

Expanded text:
l operis non exurit. 8. Cui abundantia est epularum, ardentis divitis intendat supplicium, cujus tanta in inferno inter ignes erat inopia, quanta hic epularum fuerat copia. In hoc enim saeculo esurire et sitire noluit, propterea illic inter flammas sitiens, stillam aquae quaesivit, nec meruit. 9. Considerandum sumptuosa convivia. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ciã boni opis testimomiũ sed ĩfacie
gliãri apud hoiẽs nõ in corde apud
dnĩQuina adulterii excipitur de cõ¬
delectant᷑ sedhoc pro turbulẽta carnis
⁊ libidinosa cõsuetudĩe appetũt sicq

Expanded text:
tiam boni operis testimonium, sed in facie tiam boni operis testimonium, sed in facie gloriari apud homines, non in corde apud Deum. 12. Ruina adulterii excipitur dedelectat, sed hoc pro turbulenta carnis et libidinosa consuetudine appetunt, sicque
Abbreviated transcription (Latin):
mẽ dico uobis nescio uos Ubi em̃ iudi¬
cãs mentẽ corzuptã ĩuenerit caruis
proculdio ĩ corrupcionẽ dãpnabit ni
chil prodest incorrupcio carnis ubi
nõ est integritas mẽtis nnchilq ualet
mũ dũ eẽ corꝑe eũ qui pollutus ẽ mẽ
te multi sunt reproboꝵ qui carnalis
corruxtels cõtagiũ nescuĩt qui sicut ĩ¬
fecũdi sunt corpe ita steriles manẽt ⁊ mñ¬
te opis boni fecũditate Qui recte de
uirgutate gauder ẽt si aliis prauas
nõ subtrahitur ꝙͣuis hũc luxuria car¬
is nõ polluat diu̾sa tñ mũdane cõ¬
uersacioĩs opacio macalat Uirgi¬
nes de suis mneritis glorrãtes ypocri¬
tis cõparãt᷑ qui gliam̃ boni õpis fo¬
ris aꝑpetũt quã intra cõsciẽtiam hu¬
miles habere debuerũt Dales igr̃
ad ꝓmissa celestia nõ pueniũt quia
sibi exĩ uirginitatis premiũ ꝑ elaci¬
ons uicium auferũt Hoc ẽ em̃ in
euuãgelio nõ habere uirgines ĩua¬
sis oleũ id ẽ nõ seruare nitra cõscien¬

Expanded text:
o vos . Ubi enim judicans mentem corruptam invenerit, carnis procul dubio incorruptionem damnabit. 8. Nihil prodest incorruptio carnis, ubi non est integritas mentis. Nihilque valet mundum esse corpore eum qui pollutus est mente. 9. Multi sunt reproborum, qui carnalis corruptelae contagium nesciunt; qui sicut infecundi sunt corpore, ita steriles manent mente, operisque boni fecunditate; qui recte de virginitate gauderent, si aliis pravis non subtrahitur, quamvis hunc luxuria carnis non polluat, diversa tamen mundanae conversationis operatio maculat. 11. Virgines de suis meritis gloriantes hypocritis comparantur, qui gloriam boni operis foris appetunt, quam intra conscientiam humiles habere debuerunt. Tales igitur ad promissa coelestia non perveniunt, quia ipsi sibi virginitatis praemium per elatione virgines in vasis oleum, id est, non servare intra conscien
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit em̃ ꝓ ysaiam ꝓpham Ecre gau¬
dium ⁊ leticia occidere uitulos et in¬
gulare arietes cõmedere carnes et
bibere uinũ si dimittetur iiquitas hec
uobis donec moriam̃̃ Sicut om̃s caꝵ¬
nales cupiditates abstinẽcia resecãt᷑
ita om̃es aĩẽ uirtutes edacitatis uici¬
o destruũtur inde ẽ ꝙ ⁊ p̾ncept cocoꝵ
muros ihrlm̃ subuertit quia ⁊ uentez
cuiseruit a cocis uirtutes aĩe destruit
Neq eñ posse quẽ uia uirtutũ ꝑfec¬
tionẽ actingere insi prius uentris
uentris zestriuxerit Nec quisꝙͣ faci¬
pellers nisi ⁊ abstinẽciam gule Tnc̃
eñ hostes qui extra nos sũt a nobis
forcius supantu qñ prius qui ĩtra
nos sut uicia extragũt᷑ Nã frustra
foris agit bellũ qui nitus habet ꝑi¬
chñ nõ qualitatẽ ciboꝵ sed eoꝵ cupi¬
ditatẽ cauẽdam Uam sepe accuraci¬
us p̾parata sine gule cõcupiscẽ cia
degustãtur ⁊ sepe abiecta ⁊ uilia edẽ¬
di cupiditate sumũtu Sicq fit ut

Expanded text:
Dicit enim per Isaiam: « Ecce gaudium et laetitia occidere vitulos, et jugulare arietes, comedere carnes et bibere vinum. Si dimittetur iniquitas haec vobis, donec moriamini . 10. Sicut omnes carnales cupiditates abstinentia resecantur, ita omnes animae virtutes edacitatis vitio destruuntur. Inde est quod et princeps coquorum muros Jerusalem subvertit, quia et venter, cui servitur a coquis, virtutes animae destruit. Neque enim posse quempiam virtutum perfectionem attingere, nisi prius ventris ventris restrinxerit. Nec quisquam facipellere, nisi per abstinentiam gulae. Tunc enim hostes qui extra nos sunt a nobis fortius superantur, quando prius quae intra nos sunt vitia exstinguuntur. Nam frustra foris agit bellum, qui intus habet  Non qualitatem ciborum, sed eorum cupiditatem cavendam. Nam saepe accuratius praeparata sine gulae concupiscentia degustantur, et saepe abjecta et vilia edendi cupiditate sumuntur. Sicque fit ut
Abbreviated transcription (Latin):
ex crasso uentre subtilem sensũ gi¬
gni nõ posse. Nam gule saturitas
muna aciẽ mẽtis obtũdit ĩgemũ¬
q hebescere facit libidinis ignes
ciboꝵ fomit increscũti Corpus aũt
qᵈ ̾o abstinẽcia frangit temptatio
nõ exurit Uñ et tres pueros absti¬
nẽtes flãma babiloni ĩcendii ⁊ si
tetgerit nõ cõbussit quia inuuꝵe ⁊ si
desiderioꝵ carnaliũ ignis abstmnẽciũ

Expanded text:
ex crasso ventre subtilem sensum giex crasso ventre subtilem sensum gigni non posse. Nam gulae saturitas nimia aciem mentis obtundit, ingeniumque evanescere facit. 7. Libidinis ignes ciborum fomentis increscunt; corpus autem quod abstinentia frangit, tentatio non exurit. Unde et tres pueros abstinentes flamma Babylonii incendii, etsi tetigit, non combussit, quia nimirum etsi desideriorum carnalium ig